PREAMBU ŁA
JEGO KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓL BELGÓW, PREZYDENT REPUBLIKI CZESKIEJ, JEJ KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓLOWA
DANII, PREZYDENT REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC, PREZYDENT REPUBLIKI ESTO ŃSKIEJ, PREZYDENT
REPUBLIKI GRECKIEJ, JEGO KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓL HISZPANII, PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ,
PREZYDENT IRLANDII, PREZYDENT REPUBLIKI W ŁOSKIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI CYPRYJSKIEJ, PREZYDENT
REPUBLIKI ŁOTEWSKIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI LITEWSKIEJ, JEGO KRÓLEWSKA WYSOKOŚĆ WIELKI KSI ĄŻĘ
LUKSEMBURGA, PREZYDENT REPUBLIKI W ĘGIERSKIEJ, PREZYDENT MALTY, JEJ KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓLOWA
NIDERLANDÓW, PREZYDENT FEDERALNY REPUBLIKI AUSTRII, PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,
PREZYDENT REPUBLIKI PORTUGALSKIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI S ŁOWENII, PREZYDENT REPUBLIKI S ŁOWAC-
KIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI FINLANDII, RZ ĄD KRÓLESTWA SZWECJI, JEJ KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓLOWA
ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓ ŁNOCNEJ,
INSPIROWANI kulturowym, religijnym i humanistycznym dziedzictwem Europy, z którego wynikają
powszechne wartoś ci, stanowi ące nienaruszalne i niezbywalne prawa cz łowieka, jak równie ż
wolność, demokracja, równo śćoraz państwo prawne,
WIERZĄC,że Europa, zjednoczona po gorzkich do świadczeniach zamierza wci ążpodąż aćdrogą
cywilizacji, post ępu i dobrobytu, dla dobra wszystkich jej mieszka ńców, takż e tych najs łabszych
i najbardziej poszkodowanych; że zamierza pozosta ćkontynentem otwartym na kultur ę, wiedz ę
i postęp społ eczny; oraz że zamierza pog łębiaćdemokratyczny charakter i przejrzysto śćswojego
życia publicznego, a takż edążyćdo pokoju, sprawiedliwo ści i solidarno ści naświecie,
PRZEKONANI ,że narody Europy, pozostaj ąc dumne ze swojej to żsamoś ci narodowej i historii,
zdecydowane s ąpokonaćdawne podzia ły oraz, zjednoczone jeszcze silniej, ukszta łtowaćwspólną
przyszłość,
PRZEKONANI ,że„zjednoczona w ró żnorodno ści”Europa daje im najlepsz ąmożliwość dalszego
prowadzenia, w poszanowaniu praw ka żdej jednostki i ze świadomo ściąodpowiedzialno ści wobec
przyszłych pokole ńi naszej Planety, ogromnego przedsięwzi ęcia, które uczyni j ąuprzywilejowanym
obszarem ludzkiej nadziei,
ZDECYDOWANI kontynuować dzieło dokonane w ramach Traktatów ustanawiaj ących Wspólnoty
Europejskie i Traktatu o Unii Europejskiej poprzez zapewnienie ci ągłości dorobku wspólnotowego,
WDZIĘCZNI członkom Konwentu Europejskiego za przygotowanie projektu niniejszej Konstytucji w
imieniu obywateli i pa ństw Europy,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/3
POWOŁALI JAKO SWYCH PE ŁNOMOCNIKÓW:
JEGO KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓL BELGÓW,
Guy VERHOFSTADT
Premier
Karel DE GUCHT
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI CZESKIEJ,
Stanislav GROSS
Premier
Cyril SVOBODA
Minister Spraw Zagranicznych
JEJ KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓLOWA DANII,
Anders Fogh RASMUSSEN
Premier
Per Stig MØLLER
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC,
Gerhard SCHRÖDER
Kanclerz Federalny
Joseph FISCHER
Minister Spraw Zagranicznych oraz Wicekanclerz FederalnyC 310/4 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
PREZYDENT REPUBLIKI ESTO ŃSKIEJ,
Juhan PARTS
Premier
Kristiina OJULAND
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI GRECKIEJ,
Kostas KARAMANLISPremier
Petros G. MOLYVIATIS
Minister Spraw Zagranicznych
JEGO KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓL HISZPANII,
José Luis RODRÍGUEZ ZAPATERO
Przewodnicz ący Rządu
Miguel Angel MORATINOS CUYAUBÉMinister Spraw Zagranicznych i Współ pracy
PREZYDENT REPUBLIKI FRANCUSKIEJ,
Jacques CHIRAC
Prezydent
Jean-Pierre RAFFARIN
Premier
Michel BARNIER
Minister Spraw Zagranicznych16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/5
PREZYDENT IRLANDII,
Bertie AHERN
Premier (Taoiseach)
Dermot AHERN
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI W ŁOSKIEJ,
Silvio BERLUSCONIPremier
Franco FRATTINI
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI CYPRYJSKIEJ,
Tassos PAPADOPOULOS
Prezydent
George IACOVOU
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI ŁOTEWSKIEJ,
Vaira VĪĶE FREIBERGA
Prezydent
Indulis EMSIS
Premier
Artis PABRIKS
Minister Spraw ZagranicznychC 310/6 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
PREZYDENT REPUBLIKI LITEWSKIEJ,
Valdas ADAMKUS
Prezydent
Algirdas Mykolas BRAZAUSKAS
premier
Antanas VALIONIS
Minister Spraw Zagranicznych
JEGO KRÓLEWSKA WYSOKO ŚĆWIELKI KSI ĄŻĘ LUKSEMBURGA,
Jean-Claude JUNCKERPremier, Ministre d'Etat
Jean ASSELBORN
Wicepremier, Minister Spraw Zagranicznych i do spraw Imigracji
PREZYDENT REPUBLIKI W ĘGIERSKIEJ,
Ferenc GYURCSÁNY
Premier
László KOVÁCS
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT MALTY,
The Hon Lawrence GONZI
Premier
The Hon Michael FRENDO
Minister Spraw Zagranicznych16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/7
JEJ KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓLOWA NIDERLANDÓW,
Dr. J. P. BALKENENDE
Premier
Dr. B. R. BOT
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI AUSTRII,
Dr. Wolfgang SCHÜSSEL
Kanclerz Federalny
Dr. Ursula PLASSNIK
Federalny Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,
Marek BELKA
Prezes Rady Ministrów
Włodzimierz CIMOSZEWICZ
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI PORTUGALSKIEJ,
Pedro Miguel DE SANTANA LOPES
Premier
António Victor MARTINS MONTEIRO
Minister Spraw Zagranicznych i Wspólnot Portugalskich za Granic ąC 310/8 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
PREZYDENT REPUBLIKI S ŁOWENII,
Anton ROP
Przewodnicz ący Rządu
Ivo VAJGLMinister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI S ŁOWACKIEJ,
MikulášDZURINDA
Minister Spraw Zagranicznych
Eduard KUKAN
Minister Spraw Zagranicznych
PREZYDENT REPUBLIKI FINLANDII,
Matti VANHANEN
Premier
Erkki TUOMIOJA
Minister Spraw Zagranicznych
RZĄD KRÓLESTWA SZWECJI,
Göran PERSSON
Premier
Laila FREIVALDS
Minister Spraw Zagranicznych16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/9
JEJ KRÓLEWSKA MO ŚĆKRÓLOWA ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA WIELKIEJ BRYTANII I
IRLANDII PÓ ŁNOCNEJ,
The Rt. Hon Tony BLAIR
Premier
The Rt. Hon Jack STRAW
Sekretarz Stanu do spraw Zagranicznych i Wspólnoty Brytyjskiej,
KTÓRZY, po wymianie swych peł nomocnictw uznanych za nale żyte i sporz ądzone we w łaściwej
formie, uzgodnili, co nast ępuje:C 310/10 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
CZĘŚĆ I
TYTUŁI
DEFINICJA I CELE UNII
Artyku łI-1
Ustanowienie Unii
1. Zainspirowana wol ąobywateli i pa ństw Europy zbudowania wspólnej przysz łości, niniejsza
Konstytucja ustanawia Uni ęEuropejsk ą, której Pa ństwa Cz łonkowskie przyznaj ąkompetencje do
osiągnięcia ich wspólnych celów. Unia koordynuje polityki Pa ństw Członkowskich, zmierzaj ące do
osiągnięcia tych celów, oraz wykonuje w trybie wspólnotowym kompetencje przyznane jej przez
Państwa Cz łonkowskie.
2. Unia jest otwarta dla wszystkich pa ństw europejskich, które szanuj ąjej wartoś ci i zobowi ązują
sięje wspólnie wspiera ć.
Artyku łI-2
Warto ści Unii
Unia opiera się na warto ściach poszanowania godno ści osoby ludzkiej, wolno ści, demokracji,
równości, państwa prawnego, jak równie żposzanowania praw cz łowieka, w tym praw osób
należących do mniejszo ści. Warto ści te sąwspólne Pa ństwom Cz łonkowskim w społ eczeństwie
opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwo ści, solidarno ści oraz na równo ści
kobiet i m ężczyzn.
Artyku łI-3
Cele Unii
1. Celem Unii jest wspieranie pokoju, jej warto ści i dobrobytu jej narodów.
2. Unia zapewnia swym obywatelom przestrze ńwolnoś ci, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści bez
granic wewn ętrznych oraz rynek wewn ętrzny z woln ąi niezak łóconąkonkurencj ą.
3. Unia dzia ła na rzecz trwał ego rozwoju Europy, którego podstaw ąjest zrównowa żony wzrost
gospodarczy oraz stabilno śćcen, społ eczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjno ści
zmierzaj ąca do pe łnego zatrudnienia i post ępu społ ecznego oraz wysoki poziom ochrony i poprawy
jakoś ciśrodowiska naturalnego. Unia wspiera post ęp naukowo-techniczny.
Zwalcza wy łączenie spo łeczne i dyskryminacj ęoraz wspiera sprawiedliwo śći ochron ęsocjalną,
równośćkobiet i m ężczyzn, solidarno śćmiędzy pokoleniami i ochron ępraw dziecka.
Wspiera spójno śćgospodarcz ą, społ eczną i terytorialn ąoraz solidarno śćmiędzy Pa ństwami
Członkowskimi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/11
Szanuje swoj ąbogatą różnorodno śćkulturow ąijęzykowąoraz zapewnia ochron ęi rozwój
dziedzictwa kulturowego Europy.
4. W stosunkach zewn ętrznych Unia umacnia i popiera swe warto ści i interesy. Przyczynia się do
pokoju, bezpiecze ństwa, sta łego rozwoju naszej Planety, do solidarnoś ci i wzajemnego szacunku
między narodami, do swobodnego i uczciwego handlu, do wyeliminowania ubóstwa oraz do
ochrony praw cz łowieka, w szczególno ści praw dziecka, a takż ed ościsłego przestrzegania i rozwoju
prawa mi ędzynarodowego, w szczególno ści zasad Karty Narodów Zjednoczonych.
5. Unia d ąży do osi ągnięcia swych celów w łaściwymi środkami, w zale żności od zakresu
kompetencji przyznanych jej na mocy Konstytucji.
Artyku łI-4
Podstawowe wolno ści i niedyskryminacja
1. Unia zapewnia w swych granicach swobodny przep ływ osób, us ług, towarów i kapita łu oraz
swobodęprzedsiębiorczo ści, zgodnie z Konstytucj ą.
2. W zakresie zastosowania Konstytucji i bez uszczerbku dla jej postanowie ńszczególnych
zakazana jest wszelka dyskryminacja ze wzgl ędu na przynale żnośćpaństw ową.
Artyku łI-5
Stosunki mi ędzy Uni ąaP aństwami Cz łonkowskimi
1. Unia szanuje równo śćPaństw Członkowskich wobec Konstytucji, jak równie żich tożsamość
narodow ą, nierozerwalnie zwi ązanąz ich podstawowymi strukturami politycznymi i konstytucyj-
nymi, w tym w odniesieniu do samorz ądu lokalnego i regionalnego. Szanuje tak że podstawowe
funkcje pa ństwa, w tym maj ące na celu zapewnienie jego integralno ści terytorialnej, utrzymanie
porządku publicznego oraz ochron ębezpiecze ństwa narodowego.
2. Zgodnie z zasad ąlojalnej wspó łpracy Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wzajemnie się szanują
i udzielaj ąsobie wsparcia w wykonywaniu zada ńwynikających z Konstytucji.
Państwa Cz łonkowskie podejmuj ąwszelkie środki ogólne lub szczególne w łaściwe dla zapewnienia
wykonania zobowi ązańwynikających z Konstytucji lub aktów instytucji Unii.
Państwa Cz łonkowskie u łatwiająwypełniane zada ńUnii i powstrzymuj ąsięod podejmowania
wszelkich środków, które mog łyby zagra żaćurzeczywistnieniu celów Unii.
Artyku łI-6
Prawo Unii
Konstytucja i prawo przyj ęte przez instytucje Unii w wykonywaniu przyznanych jej kompetencji
mająpierwsze ństwo przed prawem Pa ństw Członkowskich.C 310/12 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łI-7
Osobowo śćprawna
Unia ma osobowość prawną.
Artyku łI-8
Symbole Unii
Flaga Unii przedstawia kr ąg dwunastu z łotych gwiazd na niebieskim tle.
Hymn Unii pochodzi z „Ody do rado ści”z IX Symfonii Ludwiga van Beethovena.
Dewiza Unii brzmi: „Zjednoczona w ró żnorodno ści”.
WalutąUnii jest euro.
DzieńEuropy obchodzony jest w ca łej Unii 9 maja.
TYTUŁII
PRAWA PODSTAWOWE I OBYWATELSTWO UNII
Artyku łI-9
Prawa podstawowe
1. Unia uznaje prawa, wolno ści i zasady okre ślone w Karcie Praw Podstawowych, która stanowi
częśćII.
2. Unia przyst ępuje do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności. Przyst ąpienie do Konwencji nie narusza kompetencji Unii okre ślonych w Konstytucji.
3. Prawa podstawowe, zagwarantowane w europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści oraz wynikaj ące z tradycji konstytucyjnych wspólnych Pa ństwom
Członkowskim, stanowi ączęśćprawa Unii jako zasady ogólne prawa.
Artyku łI-10
Obywatelstwo Unii
1. Każda osoba maj ąca przynale żnośćPaństwa Cz łonkowskiego jest obywatelem Unii. Obywatel-
stwo Unii ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego i nie zast ępuje go.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/13
2. Obywatele Unii korzystaj ąz praw i podlegaj ąobowiązkom przewidzianym w Konstytucji. Maj ą
prawo do:
a) swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Pa ństw Członkowskich,
b) gł osowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach
lokalnych w Pa ństwie Cz łonkowskim, w którym maj ąmiejsce zamieszkania, na takich samych
warunkach jak obywatele tego Pa ństwa,
c) korzystania na terytorium pa ństwa trzeciego, w którym Pa ństwo Cz łonkowskie, którego s ą
obywatelami, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej
każdego z pozosta łych Państw Członkowskich, na takich samych warunkach jak obywatele tego
Państwa,
d) kierowania petycji do Parlamentu Europejskiego, odwo ływania si ędo Europejskiego Rzecznika
Praw Obywatelskich oraz zwracania się do instytucji i organów doradczych Unii w jednym z
języków Konstytucji oraz otrzymywania odpowiedzi w tym samym j ęzyku.
Prawa te s ąwykonywane na warunkach i w granicach okre ślonych przez Konstytucj ęiśrodki przyj ęte
w jej zastosowaniu.
TYTUŁIII
KOMPETENCJE UNII
Artyku łI-11
Zasady podstawowe
1. Granice kompetencji Unii wyznacza zasada przyznania. Wykonywanie tych kompetencji podlegazasadom pomocniczo ści i proporcjonalno ści.
2. Zgodnie z zasad ąprzyznania, Unia dzia ła w granicach kompetencji przyznanych jej przez
Państwa Cz łonkowskie w Konstytucji, do osią gnięcia okre ślonych w niej celów. Kompetencje
nieprzyznane Unii w Konstytucji nale żądo Państw Członkowskich.
3. Zgodnie z zasad ąpomocniczo ści, Unia w dziedzinach, które nie nale żądo jej wy łącznej
kompetencji, podejmuje dzia łania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele
zamierzonego dzia łania nie mog ązostaćosiągnięte w sposób wystarczaj ący przez Pa ństwa
Członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym, i jeś li ze wzgl ędu
na rozmiary lub skutki proponowanego dzia łania mo żliwe jest lepsze jego osią gnięcie na poziomie
Unii.
Instytucje Unii stosuj ązasadępomocniczo ści zgodnie z Protokoł em w sprawie stosowania zasad
pomocniczo ści i proporcjonalno ści. Parlamenty narodowe zapewniaj ąprzestrzeganie tej zasady
zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw tym Protokole.
4. Zgodnie z zasad ąproporcjonalno ści,
zakres i forma dzia łania Unii nie wykraczaj ąpoza to, co
jest konieczne do osi ągnięcia celów Konstytucji.C 310/14 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Instytucje Unii stosuj ązasadęproporcjonalno ści zgodnie z Protokoł em w sprawie stosowania zasad
pomocniczo ści i proporcjonalno ści.
Artykuł I-12
Kategorie kompetencji
1. Jeżeli Konstytucja przyznaje Unii wyłączn ąkompetencję w określonej dziedzinie, jedynie Unia
może stanowi ćprawo oraz przyjmowa ćakty prawnie wi ążące, natomiast Pa ństwa Cz łonkowskie
mogąto czyni ćwyłącznie z upoważ nienia Unii lub w celu wykonania aktów Unii.
2. Jeżeli Konstytucja przyznaje Unii w okre ślonej dziedzinie kompetencję dzielonązP aństwami
Członkowskimi, Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie mog ąstanowićprawo i przyjmowa ćakty prawnie
wiążące w tej dziedzinie. Pa ństwa Cz łonkowskie wykonuj ąswojąkompetencję w zakresie, w jakim
Unia nie wykona ła lub postanowi ła zaprzesta ćwykonywania swojej kompetencji.
3. Państwa Cz łonkowskie koordynuj ąswoje polityki gospodarcze i zatrudnienia na zasadach
przewidzian
ych w cz ęści III, do których okre ślenia Unia ma kompetencje.
4. Unia ma kompetencj ęw zakresie okre ślania i realizowania wspólnej polityki zagranicznej i
bezpiecze ństwa, w tym stopniowego okre ślania wspólnej polityki obrony.
5. W niektórych dziedzinach i na warunkach okre ślonych w Konstytucji Unia ma kompetencj ęw
zakresie prowadzenia dzia łańw celu wspierania, koordynowania lub uzupe łniania dzia łańPaństw
Członkowskich, nie zast ępując jednak ich kompetencji w tych dziedzinach.
Prawnie wi ążące akty Unii przyj ęte na podstawie postanowie ńczęści III, odnoszą ce się do tych
dziedzin, nie mog ąprowadzi ćdo harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw
Członkowskich.
6. Zakres i warunki wykonywania kompetencji Unii są określone w postanowieniach cz ęści III,
odnoszących się do każdej dziedziny.
Artyku łI-13
Dziedziny kompetencji wyłą cznej
1. Unia ma wy łącznąkompetencję w następujących dziedzinach:
a) unia celna,
b) ustanawianie reguł konkurencji niezb ędnych do funkcjonowania rynku wewn ętrznego,
c)
polityka pieni ężna w odniesieniu do Pa ństw Członkowskich, których walut ąjest euro,
d) zachowanie morskich zasobów biologicznych w ramach wspólnej polityki rybo łówstwa,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/15
e) wspólna polityka handlowa.
2. Unia ma tak żew yłącznąkompetencj ędo zawierania umów mi ędzynarodowych, je żeli ich
zawarcie zosta ło przewidziane w akcie ustawodawczym Unii lub jest niezb ędne do umoż liwienia
Unii wykonywania jej wewn ętrznych kompetencji lub w zakresie, w jakim ich zawarcie mo że
wpływaćna wspólne zasady lub zmienia ćich zakres.
Artyku łI-14
Dziedziny kompetencji dzielonej
1. Unia dzieli kompetencj ęzP aństwami Czł onkowskimi, je żeli Konstytucja przyznaje jej
kompetencję, która nie dotyczy dziedzin okre ślonych w artyku łach I-13 i I-17.
2. Kompetencje dzielone mi ędzy Uni ąaP aństwami Cz łonkowskimi stosuj ąsiędo następujących
głównych dziedzin:
a) rynek wewn ętrzny,
b) polityka spo łeczna w odniesieniu do aspektów okre ślonych w cz ęści III,
c) spójno śćgospodarcza, spo łeczna i terytorialna,
d) rolnictwo i rybo łówstwo, z wyłączeniem zachowania morskich zasobów biologicznych,
e)środowisko naturalne,
f) ochrona konsumentów,g) transport,h) sieci transeuropejskie,i) energia,j) przestrze ńwolnoś ci, bezpiecze ństwa
i sprawiedliwoś ci,
k) wspólne problemy bezpiecze ństwa w zakresie zdrowia publicznego, w odniesieniu do aspektów
określonych w cz ęści III.
3. W dziedzinach bada ń, rozwoju technologicznego i przestrzeni kosmicznej Unia ma kompetencj ę
do prowadzenia dzia łań, w szczególno ści do okre ślania i realizacji programów; jednak że
wykonywanie tej kompetencji nie mo że doprowadzi ćdo uniemo żliwienia Pa ństwom Cz łonkowskim
wykonywania ich kompetencji.4. W dziedzinach wspó łpracy na rzecz rozwoju i pomocy humanitarnej Unia ma kompetencj ędo
prowadzenia dzia łańi wspólnej polityki; jednak że wykonywanie tej kompetencji nie mo że
doprowadzi ćdo uniemo żliwienia Pa ństwom Cz łonkowskim wykonywania ich kompetencji.C 310/16 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łI-15
Koordynacja polityk gospodarczych i zatrudnienia
1. Państwa Cz łonkowskie koordynuj ąswe polityki gospodarcze w ramach Unii. W tym celu Rada
Ministrów przyjmuje środki, w szczególno ści ogólne wytyczne dotycz ące tych polityk.
Do Państw Członkowskich, których walutą jest euro, stosuje si ępostanowienia szczególne.
2. Unia podejmuje środki w celu zapewnienia koordynacji polityk zatrudnienia Pa ństw
Członkowskich, w szczególno ści określając wytyczne dla tych polityk.
3. Unia mo że podejmować inicjatywy w celu zapewnienia koordynacji polityk społ ecznych Pa ństw
Członkowskich.
Artyku łI-16
Wspólna polityka zagraniczna i bezpiecze ństwa
1. Kompetencje Unii w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa obejmuj ąwszelkie
dziedziny polityki zagranicznej i wszelkie sprawy dotycz ące bezpiecze ństwa Unii, w tym stopniowe
określanie wspólnej polityki obrony, która mo że prowadzi ćdo wspólnej obrony.
2. Państwa Cz łonkowskie popieraj ą, aktywnie i bez zastrze żeń,p o l i t y k ęzagraniczn ąi
bezpiecze ństwa Unii w duchu lojalno ści i wzajemnej solidarno ści, z poszanowaniem dzia łańUnii
w
tej dziedzinie. Powstrzymuj ąsięod wszelkich dzia łań, które by łyby sprzeczne z interesami Unii lub
mogłyby zaszkodzi ćjej skuteczno ści.
Artyku łI-17
Dziedziny dzia łańwspieraj ących, koordynuj ących i uzupe łniających
Unia ma kompetencję do podejmowania dzia łańwspieraj ących, koordynuj ących i uzupe łniających.
Do dziedzin takich dzia łańo wymiarze europejskim nale żą:
a) ochrona i poprawa zdrowia ludzkiego,
b) przemys ł,
c) kultura,d) turystyka,e) edukacja, sprawy m łodzieży, sport i szkolenie zawodowe,
f) obrona cywilna,g) wspó łpraca administracyjna.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/17
Artyku łI-18
Klauzula elastyczno ści
1. Jeżeli działanie Unii oka żes ięniezbędne do osi ągnięcia, w ramach polityk okre ślonych w
części III, jednego z celów, o których mowa w Konstytucji, a Konstytucja nie przewidzia ła uprawnie ń
do działania wymaganego w tym celu, Rada Ministrów, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek Komisji
Europejskiej i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, przyjmuje w łaściweśrodki.
2. W ramach procedury kontroli stosowania zasady pomocniczo ści określonej w artykule I-11
ustęp 3 Komisja Europejska zwraca uwag ęparlamentów narodowych na wnioski oparte na
niniejszym artykule.
3.Środki, których podstaw ąjest niniejszy artyku ł, nie mog ąprowadzi ćdo harmonizacji przepisów
ustawowych i wykonawczych Pa ństw Czł onkowskich, je żeli Konstytucja wyklucza tak ą
harmonizacj ę.
TYTUŁIV
INSTYTUCJE I ORGANY UNII
ROZDZIA ŁI
RAMY INSTYTUCJONALNE
Artyku łI-19
Instytucje Unii
1. Unia ma jednolite ramy instytucjonalne s łużące:
—wspieraniu jej wartoś ci,
—realizacji jej celów,
—jej interesom, interesom jej obywateli oraz Pa ństw Członkowskich,
—zapewnianiu spójno ści, skutecznoś ci i cią głości jej polityk oraz dzia łań.
Ramy instytucjonalne obejmuj ą:
—Parlament Europejski,
—RadęEuropejsk ą,
—RadęMinistrów (zwan ądalej „Radą”),C 310/18 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
—KomisjęEuropejsk ą(zwanądalej „Komisją”),
—Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej.
2. Każda z tych instytucji dzia ła w granicach uprawnie ńprzyznanych jej na mocy Konstytucji oraz
zgodnie z procedurami i na warunkach w niej okre ślonych. Instytucje lojalnie ze sob ąwspółpracują.
Artyku łI-20
Parlament Europejski
1. Parlament Europejski peł ni, wspólnie z Rad ą, funkcje ustawodawcz ąi budżetową.P ełni takż e
funkcje kontroli politycznej i konsultacyjne zgodnie z warunkami przewidzianymi w Konstytucji.
Wybiera przewodnicz ącego Komisji Europejskiej.
2. W skł ad Parlamentu Europejskiego wchodz ąprzedstawiciele obywateli Unii. Ich liczba nie mo że
przekroczyć siedmiuset pi ęćdziesi ęciu. Reprezentacja obywateli ma charakter degresywnie
proporcjonalny, z minimalnym progiem sze ściu członków na Pa ństwo Cz łonkowskie. Żadnemu
Państwu Cz łonkowskiemu nie mo żna przyzna ćwięcej niżdziewięćdziesiąt sześćmiejsc.
R
ada Europejska przyjmuje jednomy ślnie, z inicjatywy Parlamentu Europejskiego i po uzyskaniu jego
zgody, decyzj ęeuropejsk ąokreślającąskład Parlamentu Europejskiego, z poszanowaniem zasad, o
których mowa w ust ępie pierwszym.
3. Członkowie Parlamentu Europejskiego są wybierani na pi ęcioletni ąkadencjęw powszechnych
wyborach bezpo średnich, w gł osowaniu wolnym i tajnym.
4. Parlament Europejski wybiera spoś ród swych cz łonków przewodnicz ącego i prezydium.
Artyku łI-21
Rada Europejska
1. Rada Europejska nadaje Unii impulsy niezb ędne do jej rozwoju i okre śla ogólne polityczne
kierunki i priorytety. Nie peł ni funkcji ustawodawczej.
2. W skł ad Rady Europejskiej wchodz ąszefowie pa ństw lub rz ądów Państw Członkowskich, jej
przewodnicz ący oraz przewodnicz ący Komisji. W jej pracach uczestniczy minister spraw
zagranicznych Unii.
3. Rada Europejska zbiera się co kwarta ł,z w oływana przez jej przewodnicz ącego. Jeżeli wymaga
tego porz ądek obrad, cz łonkowie Rady Europejskiej mog ąpodjąćdecyzję,a b yk a żdemu z nich
towarzyszy łminister, a w przypadku przewodnicz ącego Komisji cz łonek Komisji. Je żeli sytuacja tego
wymaga, przewodnicz ący zwoł uje nadzwyczajne posiedzenie Rady Europejskiej.
4. Jeżeli Konstytucja nie stanowi inaczej, Rada Europejska podejmuje decyzje w drodze konsensu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/19
Artyku łI-22
Przewodnicz ący Rady Europejskiej
1. Rada Europejska wybiera swego przewodnicz ącego większościąkwalifikowan ąna okres dwóch i
półroku; mandat przewodnicz ącego jest jednokrotnie odnawialny. W przypadku przeszkody lub
poważ nego uchybienia Rada Europejska mo że pozbawi ćprzewodnicz ącego mandatu, zgodnie z t ą
samą procedur ą.
2. Przewodnicz ący Rady Europejskiej:
a) przewodniczy Radzie i kieruje jej pracami,
b) zapewnia odpowiednie przygotowanie i ci ągłość prac Rady Europejskiej, we wspó łpracy
z przewodnicz ącym Komisji i na podstawie prac Rady do Spraw Ogólnych,
c) ułatwia osi ąganie spójno ści i konsensu w Radzie Europejskiej,
d) przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z ka żdego posiedzenia Rady
Europejskiej.
Przewodnicz ący Rady Europejskiej zapewnia na swoim poziomie reprezentacj ęUnii na zewn ątrz w
sprawach dotycz ących wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, bez uszczerbku dla
uprawnie ńministra spraw zagranicznych Unii.
3. Przewodnicz ący Rady Europejskiej nie mo że sprawowa ćmandatu narodowego.
Artyku łI-23
Rada Ministrów
1. Rada pe łni, wspólnie z Parlamentem Europejskim, funkcje ustawodawcz ąi budżetową.P ełni
funkcje okre ślania polityki i koordynacji zgodnie z warunkami przewidzianymi w Konstytucji.
2. W skł ad Rady wchodzi jeden przedstawiciel na szczeblu ministerialnym z ka żdego Pa ństwa
Członkowskiego, upowa żniony do zaci ągania zobowi ązań w imieniu rz ądu Państwa Cz łonkow-
skiego, które reprezentuje, oraz do wykonywania prawa g łosu.
3. Jeżeli Konstytucja nie stanowi inaczej, Rada stanowi wi ększościąkwalifikowan ą.
Artyku łI-24
Składy Rady Ministrów
1. Rada zbiera się na posiedzenia w ró żnych składach.
2. Rada do Spraw Ogólnych zapewnia spójno śćprac różnych składów Rady.C 310/20 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Przygotowuje posiedzenia Rady Europejskiej i zapewnia ich kontynuacj ę,wp o w i ązaniu z
przewodnicz ącym Rady Europejskiej i Komisj ą.
3. Rada do Spraw Zagranicznych opracowuje dzia łania zewn ętrzne Unii na podstawie
strategicznych wytycznych okre ślonych przez Rad ęEuropejsk ąoraz zapewnia spójno śćdziałańUnii.
4. Rada Europejska przyjmuje wi ększościąkwalifikowan ądecyzjęeuropejsk ąustanawiaj ącąlistę
innych skł adów Rady.
5. Za przygotowanie prac Rady odpowiada Komitet Sta łych Przedstawicieli Rz ądów Pa ństw
Członkowskich.
6. Posiedzenia Rady s ąjawne, kiedy Rada obraduje i gł osuje nad projektem aktu ustawodawczego.
W tym celu ka żde posiedzenie Rady skł ada się dwóch cz ęści, z których ka żda jest po święcona
odpowiednio obradom nad aktami ustawodawczymi Unii i dzia łaniom o charakterze
nieustawodawczym.
7. Prezydencj ęskładów Rady, z wyj ątkiem Rady do Spraw Zagranicznych, sprawują na zasadzie
równej rotacji przedstawiciele Pa ństw Członkowskich w Radzie, zgodnie z warunkami przewi-
dzianymi w decyzji europejskiej Rady Europejskiej. Rada Europejska stanowi wi ększością
kwalif
ikowaną.
Artyku łI-25
Definicja większo ści kwalifikowanej w Radzie Europejskiej oraz Radzie
1. Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady zawieraj ące co najmniej 15
z nich i reprezentuj ących Państwa Cz łonkowskie obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści Unii.
Mniejszo śćblokująca musi obejmować co najmniej czterech cz łonków Rady, w przeciwnym razie
uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.
2. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 1, gdy Rada nie stanowi na wniosek Komisji lub ministra
spraw zagranicznych Unii, wymagan ąwiększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 72 % cz łonków
Rady reprezentuj ących Państwa Cz łonkowskie obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści Unii.
3. Ustęp y1i2m a j ązastosowanie do Rady Europejskiej, je żeli stanowi ona wi ększością
kwalifikowan ą.
4. W Radzie Europejskiej, jej przewodnicz ący oraz przewodnicz ący Komisji nie bior ąudziałuw
głosowaniu.
Artyku łI-26
Komisja Europejska
1. Komisja wspiera ogólny interes Unii i podejmuje w tym celu odpowiednie inicjatywy. Czuwa ona
nad stosowaniem postanowie ńKonstytucji i środków przyjmowanych przez instytucje na podstawie
Konstytucji. Nadzoruje stosowanie prawa Unii pod kontrolą Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii
Europejskiej. Wykonuje bud żet i zarz ądza programami. Peł ni funkcje koordynacyjne, wykonawcze i16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/21
zarządzające, zgodnie z warunkami przewidzianymi w Konstytucji. Z wyj ątkiem wspólnej polityki
zagranicznej i bezpiecze ństwa oraz innych przypadków przewidzianych w Konstytucji, zapewnia
reprezentacj ęUnii na zewn ątrz. Podejmuje inicjatywy w zakresie rocznego i wieloletniego
programowania Unii w celu osi ągnięcia porozumie ńmiędzyinstytucjonalnych.
2. Jeżeli Konstytucja nie stanowi inaczej, akty ustawodawcze Unii mog ązostaćprzyjęte wyłą cznie
na wniosek Komisji. Pozosta łe akty s ąprzyjmowane na wniosek Komisji, je żeli Konstytucja tak
stanowi.
3. Kadencja Komisji wynosi pi ęćlat.
4. Członkowie Komisji s ąwybierani ze wzgl ędu na swe ogólne kwalifikacje i zaanga żowanie w
sprawy europejskie spoś ród osobistoś ci, których niezale żnośćjest niekwestionowana.
5. Pierwsza Komisja mianowana na mocy postanowie ńKonstytucji skł ada się z jednego obywatela
każdego Państwa Członkowskiego, w tym jej przewodnicz ącego i ministra spraw zagranicznych Unii,
który jest jednym z jej wiceprzewodniczą cych.
6. Od zakoń czenia kadencji Komisji, o której mowa w ust ępie 5, Komisja skł ada się z takiej liczby
członków, która odpowiada dwóm trzecim liczby Pa ństw Czł onkowskich, w tym z jej
przewodnicz ącego i ministra spraw zagranicznych Unii, chyba że Rada Europejska, stanowi ąc
jednomy ślnie, podejmie decyzj ęo zmianie tej liczby.
Członkowie Komisji s ąwybierani spoś ród obywateli Pa ństw Członkowskich na podstawie systemu
równej rotacji pomiędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi. System ten jest ustanawiany na mocy decyzji
europejskiej przyj ętej jednomy ślnie przez Rad ęEuropejsk ąi na podstawie nast ępujących zasad:
a) Państwa Cz łonkowskie s ątraktowane na zasadzie ścisłej równo ści przy ustalaniu kolejno ści i
długości obecno ści ich obywateli w Komisji; w zwi ązku z tym ró żnica między całkowitą liczbą
kadencji peł nionych przez obywateli danych dwóch Pa ństw Członkowskich nie mo że nigdy
przewyższaćjednej kadencji,
b) z zastrze żeniem lit. a), skł ad każdej kolejnej Komisji odzwierciedla w zadowalaj ący sposób
różnorodno śćdemograficzn ąi geograficzn ąwszystkich Pa ństw Członkowskich.
7. Komisja jest ca łkowicie niezale żna w wykonywaniu swoich zada ń. Bez uszczerbku dla artyku łu
I-28 ust ęp2 ,c z łonkowie Komisji nie zwracaj ąsięo instrukcje ani ich nie przyjmuj ąodżadnego
rządu, instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej. Powstrzymuj ąsięoni od podejmowania
wszelkich dzia łańniezgodnych z charakterem ich funkcji lub wykonywaniem ich zada ń.
8. Komisja ponosi kolegialnie odpowiedzialno śćprzed Parlamentem Europejskim. Zgodnie z
artykułem III-340, Parlament Europejski mo że uchwali ćwotum nieufno ści w stosunku do Komisji.
W przypadku uchwalenia wotum nieufno ści, członkowie Komisji kolegialnie rezygnuj ąze swych
funkcji, a minister spraw zagranicznych Unii rezygnuje z funkcji pe łnionych w ramach Komisji.C 310/22 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł I-27
Przewodniczą cy Komisji Europejskiej
1. Uwzgl ędniając wybory do Parlamentu Europejskiego i po przeprowadzeniu stosownych
konsultacji, Rada Europejska, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą, przedstawia Parlamentowi
Europejskiemu swojego kandydata na przewodnicz ącego Komisji. Kandydat ten jest wybierany przez
Parlament Europejski wi ększościączłonków wchodz ących w jego skł ad. Jeżeli nie uzyska on
wymaganej wi ększości, Rada Europejska, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą, w terminie miesi ąca
przedstawia nowego kandydata, który jest wybierany przez Parlament Europejski zgodnie z t ąsamą
procedur ą.
2. Rada, za wspólnym porozumieniem z wybranym przewodnicz ącym, przyjmuje list ępozostałych
osób, które proponuje mianowa ćczłonkami Komisji. S ąoni wybierani na podstawie sugestii
zgłaszanych przez Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z kryteriami przewidzianymi w artykule I-26
ustęp 4 i ust ęp 6 akapit drugi.
Przewodnicz ący, minister spraw zagranicznych Unii i pozostali cz łonkowie Komisji podlegaj ą
kolegialnie zatwierdzeniu przez Parlament Europejski. Na podstawie takiego zatwierdzenia Rada
Europejska mianuje Komisj ę, stanowi ącw ięk szo ściąkwalifikowan ą.
3. Przewodnicz ący Komisji:
a) okre śla wytyczne, w ramach których Komisja wykonuje swe zadania,
b) decyduje o wewn ętrznej organizacji Komisji, zapewniaj ąc spójno ść, skuteczno śći kolegialno śćjej
działań,
c) mianuje wiceprzewodnicz ących, innych ni żminister spraw zagranicznych Unii, spo śród
członków Komisji.
Członek komisji skł ada rezygnacj ę,j eżeli przewodnicz ący tego za żąda. Minister spraw zagranicznych
unii składa rezygnacj ęzgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule I-28 ust ęp1 ,j e żeli
przewodnicz ący tego zażą da.
Artyku łI-28
Minister spraw zagranicznych Unii
1. Rada Europejska, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą, za zgod ąprzewodnicz ącego Komisji
mianuje ministra spraw zagranicznych Unii. Rada Europejska mo że zakończyćjego kadencj ęzgodnie
ztąsamą procedur ą.
2.
Minister spraw zagranicznych Unii prowadzi wspóln ąpolitykęzagraniczn ąi bezpiecze ństwa
Unii. Przyczynia się, poprzez swoje wnioski, do opracowania tej polityki i realizuje j ąz upoważ nienia
Rady. Dotyczy to tak że wspólnej polityki bezpiecze ństwa i obrony.
3. Minister spraw zagranicznych Unii przewodniczy Radzie do Spraw Zagranicznych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/23
4. Minister spraw zagranicznych Unii jest jednym z wiceprzewodnicz ących Komisji. Zapewnia
spójnośćzewnętrznych dzia łańUnii. Odpowiada w ramach Komisji za jej obowi ązki w zakresie
stosunków zewn ętrznych i koordynacj ęinnych aspektów zewn ętrznych dział ańUnii. W
wykonywaniu tych obowi ązków w Komisji, i tylko w odniesieniu do tych obowi ązków, minister
spraw zagranicznych Unii podlega procedurom Komisji w zakresie, w jakim jest to zgodne z
ustępami 2 i 3.
Artyku łI-29
Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej
1. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej obejmuje Trybuna łSprawiedliwoś ci, Sądisądy
wyspecjalizowane. Trybuna łSprawiedliwoś ci zapewnia poszanowanie prawa w wyk ładni i
stosowaniu Konstytucji.
Państwa Cz łonkowskie ustanawiaj ąśrodki zaskar żenia niezb ędne do zapewnienia skutecznej
ochrony s ądowej w dziedzinach objętych prawem Unii.
2. W skł ad Trybuna łu Sprawiedliwo ści wchodzi jeden s ędzia z ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego.
Trybuna łSprawiedliwoś ci jest wspomagany przez rzeczników generalnych.
Ws kład Sądu wchodzi co najmniej jeden s ędzia z ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego.
Sędziowie i rzecznicy generalni Trybuna łu Sprawiedliwo ści oraz s ędziowie S ądu sąwybierani
spośród osobisto ści o niekwestionowanej niezale żności, spełniają cych warunki okre ślone w
artykułach III-355 i III-356. S ąoni mianowani za wspólnym porozumieniem przez rz ądy Państw
Członkowskich na okres sze ściu lat. Ust ępujący sędziowie i rzecznicy generalni mog ąbyćponownie
mianowani.3. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej zgodnie z cz ęściąIII orzeka:
a) w zakresie skarg wniesionych przez Pa ństwa Cz łonkowskie, instytucje oraz osoby fizyczne i
prawne,
b) w trybie prejudycjalnym, na wniosek są dów Państw Członkowskich, o wyk ładni prawa Unii lub
ważności aktów przyj ętych przez instytucje,
c) w innych sprawach przewidzianych w Konstytucji.C 310/24 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ROZDZIA ŁII
INNE INSTYTUCJE I ORGANY DORADCZE UNII
Artyku łI-30
Europejski Bank Centralny
1. Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne stanowi ąEuropejski System Banków
Centralnych. Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne Pa ństw Członkowskich, których
walutąjest euro, tworz ące Eurosystem, prowadz ąpolitykępienięż nąUnii.
2. Europejski System Banków Centralnych jest kierowany przez organy decyzyjne Europejskiego
Banku Centralnego. Podstawowym celem Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest
utrzymywanie stabilno ści cen. Bez uszczerbku dla tego celu wspiera on ogólne polityki gospodarcze
Unii, tak aby się przyczyni ćdo osią gnięcia jej celów. Wykonuje inne zadania banku centralnego,
zgodnie z cz ęściąIII oraz Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego
Banku Centralnego.
3. Europejski Bank Centralny jest instytucj ą. Ma on osobowo śćprawną.M aw y łączne prawo
do upoważ niania do emisji euro. Jest niezale żny w wykonywaniu swych uprawnie ńoraz w zakresie
zarządzania swymi finansami. Instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz rz ądy Państw
Członkowskich szanuj ątęniezależność.
4. Europejski Bank Centralny przyjmuje środki niezb ędne do wykonywania swych zada ńzgodnie z
artykułami III-185 –III-191 i artyku łem III-196 oraz z warunkami ustanowionymi w Statucie
Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. Zgodnie z tymi
artykułami, Pa ństwa Cz łonkowskie, których walut ąnie jest euro, a takż e ich banki centralne
zachowuj ąswoje kompetencje w kwestiach pieni ężnych.
5. W zakresie swych uprawnie ńEuropejski Bank Centralny jest konsultowany w sprawie ka żdego
projektu aktu Unii i ka żdego projektu regulacji na poziomie krajowym oraz mo że wydawać opinie.
6. Organy decyzyjne Europejskiego Banku Centralnego, ich sk ład i metody dzia łania sąokreślone w
artykułach III-382 i III-383 oraz w Statucie Europejskiego Systemu Banków Centralnych i
Europejskiego Banku Centralnego.
Artyku łI-31
Trybunał Obrachunkowy
1. Trybuna łObrachunkowy jest instytucj ą. Sprawuje kontrol ęrachunków Unii.
2. Trybuna łObrachunkowy kontroluje rachunki wszystkich dochodów i wydatków Unii oraz
zapewnia nale żyte zarz ądzanie finansami.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/25
3. W skł ad Trybuna łu Obrachunkowego wchodzi jeden obywatel z każ dego Pa ństwa Cz łonkow-
skiego. Cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego s ąwp ełni niezależ ni w wykonywaniu swych
funkcji, w ogólnym interesie Unii.
Artyku łI-32
Organy doradcze Unii
1. Parlament Europejski, Rada i Komisja są wspomagane przez Komitet Regionów i Komitet
Ekonomiczno-Spo łeczny, które peł niąfunkcje doradcze.
2. W skł ad Komitetu Regionów wchodz ąprzedstawiciele wspólnot regionalnych i lokalnych,
posiadaj ący mandat wyborczy społ ecznoś ci regionalnej lub lokalnej, b ądźodpowiedzialni politycznie
przed wybranym zgromadzeniem.
3. W skł ad Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego wchodz ąprzedstawiciele organizacji pracodaw-
ców, pracowników oraz inni przedstawiciele społ eczeństwa obywatelskiego, w szczególno ści z
dziedzin społ eczno-ekonomicznej, obywatelskiej, zawodowej i kultury.
4. Członków Komitetu Regionów i Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego nie wiążą żadne
instrukcje. S ąwp ełni niezale żni w wykonywaniu swych funkcji, w ogólnym interesie Unii.
5. Zasady regulują ce skł ad tych Komitetów, wyznaczanie ich cz łonków, ich uprawnienia i
funkcjonowanie s ąokreślone w artyku łach III-386 - III-392.
W regularnych odst ępach czasu Rada dokonuje przegl ądu zasad, o których mowa w ust ępach 2 i 3,
odnoszących siędo charakteru sk ładu Komitetów, uwzgl ędniając rozwój gospodarczy, społ eczny
i demograficzny w Unii. W tym celu Rada na wniosek Komisji przyjmuje decyzje europejskie.
TYTUŁV
WYKONYWANIE KOMPETENCJI UNII
ROZDZIA ŁI
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artyku łI-33
Akty prawne Unii
1. W celu wykonywania kompetencji Unii instytucje wykorzystuj ąjako instrumenty prawne,
zgodnie z cz ęściąIII, ustawy europejskie, europejskie ustawy ramowe, rozporz ądzenia europejskie,
decyzje europejskie, zalecenia i opinie.C 310/26 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Ustawa europejska jest aktem ustawodawczym o zasi ęgu ogólnym. Wi ążewc a łości i jest
bezpośrednio stosowana we wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich.
Europejska ustawa ramowa jest aktem ustawodawczym, który wi ążek ażde Państwo Cz łonkowskie,
do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma zosta ćosiągnięty, całkowicie
pozostawiaj ąc organom krajowym swobod ęwyboru formy i środków.
Rozporz ądzenie europejskie jest aktem o charakterze nieustawodawczym o zasi ęgu ogólnym,
służącym do wprowadzenia w życie aktów ustawodawczych i niektórych postanowie ńKonstytucji.
Może ono wi ązaćwc ałości i byćbezpośrednio stosowane we wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich
albo wiązaćPaństwa Cz łonkowskie, do których jest kierowane, w odniesieniu do rezultatu, który ma
zostaćosiągnięty, ca łkowicie pozostawiaj ąc organom krajowym swobod ęwyboru formy i środków.
Decyzja europejska jest aktem o charakterze nieustawodawczym wi ążącym w ca łości. Decyzja, która
wskazuje adresatów, wi ąże tylko tych adresatów.
Zalecenia i opinie nie maj ąmocy wi ążącej.
2. Rozpatruj ąc projekt aktu ustawodawczego, Parlament Europejski i Rada powstrzymuj ąsięod
przyjmowania aktów nieprzewidzianych przez procedur ęustawodawcz ąstosowan ąw danej
dziedzinie.
Artyku łI-34
Akty ustawodawcze
1. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane, na podstawie wniosków
Komisji, wspólnie przez Parlament Europejski i Rad ę, zgodnie ze zwyk łąprocedur ąustawodawcz ą
określoną w artykule III-396. Je żeli obydwie te instytucje nie mog ąosiągnąćporozumienia, akt nie
zostaje przyj ęty.
2. W szczególnych przypadkach przewidzianych w Konstytucji ustawy europejskie i europejskie
ustawy ramowe s ąprzyjmowane przez Parlament Europejski z udzia łem Rady albo przez Rad ęz
udziałem Parlamentu Europejskiego, zgodnie ze specjalnymi procedurami ustawodawczymi.
3. W szczególnych przypadkach przewidzianych w Konstytucji ustawy europejskie i europejskie
ustawy ramowe mog ązostaćprzyjęte z inicjatywy grupy Pa ństw Członkowskich lub Parlamentu
Europejskiego, na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego, albo na wniosek Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Artyku łI-35
Akty o charakterze nieustawodawczym
1. Rada Europejska przyjmuje decyzje europejskie w przypadkach przewidzianych w Konstytucji.
2. Rada i Komisja, w szczególno ści w przypadkach okre ślonych w artyku łach i-36 i i-37, a takż e
europejski bank centralny w szczególnych przypadkach przewidzianych w konstytucji, przyjmuj ą
rozporz ądzenia
europejskie i decyzje europejskie.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/27
3. Rada przyjmuje zalecenia. Rada stanowi na wniosek Komisji we wszystkich przypadkach, gdy
Konstytucja przewiduje przyjmowanie aktów przez Rad ęna wniosek Komisji. Rada stanowi
jednomy ślnie w dziedzinach, w których jednomy ślność wymagana jest do przyj ęcia aktu Unii.
Komisja, jak równie żEuropejski Bank Centralny przyjmuj ązalecenia w szczególnych przypadkach
przewidzianych w Konstytucji.
Artykuł I-36
Europejskie rozporz ądzenia delegowane
1. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe mog ąupoważniaćKomisjędo przyjmowania
europejskich rozporz ądzeńdelegowanych stanowi ących uzupe łnienie lub zmian ęniektórych
nieistotnych elementów ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej.
Cele, tre ść, zakres upowa żnienia oraz czas, na jaki je wydano, s ąwyraźnie okre ślone w ustawach
europejskich i w europejskich ustawach ramowych. Upowa żnienie nie mo że obejmowa ćistotnych
elementów danej dziedziny, poniewa żsąone zastrze żone dla ustawy europejskiej lub europejskiej
ustawy ramowej.2. Warunki, którym podlega upowa żnienie, s ąwyraźnie okre ślone w ustawach europejskich lub
europejskich ustawach ramowych i mog ąbyćnastępujące:
a) Parlament Europejski lub Rada mo że zadecydować o odwołaniu upoważ nienia;
b) europejskie rozporz ądzenie delegowane mo że
 wejśćwżycie tylko wtedy, gdy Parlament
Europejski lub Rada nie wyra żąsprzeciwu w terminie przewidzianym przez ustaw ęeuropejsk ą
lub europejsk ąustawęramową.
Do celów postanowie ńlit. a) i b) Parlament Europejski stanowi wi ększościąswoich cz łonków, a Rada
większościąkwalifikowan ą.
Artyku łI-37
Akty wykonawcze
1. Państwa Członkowskie przyjmuj ąwszelkie środki prawa krajowego niezb ędne do wprowadzenia
wżycie prawnie wi ążących aktów Unii.
2. Jeżeli konieczne s ąjednolite warunki wykonywania prawnie wi ążących aktów Unii, akty te
powierzaj ąuprawnienia wykonawcze Komisji lub, w nale życie uzasadnionych przypadkach oraz
w przypadkach okre ślonych w artykule I-40, Radzie.
3. Do celów ust ępu 2 ustawy europejskie ustanawiaj ąz wyprzedzeniem przepisy i zasady ogólne
dotyczące trybu kontroli przez Pa ństwa Cz łonkowskie wykonywania uprawnie ńwykonawczych
przez Komisj ę.
4. Akty wykonawcze Unii maj ąformęeuropejskich rozporz ądzeńwykonawczych lub europejskich
decyzji wykonawczych.C 310/28 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łI-38
Zasady wspólne dla aktów prawnych Unii
1. Jeżeli Konstytucja nie wskazuje rodzaju przyjmowanego aktu, instytucje dokonuj ąwyboru
jakiego rodzaju akt ma w danym przypadku by ćprzyjęty, w poszanowaniu stosowanych procedur
oraz zasady proporcjonalno ści określonej w artykule I-11.
2. Akty prawne s ąuzasadniane i odnosz ąsiędo wszelkich wniosków, inicjatyw, zalece ń, wniosków
lub opinii przewidzianych w Konstytucji.
Artyku łI-39
Publikacja i wej ście w życie
1. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe przyj ęte zgodnie ze zwyk łąprocedur ą
ustawodawcz ąsąpodpisywane przez przewodnicz ącego Parlamentu Europejskiego i przewodni-
czącego Rady.
W pozosta łych przypadkach podpisuje je przewodnicz ący instytucji, która je przyj ęła.
Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe s ąpublikowane w Dzienniku Urzę dowym Unii
Europejskiej i wchodz ąwżycie z dniem w nich okre ślonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po
ich opublikowaniu.
2. Rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie, które nie wskazuj ąadresata, podpisuje
przewodnicz ący instytucji, która je przyj ęła.
Jeżeli rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie nie wskazuj ąadresata, s ąone publikowane w
Dzienniku Urzę dowym Unii Europejskiej i wchodz ąwżycie z dniem w nich okre ślon ym lub, w jego
braku, dwudziestego dnia po ich opublikowaniu.3. Decyzje europejskie inne ni żte, o których mowa w ust ępie 2, sąnotyfikowane ich adresatom i
stająsięskuteczne wraz z t ąnotyfikacj ą.
ROZDZIA ŁII
POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE
Artyku łI-40
Postanowienia szczególne dotyczą ce wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa
1. Unia Europejska prowadzi wspóln ąpolitykęzagraniczn ąi bezpiecze ństwa, opart ąna rozwoju
wzajemnej politycznej solidarno ści między Państwami Cz łonkowskimi, okreś laniu kwestii
stanowiących przedmiot ogólnego zainteresowania i osi ąganiu coraz wi ększego stopnia zbież ności
działańPaństw Członkowskich.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/29
2. Rada Europejska okre śla strategiczne interesy Unii oraz ustala cele jej wspólnej polityki
zagranicznej i bezpiecze ństwa. Rada opracowuje t ępolitykęzgodnie ze strategicznymi wytycznymi
ustanowionymi przez Rad ęEuropejsk ąoraz zgodnie z cz ęściąIII.
3. Rada Europejska i Rada przyjmuj ąniezbędne decyzje europejskie.
4. Wspóln ąpolitykęzagraniczn ąi bezpiecze ństwa realizuj ąminister spraw zagranicznych Unii
oraz Państwa Cz łonkowskie, stosuj ącśrodki krajowe i unijne.
5. W ramach Rady Europejskiej i Rady, Pa ństwa Cz łonkowskie uzgadniaj ąmiędzy sob ąwszystkie
kwestie polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, stanowi ące przedmiot ogólnego zainteresowania, w
celu okre ślenia wspólnego podej ścia. Przed podj ęciem jakichkolwiek dzia łańna arenie mi ędzyna-
rodowej lub zaci ągnięciem zobowi ązań, które mog łyby wpłynąćna interesy Unii, ka żde Państwo
Członkowskie konsultuje się z pozosta łymi Państwami Cz łonk owskimi w ramach Rady Europejskiej
lub Rady. Pa ństwa Cz łonkowskie zapewniaj ą, poprzez zbież ne dzia łania, realizacj ęinteresów i
wartoś ci Unii na arenie mi ędzynarodowej. Pa ństwa Cz łonkowskie s ąwzględem siebie solidarne.
6. W dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa decyzje europejskie s ą
przyjmowane przez Rad ęEuropejsk ąiR a dęjednomy ślnie, z wyj ątkiem przypadków okre ślonych
wc zęści III. Rada Europejska i Rada stanowi ąz inicjatywy Pa ństwa Cz łonkowskiego, na wniosek
ministra spraw zagranicznych Unii lub na wniosek tego ministra wspieranego przez Komisj ę. Ustawy
europejskie i europejskie ustawy ramowe wy łącza się.
7. Rada Europejska mo że jednomy ślnie przyj ąćdecyzjęprzewiduj ącą,że Rada stanowi wi ększością
kwalifikowan ąw przypadkach innych ni żokreślone w cz ęści III.
8. Parlament Europejski jest regularnie konsultowany w zakresie g łównych aspektów i
podstawowych wyborów wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa. Jest informowany o jej
rozwoju.
Artyku łI-41
Postanowienia szczególne dotyczą ce wspólnej polityki bezpiecze ństwa i obrony
1. Wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony stanowi integraln ączęść wspólnej polityki
zagranicznej i bezpiecze ństwa. Zapewnia Unii zdolno śćoperacyjn ą, opieraj ącs ięnaśrodkach
cywilnych i wojskowych. Unia mo że z nich korzysta ćw przeprowadzanych poza Unią misjach
utrzymania pokoju, zapobiegania konfliktom i wzmacniania mię dzynarodowego bezpiecze ństwa,
zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych. Zadania te s ąwykonywane z wykorzystaniem
potencja łu jaki zapewniaj ąPaństwa Cz łonkowskie.
2. Wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony obejmuje stopniowe okre ślanie wspólnej polityki
obronnej. Doprowadzi ona do stworzenia wspólnej obrony, je śli Rada Europejska, stanowi ąc
jednomy ślnie, tak zadecyduje. W takim przypadku Rada Europejska zaleca Pa ństwom Cz łonkowskim
przyjęcie decyzji w tym kierunku zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.C 310/30 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Polityka Unii, okre ślona w niniejszym artykule, nie ma wp ływu na specyficzny charakter polityki
bezpiecze ństwa i obrony niektórych Pa ństw Członkowskich, szanuje ona wynikaj ące z Traktatu
Północnoatlantyckiego zobowią zania niektórych Pa ństw Członkowskich, które uwa żają,żei c h
wspólna obrona jest wykonywana w ramach Organizacji Traktatu Pó łnocnoatlantyckiego oraz jest
zgodna z przyj ętąw tych ramach wspóln ąpolitykąbezpiecze ństwa i obrony.
3. Państwa Cz łonkowskie, w celu wprowadzenia w życie wspólnej polityki bezpiecze ństwa i
obrony, oddaj ądo dyspozycji Unii swój potencja łcywilny i wojskowy, aby przyczyni ćsię
do osią gnięcia celów okre ślonych przez Rad ę.P aństwa Cz łonkowskie wspólnie tworz ące siły
wielonarodowe mog ąrównieżprzekaza ćje do dyspozycji wspólnej polityki bezpiecze ństwa i
obrony.
Państwa Cz łonkowskie zobowi ązująsiędo stopniowej poprawy swych zdolno ści obronnych.
Ustanawia si ęAg encj ędo spraw Rozwoju Zdolno ści Obronnych, Bada ń, Zakupów i Uzbrojenia
(Europejska Agencja Obrony) w celu okre ślenia wymogów operacyjnych, wspierania środków do ich
realizacji, przyczyniania się do okre ślania i, w stosownym przypadku, wprowadzania w życie
wszelkich środków s łużących wzmocnieniu bazy przemys łowej i technologicznej sektora obrony,
udziału w okre ślaniu europejskiej polityki w zakresie zdolno ści obronnych i zbrojeń oraz
wspomagania Rady w ocenie poprawy zdolno ści obronnych.
4. Decyzje europejskie dotycz ące wspólnej polityki bezpiecze ństwa i obrony, w tym decyzje w
sprawie podj ęcia misji, o której mowa w niniejszym artykule, są przyjmowane przez Rad ęstanowiącą
jednomy ślnie na wniosek ministra spraw zagranicznych Unii lub z inicjatywy Pa ństwa
Członkowskiego. Minister spraw zagranicznych Unii, w stosownym przypadku wspólnie z Komisj ą,
może zaproponowa ćwykorzystanie zarówno środków krajowych, jak i instrumentów Unii.
5. Rada mo że powierzy ćwykonanie danej misji, w ramach Unii, grupie Pa ństw Członkowskich w
celu ochrony warto ści Unii i s łużenia jej interesom. Do wykonania takiej misji stosuje si ęartykuł
III-310.6. Państwa Cz łonkowskie, których zdolno ści obronne spe łniająwyższe
 kryteria i które zaci ągnęły
w tej dziedzinie bardziej wi ążące wzajemne zobowi ązania z uwagi na najbardziej wymagaj ące misje,
ustanawiaj ąstałąwspółpracęstrukturaln ąw ramach Unii. Współ praca ta jest regulowana przez
artykułIII-312. Nie narusza ona postanowie ńartykułu III-309.
7. Jeżeli jakiekolwiek Pa ństwo Cz łonkowskie stanie się ofiarązbrojnej agresji na jego terytorium,
pozostałeP aństwa Cz łonkowskie maj ąw stosunku do niego obowi ązek udzielenia pomocy i
wsparcia przy zastosowaniu wszelkich dost ępnych im środków, zgodnie z artyku łem 51 Karty
Narodów Zjednoczonych. Nie ma to wp ływu na specyficzny charakter polityki bezpiecze ństwa i
obrony niektórych Pa ństw Członkowskich.
Zobowiązania i wspó łpraca w tej dziedzinie s ązgodne z zobowi ązaniami wynikaj ącymi z
uczestnictwa w Organizacji Traktatu Pó łnocnoatlantyckiego, która dla pa ństw będących jej
członkami pozostaje podstaw ąich zbiorowej obrony i forum dla jej wykonywania.
8. Parlament Europejski jest regularnie konsultowany co do g łó wnych aspektów i podstawowych
wyborów wspólnej polityki bezpiecze ństwa i obrony. Jest informowany o jej rozwoju.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/31
Artyku łI-42
Postanowienia szczególne dotyczą ce przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa
i sprawiedliwo ści
1. Unia stanowi przestrze ńwolności, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci poprzez:
a) przyjmowanie ustaw europejskich i europejskich ustaw ramowych, maj ących na celu, w miar ę
potrzeby, zbli żenie przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Czł onkowskich w
dziedzinach, o których mowa w cz ęści III,
b) wzmacnianie wzajemnego zaufania mi ędzy w łaściwymi organami Pa ństw Członkowskich,
w szczególno ści na podstawie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych i decyzji
pozasądowych,
c) wspó łpracęoperacyjn ąmiędzy właściwymi organami Pa ństw Członkowskich, w tym s łużbami
policyjnymi, celnymi i innymi sł użbami wyspecjalizowanymi w dziedzinie zapobiegania i
wykrywania przest ępstw.
2. W ramach przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci parlamenty narodowe mog ą
uczestniczy ćw mechanizmach oceny przewidzianych w artykule III-260. Włą czająsięone w
kontrolępolityczn ąEuropolu i ocen ędziałańEurojust, zgodnie z artyku łami III-276 i III-273.
3. Państwom Cz łonkowskim przys ługuje prawo inicjatywy w dziedzinie wspó łpracy policyjnej i
sądowej w sprawach karnych, zgodnie z artyku łem III-264.
Artyku łI-43
Klauzula solidarno ści
1. Unia i jej Pa ństwa Cz łonkowskie dzia łająwspólnie w duchu solidarno ści, jeżeli jakiekolwiek
Państwo Cz łonkowskie stanie się przedmiotem ataku terrorystycznego lub ofiar ąklęskiżywiołowej
bądźkatastrofy spowodowanej przez cz łowieka. Unia mobilizuje wszystkie b ędące w jej dyspozycji
instrumenty, w tym środki wojskowe udost ępnione przez Pa ństwa Cz łonkowskie, w celu:
a)—zapobiegania zagro żeniu terrorystycznemu na terytorium Pa ństw Członkowskich;
—ochrony instytucji demokratycznych i ludno ści cywilnej w przypadku ataku terrorystycz-
nego,
—wspierania Pa ństw Członk owskich na ich terytorium, na wniosek ich w ładz politycznych, w
przypadku ataku terrorystycznego,
b) niesienia pomocy Pa ństwu Cz łonkowskiemu na jego terytorium, na wniosek jego w ładz
politycznych, w przypadku kl ęskiżywiołowej lub katastrofy spowodowanej przez cz łowieka.
2. Szczegół owe warunki stosowania niniejszego artyku łusąprzewidziane w artykule III-329.C 310/32 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ROZDZIA ŁIII
WZMOCNIONA WSPÓ ŁPRACA
Artyku łI-44
Wzmocniona wspó łpraca
1. Państwa Członkowskie, które pragną ustanowi ćmiędzy sob ąwzmocnion ąwspółpracęw ramach
kompetencji niewy łącznych Unii, mog ąkorzysta ćw tym celu z jej instytucji i wykonywa ćte
kompetencje, stosuj ąc odpowiednie postanowienia Konstytucji, z zastrze żeniem ogranicze ńoraz
zgodnie z procedur ąokreśloną w niniejszym artykule i w artyku łach III-416 —III-423.
Celem wzmocnionej wspó łpracy jest sprzyjanie realizacji celów Unii, ochrona jej interesów oraz
wzmocnienie procesu jej integracji. Taka wspó łpraca jest otwarta dla wszystkich Pa ństw
Członkowskich w dowolnym czasie, zgodnie z artyku łem III-418.
2. Decyzję europejsk ąupoważ niającądo podjęcia wzmocnionej wspó łpracy przyjmuje ostatecznie
Rada, po ustaleniu, że cele takiej wspó łpracy nie mog ązostaćosiągnięte w rozsą dnym terminie przez
Unięjak o ca łość, oraz pod warunkiem, że uczestniczy w niej co najmniej jedna trzecia Pa ństw
Członkowskich. Rada stanowi zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule III-419.
3. W obradach Rady mog ąuczestniczy ćwszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie, jednak w g łosowaniu
biorąudziałtylko cz łonkowie Rady reprezentuj ący Państwa Cz łonkowskie uczestnicz ące we
wzmocnionej wspó łpracy.
Jednomy ślność jest osi ągana wy łącznie g łosami przedstawicieli uczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące
Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych Pa ństw.
Mniejszo śćblokująca musi obejmowa ćco najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentu-
jącyc
h więcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w
przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.
Na zasadzie odstę pstwa od akapitów trzeciego i czwartego, gdy Rada nie stanowi na wniosek Komisji
lub ministra spraw zagranicznych Unii, wymagan ąwiększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej
72 % członków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Członkowskie, obejmuj ące co najmniej
65 % ludno ści tych Pa ństw.
4. Akty przyjmowane w ramach wzmocnionej wspó łpracy wi ążąwyłącznie uczestnicz ące Państwa
Członkowskie. Nie s ąone uwa żane za dorobek, który musi zosta ćprzyjęty przez pa ństwa
kandyduj ące do przyst ąpienia do Unii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/33
TYTUŁVI
ŻYCIE DEMOKRATYCZNE UNII
Artyku łI-45
Zasada demokratycznej równo ści
We wszystkich swych dzia łaniach Unia przestrzega zasady równo ści swych obywateli, którzy s ą
traktowani z jednakow ąuwagąprzez jej instytucje, organy i jednostki organizacyjne.
Artyku łI-46
Zasada demokracji przedstawicielskiej
1. Podstaw ąfunkcjonowania Unii jest demokracja przedstawicielska.
2. Obywatele s ąbezpośrednio reprezentowani, na poziomie Unii, w Parlamencie Europejskim.
Państwa Cz łonkowskie s ąreprezentowane w Radzie Europejskiej przez szefów pa ństw lub rz ądów, a
w Radzie przez ich rz ądy, demokratycznie odpowiedzialnych przed parlamentami narodowymi lub
przed swymi obywatelami.
3. Każdy obywatel ma prawo uczestniczy ćwżyciu demokratycznym Unii. Decyzje s ą
przyjmowane w sposób jak najbardziej otwarty i zbli żony do obywatela.
4. Partie polityczne na poziomie europejskim przyczyniaj ąsiędo kszta łtowania europejskiej
świadomo ści politycznej i wyra żania woli obywateli Unii.
Artyku łI-47
Zasada demokracji uczestnicz ącej
1. Za pomoc ąodpowiednich środków instytucje umoż liwiająobywatelom i stowarzyszeniom
przedstawicielskim wypowiadanie si ęi publiczn ąwymian ępoglądów we wszystkich dziedzinach
działania Unii.
2. Instytucje utrzymuj ąotwarty, przejrzysty i regularny dialog ze stowarzyszeniami przedstawi-
cielskimi i spo łeczeństwem obywatelskim.
3. Komisja prowadzi szerokie konsultacje z zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia
spójności i przejrzysto ści działańUnii.C 310/34 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
4. Obywatele Unii, w liczbie nie mniejszej niż milion, maj ący przynale żnośćpaństwowąznacznej
liczby Pa ństw Członkowskich, mog ąpodjąćinicjatyw ęzwrócenia się do Komisji o przedł ożenie, w
ramach jej uprawnie ń, odpowiedniego wniosku w sprawach, w odniesieniu do których, zdaniem
obywateli, wykonanie Konstytucji wymaga aktu prawnego Unii. Ustawa europejska okreś la przepisy
dotyczące procedur i warunków wymaganych dla takiej inicjatywy obywatelskiej, w tym minimaln ą
liczbęPaństw Członkowskich, z których musz ąpochodzi ćobywatele, którzy występuj ąz taką
inicjatyw ą.
Artyku łI-48
Partnerzy spo łeczni i niezale żny dialog spo łeczny
Unia uznaje i wspiera rolę partnerów społ ecznych na swoim poziomie, uwzgl ędniającr óżnorodno ść
systemów krajowych. U łatwia ona dialog mi ędzy nimi, szanuj ąc ich niezale żność.
Trójstronny Szczyt Spo łeczny ds. Wzrostu i Zatrudnienia przyczynia si ędo dialogu społ ecznego.
Artyku łI-49
Europejski
Rzecznik Praw Obywatelskich
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, wybrany przez Parlament Europejski, przyjmuje skargi
dotyczą ce niew łaściwego administrowania w dzia łaniach instytucji, organów lub jednostek
organizacyjnych Unii na warunkach przewidzianych w Konstytucji; Europejski Rzecznik PrawObywatelskich bada te skargi i sporz ądza sprawozdanie na ich temat. Europejski Rzecznik Praw
Obywatelskich jest w peł ni niezale żny w wykonywaniu swoich funkcji.
Artyku łI-50
Przejrzysto śćprac instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii
1. W celu wspierania dobrego rz ądzenia i zapewnienia uczestnictwa spo łeczeństwa obywatel-
skiego, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii wykonuj ąswoje prace w sposób jak
najbardziej otwarty.
2. Obrady Parlamentu Europejskiego oraz Rady obraduj ącej i gł osującej nad projektem aktu
ustawodawczego, s ąjawne.
3. Każdy obywatel Unii oraz ka żda osoba fizyczna lub prawna, maj ąca miejsce zamieszkania lub
siedzibęstatutow ąwP aństwie Cz łonkowskim, ma prawo dost ępu, na warunkach przewidzianych w
części III, do dokumentów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezale żnie od ich
formy.Zasady ogólne i ograniczenia, które ze wzgl ędu na interes publiczny lub prywatny, regulują
korzystanie z prawa dostę pu do dokumentów, okre śla ustawa europejska.
4. Każda instytucja, organ lub jednostka organizacyjna okreś la w swoim regulaminie wewn ętrznym
przepisy szczególne dotycz ące dostę pu do swych dokumentów, zgodnie z ustaw ąeuropejsk ą,o
której mowa w ust ępie 3.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/35
Artykuł I-51
Ochrona danych osobowych
1. Każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotycz ących.
2. Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa okre śla zasady dotycz ące ochrony osób
fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki
organizacyjne Unii oraz przez Pa ństwa Cz łonkowskie w wykonywaniu dzia łańwchodzących
w zakres zastosowania prawa Unii, a tak że zasady dotycz ące swobodnego przep ływu takich danych.
Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezale żnych organów.
Artyku łI-52
Status ko ściołów i organizacji niewyznaniowych
1. Unia szanuje status przyznany na mocy prawa krajowego ko ściołom i stowarzyszeniom
lub wspólnotom religijnym w Pa ństwach Cz łonkowskich i nie narusza tego statusu.
2. Unia szanuje na równi status organizacji światopogl ądowych i niewyznaniowych przyznany im
na mocy prawa krajowego.
3. Uznaj ąct ożsamość i szczególny wk ład tych koś ciołów i organizacji, Unia utrzymuje z nimi
otwarty, przejrzysty i regularny dialog.
TYTUŁVII
FINANSE UNII
Artyku łI-53
Zasady bud żetowe i finansowe
1. Wszystkie dochody i wydatki Unii musz ąbyćujęte w preliminarzu na ka żdy rok bud żetowy
i wpisane do bud żetu Unii, zgodnie z postanowieniami cz ęści III.
2. Bud żet musi by ćzrównoważ ony w odniesieniu do dochodów i wydatków.
3. Wydatki wpisane do bud żetu sądozwolone w czasie trwania rocznego okresu bud żetowego,
zgodnie z ustaw ąeuropejsk ą, o której mowa w artykule III-412.
4. Dokonanie wydatków wpisanych do bud żetu wymaga uprzedniego przyj ęcia prawnie wi ążącego
aktu Unii stanowi ącego podstaw ęprawnąjej działania oraz dokonania odpowiednich wydatków
zgodnie z ustaw ąeuropejsk ą, o której mowa w artykule III-412, z zastrze żeniem wyj ątków przez ni ą
określonych.
5. W celu zapewnienia dyscypliny bud żetowej Unia nie przyjmuje żadnego aktu, który mo że mieć
odczuwalny wp ływ na bud żet, bez zagwarantowania, że wydatki wynikaj ące z takich aktów mog ąC 310/36 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
byćfinansowane w granicach zasobów w łasnych Unii i w poszanowaniu wieloletnich ram
finansowych, o których mowa w artykule I-55.
6. Bud żet jest wykonywany zgodnie z zasad ąnależytego zarz ądzania finansami. Pa ństwa
Członkowskie wspó łpracujązU n iąw celu zagwarantowania, żeśrodki wpisane do bud żetu będą
wykorzystywane zgodnie z t ązasadą.
7. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z postanowieniami artyku łu III-415, zwalczaj ąnadużycia
finansowe i wszelkie inne dzia łania nielegalne naruszaj ące interesy finansowe Unii.
Artyku łI-54
Zasoby w łasne Unii
1. Unia pozyskuje środki niezb ędne do osią gnięcia swych celów i nale żytego prowadzenia swych
polityk.2. Bez uszczerbku dla innych dochodów, bud żet Unii jest finansowany w ca łości z jej zasobów
własnych.
3. Ustawa europejska Rady okre śla przepisy dotycz ące systemu zasobów w łasnych Unii. W tym
kontekś cie może ona ustanawia ćnowe i uchyla ćistniejące kategorie zasobów w łasn
 ych. Rada
stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Ustawa europejska wchodzi
wżycie po jej zatwierdzeniu przez Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami
konstytucyjnymi.4. Ustawa europejska Rady ustanawia środki wykonawcze w odniesieniu do systemu zasobów
własnych Unii w zakresie, w jakim zosta ło to przewidziane w ustawie europejskiej przyj ętej na
podstawie ust ępu 3. Rada stanowi po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
Artyku łI-55
Wieloletnie ramy finansowe
1. Wieloletnie ramy finansowe zmierzaj ądo zapewnienia dokonywania wydatków Unii w sposób
usystematyzowany i w granicach jej w łasnych zasobów. Ramy te okre ślająkwoty rocznych pu łapów
środków przeznaczonych na zobowi ązania z podzia łem na kategorie wydatków, zgodnie
z artyku łem III-402.
2. Ustawa europejska Rady okre śla wieloletnie ramy finansowe. Rada stanowi jednomy ślnie
po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, udzielonej przez wi ększośćjego członków.
3. Roczny bud żet Unii jest zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi.
4. Rada Europejska mo żej e d n o m y ślnie przyj ąćdecyzję europejsk ąupoważniają cąRadę
do stanowienia wi ększościąkwalifikowan ąprzy przyjmowaniu ustawy europejskiej Rady, o której
mowa w ust ępie 2.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/37
Artyku łI-56
Budżet Unii
Ustawa europejska ustanawia roczny bud żet Unii zgodnie z artyku łem III-404.
TYTUŁVIII
UNIA I JEJ BEZPO ŚREDNIE OTOCZENIE
Artykuł I-57
Unia i jej bezpoś rednie otoczenie
1. Unia rozwija szczególne stosunki z pa ństwami b ędącymi jej s ąsiadami, d ążąc do utworzenia
przestrzeni dobrobytu i dobrego są siedztwa, opartej na warto ściach Unii i charakteryzuj ącej się
bliskimi, pokojowymi stosunkami opartymi na wspó łpracy.
2. Do celów ust ępu 1 Unia mo że zawiera ćspecjalne umowy z zainteresowanymi pa ństwami.
Umowy te mog ąobejmowa ćwzajemne prawa i obowi ązki oraz przewidywa ćmożliwość
podejmowania wspólnych dzia łań. Ich wykonanie stanowi przedmiot okresowego uzgadniania.
TYTUŁIX
CZŁONKOSTWO W UNII
Artyku łI-58
Kryteria kwalifikacji i procedura przyst ąpienia do Unii
1. Unia jest otwarta dla wszystkich pa ństw europejskich, które szanuj ąwartości określone w
artykule I-2 i zobowi ązująsięwspólnie je wspiera ć.
2. Każde państwo europejskie, które pragnie zosta ćczłonkiem Unii, kieruje wniosek do Rady.
Wniosek ten jest notyfikowany Parlamentowi Europejskiemu i parlamentom narodowym. Rada
stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Komisj ąi po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego,
udzielonej wi ększościągłosów cz łonków wchodz ących w jego skł ad. Warunki oraz tryb przyj ęcia są
przedmiotem umowy mię dzy Państwami Cz łonkowskimi a pa ństwem kandyduj ącym. Umowa ta
podlega ratyfikacji przez wszystkie umawiaj ące siępaństwa, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami
konstytucyjnymi.
Artyku łI-59
Zawieszenie niektórych praw wynikaj ących z cz łonkostwa w Unii
1. Na podstawie uzasadnionej inicjatywy jednej trzeciej Pa ństw Członkowskich lub uzasadnionej
inicjatywy Parlamentu Europejskiego, lub na wniosek Komisji, Rada mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ą
stwierdzaj ącąistnienie wyra źnego ryzyka poważ nego naruszenia przez Pa ństwo Cz łonkowskieC 310/38 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
wartoś ci, o których mowa w artykule I-2. Rada stanowi wi ększościączterech pi ątych swych
członków, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
Przed dokonaniem takiego stwierdzenia Rada wys łuchuje danego Pa ństwa Cz łonkowskiego i,
stanowiąc zgodnie z t ąsamą procedur ą,m oże skierować do tego Pa ństwa zalecenia.
Rada regularnie bada, czy powody, które doprowadzi ły do takiego stwierdzenia pozostaj ąważne.
2. Rada Europejska, z inicjatywy jednej trzeciej Pa ństw Członkowskich lub na wniosek Komisji,
może, po wezwaniu tego Pa ństwa Cz łonkowskiego do przedstawienia swoich uwag w sprawie,
przyjąćdecyzjęeuropejsk ąstwierdzaj ącąistnienie poważ nego i trwał ego naruszania przez Pa ństwo
Członkowskie wartoś ci wymienionych w artykule I-2. Rada Europejska stanowi jednomy ślnie po
uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
3. Po dokonaniu stwierdzenia na mocy ust ępu 2, Rada, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą,
może przyjąćdecyzjęeuropejsk ązawieszaj ącąniekt óre prawa wynikaj ące ze stosowania Konstytucji
w stosunku do tego Pa ństwa Cz łonkowskiego, łącznie z prawem do gł osowania cz łonka Rady
reprezentuj ącego to pa ństwo. Rada uwzgl ędnia mo żliwe konsekwencje takiego zawieszenia dla praw
i obowiązków osób fizycznych i prawnych.
Obowiązki, które ciążą na tym pa ństwie na mocy Konstytucji, pozostaj ąwk ażdym przypadku,
wiążące dla tego pa ństwa.
4. Rada mo że, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą, przyjąćdecyzjęeuropejsk ązmieniaj ącąlub
uchylającąśrodki przyj ęte na podstawie ust ępu 3, w przypadku zmiany sytuacji, która doprowadzi ła
do zastosowania tych środków.
5. Do celów niniejszego artyku łuc złonek Rady Europejskiej lub Rady reprezentuj ący dane Pa ństwo
Członkowskie nie bierze udzia łuwgłosowaniu, a dane Pa ństwo Cz łonk owskie nie jest uwzgl ędniane
przy obliczaniu jednej trzeciej lub czterech pi ątych Pa ństw Członkowskich przewidzianych w
ustępach 1 i 2. Wstrzymanie się od gł osu członków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi
przeszkody w przyj ęciu decyzji europejskich, o których mowa w ust ępie 2.
Do przyj ęcia decyzji europejskich, o których mowa w ust ępach 3 i 4, wi ększośćkwalifikowan ą
stanowi co najmniej 72 % cz łonków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie,
obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych pa ństw.
Jeżeli w wyniku podj ęcia decyzji o zawieszeniu prawa do gł osowania zgodnie z ust ępem 3 Rada
stanowi wi ększościąkwalifikowan ąna podstawie jednego z postanowie ńKonstytucji, wi ększość
kwalifikowan ąokreśla się tak, jak w akapicie drugim, natomiast je żeli Rada stanowi na wniosek
Komisji lub ministra spraw zagranicznych Unii, wi ększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 %
członków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonk owskie, obejmuj ące co najmniej
65 % ludno ści tych pa ństw. W ostatnim przypadku mniejszo śćblokująca obejmuje co najmniej
minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentuj ących więcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Państw
Członkowskich, plus jeden cz łonek, w przeciwnym razie uznaje się ,żew iększośćkwalifikowana
została osią gnięta.
6. Do celów niniejszego artyku łu Parlament Europejski stanowi wi ększościądwóch trzecich
oddanych gł osów, reprezentuj ących większośćczłonków wchodz ących w jego skł ad.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/39
Artyku łI-60
Dobrowolne wyst ąpienie z Unii
1. Każde Państwo Cz łonkowskie mo że, zgodnie ze swoimi wymogami konstytucyjnymi, podj ąć
decyzjęo wystą pieniu z Unii.
2. Państwo Cz łonkowskie, które podj ęło decyzj ęo wystąpieniu, notyfikuje swój zamiar Radzie
Europejskiej. W świetle wytycznych Rady Europejskiej Unia prowadzi negocjacje i zawiera z tym
państwem umow ęokreślającąwarunki jego wystą pienia, uwzgl ędniając ramy jego przysz łych
stosunków z Uni ą. Umow ętęnegocjuje się zgodnie z artyku łem III-325 ust ęp 3. Jest ona zawierana
w imieniu Unii przez Rad ę, stanowi ącąwiększościąkwalifikowan ąpo uzyskaniu zgody Parlamentu
Europejskiego.
3. Konstytucja przestaje mie ćzastosowanie do tego Pa ństwa Cz łonkowskiego od dnia wejś cia
wżycie umowy o wystą pieniu lub, w przypadku jej braku, dwa lata po notyfikacji, o której mowa
w ustępie 2, chyba że Rada Europejska w porozumieniu z danym Pa ństwem Członkowskim
podejmie jednomy ślnie decyzj ęo przedłużeniu tego okresu.
4. Do celów ust ępów 2 i 3 cz łonek Rady Europejskiej lub Rady reprezentuj ący wyst ępujące
Państwo Cz łonkowskie nie bierze udzia łu w obradach i przyjmowaniu decyzji europejskich Rady
Europejskiej lub Rady dotycz ących tego pa ństwa.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 72 % cz łonków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące
Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych pa ństw.
5. Jeżeli Państwo, które wystą piło z Unii, zwraca się o ponowne przyj ęcie, jego wniosek podlega
procedurze, o której mowa w artykule I-58.C 310/40 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
CZĘŚĆ II
KARTA PRAW PODSTAWOWYCH UNII
PREAMBU ŁA
Narody Europy, tworz ącm iędzy sob ącorazściślejszy zwi ązek, sązdecydowane dzieli ćze sobą
pokojow ąprzyszł ośćopartąna wspólnych warto ściach.
Świadoma swego duchowo-religijnego i mora lnego dziedzictwa, Unia jest zbudowana na
niepodzielnych, powszechnych warto ściach godno ści osoby ludzkiej, wolno ści, równo ści
i solidarno ści; opiera się na zasadach demokracji i pa ństwa prawnego. Poprzez ustanowienie
obywatelstwa Unii oraz stworzenie przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci stawia
jednostk ęw centrum swych dzia łań.
Unia przyczynia się do ochrony i rozwoju tych wspólnych warto ści, szanuj ąc przy tym ró żnorodno ść
kultur i tradycji narodów Europy, jak równie żtożsamośćnarodow ąPaństw Członkowskich i
organizacj ęich władz publicznych na poziomach: krajowym, regionalnym i lokalnym; dąż yd o
wspierania zrównowa żonego i sta łego rozwoju oraz zapewnia swobodny przep ływ osób, us ług,
towarów i kapita łu oraz swobod ęprzedsiębiorczo ści.
W tym celu, w obliczu zmian w spo łeczeństwie, post ępu społ ecznego oraz rozwoju naukowego i
technologicznego, niezb ędne jest wzmocnienie ochrony praw podstawowych poprzez wyszczegól-
nienie tych praw w Karcie i przez to uczynienie ich bardziej widocznymi.
Niniejsza Karta potwierdza, szanuj ąc kompetencje i zadania Unii oraz zasad ępomocniczo ści, prawa
wynikające zwłaszcza z tradycji konstytucyjnych i zobowi ązań międzynarodowych wspólnych
Państwom Cz łonkowskim, europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności, Kart Spo łecznych przyj ętych przez Uni ęiR a dęEuropy oraz z orzecznictwa Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej i Europejskiego Trybuna łu Praw Cz łowieka. W tym kontek ście,
sądy Unii i Pa ństw Członkowskich b ędąinterpretował y Kartęz należytym uwzgl ędnieniem wyja śnień
sporzą dzonych pod kierownictwem Prezydium Konwentu, który opracowa łKartęi za których
uaktualnienie odpowiada Prezydium Konwentu Europejskiego.Korzystanie z tych praw rodzi odpowiedzialno śći nakłada
obowi ązki wobec innych osób, wspólnoty
ludzkiej i przysz łych pokole ń.
Unia uznaje zatem prawa, wolno ści i zasady wymienione poni żej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/41
TYTUŁI
GODNO ŚĆ
Artykuł II-61
Godno śćosoby ludzkiej
Godnośćosoby ludzkiej jest nienaruszalna. Musi by ćszanowana i chroniona.
Artyku łII-62
Prawo do życia
1. Każdy ma prawo do życia.
2. Nikt nie mo żeb yćskazany na kar ęśmierci ani poddany jej wykonaniu.
Artyku łII-63
Prawo do integralno ści cz łowieka
1. Każdy ma prawo do poszanowania swej integralno ści fizycznej i psychicznej.
2. W dziedzinie medycyny i biologii, musz ąbyćszanowane w szczególnoś ci:
a) swobodna i świadoma zgoda osoby zainteresowanej, wyra żona zgodnie z procedurami
określonymi przez ustaw ę,
b) zakaz praktyk eugenicznych, w szczególno ści tych, których celem jest selekcja osób,
c) zakaz wykorzystywania cia ła ludzkiego i jego poszczególnych cz ęści jakoźródła zysku,
d) zakaz reprodukcyjnego klonowania istot ludzkich.
Artyku łII-64
Zakaz tortur i nieludzkiego lub poni żającego traktowania albo karania
Nikt nie mo żeb yćpoddany torturom ani nieludzkiemu lub poni żającemu traktowaniu albo karaniu.C 310/42 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łII-65
Zakaz niewolnictwa i pracy przymusowej
1. Nikt nie mo żeb yćtrzymany w niewoli lub w podda ństwie.
2. Nikt nie mo żeb yćzmuszony do świadczenia pracy przymusowej lub obowi ązkowej.
3. Handel lud źmi jest zakazany.
TYTUŁII
WOLNOŚCI
Artyku łII-66
Prawo do wolno ści i bezpiecze ństwa
Każdy ma prawo do wolno ści i bezpiecze ństwa osobistego.
Artyku łII-67
Poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego
Każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania si ę.
Artyku łII-68
Ochrona danych osobowych
1. Każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych, które jej dotycz ą.
2. Dane te musz ąbyćprzetwarzane rzetelnie w okre ślonych celach i za zgod ąosoby
zainteresowanej lub na innej uzasadnionej podstawie przewidzianej ustaw ą.K ażda osoba ma prawo
dostę pu do zebranych danych, które jej dotycz ąi prawo do dokonania ich sprostowania.
3. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezale żnego organu.
Artyku łII-69
Prawo do zawarcia ma łżeństwa i prawo do za łożenia rodziny
Prawo do zawarcia ma łżeństwa i prawo do za łożenia rodziny s ągwarantowane zgodnie z ustawami
krajowymi regulują cymi korzystanie z tych praw.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/43
Artyku łII-70
Wolno śćmyśli, sumienia i religii
1. Każdy ma prawo do wolno ści myśli, sumienia i religii. Prawo to obejmuje wolność zmiany religii
lub przekona ńoraz wolność uzewnę trzniania, indywidualnie lub wspólnie z innymi, publicznie lub
prywatnie, swej religii lub przekona ńpoprzez uprawianie kultu, nauczanie, praktykowanie i
uczestniczenie w obrz ędach.
2. Uznaje si ęprawo do odmowy dzia łania sprzecznego z w łasnym sumieniem, zgodnie
z przepisami krajowymi regulują cymi korzystanie z tego prawa.
Artykuł II-71
Wolno śćwypowiedzi i informacji
1. Każdy ma prawo do wolno ści wypowiedzi. Prawo to obejmuje wolność posiadania pogl ądów
oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji w ładz publicznych i bez wzgl ędu
na granice pa ństwowe.
2. Szanuje się wolność i pluralizm mediów.
Artykuł II-72
Wolno śćzgromadzania si ęi stowarzyszania si ę
1. Każdy ma prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzania si ęi swobodnego stowarzyszania
sięna wszystkich poziomach, zwł aszcza w sprawach politycznych, zwi ązkowych i obywatelskich, z
którego wynika prawo ka żdego do tworzenia zwi ązków zawodowych i przyst ępowania do nich dla
obrony swoich interesów.
2. Partie polityczne na poziomie Unii przyczyniaj ąsiędo wyra żania woli politycznej jej obywateli.
Artykuł II-73
Wolno śćsztuki i nauki
Sztuka i badania naukowe s ąwolne od ogranicze ń. Wolność akademicka jest szanowana.
Artykuł II-74
Prawo do nauki
1. Każdy ma prawo do nauki i dostę pu do kszta łcenia zawodowego i ustawicznego.
2. Prawo to obejmuje mo żliwość korzystania z bezp łatnej nauki obowi ązkowej.
3. Z w łaściwym poszanowaniem zasad demokratycznych, wolno śćtworzenia placówek edukacyj-
nych i prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z w łasnymiC 310/44 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi są szanowane, zgodnie z ustawami
krajowymi regulują cymi korzystanie z tej wolnoś ci i tego prawa.
Artyku łII-75
Wolno śćwyboru zawodu i prawo do podejmowania pracy
1. Każdy ma prawo do podejmowania pracy oraz wykonywania swobodnie wybranego
lub zaakceptowanego zawodu.
2. Każdy obywatel Unii ma swobod ęposzukiwania zatrudnienia, wykonywania pracy, korzystania
z prawa przedsi ębiorczo ści orazświadczenia us ług w ka żdym Państwie Cz łonkowskim.
3. Obywatele pa ństw trzecich, którzy posiadaj ązezwolenie na prac ęna terytorium Pa ństw
Członkowskich, maja prawo do takich samych warunków pracy, z jakich korzystaj ąobywatele Unii.
Artyku łII-76
Wolno śćprowadzenia dzia łalnoś ci gospodarczej
Uznaje si ęwolnośćprowadzenia dzia łalności gospodarczej, zgodnie z prawem Unii oraz
ustawodawstwami i praktykami krajowymi.
Artyku łII-77
Prawo do w łasnoś ci
1. Każda osoba ma prawo do w ładania, u żywania, rozporz ądzania i przekazania w drodze spadku
mienia nabytego zgodnie z prawem. Nikt nie mo żeb yćpozbawiony swojej w łasności, chyba żew
interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za uczciwym
odszkodowaniem za jej utrat ęwypł acon ym we w łaściwym terminie. Korzystanie z mienia mo że
podlegaćregulacji ustawowej, w zakresie w jakim jest to konieczne ze wzgl ędu na interes ogólny.
2. Wł asnośćintelektualna podlega ochronie.
Artykuł II-78
Prawo do azylu
Gwarantuje si ęprawo do azylu z poszanowaniem zasad Konwencji Genewskiej z 28 lipca 1951 roku
i Protokoł u z 31 stycznia 1967 roku dotycz ących statusu uchodź ców oraz zgodnie z Konstytucj ą.
Artyku łII-79
Ochrona w przypadku usuni ęcia z terytorium pa ństwa, wydalenia lub ekstradycji
1. Wydalenia zbiorowe s ązakazane.
2. Nikt nie mo żeb yćusunięty z terytorium pa ństwa, wydalony lub wydany w drodze ekstradycji
do państwa, w którym istnieje poważ ne ryzyko, i żmożeb yćpoddany karze śmierci, torturom lub
innemu nieludzkiemu lub poni żającemu traktowaniu albo karaniu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/45
TYTUŁIII
RÓWNO ŚĆ
Artyku łII-80
Równo śćwobec prawa
Wszyscy s ąrówni wobec prawa.
Artykuł II-81
Niedyskryminacja
1. Zakazana jest wszelka dyskryminacja w szczególno ści ze wzgl ędu na pł eć, rasę, kolor skóry,
pochodzenie etniczne lub spo łeczne, cechy genetyczne, j ęzyk, religię lub przekonania, opinie
polityczne lub wszelkie inne opinie, przynale żnośćdo mniejszo ści narodowej, maj ątek, urodzenie,
niepełnosprawno ść, wiek lub orientacj ęseksualn ą.
2. W zakresie zastosowania Konstytucji i bez uszczerbku dla jej postanowie ńszczególnych,
zakazana jest wszelka dyskryminacja ze wzgl ędu na przynale żnośćpaństwową.
Artyku łII-82
Różnorodno śćkulturowa, religijna i j ęzykowa
Unia szanuje ró żnorodno śćkulturow ą, religijn ąijęzykową.
Artyku łII-83
Równo śćkobiet i m ężczyzn
Należy zapewni ćrównośćkobiet i m ężczyzn we wszystkich dziedzinach, w tym w zakresie
zatrudnienia, pracy i wynagrodzenia.
Zasada równo ści nie stanowi przeszkody w utrzymywaniu lub przyjmowaniu środków
zapewniaj ących specyficzne korzy ści dla osób pł ci niedostatecznie reprezentowanej.
Artyku łII-84
Prawa dziecka
1. Dzieci maj ąprawo do ochrony i opieki, jaka jest konieczna dla ich dobra. Mog ąone swobodnie
wyrażaćswoje pogl ądy. Poglądy te sąbrane pod uwag ęw sprawach, które ich dotycz ą, stosownie do
ich wieku i stopnia dojrza łości.
2. We wszystkich dzia łaniach dotycz ących dzieci, zarówno podejmowanych przez w ładze
publiczne, jak i instytucje prywatne, nale ży przede wszystkim uwzgl ędnićnajlepszy interes dziecka.C 310/46 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Każde dziecko ma prawo do utrzymywania sta łego, osobistego zwi ązku i bezpo średniego
kontaktu z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z jego interesami.
Artyku łII-85
Prawa osób w podesz łym wieku
Unia uznaje i szanuje prawo osób w podesz łym wieku do godnego i niezale żnegożycia oraz
do uczestniczenia w życiu społ ecznym i kulturalnym.
Artyku łII-86
Integracja osób niepe łnosprawnych
Unia uznaje i szanuje prawo osób niepe łnosprawnych do korzystania ze środków maj ących zapewni ć
im niezale żność, integracj ęspołeczną i zawodow ąoraz udzia łwżyciu społ ecznoś ci.
TYTUŁIV
SOLIDARNO ŚĆ
Artyku łII-87
Prawo pracowników do informacji i konsultacji w ramach przedsi ębiorstwa
Pracownikom i ich przedstawicielom nale ży zagwarantować ,n awłaściwych poziomach, informacj ęi
konsultacj ęwe właściwym czasie, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w prawie Unii oraz
ustawodawstwach i praktykach krajowych.
Artyku łII-88
Prawa do rokowa ńi dzia łańzbiorowych
Pracownicy i pracodawcy, lub ich odpowiednie organizacje, maj ą, zgodnie z prawem Unii oraz
ustawodawstwami i praktykami krajowymi, prawo do negocjowania i zawierania uk ładów
zbiorowych pracy na odpowiednich poziomach oraz do podejmowania, w przypadkach konfliktu
interesów, dzia łańzbiorowych, w tym strajku w obronie swoich interesów.
Artyku łII-89
Prawo dost ępu do s łużbp ośrednictwa pracy
Każdy ma prawo dost ępu do bezp łatnej służby pośrednictwa pracy.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/47
Artyku łII-90
Ochrona w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy
Każdy pracownik ma prawo do ochrony w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy, zgodnie
z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.
Artyku łII-91
Należyte i sprawiedliwe warunki pracy
1. Każdy pracownik ma prawo do warunków pracy szanuj ących jego zdrowie, jego bezpiecze ństwo
i godno ść.
2. Każdy pracownik ma prawo do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy, okresów
dziennego i tygodniowego odpoczynku oraz do corocznego p łatnego urlopu.
Artyku łII-92
Zakaz pracy dzieci i ochrona m łodocianych w pracy
Praca dzieci jest zakazana. Minimalny wiek dopuszczenia do pracy nie mo żeb yćniższy niż
minimalny wiek zakoń czenia obowi ązku szkolnego, bez uszczerbku dla uregulowa ńbardziej
korzystnych dla m łodocianych i z wyj ątkiem ograniczonych odst ępstw.
Młodociani dopuszczeni do pracy musz ąmiećzapewnione warunki pracy odpowiednie dla ich wieku
oraz byćchronieni przed wykorzystywaniem ekonomicznym oraz jak ąkolwiek prac ą, która mog łaby
szkodzićich bezpiecze ństwu, zdrowiu lub rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, moralnemu i
społecznemu albo utrudnia ćim edukacj ę.
Artyku łII-93
Życie rodzinne i zawodowe
1. Rodzina korzysta z ochrony prawnej, ekonomicznej i spo łecznej.
2. W celu pogodzenia życia rodzinnego z zawodowym, ka żdy ma prawo do ochrony przed
zwolnieniem z pracy z powodów zwi ązanych z macierzy ństwem i prawo do pł atnego urlopu
macierzy ńskiego oraz do urlopu wychowawczego po urodzeniu lub przysposobieniu dziecka.
Artyku łII-94
Zabezpieczenie spo łeczne i pomoc spo łeczna
1. Unia uznaje i szanuje prawo do świadcze ńz zabezpieczenia spo łecznego oraz do us ług
społecznych, zapewniaj ących ochron ęw takich przypadkach, jak: macierzy ństwo, choroba, wypadki
przy pracy, zale żnośćlub podesz ły wiek oraz w przypadku utraty zatrudnienia, zgodnie z zasadami
ustanowionymi w prawie Unii oraz ustawodawstwach i praktykach krajowych.C 310/48 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Każdy, mający miejsce zamieszkania i przemieszczaj ący się legalnie w obrębie Unii Europejskiej,
ma prawo do świadcze ńz zabezpieczenia społ ecznego i przywilejów socjalnych zgodnie z prawem
Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.
3. W celu zwalczania wyłączenia społ ecznego i ubóstwa, Unia uznaje i szanuje prawo do pomocy
społecznej i mieszkaniowej dla zapewnienia, zgodnie z zasadami ustanowionymi w prawie Unii oraz
ustawodawstwach i praktykach krajowych, godnej egzystencji wszystkim osobom pozbawionym
wystarczaj ącychśrodków.
Artyku łII-95
Ochrona zdrowia
Każdy ma prawo dost ępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i prawo do korzystania z leczenia na
warunkach ustanowionych w ustawodawstwach i praktykach krajowych. Przy okre ślaniu i
realizowaniu wszystkich polityk i dzia łańUnii zapewnia się wysoki poziom ochrony zdrowia
ludzkiego.
Artyku łII-96
Dost ępd ou s ługświadczonych w ogólnym interesie gospodarczym
Unia uznaje i szanuje dost ępd ou s ługświadczonych w ogólnym interesie gospodarczym,
przewidziany w ustawodawstwach i praktykach krajowych, zgodnie z Konstytucj ą, w celu wspierania
spójności społ ecznej i terytorialnej Unii.
Artyku łII-97
Ochrona środowiska
Wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jego jakoś ci musz ąbyćzintegrowane z politykami
Unii i zapewnione zgodnie z zasad ąstałego rozwoju.
Artyku łII-98
Ochrona konsumentów
Zapewnia się wysoki poziom ochrony konsumentów w politykach Unii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/49
TYTUŁV
PRAWA OBYWATELSKIE
Artyku łII-99
Prawo g łosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego
1. Każdy obywatel Unii ma prawo g łosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu
Europejskiego w Pa ństwie Cz łonkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych
warunkach jak obywatele tego Pa ństwa.
2. Członkowie Parlamentu Europejskiego s ąwybierani w powszechnych wyborach bezpo średnich,
wgłosowaniu wolnym i tajnym.
Artyku łII-100
Prawo g łosowania i kandydowania w wyborach lokalnych
Każdy obywatel Unii ma prawo g łosowania i kandydowania w wyborach do w ładz lokalnych w
Państwie Cz łonkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych warunkach jak
obywatele tego Pa ństwa.
Artykuł II-101
Prawo do dobrej administracji
1. Każda osoba ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy w rozs ądnym
terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
2. Prawo to obejmuje:
a) prawo ka żdej osoby do bycia wys łuchaną, zanim zostan ąpodjęte indywidualne środki mog ące
negatywnie wp łynąćna jej sytuacj ę,
b) prawo ka żdej osoby do dostępu do akt jej sprawy, z zastrze żeniem poszanowania uprawnionych
interesów poufno ści oraz tajemnicy zawodowej i handlowej,
c) obowi ązek administracji uzasadniania swoich decyzji.
3. Każda osoba ma prawo domagania się od Unii naprawienia, zgodnie z zasadami ogólnymi
wspólnymi dla praw Pa ństw Członkowskich, szkody wyrz ądzonej przez instytucje lub ich
pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.
4. Każda osoba mo że zwróci ćsiępisemnie do instytucji Unii w jednym z j ęzyków Konstytucji
i musi otrzyma ćodpowied źw tym samym j ęzyku.C 310/50 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łII-102
Prawo dost ępu do dokumentów
Każdy obywatel Unii i ka żda osoba fizyczna lub prawna maj ąca miejsce zamieszkania lub statutow ą
siedzibęwP aństwie Cz łonkowskim, ma prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów i
jednostek organizacyjnych i Unii, niezale żnie od ich formy.
Artyku łII-103
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
Każdy obywatel Unii i ka żda osoba fizyczna lub prawna maj ąca miejsce zamieszkania lub statutow ą
siedzibęwP aństwie Cz łonkowskim ma prawo zwraca ćsiędo Europejskiego Rzecznika Praw
Obywatelskich w przypadkach niew łaściwego administrowania w dzia łaniach instytucji, organów i
jednostek organizacyjnych Unii, z wy łączeniem Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej
wykonuj ącego swoje funkcje s ądowe.
Artyku łII-104
Prawo petycji
Każdy obywatel Unii i ka żda osoba fizyczna lub prawna maj ąca miejsce zamieszkania lub statutow ą
siedzibęwP aństwie Cz łonkowskim ma prawo petycji do Parlamentu Europejskiego.
Artyku łII-105
Swoboda przemieszczania si ęi pobytu
1. Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania si ęi przebywania na
terytorium Pa ństw Członk owskich.
2. Swoboda przemieszczania się i pobytu mo że zosta ćprzyznana, zgodnie z Konstytucj ą,
obywatelom pa ństw trzecich przebywaj ącym legalnie na terytorium Pa ństwa Cz łonkowskiego.
Artyku łII-106
Opieka dyplomatyczna i konsularna
Każdy obywatel Unii korzysta na terytorium pa ństwa trzeciego, w którym Pa ństwo Cz łonkowskie,
którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i
konsularnej ka żdego z pozosta łych Państw Członkowskich na takich samych warunkach jak
obywatele tego pa ństwa.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/51
TYTUŁVI
WYMIAR SPRAWIEDLIWO ŚCI
Artykuł II-107
Prawo do skutecznego środka prawnego i dost ępu do bezstronnego s ądu
Każda osoba, której prawa i wolno ści zagwarantowane przez prawo Unii zosta ły naruszone, ma
prawo do skutecznego środka prawnego przed s ądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi
w niniejszym artykule.
Każda osoba ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jej sprawy w rozs ądnym terminie
przez niezawis ły i bezstronny s ąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Ka żda osoba ma
możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obro ńcy i przedstawiciela.
Pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadaj ąwystarczaj ącychśrodków, w zakresie
w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści.
Artyku łII-108
Domniemanie niewinno ści i prawo do obrony
1. Każdego oskar żonego uwa żas ięza niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona
zgodnie z prawem.2. Każdemu oskar żonemu gwarantuje si ęposzanowanie prawa do obrony.
Artyku łII-109
Zasady legalnoś ci oraz proporcjonalno ści czynów zabronionych pod gro źbąkary i kar
1. Nikt nie mo że zostaćskazany za pope łnienie czynu polegaj ącego na dzia łaniu lub zaniechaniu,
który wed ług
prawa krajowego lub prawa mi ędzynarodowego nie stanowi łczynu zabronionego pod
groźbąkary w czasie jego popeł nienia. Nie wymierza się równieżkary surowszej od tej, któr ąmożna
było wymierzy ćw czasie, gdy czyn zabroniony pod gro źbąkary zosta łpopeł niony. Je śli ustawa,
która wesz ławżycie po popeł nieniu czynu zabronionego pod gro źbąkary, przewiduje kar ę
łagodniejsz ą,t awłaśnie kara ma zastosowanie.
2. Niniejszy artyku łnie stanowi przeszkody w s ądzeniu i karaniu osoby za dzia łanie lub
zaniechanie, które w czasie, gdy mia ło miejsce, stanowi ło czyn zabroniony pod gro źbąkary, zgodnie
z ogólnymi zasadami uznanymi przez wspólnot ęnarodów.
3. Surowość kar nie mo żeb yćnieproporcjonalna w stosunku do czynu zabronionego pod gro źbą
kary.
Artyku łII-110
Zakaz ponownego s ądzenia lub karania w post ępowaniu karnym za ten sam czyn
zabroniony pod gro źbąkary
Nikt nie mo żeb yćpono wnie s ądzony lub ukarany w post ępowaniu karnym za ten sam czyn
zabroniony pod gro źbąkary, w odniesieniu do którego zgodnie z ustaw ązostałjużuprzednio
uniewinniony lub za który zosta łjużuprzednio skazany prawomocnym wyrokiem na terytorium
Unii.C 310/52 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
TYTUŁVII
POSTANOWIENIA OGÓLNE DOTYCZ ĄCE WYK ŁADNI
I STOSOWANIA KARTY
Artykuł II-111
Zakres stosowania
1. Postanowienia niniejszej Karty maj ązastosowanie do instytucji, organów i jednostek
organizacyjnych Unii w poszanowaniu zasady pomocniczo ści oraz do Pa ństw Członkowskich
wyłącznie w zakresie, w jakim wdra żająone prawo Unii. Pa ństwa te szanuj ązatem prawa,
przestrzegaj ązasad i popieraj ąich stosowanie zgodnie ze swymi odpowiednimi uprawnieniami
i w poszanowaniu granic kompetencji Unii powierzonych jej w innych cz ęściach Konstytucji.
2. Niniejsza Karta nie rozszerza zakresu stosowania prawa Unii poza kompetencje Unii, nie
ustanawia nowych kompetencji lub zada ńdla Unii ani nie zmienia kompetencji i zada ńokreślonych
w innych cz ęściach Konstytucji.
Artykuł II-112
Zakres i wyk ładnia praw i zasad
1. Wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolno ści uznanych w niniejszej Karcie musz ąbyć
przewidziane ustaw ąis z a n o w a ćistotętych praw i wolno ści. Z zastrzeż eniem zasady
proporcjonalno ści, ograniczenia mog ąbyćwprowadzone wyłą cznie wtedy, gdy s ąkonieczne i
rzeczywi ście odpowiadaj ącelom interesu ogólnego uznawanym przez Uni ęlub potrzebom ochrony
praw i wolno ści innych osób.
2. Prawa uznane w niniejszej Karcie, które s ąprzedmiotem postanowie ńinnych cz ęści Konstytucji,
sąwykonywane na warunkach i w granicach w niej okre ślonych.
3. W zakresie, w jakim niniejsza Karta zawiera prawa, które odpowiadaj ąpra wom zagwaranto-
wanym w europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, ich
znaczenie i zakres s ątakie same jak praw przyznanych przez t ęKonwencj ę. Niniejsze postanowienie
nie stanowi przeszkody, aby prawo Unii przyznawa ło szersz ąochronę.
4. W zakresie, w jakim niniejsza Karta uznaje prawa podstawowe, wynikaj ące ze wspólnych tradycji
konstytucyjnych Pa ństw Członkowskich, prawa te interpretuje się zgodnie z tymi tradycjami.
5. Postanowienia niniejszej Karty zawieraj ące zasady mog ąbyćwprowadzane w życie przez akty
ustawodawcze i wykonawcze przyj ęte przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz
przez akty Pa ństw Członkowskich, je śli stanowi ąwykonanie prawa Unii, w wykonywaniu ich
odpowiednich uprawnie ń.M ożna sięna nie powoł ywaćwsądzie jedynie w celu wyk ładni tych aktów
i kontroli ich legalno ści.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/53
6. Ustawodawstwa i praktyki krajowe uwzgl ędnia się wp ełni, jak przewiduje to niniejsza Karta.
7. Wyja śnienia sporz ądzone w celu wskazania wyk ładni Karty Praw Podstawowych s ąnależycie
uwzględniane przez s ądy Unii i Pa ństw Członkowskich.
Artyku łII-113
Poziom ochrony
Żadne z postanowie ńniniejszej Karty nie b ędzie interpretowane jako ograniczaj ące lub naruszaj ące
prawa cz łowieka i podstawowe wolnoś ci uznane, we w łaściwych im obszarach zastosowania, przez
prawo Unii i prawo mi ędzynarodowe oraz konwencje mi ędzynarodowe, których Unia lub wszystkie
Państwa Cz łonkowskie s ąstronami, w szczególnoś ci przez europejsk ąKonwencj ęo ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści oraz przez konstytucje Pa ństw Członkowskich.
Artyku łII-114
Zakaz nadu życia praw
Żadne z postanowie ńniniejszej Karty nie mo żeb yćinterpretowane jako przyznaj ące prawo
do podejmowania jakiejkolwiek dział alności lub dokonywania jakiegokolwiek czynu
zmierzaj ącego do zniweczenia praw i wolnoś ci uznanych w niniejszej Karcie lub ich ograniczenia
ww iększym stopniu, ani żeli jest to przewidziane w niniejszej Karcie.C 310/54 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
CZĘŚĆ III
POLITYKI I FUNKCJONOWANIE UNII
TYTUŁI
POSTANOWIENIA OGÓLNE
Artyku łIII-115
Unia zapewnia spójno śćróżnych polityk i dzia łań, o których mowa w niniejszej cz ęści,
uwzględniając wszystkie jej cele i zgodnie z zasad ąprzyznania kompetencji.
Artykuł III-116
We wszystkich dzia łaniach, o których mowa w niniejszej cz ęści, Unia zmierza do zniesienia
nierówno ści kobiet i m ężczyzn oraz wspierania równo ści między nimi.
Artyku łIII-117
Przy okre ślaniu i realizacji polityk i dzia łań, o których mowa w niniejszej cz ęści, Unia bierze pod
uwagęwymogi zwi ązane ze wspieraniem wysokiego poziomu zatrudnienia, zapewnianiem
odpowiedniej ochrony socjalnej, zwalczaniem wy łączenia spo łecznego, a tak że z wysokim
poziomem kszta łcenia, szkolenia oraz ochrony zdrowia ludzkiego.
Artyku łIII-118
Przy okre ślaniu i realizacji polityk i dzia łań, o których mowa w niniejszej cz ęści, Unia d ążyd o
zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze wzgl ędu na pł eć, rasęlub pochodzenie etniczne, religi ęlub
światopogl ąd, niepe łnosprawno ść, wiek lub orientacj ęseksualn ą.
Ar
tykuł III-119
Przy okre ślaniu i realizacji polityk i dzia łań, o których mowa w niniejszej cz ęści, w szczególnoś ci w
celu wspierania sta łego rozwoju, brane s ąpod uwag ęwymogi ochrony środowiska naturalnego.
Artykuł III-120
Przy okre ślaniu i realizacji innych polityk i dzia łańbrane s ąpod uwag ęwymogi ochrony
konsumentów.
Artyku łIII-121
Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie okre ślając i realizuj ąc polityk ęUnii w dziedzinie rolnictwa,
rybołówstwa, transportu, rynku wewn ętrznego, bada ńi rozwoju technologicznego oraz przestrzeni16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/55
kosmicznej w peł ni uwzgl ędniająwymogi dobrostanu zwierz ąt, jako istot zdolnych do odczuwania,
przestrzegaj ąc jednocze śnie przepisów ustawowych lub administracyjnych oraz praktyk Pa ństw
Członkowskich, zwł aszcza w zakresie obrz ędów religijnych, tradycji kulturalnych oraz dziedzictwa
regionalnego.
Artykuł III-122
Bez uszczerbku dla artyku łów I-5, III-166, III-167 i III-238 oraz zwa żywszy na miejsce, jakie us ługi
świadczone w ogólnym interesie gospodarczym zajmują wśród wspólnych wartoś ci Unii, jak równie ż
ich znaczenie we wspieraniu jej spójno ści społecznej i terytorialnej, Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie,
każde w granicach swych odpowiednich kompetencji i w granicach stosowania Konstytucji,
zapewniaj ą,a b yu s ługi te funkcjonowa ły na podstawie zasad i na warunkach, w szczególno ści
gospodarczych i społ ecznych, które pozwol ąim wype łniaćich zadania. Ustawy europejskie
ustanawiaj ąte zasady i okre ślająwarunki, bez uszczerbku dla kompetencji, które Pa ństwa
Członkowskie maj ą, w poszanowaniu Konstytucji, do świadczenia, zlecania i finansowania takich
usług.
TYTUŁII
NIEDYSKRYMINACJA I OBYWATELSTWO
Artykuł III-123
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąregulowa ćzakaz dyskryminacji ze wzgl ędu
na przynale żnośćpaństwową, o którym mowa w artykule I-4 ust ęp2 .
Artyku łIII-124
1. Bez uszczerbku dla innych postanowie ńKonstytucji i w granicach kompetencji przyznanych
przez ni ąUnii, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady mo że ustanowi ćśrodki
niezbędne w celu zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze wzgl ędu na pł eć, rasę lub pochodzenie
etniczne, religi ęlubświatopogl ąd, niepe łnosprawno ść, wiek lub orientacj ęseksualn ą. Rada stanowi
jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
2. Na zasadzie odstę pstwa od ust ępu 1, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa mo że
ustanowi ćpodstawowe zasady dla środków zachę cających Unii i okre ślićtakieśrodki, w celu
wsparcia dzia łańprzedsięwziętych przez Pa ństwa Cz łonkowskie, aby przyczynia ćsiędo osią gnięcia
celó
w okre ślonych w ust ępie 1, z wyłą czeniem harmonizacji ich przepisów ustawowych i
wykonawczych.
Artykuł III-125
1. Jeżeli dzia łanie Unii okazuje się niezbędne do u łatwienia wykonywania prawa ka żdego
obywatela Unii do swobodnego przemieszczania si ęi przebywania, o którym mowa w artykule I-10
ustęp 2 lit. a), a Konstytucja nie przewiduje uprawnie ńdo dzia łania, ustawa europejska lub
europejska ustawa ramowa mo że ustanowi ćśrodki w tym celu.C 310/56 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. W tych samych celach, jak te okre ślone w ust ępie 1 i je żeli Konstytucja nie przewiduje
uprawnie ńdo działania, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady mo że ustanowi ć
środki dotycz ące paszportów, dowodów toż samoś ci, dokumentów pobytowych lub jakichkolwiek
innych podobnych dokumentów, a tak żeśrodki dotycz ące zabezpieczenia społ ecznego lub ochrony
socjalnej. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artykuł III-126
Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady okre śla warunki wykonywania prawa,
o którym mowa w artykule I-10 ust ęp 2 lit. b), ka żdego obywatela Unii do gł osowania
i kandydowania w wyborach lokalnych i wyborach do Parlamentu Europejskiego w Pa ństwie
Członkowskim, w którym ma on miejsce zamieszkania, nie b ędąc jego obywatelem. Rada stanowi
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Warunki te mog ąprzewidywa ć
odstę pstwa, je żeli uzasadniaj ąto problemy w łaściwe dla Pa ństwa Cz łonkowskiego.
Prawo gł osowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego jest wykonywane bez
uszczerbku dla artyku łu III-330 ust ęp1iśrodków przyj ętych w celu jego stosowania.
Artyku łIII-127
Państwa Cz łonkowskie przyjmuj ąprzepisy niezb ędne do zapewnienia dyplomatycznej i konsularnej
ochrony obywateli Unii w pa ństwach trzecich, o której mowa w artykule I-10 ust ęp 2 lit. c).
Państwa Cz łonkowskie podejmuj ąrokowania mi ędzynarodowe wymagane do zapewnienia tej
ochrony.
Ustawa europejska Rady mo że ustanowi ćśrodki niezb ędne do u łatwienia tej ochrony. Rada stanowi
po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artykuł III-128
Języki, w których ka żdy obywatel Unii ma prawo zwraca ćsiędo instytucji lub organów na mocy
artykułu I-10 ust ęp 2 lit. d) i otrzymywa ćodpowied ź,sąwymienione w artykule IV-448 ust. 1.
Instytucjami i organami, o których mowa w artykule I-10 ust ęp 2 lit. d), s ąinstytucje i organy
wymienione w artykule I-19 ust ęp 1 drugi akapit oraz w artyku łach I-30, I-31 i I-32, oraz Europejski
Rzecznik Praw Obywatelskich.
Artykuł III-129
Co trzy lata Komisja skł ada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komitetowi Ekonomiczno-
Społecznemu sprawozdanie w sprawie stosowania artyku łuI - 1 0o r a zn i n i e j s z e g ot y t u łu.
Sprawozdanie to uwzgl ędnia rozwój Unii.
Na podstawie tego sprawozdania i bez uszczerbku dla innych postanowie ńKonstytucji, ustawa
europejska lub europejska ustawa ramowa Rady mo że uzupe łniaćprawa przewidziane w artykule
I-10. Rada stanowi jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego. Ta ustawa lub
ustawa ramowa wchodzi w życie jedynie po jej zatwierdzeniu przez Pa ństwa Członkowskie zgodnie z
ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/57
TYTUŁIII
POLITYKI I DZIA ŁANIA WEWN ĘTRZNE
ROZDZIA ŁI
RYNEK WEWN ĘTRZNY
SEKCJA 1
USTANOWIENIE I FUNKCJONOWANIE RYNKU WEWN ĘTRZNEGO
Artyku łIII-130
1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zap ewnienia funkcjonowania rynku
wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Konstytucji.
2. Rynek wewn ętrzny obejmuje obszar bez granic wewn ętrznych, w którym jest zapewniony
swobodny przep ływ osób, us ług, towarów i kapita łu, zgodnie z Konstytucj ą.
3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie
określające wytyczne i warunki niezb ędne do zapewnienia zrównowa żonego post ępu we wszystkich
odpowiednich sektorach.
4. Podczas opracowywania wniosków zmierzaj ących do osią gnięcia celów wymienionych w
ustępach 1 i 2, Komisja uwzgl ędnia rozmiar wysi łku, jaki b ędąmusiały podjąćniektóre gospodarki o
zróżnicowanym rozwoju dla ustanowienia rynku wewn ętrznego i mo że przedstawia ćwnioski
odnośnie do odpowiednich środków.
Jeżeli przepisy te przyjmuj ąpostaćodstępstw, musz ąmiećcharakter przej ściowy oraz powodowa ć
możliwie najmniejsze zak łócenia w funkcjonowaniu rynku wewn ętrznego.
Artyku łIII-131
Państwa Cz łonkowskie konsultuj ąsięze sobąw celu wspólnego podj ęcia dzia łańniezbędnych, aby
środki, do podj ęcia których Pa ństwo Cz łonkowskie mo żeb yćskłonione w przypadku powa żnych
zaburze ńwewnętrznych zagra żających porz ądkowi publicznemu, w przypadku wojny, powa żnego
napięcia mi ędzynarodowego stanowi ącego gro źbęwojny lub w celu wype łnienia zobowi ązań
przyjętych przez nie w celu utrzymania pokoju i bezpiecze ństwa mi ędzynarodowego nie mia ły
wpływu na funkcjonowanie rynku wewn ętrznego.
Artyku łIII-132
Jeżeliśrodki podj ęte w przypadkach przewidzianych w artyku łach III-131 i III-436 powoduj ą
zakłócenie warunków konkurencji na rynku wewn ętrznym, Komisja bada z zainteresowanym
Państwem Cz łonkowskim warunki, na jakich te środki mog ąbyćdostosowane do regu ł
ustanowionych w Konstytucji.C 310/58 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artyku łach III-360 i III-361, Komisja lub
każde Państwo Cz łonkowskie mog ąwnieśćbezpośrednio do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci skargę,j eżeli
uznają,że inne Pa ństwo Cz łonkowskie nadu żywa uprawnie ńprzewidzianych w artyku łach III-131 i
III-436. Trybuna łSprawiedliwoś ci orzeka z wy łączeniem jawno ści.
SEKCJA 2
SWOBODNY PRZEP ŁYW OSÓB I US ŁUG
Podsekcja 1
Pracownicy
Artyku łIII-133
1. Pracownicy maj ąprawo swobodnego przemieszczania się wewnątrz Unii.
2. Zakazana jest wszelka dyskryminacja ze wzgl ędu na przynale żnośćpaństwowąmiędzy
pracownikami Pa ństw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków
pracy.
3. Z zastrze żeniem ogranicze ńuzasadnionych wzgl ędami porz ądku publicznego, bezpiecze ństwa
publicznego i zdrowia publicznego, pracownicy maj ąprawo do:
a) ubiegania się o rzeczywi ście oferowane miejsca pracy,
b) swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Pa ństw Członkowskich,
c) przebywania w jednym z Pa ństw Członkowskich w celu podj ęcia tam pracy, zgodnie z
przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotycz ącymi zatrudniania
pracowników tego Pa ństwa,
d) pozostawania na terytorium Pa ństwa Cz łonkowskiego po ustaniu zatrudnienia, na warunkach
określonych w rozporz ądzeniach europejskich przyj ętych przez Komisj ę.
4. Niniejszy artyku łnie ma zastosowania do zatrudnienia w administracji publicznej.
Artyku łIII-134
Środki niezb ędne do realizacji swobodnego przep ływu pracowników w rozumieniu artyku łu III-133
sąustanawiane na mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie i
europejskie ustawy ramowe s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łeczn ym.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe maj ąna celu, w szczególno ści:
a) zapewnienie ścisłej wspó łpracy mi ędzy organami administracji krajowej w łaściwymi do spraw
pracy,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/59
b) zniesienie procedur i praktyk administracyjnych, jak równie żterminów dostępu do wolnych
miejsc pracy wynikaj ących z ustawodawstwa krajowego b ądźz wcześniejszych umów zawartych
między Państwami Cz łonkowskimi, których utrzymanie w mocy stanowi łoby przeszkod ęw
liberalizacji przep ływu pracowników,
c) zniesienie wszelkich terminów i innych ogranicze ńprzewidzianych w ustawodawstwie krajowym
lub wcze śniej zawartych umowach mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, które ustanawiaj ąw
stosunku do pracowników z innych Pa ństw Cz łonkowskich odmienne warunki co do
swobodnego wyboru zatrudnienia ni żw stosunku do w łasnych pracowników,
d) ustanowienie mechanizmów w łaściwych do zapewnienia wymiany poda ńo pracęio f e r t
zatrudnienia oraz u łatwienie zachowania równowagi na rynku pracy, na warunkach, które
zapobiegaj ąpoważ nym zagro żeniom dla poziomu życia i zatrudnienia w ró żnych regionach
ig ałęziach przemys łu.
Artyku łIII-135
Państwa Cz łonkowskie popieraj ą, w ramach wspólnego programu, wymian ęmłodych pracowników.
Artyku łIII-136
1. W dziedzinie zabezpieczenia społ ecznego, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe
ustanawiaj ąśrodki niezb ędne do realizacji swobodnego przep ływu pracowników przez wprowa-
dzenie systemu umoż liwiającego migruj ącym pracownikom najemnym i osobom prowadz ącym
działalnośćna własny rachunek oraz uprawnionym osobom od nich zale żnym:
a) zaliczenie wszystkich okresów uwzgl ędnianych w ustawodawstwie poszczególnych pa ństw, w
celu nabycia i zachowania prawa do świadczenia oraz naliczenia wysoko ściświadczenia,
b) wyp łatęświadcze ńosobom maj ącym miejsce zamieszkania na terytoriach Pa ństw
Członkowskich.
2. W przypadku gdy cz łonek Rady uwa ża,że projekt ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy
ramowej, o której mowa w ust ępie 1, móg łby narusza ćpodstawowe aspekty jego systemu
zabezpieczenia społ ecznego, w szczególnoś ci jego zakres stosowania, koszty lub struktur ęfinansow ą
lub móg łby narusza ćrównowagę finansow ątego systemu, mo żez ażądaćprzedłożenia tej kwestii
Radzie Europejskiej. W takim przypadku, procedura, o której mowa w artykule III-396, zostaje
zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji, w terminie 4 miesi ęcy od takiego zawieszenia, Rada
Europejska:
a) odsy ła projekt do Rady, co oznacza zakoń czenie zawieszenia procedury, o której mowa w
artykule III-396, lub
b) wystę puje z wnioskiem do Komisji o przedstawienie nowego wniosku; w tym przypadku, akt
początkowo proponowany uwa żas ięza nieprzyj ęty.C 310/60 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Podsekcja 2
Swoboda przedsi ębiorczoś ci
Artyku łIII-137
Ograniczenia swobody przedsi ębiorczo ści obywateli jednego Pa ństwa Członkowskiego na terytorium
innego Pa ństwa Cz łonkowskiego s ązakazane w ramach niniejszej podsekcji. Zakaz ten obejmuje
równieżograniczenia w tworzeniu agencji, oddzia łów lub spó łek zależnych przez obywateli danego
Państwa Cz łonkowskiego, maj ących swe przedsi ębiorstwo na terytorium innego Pa ństwa
Członkowskiego.
Z zastrze żeniem postanowie ńsekcji 4 niniejszego rozdzia łu dotycz ącej kapitał uipłatności,
obywatele jednego Pa ństwa Cz łonkowskiego maj ąprawo podejmowania i wykonywania na
terytorium innego Pa ństwa Cz łonkowskiego dzia łalności prowadzonej na w łasny rachunek, jak
równieżzakładania i zarz ądzania przedsi ębiorstwami, a zw łaszcza spó łkami w rozumieniu
artykuł u III-142 akapit drugi, na warunkach okre ślonych przez ustawodawstwo Pa ństwa
przyjmuj ącego dla w łasnych obywateli.
Artyku łIII-1 38
1.Środki maj ące na celu realizacj ęswobody przedsię biorczości w odniesieniu do okre ślonego
rodzaju dzia łalności sąustanawiane na mocy europejskich ustaw ramowych. Europejskie ustawy
ramowe s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
2. Parlament Europejski, Rada i Komisja wykonuj ąfunkcje powierzone im na podstawie ust ępu 1,
w szczególnoś ci:
a) traktuj ąc co do zasady priorytetowo dzia łalności, w których swoboda przedsi ębiorczo ści wnosi
szczególnie korzystny wk ład w rozwój produkcji i handlu,
b) zapewniaj ącścisłąwspółpracęmiędzy właściwymi organami administracyjnymi Pa ństw
Członkowskich w celu poznania szczególnych sytuacji w ró żnych dziedzinach dzia łalności
wewnątrz Unii,
c) znosz ąc takie procedury i praktyki administracyjne wynikaj ące z ustawodawstwa krajowego b ądź
z wcześniej zawartych umów mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi, których utrzymanie w mocy
stanowiłoby przeszkod ędla swobody przedsi ębiorczo ści,
d)
czuwając, by pracownicy jednego z Pa ństw Członkowskich zatrudnieni na terytorium innego
Państwa Cz łonkowskiego mogli pozosta ćna tym terytorium w celu podj ęcia tam dzia łalności na
własny rachunek, na tych samych warunkach, które musieliby spe łniać, gdyby przybyli do tego
Państwa w chwili, kiedy zamierzali podj ąćtaką działalność,
e) umoż liwiając nabycie i korzystanie z w łasności gruntu znajduj ącego się na terytorium danego
Państwa Cz łonkowskiego przez obywateli Pa ństwa Cz łonkowskiego w zakresie, w jakim nie
narusza to zasad, o których mowa w artykule III-227 ust ęp2 ,
f) znosz ąc stopniowo ograniczenia swobody przedsi ębiorczo ści w ka żdej wchodz ącej w gr ę
dziedzinie dzia łalności, z jednej strony, w odniesieniu do warunków tworzenia na terytorium
Państwa Cz łonkowskiego agencji, oddzia łów i spół ek zależnych, a z drugiej, w stosunku do
warunków wjazdu personelu gł ównego przedsiębiorstwa do organów zarz ądza jących lub
nadzorczych agencji, oddzia łów i spół ek zależnych,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/61
g) koordynuj ąc w niezb ędnym zakresie, w celu zapewnienia ich równowa żności, zabezpieczenia
wymagane w Pa ństwach Cz łonkowskich od spół ek w rozumieniu artyku łu III-142 akapit drugi,
dla ochrony interesów wspólników i osób trzecich,
h) zapewniaj ąc,że warunki przedsi ębiorczo ści nie będązakłócane przez pomoc przyznan ąprzez
Państwo Cz łonkowskie.
Artyku łIII-139
Niniejsza podsekcja nie ma zastosowania do dzia łalności, która w jednym z Pa ństw Członkowskich
jest związana, choćby przej ściowo, z wykonywaniem w ładzy publicznej.
Niektóre rodzaje dzia łalności mogązostaćwyłączone z zakresu stosowania niniejszej podsekcji na
mocy ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych.
Artyku łIII-140
1. Niniejsza podsekcja oraz środki podj ęte na jej podstawie nie przes ądzająo zastosowaniu
wP aństwach Cz łonkowskich przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych
przewiduj ących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione wzgl ędami porz ądku publicz-
nego, bezpiecze ństwa publicznego lub zdrowia publicznego.
2. Przepisy krajowe, o których mowa w ust ępie 1, sąkoordynowane przez europejskie ustawy
ramowe.
Artyku łIII-141
1. Europejskie ustawy ramowe u łatwiająpodejmowanie i wykonywanie dzia łalności prowadzonej
na własny rachunek. Obejmuj ąone:
a) wzajemne uznawanie dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzaj ących posiadanie
kwalifikacji,
b) koordynacj ęprzepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Pa ństw Członkowskich
dotyczących podejmowania i wykonywania dzia łalności prowadzonej na w łasny rachunek.
2. W odniesieniu do zawodów medycznych i pokrewnych oraz farmaceutycznych stopniowe
znoszenie ogranicze ńzależy od koordynacji warunków wykonywania tych zawodów w ró żnych
Państwach Cz łonkowskich.
Artyku łIII-142
Na potrzeby niniejszej podsekcji, spół ki założone zgodnie z ustawodawstwem Pa ństwa
Członkowskiego i maj ące swojąstatutow ąsiedzibę, zarząd lub gł ówne przedsi ębiorstwo wewn ątrz
Unii sątraktowane jak osoby fizyczne maj ące przynale żnośćPaństwa Cz łonkowskiego.
Przez „spółki”rozumie
sięspółki prawa cywilnego lub handlowego, a tak że spółdzielnie oraz inne
osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, z wyj ątkiem spół ek, których dzia łalnośćnie jest
nastawiona na osią ganie zysków.C 310/62 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-143
Państwa Cz łonkowskie przyznaj ątraktowanie narodowe obywatelom innych Pa ństw Członkowskich
w odniesieniu do udzia łu finansowego w kapitale spó łek w rozumieniu akapitu drugiego artyku łu
III-142, bez uszczerbku dla stosowania innych postanowie ńKonstytucji.
Podsekcja 3
Swoboda świadczenia us ług
Artykuł III-144
W ramach niniejszej podsekcji ograniczenia w swobodnym świadczeniu us ług wewn ątrz Unii s ą
zakazane w odniesieniu do obywateli Pa ństw Członkowskich maj ących swe przedsiębiorstwo w
Państwie Cz łonkowskim innym niż Państwo odbiorcy świadczenia.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąrozszerzy ćkorzyści wynikaj ące z niniejszej
podsekcji na obywateli pa ństwa trzeciego świadczących us ługi i maj ących swe przedsię biorstwa
wewnątrz Unii.
Artyku łIII-145
Do celów Konstytucji, przez us ługi rozumie sięś wiadczenia wykonywane zwykle za wynagro-
dzeniem w zakresie, w jakim nie s ąobjęte postanowieniami o swobodnym przep ływie towarów,
kapitału i osób.
Usługi obejmuj ąw szczególno ści:
a) dzia łalnośćo charakterze przemys łowym,
b) dzia łalnośćo charakterze handlowym,
c) dzia łalnośćrzemieślniczą,
d)
wykonywanie wolnych zawodów.
Z zastrze żeniem podsekcji 2 dotycz ącej swobody przedsi ębiorczo ści,świadczący usługęmoże,
w celu spe łnieniaświadczenia, wykonywa ćprzejściowo dzia łalnośćwP aństwie Cz łonkowskim,
wk t ó r y mu s ługa jest świadczona, na tych samych warunkach, jakie pa ństwo to nak łada na w łasnych
obywateli.
Artyku łIII-146
1. Swobod ęprzepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia rozdzia łu III sekcji 7
dotyczącej transportu.
2. Liberalizacja us ług bankowych i ubezpieczeniowych zwi ązanych z przep ływem kapita łu jest
realizowana w zgodzie z liberalizacj ąprzepływu kapita łu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/63
Artyku łIII-147
1. Europejska ustawa ramowa ustanawia środki maj ące na celu zapewnienie liberalizacji okre ślonej
usługi. Ustawa ramowa jest przyjmowana po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
2. W odniesieniu do europejskich ustaw ramowych, o których mowa w ust ępie 1, w zasadzie nale ży
dawaćpierwsze ństwo us ługom, które bezpo średnio wp ływająna koszty produkcji lub których
liberalizacja przyczynia się do ułatwienia handlu towarami.
Artyku łIII-148
Państwa Cz łonkowskie d ążądo liberalizacji us ług w zakresie wykraczaj ącym poza zobowi ązanie
wynikające z europejskich ustaw ramowych przyjmowanych na podstawie artyku łu III-147 ust ęp1 ,
jeśli ich ogólna sytuacja gospodarcza i sytuacja w danym sektorze na to pozwalaj ą.
W tym celu Komisja kieruje zalecenia do zainteresowanych Pa ństw Członkowskich.
Artyku łIII-149
Dopóki ograniczenia w swobodnym świadczeniu us ług nie zostan ązniesione, Pa ństwa Członkowskie
stosująje do wszystkich świadczących usługi, o których mowa w artykule III-144 akapit pierwszy,
bez wzgl ędu na przynale żnośćpaństwo wąlub miejsce zamieszkania.
Artyku łIII-150
Artykuły III-139 —III-142 maj ązastosowanie do spraw uregulowanych w niniejszej podsekcji.
SEKCJA 3
SWOBODNY PRZEP ŁYW TOWARÓW
Podsekcja 1
Unia celna
Artykuł III-151
1. Unia obejmuje uni ęcelną, która rozci ąga sięna całąwymian ętowarow ąi obejmuje zakaz ce ł
przywozowych i wywozowych mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi oraz wszelkich op łat o skutku
równoważ nym, jak równie żprzyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z pa ństwami trzecimi.
2. Ustęp 4 i podsekcja 3 dotycz ące zakazu ogranicze ńilościowych stosuj ąsiędo produktów
pochodz ących z Pa ństw Członkowskich oraz do produktów pochodz ących z pa ństw trzecich
znajdujących się w swobodnym obrocie w Pa ństwach Cz łonkowskich.C 310/64 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Produkty pochodz ące z państw trzecich s ąuważane za b ędące w swobodnym obrocie w jednym
zP aństw Członkowskich, je żeli dope łniono wobec nich formalno ści przywozowych oraz pobrano
wszystkie wymagane cł aio płaty o skutku równoważ nym w tym Pa ństwie Cz łonkowskim i je żeli nie
skorzysta łyzc ałkowitego lub cz ęściowego zwrotu tych ce łlub opł at.
4. Cła przywozowe i wywozowe lub op łaty o skutku równowa żnym sązakazane mi ędzy
Państwami Cz łonkowskimi. Zakaz ten stosuje się równieżdo ceło charakterze fiskalnym.
5. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie
określające cła wspólnej taryfy celnej.
6. Wykonuj ąc zadania powierzone jej na mocy niniejszego artyku łu, Komisja kieruje się:
a) potrzeb ąpopierania wymiany handlowej między Pa ństwami Cz łonkowskimi i pa ństwami
trzecimi,
b) zmianami warunków konkurencji wewn ątrz Unii, je żeli skutkiem tych zmian jest wzrost
konkurencyjno ści przedsię biorstw,
c) potrzebami zaopatrzenia Unii w surowce i pó łprodukty, zwracaj ąc przy tym uwag ę, by nie
zakłócićwarunków konkurencji mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi co do produktów
końcowych,
d) potrzeb ąunikania poważ nych zaburze ńwżyciu gospodarczym Pa ństw Członkowskich oraz
zapewnienia racjonalnego rozwoju produkcji i wzrostu konsumpcji w Unii.
Podsekcja 2
Wspó łpraca celna
Artyku łIII-152
W zakresie stosowania Konstytucji, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ą
środki w celu wzmocnienia wspó łpracy celnej mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi i mi ędzy nimi a
Komisją.
Podsekcja 3
Zakaz ogranicze ńilościowych
Artyku łIII-153
Ograniczenia ilo ściowe w przywozie i wywozie oraz wszelkie środki o skutku równowa żnym są
zakazane mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/65
Artyku łIII-154
ArtykułIII-153 nie stanowi przeszkody w stosowaniu zakazów lub ogranicze ńprzywozowych,
wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych wzgl ędami moralno ści publicznej, porz ądku
publicznego, bezpiecze ństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierz ąt lub ochrony
roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o warto ści artystycznej, historycznej lub archeologicznej
bądźochrony w łasności przemys łowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak
stanowićśrodka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ogranicze ńw handlu mi ędzy Pa ństwami
Członkowskimi.
Artyku łIII-155
1. Państwa Cz łonkowskie dostosowuj ąmonopole pa ństwowe o charakterze handlowym w taki
sposób, aby wykluczona by ła wszelka dyskryminacja mi ędzy obywatelami Pa ństw Członkowskich w
stosunku do warunków zaopatrzenia i zbytu.
Niniejszy artyku łstosuje si ędo każdego podmiotu, za poś rednictwem którego Pa ństwo
Członkowskie z mocy prawa lub faktycznie, bezpo średnio lub po średnio, kontroluje, kieruje lub
wpływa w stopniu odczuwalnym na przywóz lub wywóz w stosunkach mi ędzy Pa ństwami
Członkowskimi. Artyku łten stosuje si ętakże do monopoli delegowanych przez pa ństwo innym
podmiotom.2. Państwa Cz łonkowskie powstrzymuj ąsięod wszelkich nowych środków sprzecznych z
zasadami, o których mowa w ust ępie 1 lub ograniczaj ących zakres stosowania artyku łów
dotyczących zakazu ce łi ogranicze ńilościowych mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi.
3. W przypadku monopolu o charakterze handlowym, obejmuj ącego regulację zmierzaj ącą
do ułatwienia zbywania lub podnoszenia warto ści produktów rolnych, w stosowaniu niniejszego
artykułu należy zapewni ćrównoważ ne gwarancje w zakresie zatrudnienia i poziomu życia
zainteresowanych producentów.
SEKCJA 4
KAPITA ŁIPŁATNOŚCI
Artyku łIII-156
W ramach niniejszej sekcji zakazane są wszelkie ograniczenia w przep ływie kapita łuiwpłatnościach
między Państwami Cz łonkowskimi oraz mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi a pa ństwami trzecimi.
Artykuł III-157
1. Artyku łIII-156 nie narusza stosowania ogranicze ńistniejących w dniu 31 grudnia 1993 roku w
stosunku do pa ństw trzecich na mocy prawa krajowego lub prawa Unii w odniesieniu do przep ływu
kapitału do lub z pa ństw trzecich, gdy dotycz ąinwestycji bezpo średnich, w tym inwestycji w
nieruchomo ści, związanych z przedsi ębiorczo ścią,świadczeniem us ług finansowych lub dopusz-
czaniem papierów warto ściowych na rynki kapitał owe. W odniesieniu do ogranicze ńistniejących na
mocy prawa krajowego w Estonii i na Wę grzech, odno śnądatąjest 31 grudnia 1999 roku.C 310/66 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąśrodki dotycz ące przep ływu
kapitału do lub z pa ństw trzecich, gdy dotycz ąinwestycji bezpo średnich, w tym inwestycji w
nieruchomo ści, związanych z przedsi ębiorczo ścią,świadczeniem us ług finansowych lub dopusz-
czaniem papierów wartoś ciowych na rynki kapita łowe.
Parlament Europejski i Rada dążą do realizacji w mo żliwie najszerszym zakresie celu swobodnego
przepływu kapita łum iędzy Państwami Cz łonkowskimi a pa ństwami trzecimi i bez uszczerbku dla
innych postanowie ńKonstytucji.
3. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 2, jedynie ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa
Rady mo że ustanawia ćśrodki, które w prawie Unii stanowi ąkrok wstecz w odniesieniu do
liberalizacji przep ływu kapitał u do lub z pa ństw trzecich. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z
Parlamentem Europejskim.
Artyku łIII-158
1. Artyku łIII-156 nie narusza prawa Pa ństw Członkowskich do:
a) stosowania odpowiednich przepisów ich ustawodawstwa podatkowego traktuj ących odmiennie
podatników ze wzgl ędu na ró żne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapita łu,
b) podejmowania środków niezb ędn ych do zapobiegania naruszeniom ich przepisów ustawowych i
wykonawczych, zwł aszcza w sferze podatkowej i w dziedzinie nadzoru ostroż nościowego nad
instytucjami finansowymi lub ustanowienia procedur deklarowania przyp ływu kapita łu do celów
informacji administracyjnej b ądźstatystycznej, lub podejmowania środków uzasadnionych
względami zwi ązanymi z porz ądkiem publicznym lub bezpiecze ństwem publicznym.
2. Niniejsza sekcja nie przes ądza o mo żliwoś ci stosowania ogranicze ńw dziedzinie prawa
przedsiębiorczo ści zgodnych z Konstytucj ą.
3.Środki i procedury okre ślone w ust ępach 1 i 2 nie powinny stanowi ćarbitralnej dyskryminacji,
ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przep ływie kapita łuipłatności w rozumieniu artyku łu
III-156.
4. W przypadku braku ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej przewidzianej w
artykule III-157 ust ęp 3 Komisja, a w przypadku braku decyzji europejskiej Komisji w terminie 3
miesięcy od dnia z łożenia wniosku przez odno śne Państwo Cz łonkowskie, Rada, mo że przyjąć
decyzjęeuropejsk ąstwierdzaj ącą,że ograniczaj ąceśrodki podatkowe przyj ęte przez Pa ństwo
Członkowskie, dotycz ące jednego lub wi ększej liczby pa ństw trzecich uwa żas ięza zgodne z
Konstytucj ą, o ile sąone uzasadnione ze wzgl ędu na jeden z celów Unii i s ązgodne z prawid łowym
funkcjonowaniem rynku wewn ętrznego. Rada stanowi jednomyś lnie na wniosek Pa ństwa
Członkowskiego.
Artyku łIII-159
Jeżeli, w wyj ątkowych okoliczno ściach, przep ływ kapita łu do lub z pa ństw trzecich powoduje lub
może spowodować poważ ne trudno ści w funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Rada
może, na wniosek Komisji, przyj ąćrozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie
wprowadzaj ące wobec pa ństw trzecich środki ochronne na okres nieprzekraczaj ący sześciu miesi ęcy,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/67
o ileśrodki te s ąbezwzgl ędnie konieczne. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem
Centralnym.
Artyku łIII-160
Jeżeli realizacja celów, o których mowa w artykule III-257, tego wymaga, w odniesieniu do
zapobiegania i zwalczania terroryzmu i dzia łańpowiązanych, ustawy europejskie okre ślająramy
środków administracyjnych dotycz ących przep ływu kapita łuipłatności, takich jak zamro żenie
funduszy, aktywów finansowych lub zysków z dzia łalności gospodarczej, które nale żądo osób
fizycznych lub prawnych, grup lub innych podmiotów innych ni żpaństwa, albo s ąw ich posiadaniu
lub dyspozycji.
Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie w celu
wykonania ustaw europejskich, o których mowa w pierwszym akapicie.Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawieraj ąniezbędne przepisy w zakresie gwarancji
prawnych.
SEKCJA 5
REGUŁY KONKURENCJI
Podsekcja 1
Reguł ym a j ące zastosowanie do przedsi ębiorstw
Artykuł III-161
1. Niezgodne z rynkiem wewn ętrznym i zakazane s ąwszelkie porozumienia mi ędzy przedsiębior-
stwami, wszelkie decyzje zwi ązków przedsi ębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mog ą
wpływaćna handel mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi i których celem lub skutkiem jest
zapobieżenie, ograniczenie lub zak łócenie konkurencji na rynku wewn ętrznym, a w szczególno ści
te, które polegaj ąna:
a) ustalaniu w sposób bezpo średni lub poś redni cen zakupu lub sprzeda ży albo innych warunków
transakcji,
b) ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji, rynków, rozwoju technicznego lub inwestycji,c) podziale rynków lub źródełzaopatrzenia,
d) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadcze ńrównoważ nych i
stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,
e) uzale żnianiu zawarcia kontraktów od przyj ęcia przez partnerów zobowi ązańdodatkowych, które
ze wzgl ędu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie maj ązwiązku z przedmiotem tych
kontraktów.C 310/68 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Porozumienia lub decyzje zakazane na podstawie niniejszego artyku łusąnieważne z mocy
prawa.
3. Jednak że ustęp1m o że zostaćuznany za nie maj ący zastosowania do:
—każdego porozumienia lub kategorii porozumie ńmiędzy przedsiębiorstwami,
—każdej decyzji lub kategorii decyzji zwi ązków przedsię biorstw,
—każdej praktyki uzgodnionej lub kategorii praktyk uzgodnionych,
które przyczyniaj ąsiędo polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów b ądźdo popierania
postępu technicznego lub gospodarczego, przy zastrze żeniu dla u żytkowników s łusznej cz ęści zysku,
który z tego wynika, oraz bez:
a) nakładania na zainteresowane przedsię biorstwa ogranicze ń, które nie s ąniezbędne do osią gnięcia
tych celów,
b) dawania przedsię biorstwom mo żliwoś ci eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej
części danych produktów.
Artyku łIII-162
Niezgodne z rynkiem wewn ętrznym i zakazane jest nadu żywanie przez jedno lub wi ększąliczbę
przedsiębiorstw pozycji dominuj ącej na rynku wewn ętrznym lub na znacznej jego cz ęści, w zakresie,
w jakim mo żet ow pływaćna handel mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi.
Naduż ywanie takie mo że polega ćw szczególno ści na:
a) narzucaniu w sposób bezpo średni lub po średni nies łusznych cen zakupu lub sprzeda ży albo
innych nies łusznych warunków transakcji,
b) ograniczaniu produkcji, rynków lub rozwoju technicznego ze szkod ądla konsumentów,
c) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadcze ńrównoważ nych i
stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji,
d) uzale żnianiu zawarcia kontraktów od przyj ęcia przez partnerów zobowi ązańdodatkowych, które
ze wzgl ędu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie maj ązwiązku z przedmiotem tych
kontraktów.
Artyku łIII-163
Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia europejskie w celu zastosowania zasad
określonych w artyku łach III-161 i III-162. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/69
Rozporz ądzenia te maj ąna celu w szczególnoś ci:
a) zapewnienie poszanowania zakazów, o których mowa w artykule III-161 ust ęp 1 i w artykule
III-162 przez wprowadzenie grzywien i okresowych kar pieni ężnych,
b) ustanowienie szczegół owych zasad stosowania artyku łu III-161 ust ęp 3, przy uwzgl ędnieniu
potrzeby, z jednej strony, zapewnienia skutecznego nadzoru, a z drugiej - uproszczenia w
największym mo żliwym stopniu kontroli administracyjnej,
c) okre ślenie, w razie potrzeby, w ró żnych ga łęziach gospodarki, zakresu zastosowania
artykułów III-161 i III-162,
d) okre ślenie roli Komisji i Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej w stosowaniu postanowie ń
przewidzianych w niniejszym akapicie,
e) okre ślenie relacji mi ędzy ustawodawstwami Pa ństw Członkowskich, z jednej strony, a niniejsz ą
podsekcj ąoraz rozporz ądzeniami europejskimi przyj ętymi w zastosowaniu niniejszego artyku łu,
z drugiej strony.
Artyku łIII-164
Do chwili wej ścia wżycie rozporz ądzeńeuropejskich przyj ętych w zastosowaniu artyku łu III-163,
władze Pa ństw Członkowskich rozstrzygaj ąo dopuszczalno ści porozumie ń, decyzji i praktyk
uzgodnionych oraz w sprawie nadu żywania pozycji dominuj ącej na rynku wewn ętrznym, zgodnie
z
ich prawem krajowym i z artyku łem III-161, a w szczególno ści z jego ust ępem 3, i artyku łem
III-162.
Artyku łIII-165
1. Bez uszczerbku dla artyku łu III-164, Komisja czuwa nad stosowaniem zasad okreś lonych w
artykułach III-161 i III-162. Na wniosek Pa ństwa Członkowskiego lub z urz ędu oraz we wspó łpracy z
właściwymi w ładzami Pa ństw Członkowskich, które udzielaj ąjej pomocy, Komisja wszczyna
postępowanie w przypadkach podejrzenia naruszenia tych zasad. Je żeli stwierdzi, że doszłod o
naruszenia, proponuje środki w łaściwe do jego zaprzestania.
2. Jeżeli nie zaprzestano naruszania, o którym mowa w ust ępie 1, Komisja przyjmuje uzasadnion ą
decyzjęeuropejsk ąstwierdzaj ącąnaruszenie zasad. Komisja mo że opublikować tędecyzjęi
upoważ nićPaństwa Cz łonkowskie do podj ęcia niezb ędnych środków w celu zaradzenia sytuacji,
których warunki i szczegół y określa.
3.
Komisja mo że przyjmowa ćrozporz ądzenia europejskie dotycz ące kategorii porozumie ń,
w odniesieniu do których Rada przyj ęła rozporz ądzenie europejskie zgodnie z artyku łem III-163
akapit drugi lit. b).
Artyku łIII-166
1. Państwa Członkowskie, w odniesieniu do przedsi ębiorstw publicznych i przedsi ębiorstw, którym
przyznaj ąprawa specjalne lub wy łączne, nie wprowadzaj ąani nie utrzymuj ążadnego środka
sprzecznego z Konstytucja, w szczególno ści z artyku łem I-4 ust ęp 2 oraz artyku łami III-161 —
III-169.C 310/70 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Przedsi ębiorstwa zobowi ązane do zarz ądzania us ługamiświadczonymi w ogólnym interesie
gospodarczym lub maj ące charakter monopolu skarbowego podlegaj ąpostanowieniom Konstytucji,
zwłaszcza regu łom konkurencji, w zakresie, w jakim stosowanie tych postanowie ńnie stanowi
prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zada ńim powierzonych.
Rozwój handlu nie mo żeb yćnaruszony w zakresie sprzecznym z interesami Unii.
3. Komisja czuwa nad stosowaniem niniejszego artyku łu i w miarę potrzeby przyjmuje stosowne
rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie.
Podsekcja 2
Pomoc przyznawana przez Pa ństwa Cz łonkowskie
Artyku łIII-167
1. Z zastrze żeniem odst ępstw przewidzianych w Konstytucji, wszelka pomoc przyznawana przez
Państwo Cz łonkowskie lub przy u życiu zasobów pa ństwowych w jakiejkolwiek formie, która zak łóca
lub grozi zak łóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsi ębiorstwom lub produkcji
niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewn ętrznym w zakresie, w jakim wp ływa na
wymian ęhandlow ąmiędzy Państwami Cz łonkowskimi.
2. Zgodna z rynkiem wewn ętrznym jest:
a) pomoc o charakterze socjalnym przyznawana indywidualnym konsumentom, pod warunkiem,
że jest przyznawana bez dyskryminacji zwi ązanej z pochodzeniem produktów,
b) pomoc maj ąca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi
zdarzeniami nadzwyczajnymi,
c) pomoc przyznawana gospodarce niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec dotkni ętych
podziałem Niemiec, w zakresie, w jakim jest niezb ędna do skompensowania niekorzystnych
skutków gospodarczych spowodowanych tym podzia łem. Pięćlat po wej ściu wżycie Traktatu
ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji, mo że przyjąć
decyzjęeuropejsk ąuchylającąpostanowienia niniejszej litery.
3. Za zgodn ąz rynkiem wewn ętrznym mo że zostaćuznana:
a)
pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów, w których poziom
życia jest nienormalnie niski lub regionów, w których istnieje powa żny stan niedostatecznego
zatrudnienia, oraz regionów, o których mowa w artykule III-424, ze wzgl ędu na ich sytuacj ę
strukturaln ą, gospodarcz ąi społeczną,
b) pomoc przeznaczona na wspieranie realizacji wa żnych projektów stanowi ących przedmiot
wspólnego europejskiego zainteresowania lub maj ąca na celu zaradzenie powa żnym
zaburzeniom gospodarki Pa ństwa Cz łonkowskiego,
c) pomoc przeznaczona na u łatwianie rozwoju niektórych dzia łańgospodarczych lub niektórych
regionów gospodarczych, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej w sposób sprzeczny
ze wspólnym interesem,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/71
d) pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie
zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji w Unii w sposób sprzeczny ze wspólnym
interesem,
e) inne kategorie pomocy okre ślone w rozporz ądzeniach europejskich lub decyzjach europejskich
przyjmowanych przez Rad ęna wniosek Komisji.
Artyku łIII-168
1. Komisja we wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi stale bada systemy pomocy istniej ące w
tych Państwach. Proponuje im ona stosowne środki konieczne ze wzgl ędu na stopniowy rozwój lub
funkcjonowanie rynku wewn ętrznego.
2. Jeżeli Komisja stwierdzi, po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia swych uwag,
że pomoc przyznawana przez Pa ństwo Cz łonkowskie lub przy u życiu zasobów pa ństwowych nie jest
zgodna z rynkiem wewn ętrznym w rozumieniu artyku łu III-167, lub że pomoc ta jest nadu żywana,
przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąnakazującądanemu Pa ństwu Cz łonkowskiemu zniesienie lub zmian ę
tej pomocy w okre ślonym przez nią terminie.
Jeśli dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie zastosuje się do tej decyzji europejskiej w wyznaczonym
terminie, Komisja lub ka żde inne zainteresowane Pa ństwo Cz łonkowskie mo że, na zasadzie
odstępstwa od artyku łów III-360 i III-361, wnie śćsprawębezpośrednio do Trybunał u
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej.
Na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego Rada mo że przyjąćjednomy ślnie decyzj ęeuropejsk ąuznającą,
że pomoc, któr ąto Państwo przyznaje lub zamierza przyzna ć, jest zgodna z rynkiem wewn ętrznym,
na zasadzie odstępstwa od artyku łu III-167 lub rozporz ądzeńeuropejskich przewidzianych w
artykule III-169, Je śli wyjątkowe okoliczno ści uzasadniaj ątakądecyzję.J eśli w odniesieniu do danej
pomocy Komisja wszcz ęła procedur ęprzewidzian ąw pierwszym akapicie niniejszego ust ępu,
wystą pienie zainteresowanego Pa ństwa Cz łonkowskiego z wnioskiem skierowanym do Rady
powoduje zawieszenie tej procedury do czasu zaj ęcia stanowiska przez Rad ę.
Jednakżej eśli Rada nie zajmie stanowiska w terminie trzech miesi ęcy od wyst ąpienia z wnioskiem,
Komisja wydaje decyzj ęw sprawie.
3. Komisja jest informowana przez Pa ństwa Cz łonkowskie, w czasie odpowiednim do
przedstawienia swych uwag, o wszelkich planach przyznania lub zmiany pomocy. Je żeli uznaje
ona,że plan nie jest zgodny z rynkiem wewn ętrznym w rozumieniu artyku łu III-167, wszczyna
bezzwłocznie procedurę przewidzian ąwu s tępie 2 niniejszego artyku łu. Dane Pa ństwo
Członkowskie nie mo że wprowadza ćwżycie projektowanych środków dopóki procedura ta nie
doprowadzi do wydania decyzji ko ńcowej.
4. Komisja mo że przyjąćrozporz ądzenia europejskie dotycz ące kategorii pomocy pa ństwa, w
odniesieniu do których Rada postanowi ła, zgodnie z artyku łem III-169, że mogązostaćzwolnione z
procedury, przewidzianej w ust ępie 3.C 310/72 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-169
Rada, na wniosek Komisji, moż e przyj ąćrozporz ądzenia europejskie w celu stosowania
artykułów III-167 i III-168, a w szczególno ści w celu okre ślenia warunków stosowania
artykułu III-168 ust ęp 3 i kategorii pomocy zwolnionych z procedury przewidzianej w tym ust ępie.
Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
SEKCJA 6
POSTANOWIENIA PODATKOWE
Artyku łIII-170
1.Żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie nak łada bezpo średnio lub poś rednio na produkty innych
Państw Członkowskich podatków wewn ętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyż szych od tych, które
nakłada bezpo średnio lub po średnio na podobne produkty krajowe.
Ponadto żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie nak łada na produkty innych Pa ństw Członkowskich
podatków wewn ętrznych, które po średnio chroni ąinne produkty.
2. W przypadku gdy produkty są wywoż one z jednego Pa ństwa Cz łonkowskiego na terytorium
jednego z Pa ństw Członkowskich, zwrot podatków wewn ętrznych nie mo żeb yćwyższy od
podatków, które zosta ły na nie na łożone bezpo średnio lub poś rednio.
3. W odniesieniu do op łat innych niż podatek obrotowy, akcyza i inne podatki po średnie,
zwolnienia i zwroty w wywozie do innych Pa ństw Członkowskich nie mog ąbyćdokonywane, a
wyrównawcze op łaty celne w przywozie z Pa ństw Członkowskich nie mog ąbyćustanawiane, chyba
że projektowane środki by ły uprzednio zatwierdzone na czas ograniczony w decyzji europejskiej
przyjętej przez Rad ęna wniosek Komisji.
Artyku łIII-171
Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dotycz ące harmonizacji
ustawodawstw odnoszą cych siędo podatków obrotowych, akcyzy i innych podatków po średnich w
zakresie, w jakim harmonizacja ta jest niezb ędna do zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania
rynku wewn ętrznego i unikni ęcia zak łócenia konkurencji. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji
z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
SEKCJA 7
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artykuł III-172
1. Jeżeli Konstytucja nie stanowi inaczej, niniejszy artyku łstosuje się do realizacji celów
określonych w artykule III-130. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ą
środki dotycz ące zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Pa ństw16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/73
Członkowskich, które maj ąna celu ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewn ętrznego. Ustawy
te sąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
2. Ustęp 1 nie stosuje się do przepisów podatkowych, przepisów dotycz ących swobodnego
przepływu osób oraz odnosz ących się do praw i interesów pracowników najemnych.
3. Komisja w swoich wnioskach skł adanych na podstawie ust ępu 1 w dziedzinie ochrony zdrowia,
bezpiecze ństwa, ochrony środowiska naturalnego i ochrony konsumentów przyjmuje jako podstaw ę
wysoki poziom ochrony, uwzgl ędniając w szczególno ści wszelkie zmiany oparte na faktach
naukowych. W ramach swoich odpowiednich uprawnie ńParlament Europejski i Rada staraj ąsię
równieżosiągnąćten cel.
4. Jeśli po przyj ęciuśrodka harmonizuj ącego w drodze ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy
ramowej lub w drodze rozporz ądzenia europejskiego Komisji, Pa ństwo Cz łonkowskie uzna za
niezbędne utrzymanie przepisów krajowych uzasadnionych wa żnymi wzgl ędami okre ślonymi w
artykule III-154 lub dotycz ącymi ochrony środowiska naturalnego, lub środowiska pracy, notyfikuje
je Komisji, wskazuj ąc powody ich utrzymania.
5. Ponadto, bez uszczerbku dla ust ępu 4, je śli po przyj ęciuśrodka harmonizuj ącego w drodze
ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej lub w drodze rozporz ądzenia europejskiego
Komisji, Pa ństwo Cz łonkowskie uzna za niezb ędne wprowadzenie przepisów krajowych opartych na
nowych dowodach naukowych dotycz ących ochrony środowiska naturalnego lub środowiska pracy
ze wzgl ędu na specyficzny problem tego Pa ństwa, który pojawi łsiępo przyj ęciuśrodka
harmonizuj ącego, notyfikuje ono Komisji projektowane przepisy oraz powody ich wprowadzenia.
6. W terminie sze ściu miesi ęcy od notyfikacji, o których mowa w ust ępach 4 i 5, Komisja
przyjmuje decyzj ęeuropejsk ązatwierdzaj ącąlub odrzucaj ącąprzepisy krajowe, o których mowa, po
sprawdzeniu, czy s ąoneśrodkiem arbitralnej dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem w handlu
między Państwami Cz łonkowskimi i czy stanowi ąone przeszkodę w funkcjonowaniu rynku
wewnętrznego.
W przypadku braku decyzji Komisji w tym terminie przepisy krajowe, o których mowa w ust ępach 4
i5 ,sąuważane za zatwierdzone.
W przypadku gdy jest to uzasadnione z łożonościąsprawy i nie ma niebezpiecze ństwa dla zdrowia
ludzkiego, Komisja mo że notyfikować danemu Pa ństwu Cz łonkowskiemu, że okres, o którym mowa
w niniejszym ust ępie, jest przedł użony na kolejny okres trwaj ący do sze ściu miesi ęcy.
7. W przypadku gdy w zastosowaniu ust ępu 6 Pa ństwo Cz łonkowskie zostaje upowa żnione
do utrzymania lub wprowadzenia przepisów krajowych uchylaj ącychśrodek harmonizuj ący, Komisja
bada niezw łocznie, czy nale ży zaproponować dostosowanie tego środka.
8. W przypadku gdy Pa ństwo Cz łonkowskie zg łosi szczególny problem zdrowia publicznego w
dziedzinie, która uprzednio sta łas ięprzedmiotem środka harmonizuj ącego, informuje o tym
Komisję, która bada niezw łocznie, czy nale ży zaproponować właściweśrodki.
9. Na zasadzie odstępstwa od procedury przewidzianej w artyku łach III-360 i III-361 Komisja i
każde Państwo Cz łonkowskie mog ąwnieśćsprawębezpośrednio do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii
Europejskiej, je śli uznają,że inne Pa ństwo Cz łonkowskie nadu żywa uprawnie ńprzewidzianych w
niniejszym artykule.C 310/74 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
10.Środki harmonizują ce, o których mowa w niniejszym artykule, obejmuj ą, w odpowiednich
przypadkach, klauzul ęochronn ąupoważniającąPaństwa Cz łonkowskie do przyj ęcia, z jednego lub
więcej powodów pozagospodarczych, o których mowa w artykule III-154, środków tymczasowych
poddanych procedurze kontrolnej Unii.
Artyku łIII-173
Bez uszczerbku dla artyku łu III-172 europejska ustawa ramowa Rady ustanawia środki dla zbli żenia
przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Pa ństw Członkowskich, które maj ą
bezpośredni wp ływ na ustanowienie lub funkcjonowanie rynku wewn ętrznego. Rada stanowi
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
Artykuł III-174
W przypadku gdy Komisja stwierdzi, żer óżnica między przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub
administracyjnymi Pa ństw Członkowskich narusza warunki konkurencji na rynku wewn ętrznym i
powoduje w ten sposób zak łócenie, które powinno by ćwyeliminowane, podejmuje ona konsultacje z
zainteresowanymi Pa ństwami Cz łonkowskimi.
Jeżeli konsultacje te nie doprowadz ądo porozumienia, europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ą
środki niezb ędne dla eliminowania tych zak łóceń. Mogązostaćprzyjęte wszelkie inne stosowne
środki przewidziane w Konstytucji.
Artykuł III-175
1. W przypadku gdy istnieje obawa, że przyjęcie lub zmiana krajowego przepisu ustawowego,
wykonawczego lub administracyjnego mo że spowodować zakłócenia w rozumieniu artyku łu III-174,
Państwo Cz łonkowskie, które chce to uczyni ć, podejmuje konsultacje z Komisj ą. Po przeprowadzeniu
konsultacji z Pa ństwami Cz łonkowskimi, Komisja zaleca zainteresowanym Pa ństwom w łaściwe
środki w celu unikni ęcia tego zak łócenia.
2. Jeśli Państwo Cz łonkowskie, które chce przyj ąćlub zmieni ćprzepisy krajowe, nie zastosuje się
do zalecenia Komisji, nie mo żnażądaćod innych Pa ństw Członkowskich, w zastosowaniu artyku łu
III-174, zmiany ich przepisów krajowych w celu wyeliminowania tego zak łócenia. Je śli Państwo
Członkowskie, które nie zastosowa łos iędo zalecenia Komisji, powoduje zak łócenie wy łącznie na
własnąszkodę, artyku łIII-1 74 nie ma zastosowania.
Artyku łIII-176
W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego, ustawy europejskie
lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąśrodki dotycz ące tworzenia europejskich tytu łów
prawnych w celu zapewnienia jednolitej ochrony praw w łasności intelektualnej w Unii
oraz utworzenie scentralizowanych na poziomie Unii systemów zezwole ń, koordynacji i nadzoru.
Ustawa europejska Rady ustanawia systemy j ęzykowe dotycz ące europejskich tytu łów prawnych.
Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/75
ROZDZIA ŁII
POLITYKA GOSPODARCZA I PIENI ĘŻNA
Artyku łIII-177
Do celów artyku łuI - 3 ,d z i a łania Pań stw Cz ło n k o w s k i c hiU n i io b e j m u j ą,n aw a r u n k a c h
przewidzianych w Konstytucji, przyj ęcie polityki gospodarczej opartej na ścisłej koordynacji polityk
gospodarczych Pa ństw Członkowskich, rynku wewn ętrznym i ustaleniu wspólnych celów oraz
prowadzonej w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki rynkowej z woln ąkonkurencją .
Równolegle, na warunkach i zgodnie z procedurami przewidzianymi w Konstytucji, dzia łania te
obejmuj ąjedną walutę, euro, jak równie żokreślenie oraz prowadzenie jednolitej polityki pieni ężnej i
polityki wymiany walut, których gł ównym celem jest utrzymanie stabilno ści cen, oraz, bez
uszczerbku dla tego celu, wspieranie ogólnych polityk gospodarczych w Unii, zgodnie z zasad ą
otwartej gospodarki rynkowej z woln ąkonkurencją .
Te dzia łania Pa ństw Czł onkowskich i Unii zakł adająposzanowanie nast ępujących zasad
przewodnich: stabilnych cen, zdrowych finansów publicznych i warunków pienięż nych
oraz stabilnej równowagi p łatniczej.
SEKCJA 1
POLITYKA GOSPODARCZA
Artykuł III-178
Państwa Cz łonkowskie prowadz ąswoje polityki gospodarcze, maj ąc na wzgl ędzie przyczynianie się
do osiągania celów Unii okre ślonych w artykule I-3 i w kontekś cie ogólnych kierunków, o których
mowa w artykule III-179 ust ęp2 .P aństwa Cz łonkowskie i Unia dzia łająw poszanowaniu zasady
otwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencj ą, sprzyjaj ąc efektywnej alokacji zasobów, zgodnie
z zasadami przewidzianymi w artykule III-177.
Artyku łIII-179
1. Państwa Cz łonkowskie uznaj ąswoje polityki gospodarcze za przedmiot wspólnego zaintere-
sowania i koordynuj ąje w ramach Rady, zgodnie z artyku łem III-178.
2. Rada na zalecenie Komisji opracowuje projekt ogólnych kierunków polityk gospodarczych
Państw Członkowskich i Unii oraz sk łada sprawozdanie Radzie Europejskiej.
Rada Europejska, na podstawie sprawozdania Rady, debatuje nad konkluzj ąw sprawie ogólnych
kierunków polityk gospodarczych Pa ństw Członkowskich i Unii. Na podstawie tej konkluzji Rada
przyjmuje zalecenie okre ślające ogólne kierunki. Informuje o nim Parlament Europejski.C 310/76 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. W celu zapewnienia ściślejszej koordynacji polityk gospodarczych i trwał ej konwergencji
dokonańgospodarczych Pa ństw Członkowskich, Rada, na podstawie sprawozda ńprzedstawionych
przez Komisj ę, nadzoruje rozwój sytuacji gospodarczej w ka żdym z Pa ństw Członkowskich i w Unii,
jak równie żzgodnośćpolityk gospodarczych z ogólnymi kierunkami okre ślonymi w ust ępie 2 oraz
regularnie dokonuje oceny ca łościowej.
Dla potrzeb tego wielostronnego nadzoru Pa ństwa Cz łonkowskie przesy łająKomisji informacje o
ważnychśrodkach, które przyj ęły w dziedzinie swej polityki gospodarczej oraz wszelkie inne
informacje, które uznaj ąza niezb ędne.
4. W przypadku gdy w ramach procedury, o której mowa w ust ępie 3, zostanie stwierdzone, że
polityki gospodarcze Pa ństwa Członkowskiego nie s ązgodne z ogólnymi kierunkami okre ślonymi w
ustępie 2 lub zagra żająnależytemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Komisja mo że
skierować do danego Pa ństwa ostrze żenie. Rada, na zalecenie Komisji, mo że kierować do danego
Państwa Cz łonkowskiego niezb ędne zalecenia. Rada, na wniosek Komisji, mo że zadecydowa ćo
podaniu swoich zalece ńdo publicznej wiadomo ści.
W zakresie niniejszego ust ępu Rada stanowi, nie bior ącp o du w a g ęgłosu członka Rady
reprezentuj ącego dane Pa ństwo Cz łonkowskie.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % pozosta łych członków Rady reprezentuj ących
Państwa Cz łonkowskie obejmuj ące co najmniej 65 % ludnoś ci uczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich.
Mniejszo śćblokująca musi obejmowa ćco najmniej minimaln ąliczbępozostałych członków Rady
reprezentuj ących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.
5.
Przewodnicz ący Rady i Komisja sk ładająsprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu dotycz ące
rezultatów wielostronnego nadzoru. Przewodnicz ący Rady mo żeb yćwezwany do stawienia się
przed w łaściwąkomisjąParlamentu Europejskiego, je śli Rada poda ła swoje zalecenia do publicznej
wiadomo ści.
6. Ustawy europejskie mog ąustanowi ćszczegół owe zasady procedury wielostronnego nadzoru, o
której mowa w ust ępach 3 i 4.
Artyku łIII-180
1. Bez uszczerbku dla innych procedur przewidzianych w Konstytucji, Rada, na wniosek Komisji,
może przyjąćdecyzjęeuropejsk ąustanawiaj ącąśrodki odpowiednie do sytuacji gospodarczej,
zwłaszcza je śli pojawi ąsiępoważ ne trudnoś ci w zaopatrzeniu w niektóre produkty.
2. W przypadku gdy Pa ństwo Cz łonkowskie ma trudno ści lub jest istotnie zagro żone poważ nymi
trudnoś ciami z powodu kl ęskżywiołowych lub nadzwyczajnych okoliczno ści pozostaj ących poza
jego kontrol ą, Rada, na wniosek Komisji, mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ąprzyznaj ącądanemu
Państwu Cz łonkowskiemu, pod pewnymi warunkami, pomoc finansow ąUnii. Przewodnicz ący Rady
informuje Parlament Europejski o przyj ętej decyzji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/77
Artykuł III-181
1. Zakazane jest udzielanie przez Europejski Bank Centralny lub banki centralne Pa ństw
Członkowskich, (zwane dalej „krajowymi bankami centralnymi ”), poż yczek na pokrycie deficytu
lub jakichkolwiek innych kredytów instytucjom, organom lub innym jednostkom organizacyjnym
Unii, rządom centralnym, w ładzom regionalnym, lokalnym lub innym w ładzom publicznym, innym
jednostkom organizacyjnym lub przedsi ębiorstwom publicznym Pa ństw Członkowskich. Zakazane
jest równie żnabywanie bezpo średnio od nich przez Europejski Bank Centralny lub krajowe banki
centralne ich papierów dł użnych.
2. Ustęp 1 nie ma zastosowania do publicznych instytucji kredytowych, które, w ramach
utrzymywania rezerw przez banki centralne, korzystaj ąze strony krajowych banków centralnych i
Europejskiego Banku Centralnego z takiego samego traktowania jak prywatne instytucje kredytowe.
Artyku łIII-182
Zakazany jest ka żdyśrodek nieoparty na wzgl ędach o charakterze ostro żnościowym, ustanawiaj ący
uprzywilejowany dostę p instytucji, organów lub innych jednostek organizacyjnych Unii, rz ądów
centralnych, w ładz regionalnych, lokalnych lub innych w ładz publicznych, innych jednostek
organizacyjnych lub przedsi ębiorstw publicznych Pa ństw Członkowskich do instytucji finansowych.
Artyku łIII-183
1. Unia nie odpowiada za zobowi ązania rz ądów centralnych, w ładz regionalnych, lokalnych lub
innych w ładz publicznych, innych jednostek organizacyjnych lub przedsi ębiorstw publicznych
Państwa Cz łonkowskiego, ani nie przejmuje takich zobowi ązań, z zastrze żeniem wzajemnych
gwarancji finansowych dla wspólnego wykonania okre ślonego projektu. Pa ństwo Cz łonkowskie nie
odpowiada za zobowi ązania rz ądów centralnych, w ładz regionalnych, lokalnych lub innych w ładz
publicznych, innych jednostek organizacyjnych lub przedsi ębiorstw publicznych innego Pa ństwa
Członkowskiego, ani nie przejmuje takich zobowi ązań, z zastrze żeniem wzajemnych gwarancji
finansowych dla wspólnego wykonania okre ślonego projektu.
2. Rada, na wniosek Komisji, mo że przyjąćrozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie
precyzuj ące definicje w celu stosowania zakazów przewidzianych w artykule III-181 i III-182 oraz w
niniejszym artykule. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artyku łIII-184
1. Państwa Cz łonkowskie unikaj ąnadmiernego deficytu bud żetowego.
2. Komisja nadzoruje rozwój sytuacji bud żetowej i wysokość długu publicznego w Pa ństwach
Członkowskich w celu wykrycia oczywistych b łędów. Komisja bada w szczególno ści przestrzeganie
dyscypliny bud żetowej na podstawie poni ższych dwóch kryteriów:
a) czy stosunek mi ędzy planowanym lub rzeczywistym deficytem bud żetowym a produktem
krajowym brutto przekracza warto śćodniesienia, chyba że:
i) stosunek ten zmniejszy łsięznacznie oraz w sposób sta ły i osią gnąłpoziom bliski warto ści
odniesienia lub,C 310/78 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ii) przekroczenie warto ści odniesienia ma charakter wyj ątkowy oraz tymczasowy i stosunek ten
pozostaje bliski warto ści odniesienia,
b) czy stosunek mi ędzy długiem publicznym a produktem krajowym brutto przekracza warto ść
odniesienia, chyba że stosunek ten zmniejsza się dostatecznie i zbli ża do wartoś ci odniesienia w
zadowalaj ącym tempie.
Wartości odniesienia s ąsprecyzowane w Protokole w sprawie procedury dotycz ącej nadmiernego
deficytu.
3. Jeżeli Państwo Cz łonkowskie nie spe łnia wymogów jednego lub obu tych kryteriów, Komisja
sporzą dza sprawozdanie. Sprawozdanie Komisji uwzgl ędnia równie żto, czy deficyt bud żetowy
przekracza publiczne wydatki inwestycyjne, a tak że uwzgl ędnia wszelkie inne istotne czynniki,
w tymśredniookresow ąsytuację gospodarcz ąi budżetowąPaństwa Cz łonkowskiego.
Komisja mo że takż e sporzą dzićsprawozdanie, je śli mimo spe łnienia wymaga ńwynikających z tych
kryteriów uzna, że istnieje ryzyko nadmiernego deficytu w Pa ństwie Cz łonkowskim.
4. Komitet Ekonomiczno-Finansowy ustanowiony w artykule III-192 wydaje opini ęw odniesieniu
do sprawozdania Komisji.5.
Jeśli Komisja uzna, żewP aństwie Cz łonkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt
może wystą pić, kieruje opini ędo danego Pa ństwa Cz łonkowskiego i informuje o tym Rad ę.
6. Rada, na wniosek Komisji i po rozwa żeniu ewentualnych uwag danego Pa ństwa Członkowskiego
oraz po dokonaniu ogólnej oceny decyduje, czy istnieje nadmierny deficyt. W takim przypadku Rada,
na zalecenie Komisji, bez nieuzasadnionej zwł oki przyjmuje zalecenia skierowane do danego Pa ństwa
Członkowskiego, aby po łożyło ono kres tej sytuacji w oznaczonym terminie. Z zastrze żeniem ust ępu
8, zalecenia te nie zostaj ąpodane do publicznej wiadomo ści.
W zakresie niniejszego ust ępu Rada stanowi, nie bior ącp o du w a g ęgłosu członka Rady
reprezentuj ącego dane Pa ństwo Cz łonkowskie.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % pozosta łych członków Rady reprezentuj ących
Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw
Członk
owskich.
Mniejszość blokują ca obejmuje co najmniej minimaln ąliczbę pozosta łych członków Rady
reprezentuj ących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osią gnięta.
7. Rada, na zalecenie Komisji, przyjmuje decyzje europejskie i zalecenia europejskie okre ślone w
ustępach 8 —11.
Rada stanowi, nie bior ąc pod uwag ęgłosu członka Rady reprezentuj ącego dane Pa ństwo
Członkowskie.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % pozosta łych członków Rady reprezentuj ących
Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/79
Mniejszość blokują ca obejmuje co najmniej minimaln ąliczbę pozosta łych członków Rady
reprezentuj ących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osią gnięta.
8. W przypadku gdy Rada przyjmie decyzj ęeuropejsk ąstwierdzaj ącą,że w odpowiedzi na jej
zalecenia żadne skuteczne dzia łanie nie zosta ło podjęte w oznaczonym terminie, mo że podać
zalecenia do publicznej wiadomo ści.
9. Jeżeli Państwo Cz łonkowskie w dalszym ci ągu nie wykonuje zalecenia Rady, mo że ona przyj ąć
decyzjęeuropejsk ąwzywającąto Państwo do przyj ęcia w wyznaczonym terminie środków
zmierzaj ących do ograniczenia deficytu w zakresie uznanym przez Rad ęza niezb ędny do zaradzenia
sytuacji.
W takim przypadku Rada mo żez ażądaćod danego Pa ństwa Cz łonkowskiego przedstawienia
sprawozda ńwedług precyzyjnego harmonogramu, aby móc zbada ćwysiłki dostosowawcze podj ęte
przez to Pa ństwo Cz łonkowskie.
10. Tak d ługo jak Pa ństwo Cz łonkowskie nie stosuje się do decyzji europejskiej przyj ętej na
podstawie ust ępu 9, Rada mo że zadecydować o zastosowaniu lub, zale żnie od przypadku,
zaostrzeniu jednego lub kilku z nast ępującychśrodków:
a) zażą dania od danego Pa ństwa Cz łonkowskiego, aby opublikowa ło dodatkowe informacje, które
określi Rada, przed emisją obligacji i papierów wartoś ciowych,
b) wezwania Europejskiego Banku Inwestycyjnego do ponownego rozwa żenia polityki udzielania
pożyczek wobec danego Pa ństwa Cz łonkowskiego,
c) zażą dania złożenia w Unii przez dane Pa ństwo Cz łonkowskie nieoprocentowanego depozytu w
stosowanej wysoko ści do czasu stwierdzenia przez Rad ę,że nadmierny deficyt zosta ł
skorygowany,
d) nałożenia grzywien w stosownej wysoko ści.
Przewodnicz ący Rady informuje Parlament Europejski o podj ętychśrodkach.
11. Rada uchyla wszystkie lub niektóre środki, o których mowa w ust ępie 6, 8, 9 i 10, w miarę jak
nadmierny deficyt zosta ł, w ocenie Rady, skorygowany. Je żeli Rada uprzednio poda ła zalecenia do
publicznej wiadomo ści, to z chwil ąuchylenia decyzji europejskiej przewidzianej w ust ępie 8
oświadcza publicznie, że nie ma ju żnadmiernego deficytu w tym Pa ństwie Cz łonkowskim.
12. Prawo wniesienia skargi przewidziane w artyku łach III-360 i III-361 nie mog ąbyćwykonywane
w ramach ust ępów 1 —6, 8 i 9.
13. Uzupe łniające przepisy dotycz ące stosowania procedury opisanej w niniejszym artykule
znajdująsięw Protokole w sprawie procedury dotycz ącej nadmiernego deficytu.
Ustawa europejska Rady ustanawia w łaściweśrodki, które zast ąpiąten Protokół . Rada stanowi
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.C 310/80 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Z zastrze żeniem innych postanowie ńniniejszego ust ępu, Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje
rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie okreś lające szczegół owe warunki i definicje w
celu zastosowania tego Protoko łu. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
SEKCJA 2
POLITYKA PIENI ĘŻNA
Artyku łIII-185
1. Głównym celem Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest utrzymywanie stabilno ści cen.
Bez uszczerbku dla tego celu, Europejski System Banków Centralnych wspiera ogólne polityki
gospodarcze w Unii, maj ąc na wzgl ędzie przyczynianie si ędo osiągnięcia celów Unii zdefiniowanych
w artykule I-3. Europejski System Banków Centralnych dzia ła zgodnie z zasad ąotwartej gospodarki
rynkowej z woln ąkonkurencj ą, sprzyjaj ąc efektywnej alokacji zasobów oraz zgodnie z zasadami
przewidzianymi w artykule III-177.
2. Podstawowe zadania Europejskiego Systemu Banków Centralnych polegaj ąna:
a) definiowaniu i wprowadzaniu w życie polityki pieni ężnej Unii,
b) przeprowadzaniu operacji walutowych zgodnie artyku łem III-326,
c) utrzymywaniu i zarz ądzaniu oficjalnymi rezerwami walutowymi Pa ństw Członkowskich,
d) popieraniu nale żytego funkcjonowania systemów p łatniczych.
3. Ustęp 2 lit. c) stosuje si ębez uszczerbku dla utrzymywania i zarz ądzania przez rz ądy Państw
Członkowskich dewizowymi środkami obrotowymi.
4. Europejski Bank Centralny jest konsultowany:a) w sprawie ka żdego projektowanego aktu Unii w dziedzinach nale żących do jego uprawnie ń,
b) przez w ładze krajowe w sprawie ka żdego projektu regulacji w dziedzinach nale żących do jego
uprawnie ń, lecz w granicach i na warunkach okre ślonych przez Rad ęzgodnie z procedur ą
przewidzian ąartykule III-187 ust ęp4 .
Europejski Bank Centralny mo że, w dziedzinach nale żący
ch do jego uprawnie ń, przedkł adać opinie
instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii b ądźwładzom krajowym.
5. Europejski System Banków Centralnych przyczynia si ędo nale żytego wykonywania polityk
prowadzonych przez w łaściwe władze w odniesieniu do nadzoru ostroż nościowego nad instytucjami
kredytowymi i do stabilno ści systemu finansowego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/81
6. Ustawa europejska Rady mo że powierzy ćEuropejskiemu Bankowi Centralnemu specyficzne
zadania dotycz ące polityk w dziedzinie nadzoru ostroż nościowego nad instytucjami kredytowymi i
innymi instytucjami finansowymi, z wyj ątkiem instytucji ubezpieczeniowych. Rada stanowi
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.
Artyku łIII-186
1. Europejski Bank Centralny ma wyłą czne prawo do upoważ niania do emisji banknotów euro w
Unii. Banknoty takie mo że emitować Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne. Banknoty
emitowane przez Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne są jedynym legalnym
środkiem p łatniczym w Unii.
2. Państwa Cz łonkowskie mog ąemitować monety euro, z zastrze żeniem zgody Europejskiego
Banku Centralnego co do wielko ści emisji.
Rada, na wniosek Komisji, mo że przyjąćrozporz ądzenia europejskie ustanawiaj ąceśrodki w celu
zharmonizowania nomina łów i specyfikacji technicznych wszystkich monet przeznaczonych do
obiegu, w zakresie, w jakim jest to niezb ędne do zapewnienia nale żytego ich obiegu w Unii. Rada
stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym.
Artyku łIII-187
1. Europejski System Banków Centralnych jest kierowany przez organy decyzyjne Europejskiego
Banku Centralnego, którymi są Rada Prezesów i Zarz ąd.
2. Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest ustanowiony w Protokole w sprawie
Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.
3. Artyku ł5 ustępy 1, 2 i 3, artyku ły 17 i 18, artyku ł19 ustęp 1, artyku ły 22, 23, 24 i 26,
artykuł32 ustępy 2, 3, 4 i 6, artyku ł33 ust ęp 1 lit. a) i artyku ł36 Statutu Europejskiego Systemu
Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego mog ązostaćzmienione przez ustawy
europejskie:a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, lubb) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisj ą.
4. Rada przyjmuje rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie ustanawiaj ąceśrodki, o
których mowa w artykule 4, artykule 5 ust ęp 4, artykule 19 ust ęp 2, artykule 20, artykule 28 ust ęp1 ,
artykule 29 ust ęp 2, artykule 30 ust ęp 4 i artykule 34 ust ęp 3 Statutu Europejskiego Systemu
Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem
Europejskim:
a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym albob) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisj ą.C 310/82 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-188
W wykonywaniu uprawnie ńoraz zada ńi obowi ązków, które zosta ły im powierzone na mocy
Konstytucji i Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku
Centralnego, ani Europejski Bank Centralny, ani krajowy bank centralny, ani cz łonek któregokolwiek
z ich organów decyzyjnych nie zwracaj ąsięo instrukcje ani ich nie przyjmuj ąod instytucji, organów
lub jednostek organizacyjnych Unii, rz ądów Pa ństw Członkowskich, ani jakiegokolwiek innej
jednostki organizacyjnej. Instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, jak równie żrządy
Państw Członkowskich zobowi ązująsięszanowa ćtęzasadęi nie dążyćdo wywierania wp ływu na
członków organów decyzyjnych Europejskiego Banku Centralnego lub krajowych banków
centralnych przy wykonywaniu ich zada ń.
Artyku łIII-189
Każde Państwo Cz łonkowskie zapewnia zgodno śćswojego ustawodawstwa krajowego, w tym statutu
krajowego banku centralnego, z Konstytucj ąi Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i
Europejskiego Banku Centralnego.
Artyku łIII-190
1. W celu wykonania zada ńpowierzonych Europejskiemu Systemowi Banków Centralnych,
Europejski Bank Centralny, zgodnie z Konstytucj ąi na warunkach okre ślonych w Statucie
Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego:
a) przyjmuje rozporz ądzenia europejskie w zakresie niezb ędnym do wykonania zada ńokreślonych
w
artykule 3 ust ęp 1 lit. a), artykule 19 ust ęp 1, artykule 22 i artykule 25 ust ęp 2 Statutu
Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, jak równie żw
przypadkach przewidzianych w rozporz ądzeniach europejskich i decyzjach europejskich, o
których mowa w artykule III-187 ust ęp4 ,
b) przyjmuje decyzje europejskie niezb ędne do wykonania zada ńpowierzonych Europejskiemu
Systemowi Banków Centralnych na mocy Konstytucji i Statutu Europejskiego Systemu Banków
Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego,
c) wydaje zalecenia i opinie.
2. Europejski Bank Centralny mo że zadecydowa ćo opublikowaniu swych decyzji europejskich,
zaleceńi opinii.
3. Rada, zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule III-187 ust ęp 4, przyjmuje rozporz ądzenia
europejskie ustanawiaj ące granice i warunki, w ramach których Europejski Bank Centralny jest
upoważ niony, w przypadku nieprzestrzegania jego rozporz ądzeńeuropejskich i decyzji europejskich,
do nakładania na przedsi ębiorstwa grzywien i okresowych kar pieni ężnych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/83
Artyku łIII-191
Bez uszczerbku dla uprawnie ńEuropejskiego Banku Centralnego, środki niezb ędne do u żywania
euro jako jednej waluty s ąustanawiane w ustawach europejskich lub europejskich ustawach
ramowych. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z
Europejskim Bankiem Centralnym.
SEKCJA 3
POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE
Artyku łIII-192
1. W celu wspierania koordynacji polityk Pa ństw Członkowskich w peł nym zakresie niezb ędnym
do funkcjonowania rynku wewn ętrznego, niniejszym ustanawia si ęKomitet Ekonomiczno-
Finansowy.
2. Zadania Komitetu obejmuj ą:
a) wydawanie opinii na żądanie Rady lub Komisji b ądźz inicjatywy w łasnej dla tych instytucji,
b)śledzenie sytuacji gospodarczej i finansowej Pa ństw Członkowskich i Unii oraz regularne
składanie Radzie i Komisji sprawozda ńna ten temat, w szczególno ści w sprawie stosunków
finansowych z pa ństwami trzecimi i z instytucjami międzynarodowymi,
c) bez uszczerbku dla artyku łu III-344, przyczynianie się do przygotowania prac Rady, o których
mowa w artykule III-159, artykule III-179 ust ępy 2, 3, 4 i 6, artyku łach III-180, III-183 i III-184,
artykule III-185 ust ęp 6, artykule III-186 ust ęp 2, artykule III-187 ust ępy 3 i 4, artyku łach III-191
i III-196, artykule III-198 ust ępy 2 i 3, artykule III-201, artykule III-202 ust ępy 2 i 3 i w
artykułach III-322 i III-326, oraz wykonywanie innych zada ńdoradczych i przygotowawczych,
które sąmu powierzane przez Rad ę,
d) badanie, przynajmniej raz w roku, sytuacji w dziedzinie przep ływów kapitał u i swobody
płatności wynikaj ących ze stosowania Konstytucji i aktów Unii; badanie to dotyczy wszystkich
środków odnoszą cych się do przepł yw ów kapita łuipłatności; Komitet skł ada sprawozdanie w
sprawie wyników tego badania Komisji i Radzie.
Państwa Cz łonkowskie, Komisja i Europejski Bank Centralny mianuj ąnie więcej niż po dwóch
członków Komitetu.
3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustalającąszczegół y dotycz ące skł adu
Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem
Centralnym oraz z Komitetem. Przewodnicz ący Rady informuje Parlament Europejski o przyj ętej
decyzji.C 310/84 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
4. Oprócz zada ńokreślonych w ust ępie 2, je śli i tak d ługo jak istniej ąPaństwa Członkowskie objęte
derogacj ąna mocy artyku łu III-197, Komitet śledzi sytuację pienięż nąi finansow ąoraz ogólny system
płatności tych Pa ństw Członkowskich i regularnie skł ada Radzie i Komisji sprawozdania na ten temat.
Artyku łIII-193
W sprawach objętych zakresem zastosowania artyku łu III-179 ust ęp 4, artyku łu III-184 z wyj ątkiem
ustępu 13, artyku łów III-191, III-196, artyku łu III-198 ust ęp 3 i artyku łu III-326, Rada lub Pa ństwo
Członkowskie mo że wystą pićz wnioskiem do Komisji o sformuł owanie, w zale żności od przypadku,
zalecenia lub propozycji. Komisja niezw łocznie rozpatruje ten wniosek i przedstawia konkluzje
Radzie.
SEKCJA 4
POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DLA PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH, KTÓRYCH WALUT ĄJEST EURO
Artyku łIII-194
1. W celu zapewnienia w łaściwego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej oraz zgodnie z
odpowiednimi postanowieniami Konstytucji, Rada, zgodnie z odpowiedni ąprocedur ąspośród tych,
o których mowa w artyku łach III-179 i III-184, z wyj ątkiem procedury przewidzianej w artykule
III-184, ust ęp 13, przyjmuje środki w odniesieniu do Pa ństw Członkowskich, których walutą jest
euro, aby:
a) wzmocni ćkoordynacj ęi nadzór ich dyscypliny bud żetowej,
b) okre ślićkierunki, w zakresie w jakim ich to dotyczy, polityki gospodarczej, zapewniają c
zgodnośćtych kierunków z kierunkami przyj ętymi dla ca łej Unii oraz nadzór nad nimi.
2. W odniesieniu do środków, o których mowa w ust ępie 1, w gł osowaniu bior ąudziałtylko
członkowie Rady reprezentuj ący Państwa Cz łonkowskie, których walut ąjest euro.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % tych cz łonków Rady reprezentuj ących Państwa
Członkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści uczestnicz ących Państw Członkowskich.
Mniejszo śćblokująca obejmuje co najmniej minimaln ąliczbętych członków Rady reprezentuj ących
więcej niż35 % ludno ści uczestnicz ących Państw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w przeciwnym
razie uznaje się ,żew iększośćkwalifikowana zosta ła osią gnięta.
Artyku łIII-195
Szczegół y dotycz ące spotkań ministrów Pa ństw Członkowskich, których walut ąjest euro, s ąustalone
w Protokole w sprawie Eurogrupy.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/85
Artyku łIII-196
1. W celu zapewnienia pozycji dla euro w mi ędzynarodowym systemie walutowym, Rada, na
wniosek Komisji, przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustanawiaj ącąwspólne stanowiska w kwestiach
szczególnego zainteresowania dla unii gospodarczej i walutowej, w ramach w łaściwych
międzynarodowych instytucji i konferencji finansowych. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim
Bankiem Centralnym.
2. Rada, na wniosek Komisji, mo że podjąćodpowiednie środki w celu zapewnienia jednolitej
reprezentacji w mi ędzynarodowych instytucjach i konferencjach finansowych. Rada stanowi po
konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.3. W odniesieniu do środków, o których mowa w ust ępach 1 i 2, w gł osowaniu bior ąudziałtylko
członkowie Rady reprezentuj ący Państwa Cz łonkowskie, których walut ąjest euro.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % tych cz łonków Rady reprezentuj ących Państwa
Członkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści uczestnicz ących Państw Członkowskich.
Mniejszo śćblokująca obejmuje co najmniej minimaln ąliczbętych członków Rady reprezentuj ących
więcej niż35 % ludno ści
uczestnicz ących Państw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w przeciwnym
razie uznaje się ,żew iększośćkwalifikowana zosta ła osią gnięta.
SEKCJA 5
POSTANOWIENIA PRZEJ ŚCIOWE
Artyku łIII-197
1. Państwa Cz łonkowskie, w odniesieniu do których Rada zadecydowa ła,że nie spe łniają
warunków niezb ędnych do przyj ęcia euro, zwane s ądalej „Państwami Cz łonkowskimi objętymi
derogacj ą”.
2. Nastę pujące postanowienia Konstytucji nie maj ązastosowania do Pa ństw Członkowskich
objętych derogacj ą:
a) uchwalanie cz ęści ogólnych kierunków polityk gospodarczych dotycz ących ogólnie strefy euro
(artykułIII-179 ust ęp 2),
b)środki przymusowe maj ące na celu zaradzenie nadmiernemu deficytowi (artyku łIII-184 ust ępy 9
i 10),
c) cele i zadania Europejskiego Systemu Banków Centralnych (artyku łIII-185 ust ępy 1, 2, 3 i 5),
d) emisja euro (artyku łIII-186),
e) akty Europejskiego Banku Centralnego (artyku łIII-190),C 310/86 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
f)środki dotycz ące używania euro (artyku łIII-191),
g) porozumienia walutowe i inne środki dotycz ące polityki kursowej (artyku łIII-326),
h) mianowanie cz łonków Zarz ądu Europejskiego Banku Centralnego (artyku łIII-382 ust ęp 2),
i) decyzje europejskie ustanawiaj ące wspólne stanowiska w kwestiach szczególnie istotnych dla unii
gospodarczej i walutowej, w ramach w łaściwych mi ędzynarodowych instytucji i konferencji
finansowych (artyku łIII-196 ust ęp 1),
j)środki w celu zapewnienia jednolitej reprezentacji w mi ędzynarodowych instytucjach i
konferencjach finansowych (artyku łIII-196 ust ęp 2).
W związku z tym w artyku łach, o których mowa w lit. a)— j), przez „Państwa Członkowskie ”rozumie
sięPaństwa Cz łonkowskie, których walutą jest euro.
3. Państwa Cz łonkowskie obję te derogacj ąi ich krajowe banki centralne są wyłączone z praw i
obowiązków w ramach Europejskiego Systemu Banków Centralnych, zgodnie z rozdzia łem IX
Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.
4. Prawa g łosu członków Rady reprezentuj ących Pa ństwa Cz łonk owskie obj ęte derogacj ą
sązawieszone podczas przyjmowania przez Rad ęśrodków, o których mowa w artyku łach
wymienionych w ust ępie 2 oraz w nast ępujących przypadkach:
a) zalece ńkierowanych do Pa ństw Czł onkowskich, których walut ąjest euro w ramach
wielostronnego nadzoru, w tym programów stabilno ści i ostrze żeń(artykułIII-179 ust ęp 4),
b)środków odnosz ących się do nadmiernych deficytów dotycz ących Pa ństw Członkowskich,
których walut ąjest euro (artyku łIII-184 ust ępy 6, 7, 8 i 11).
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % pozosta łych członków Rady reprezentuj ących
Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich.
Mniejszość blokują ca obejmuje co najmniej minimaln ąliczbę pozosta łych członków Rady
reprezentuj ącyc
h więcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden
członek, w przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osią gnięta.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/87
Artyku łIII-198
1. Co najmniej co dwa lata lub na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego obj ętego derogacj ą, Komisja i
Europejski Bank Centralny skł adająRadzie sprawozdania w sprawie post ępów dokonanych przez
Państwa Członkowskie objęte derogacją w wypełnianiu ich zobowi ązańw zakresie urzeczywistnienia
unii gospodarczej i walutowej. Sprawozdania okre ślają, czy ustawodawstwo krajowe ka żdego
Państwa Cz łonkowskiego, w tym statuty jego krajowego banku centralnego, jest zgodne z
artykułami III-188 i III-189 oraz ze Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i
Europejskiego Banku Centralnego. Sprawozdania okre ślająrównież, czy osią gnięty zosta łwysoki
poziom trwał ej konwergencji, analizuj ąc, w jakim stopniu ka żde Państwo Cz łonkowskie spe łniło
następujące kryteria:
a) osią gnięcie wysokiego stopnia stabilno ści cen; wynika to ze stopy inflacji zbli żonej do istniej ącej
w co najwy żej trzech Pa ństwach Cz łonkowskich, które maj ąnajlepsze rezultaty w dziedzinie
stabilno ści
cen,
b) stabilna sytuacja finansów publicznych; wynika to z sytuacji bud żetowej, która nie wykazuje
nadmiernego deficytu bud żetowego w rozumieniu artyku łu III-184 ust ęp6 ,
c) poszanowanie zwyk łych marginesów waha ńkursów przewidzianych mechanizmem kursów
wymiany walut europejskiego systemu walutowego przez co najmniej dwa lata, bez dewaluacji w
stosunku do euro,
d) trwa ły charakter konwergencji osi ągniętej przez Pa ństwo Cz łonkowskie obję te derogacj ąi jego
udziału w mechanizmie wymiany walut, co odzwierciedla si ęw poziomach d ługoterminowych
stóp procentowych.
Cztery kryteria, o których mowa w niniejszym ust ępie, i odpowiednie okresy, podczas których ka żde
z nich ma by ćprzestrzegane, s ąsprecyzowane w Protokole w sprawie kryteriów konwergencji.
Sprawozdania Komisji i Europejskiego Banku Centralnego bior ąrównieżpod uwag ęwyniki integracji
rynków, sytuacj ęi rozwój równowagi pł atności bieżących oraz ocen ęrozwoju jednostkowych
kosztów pracy i innych wskaź ników cen.
2. Po konsultacji z Parlamentem Europejskim i dyskusji w ramach Rady Europejskiej, Rada,stanowi ąc na wniosek Komisji, przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąstwierdzają cą, które Pa ństwa
Członkowskie objęte derogacj ąspełniająniezbędne warunki, na podstawie kryteriów, o których
mowa w ust ępie
 1, i uchyla derogacj ęw stosunku do tych Pa ństw Członkowskich.
Rada stanowi po otrzymaniu zalecenia od kwalifikowanej wi ększości jej członków reprezentuj ących
Państwa Członkowskie, których walut ąjest euro. Cz łonkowie ci stanowi ąwc iągu 6 miesi ęcy od dnia
otrzymania przez Rad ęwniosku Komisji.
Większośćkwalifikowan ą, o której mowa w akapicie drugim, stanowi co najmniej 55 % tych
członków Rady reprezentuj ących Pa ństwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści
uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich. Mniejszo śćblokująca obejmuje co najmniej minimaln ą
liczbętych członków Rady reprezentuj ących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich, plus jeden cz łonek, w przeciwnym razie uznaje się ,żew iększośćkwalifikowana
została osiągnięta.C 310/88 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Jeśli decyduje się, zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw ustępie 2, o uchyleniu derogacji, Rada, na
wniosek Komisji przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalaj ące
nieodwoł alnie kurs, po jakim euro zast ępuje walut ędanego Pa ństwa Cz łonkowskiego, oraz
ustanawiaj ące inne środki niezb ędne do wprowadzenia euro jako jednej waluty w danym Pa ństwie
Członkowskim. Rada stanowi jednomy ślnie gł osami cz łonków reprezentuj ących Pa ństwa Cz łon-
kowskie, których walut ąjest euro oraz danego Pa ństwa Cz łonkowskiego, po konsultacji z
Europejskim Bankiem Centralnym.
Artyku łIII-199
1. Jeżeli i tak dł ugo jak istniej ąPaństwa Cz łonkowskie objęte derogacj ąoraz bez uszczerbku dla
artykułu III-187 ust ęp 1, Rada Ogólna Europejskiego Banku Centralnego, o której mowa w artykule
45 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, jest
ukonstytuowana jako trzeci organ decyzyjny Europejskiego Banku Centralnego.
2. Jeżeli i tak d ługo jak istniej ąPaństwa Cz łonkowskie obję te derogacj ą, Europejski Bank Centralny
w odniesieniu do tych Pa ństw Członk owskich:
a) umacnia wspó łpracęmiędzy krajowymi bankami centralnymi,
b) umacnia koordynacj ępolityk pieni ężnych Pa ństw Członkowskich, dążą c do zapewnienia
stabilno ści cen,
c) nadzoruje funkcjonowanie mechanizmu kursów wymiany walut,d) udziela konsultacji w kwestiach, które podlegaj ąkompetencji krajowych banków centralnych i
wpływająna stabilno śćinstytucji i rynków finansowych,
e) wykonuje dawne funkcje Europejskiego Funduszu Wspó łpracy Walutowej, które zosta ły
wcześniej przej ęte przez Europejski Instytut Walutowy.
Artyku łIII-200
Każde Państwo Cz łonkowskie objęte derogacj ątraktuje swoj ąpolitykękursowąjako przedmiot
wspólnego zainteresowania. Czyni ąc to, Państwa Członkowskie uwzgl ędniajądoświadczenia zdobyte
dzięki wspó łpracy w ramach mechanizmu kursów walut.
Artyku łIII-201
1. W przypadku trudnoś ci lub poważ nego zagro żenia trudnoś ciami w bilansie pł atniczym Pa ństwa
Członkowskiego obj ęt
ego derogacj ąwynikających bądźz ogólnego zachwiania bilansu p łatniczego,
bądźz charakteru walut, jakimi dysponuje, zw łaszcza gdy trudno ści te mog ąnarazićna
niebezpiecze ństwo funkcjonowanie rynku wewn ętrznego lub realizację wspólnej polityki handlowej,
Komisja niezw łocznie bada sytuacj ętego państwa, jak równie żdziałanie, jakie pa ństwo to podj ęło
lub może podjąćzgodnie z Konstytucja, odwo łującs iędo wszelkich dostę pnychśrodków. Komisja
wskazuje środki, których przyj ęcie zaleca danemu pa ństwu.
Jeśli działanie podj ęte przez Pa ństwo Cz łonkowskie objęte derogacj ąiśrodki sugerowane przez
Komisjęnie okazuj ąsięwystarczaj ące do przezwyci ężenia trudnoś ci lub zagro żeńtr udnoś ciami,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/89
Komisja zaleca Radzie, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, przyznanie
wzajemnej pomocy i w łaściwe jej metody.
Komisja regularnie informuje Rad ęo sytuacji i jej rozwoju.
2. Rada przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie przyznaj ące wzajemn ą
pomoc oraz okre ślające jej warunki i szczegół y. Wzajemna pomoc mo że przyjąćw szczególno ści
formę:
a) uzgodnionego dzia łania w ramach innych organizacji mi ędzynarodowych, do których mog ą
zwrócićsięPaństwa Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą,
b)środków niezb ędnych do unikni ęcia zak łóceńwh a n d l u ,wp r z y p a d k ug d yP a ństwo
Członkowskie objęte derogacj ą, które znajduje się w trudnej sytuacji, utrzymuje lub przywraca
ograniczenia ilo ściowe w stosunku do pa ństw trzecich,
c) udzielenia ograniczonych kredytów przez inne Pa ństwa Cz łonkowskie, z zastrze żeniem ich
zgody.
3. Jeśli wzajemna pomoc zalecona przez Komisj ęnie zosta ła przyznana przez Rad ęlub jeśli
przyznana wzajemna pomoc i przyj ęteśrodki sąniewystarczaj ące, Komisja upoważ nia maj ące
trudnoś ci Państwo Cz łonkowskie objęte derogacj ądo podj ęciaśrodków ochronnych, których
warunki i szczegół y określa Komisja.
Takie upoważ nienie mo że zostaćodwoł ane, a powyż sze warunki i szczegół y zmienione przez Rad ę.
Artyku łIII-202
1. W przypadku nag łego kryzysu w bilansie pł atniczym i je żeli decyzja europejska, o której mowa
w artykule III-201 ust ęp 2 nie zostaje niezw łocznie przyj ęta, Państwo Cz łonkowskie obj ęte derogacją
może podjąć, w charakterze środków zapobiegawczych, niezb ędneśrodki ochronne. Środki te
powinny powodowa ćmożliwie jak najmniejsze zak łócenia w funkcjonowaniu rynku wewn ętrznego i
nie mog ąwykracza ćpoza to, co jest ściśle konieczne do pokonania powsta łych nagle trudnoś ci.
2.
Komisja i pozosta łeP aństwa Cz łonkowskie powinny by ćinformowane o środkach ochronnych,
o których mowa w ust ępie 1 najpó źniej w chwili ich wej ścia wżycie. Komisja mo że zalecićRadzie
udzielenie wzajemnej pomocy na podstawie artyku łu III-201.
3. Rada, na zalecenie Komisji i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, moż e
przyjąćdecyzjęeuropejsk ąustalającą,że zainteresowane Pa ństwo Cz łonkowskie powinno zmieni ć,
zawiesićlub znie ść środki ochronne, o których mowa w ust ępie 1.C 310/90 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ROZDZIA ŁIII
POLITYKI W INNYCH DZIEDZINACH
SEKCJA 1
ZATRUDNIENIE
Artyku łIII-203
Unia i Pa ństwa Czł onkowskie dzia łają, zgodnie z niniejsz ąsekcją, w celu wypracowania
skoordynowanej strategii dla zatrudnienia, a w szczególno ści w celu wsparcia sił y roboczej
wykwalifikowanej, przeszkolonej i zdolnej do dostosowania si ę, jak równie żrynków pracy
reagują cych na zmiany gospodarcze, maj ąc na wzgl ędzie osią gnięcie celów, o których mowa
w artykule I-3.
Artyku łIII-204
1. Państwa Cz łonkowskie poprzez swoje polityki zatrudnienia przyczyniaj ąsiędo osią gnięcia
celów, o których mowa w artykule III-203, w sposób zgodny z ogólnymi kierunkami polityk
gospodarczych Pa ństw Członkowskich i Unii, przyj ętymi na podstawie artyku łu III-179 ust ęp2 .
2. Państwa Cz łonkowskie, uwzgl ędniając praktyki krajowe zwi ązane z funkcjami partnerów
społecznych, uwa żająwspieranie zatrudnienia za przedm iot wspólnego zainteresowania i
koordynuj ąswoje dzia łania w tym wzgl ędzie w ramach Rady, zgodnie z artyku łem III-206.
Artyku łIII-205
1. Unia przyczynia si ędo urzeczywistnienia wysokiego poziomu zatrudnienia, zach ęcając
do
współpracy Pa ństwa Cz łonkowskie i, w razie potrzeby, wspieraj ąc i uzupe łniając ich dzia łanie.
Czyniąc to, szanuje ona w peł ni kompetencje Pa ństw Członkowskich w tej dziedzinie.
2. Cel osią gnięcia wysokiego poziomu zatrudnienia jest brany pod uwag ęprzy definiowaniu i
wykonywaniu polityk i dzia łańUnii.
Artyku łIII-206
1. Rada Europejska bada co roku sytuacj ęzatrudnienia w Unii i przyjmuje konkluzje w tym
przedmiocie na podstawie wspólnego sprawozdania rocznego Rady i Komisji.
2. Na podstawie konkluzji Rady Europejskiej, Rada na wniosek Komisji przyjmuje co roku
wytyczne, które Pa ństwa Cz łonkowskie uwzgl ędniająw swoich politykach zatrudnienia. Rada
stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów, Komitetem Ekono-miczno-Spo łecznym i Komitetem Zatrudnienia.
Wytyczne te s ązgodne z ogólnymi kierunkami przyjmowanymi w zastosowaniu artyku łu III-179
ustęp2 .16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/91
3. Każde Państwo Cz łonkowskie przesy ła do Rady i Komisji roczne sprawozdanie w sprawie
podstawowych środków, jakie przyj ęło w celu wykonania swej polityki zatrudnienia w świetle
wytycznych okre ślonych w ust ępie 2.
4. Na podstawie sprawozda ńokreślonych w ust ępie 3 i po uzyskaniu opinii Komitetu Zatrudnienia,
Rada corocznie analizuje realizacj ępolityk zatrudnienia Pań stw Cz łonkowskich w świetle
wytycznych dotycz ących zatrudnienia. Rada na zalecenie Komisji mo że wydaćzalecenia skierowane
do Państw Członkowskich.
5. Na podstawie wyników tej analizy Rada i Komisja kieruj ądo Rady Europejskiej wspólne
sprawozdanie roczne dotycz ące sytuacji zatrudnienia w Unii i wprowadzenia w życie wytycznych
dotyczących zatrudnienia.
Artyku łIII-207
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąustanowi ćśrodki zachęcaj ące, zmierzaj ące
do sprzyjania wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz wspierania ich dzia łańw
dziedzinie zatrudnienia poprzez inicjatywy maj ące na celu rozwijanie wymiany informacji i
najlepszych praktyk, dostarczaj ąc analizy porównawcze i porady, jak równie żpopieraj ąc podejścia
nowatorskie i oceniaj ącd oświadczenia, zwłaszcza przez odwoł anie siędo projektów pilota żowych.
Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe nie obejmuj ąharmonizacji przepisów ustawowych i
wykonawczych Pa ństw Członkowskich.
Artyku łIII-208
Rada przyjmuje zwyk łąwiększościądecyzjęeuropejsk ąustanawiaj ącąKomitet Zatrudnienia
o charakterze doradczym w celu wspierania koordynacji mię dzy Państwami Cz łonkowskimi polityk
zatrudnienia i w zakresie rynku pracy. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Zadania Komitetu obejmuj ą:
a)śledzenie rozwoju sytuacji zatrudnienia i polityk zatrudnienia w Unii i w Pa ństwach
Członkowskich;
b) bez uszczerbku dla artyku łu III-344, formuł owanie opinii na żądanie Rady lub Komisji, b ądźz
inicjatywy w łasnej, oraz przyczynianie si ędo przygotowania dzia łańRady okre ślonych w
artykule III-206.
W wypeł nianiu swojego mandatu Komitet konsultuje si ęz partnerami społ ecznymi.
Każde Państwo Cz łonkowskie i Komisja mianuj ąpo dwóch cz łonków Komitetu.C 310/92 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 2
POLITYKA SPO ŁECZNA
Artyku łIII-209
Unia i Pa ństwa Członkowskie, świadome podstawowych praw socjalnych wyra żonych w Europejskiej
Karcie Spo łecznej, podpisanej w Turynie 18 pa ździernika 1961 roku oraz we Wspólnotowej Karcie
Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników z 1989 roku, maj ąna celu promowanie zatrudnienia,
poprawęwarunków życia i pracy, tak aby umoż liwić ich wyrównanie z jednoczesnym zachowaniem
postępu, odpowiedni ąochronęsocjalną, dialog mi ędzy partnerami społ ecznymi, rozwój zasobów
ludzkich pozwalaj ący podnosi ći utrzyma ćpoziom zatrudnienia oraz przeciwdzia łanie wyłączeniu.
W tym celu Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wprowadzaj ąwżycieśrodki, które uwzgl ędniają
różnorodno śćpraktyk krajowych, w szczególno ści w dziedzinie stosunków umownych, jak równie ż
potrzebęutrzymania konkurencyjno ści gospodarki Unii.
Uważająone,że taki rozwój b ędzie wynika łnie tylko z funkcjonowania rynku wewn ętrznego,
który będzie sprzyja łharmonizacji systemów społ ecznych, ale te żz procedur przewidzianych w
K
onstytucji oraz ze zbli żenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Pa ństw
Członkowskich.
Artykuł III-210
1. Maj ąc na wzgl ędzie urzeczywistnienie celów okre ślonych w artykule III-209, Unia wspiera i
uzupełnia dzia łania Państw Członkowskich w nast ępujących dziedzinach:
a) polepszanie w szczególno ściśrodowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpiecze ństwa
pracowników,
b) warunki pracy,
c) zabezpieczenie społ eczne i ochrona socjalna pracowników,
d) ochrona pracowników w przypadku wypowiedzenia umowy o prac ę,
e) informacja i konsultacja z pracownikami,f) reprezentacja i obrona zbiorowa interesów pracowników i pracodawców, w tym wspó łzarzą-
dzanie, z zastrze żeniem ust ępu 6,
g) warunki zatrudnienia obywateli pa ństw trzecich legalnie przebywaj ących na terytorium Unii,
h) integracja osób wyłą czonych z rynku pracy, bez uszczerbku dla artyku łu III-283,
i) równo śćkobiet i m ężczyzn w odniesieniu do ich szans na rynku pracy i traktowania w pracy,
j) zwalczanie wy łączenia społ ecznego,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/93
k) modernizacja systemów ochrony socjalnej, bez uszczerbku dla lit. c).
2. Do celów ust ępu 1:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąustanowi ćśrodki w celu zachęcania do
współpracy mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi w drodze inicjatyw zmierzaj ących do pogłę biania
wiedzy, rozwijania wymiany informacji i najlepszych praktyk, wspierania podej śćnowatorskich
oraz oceny doś wiadcze ń,zw yłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i
wykonawczych Pa ństw Członkowskich,
b) w dziedzinach, o których mowa w ust ępie 1 lit. a)— i), europejskie ustawy ramowe mog ą
ustanowić minimalne wymagania stopniowo wprowadzane w życie, z uwzgl ędnieniem
warunków i norm technicznych istniej ących w ka żdym z Pa ństw Członkowskich. Takie
europejskie ustawy ramowe unikaj ąnakładania administracyjnych, finansowych i prawnych
ogranicze ń, które utrudnia łyby tworzenie i rozwijanie ma łych iśrednich przedsiębiorstw.
Wk ażdym przypadku, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
3. Na zasadzie odstępstwa od ust ępu 2, w dziedzinach, o których mowa w ust ępie 1 lit. c), d), f) i g),
Rada przyjmuje ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe stanowi ąc jednomy ślnie po
konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
Rada mo że, na wniosek Komisji, przyj ąćdecyzjęeuropejsk ąo stosowaniu zwyk łej procedury
ustawodawczej do ust ępu 1 lit. d), f) i g). Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem
Europejskim.
4. Państwo Cz łonkowskie mo że powierzy ćpartnerom społ ecznym, na ich wspólne żądanie,
wykonanie europejskich ustaw ramowych przyj ętych na podstawie ust ępów 2 i 3 lub, w stosownych
przypadkach, w wykonaniu rozporz ądzeńeuropejskich lub decyzji europejskich przyj ętych zgodnie
z artyku łem III-212.
W takim przypadku dane Pa ństwo Cz łonkowskie, b ędąc zobowi ązanym do przedsi ęwzięcia
wszelkich środków pozwalaj ących mu w ka żdej chwili na zagwarantowanie realizacji celów
europejskiej ustawy ramowej, rozporz ądzenia europejskiego lub decyzji europejskiej zapewnia,
że najpó źniej w dniu, w którym europejska ustawa ramowa musi by ćprzetransponowana, a
rozporz ądzenie europejskie lub decyzja europejska wdro żona, partnerzy społ eczni przyj ęli niezbędne
środki w drodze porozumienia.
5. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe przyj ęte na mocy niniejszego artyku łu:
a) nie naruszaj ąprawa Pa ństw Członkowskich do okre ślenia podstawowych zasad ich systemów
zabezpieczenia spo łecznego i nie mog ąznacząco wpływaćna ich równowagę finansow ą,
b) nie stanowi ąprzeszkody dla Pa ństwa Cz łonkowskiego w utrzymywaniu lub ustanawianiu
bardziej rygorystycznych środków ochronnych zgodnych z Konstytucj ą.
6. Niniejszy artyku łnie ma zastosowania do wynagrodze ńani do prawa zrzeszania się, ani do
prawa strajku, ani do prawa lokautu.C 310/94 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-211
1. Komisja wspiera konsultacj emiędzy partnerami społ ecznymi na poziomie Unii i podejmuje
wszelkie w łaściweśrodki w celu u łatwienia ich dialogu, zapewniaj ąc stronom zrównowa żone
wsparcie.
2. Do celów ust ępu 1, Komisja przed przedstawieniem wniosków w dziedzinie polityki społ ecznej,
konsultuje się z partnerami spo łecznymi w sprawie mo żliwego kierunku dzia łania Unii.
3. Jeśli Komisja po przeprowadzeniu konsultacji, o której mowa w ust ępie 2 uzna, że działanie Unii
jest pożądane, konsultuje się z partnerami spo łecznymi w sprawie tre ści rozwa żanego wniosku.
Partnerzy społ eczni przesy łajądo Komisji opini ęlub, w odpowiednim przypadku, zalecenie.
4. Przy okazji konsultacji, o których mowa w ust ępach 2 i 3, partnerzy społ eczni mog ą
informować Komisjęo swojej woli rozpocz ęcia post ępowania przewidzianego w artykule III-212
ustęp 1. Czas trwania tego post ępowania nie mo że przekracza ćdziewięciu miesi ęcy, chyba że
partnerzy społ eczni i Komisja wspólnie zadecyduj ąo jego przed łużeniu.
Ar
tykułIII-212
1. Dialog mi ędzy partnerami spo łecznymi na poziomie Unii mo że prowadzi ć,j eżeli oni sobie tego
życzą, do nawi ązania stosunków umownych, w tym do zawarcia umów zbiorowych.
2. Wykonywanie umów zbiorowych zawartych na poziomie Unii odbywa si ębądźzgodnie z
procedurami i praktykami w łaściwymi dla partnerów spo łecznych i Pa ństw Członkowskich, b ądź,w
dziedzinach podlegaj ących artyku łowi III-210, na wspólne żądanie stron-sygnatariuszy, w drodze
rozporz ądzeńeuropejskich lub decyzji europejskich przyj ętych przez Rad ęna wniosek Komisji.
Parlament Europejski jest informowany.
Rada stanowi jednomy ślnie jeżeli dana umowa zawiera jedno lub wi ęcej postanowie ńdotyczących
jednej z dziedzin, w których zgodnie z artyku łem III-210 ust ęp 3 wymagana jest jednomy ślność .
Artykuł III-213
Dla realizacji celów, o których jest mowa w artykule III-209 i bez uszczerbku dla innych postanowie ń
Konstytucji, Komisja zachę ca do wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz u łatwia
k
oordynacj ęich działańwe wszystkich dziedzinach polityki społ ecznej w ramach niniejszej sekcji, a
zwłaszcza w dziedzinach odnosz ących się do:
a) zatrudnienia,b) prawa pracy i warunków pracy,c) kszta łcenia i doskonalenia zawodowego,
d) zabezpieczenia spo łecznego,
e) ochrony przed wypadkami i chorobami zawodowymi,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/95
f) higieny pracy,
g) prawa zrzeszania się w związki zawodowe i sporów zbiorowych mi ędzy pracodawcami a
pracownikami.
W tym celu Komisja dzia ławścisłym kontakcie z Pa ństwami Cz łonkowskimi, przeprowadzaj ąc
badania, wydaj ąc opinie i organizuj ąc konsultacje zarówno w sprawie problemów pojawiaj ących
sięna poziomie krajowym, jak i tych, które interesuj ąorganizacje mi ędzynarodowe, w szczególno ści
poprzez inicjatywy maj ące na celu okre ślenie kierunków i wskaź ników, organizowanie wymiany
najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezb ędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru
i oceny. Parlament Europejski jest w peł ni informowany.
Przed wydaniem opinii przewidzianych niniejszym artyku łem Komisja konsultuje się z Komitetem
Ekonomiczno-Spo łecznym.
Artyku łIII-214
1. Każde Państwo Cz łonkowskie zapewnia stosowanie zasady równo ści wynagrodzeń
dla pracowników pł ciżeńskiej i m ęskiej za taką samą pracęlub prac ętej samej warto ści.
2. Do celów niniejszego artyku łu przez „wynagrodzenie ”rozumie si ęzwykłąpodstawow ą
lub
minimaln ąpłacęlub uposa żenie oraz wszystkie inne korzy ści w gotówce lub w naturze,
otrzymywane przez pracownika bezpoś rednio lub poś rednio, z racji zatrudnienia, od pracodawcy.
Równośćwynagrodzenia bez dyskryminacji ze wzgl ędu na pł ećoznacza, że:
a) wynagrodzenie przyznane za tak ąsamą pracęna akord jest okre ślane na podstawie takiej samej
jednostki miary,
b) wynagrodzenie za prac ęna czas jest takie samo na tym samym stanowisku.
3.Środki zmierzaj ące do zapewnienia stosowania zasady równo ści szans i równo ści traktowania
kobiet i m ężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy, w tym zasady równo ści wynagrodze ńza taką
samą pracęlub prac ętakiej samej wartoś ci sąustanawiane na mocy ustaw europejskich lub
europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
4. W celu rzeczywistego zapewnienia peł nej równo ści między kobietami i m ężczyznami w życiu
zawodowym zasada równo ści traktowania nie stanowi przeszkody dla Pa ństwa Cz łonkowskiego w
utrzymaniu lub przyjmowaniu środków przewiduj ących specyficzne korzy ści, zmierzaj ące
do
ułatwienia wykonywania dzia łalności zawodowej przez osoby pł ci niedostatecznie reprezento-
wanej b ądźzapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej lub ich kompensowania.
Artykuł III-215
Państwa Cz łonkowskie dok ładająstarań , aby utrzyma ćistniejącąrównowagę systemów pł atnych
urlopów.C 310/96 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-216
Komisja opracowuje co roku sprawozdanie w sprawie post ępów w realizacji celów, o których mowa
w artykule III-209, w tym sytuacji demograficznej w Unii. Komisja przesy ła to sprawozdanie do
Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego.
Artykuł III-217
Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustanawiaj ącąKomitet ds. Ochrony Socjalnej o charakterze
doradczym, celem wspierania wspó łpracy w dziedzinie ochrony socjalnej mi ędzy Pa ństwami
Członkowskimi oraz Komisj ą. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Zadania Komitetu obejmuj ą:
a)śledzenie sytuacji społ ecznej i rozwoju ochrony socjalnej w Pa ństwach Cz łonkowskich i w Unii,
b) wspieranie wymiany informacji, do świadcze ńi dobrych praktyk mi ędzy Państwami Cz łonkow-
skimi oraz z Komisj ą,
c) opracowywanie sprawozdań , formuł owanie opinii lub podejmowanie innych prac w ramach
swoich uprawnie ń,n ażądanie Rady lub Komisji, lub z w łasnej inicjatywy, bez uszczerbku
dla artyku łu III-344.
Ww y p e łnianiu swojego mandatu Komitet nawi ązuje odpowiednie kontakty z partnerami
społecznymi.
Każde Państwo Cz łonkowskie i Komisja mianują po dwóch cz łonków Komitetu.
Artyku łIII-218
Komisja w łącza do swojego sprawozdania rocznego dla Parlamentu Europejskiego oddzielny rozdzia ł
dotyc
zący rozwoju sytuacji spo łecznej w Unii.
Parlament Europejski mo że wezwa ćKomisjędo opracowania sprawozda ńw sprawie poszczególnych
problemów dotycz ących warunków społ ecznych.
Artyku łIII-219
1. W celu poprawy mo żliwoś ci zatrudniania pracowników w ramach rynku wewn ętrznego i
przyczyniania się w ten sposób do podniesienia poziomu życia, ustanawia się zgodnie z poniż szymi
postanowieniami Europejski Fundusz Spo łeczny, który d ążyd ou łatwienia zatrudniania pracowni-
ków i zwi ększania ich mobilno ści geograficznej i zawodowej wewn ątrz Unii, jak równie żdo
ułatwienia im dostosowania się do zmian w przemy śle i systemach produkcyjnych, zwł aszcza przez
kształcenie zawodowe i przekwalifikowanie.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/97
2. Funduszem zarz ądza Komisja. W wykonywaniu tego zadania Komisj ęwspomaga komitet
złożony z przedstawicieli Pa ństw Członkowskich, zwi ązków zawodowych i organizacji pracodaw-
ców, któremu przewodniczy cz łonek Komisji.
3.Środki wykonawcze dotycz ące Funduszu s ąustanawiane w ustawach europejskich. Ustawy
europejskie s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
SEKCJA 3
SPÓJNO ŚĆGOSPODARCZA, SPO ŁECZNA I TERYTORIALNA
Artyku łIII-220
W celu wspierania harmonijnego rozwoju ca łej Unii, rozwija ona i prowadzi dzia łania służące
wzmocnieniu jej spójno ści gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej.
W szczególno ści Unia zmierza do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju róż nych
regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych.
Wśród regionów, o których mowa, szczególną uwagępoświęca się obszarom wiejskim, obszarom
podlegaj ącym przemianom przemys łowym i obszarom, które cierpi ąna skutek poważ nych lub
trwałych trudnoś ci naturalnych lub demograficznych, takim jak najbardziej na pó łnoc wysunięte
regiony o bardzo s łabym zaludnieniu oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie.
Artyku łIII-221
Państwa Cz łonkowskie prowadz ąswoje polityki gospodarcze i koordynuj ąje w taki sposób, aby
osiągnąćtakże cele okre ślone w artykule III-220. Przy formuł owaniu i urzeczywistnianiu polityk i
działańUnii oraz przy urzeczywistnianiu rynku wewn ętrznego bierze się pod uwag ęte cele i
przyczynia się do ich realizacji. Unia wspiera takż e osią ganie tych celów przez dzia łania, które
podejmuje za po średnictwem funduszy o przeznaczeniu strukturalnym (Europejskiego Funduszu
Orientacji i Gwarancji Rolnej —Sekcja Orientacji, Europejskiego Funduszu Spo łecznego,
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalne go), Europejskiego Banku Inwestycyjnego
oraz innych istniej ących instrumentów finansowych.
Co trzy lata Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Regionów i
Komitetowi Ekonomiczno-Spo łecznemu sprawozdanie w sprawie post ępów w urzeczywistnianiu
spójności gospodarczej, społ ecznej i terytorialnej oraz w sprawie sposobu, w jaki ró żneśrodki
przewidziane w niniejszym artykule przyczyni łys iędo tego. Sprawozdanie to zawiera, w
odpowiednim przypadku, stosowne wnioski.
Bez uszczerbku dla środków przyj ętych w ramach innych polityk Unii ustawy europejskie lub
europejskie ustawy ramowe mog ąustanowi ćwszelkie środki specjalne poza funduszami. Ustawy
europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i
Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.C 310/98 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-222
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma na celu przyczynianie si ędo korygowania
podstawowych dysproporcji regionalnych w Unii poprzez udzia łw rozwoju i dostosowaniu
strukturalnym regionów opó źnionych w rozwoju oraz w przekszta łcaniu upadaj ących regionów
przemys łowych.
Artyku łIII-223
1. Bez uszczerbku dla artyku łu III-224, ustawy europejskie okre ślajązadania, cele priorytetowe i
organizacj ęfunduszy o przeznaczeniu strukturalnym, co mo że obejmować grupowanie funduszy,
oraz ogólne zasady maj ące do nich zastosowanie, jak równie żprzepisy niezb ędne do zapewnienia ich
skuteczno ści oraz koordynacji funduszy mi ędzy sob ąi z innymi istniej ącymi instrumentami
finansowymi.
Fundusz Spójno ści, utworzony przez ustaw ęeuropejsk ą, wspiera finansowo projekty w dziedzinach
środowiska naturalnego i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportowej.
Wk ażdym przypadku ustawy europejskie są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i
Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
2. Pierwsze postanowienia w sprawie funduszy o przeznaczeniu strukturalnym i Funduszu
Spójności, które zostan ąprzyjęte po postanowieniach obowi ązujących w dniu podpisania Traktatu
ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy, ustanawia się na mocy ustawy europejskiej Rady. Rada
stanowi jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
Artyku łIII-224
Środki wykonawcze dotycz ące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego są ustanawiane na
mocy ustaw europejskich. Ustawy europejskie są przyjmo wane po konsultacji z Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
W odniesieniu do Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej —Sekcja Orientacji oraz
Europejskiego Funduszu Spo łecznego stosuj ąsięodpowiednio artyku ły III-231 i III-219 ust ęp3 .
SEKCJA 4
ROLNICTWO I RYBO ŁÓWSTWO
Artyku łIII-225
Unia okre śla i realizuje wspóln ąpolitykęrolnąi ryboł ówstwa.
Przez „produkty rolne ”należy rozumie ćpłody ziemi, produkty pochodz ące z hodowli i ryboł ówstwa,
jak równie żprodukty pierwszego przetworzenia, które pozostaj ąw bezpo średnim zwi ązku z tymi
produktami. Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa oraz stosowanie wyrazu
„rolny”sąrozumiane jako dotycz ące takż e ryboł ówstwa, z uwzgl ędnieniem szczególnych cech
charakterystycznych tego sektora.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/99
Artyku łIII-226
1. Rynek wewn ętrzny obejmuje tak że rolnictwo i handel produktami rolnymi.
2. Z zastrze żeniem odmiennych postanowie ńartykułów III-227 —III-232, zasady przewidziane w
celu ustanowienia lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego stosuj ąsiędo produktów rolnych.
3. Produkty wymienione w za łączniku I podlegaj ąpostanowieniom artyku łów III-227 —III-232.
4. Funkcjonowaniu i rozwojowi rynku wewn ętrznego produktów rolnych musi towarzyszy ć
wspólna polityka rolna.
Artykuł III-227
1. Celami wspólnej polityki rolnej są :
a) zwiększenie wydajno ści rolnictwa przez wspieranie post ępu technicznego i racjonalny rozwój
produkcji rolnej, jak równie żoptymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwł aszcza si ły
roboczej,
b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludno ści wiejskiej, zwł aszcza przez
podniesienie indywidualnego dochodu osób pracuj ących w rolnictwie,
c) stabilizacja rynków,
d) zagwarantowanie bezpiecze ństwa dostaw,
e) zapewnienie rozsą dnych cen w dostawach dla konsumentów.
2. Przy ustalaniu wspólnej polityki rolnej i specjalnych środków s łużących jej realizacji uwzgl ędnia
się:
a) szczególny charakter gospodarki rolnej, wynikaj ący ze struktury społ ecznej rolnictwa oraz z
różnic strukturalnych i przyrodniczych między poszczególnymi regionami rolniczymi,
b) potrzeb ęstopniowego wprowadzania odpowiednich środków dostosowawczych,
c)
fakt,żewP a ństwach Cz łonkowskich rolnictwo jest sektorem ściśle powi ązanym z ca łą
gospodark ą.
Artyku łIII-228
1. Do osi ągnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, ustanawia się wspólnąorganizacj ę
rynków rolnych.Zależnie od produktów, organizacja ta przybiera jedn ąz następujących form:
a) wspólne reguł y konkurencji,C 310/100 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
b) obowi ązkowa koordynacja ró żnych krajowych organizacji rynkowych,
c) europejska organizacja rynkowa.
2. Wspólna organizacja, ustanowiona w jednej z postaci przewidzianych w ust ępie 1, mo że
obejmować wszelkie środki konieczne do osią gnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, w
szczególnoś ci regulacj ęcen, subwencje s łużące produkcji i wprowadzaniu do obrotu ró żnych
produktów, systemy magazynowania i przewozu oraz wspólne mechanizmy stabilizacji przywozu i
wywozu.
Wspólna organizacja ogranicza si ędo osią gania celów, o których mowa w artykule III-227,
i wyklucza wszelką dyskryminacj ęmiędzy producentami lub konsumentami wewn ątrz Unii.
Wspólna polityka cenowa powinna si ęopieraćna wspólnych kryteriach i jednolitych metodach
kalkulacji.3. Aby umoż liwić wspólnej organizacji, o której mowa w ust ępie 1, osią ganie jej celów, mo żeb yć
stworzony jeden lub kilka funduszy orientacji i gwarancji rolnej.
Artyku łIII-229
Do umo żliwienia osią gnięcia celów, o których mowa w artykule III-227, w ramach wspólnej polityki
rolnej mog ąbyćprzewidziane w szczególno ściśrodki polegaj ące na:
a) skutecznej koordynacji wysi łków podejmowanych w dziedzinach kształ cenia zawodowego,
badańnaukowych i upowszechniania wiedzy rolniczej, co mo żeo b e j m o w a ćwspólne
finansowanie projektów lub instytucji,
b) wspólnym dzia łaniu
na rzecz zwi ększania poziomu konsumpcji niektórych produktów.
Artyku łIII-230
1. Postanowienia sekcji dotycz ącej regu łkonkurencji stosuj ąsiędo produkcji rolnej i handlu
produktami rolnymi jedynie w zakresie ustalonym przez ustawy europejskie lub europejskie ustawy
ramowe zgodnie z artyku łem III-231 ust ęp 2, z uwzgl ędnieniem celów, o których mowa w artykule
III-227.
2. Rada, na wniosek Komisji, mo że przyjąćrozporz ądzenie europejskie lub decyzj ęeuropejsk ą
zezwalaj ące na przyznanie pomocy:
a) na ochron ęgospodarstw znajduj ących się w niekorzystnym po łożeniu ze wzgl ędu na warunki
strukturalne lub przyrodnicze,
b) w ramach programów rozwoju gospodarczego.
Artyku łIII-231
1. Komisja przedk łada wnioski dotycz ące wypracowywania i realizowania wspólnej polityki rolnej,
w tym zast ąpienia organizacji krajowych przez jedną z form wspólnej organizacji przewidzian ąw
artykule III-228 ust ęp 1, jak równie żwprowadzenia w życieśrodków, o których mowa w niniejszej
sekcji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/101
Wnioski te uwzgl ędniająwspółzależnośćzagadnie ńrolnych, o których mowa w niniejszej sekcji.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąwspólnąorganizacj ęrynków
rolnych przewidzian ąw artykule III-228 ust ęp 1, jak równie żinne postanowienia niezb ędne
dla osią gnięcia celów wspólnej polityki rolnej i ryboł ówstwa. Ustawy europejskie i europejskie ustawy
ramowe s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie w
sprawie ustalania cen, potrą ceń, pomocy i ogranicze ńilościowych, jak równie żw sprawie ustalania i
przydzia łu wielkoś ci dopuszczalnych po łowów.
4. Zgodnie z ust ępem 2, krajowe organizacje rynkowe mog ązostaćzastąpione wspóln ą
organizacj ąprzewidzian ąw artykule III-228 ust ęp1 ,j eżeli:
a) wspólna organizacja oferuje Pa ństwom Cz łonkowskim sprzeciwiaj ącym się temuśrodkowi i
dysponuj ącym własnąorganizacj ąkrajowądla okre ślonej produkcji równowa żne gwarancje
zatrudnienia i poziomu życia zainteresowanych producentów, uwzgl ędniając harmonogram
możliwych dostosowań i potrzebn ąspecjalizacj ę,
b) organizacja ta zapewnia w handlu wewn ątrz Unii warunki podobne do tych, jakie istniej ą
na rynku krajowym.
5. Jeżeli utworzona jest wspólna organizacja dla niektórych surowców, a nie istnieje jeszcze
wspólna organizacja dla odpowiednich produktów przetworzonych, surowce te, wykorzystywane do
produktów przetworzonych przeznaczonych na wywóz do pa ństw trzecich, mog ąbyćprzywoż one
spoza Unii.
Artyku łIII-232
Jeżeli w Pa ństwie Czł onkowskim produkt jest przedmiotem krajowej organizacji rynkowej
lub regulacji wewn ętrznej o równoważ nym skutku, która wp ływa na pozycj ękonkurencyjn ą
produkcji podobnej w innym Pa ństwie Cz łonkowskim, Pa ństwa Cz łonkowskie stosuj ąw przywozie
opłatęwyrównawcz ąna taki produkt pochodz ący z Państwa Członkowskiego, w którym istnieje taka
organizacja lub regulacja, chyba żeP aństwo to stosuje op łatęwyrównawcz ąprzy wywozie.
Komisja przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalaj ące wysoko śćty ch
opłat na poziomie niezb ędnym do przywrócenia równowagi. Mo że ona równie żzezwolićna inne
środki, ustalaj ąc ich szczegół y i warunki.C 310/102 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 5
ŚRODOWISKO NATURALNE
Artyku łIII-233
1. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego przyczynia si ędo osiągania nast ępujących
celów:
a) zachowania, ochrony i poprawy jako ściśrodowiska naturalnego,
b) ochrony zdrowia ludzkiego,c) ostro żnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych,
d) promowania na pł aszczyźnie międzynarodowej środków zmierzaj ących do rozwi ązywania
regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego.
2. Polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, z
uwzględnieniem ró żnorodno ści sytuacji w ró żnych regionach Unii. Opiera si ęna zasadzie
ostrożności oraz na zasadach dzia łania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rz ędzie
uźródła i na zasadzie „zanieczyszczaj ący pł aci”.
Wt y mk o n t e k ścieśrodki harmonizują ce odpowiadaj ące wymogom w dziedzinie ochrony
środowiska obejmuj ą, w odpowiednich przypadkach, klauzul ęzabezpieczaj ącą, która pozwala
Państwom Cz łonkowskim na podejmowanie, z pozagospodarczych wzgl ędó
 w zwią zanych
ześrodowiskiem naturalnym, środków tymczasowych podlegaj ących procedurze kontrolnej Unii.
3. Przy opracowywaniu polityki w dziedzinie środowiska naturalnego Unia uwzgl ędnia:
a) dostę pne dane naukowo-techniczne,
b) warunki środowiska naturalnego w ró żnych regionach Unii,
c) korzy ści i koszty, które mog ąwynikaćz działania lub zaniechania dzia łania,
d) gospodarczy i społ eczny rozwój Unii jako ca łości i zrównoważ ony rozwój jej regionów.
4. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wspó łpracują z
państwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi. Warunki wspó łpracy Unii
mogąstanowićprzedmiot umów mi ędzy Unią i zainteresowanymi stronami trzecimi.
Ustęp 1 nie narusza kompetencji Pa ństw Czł o n k o w s k i c hd on e g o c j o w a n i awo r g a n a c h
międzynarodowych i zawierania umów mi ędzynarodowych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/103
Artyku łIII-234
1. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ądziałania służące osią gnięciu
celów okre ślonych w artykule III-233. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe
sąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
2. Na zasadzie odstępstwa od ust ępu 1 i bez uszczerbku dla artyku łu III-172, Rada przyjmuje
jednomy ślnie ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ące:
a) przepisy maj ące przede wszystkim charakter fiskalny,
b)środki wp ływające na:
i) zagospodarowanie przestrzenne,
ii) zarz ądzanie ilo ściowe zasobami wodnymi lub wp ływające w sposób po średni lub
bezpośredni na dostępno śćtych zasobów,
iii) przeznaczenie gruntów, z wyj ątkiem kwestii zarz ądzania odpadami,
c)środki wp ływające znacz ąco na wybór Pa ństwa Cz łonkowskiego mi ędzy różnymiźródłami
energii i ogólną struktur ęjego zaopatrzenia w energi ę.
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, na wniosek Komisji, mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ąo stosowaniu
zwykłej procedury ustawodawczej do spraw, o których mowa w pierwszym akapicie.
We wszystkich przypadkach Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
3. Ustawy europejskie ustanawiaj ąogólne programy dzia łania okre ślające cele priorytetowe, które
mająbyćosiągnięte. Ustawy europejskie s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i
Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
Środki niezb ęd n ed ou r z e c z y w i s t n i e n i at y c hp r o g r a m ó ws ąprzyjmowane na warunkach
przewidzianych w ust ępie 1 lub 2, zale żnie od przypadku.
4. Bez uszczerbku dla niektórych środków przyj ętych przez Uni ę,P aństwa Cz łonkowskie
zapewniaj ąfinansowanie i wykonanie polityki w zakresie środowiska naturalnego.
5. Bez uszczerbku dla zasady, i żzanieczyszczaj ący pł aci, gdy środek podj ęty na podstawie ust ępu 1
wiążes ięz kosztami uznanymi za nieproporcjonalne dla w ładz publicznych Pa ństwa Cz łonkow-
skiego,środek ten przewiduje, w odpowiedniej formie:
a) tymczasowe odst ępstwa, i/lub
b) wsparcie finansowe z Funduszu Spójno ści.C 310/104 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
6.Środki ochronne przyj ęte na mocy niniejszego artyku łu nie stanowi ąprzeszkody dla Pa ństwa
Członkowskiego w utrzymywaniu i ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych.
Środki te musz ąbyćzgodne z Konstytucj ą.Sąone notyfikowane Komisji.
SEKCJA 6
OCHRONA KONSUMENTÓW
Artyku łIII-235
1. Dążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia wysokiego poziomu ochrony
konsumentów, Unia przyczynia się do ochrony zdrowia, bezpiecze ństwa i interesów gospodarczych
konsumentów, jak równie żwspierania ich prawa do informacji, edukacji i organizowania si ęw celu
zachowania ich interesów.
2. Unia przyczynia się do osią gnięcia celów, o których mowa w ust ępie 1, poprzez:
a)środki, które przyjmuje w zastosowaniu artyku łu III-172 w ramach ustanowienia
lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego,
b)środki, które wspieraj ą,u z u p e łniająin a d z o r u j ąpolitykęprowadzon ąprzez Pa ństwa
Członkowskie.
3 . U s t a w ye u r o p e j s k i el u be u r o p e j s k i eu s t a w yr a m o w eu s t a n a w i a j ąśrodki okreś lone w
ustępie 2 lit. b). Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
4. Akty przyj ęte na podstawie ust ępu 3 nie stanowi ąprzeszkody dla Pa ństwa Cz łonkowskiego w
utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych przepisów ochronnych. Przepisy te musz ą
byćzgodne z Konstytucj ą.Sąone notyfikowane Komisji.
SEKCJA 7
TRANSPORT
Artyku łIII-236
1. Cele Konstytucji, w odniesieniu do kwestii uregulowanych w niniejszej sekcji, są realizowane w
ramach wspólnej polityki transportowej.2. W celu wykonania ust ępu 1, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe uwzgl ędniają
specyficzne aspekty transportu. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po
konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ą:
a) wspólne reguł ym a jące zastosowanie do transportu mi ędzynarodowego wykonywanego z lub na
terytorium Pa ństwa Cz łonkowskiego lub tranzytu przez terytorium jednego lub wi ększej liczby
Państw Członkowskich,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/105
b) warunki dostę pu przewo źników nie maj ących sta łej siedziby w Pa ństwie Cz łonkowskim
do transportu krajowego w Pa ństwie Cz łonkowskim,
c)środki pozwalaj ące polepszy ćbezpiecze ństwo transportu,
d) wszelkie inne potrzebne środki.
3. Przy przyjmowaniu ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa w
ustępie 2, uwzgl ędnia się przypadki, w których stosowanie tych ustaw mo żep o w ażnie wpływaćna
jakość ż ycia i poziom zatrudnienia w pewnych regionach, jak równie żna funkcjonowanie
infrastruktury transportowej.
Artyku łIII-237
Do czasu przyj ęcia ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych, o których mowa w
artykule III-236 ust ęp 2, i z zastrze żeniem jednomy ślnego przyj ęcia przez Rad ędecyzji europejskiej
przyznaj ącej odstę pstwo,żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie mo że wydaćmniej korzystnych, w ich
bezpośrednim lub po średnim skutku wobec przewo źników z innych Pa ństw Członkowskich, w
porównaniu z przewo źnikami krajowymi, ró żnych przepisów reguluj ących tęmat eri ęna dzień
1 stycznia 1958 roku lub, dla Pa ństw przyst ępujących, na dzie ńich przyst ąpienia.
Artyku łIII-238
Zgodna z Konstytucj ąjest pomoc, która odpowiada potrzebom koordynacji transportu lub stanowi
zwrot za wykonanie pewnych świadcze ńnierozerwalnie zwi ązanych z poj ęciem us ługi publicznej.
Artyku łIII-239
Każdyśrodek w dziedzinie stawek i warunków transportu przyj ęty w ramach niniejszej Konstytucji
uwzględnia sytuacj ęgospodarcz ąprzewoź ników.
Artyku łIII-240
1. W odniesieniu do transportu wewną trz Unii zakazana jest dyskryminacja polegaj ąca
na stosowaniu przez przewo źników wzgl ędem tych samych towarów na tych samych po łączeniach
przewozowych ró żnych stawek i warunków transportu ze wzgl ędu na Pa ństwo Cz łonkowskie
pochodzenia lub przeznaczenia produktów przewo żonych.
2. Ustęp 1 nie wyklucza przyj ęcia innych ustaw europejskich lub europejskich ustaw ramowych w
zastosowaniu artyku łu III-236 ust ęp2 .
3. Rada przyjmuje, na wniosek Komisji, rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie
zapewniaj ące wykonanie ust ępu 1. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i
Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
Rada mo że w szczególno ści przyjąćrozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie niezb ędne w
celu umoż liwienia instytucjom zapewnienia zgodno ści z zasadami, o których mowa w ust ępie 1, i w
celu zapewnienia peł nych korzy ści użytkownikom.C 310/106 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
4. Komisja, z inicjatywy w łasnej lub na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego, bada przypadki
dyskryminacji okre ślone w ust ępie 1 i po konsultacji z ka żdym zainteresowanym Pa ństwem
Członkowskim przyjmuje, w ramach rozporz ądzeńeuropejskich i decyzji europejskich, o których
mowa w ust ępie 3, niezb ędne decyzje europejskie.
Artyku łIII-241
1. Zakazane jest narzucanie przez Pa ństwo Cz łonkowskie w zakresie transportu wykonywanego
wewnątrz Unii stosowania stawek i warunków zawieraj ących jakikolwiek element wsparcia
lub ochrony jednego lub kilku przedsi ębiorstw b ądźposzczególnych ga łęzi przemys łu, chyba że
jest ono dozwolone przez Komisj ęw drodze decyzji europejskiej.
2. Komisja, z inicjatywy w łasnej lub na wniosek Pa ństwa Członkowskiego, bada stawki i warunki, o
których mowa w ust ępie 1, uwzgl ędniając w szczególnoś ci, z jednej strony, wymogi w łaściwej
regionalnej polityki gospodarczej, potrzeby regionów s łabo rozwini ętych i problemy regionów
poważ nie dotkni ętych przez okoliczno ści polityczne oraz, z drugiej strony, skutki tych stawek i
warunków dla konkurencji mi ędzy różnymi rodzajami transportu.
Komisja przyjmuje niezb ędne decyzje europejskie po konsultacji z ka żdym zainteresowanym
Państwem Cz łonk owskim.
3. Zakaz ustanowiony w ust ępie 1 nie ma zastosowania do taryf konkurencyjnych.
Artyku łIII-242
Opłaty i nale żności pobierane przez przewo źnika w zwi ązku z przekraczaniem granic niezale żnie od
ceny transportu nie powinny przekracza ćrozsą dnego poziomu, przy uwzgl ędnieniu rzeczywistych
kosztów efektywnie poniesionych w zwi ązku z przekroczeniem granicy.
Państwa Cz łonkowskie podejmuj ąstarania, aby obni żyćte koszty.
Komisja mo że kierować do Państw Członkowskich zalecenia w celu zastosowania niniejszego
artykułu.
Artyku łIII-243
Postanowienia niniejszej sekcji nie stanowi ąprzeszkody w stosowaniu środków podj ętych
przez Republik ęFederalną Niemiec, o ile s ąone niezb ędne do skompensowania niekorzystnych
skutków gospodarczych spowodowanych podzia łem Niemiec dla gospodarki niektórych regionów
Republiki Federalnej Niemiec dotkni ętych tym podzia łem. Pięćlat po wej ściu wżycie Traktatu
ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy, Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji, mo że przyjąćdecyzję
europejsk ąuch ylaj ącąpostanowienia niniejszego artyku łu.
Artykuł III-244
Komitet doradczy, z łożony z ekspertów wyznaczonych przez rz ądy Państw Członkowskich, jest
ustanowiony przy Komisji. Komisja konsultuje z nim kwestie transportu gdy uzna to za po żądane.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/107
Artyku łIII-245
1. Postanowienia niniejszej sekcji maj ązastosowanie do transportu kolejowego, drogowego i
śródlądowego.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąwprowadzać odpowiednie środki dla
transportu morskiego i lotniczego. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
SEKCJA 8
SIECI TRANSEUROPEJSKIE
Artyku łIII-246
1. Aby pomóc osi ągnąćcele okre ślone w artyku łach III-130 i III-220 oraz umo żliwićobywatelom
Unii, podmiotom gospodarczym, wspólnotom regionalnym i lokalnym pe łne czerpanie korzy ści z
ustanowienia obszaru bez granic wewn ętrznych, Unia przyczynia się do tworzenia i rozwoju sieci
transeuropejskich w infrastrukturach transportu, telekomunikacji i energetyki.
2. W ramach systemu wolnych i konkurencyjnych rynków dzia łanie Unii zmierza do sprzyjania
wzajemnym połączeniom oraz interoperacyjno ści sieci krajowych, jak równie żdostępowi do tych
sieci. Uwzgl ędnia ona w szczególno ści potrzeb ęł ączenia regionów wyspiarskich, zamkni ętych i
peryferyjnych z centralnymi regionami Unii.
Artyku łIII-247
1. Dla osią gnięcia celów okre ślonych w artykule III-246, Unia:
a) ustanawia zbiór wytycznych obejmuj ących cele, priorytety jak równie żogólne kierunki dzia łań
przewidzianych w dziedzinie sieci transeuropejskich; wytyczne te wskazuj ąprojekty b ędące
przedmiotem wspólnego zainteresowania,
b) wprowadza w życie każde dzia łanie, które mo żes ięokazaćniezbędne do zapewnienia
współdziałania między sieciami, w szczególnoś ci w dziedzinie normalizacji technicznej,
c) może wspiera ćprojekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, popierane przez
Państwa Cz łonkowskie, a wskazane w ramach wytycznych o których mowa w lit. a), w
szczególnoś ci poprzez analizy wykonalno ści, gwarancje kredytowe lub bonifikaty oprocento-
wania; Unia mo żes ięrównieżprzyczynia ćdo finansowania, za po średnictwem Funduszu
Spójności, poszczególnych projektów w Pa ństwach Cz łonkowskich w dziedzinie infrastruktury
transportu.
Dział ania Unii bior ąpod uwag ępotencjaln ąefektywno śćgospodarcz ąprojektów.
2. Wytyczne i inne środki przewidziane w ust ępie 1 s ąustanawiane na mocy ustaw europejskich
lub europejskich ustaw ramowych. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe s ą
przyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.C 310/108 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Wytyczne i projekty b ędące przedmiotem wspólnego zainteresowania, które dotycz ąterytorium
jednego Pa ństwa Cz łonkowskiego, wymagaj ązgody tego Pa ństwa Cz łonkowskiego.
3. Państwa Cz łonkowskie, w powi ązaniu z Komisj ą, koordynuj ąmiędzy sob ąpolityki prowadzone
na poziomie krajowym, które mog ąmiećznaczący wpływ na realizacj ęcelów okre ślonych w
artykule III-246. Komisja mo że podjąć,wścisłej wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi, ka żdą
użytecznąinicjatyw ęw celu wsparcia tej koordynacji.
4. Unia mo że współpracowa ćzp aństwami trzecimi w celu wspierania projektów b ędących
przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zapewnienia wspó łdziałania między sieciami.
SEKCJA 9
BADANIA, ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY ORAZ PRZESTRZE ŃKOSMICZNA
Artyku łIII-248
1. Dział anie Unii ma na celu wzmacnianie jej bazy naukowej i technologicznej, poprzez utworzenie
europejskiego obszaru bada ń, w którym naukowcy, wiedza naukowa i technologie podlegaj ą
swobodnej wymianie, oraz sprzyjanie zwi ększeniu jej konkurencyjno ści, takż e w przemy śle, przy
jednoczesnym promowaniu dzia łalności badawczej uznanej za niezb ędnąna mocy innych
rozdziałów Konstytucji.
2. Do celów, o których mowa w ust ępie 1, Unia sprzyja na ca łym swoim obszarze
przedsiębiorstwom, w tym ma łym iśrednim przedsi ębiorstwom, o środkom badawczym
i uniwersytetom w ich wysił kach badawczych i rozwoju technologicznym wysokiej jako ści. Wspiera
ich wysi łki w zakresie wspó łpracy, zmierzaj ąc w szczególnoś ci do umoż liwienia naukowcom
swobodnej wspó łpracy ponad granicami i przedsi ębiorstwom peł nego wykorzystania potencja łu
rynku wewn ętrznego, zwł aszcza poprzez otwarcie krajowych rynków zamówie ńpublicznych,
określanie wspólnych norm i usuwanie przeszkód prawnych i fiskalnych tej wspó łpracy.
3. O wszelkich dzia łaniach Unii w dziedzinie bada ńi rozwoju technologicznego, w tym o
projektach demonstracyjnych, decyduje si ęoraz wprowadza je w życie zgodnie z niniejsz ąsekcją.
Artyku łIII-249
Wdążeniu do osi ągnięcia celów o których mowa w artykule III-248, Unia prowadzi nast ępujące
działania, które stanowi ąuzupełnienie dzia łańpodejmowanych przez Pa ństwa Cz łonkowskie:
a) wykonywanie programów bada ń, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych, wraz ze
wspieraniem wspó łp r a c yzp r z e d s i ębiorstwami, o środkami badawczymi i uczelniami
oraz wspó łpracy pomi ędzy nimi,
b) wspieranie wspó łpracy z pa ństwami trzecimi i organizacjami mi ędzynarodowymi w dziedzinie
badań, rozwoju technologicznego i demonstracji Unii,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/109
c) upowszechnianie i optymalizacja wyników dzia łańw dziedzinie bada ń, rozwoju technologicz-
nego i demonstracji Unii,
d) popieranie kszta łcenia i mobilno ści naukowców w Unii.
Artyku łIII-250
1. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ąswoje dzia łania w zakresie bada ńi rozwoju
technologicznego, tak aby zapewni ćwzajemn ąspójnośćpolityk krajowych z polityk ąUnii.
2. W ścisłej wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi Komisja mo że podjąćkażdąużyteczną
inicjatyw ęw celu wsparcia koordynacji, o której mowa w ust ępie 1, w szczególnoś ci inicjatywy
zmierzaj ące do okre ślenia kierunków i wska źników, zorganizowania wymiany najlepszych praktyk i
przygotowania niezb ędnych elementów okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w
pełni informowany.
Artykuł III-251
1. Ustawy europejskie ustanawiaj ąwieloletni program ramowy okre ślający wszystkie dzia łania
finansowane przez Uni ę. Ustawy europejskie s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem
Ekonomiczno-Spo łecznym.
Program ramowy:
a) ustala naukowe i techniczne cele, które maj ązostaćosiągnięte poprzez dzia łania, o których
mowa w artykule III-249, oraz priorytety, które si ęz nimi wi ążą,
b) wskazuje ogólne kierunki tych dzia łań,
c) ustanawia ogólną maksymaln ąkwotęoraz szczegół owe zasady uczestnictwa finansowego Unii w
programie ramowym, jak równie żodpowiednie udzia ływk ażdym z przewidywanych dzia łań.
2. Wieloletni program ramowy jest dostosowywany lub uzupe łniany w zale żności od rozwoju
sytuacji.3. Ustawa europejska Rady ustanawia programy szczegó łowe opracowane w celu wdroż enia
wieloletnich programów ramowych w zakresie ka żdego dzia łania. Ka żdy program szczegół owy
określa szczegół owe zasady jego realizacji, ustala czas jego trwania i przewiduje środki uznane
za niezb ędne. Suma kwot uznanych za niezb ędne, ustalonych przez programy szczegó łowe, nie
może przekroczy ćł ącznej maksymalnej kwoty przewidzianej dla programu ramowego i dla ka żdego
działania. Ustawa europejska Rady jest przyjmowana po konsultacji z Parlamentem Europejskim i
Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
4. Jako uzupe łnienie dzia łańprzewidzianych w wieloletnich programach ramowych, ustawa
europejska ustanawia środki niezb ędne do wprowadzenia w życie europejskiego obszaru bada ń.
 Taka
ustawa jest przyjmowana po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.C 310/110 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-252
1. W celu wprowadzenia w życie wieloletniego programu ramowego, ustawy europejskie
lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ą:
a) zasady uczestnictwa przedsi ębiorstw, oś rodków badawczych i uniwersytetów,
b) zasady dotycz ące upowszechniania wyników bada ń.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Ekonomiczno-Spo łecznym.
2. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego, ustawy europejskie mog ą
ustanawia ćprogramy uzupe łniają ce z udzia łem tylko niektórych Pa ństw Cz łonkowskich,
finansuj ących je z zastrze żeniem ewentualnego uczestnictwa Unii.
Ustawy europejskie okre ślajązasady maj ące zastosowanie do programów uzupe łniających, zwł aszcza
w odniesieniu do upowszechniania wiedzy i dost ępu innych Pa ństw Członkowskich. S ąone
przyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i za zgod ązainteresowanych
Państw Członkowskich.
3. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego ustawy europejskie mog ą
przewidywa ć, za zgod ązainteresowanych Pa ństw Członkowskich, udzia łw programach badawczych
i rozwojowych podj ętych przez kilka Pa ństw Członkowskich, w tym udzia łw strukturach
utworzonych w celu wykonania tych programów.
Ustawy europejskie s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
4. Przy wprowadzaniu w życie wieloletniego programu ramowego Unia mo żeu s t a n o w i ć
współpracęw zakresie unijnych bada ń, rozwoju technologicznego i demonstracji z pa ństwami
trzecimi lub organizacjami mi ędzynarodowymi.
Szczegół owe rozwi ązania dotycz ące tej wspó łpracy mog ąbyćprzedmiotem umów mi ędzy Uni ąa
zainteresowanymi stronami trzecimi.
Artyku łIII-253
Rada na wniosek Komisji mo że przyjąćrozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie w celu
utworzenia wspólnych przedsi ębiorstw lub jakiejkolwiek innej struktury niezb ędnej do skutecznego
wykonywania programów badawczych, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych Unii. Rada
stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
Artyku łIII-254
1. W celu wspierania post ępu naukowo-technicznego, konkurencyjno ści przemys łowej i
wprowadzenia w życie swoich polityk, Unia opracowuje europejsk ąpolitykęprzestrzeni kosmicznej.
W tym celu Unia mo że promować wspólne inicjatywy, popiera ćbadania i rozwój technologiczny i
koordynować wysiłki niezb ędne dla badania i wykorzystania przestrzeni kosmicznej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/111
2. W celu przyczynienia się do realizacji celów okre ślonych w ust ępie 1, ustawy europejskie
lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąniezbędneśrodki, które mog ąprzybraćpostać
europejskiego programu kosmicznego.
3. Unia ustanawia odpowiednie stosunki z Europejsk ąAgencją Kosmiczn ą.
Artyku łIII-255
Na pocz ątku każdego roku Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie
sprawozdanie. Sprawozdanie to zawiera zwł aszcza informacj ęo działaniach w dziedzinie bada ń,
rozwoju technologicznego i upowszechniania wyników w roku poprzednim, oraz program pracy na
rok bieżący.
SEKCJA 10
ENERGETYKA
Artyku łIII-256
1. W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego oraz z uwzgl ędnieniem
potrzeby zachowania i poprawy środowiska naturalnego, polityka Unii w dziedzinie energetyki ma
na celu:
a) zapewnienie funkcjonowania rynku energii,b) zapewnienie bezpiecze ństwa dostaw energii w Unii, oraz
c) wspieranie efektywno ści energetycznej i oszcz ędności energii jak równie żrozwoju nowych
i odnawialnych form energii.
2. Bez uszczerbku dla stosowania innych postanowie ńKonstytucji, ustawy europejskie
lub europejskie ustawy ramowe ustanawiająś rodki niezb ędne do osi ągnięcia celów,
o których mowa w ust ępie 1. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane
po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe nie naruszaj ąprawa Pa ństwa Członkowskiego do
określenia warunków wykorzystania jego źródełenergii, wyboru mi ędzy różnymiźródłami energii i
ogólnej struktury dostaw energii danego Pa ństwa, bez uszczerbku dla artyku łu III-234 ust ęp 2 lit. c).
3. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 2, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady
ustanawia środki, o których mowa w tym ust ępie, w przypadku gdy maj ąone gł ównie charakter
fiskalny. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.C 310/112 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ROZDZIA ŁIV
PRZESTRZE ŃWOLNO ŚCI, BEZPIECZE ŃSTWA I SPRAWIEDLIWO ŚCI
SEKCJA 1
POSTANOWIENIA OGÓLNE
Artykuł III-257
1. Unia stanowi przestrze ńwolności, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci w poszanowaniu praw
podstawowych oraz ró żnych systemów i tradycji prawnych Pa ństw Członkowskich.
2. Unia zapewnia brak kontroli osób na granicach wewn ętrznych i rozwija wspóln ąpolitykęw
dziedzinie azylu, imigracji i kontroli granic zewn ętrznych, opart ąna solidarno ści między Państwami
Członkowskimi i sprawiedliw ąwobec obywateli pa ństw trzecich. Do celów niniejszego rozdzia łu,
bezpaństwowcy s ątraktowani jak obywatele pa ństw trzecich.
3. Unia dokł ada starań , aby zapewni ćwysoki poziom bezpiecze ństwa za pomoc ąśrodków
zapobiegaj ących i zwalczaj ących przest ępczość, rasizm i ksenofobi ęoraz za pomoc ąśrodków
służących koordynacji i wspó łpracy organów policyjnych i s ądowych oraz innych w łaściwych
organów, a takż e wzajemnego uznawania orzecze ńw sprawach karnych i, w miar ępotrzeby,
poprzez zbli żanie przepisów karnych.
4. Unia u łatwia dostęp do wymiaru sprawiedliwoś ci, w szczególno ści poprzez zasad ęwzajemnego
uznawania orzecze ńsądowych i decyzji pozas ądowych w sprawach cywilnych.
Artyku łIII-258
Rada Europejska okre śla strategiczne wytyczne planowania ustawodawczego i operacyjnego
w przestrzeni wolnoś ci, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci.
Artyku łIII-259
Parlamenty narodowe zapewniaj ązgodnośćwniosków i inicjatyw ustawodawczych przedł ożonych
na mocy sekcji 4 i 5 z zasad ąpomocniczo ści, zgodnie ze szczegół owymi zasadami przewidzianymi
w Protokole w sprawie stosowania zasad pomocniczo ści i proporcjonalno ści.
Artyku łIII-260
Bez uszczerbku dla artykuł ów III-360 —III-362, Rada moż ep r z y j ąć, na wniosek Komisji,
rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie ustanawiaj ące warunki dokonywania przez
Państwa Członkowskie, we wspó łpracy z Komisj ą, obiektywnej i bezstronnej oceny wprowadzania w
życie przez w ładze Państw Członkowskich polityk Unii, o których mowa w niniejszym rozdziale, w
szczególnoś ci w celu sprzyjania nieograniczonemu stosowaniu zasady wzajemnego uznawania.
Parlament Europejski oraz parlamenty narodowe są informowane o tre ści i wynikach tej oceny.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/113
Artykuł III-261
W ramach Rady ustanawia się stały komitet w celu zapewnienia wewn ątrz Unii wspierania
i wzmacniania wspó łpracy operacyjnej w zakresie bezpiecze ństwa wewn ętrznego. Bez uszczerbku
dla artyku łu III-344, u łatwia on koordynacj ędziałańwłaściwych w ładz Państw Członkowskich.
Przedstawiciele zainteresowanych organów i jednostek organizacyjnych Unii mog ąuczestniczy ć
w pracach komitetu. Parlament Europejski jak równie żparlamenty narodowe s ąinformowane
o pracach komitetu.
Artyku łIII-262
Niniejszy rozdzia łnie narusza wykonywania przez Pa ństwa Cz łonkowskie obowi ązków dotycz ących
utrzymania porz ądku publicznego i ochrony bezpiecze ństwa wewn ętrznego.
Artyku łIII-263
Rada przyjmuje rozporz ądzenia europejskie w celu zapewnienia wspó łpracy administracyjnej między
właściwymi s łużbami Pa ństw Członkowskich w dziedzinach, o których mowa w niniejszym
rozdziale, jak równie żmiędzy tymi s łużbami a Komisj ą. Rada stanowi na wniosek Komisji,
z zastrze żeniem artyku łu III-264 i po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artyku łIII-264
Akty, o których mowa w sekcjach 4 i 5, jak równie żrozporz ądzenia europejskie, o których mowa
w artykule III-263, które zapewniaj ąwspółpracęadministracyjn ąw dziedzinach, o których mowa
w tych sekcjach s ąprzyjmowane:
a) na wniosek Komisji, lub
b) z inicjatywy jednej czwartej Pa ństw Członkowskich.
SEKCJA 2
POLITYKI DOTYCZ ĄCE KONTROLI GRANICZNEJ,
AZYLU I IMIGRACJI
Artyku łIII-265
1. Unia rozwija polityk ęmającąna celu:
a) zapewnienie braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezale żnie od ich przynale żności państwowej,
przy przekraczaniu przez nie granic wewn ętrznych,
b) zapewnienie kontroli osób i skutecznego nadzoru przy przekraczaniu granic zewn ętrznych,
c) stopniowe wprowadzanie wspólnego systemu zintegrowanego zarz ądzania granicami
zewnętrznymi.C 310/114 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Do celów ust ępu 1 ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąśrodki
dotyczące:
a) wspólnej polityki w zakresie wydawania wiz i innych dokumentów uprawniaj ących do krótkiego
pobytu,
b) kontroli, której podlegaj ąosoby przekraczaj ące granice zewn ętrzne,
c) warunków swobodnego przemieszczania si ęobywateli pa ństw trzecich, w krótkim okresie,
na terytorium Unii,
d) wszelkich środków niezb ędnych dla stopniowego wprowadzania wspólnego systemu zintegro-
wanego zarz ądzania granicami zewn ętrznymi,
e) braku kontroli osób, niezale żnie od ich przynale żności państwowej, przy przekraczaniu granic
wewnętrznych.
3. Niniejszy artyku łnie narusza kompetencji Pa ństw Członkowskich w dziedzinie geograficznego
wytyczania ich granic, zgodnie z prawem międzynarodowym.
Artyku łIII-266
1. Unia rozwija wspóln ąpolitykęw dziedzinie azylu, dodatkowej ochrony i tymczasowej ochrony,
mającąna celu przyznanie odpowiedniego statusu ka żdemu obywatelowi pa ństwa trzeciego
wymagaj ącemu mi ędzynarodowej ochrony oraz maj ącąna celu zapewnienie przestrzegania zasady
non-refoulement . Polityka ta musi by ćzgodna z Konwencj ąGenewsk ąz dnia 28 lipca 1951 roku i
Protokoł em z dnia 31 stycznia 1967 roku dotycz ącymi statusu uchod źców, jak równie żz innymi
odpowiednimi traktatami.
2. Do celów ust ępu 1 ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąśrodki
dotyczące wspólnego europejskiego systemu azylowego obejmuj ące:
a) jednolity status azylu dla obywateli pa ństw trzecich, obowi ązujący w całej Unii,
b) jednolity status dodatkowej ochrony dla obywateli pa ństw trzecich, którzy nie uzyskawszy azylu
europejskiego, wymagaj ąmiędzynarodowej ochrony,
c) wspólny system tymczasowej ochrony dla wysiedle ńców, na wypadek masowego nap ływu,
d) wspólne procedury przyznawania i pozbawiania jednolitego statusu azylu lub ochrony
dodatkowej,
e) kryteria i mechanizmy ustalania Pa ństwa Cz łonkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrywanie
wniosku o udzielenie azylu lub dodatkowej ochrony,
f) normy dotycz ące warunków przyjmowania osób ubiegaj ących się o azyl lub o ochron ę
dodatkow ą,
g) partnerstwo i wspó łpracęzp aństwami trzecimi w celu zarz ądzania nap ływem osób ubiegaj ących
sięo azyl lub o ochron ędodatkow ąlub tymczasow ą.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/115
3. W przypadku gdy jedno lub wi ęcej Państw Członkowskich znajdzie się w nadzwyczajnej sytuacji
charakteryzuj ącej się nagłym napływem obywateli pa ństw trzecich, Rada mo że przyjąć, na wniosek
Komisji, rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie zawieraj ąceśrodki tymczasowe na
korzyśćzainteresowanego Pa ństwa lub Pa ństw Członkowskich. Rada stanowi po konsultacji z
Parlamentem Europejskim.
Artyku łIII-267
1. Unia rozwija wspóln ąpolitykęimigracyjn ąmającąna celu zagwarantowanie, na ka żdym etapie,
skutecznego zarz ądzania nap ływem uchod źców, sprawiedliwego traktowania obywateli pa ństw
trzecich przebywają cych legalnie w Pa ństwach Cz łonkowskich oraz zapobieganie nielegalnej
imigracji i handlowi lud źmi i wzmocnione ich zwalczanie.
2. Do celów ust ępu 1 ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąśrodki w
następujących dziedzinach:
a) warunki wjazdu i pobytu jak równie żnormy dotycz ące procedur wydawania przez Pa ństwa
Członkowskie dł ugoterminowych wiz i dokumentów pobytowych, w tym dla celów łączenia
rodzin,
b) okre ślenie praw obywateli pa ństw trzecich legalnie przebywaj ących w Pa ństwie Cz łonkowskim,
w tym warunków dotycz ących swobody przemieszczania si ęi pobytu w innych Pa ństwach
Członkowskich,
c) nielegalna imigracja i nielegalny pobyt, w tym wydalenie i odsy łanie osób przebywaj ących
nielegalnie;
d) zwalczanie handlu lud źmi, w szczególno ści kobietami i dzie ćmi.
3. Unia mo że zawrze ćzp aństwami trzecimi umowy o ponownym przyj ęciu do pa ństw
pochodzenia lub pa ństw z których oni przybywaj ą, obywateli pa ństw trzecich, którzy nie spe łniają
warunków wjazdu, obecnoś ci lub pobytu na terytorium jednego z Pa ństw Członkowskich lub
przestali je spe łniać.
4. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąustanowi ćśrodki zach ęcające i
wspieraj ące działania Państw Członkowskich, podejmowane w celu popierania integracji obywateli
państw trzecich przebywaj ących legalnie na ich terytoriach, z wy łączeniem jakiejkolwiek
harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich.
5. Niniejszy artyku łnie narusza prawa Pa ństw Członk owskich do ustalania wielko ści napływu
obywateli pa ństw trzecich przybywaj ących z pa ństw trzecich na ich terytorium w poszukiwaniu
pracy najemnej lub prowadzonej na w łasny rachunek.
Artyku łIII-268
Polityki Unii, o których mowa w niniejszej sekcji oraz ich wprowadzanie w życie, podlegaj ązasadzie
solidarno ści i sprawiedliwego podzia łu odpowiedzialno ści między Państwami Cz łonkowskimi, w tym
równieżna pł aszczyźnie finansowej. Akty Unii przyj ęte na podstawie niniejszej sekcji zawieraj ą,w
miarę potrzeby, odpowiednie środki w celu zastosowania tej zasady.C 310/116 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 3
WSPÓŁPRACA S ĄDOWA W SPRAWACH CYWILNYCH
Artyku łIII-269
1. Unia rozwija wspó łpracęsądowąw sprawach cywilnych maj ących skutki transgraniczne, w
oparciu o zasad ęwzajemnego uznawania orzecze ńsądowych oraz decyzji pozas ądowych.
Współpraca ta mo że obejmować przyjmowanie środków w celu zbli żenia przepisów ustawowych
i wykonawczych Pa ństw Członkowskich.
2. Do celów ust ępu 1 ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe okre ślająśrodki,
zwłaszcza je śli jest to niezb ędne do nale żytego funkcjonowania rynku wewn ętrznego, maj ące na celu
zapewnienie:
a) wzajemnego uznawania i wykonywania przez Pa ństwa Cz łonkowskie orzecze ńsądowych oraz
decyzji pozasą dowych,
b) transgranicznego dor ęczania i zawiadamiania o aktach są dowych i pozasą dowych,
c) zgodno ści norm maj ących zastosowanie w Pa ństwach Cz łonkowskich w dziedzinie kolizji ustaw
i sporów o w łaściwość ,
d) wspó łpracy w zakresie gromadzenia dowodów,
e) skutecznego dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści,
f)
usuwania przeszkód utrudniaj ących nale żyty bieg procedur cywilnych, wspieraj ąc w razie
potrzeby zgodno śćnorm dotycz ących procedury cywilnej maj ących zastosowanie w Pa ństwach
Członkowskich,
g) rozwoju alternatywnych metod rozstrzygania sporów,
h) wspierania szkolenia s ędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwoś ci.
3. Na zasadzie odstępstwa od ust ępu 2, środki dotycz ące prawa rodzinnego maj ące skutki
transgraniczne s ąustanawiane na mocy ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy ramowej Rady.
Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Rada, na wniosek Komisji, mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ąwskazuj ącąte aspekty prawa rodzinnego
o skutkach transgranicznych, które mog ąbyćprzedmiotem aktów zgodnie ze zwyk łąprocedur ą
ustawodawcz ą. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/117
SEKCJA 4
WSPÓŁPRACA S ĄDOWA W SPRAWACH KARNYCH
Artykuł III-270
1. Wspó łpraca w sprawach karnych w Unii opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania orzecze ń
i decyzji s ądowych oraz obejmuje zbli żenie przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw
Członkowskich w dziedzinach, o których mowa w ust ępie 2 i w artykule III-271.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąśrodki maj ące na celu:
a) ustanowienie zasad i procedur zapewniaj ących uznawanie w ca łej Unii wszystkich form orzecze ń
i decyzji s ądowych,
b) zapobieganie i rozstrzyganie sporów o w łaściwośćpomiędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi,
c) wspieranie szkolenia s ędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwoś ci,
d) ułatwianie wspó łpracy pomiędzy s ądowymi lub równoważ nymi organami Pa ństw Członkow-
skich w odniesieniu do post ępowania w sprawach karnych i wykonywania decyzji.
2. W zakresie niezb ędnym dla u łatwienia wzajemnego uznawania orzecze ńi decyzji s ądowych jak
równieżwspółpracy policyjnej i s ądowej w sprawach karnych o wymiarze transgranicznym,
europejskie ustawy ramowe mog ąustanawia ćminimalne normy. Normy takie uwzgl ędniająróżnice
między tradycjami i systemami prawnymi Pa ństw Cz łonkowskich.
Dotycząone:
a) wzajemnego dopuszczania dowodów pomi ędzy Państwami Cz łonkowskimi,
b) praw jednostek w post ępowaniu karnym,
c) praw ofiar przest ępstw,
d) innych szczególnych aspektów post ępowania karnego, okre ślonych uprzednio przez Rad ęw
decyzji europejskiej. Przyjmuj ąc decyzj ęeuropejska, Rada stanowi jednomy ślnie po uzyskaniu
zgody Parlamentu Europejskiego.
Przyjęcie minimalnych norm, o których mowa w niniejszym ust ępie, nie stanowi przeszkody
dla Państw Członkowskich w utrzymaniu lub ustanowieniu wy ższego poziomu ochrony osób.C 310/118 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. W przypadku gdy cz łonek Rady uzna, że projekt europejskiej ustawy ramowej, o której mowa w
ustępie 2, narusza łby podstawowe aspekty jego systemu są downictwa karnego, mo że wystą pić
z wnioskiem, aby projekt ustawy ramowej zosta łprzekazany do rozpatrzenia Radzie Europejskiej. W
takim przypadku, procedura, o której mowa wa r t y k u l eI I I - 3 9 6 ,z o s t a j ez a w i e s z o n a .P o
przeprowadzeniu dyskusji, w terminie 4 miesi ęcy od takiego zawieszenia, Rada Europejska:
a) odsy ła projekt do Rady, co oznacza zakoń czenie zawieszenia procedury, o której mowa w
artykule III-396, lub
b) wystę puje z wnioskiem, aby Komisja lub grupa Pa ństw Członkowskich, od których pochodzi
projekt, przedstawi ły jego now ąwersję; w tym przypadku, akt przedstawiony pocz ątkowo uwa ża
sięza nieprzyj ęty.
4. Jeżeli do koń ca okresu, o którym mowa w ust ępie 3, Rada Europejska nie podj ęłażadnego
działania lub, je żeli w terminie 12 miesi ęcy od przed łożenia nowego projektu na mocy ust ępu
3 lit. b), europejska ustawa ramowa nie zosta ła przyjęta, a co najmniej jedna trzecia Pa ństw
Członkowskich pragnie ustanowi ćwzmocnion ąwspółpracęna podstawie danego projektu ustawy
ramowej, informuj ąone o tym Parlament Europejski, Rad ęi Komisj ę.
W
takim przypadku, uznaje się, że zezwolenie na wprowadzenie wzmocnionej wspó łpracy, o której
mowa w artyku łach I-44 ust ęp 2 i III-419 ust ęp 1, zosta ło udzielone i zastosowanie maj ą
postanowienia w sprawie wzmocnionej wspó łpracy.
Artyku łIII-271
1. Europejskie ustawy ramowe mog ąustanowi ćnormy minimalne odnoszą ce się do okre ślania
przestępstw oraz kar w dziedzinach szczególnie powa żnej przest ępczości o wymiarze trans-
granicznym, wynikaj ące z rodzaju lub skutków tych przest ępstw lub ze szczególnej potrzeby
wspólnego ich zwalczania.
Powyższe dziedziny przest ępczości obejmuj ą: terroryzm, handel lud źmi, seksualne wykorzystywanie
kobiet i dzieci, nielegalny handel narkotykami, handel broni ą, pranie pieni ędzy, korupcj ę,f ałszowanie
środków pł atniczych, przest ępczośćkomputerow ąi przestępczośćzorganizowan ą.
W zależności od rozwoju przest ępczości Rada mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ąokreśla jącąinne
dziedziny przest ępczości spełniające kryteria wymienione w niniejszym ust ępie. Rada stanowi
jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
2. W przypadku, gdy zbli żenie przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich w
sprawach karnych oka żes ięniezbędne w celu zapewnienia skutecznego wprowadzania w życie
polityki Unii w dziedzinie, która sta łas ięprzedmiotem środków harmonizuj ących, europejskie
ustawy ramowe mog ąustanowi ćnormy minimalne odnosz ące się do określania przest ępstw oraz kar
w danej dziedzinie. Europejskie ustawy ramowe zostaj ąprzyjęte zgodnie z t ąsamą procedur ąco
odnośneśrodki harmonizuj ące, bez uszczerbku dla artyku łu III-264.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/119
3. W przypadku, gdy cz łonek Rady uzna, że projekt europejskiej ustawy ramowej, o której mowa w
ustępie 1 lub 2, narusza łby podstawowe aspekty jego systemu s ądownictwa karnego, mo że wystą pić
z wnioskiem, aby projekt ustawy ramowej zosta łprzekazany do rozpatrzenia Radzie Europejskiej. W
takim przypadku, je żeli zastosowanie ma procedura, o której mowa w artykule III-396, zostaje ona
zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w terminie 4 miesięcy od takiego zawieszenia, Rada
Europejska:
a) odsy ła projekt do Rady, co oznacza zakoń czenie zawieszenia procedury, o której mowa w
artykule III-396 w stosownych przypadkach, lub
b) wystę puje z wnioskiem, by Komisja lub grupa Pa ństw Członkowskich, od których pochodzi
projekt, przedstawi ły jego now ąwersję; w tym przypadku, akt przedstawiony pocz ątkowo uwa ża
sięza nieprzyj ęty.
4. Jeżeli do koń ca okresu, o którym mowa w ust ępie 3, Rada Europejska nie podj ęłażadnego
działania lub, je żeli w terminie 12 miesi ęcy od przed łożenia nowego projektu na mocy ust ępu 3
lit. b), europejska ustawa ramowa nie zosta ła przyjęta, a co najmniej jedna trzecia Pa ństw
Członkowskich pragnie ustanowi ćwzmocnion ąwspółpracęna podstawie danego projektu ustawy
ramowej, informuj ąone o tym Parlament Europejski, Rad ęi Komisj ę.
W takim przypadku uznaje się, że zezwolenie na wprowadzenie wzmocnionej wspó łpracy, o której
mowa w artyku łach I-44 ust ęp 2 i III-419 ust ęp 1, zosta ło udzielone i zastosowanie maj ą
postanowienia w sprawie wzmocnionej wspó łpracy.
Artyku łIII-272
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąustanowi ćśrodki w celu promowania i
popierania dzia łania Pa ństw Cz łonkowskich w dziedzinie zapobiegania przest ępczości,
zw yłączeniem harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich.
Artyku łIII-273
1. Zadaniem Eurojust jest wspieranie oraz wzmacnianie koordynacji i wspó łpracy mi ędzy
krajowymi organami śledczymi i ścigania w odniesieniu do powa żnej przest ępczości, która dotyczy
dwóch lub wi ęcej Państw Członkowskich lub która wymaga wspólnego ścigania, w oparciu
o operacje przeprowadzane i informacje dostarczane przez organy Pa ństw Członkowskich i Europol.
W związku z tym ustawy europejskie okre ślająstruktur ę, funkcjonowanie oraz zakres dzia łańi zadań
Eurojust. Zadania te mog ąobejmować :
a
) wszczynanie śledztwa karnego oraz wyst ępowanie z wnioskiem o wszcz ęcieścigania
prowadzonego przez w łaściwe organy krajowe, w szczególno ści dotycz ącego przest ępstw
przeciwko interesom finansowym Unii,
b) koordynacj ęśledztw i ścigania, o których mowa w lit. a),
c) wzmacnianie wspó łpracy sądowej, w tym poprzez rozstrzyganie sporów o w łaściwość iścisłą
współpracęz Europejsk ąSieciąSądową.
Ustawy europejskie okre ślajątakże warunki uczestnictwa Parlamentu Europejskiego i parlamentów
narodowych w ocenie dzia łalności Eurojust.C 310/120 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. W ramach ścigania, o którym mowa w ust ępie 1 i bez uszczerbku dla artyku łu III-274, czynno ści
urzędowe w post ępowaniu s ądowym s ądokonywane przez w łaściwych urz ędników krajowych.
Artyku łIII-274
1. W celu zwalczania przest ępstw przeciwko interesom finansowym Unii, ustawa europejska Rady
może ustanowi ćProkuratur ęEuropejsk ąw oparciu o Eurojust. Rada stanowi jednomy ślnie
po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
2. Prokuratura Europejska jest w łaściwa do spraw dochodzenia, ścigania i stawiania przed s ądem, w
razie potrzeby w powi ązaniu z Europolem, sprawców i wspó łsprawców przest ępstw przeciwko
interesom finansowym Unii, okre ślonym w ustawie europejskiej przewidzianej w ust ępie 1.
Prokuratura Europejska jest w łaściwa do wnoszenia przed w łaściwymi s ądami Pa ństw Członkow-
skich publicznego oskar żenia w odniesieniu do tych przest ępstw.
3. Ustawa europejska, o której mowa w ust ępie 1, okre śla statut Prokuratury Europejskiej, warunki
wypełniania jej funkcji, zasady proceduralne maj ące zastosowanie do jej dzia łań, jak równie żwarunki
dopuszczalno ści dowodów oraz zasady s ądo wej kontroli czynno ści procesowych podj ętych przez nią
przy wype łnianiu jej funkcji.
4. Rada Europejska mo że, jednocze śnie lub pó źniej, przyj ąćdecyzjęeuropejsk ązmieniaj ącąustęp1
w celu rozszerzenia uprawnie ńProkuratury Europejskiej, aby obejmowa łyp o w ażne przest ępstwa o
wymiarze transgranicznym oraz odpowiednio zmieniaj ącąustęp 2 w odniesieniu do sprawców i
współsprawców poważ nych przest ępstw, dotykaj ących więcej niżjedno Pa ństwo Cz łonkowskie. Rada
Europejska stanowi jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego i po konsultacji z
Komisją.
SEKCJA 5
WSPÓŁPRACA POLICYJNA
Artyku łIII-275
1. Unia rozwija wspó łpracępolicyjn ąobejmuj ącąwszystkie w łaściwe organy Pa ństw Członkow-
skich, w tym s łużby policji, sł użby celne oraz inne organy ścigania wyspecjalizowane
w zapobieganiu, wykrywaniu i ściganiu przest ępstw.
2. Do celów ust ępu 1, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąustanowi ćśrodki
dotyczące:
a) gromadzenia, przechowywania, przetwarzania, analizowania i wymiany istotnych informacji,b) wspierania szkolenia pracowników i współ pracy w zakresie wymiany pracowników
oraz wyposa żenia i bada ńw dziedzinie kryminalistyki,
c) wspólnych technik śledczych dotycz ących wykrywania powa żnych form przest ępczości
zorganizowanej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/121
3. Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady mo że ustanowi ćśrodki dotycz ące
współpracy operacyjnej mi ędzy organami, o których mowa w niniejszym artykule. Rada stanowi
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artykuł III-276
1. Zadaniem Europolu jest wspieranie i wzmacnianie dzia łańorganów policyjnych i innych
organów ścigania Pa ństw Członkowskich, jak równie żich wzajemnej wspó łpracy w zapobieganiu
iz w a l c z a n i up o w a żnej przest ępczości dotykaj ącej dwa lub wi ęcej Państw Cz łonkowskich,
terroryzmu oraz form przest ępczości naruszaj ących wspólne interesy obj ęte polityk ąUnii.
2. Ustawy europejskie okre ślająstruktur ę, funkcjonowanie oraz zakres dzia łańi zadańEuropolu.
Zadania te mog ąobejmować:
a) gromadzenie, przechowywanie, przetwarzanie, analiz ęi wymian ęinformacji, przekazywanych
zwłaszcza przez organy Pa ństw Członkowskich, pa ństw trzecich lub instytucji spoza Unii,
b) koordynowanie, organizowanie i prowadzenie dzia łańdochodzeniowych i operacyjnych
realizowanych wspólnie z w łaściwymi organami Pa ńst w Członkowskich lub w ramach
wspólnych zespo łów dochodzeniowych, w miarę potrzeb w powi ązaniu z Eurojust.
Ustawy europejskie okre ślająrównieżprocedury kontroli dzia łańEuropolu przez Parlament
Europejski, w której uczestnicz ąparlamenty narodowe.
3. Dział ania operacyjne Europolu s ąprowadzone w powi ązaniu i w porozumieniu z organami
Państwa lub Pa ństw Członkowskich, których terytorium obejmuj ą.Użycieśrodków przymusu nale ży
do wyłą cznej kompetencji w łaściwych organów krajowych.
Artykuł III-277
Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady okre śla warunki i granice, w jakich w łaściwe
organy Pa ństw Członkowskich, o których mowa w artyku łach III-270 i III-275, mog ąpodejmować
działania na terytorium innego Pa ństwa Cz łonkowskiego, w powi ązaniu i za zgod ąorganów tego
Państwa. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.C 310/122 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ROZDZIA ŁV
DZIEDZINY, W KTÓRYCH UNIA
MOŻE PODEJMOWA ĆDZIAŁANIA WSPIERAJ ĄCE,
KOORDYNUJ ĄCE LUB UZUPE ŁNIAJĄCE
SEKCJA 1
ZDROWIE PUBLICZNE
Artyku łIII-278
1. Przy okre ślaniu i wprowadzaniu w życie wszystkich polityk i dzia łańUnii zapewnia si ęwysoki
poziom ochrony zdrowia ludzkiego.
Działanie Unii, które uzupe łnia polityki krajowe, ukierunkowane jest na popraw ęzdrowia
publicznego jak równie żzapobieganie chorobom i dolegliwo ściom ludzkim oraz usuwanie źródeł
zagrożeńdla zdrowia fizycznego i umys łowego. Dział anie to obejmuje:
a) zwalczanie epidemii, poprzez wspieranie bada ńnad ich przyczynami, sposobami ich
rozprzestrzeniania się oraz zapobiegania im, jak równie żinformacji i edukacji zdrowotnej,
b) monitorowanie powa żnych transgranicznych zagro żeńdla zdrowia, wczesne ostrzeganie w
przypadku takich zagro żeńoraz ich zwalczanie.
Unia uzupe łnia dzia łanie Państw Członkowskich w celu zmniejszenia szkodliwych dla zdrowia
skutków narkomanii, w łącznie z informacj ąi profilaktyk ą.
2. Unia zachęca do wspó łpracy mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi w dziedzinach, o których mowa
w niniejszym artykule oraz, je żeli to konieczne, wspiera ich dzia łania. Unia zach ęca w szczególno ści
do wspó łpracy mi ędzy Państwami Cz łonk owskimi w celu zwi ększenia komplementarnoś ci ich us ług
zdrowotnych w regionach transgranicznych.Państwa Cz łonkowskie, w powi ązaniu z Komisj ą, koordynuj ąmiędzy sob ąwłasne polityki i
programy w dziedzinach okre ślonych w ust ępie 1. Komisja mo że podjąć,wścisłym kontakcie
zP aństwami Cz łonkowskimi, ka żdąużytecznąinicjatyw ęw celu wsparcia tej koordynacji, w
szczególnoś ci, poprzez inicjatywy maj ące na celu okre ślenie kierunków i wskaź ników, organizowanie
wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezb ędnych dla prowadzenia okresowego
nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w peł ni informowany.
3. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjają współpracy w dziedzinie zdrowia publicznego
zp aństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/123
4. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu I-12 ust ęp 5, i artyku łu I-17 lit. a), oraz zgodnie z artyku łem
I-14 ustęp 2 lit. k), ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe przyczyniaj ąsiędo osią gnięcia
celów, o których mowa w niniejszym artykule, ustanawiaj ąc następująceśrodki w celu rozwi ązania
wspólnych problemów w dziedzinie bezpiecze ństwa:
a)środki ustanawiaj ące wysokie standardy jako ści i bezpiecze ństwa organów i substancji
pochodzenia ludzkiego, krwi i pochodnych krwi; środki te nie stanowi ąprzeszkody dla Pa ństwa
Członkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych,
b)środki w dziedzinach weterynaryjnej i fitosanitarnej, maj ące bezpo średnio na celu ochron ę
zdrowia publicznego,
c)środki ustanawiaj ące wysokie standardy jako ści i bezpiecze ństwa produktów leczniczych i
wyrobów medycznych,
d)środki dotycz ące monitorowania powa żnych transgranicznych zagro żeńdla zdrowia, wczesnego
ostrzegania w przypadku takich zagro żeńoraz ich zwalczania.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.
5. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe mog ąrównieżustano wi ćśrodki zachę cające,
zmierzaj ące do ochrony i poprawy zdrowia ludzkiego, a w szczególno ści zwalczania epidemii
transgranicznych, jak równie żśrodki, których bezpo średnim celem jest ochrona zdrowia
publicznego w zwi ązku z tytoniem i nadu żywaniem alkoholu, z wyłączeniem harmonizacji
przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich. Ustawy europejskie i europejskie
ustawy ramowe s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
6. Do celów niniejszego artyku łu, Rada, na wniosek Komisji, mo że równie żprzyjąćzalecenia.
7. Dzia łanie Unii jest prowadzone w poszanowaniu odpowiedzialno ści Państw Członkowskich w
zakresie okre ślania ich polityki dotycz ącej zdrowia, jak równie żorganizacji i świadczenia us ług
zdrowotnych i opieki medycznej. Do obowi ązków Pa ństw Członkowskich nale ży zarządzanie
usługami zdrowotnymi i opiek ąmedyczn ą, a także podzia łśrodków, które zosta ły im przyznane.
Środki, o których mowa w ust ępie 4 lit. a), nie naruszaj ąprzepisów krajowych dotycz ących
pozyskiwania organów i krwi lub ich wykorzystywania do celów medycznych.C 310/124 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 2
PRZEMYS Ł
Artykuł III-279
1. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie czuwaj ąnad zapewnieniem warunków niezb ędnych dla
konkurencyjno ści przemys łu Unii.
W tym celu, zgodnie z systemem wolnych i konkurencyjnych rynków, ich dzia łania zmierzaj ądo:
a) przyspieszenia dostosowania przemys łu do zmian strukturalnych,
b) wspierania środowiska sprzyjaj ącego inicjatywom i rozwojowi przedsię biorstw w ca łej Unii, a
zwłaszcza ma łych iśrednich przedsi ębiorstw,
c) wspierania środowiska sprzyjaj ącego wspó łpracy mi ędzy przedsi ębiorstwami,
d) sprzyjania lepszemu wykorzystaniu potencja łu przemys łowego polityk innowacyjnych, bada ńi
rozwoju technologicznego.
2. Państwa Cz łonkowskie, w powi ązaniu z Komisj ą, konsultuj ąsięze sobąoraz, w miarę potrzeby,
koordynuj ąswoje dzia łania. Komisja mo że podjąćkażdąużytecznąinicjatyw ęw celu wsparcia tej
koordynacji, w szczególno ści inicjatywy maj ące na celu okre ślenie kierunków i wskaź ników,
organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezb ędnych dla
prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pe łni informowany.
3. Unia przyczynia się do realizacji celów, o których mowa w ust ępie 1 przez polityki i dzia łania,
które prowadzi na podstawie innych postanowie ńKonstytucji. Ustawy europejskie lub europejskie
ustawy ramowe mog ąustanowi ćszczególne środki przeznaczone na wsparcie dzia łańpodjętych w
Państwach Cz łonkowskich, s łużących realizacji celów, o których mowa w ust ępie 1, z wy łączeniem
jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich. Ustawy
europejskie i europejskie ustawy ramowe s ąprzyjmowane po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-
Społecznym.
Niniejsza sekcja nie stanowi podstawy do wprowadzenia przez Unię jakiegokolwiek środka, który
mógłby prowadzi ćdo zakłócenia konkurencji, b ądźktóry zawiera przepisy podatkowe lub przepisy
odnoszące się do praw i interesów pracowników najemnych.
SEKCJA 3
KULTURA
Artyku łIII-280
1. Unia przyczynia si ędo rozkwitu kultur Pa ństw Cz łonkowskich, w poszanowaniu
ich różnorodno ści narodowej i regionalnej, równocze śnie podkre ślając znaczenie wspólnego
dziedzictwa kulturowego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/125
2. Dział anie Unii zmierza do zachę cenia do wspó łpracy mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi oraz,
jeżeli to niezb ędne, do wspierania i uzupe łniania ich dzia łańw następujących dziedzinach:
a) pogłę biania wiedzy oraz upowszechniania kultury i historii narodów europejskich,
b) zachowania i ochrony dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim,
c) niehandlowej wymiany kulturalnej,
d) twórczo ści artystycznej i literackiej, w łącznie z sektorem audiowizualnym.
3. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjaj ąwspółpracy w dziedzinie kultury z pa ństwami trzecimi
oraz z w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi, w szczególno ści z Rad ąEuropy.
4. Unia uwzgl ędnia aspekty kulturalne w swoim dzia łaniu na podstawie innych postanowie ń
Konstytucji, zwł aszcza w celu poszanowania i popierania ró żnorodno ści jej kultur.
5. Aby przyczyni ćsiędo realizacji celów, o których mowa w niniejszym artykule:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ądziałania zachęcaj ące, z
wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw
Członkowskich. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji
z Komitetem Regionów,
b) Rada na wniosek Komisji wydaje zalecenia.
SEKCJA 4
TURYSTYKA
Artykuł III-281
1. Unia uzupe łnia dzia łania Państw Członkowskich w sektorze turystycznym, w szczególno ści
poprzez wspieranie konkurencyjno ści przedsi ębiorstw Unii w tym sektorze.
W tym celu dzia łania Unii skierowane s ąna:
a) zachęcanie do tworzenia korzystnego środowiska dla rozwoju przedsi ębiorstw w tym sektorze,
b) wspieranie wspó łpracy mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi, w szczególnoś ci poprzez wymian ę
dobrych praktyk.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąszczególne środki przeznaczone
do uzupe łnienia dzia łańpodejmowanych w Pa ństwach Cz łonkowskich s łużących realizacji celów, o
których mowa w niniejszym artykule, z wyłą czeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów
ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich.C 310/126 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 5
EDUKACJA, M ŁODZIEŻ, SPORT
I KSZTA ŁCENIE ZAWODOWE
Artyku łIII-282
1. Unia przyczynia si ędo rozwoju edukacji o wysokiej jakoś ci, poprzez zachęcanie do wspó łpracy
między Państwami Cz łonkowskimi oraz, je żeli to niezb ędne, poprzez wspieranie i uzupe łnianie ich
działań. Unia w peł ni szanuje odpowiedzialno śćPaństw Członkowskich za tre śćnauczania i
organizacj ęsystemów edukacyjnych, jak równie żich różnorodno śćkulturow ąijęzykową.
Unia przyczynia si ędo wspierania europejskich przedsi ęwzięćw zakresie sportu, uwzgl ędniając jego
szczególny charakter, jego struktury oparte na zasadzie dobrowolno ści oraz uwzgl ędniając jego
funkcjęspołeczną i edukacyjn ą.
Dział anie Unii zmierza do:
a) rozwoju wymiaru europejskiego w edukacji, zw łaszcza przez nauczanie i upowszechnianie
języków Pa ństw Członkowskich,
b) sprzyjania mobilnoś ci studentów i nauczycieli, mi ędzy innymi poprzez zach ęcanie
do
akademickiego uznawania dyplomów i okresów studiów,
c) promowania wspó łpracy mi ędzy placówkami edukacyjnymi,
d) rozwoju wymiany informacji i do świadcze ńw kwestiach wspólnych dla systemów edukacyjnych
Państw Członkowskich,
e) sprzyjania rozwojowi wymiany mł odzież y i instruktorów spo łeczno-edukacyjnych,
a takż e zachęcania m łodzieży do uczestnictwa w demokratycznym życiu Europy,
f) popierania rozwoju kszta łcenia na odleg łość,
g) rozwoju europejskiego wymiaru sportu, przez popieranie uczciwo śc iid o s t ępności
we wspó łzawodnictwie sportowym oraz wspó łpracy mi ędzy organizacjami odpowiedzialnymi
za sport, jak równie żprzez ochron ęintegralno ści fizycznej i psychicznej sportowców, w
szczególnoś ci młodych sportowców.
2. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjaj ąwspółpracy w dziedzinie edukacji i sportu z pa ństwami
trzecimi oraz z w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi, zwł aszcza z Rad ąEuropy.
3. Aby przyczyni ćsiędo realizacji celów okre ślonych w niniejszym artykule:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ądziałania zachęcaj ące, z
wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw
Członkowskich. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe s ąprzyjmowane
po konsultacji z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym,
b) Rada na wniosek Komisji wydaje zalecenia.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/127
Artyku łIII-283
1. Unia realizuje polityk ękształcenia zawodowego, która wspiera i uzupe łnia dzia łania Państw
Członkowskich, w peł ni szanuj ąc odpowiedzialno śćPaństw Członkowskich za tre śći organizacj ę
kształcenia zawodowego.
Dział anie Unii zmierza do:
a) ułatwienia przystosowania się do zmian w przemy śle, zwłaszcza przez kszta łcenie zawodowe i
przekwalifikowanie,
b) poprawy kszta łcenia zawodowego wst ępnego i ustawicznego w celu u łatwienia integracji
zawodowej i reintegracji z rynkiem pracy,
c) ułatwienia dostę pu do kszta łcenia zawodowego i sprzyjanie mobilnoś ci instruktorów
i kształcących się,z w łaszcza m łodzieży,
d) pobudzania wspó łpracy edukacyjnej mi ędzy placówkami edukacyjnymi i kszta łcenia zawodo-
wego a przedsi ębiorstwami,
e) rozwoju wymiany informacji i do świadcze ńw kwestiach wspólnych dla systemów kszta łcenia
państw członkowskich.
2. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjaj ąwspółpracy z pa ństwami trzecimi i w łaściwymi
organizacjami mi ędzynarodowymi w dziedzinie kszta łcenia zawodowego.
3. Aby przyczyni ćsiędo realizacji celów, o których mowa w niniejszym artykule:
a) ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąniezbędneśrodki, z wy łączeniem
jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich.
Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są przyjmowane po konsultacji z Komitetem
Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym,
b) Rada na wniosek Komisji wydaje zalecenia.
SEKCJA 6
OBRONA CYWILNA
Artyku łIII-284
1. Unia zach ęca do wspó łpracy mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi w celu zwi ększenia
skuteczno ści systemów zapobiegania kl ęskomżywiołowym i katastrofom spowodowanymi przez
człowieka i ochrony przed nimi.
Dział anie Unii zmierza do:
a) wspierania i uzupe łniania dzia łańPaństw Członkowskich na poziomie krajowym, regionalnym i
lokalnym w zakresie zapobiegania zagro żeniom, przygotowania personelu obrony cywilnej w
Państwach Cz łonkowskich i reagowania na kl ęskiżywiołowe i katastrofy spowodowane przezC 310/128 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
człowieka wewn ątrz Unii,
b) wspierania szybkiej i skutecznej wspó łpracy operacyjnej krajowych sł użb obrony cywilnej
wewnątrz Unii,
c) wspierania spójno ści międzynarodowych dzia łańw zakresie obrony cywilnej.
2. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąniezbędneśrodki przyczyniaj ące
siędo realizacji celów, o których mowa w ust ępie 1, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji
przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich.
SEKCJA 7
WSPÓŁPRACA ADMINISTRACYJNA
Artyku łIII-285
1. Skuteczne wdra żanie prawa Unii przez Pa ństwa Cz łonkowskie maj ące istotne znaczenie
dla dobrego funkcjonowania Unii jest uznawane za spraw ębędącąprzedmiotem wspólnego
zainteresowania.
2. Unia mo żew s p i e r a ćwysiłki Państw Cz łonkowskich w celu poprawy ich zdolno ści
administracyjnej do wdra żania prawa Unii. Dzia łanie to mo że polega ćw szczególno ści na ułatwianiu
wymiany informacji i urz ędników s łużby cywilnej oraz wspieraniu programów szkolenia. Żadne
Państwo Cz łonkowskie nie jest zobowi ązane do korzystania z tego wsparcia. Ustawy europejskie
ustanawiaj ąniezbędne w tym celu środki, z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów
ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich.
3. Niniejszy artyku łnie narusza zobowi ązańPaństw Członkowskich do wdra żania prawa Unii ani
prerogatyw i obowi ązków Komisji. Nie narusza równie żpozostałych postanowie ńKonstytucji
przewiduj ący ch wspó łpracęadministracyjn ąmiędzy Państwami Cz łonkowskimi oraz mi ędzy nimi i
Unią.
TYTUŁIV
STOWARZYSZENIE KRAJÓW I TERYTORIÓW ZAMORSKICH
Artyku łIII-286
1. Kraje i terytoria pozaeuropejskie, które utrzymuj ąszczególne stosunki z Dani ą, Francj ą,
Niderlandami i Zjednoczonym Królestwem, są stowarzyszone z Unią . Lista tych krajów i terytoriów
(zwanych dalej „krajami i terytoriami ”) zawarta jest w za łączniku II.
Niniejszy tytu łma zastosowanie do Grenlandii, z zastrze żeniem szczególnych postanowie ń
zawartych w Protokole w sprawie szczególnych ustale ńdla Grenlandii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/129
2. Celem stowarzyszenia jest wspieranie rozwoju gospodarczego i społ ecznego krajów i terytoriów
oraz ustanowienie ścisłych stosunków gospodarczych mi ędzy nimi i Unią .
Stowarzyszenie s łuży przede wszystkim sprzyjaniu interesom i pomy ślności mieszka ńców tych
krajów i terytoriów, w sposób prowadz ący je do rozwoju gospodarczego, społ ecznego i kulturalnego,
do czego d ążą.
Artyku łIII-287
Stowarzyszenie ma nast ępujące cele:
a) Państwa Cz łonkowskie stosuj ąw wymianie handlowej z krajami i terytoriami takie same
warunki, jakie stosuj ąmiędzy sob ąna podstawie Konstytucji,
b) każdy kraj lub terytorium stosuje w swej wymianie handlowej z Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz
innymi krajami i terytoriami takie same warunki, jakie stosuje wzgl ędem pa ństwa europejskiego,
z którym utrzymuje szczególne stosunki,
c) Państwa Cz łonkowskie przyczyniaj ąsiędo inwestycji, których wymaga stopniowy rozwój tych
krajów i terytoriów,
d) w odniesieniu do inwestycji finansowanych przez Uni ę, udzia łw przetargach i dostawach jest
otwarty na równych warunkach dla wszystkich osób fizycznych i prawnych, które maj ą
przynale żnośćPaństwa Cz łonkowskiego lub jednego z krajów i terytoriów,
e) w stosunkach mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz krajami i terytoriami prawo
przedsiębiorczości obywateli i spół ek jest regulowane zgodnie z postanowieniami tytu łu III,
rozdziału I, sekcji 2, podsekcji 2 dotycz ącej swobody przedsi ębiorczo ści oraz w zastosowaniu
procedur przewidzianych w tej podsekcji, jak równie żna niedyskryminacyjnych podstawach, z
zastrzeżeniem aktów przyj ętych na mocy artyku łu III-291.
Artyku łIII-288
1. Cła na przywóz do Pa ństw Członkowskich towarów pochodz ących z krajów i terytoriów s ą
zakazane tak jak cł am iędzy Państwami Cz łonkowskimi zgodnie z Konstytucj ą.
2. Cła na przywóz do ka żdego kraju lub terytorium z Pa ństw Członkowskich lub z innego kraju lub
terytorium s ązakazane zgodnie z artyku łem III-151 ust ęp4 .
3. Kraje i terytoria mog ąjednak nak ładaćcła odpowiadają ce potrzebom ich rozwoju i
uprzemys łowienia lub cł a o charakterze fiskalnym, maj ące na celu zasilanie ich bud żetu.
Cła określone w pierwszym akapicie nie mog ąprzewyższać poziomu ce łnałożon ych na przywóz
produktów pochodz ących z Pa ństwa Członkowskiego, z którym ka żdy kraj lub terytorium utrzymuje
szczególne stosunki.C 310/130 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
4. Ustęp 2 nie ma zastosowania do krajów i terytoriów, które z racji ich szczególnych zobowi ązań
międzynarodowych, którymi s ązwiązane, stosuj ąjużniedyskryminacyjn ątaryfęcelną.
5. Ustanowienie lub zmiana ceł nałożonych na towary przywoż one do krajów i terytoriów nie
może powodować faktycznej lub prawnej, bezpo średniej lub poś redniej dyskryminacji mi ędzy
przywozem z ró żnych Pa ństw Członkowskich.
Artyku łIII-289
Jeżeli poziom ce łmających zastosowanie do towarów pochodz ących z pa ństwa trzeciego
przy przywozie do kraju lub na terytorium mo że, uwzgl ędniając zastosowanie artyku łu III-288
ustęp 1, spowodować zakłócenia w handlu ze szkodą dla Państwa Cz łonkowskiego, mo że onożądać
od Komisji przedstawienia innym Pa ństwom Cz łonkowskim środków niezb ędnych do zaradzenia tej
sytuacji.
Artyku łIII-290
Z
zastrzeżeniem postanowie ńdotyczących zdrowia publicznego, bezpiecze ństwa publicznego i
porządku publicznego, swoboda przep ływu pracowników z krajów i terytoriów do Pa ństw
Członkowskich oraz z Pa ństw Członkowskich do krajów i terytoriów jest uregulowana przez akty
przyjęte zgodnie z artyku łem III-291.
Artyku łIII-291
Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje jednomy ślnie, na podstawie do świadcze ńnabytych w ramach
stowarzyszenia krajów i terytoriów z Uni ą, ustawy europejskie, europejskie ustawy ramowe,
rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie okre ślające sposoby i procedur ęstowarzyszenia
krajów i terytoriów z Uni ą. Ustawy europejskie i europejskie ustawy ramowe s ąprzyjmowane po
konsultacji z Parlamentem Europejskim.
TYTUŁV
DZIA ŁANIA ZEWN ĘTRZNE UNII
ROZDZIA ŁI
POSTANOWIENIA O ZASTOSOWANIU OGÓLNYM
Artyku łIII-292
1. W swych dzia łaniach na arenie mi ędzynarodowej Unia opiera się na zasadach, które leżą
u podstaw jej utworzenia, rozwoju i rozszerzenia oraz które zamierza wspiera ćnaświecie:
demokracji, pa ństwa prawnego, powszechno ści i niepodzielno ści praw cz łowieka i podstawowych
wolności, poszanowania godno ści ludzkiej, zasad równo ści i solidarno ści oraz poszanowania zasad
Karty Narodów Zjednoczonych oraz prawa mię dzynarodowego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/131
Unia dąży do rozwijania stosunków i budowania partnerstwa z pa ństwami trzecimi, organizacjami
międzynarodowymi, regionalnymi lub światowymi, które równie żprzyjęły zasady, o których mowa
w pierwszym akapicie. Sprzyja ona wielostronnym rozwi ązaniom wspólnych problemów, w
szczególnoś ci w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych.
2. Unia okre śla i prowadzi wspólne polityki i dzia łania, dzia ła równie żna rzecz osią gnięcia
wysokiego stopnia wspó łpracy we wszelkich dziedzinach stosunków mi ędzynarodowych, w celu:
a) ochrony swych wspólnych warto ści, podstawowych interesów, bezpiecze ństwa, niezale żności i
integralno ści,
b) umacniania i wspierania demokracji, pa ństwa prawnego, praw cz łowieka i zasad prawa
międzynarodowego,
c) utrzymania pokoju, zapobiegania konfliktom i umacniania bezpiecze ństwa mi ędzynarodowego
zgodnie z celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych, jak równie żz zasadami Aktu
końcowego z Helsinek oraz celami Karty Paryskiej, w łączając te, które dotycz ągranic
zewnętrznych,
d) wspierania trwa łego rozwoju gospodarczego i spo łecznego oraz w zakresie środowiska
naturalnego pa ństw rozwijaj ących się, przyj ąwszy za nadrz ędny cel likwidacj ęubóstwa,
e) zachęcania wszystkich pa ństw do integracji w ramach gospodarki światowej, równie żdrogą
stopniowej eliminacji ogranicze ńw handlu mi ędzynarodowym,
f) przyczyniania si ędo opracowywania mi ędzynarodowych środków s łużących ochronie i
poprawie stanu środowiska naturalnego oraz trwa łego zarz ądzania światowymi zasobami
naturalnymi, w celu zapewnienia trwa łego rozwoju,
g) niesienia pomocy narodom, pa ństwom i regionom w usuwaniu skutków kl ęskżywiołowych lub
katastrof spowodowanych przez cz łowieka;
h) wspierania mi ędzynarodowego systemu opartego na silniejszej wspó łpracy wielostronnej i na
dobrym zarz ądzaniu na poziomie światowym.
3. Unia szanuje zasady i d ąży do osi ągnięcia celów, o których mowa w ust ępach 1 i 2, przy
opracowywaniu i wprowadzaniu w życie różnych dziedzin jej zewn ętrznych dzia łańobjętych
niniejszym tytu łem oraz aspektów zewn ętrznych innych polityk Unii.
Unia zapewnia spójno śćróżnych dziedzin jej dzia łania zewn ętrznego oraz ich spójno śćz innymi
politykami. Rada i Komisja, wspomagane przez ministra spraw zagranicznych Unii, zapewniaj ątę
spójnośćoraz wspó łpracują w tym celu.
Artyku łIII-293
1. W oparciu o zasady i cele wymienione w artykule III-292, Rada Europejska okre śla strategiczne
interesy i cele Unii.C 310/132 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Decyzje europejskie Rady Europejskiej w sprawie strategicznych interesów i celów Unii dotycz ą
wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa oraz innych dziedzin zewn ętrznych dzia łańUnii.
Decyzje te mog ądotyczyćstosunków Unii z okre ślonym pa ństwem lub regionem albo danego
tematu. Okreś lająone ich czas trwania oraz środki, które maj ązostaćudostępnione przez Unię i
Państwa Cz łonkowskie.
Rada Europejska stanowi jednomy ślnie na zalecenie Rady, która przyjmuje je na warunkach
przewidzianych dla ka żdej dziedziny. Decyzje europejskie Rady Europejskiej są wprowadzane w życie
zgodnie z procedurami przewidzianymi w Konstytucji.
2. Minister spraw zagranicznych Unii w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa
oraz Komisja w innych dziedzinach dzia łania zewn ętrznego, mog ąprzedkładać Radzie wspólne
wnioski.
ROZDZIA ŁII
WSPÓLNA POLITYKA ZAGRANICZNA I BEZPIECZE ŃSTWA
SEKCJA 1
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artyku łIII-294
1. W ramach zasad i celów jej zewn ętrznego dzia łania, Unia okre śla i realizuje wspóln ąpolitykę
zagraniczn ąib e z p i e c z e ństwa, obejmują cąwszystkie dziedziny polityki zagranicznej i
bezpiecze ństwa.
2. Państwa Cz łonkowskie wspieraj ą, aktywnie i bez zastrze żeń, wspóln ąpolitykęzagraniczn ąi
bezpiecze ństwa w duchu lojalno ści i wzajemnej solidarno ści.
Państwa Cz łonkowskie dzia łajązgodnie na rzecz umacniania i rozwijania wzajemnej solidarno ści
politycznej. Powstrzymuj ąsięod wszelkich dzia łań, które by łyby sprzeczne z interesami Unii
lub mog łyby zaszkodzi ćjej skuteczno ści jako spójnej sile w stosunkach mi ędzynarodowych.
Rada i minister spraw zagranicznych Unii czuwaj ąnad poszanowaniem tych zasad.
3. Unia prowadzi wspóln ąpolitykęzagraniczn ąi bezpiecze ństwa poprzez:
a) okre ślanie ogólnych wytycznych,
b) przyjmowanie decyzji europejskich okre ślających:
i) dział ania, które powinny by ćpodjęte przez Unię ,
ii) stanowiska, które powinny by ćpodjęte przez Unię,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/133
iii) zasady wykonania decyzji europejskich, o których mowa w punktach i) oraz ii),
c) umacnianie systematycznej wspó łpracy mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi w prowadzeniu ich
polityki.
Artyku łIII-295
1. Rada Europejska okre śla ogólne wytyczne wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa,
łącznie ze sprawami maj ącymi wp ływ na kwestie obronne.
Jeżeli wymaga tego sytuacja mi ędzynarodowa, przewodnicz ący Rady Europejskiej zwo łuje
nadzwyczajne posiedzenie Rady Europejskiej w celu okre ślenia strategicznych kierunków polityki
Unii w obliczu takiej sytuacji.
2. Rada przyjmuje decyzje europejskie niezb ędne do okre ślenia i realizacji wspólnej polityki
zagranicznej i bezpiecze ństwa na podstawie ogólnych wytycznych i strategicznych kierunków
określonych przez Rad ęEuropejsk ą.
Artyku łIII-296
1. Minister spraw zagranicznych Unii, który przewodniczy Radzie do Spraw Zagranicznych,
przyczynia się swoimi propozycjami do wypracowania wspólnej polityki zagranicznej i
bezpiecze ństwa oraz zapewnia wykonanie decyzji europejskich przyj ętych przez Rad ęEuropejsk ąi
Radę.
2. Minister spraw zagranicznych Unii reprezentuje Unię w zakresie spraw odnosz ących się
do wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa. Prowadzi dialog ze stronami trzecimi w imieniu
Unii oraz wyra ża jej stanowisko w organizacjach mi ędzynarodowych i na konferencjach
międzynarodowych.
3. W wykonywaniu swojego mandatu, minister spraw zagranicznych Unii jest wspomagany przez
Europejsk ąSłużbęDziałańZewnętrzn ych. Służba ta wspó łpracuje ze s łużbami dyplomatycznymi
Państw Członkowskich i skł ada się z urzędników odpowiednich departamentów Sekretariatu
Generalnego Rady i Komisji, jak równie żz personelu delegowanego przez krajowe sł użby
dyplomatyczne Pa ństw Członkowskich. Organizacja i zasady funkcjonowania Europejskiej S łużby
Dział ańZewnętrznych okre śla decyzja europejska Rady. Rada stanowi na wniosek ministra spraw
zagranicznych Unii po konsultacji z Parlamentem Europejskim i po uzyskaniu zgody Komisji.
Artyku łIII-297
1. Jeżeli sytuacja mi ędzynarodowa wymaga dzia łania operacyjnego Unii, Rada przyjmuje niezb ędne
decyzje europejskie. Decyzje te okre ślającele, zakres i środki, które maj ąbyćoddane do dyspozycji
Unii, a takż e, w miarę potrzeb, czas trwania i warunki realizacji dzia łania.
Jeżeli nastąpiła zmiana okoliczno ści mająca wyraźny wpływ na kwesti ęstanowiącąprzedmiot takiej
decyzji
europejskiej, Rada dokonuje przegl ądu zasad i celów takiej decyzji oraz przyjmuje niezb ędne
decyzje europejskie.C 310/134 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Decyzje europejskie, o których mowa w ust ępie 1, wi ążąPaństwa Cz łonkowskie w odniesieniu
do zajmowanych przez nie stanowisk i prowadzonych dzia łań.
3. O wszelkich zamiarach zaj ęcia krajowego stanowiska lub podj ęcia jakiegokolwiek krajowego
działania w zastosowaniu decyzji europejskiej, o której mowa w ust ępie 1, dane Pa ństwo
Członkowskie informuje w takim czasie, aby mo żliwe by ło, w razie potrzeby, wcze śniejsze
przeprowadzenie uzgodnie ńw Radzie. Obowi ązek wcze śniejszego poinformowania nie dotyczy
środków stanowi ących jedynie transpozycj ętakiej decyzji na pł aszczyźnie krajowej.
4. W przypadku bezwzgl ędnej konieczno ści wynikaj ącej z rozwoju sytuacji i wobec braku rewizji
decyzji europejskiej, o której mowa w ust ępie 1, Pa ństwa Członkowskie mog ąpodjąćw trybie pilnym
niezbędneśrodki, uwzgl ędniając ogólne cele takiej decyzji. Pa ństwo Cz łonkowskie, które podejmuje
takieśrodki, informuje o nich niezwł ocznie Rad ę.
5. W przypadku powa żnych trudno ści w wykonaniu decyzji europejskiej przewidzianej w
niniejszym artykule, Pa ństwo Cz łonkowskie powiadamia o nich Rad ę, która rozwa ża je i poszukuje
właściwych rozwi ązań. Nie mog ąbyćone sprzeczne z celami dzia łania ani szkodzi ćjego
skuteczno ści.
Artyku łIII-298
Rada przyjmuje decyzje europejskie, które okre ślająstanowisko Unii wobec do danego problemu o
charakterze geograficznym lub przedmiotowym. Pa ństwa Członkowskie zapewniaj ązgodnośćswych
polityk krajowych ze stanowiskami Unii.
Artyku łIII-299
1. Każde Państwo Cz łonkowskie, minister spraw zagranicznych Unii lub minister spraw
zagranicznych Unii przy wsparciu Komisji, mog ązwracaćsiędo Rady z wszelkimi pytaniami
dotyczącymi wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa oraz przedk ładać jej, odpowiednio,
inicjatywy lub wnioski.
2. W przypadkach wymagaj ących szybkiej decyzji, minister spraw zagranicznych Unii zwo łuje, z
inicjatywy w łasnej lub na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego, w ci ągu 48 godzin lub —w razie
bezwzgl ędnej potrzeby —w krótszym terminie, nadzwyczajne posiedzenie Rady.
Artyku łIII-300
1. Decyzje europejskie, o których mowa w niniejszym rozdziale, Rada przyjmuje, stanowi ąc
jednomy ślnie.
Każdy człon ek Rady, który wstrzymuje si ęod głosu, mo że jednocze śnie złożyćformalne
oświadczenie. W takim przypadku nie jest on zobowi ązany do wykonania decyzji europejskiej,
ale akceptuje, żed e c y z j at aw i ąże Unię. W duchu wzajemnej solidarno ści dane Pa ństwo
Członkowskie powstrzymuje się od wszelkich dzia łań, które mog łyby byćsprzeczne lub utrudni ć
działania Unii podejmowane na podstawie tej decyzji. Pozosta łeP aństwa Cz łonkowskie szanuj ąjego
stanowisko. Decyzja nie zostaje przyj ęta, jeżeli członkowie Rady, którzy z łożyli oś wiadczenie w
związku ze wstrzymaniem si ęod głosu, reprezentuj ąco najmniej jedn ątrzeciąPaństw
Członkowskich obejmuj ących co najmniej jedn ątrzeciąludności Unii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/135
2. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 1 Rada stanowi wi ększościąkwalifikowan ąw sytuacji, gdy:
a) przyjmuje decyzje europejskie okre ślające działania lub stanowiska Unii, na podstawie decyzji
europejskiej Rady Europejskiej dotycz ącej strategicznych interesów i celów Unii, o której mowa w
artykule III-293 ust ęp1 ,
b) przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąokreślającądziałania lub stanowiska Unii, zgodnie propozycj ą
ministra spraw zagranicznych Unii, przed łożonąw wyniku specjalnego wniosku, który Rada
Europejska skierowa ła do niego z w łasnej inicjatywy lub z inicjatywy ministra,
c) przyjmuje decyzję europejsk ąwykonuj ącądecyzję europejsk ąokreślającądziałanie lub
stanowisko Unii,
d) przyjmuje decyzj ęeuropejsk ądotyczącąmianowania specjalnego przedstawiciela zgodnie z
artykułem III-302.
Głosowanie nie dochodzi do skutku, je żeli członek Rady oś wiadcza, że z istotnych wzgl ędów polityki
krajowej, które musi okre ślić, zamierza się sprzeciwi ćprzyjęciu decyzji przyjmowanej wi ększością
kwalifikowan ą. Minister spraw zagranicznych Unii poszukuje, w ścisłej konsultacji z zainteresowa-
nym Państwem Cz łonkowskim, odpowiedniego dla tego Pa ństwa Członkowskiego rozwi ązania. Je żeli
rozwiązanie nie zostanie znalezione, Rada stanowi ącw iększościąkwalifikowan ąmoże wnieśćo
przedłożenie tej sprawy Radzie Europejskiej w celu przyj ęcia jednomy ślnie decyzji europejskiej.
3. Zgodnie z artyku łem I-40 ust ęp 7 Rada Europejska mo że jednomy ślnie przyj ąćdecyzję
europejsk ą, która przewiduje, że Rada stanowi wi ększościąkwalifikowan ąw sytuacjach innych niż te,
o których mowa w ust ępie 2 niniejszego artyku łu.
4. Ustępy 2 i 3 nie stosuj ąsiędo decyzji maj ących wp ływ na kwestie wojskowe lub obronne.
Artyku łIII-301
1. Jeżeli Rada Europejska lub Rada okre śliły wspólne podej ście Unii w rozumieniu artyku łu I-40
ustęp 5, minister spraw zagranicznych Unii i ministrowie spraw zagranicznych Pań stw
Członkowskich koordynuj ąswojądziałalnośćw Radzie.
2. Misje dyplomatyczne Pa ństw Członkowskich i delegatury Unii w pa ństwach trzecich i w
organizacjach mi ędzynarodowych współ pracująze sobą, przyczyniaj ącs iędo formu łowania
i wprowadzania w życie wspólnego podej ścia, o którym mowa w ust ępie 1.
Artyku łIII-302
Rada mo że mianować, zgodnie z propozycj ąministra spraw zagranicznych Unii specjalnego
przedstawiciela, któremu powierza si ęmandat w odniesieniu do poszczególnych kwestii
politycznych. Specjalny przedstawiciel w sprawowaniu swojego mandatu podlega ministrowi.C 310/136 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-303
Unia mo że zawiera ćumowy z jednym lub z wi ększąliczbąpaństw lub z organizacjami
międzynarodowymi w dziedzinach objętych niniejszym rozdzia łem.
Artyku łIII-304
1. Minister spraw zagranicznych Unii konsultuje si ęz Parlamentem Europejskim i informuje
Parlament Europejski zgodnie z artyku łem I-40 ust ęp 8 oraz artyku łem I-41 ust ęp 8. Czuwa on nad
tym, aby pogl ądy Parlamentu Europejskiego zosta ły należycie uwzgl ędnione. Specjalni przedstawi-
ciele mog ąuczestniczy ćw informowaniu Parlamentu Europejskiego.
2. Parlament Europejski mo że kierować do Rady i ministra spraw zagranicznych Unii pytania lub
formułowaćpod ich adresem zalecenia. Dwa razy w roku przeprowadza on debat ęo postępach w
realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, w tym wspólnej polityki bezpiecze ństwa i
obrony.
Artyku łIII-305
1. Państwa Cz łonkowskie koordynuj ąswe dział ania w organizacjach mi ędzynarodowych
i na konferencjach mi ędzynarodowych. podtrzymuj ąc na tym forum stanowiska Unii. Koordynacj ę
tęzapewnia minister spraw zagranicznych Unii.
Jeżeli w organizacjach mi ędzynarodowych lub na konferencjach mi ędzynarodowych nie wszystkie
Państwa
Członkowskie s ąreprezentowane, uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie podtrzymuj ą
stanowiska Unii.
2. Zgodnie z artyku łem I-16 ust ęp2 ,P a ństwa Cz łonkowskie reprezentowane w organizacjach
międzynarodowych lub na konferencjach mi ędzynarodowych, w których nie wszystkie Pa ństwa
Członkowskie uczestnicz ą, informuj ąte ostatnie, jak równie żministra spraw zagranicznych Unii, o
wszelkich sprawach b ędących przedmiotem wspólnego zainteresowania.
Państwa Cz łonkowskie, które s ątakżec złonkami Rady Bezpiecze ństwa Organizacji Narodów
Zjednoczonych, uzgadniaj ąi wyczerpują co informuj ąpozostałeP aństwa Cz łonkowskie, jak równie ż
ministra spraw zagranicznych Unii. Pa ństwa Cz łonkowskie, które s ączłonkami Rady Bezpiecze ń-
stwa, przy wykonywaniu swoich funkcji b ędąbronić stanowisk i interesów Unii, bez uszczerbku dla
ich zobowi ązańwynikających z Karty Narodów Zjednoczonych.
Jeżeli Unia okre śliła stanowisko w kwestii wpisanej do porz ądku obrad Rady Bezpiecze ństwa
Organizacji Narodów Zjednoczonych, Pa ństwa Cz łonkowskie, które zasiadaj ąw Radzie Bezpiecze ń-
stwa wnosz ąo przedstawienie stanowiska Unii przez ministra spraw zagranicznych Unii.
Artyku łIII-306
Misje dyplomatyczne i konsularne Pa ństw Członkowskich oraz delegatury Unii w pa ństwach trzecich
i na konferencjach mi ędzynarodowych, a tak że ich przedstawicielstwa w organizacjach mi ędzyna-
rodowych wspó łpracują ze sobąw celu zapewnienia przestrzegania i wykonania decyzji europejskich
określających stanowiska i dzia łania Unii przyj ętych na mocy niniejszego rozdzia łu. Umacniaj ąone
współpracę, wymieniaj ąc informacje i dokonuj ąc wspólnych ocen.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/137
Przyczyniaj ąsięone do wprowadzania w życie prawa obywateli europejskich do ochrony
na terytorium pa ństw trzecich, o którym mowa w artykule I-10 ust ęp 2 lit. c), oraz środków
podjętych zgodnie z artyku łem III-127.
Artyku łIII-307
1. Bez uszczerbku dla postanowie ńartykułu III-344, Komitet Polityczny i Bezpiecze ństwa
obserwuje sytuacj ęmiędzynarodow ąw dziedzinach obj ętych wspóln ąpolitykązagraniczn ąi
bezpiecze ństwa oraz przyczynia się do określania polityk, wydaj ąc opinie dla Rady, na jej wniosek, na
wniosek ministra spraw zagranicznych lub z inicjatywy w łasnej. Czuwa równie żnad realizacj ą
uzgodnionych polityk, bez uszczerbku dla kompetencji ministra spraw zagranicznych Unii.
2. W zakresie objętym niniejszym rozdzia łem Komitet Polityczny i Bezpieczeń stwa sprawuje, pod
kierunkiem Rady i ministra spraw zagranicznych Unii, kontrol ępolityczn ąi kierownictwo
strategiczne nad operacjami zarz ądzania kryzysami, o których mowa w artykule III-309.
Rada mo że upoważ nićKomitet do podj ęcia, w celu i na czas trwania operacji zarz ądzania kryzysami,
określonych przez Rad ę, odpowiednich środków dotycz ących kontroli politycznej i kierownictwa
strategicznego nad operacj ą.
Artyku łIII-308
Realizacja wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa nie narusza stosowania procedur
oraz zakresu uprawnie ńinstytucji przewidzianych w Konstytucji do wykonywania kompetencji Unii,
o których mowa w artyku łach I-13 —I-15 i w artykule I-17.
Wprowadzanie w życie polityk, o których mowa w tych artyku łach, tak że nie narusza stosowania
procedur oraz zakresu uprawnie ńinstytucji przewidzianych w Konstytucji do wykonywania
kompetencji Unii na podstawie niniejszego rozdzia łu.
SEKCJA 2
WSPÓLNA POLITYKA BEZPIECZE ŃSTWA I OBRONY
Artyku łIII-309
1. Misje, o których mowa w artykule I-41 ust ęp 1, przy prowadzeniu których Unia mo żeużyć
środków wojskowych i cywilnych, obejmuj ąwspólne dzia łania rozbrojeniowe, misje humanitarne i
ratunkowe, misje wojskowego doradztwa i wsparcia, misje zapobiegania konfliktom i utrzymywania
pokoju oraz misje s łużące zarz ądzaniu kryzysami, w tym przywracaniu pokoju i stabilizacji sytuacji
po konfliktach. Misje te mog ąprzyczynia ćsiędo walki z terroryzmem, w tym poprzez wspieranie
państw trzecich w zwalczaniu terroryzmu na ich terytoriach.C 310/138 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Rada przyjmuje decyzje europejskie dotycz ące misji w rozumieniu ust ępu 1, okre ślające ich cel i
zakres oraz ogólne warunki ich przeprowad zania. Minister spraw zagranicznych Unii,
pod kierunkiem Rady oraz w ścisłym i sta łym porozumieniu z Komitetem Politycznym i
Bezpiecze ństwa, zapewnia koordynacj ęcywilnych i wojskowych aspektów tych misji.
Artyku łIII-310
1. W ramach decyzji europejskich przyjmowanych na podstawie artyku łu III-309, Rada mo że
powierzy ćprzeprowadzenie misji grupie Pa ństw Członkowskich, które wyra żątakąwolęi które
dysponuj ąpotencja łem wymaganym dla tej misji. Te Pa ństwa Cz łonkowskie, wspólnie z ministrem
spraw zagranicznych Unii, uzgadniaj ąmiędzy sob ąsposób zarz ądzania misj ą.
2. Państwa Członkowskie uczestnicz ące w misji informuj ąregularnie Rad ęo jej przebiegu z w łasnej
inicjatywy lub na wniosek innego Pa ństwa Cz łonkowskiego. Je żeli wykonanie misji spowoduje
powstanie istotnych konsekwencji lub je żeli wymaga zmiany celu, zakresu i warunków misji
określonych w decyzjach europejskich, o których mowa w ust ępie 1 uczestnicz ące Państwa
Członkowskie niezw łocznie informuj ąo tym Rad ę. W takich przypadkach Rada przyjmuje
niezbędne decyzje europejskie.
Artyku łIII-311
1. Agencja do spraw Rozwoju Zdolno ści Obronnych, Bada ń, Zakupów i Uzbrojenia (Europejska
Agencja Obrony), ustanowiona w artykule I-41 ust ęp 3 ma za zadanie, pod kierunkiem Rady:
a) przyczynia ćsiędo okre ślania celów zdolno ści obronnych Pa ństw Członkowskich i oceny
wykonania zobowi ązańpodjętych przez Pa ństwa Członkowskie w zakresie zdolno ści obronnych,
b) wspiera ćharmonizacj ępotrzeb operacyjnych i ustanowienie skutecznych i spójnych sposobów
zamówie ń,
c) zgłaszaćwielostronne projekty dla osi ągnięcia celów zdolno ści obronnych oraz zapewnia ć
koordynacj ęprogramów realizowanych przez Pa ństwa Członkowskie i zarz ądzanie szczególnymi
programami wspó łpracy,
d) wspiera ćbadania nad technologiami obronnymi oraz koordynowa ći planować wspólne
działania badawcze i studia nad rozwią zaniami technicznymi odpowiadaj ącymi przysz łym
wymaganiom operacyjnym,
e) przyczynia ćsiędo określania, a w miarę potrzeby wprowadzania w życie wszelkich u żytecznych
środków wzmacniaj ących podstaw ęprzemys łowąi technologiczn ąsektora obronnego oraz
zwiększających efektywno śćwydatków wojskowych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/139
2. Europejska Agencja Obrony jest otwarta dla wszystkich Pa ństw Członkowskich zamierzaj ących
uczestniczy ćw jej pracach. Rada, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą, przyjmuje decyzj ę
europejsk ąokreślającąstatut, siedzib ęi zasady funkcjonowania Agencji. Decyzja ta uwzgl ędnia
poziom faktycznego uczestnictwa w dzia łaniach Agencji. W ramach Agencji tworzy się specjalne
grupy skupiaj ące Państwa Cz łonkowskie uczestnicz ące we wspólnych projektach. Agencja wykonuje
swoje dzia łania, w miarę potrzeby, w powi ązaniu z Komisj ą.
Artykuł III-312
1. Państwa Cz łonkowskie pragną ce wziąćudziałw stałej współpracy strukturalnej, o której mowa
w artykule I-41 ust ęp 6, które spe łniająkryteria i które przyj ęły zobowi ązania w zakresie zdolno ści
obronnych wymienione w Protokole w sprawie sta łej wspó łpracy strukturalnej, notyfikuj ąswój
zamiar Radzie i ministrowi spraw zagranicznych Unii.
2. W terminie trzech miesi ęcy od notyfikacji, o której mowa w ust ępie 1, Rada przyjmuje decyzj ę
europejsk ąustana
wiającąstałąwspółpracęstrukturaln ąi określającąlistęuczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich. Rada stanowi wi ększościąkwalifikowan ą, po konsultacji z ministrem spraw
zagranicznych Unii.3. Każde Państwo Cz łonkowskie, które na dalszym etapie pragnie wzi ąćudziałw stałej współpracy
strukturalnej, notyfikuje swój zamiar Radzie i ministrowi spraw zagranicznych Unii.Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąpotwierdzaj ącąudziałzainteresowanego Pa ństwa Cz łonkow-
skiego, które spe łnia kryteria i przyjmuje zobowi ązania, o których mowa w artyku łach 1 i 2
Protokoł u w sprawie sta łej wspó łpracy strukturalnej. Rada stanowi wi ększościąkwalifikowan ą,p o
konsultacji z ministrem spraw zagranicznych Unii. W gł osowaniu bior ąudziałtylko cz łonkowie
R
ady reprezentuj ący uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące
Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych Pa ństw.
Mniejszo śćblokująca obejmuje co najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentuj ących
więcej niż35 % ludno ści uczestnicz ących Państw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w przeciwnym
razie uznaje się ,żew iększośćkwalifikowana zosta ła osią gnięta.
4. Jeżeli uczestnicz ące Państwo Cz łonkowskie przesta ło spełniaćkryteria albo nie jest w stanie
wypełniaćzobowiązań, o których mowa w artykuł ac h 1 i 2 Protokoł u w sprawie sta łej współpracy
strukturalnej, Rada mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ązawieszaj ącąudziałzainteresowanego Pa ństwa
Członkowskiego.
Rada stanowi wi ększościąkwalifikowan ą.Wgłosowaniu bior ąudziałtylko cz łonkowie Rady
reprezentuj ący uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie, z wyj ątkiem zainteresowanego Pa ństwa
Członkowskiego.
Większośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące
Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych Pa ństw.
Mniejszo śćblokująca obejmuje co najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentuj ących
więcej niż35 % ludno ści uczestnicz ących Państw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w przeciwnym
razie uznaje się ,żew iększośćkwalifikowana zosta ła osią gnięta.C 310/140 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
5. Każde uczestnicz ące Państwo Cz łonkowskie, które pragnie wycofa ćsięze stałej wspó łpracy
strukturalnej, notyfikuje swoj ądecyzjęRadzie, która przyjmuje do wiadomo ści,że uczestnictwo
zainteresowanego Pa ństwa Cz łonkowskiego we wspó łpracy zakoń czyłos ię.
6. Decyzje europejskie i zalecenia Rady w ramach sta łej wspó łpracy strukturalnej inne ni żte
przewidziane w ust ępach 2 —5sąprzyjmowane jednomy ślnie. Do celów niniejszego ust ępu
jednomy ślnośćstanowiona jest jedynie g łosami przedstawicieli uczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich.
SEKCJA 3
POSTANOWIENIA FINANSOWE
Artyku łIII-313
1. Wydatki administracyjne ponoszone przez instytucje w zwi ązku z wykonywaniem niniejszego
rozdziałusąpokrywane z bud żetu Unii.
2. Wydatki operacyjne ponoszone w zwi ązku z wykonywaniem niniejszego rozdzia łusąrównież
pokrywane z bud żetu Unii, z wyj ątkiem wydatków przypadaj ących na operacje maj ące wpływ na
kwestie wojskowe i obronne oraz przypadków, gdy Rada postanowi inaczej.
Jeżeli wydatki nie s ąpokrywane z bud żetu Unii, ponosz ąje Państwa Członkowskie wed ług kryterium
produktu narodowego brutto, chyba że Rada postanowi inaczej. Pa ństwa Cz łonkowskie, których
przedstawiciele w Radzie z łożyli formalne oś wiadczenie na podstawie artyku łu III-300 ust ęp 1 akapit
drugi, nie s ązobowiązane do wnoszenia wk ładu w finansowanie operacji maj ących wp ływ na
kwestie wojskowe lub obronne.
3. Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustanawiaj ącąszczególne procedury w celu zapewnienia
szybkiego dost ępu dośrodków bud żetowych Unii przeznaczonych na natychmiastowe finansowanie
inicjatyw w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, zwł aszcza dzia łań
przygoto
wawczych do misji wymienionych w artyku łach I-41 ust ęp 1 i III-309. Rada stanowi po
konsultacji z Parlamentem Europejskim.Dział ania przygotowawcze do misji, o których mowa w artyku łach I-41 ust ęp 1 i III-309, które nie
obciążająbudżetu Unii, s ąfinansowane z funduszu pocz ątkowego utworzonego ze skł adek Państw
Członkowskich.
Rada na wniosek ministra spraw zagranicznych Unii przyjmuje wi ększościąkwalifikowan ądecyzje
europejskie ustanawiaj ące:
a) warunki tworzenia i finansowania funduszu pocz ątkowego, w szczególnoś ci wysokość ś rodków
przekazywanych funduszowi,
b) warunki zarz ądzania funduszem pocz ątkowym,
c) warunki kontroli finansowej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/141
Jeżeli misja zaplanowana zgodnie z artyku łem I-41 ust ęp 1 i artyku łem III-309, nie mo żeb yć
finansowana z bud żetu Unii, Rada upoważ nia ministra spraw zagranicznych Unii do wykorzystania
tego funduszu. Minister spraw zagranicznych Unii skł ada Radzie sprawozdanie z wykonania
tego upoważ nienia.
ROZDZIA ŁIII
WSPÓLNA POLITYKA HANDLOWA
Artyku łIII-314
Poprzez utworzenie unii celnej zgodnie z artyku łem III-151 Unia przyczynia się, we wspólnym
interesie, do harmonijnego rozwoju handlu światowego, stopniowego zniesienia ograniczeń
w handlu mi ędzynarodowym i w bezpo średnich inwestycjach zagranicznych oraz do obni żenia
barier celnych i innych.
Artyku łIII-315
1. Wspólna polityka handlowa jest oparta na jednolitych zasadach, w szczególno ści w odniesieniu
do zmian stawek celnych, zawierania umów celnych i handlowych dotycz ących handlu towarami i
usługami oraz do aspektów handlowych w łasności intelektualnej, bezpo średnich inwestycji
zagranicznych, ujednolicenia środków liberalizacyjnych, polityki eksportowej i handlowych środków
ochronnych podejmowanych w przypadku dumpingu lub subsydiów. Wspólna polityka handlowa
prowadzona jest zgodnie z zasadami i celami dzia łańzewnętrznych Unii.
2. Ustawy europejskie ustanawiaj ąśrodki okre ślające ramy realizacji wspólnej polityki handlowej.
3. Jeżeli istnieje potrzeba wynegocjowania i zawarcia umów z jednym lub wi ększąliczbąpaństw
albo organizacji mi ędzynarodowych, stosuje się artykułIII-325, z zastrze żeniem szczególnych
postanowie ńniniejszego artyku łu.
Komisja przedstawia zalecenia Radzie Ministrów, która upowa żnia jądo rozpocz ęcia koniecznych
rokowań.R a d aiK o m i s j as ąodpowiedzialne za zapewnienie zgodno ści umów b ędących
przedmiotem rokowań z wewn ętrznymi politykami i zasadami Unii.
Komisja prowadzi te rokowania w konsultacji ze specjalnym komitetem wyznaczonym przez Rad ęw
celu wsparcia jej w tym zadaniu i w ramach dyrektyw, które Rada mo że do niej kierować . Komisja
regularnie skł ada specjalnemu komitetowi i Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie w sprawie
postępu w rokowaniach.
4. W odniesieniu do rokowa ńi zawierania umów, o których mowa w ust ępie 3, Rada stanowi
większościąkwalifikowan ą.
W odniesieniu do rokowa ńi zawierania umów w dziedzinie handlu us ługami i w dziedzinie
handlowych aspektów w łasności intelektualnej, jak równie żbezpośrednich inwestycji zagranicznychC 310/142 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Rada stanowi jednomy ślnie, jeżeli umowy te zawieraj ąpostanowienia wymagaj ące jednomy ślności do
przyjęcia przepisów wewn ętrznych.
Rada stanowi jednomy ślnie także przy rokowaniach i zawieraniu umów:
a) w dziedzinie handlu us ługami w zakresie kultury i audiowizualnymi, je żeli mogłyby one zagrozi ć
różnorodno ści kulturowej i j ęzykowej Unii,
b) w dziedzinie handlu us ługami spo łecznymi, w zakresie edukacji i zdrowia, je żeli takie umowy
mogłyby w znacznym stopniu zak łócaćdziałanie krajowego systemu tych us ług i będąmieć
negatywny wp ływ na odpowiedzialno śćPaństw Członkowskich za ich zapewnienie.
5. Rokowania i zawieranie umów mi ędzynarodowych w dziedzinie transportu podlegaj ą
postanowieniom sekcji 7 rozdzia łu III tytu łu III oraz artyku łu III-325.
6. Wykonywanie uprawnie ńw dziedzinie wspólnej polityki handlowej, przyznanych niniejszym
artykułem, nie narusza podzia łu kompetencji mi ędzy Unią iP aństwami Cz łonkowskimi i nie
prowadzi do harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Członkowskich, je żeli
K
onstytucja wyklucza taką harmonizacj ę.
ROZDZIA ŁIV
WSPÓŁPRACA Z PA ŃSTWAMI TRZECIMI
I POMOC HUMANITARNA
SEKCJA 1
WSPÓŁPRACA NA RZECZ ROZWOJU
Artyku łIII-316
1. Polityka Unii w dziedzinie wspó łpracy na rzecz rozwoju jest prowadzona zgodnie z zasadami i
celami dzia łańzewnętrznych Unii. Polityka Unii i polityka Pa ństw Członkowskich w dziedzinie
współpracy na rzecz rozwoju uzupe łniająsięi wzmacniaj ąwzajemnie.
Głównym celem polityki Unii w tej dziedzinie jest zmniejszenie, a docelowo likwidacja ubóstwa. Przy
wykonywaniu polityk, które mog łyby mie ćwpływ na kraje rozwijaj ące się, Unia bierze pod uwag ę
cele wspó łpracy na rzecz rozwoju.
2. Unia i Pa ństwa Członkowskie szanuj ązobowiązania i uwzgl ędniającele, na które wyrazi ły zgodę
w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych w łaściwych organizacji mi ędzynarodowych.
Artyku łIII-317
1. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąśrodki niezb ędne w celu
realizacji polityki w dziedzinie wspó łpracy na rzecz rozwoju, które mog ądotyczyćwieloletnich
programów wspó łpracy z krajami rozwijaj ącymi się lub programów tematycznych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/143
2. Unia mo że zawiera ćzp aństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi
umowy, które przyczyniaj ąsiędo realizacji celów, o których mowa w artyku łach III-292 i III-316.
Ustęp 1 nie narusza kompetencji Pa ństw Czł o n k o w s k i c hd on e g o c j o w a n i awo r g a n a c h
międzynarodowych i zawierania umów.
3. Europejski Bank Inwestycyjny przyczynia si ę, na warunkach przewidzianych w jego statucie, do
realizacji środków, o których mowa w ust ępie 1.
Artyku łIII-318
1. Dążąc do zwi ększenia komplementarno ści i skuteczno ści swoich dzia łań, Unia i Pa ństwa
Członkowskie koordynuj ąswoje polityki w dziedzinie wspó łpracy na rzecz rozwoju i konsultuj ąsię
między sobąw sprawie swych programów pomocy, w tym w ramach organizacji mię dzynarodowych
i podczas konferencji mi ędzynarodowych. Mog ąone podejmować wspólne dzia łania. Pa ństwa
Członkowskie przyczyniaj ąsię, w razie potrzeby, do wykonania programów pomocy Unii.
2. Komisja mo że podjąćkażdąużyteczną inicjatyw ęw celu wsparcia koordynacji, o której mowa w
ustępie 1.
3. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji, Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wspó łpracująz
państwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi.
SEKCJA 2
WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA, FINANSOWA I TECHNICZNA
ZP AŃSTWAMI TRZECIMI
Artyku łIII-319
1. Bez uszczerbku dla innych postanowień Konstytucji, w szczególno ści postanowie ń
artykułów III-316 —III-318, Unia prowadzi dzia łania w zakresie wspó łpracy gospodarczej, finansowej
i technicznej, w tym pomocy w szczególno ści w dziedzinie finansowej, z pa ństwami trzecimi innymi
niżpaństwa rozwijaj ące się. Dział ania te s ąspójne z polityk ąUnii na rzecz rozwoju i s ąprowadzone
zgodnie z zasadami i celami jej dzia łańzewnętrznych. Dzia łania Unii i Pa ństw Członkowskich
wzajemnie się wspieraj ąi uzupełniają.
2 . U s t a w ye u r o p e j s k i el u be u r o p e j s k i eu s t a w yr a m o w eu s t a n a w i a j ąśrodki niezb ędne do
wprowadzenia w życie ustępu 1.
3. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji, Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wspó łpracująz
państwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi. Warunki wspó łpracy Unii
mogąstanowićprzedmiot umów mi ędzy Unią i zainteresowanymi stronami trzecimi.
Ustęp 1 nie narusza kompetencji Pa ństw Czł o n k o w s k i c hd on e g o c j o w a n i awo r g a n a c h
międzynarodowych i zawierania umów.C 310/144 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-320
Jeżeli sytuacja w pa ństwie trzecim wymaga pilnej pomocy finansowej ze strony Unii, Rada przyjmuje
niezbędne decyzje europejskie na wniosek Komisji.
SEKCJA 3
POMOC HUMANITARNA
Artyku łIII-321
1. Dział ania Unii w dziedzinie pomocy humanitarnej są prowadzone zgodnie z zasadami i celami
działańzewnętrznych Unii. Dzia łania te maj ąna celu zapewnienie dora źnej pomocy, opieki i
ochrony ludno ści w pa ństwach trzecich, która sta łas ięofiarąklęskżywiołowych lub katastrof
spowodowanych przez cz łowieka, aby sprosta ćpotrzebom humanitarnym wynikaj ącym z takich
różnych sytuacji. Dzia łania Unii i Pa ństw Członkowskich wzajemnie się uzupełniająi wzmacniaj ą.
2. Pomoc humanitarna jest udzielana zgodnie z zasadami prawa mi ędzynarodowego
oraz zasadami bezstronno ści, neutralno ści i niedyskryminacji.
3. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąniezbędneśrodki, okre ślające
ramy prowadzenia przez Uni ęakcji pomocy humanitarnej.
4. Unia mo że zawiera ćzp aństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi
wszelkie rodzaje umów, które przyczyniaj ąsiędo realizacji celów, o których mowa w ust ępie 1
i artykule III-292.
Ustęp 1 nie narusza kompetencji Pa ństw Członkowskich do negocjowania na forach mię dzynaro-
dowych i zawierania umów.
5. W celu ustanowienia ram wspólnego wk ładu młodych Europejczyków w akcje pomocy
humanitarnej Unii ustanawia się Europejski Ochotniczy Korpus Pomocy Humanitarnej. Ustawy
europejskie okre ślająstatus i warunki dzia łania Korpusu.
6. Komisja mo że podjąćkażdąużytecznąinicjatyw ęna rzecz lepszej koordynacji dzia łańUnii i
Państw Członkowskich, zmierzaj ącądo większej skuteczno ści i lepszego uzupe łniania sięś rodków
pomocy humanitarnej na poziomie Unii i krajowym.7. Unia zapewnia, że jej akcje pomocy humanitarnej b ędąskoordynowane i zgodne z dzia łaniami
podjętymi przez organizacje i organy mi ędzynarodowe, w szczególnoś ci te, które wchodz ąws kład
Systemu Narodów Zjednoczonych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/145
ROZDZIA ŁV
ŚRODKI OGRANICZAJ ĄCE
Artyku łIII-322
1. Jeżeli decyzja europejska, przyj ęta zgodnie z rozdzia łem II, przewiduje zerwanie
lub ograniczenie w ca łości lub w cz ęści stosunków gospodarczych i finansowych z jednym lub z
większąliczbąpaństw trzecich, Rada przyjmuje niezb ędne rozporz ądzenia europejskie lub decyzje
europejskie, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ąna wspólny wniosek ministra spraw zagranicz-
nych Unii oraz Komisji. Rada informuje o tym Parlament Europejski.
2. Jeżeli przewiduje to decyzja europejska przyj ęta zgodnie z rozdzia łem II, Rada mo że podjąć
środki ograniczaj ące wobec osób fizycznych lub prawnych oraz grup lub podmiotów innych niż
państwa, zgodnie z procedur ą, o której mowa w ust ępie 1.
3. Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawieraj ąniezbędne przepisy w zakresie gwarancji
prawnych.
ROZDZIA ŁVI
UMOWY MI ĘDZYNARODOWE
Artyku łIII-323
1. Unia mo że zawiera ćumowy z jednym lub z wi ększąliczbąpaństw trzecich lub organizacji
międzynarodowych, je żeli przewiduje to Konstytucja, lub gdy zawarcie umowy jest niezb ędne
do osią gnięcia, w ramach polityk Unii, jednego z celów, o których mowa w Konstytucji, lub
gdy zawarcie umowy jest przewidziane w prawnie wi ążącym akcie Unii lub mo że miećwpływ
na wspólne zasady lub zmieni ćich zakres.
2. Umowy zawarte przez Unię wiążąinstytucje Unii i Pa ństwa Cz łonkowskie.
Artyku łIII-324
Unia mo że zawiera ćz jednym lub wi ększąliczbąpaństw trzecich lub organizacji mi ędzynarodowych
umowy stowarzyszeniowe w celu tworzenia stowarzysze ńcharakteryzuj ących się wzajemno ściąpraw
i obowiązków, wspólnymi dzia łaniami i szczególnymi procedurami.
Artyku łIII-325
1. Bez uszczerbku dla szczególnych postanowie ńartykułu III-315, umowy pomię dzy Unią a
państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi s ąnegocjowane i zawierane zgodnie z
następującąprocedur ą.
2. Rada upowa żnia do podj ęcia rokowa ń, wydaje dyrektywy negocjacyjne, upowa żnia
do
podpisywania i zawierania umów.C 310/146 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Komisja lub, je żeli przewidywana umowa dotyczy wy łącznie lub gł ównie wspólnej polityki
zagranicznej i bezpiecze ństwa, minister spraw zagranicznych Unii, przedstawia swe zalecenia Radzie,
która przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąupoważ niającądo podj ęcia rokowań oraz, w zale żności od
przedmiotu przewidywanej umowy, nominuj ącąnegocjatora lub przewodnicz ącego zespo łu
negocjatorów Unii.
4. Rada mo że kierować dyrektywy do negocjatora Unii oraz wyznaczy ćspecjalny komitet, w
konsultacji z którym nale ży prowadzi ćrokowania.
5. Rada, na wniosek negocjatora przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąupoważ niającądo podpisania
umowy i, w razie potrzeby, do tymczasowego jej stosowania, przed jej wejś ciem w życie.
6. Na wniosek negocjatora Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąw sprawie zawarcia umowy.
Z wyjątkiem przypadków, w których umowy dotycz ąwyłącznie wspólnej polityki zagranicznej i
bezpiecze ństwa, Rada przyjmuje decyzj ęw sprawie zawarcia umowy:
a) po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego w nast ępujących przypadkach:
i) umów ustanawiaj ących stowarzyszenie,
ii) przyst ąpienia Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności,
iii) umów, które tworz ąspecyf iczne ramy instytucjonalne poprzez organizacj ęprocedur
współpracy,
iv) umów maj ących istotne implikacje bud żetowe dla Unii,
v) umów dotycz ących dziedzin, do których stosuje się zwykłąprocedur ęustawodawcz ąalbo
szczególną procedur ęustawodawcz ą, w przypadku której potrzebna jest zgoda Parlamentu
Europejskiego.
Parlament Europejski i Rada mog ą, w pilnych przypadkach, uzgodni ćtermin wyra żenia zgody.
b) po konsultacji z Parlamentem Europejskim w innych przypadkach. Parlament Europejski wyra ża
swojąopinięw terminie, jaki Rada mo że określićstosownie do pilno ści sprawy. W przypadku
braku opinii w tym terminie Rada mo że stanowi ćsamodzielnie.
7. Zawieraj ąc umow ę, Rada mo że, na zasadzie odst ępstwa od ust ępów 5, 6 i 9, upowa żnić
negocjatora do zatwierdzenia poprawek w imieniu Unii, gdy umowa przewiduje, że poprawki
te powinny by ćprzyjęte wed ług procedury uproszczonej lub przez organ utworzony przez
tęumowę. Rada mo żed ołączyćdo takiego upoważ nienia warunki specyficzne.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/147
8. Podczas ca łej procedury Rada stanowi wi ększościąkwalifikowan ą.
Rada stanowi jednak jednomy ślnie, gdy umowa dotyczy dziedziny, w której do przyj ęcia aktu Unii
wymagana jest jednomy ślność , jak równie żw przypadku umów ustanawiaj ących stowarzyszenie oraz
umów, o których mowa w artykule III-319 z krajami kandyduj ącymi do przyst ąpienia.
9. Rada, na wniosek Komisji lub ministra spraw zagranicznych Unii, przyjmuje decyzj ęeuropejsk ą
zawieszaj ącąstosowanie umowy i ustalaj ącąstanowiska, które maj ąbyćzajęte w imieniu Unii w
organie utworzonym przez umow ę, gdy organ ten ma przyj ąćakty maj ące skutki prawne, z
wyjątkiem aktów uzupe łniających lub zmieniaj ących ramy instytucjonalne umowy.
10. Parlament Europejski jest natychmiast i w peł ni informowany na wszystkich etapach procedury.
11. Państwo Cz łonkowskie, Parlament Europejski, Rada lub Komisja mog ąuzyskaćopinię
Trybuna łu Sprawiedliwo ści w sprawie zgodno ści przewidywanej umowy z Konstytucj ą.J eżeli opinia
Trybuna łu Sprawiedliwoś ci jest negatywna, przewidywana umowa mo że wejśćwżycie wyłą cznie po
jej
zmianie lub rewizji Konstytucji.
Artyku łIII-326
1. Na zasadzie odstępstwa od artyku łu III-325, Rada, b ądźna zalecenie Europejskiego Banku
Centralnego, b ądźna zalecenie Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, w celu
doprowadzenia do konsensu zgodnego z celem stabilno ści cen, mo że zawrze ćumowy formalne
dotyczące systemu kursów wymiany euro w stosunku do walut pa ństw trzecich. Rada stanowi
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim, zgodnie z procedur ąokreśloną w ustępie 3.
Rada, bądźna zalecenie Europejskiego Banku Centralnego b ądźna zalecenie Komisji i po konsultacji
z Europejskim Bankiem Centralnym, w celu doprowadzenia do konsensu zgodnego z celem
stabilno ści cen, mo że przyjąć, zmieni ćlub zrezygnować z centralnych kursów euro w systemie
kursów walutowych. Przewodnicz ący Rady informuje Parlament Europejski o przyj ęciu, zmianie lub
rezygnacji z centralnych kursów euro.
2. W przypadku braku systemu kursów walutowych w stosunku do wi ększej liczby walut pa ństw
trzecich w rozumieniu ust ępu 1, Rada stanowi ącbądźna zalecenie Europejskiego Banku
Centralnego, b ądźna zalecenie Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, moż e
określićogólne kierunki polityki kursów walutowych w stosunku do tych walut. Te ogólne kierunki
nie naruszaj ąpodstawowego celu Europejskiego Systemu Banków Centralnych, a mianowicie
utrzymania stabilno ści cen.
3. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu III-325, w przypadku gdy umowy w sprawach odnosz ących
siędo systemu walutowego lub kursowego powinny stanowi ćprzedmiot rokowań między Uni ąa
jednym lub wi ększąliczbąpaństw trzecich albo organizacji mi ędzynarodowych, Rada, stanowi ącn a
zalecenie Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, decyduje o ustaleniach
dotyczących rokowań i zawarcia tych umów. Ustalenia te powinny zapewni ćwyrażanie przez Uni ę
jednolitego stanowiska. Komisja jest w pe łni włączana do rokowa ń.C 310/148 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
4. Bez uszczerbku dla kompetencji i umów Unii w dziedzinie unii gospodarczej i walutowej,
Państwa Cz łonkowskie mog ąprowadzi ćrokowania w organach mi ędzynarodowych i zawiera ć
umowy.
ROZDZIA ŁVII
STOSUNKI UNII Z ORGANIZACJAMI MI ĘDZYNARODOWYMI
IP AŃSTWAMI TRZECIMI ORAZ DELEGATURY UNII
Artykuł III-327
1. Unia ustanawia wszelkie w łaściwe formy wspó łpracy z organami Organizacji Narodów
Zjednoczonych i ich wyspecjalizowanymi agencjami, Rad ąEuropy, Organizacj ąBezpiecze ństwa
i Współpracy w Europie oraz Organizacj ąWspółpracy Gospodarczej i Rozwoju.
Unia utrzymuje takż ewłaściwe stosunki z innymi organizacjami mi ędzynarodowymi.
2. Obowi ązek wprowadzenia niniejszego artyku łuwżycie spoczywa na ministrze spraw
zagranicznych Unii i na Komisji.
Artyku łIII-328
1. Delegatury Unii w pa ństwach trzecich i przy organizacjach mi ędzynarodowych zapewniaj ą
reprezentacj ęUnii.
2. Delegatury Unii podlegaj ąministrowi spraw zagranicznych Unii. Dzia łająwścisłej współpracy z
misjami dyplomatycznymi i konsularnymi Pa ństw Członkowskich.
ROZDZIA ŁVIII
STOSOWANIE KLAUZULI SOLIDARNO ŚCI
Artyku łIII-329
1.
Jeżeli Państwo Cz łonkowskie sta łos ięofiarąataku terrorystycznego lub kl ęskiżywiołowej lub
katastrofy spowodowanej przez cz łowieka, na pro śbęjego władz politycznych inne Pa ństwa
Członkowskie udzielaj ąmu wsparcia. W tym celu Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ąswe dzia łania
w Radzie.
2. Stanowi ąc na wspólny wniosek Komisji i ministra spraw zagranicznych Unii, Rada przyjmuje
decyzję europejsk ąokreślającąwarunki zastosowania przez Uni ęklauzuli solidarno ści,
o której mowa w artykule I-43. Rada stanowi zgodnie z artyku łem III-300 ust ęp1 ,j eżeli decyzja
ta ma wp ływ na kwestie obronne. Parlament Europejski jest informowany.
W zakresie niniejszego ust ępu i bez uszczerbku dla artyku łu III-344, Rad ęwspomagaj ąKomitet
Polityczny i Bezpieczeń stwa, wspierany przez struktury powsta łe w ramach wspólnej polityki16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/149
bezpiecze ństwa i obrony, oraz Komitet, o którym mowa w artykule III-261, które, w razie potrzeby,
przedstawiaj ąwspólne opinie.
3. W celu umoż liwienia podj ęcia skutecznych dzia łańprzez Unię i jej Państwa Członkowskie, Rada
Europejska systematycznie ocenia zagro żenia dla Unii.
TYTUŁVI
FUNKCJONOWANIE UNII
ROZDZIA ŁI
POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE
SEKCJA 1
INSTYTUCJE
Podsekcja 1
Parlament Europejski
Artyku łIII-330
1. Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady ustanawia niezb ędneśrodki w celu
umoż liwienia przeprowadzenia powszechnych wyborów bezpo średnich do Parlamentu Euro-
pejskiego, zgodnie z jednolit ąprocedur ąwe wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich lub zgodnie z
zasadami wspólnymi dla wszystkich Pa ństw Członkowskich.
Rada stanowi jednomy ślnie z inicjatywy Parlamentu Europejskiego, po uzyskaniu jego zgody
udzielonej wi ększościągłosów jego cz łonków. Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa
wchodzi w życie po jej zatwierdzeniu przez Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi
wymogami konstytucyjnymi.
2. Ustawa europejska Parlamentu Europejskiego okre śla status i ogólne warunki peł nienia funkcji
przez jego cz łonków. Parlament Europejski stanowi, z inicjatywy w łasnej, po zasi ęgnięciu opinii
Komisji i po zatwierdzeniu przez Rad ę. Rada stanowi jednomy ślnie w sprawie wszelkich przepisów
lub warunków dotycz ących opodatkowania obecnych lub by łych członków.
Artyku łIII-331
Ustawa europejska okre śla status partii politycznych na poziomie europejskim, o których mowa w
artykule I-46 ust ęp 4, w szczególno ści zasady dotycz ące ich finansowania.C 310/150 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-332
Parlament Europejski mo że, stanowi ącw iększościąswoich cz łonków, zażą daćod Komisji
przedłożenia wszelkich w łaściwych wniosków w kwestiach, co do których uwa ża on,że akt Unii
jest niezb ędny w celu wykonania Konstytucji. Je żeli Komisja nie przed łoży wniosku, zawiadamia
o tym Parlament Europejski, podaj ąc uzasadnienie.
Artyku łIII-333
W ramach wykonywania swych zada ńParlament Europejski mo że, nażądanie jednej czwartej swoich
członków, ustanowi ćtymczasow ąkomisjęśledcządo zbadania, bez uszczerbku dla uprawnie ń
powierzonych w Konstytucji innym instytucjom lub organom, zarzutów naruszenia
lub niew łaściwego administrowania w stosowaniu prawa Unii, chyba że podnoszone fakty s ą
rozpatrywane przez s ąd i post ępowanie s ądowe nie jest zakoń czone.
Tymczasowa komisja śledcza koń czy dzia łalnośćwraz z przed łożeniem swojego sprawozdania.
Ustawa europejska Parlamentu Europejskiego okre śla szczegó ły dotyczące wykonywania uprawnie ń
śledczych. Parlament Europejski stanowi z w łasnej inicjatywy, po uzyskaniu zgody Rady i Komisji.
Artyku łIII-334
Zgodnie z artyku łem I-10 ust ęp 2 lit. d), wszyscy obywatele Unii, jak równie żwszystkie osoby
fizyczne lub prawne, maj ące miejsce zamieszkania lub statutow ąsiedzibęwP aństwie Cz łonkowskim,
mająprawo kierowania, indywidualnie lub wspólnie z innymi osobami, petycji do Parlamentu
Europejskiego w sprawach objętych zakresem dzia łalności Unii, które dotycz ąich bezpo średnio.
Artyku łIII-335
1. Parlament Europejski wybiera Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Zgodnie z
artykułami I-10 ust ęp 2 lit. d) i I-49, jest on uprawniony do przyjmowania od każ dego obywatela
Unii lub ka żdej osoby fizycznej b ądźprawnej maj ącej miejsce zamieszkania lub statutow ąsiedzibęw
Państwie Cz łonkowskim skarg, które dotycz ąprzypadków niew łaściwego administrowania w
działaniach instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii, z wy łączeniem Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej wykonuj ącego swoje funkcje s ądowe.
Zgodnie ze swymi zadaniami, Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadza dochodzenia, któreuważa za uzasadnione, b ądźz inicjatywy w łasnej,
 bądźna podstawie skarg przedstawionych mu
bezpośrednio lub za po średnictwem cz łonka Parlamentu Europejskiego, chyba że podnoszone fakty
sąlub były przedmiotem post ępowania s ądowego. Je żeli Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdzi
przypadek niew łaściwego administrowania, przekazuje spraw ędo danej instytucji, organu, lub
jednostki organizacyjnej, które maj ątrzy miesi ące, aby poinformować go o swoim stanowisku.
Następnie Rzecznik Praw Obywatelskich przesy ła sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i danej
instytucji, organowi lub jednostce organizacyjnej. Osoba, która z łożyła skargę, jest informowana o
wyniku dochodze ń.
Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia Parlamentowi Europejskiemu roczne sprawozdanie z
wyników swoich dochodze ń.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/151
2. Rzecznik Praw Obywatelskich jest wybierany po ka żdych wyborach do Parlamentu Euro-
pejskiego na okres jego kadencji. Rzecznik Praw Obywatelskich mo żeb yćmianowany ponownie.
Rzecznik Praw Obywatelskich mo że zostaćodwołany przez Trybuna łSprawiedliwoś ci nażądanie
Parlamentu Europejskiego, je żeli nie spe łnia jużwarunków koniecznych do wykonywania swych
funkcji lub je żeli dopu ściłsiępoważ nego uchybienia.
3. Rzecznik Praw Obywatelskich jest w peł ni niezale żny w wykonywaniu swej funkcji. W
wykonywaniu tej funkcji nie zwraca się o instrukcje ani ich nie przyjmuje od żadnej instytucji, organu
lub jednostki organizacyjnej. Podczas trwania swej kadencji Rzecznik Praw Obywatelskich nie moż e
wykonywaćż adnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalności zawodowej.
4. Ustawa europejska Parlamentu Europejskiego okre śla status i ogólne warunki peł nienia funkcji
Rzecznika Praw Obywatelskich. Parlament Europejski stanowi z w łasnej inicjatywy, po zasi ęgnięciu
opinii Komisji i za zgod ąRady.
Artyku łIII-336
Parlament Europejski odbywa sesj ęroczną. Zbiera się on z mocy prawa w drugi wtorek marca.
Parlament Europejski mo że zebraćsięna sesji nadzwyczajnej na żądanie wi ększości jego cz łonków
lub nażądanie Rady b ądźK omisji.
Artyku łIII-337
1. Rada Europejska i Rada s ąwysłuchiwane przez Parlament Europejski na warunkach
przewidzianych w regulaminie Rady Europejskiej i Rady.
2. Komisja mo że uczestniczy ćwe wszystkich posiedzeniach Parlamentu Europejskiego, a na swój
wniosek musi by ćwysłuchana. Komisja odpowiada ustnie lub pisemnie na pytania skierowane do
niej przez Parlament Europejski lub jego cz łonków.
3. Parlament Europejski na posiedzeniu jawnym rozpatruje ogólne sprawozdanie roczne
przedstawione mu przez Komisj ę.
Artyku łIII-338
Z zastrze żeniem odmiennych postanowie ńKonstytucji, Parlament Europejski stanowi wi ększością
oddanych gł osów. Regulamin Parlamentu Europejskiego okre śla kworum.
Artyku łIII-339
Parlament Europejski uchwala swój regulamin, stanowi ącw iększościąswoich cz łonków.
Protokoł y posiedze ńParlamentu Europejskiego są publikowane na warunkach okre ślonych w
Konstytucji i w regulaminie Parlamentu Europejskiego.C 310/152 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-340
Jeżeli do Parlamentu Europejskiego wp łynie wniosek o wotum nieufno ści dla Komisji ze wzgl ędu na
jej działalność,m ożeo ngłosowaćw sprawie tego wniosku co najmniej trzy dni po jego z łożeniu i
wyłącznie w gł osowaniu jawnym.
Jeżeli wniosek o wotum nieufno ści zostanie przyj ęty większościądwóch trzecich oddanych gł osów,
reprezentuj ącąwiększośćczłonków Parlamentu Europejskiego, cz łonkowie Komisji kolegialnie
rezygnuj ąze swych funkcji a minister spraw zagranicznych Unii rezygnuje z peł nienia funkcji w
Komisji. Nadal peł niąoni swoje funkcje i prowadz ąsprawy bie żące do czasu zast ąpienia ich zgodnie
z artyku łami I-26 i I-27. W takim przypadku mandat cz łonków Komisji mianowanych na ich miejsce
wygasa z dniem, w którym wygas łby mandat cz łonków Komisji zobowi ązanych do kolegialnej
rezygnacji.
Podsekcja 2
Rada Europejska
Artyku łIII-341
1. W przypadku gł osowania ka żdy członek Rady Europejskiej mo że otrzyma ćpełnomocnictwo
tylko od jednego z pozosta łych członków.
Wstrzymanie się od gł osu przez cz łonków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi przeszkody
w przyjęciu uchwa ły, która wymaga jednomy ślności.
2. Przewodnicz ący Parlamentu Europejskiego mo że zostaćzaproszony przez Rad ęEuropejsk ąw
celu jego wys łuchania.
3. Rada Europejska stanowi zwyk łąwiększościąw kwestiach proceduralnych oraz w sprawie
przyjęcia swojego regulaminu.
4. Rad ęEuropejsk ąwspomaga Sekretariat Generalny Rady.
Podsekcja 3
Rada Ministrów
Artyku łIII-342
Posiedzenia Rady zwoł uje jej przewodnicz ący z inicjatywy w łasnej, jednego z jej cz łonków lub
Komisji.
Artyku łIII-343
1. W przypadku gł osowania ka żdy członek Rady mo że otrzyma ćpełnomocnictwo tylko od
jednego z pozosta łych członków.
2. Jeżeli przyj ęcie uchwa ły wymaga wi ększości zwyk łej, Rada stanowi wi ększościąswoich
członków.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/153
3. Wstrzymanie się od gł osu przez cz łonków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi
przeszkody w przyj ęciu uchwa łRady, które wymagaj ąjednomy ślności.
Artykuł III-344
1. Komitet z łożony ze sta łych przedstawicieli rz ądów Państw Członkowskich jest odpowiedzialny
za przygotowywanie prac Rady i wykonywanie zada ńpowierzonych mu przez Rad ę. Komitet mo że
przyjmować decyzje proceduralne w przypadkach przewidzianych w regulaminie Rady.
2. Rad ęwspomaga Sekretariat Generalny, dzia łający pod kierunkiem sekretarza generalnego
mianowanego przez Rad ę.
Rada decyduje o organizacji Sekretariatu Generalnego zwyk łąwiększością.
3. Rada stanowi zwyk łąwiększościąw kwestiach proceduralnych oraz dla przyj ęcia swego
regulaminu.
Artyku łIII-345
Rada mo że, stanowi ąc zwykłąwiększością,z ażądaćod Komisji przeprowadzenia wszelkich analiz,
które uzna za po żądane dla realizacji wspólnych celów i przedł ożenia jej wszelkich w łaściwy ch
wniosków. Je żeli Komisja nie przed łoży wniosku, zawiadamia o tym Rad ę, podaj ąc uzasadnienie.
Artyku łIII-346
Rada przyjmuje decyzje europejskie okre ślające status komitetów przewidzianych w Konstytucji.
Rada stanowi zwyk łąwiększościąpo konsultacji z Komisj ą.
Podsekcja 4
Komisja Europejska
Artyku łIII-347
Członkowie Komisji powstrzymuj ąsięod wszelkich czynno ści niezgodnych z charakterem ich
funkcji. Pa ństwa Cz łonkowskie szanuj ąich niezale żnośći nie dążądo wywierania na nich wp ływu
przy wykonywaniu przez nich zada ń.
Członkowie komisji nie mog ą, podczas peł nienia ich funkcji, wykonywa ćżadnej innej zarobkowej
lub niezarobkowej dzia łalności zawodowej. Obejmuj ąc swoje stanowiska, uroczy ście zobowi ązująsię
szanować , w trakcie peł nienia funkcji i po ich zakoń czeniu, zobowi ązania z nich wynikaj ące,
w szczególno ści obowi ązki uczciwoś ci i roztropno ści przy obejmowaniu pewnych stanowisk
lub przyjmowaniu pewnych korzy ści po zakoń czeniu funkcji. W przypadku naruszenia tych
zobowiązańprzez cz łonka Komisji Trybuna łSprawiedliwoś ci, na wniosek Rady, stanowi ącej zwyk łą
większością, lub na wniosek Komisji, mo że orzec, stosownie do okoliczno ści, o jego dymisji, zgodnie
z artyku łem III-349, lub o pozbawieniu go prawa do emerytury lub innych podobnych korzy ści.C 310/154 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-348
1. Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci funkcje cz łonka Komisji koń cząsięz chwilą
jego rezygnacji lub dymisji.
2. W przypadku wakatu spowodowanego przez rezygnacj ę, dymisj ęlubśmierćczłonka Komisji
jest on zast ępowany, na czas pozostaj ący do zakoń czenia kadencji, przez nowego cz łonka
o tym samym obywatelstwie mianowanego przez Rad ęwe wspólnym porozumieniu
z przewodnicz ącym Komisji po konsultacji z Parlamentem i zgodnie z kryteriami, o których mowa
w artykule I-26 ust ęp4 .
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek przewodnicz ącego Komisji, mo że podjąćdecyzję, aby nie
zastępować takiego cz łonka, zwł aszcza je żeli okres pozostaj ący do zakoń czenia jego kadencji jest
krótki.3. W przypadku rezygnacji, dymisji lub śmierci, przewodnicz ący jest zast ępowany na okres
pozostaj ący do zakoń czenia kadencji, zgodnie z artyku łem I-27 ust ęp1 .
4. W przypadku rezygnacji, dymisji lub śmierci, minister spraw zagranicznych Unii jest
zastępowany na okres pozostaj ący do zakoń czenia kadencji, zgodnie z artyku łem I-28 ust ęp1
 .
5. W przypadku kolegialnej rezygnacji cz łonków Komisji, pe łniąoni swoje funkcje i nadal
prowadz ąsprawy bie żące do chwili ich zast ąpienia, przez okres pozostaj ący do zakoń czenia kadencji,
zgodnie z artyku łami I-26 i I-27.
Artyku łIII-349
Jeżeli członek Komisji nie spe łnia jużwarunków koniecznych do wykonywania swych funkcji
lub dopu ściłsiępoważnego uchybienia, Trybuna łSprawiedliwoś ci może go zdymisjonować na
wniosek Rady stanowi ącej zwyk łąwiększościąlub na wniosek Komisji.
Artyku łIII-350
Bez uszczerbku dla artyku łu I-28 ust ęp 4, przewodnicz ący ustala zakres obowi ązków Komisji i
rozdziela je pomi ędzy jej cz łonków, zgodnie z artyku łem I-27 ust ęp 3 Konstytucji. Przewodnicz ący
może dokonywać zmian w rozdziale obowi ązków w trakcie kadencji Komisji. Cz łonkowie Komisji
wykonuj ąfunkcje powierzone im przez przewodnicz ącego i pod jego kierownictwem.
Artykuł III-35 1
Komisja podejmuje uchwa ływ iększościąswych cz łonków. Regulamin Komisji okre śla kworum.
Artyku łIII-352
1. Komisja uchwala swój regulamin w celu zapewnienia funkcjonowania jej oraz jej sł użb.
Zapewnia ona publikacj ętego regulaminu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/155
2. Komisja publikuje co roku, nie pó źniej niżna miesi ąc przed otwarciem sesji Parlamentu
Europejskiego, ogólne sprawozdanie z dzia łalności Unii.
Podsekcja 5
Trybunał Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej
Artyku łIII-353
Trybuna łSprawiedliwoś ci obraduje w izbach, w skł adzie wielkiej izby lub w peł nym sk ładzie,
zgodnie ze Statutem Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej.
Artyku łIII-354
Trybuna łSprawiedliwoś ci jest wspomagany przez oś miu rzeczników generalnych. Je żeli Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci wystąpi z takim wnioskiem, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, mo że przyjąćdecyzję
europejsk ąw sprawie zwi ększenia liczby rzeczników generalnych.
Roląrzecznika generalnego jest publiczne przedstawianie, przy zachowaniu ca łkowitej bezstronno ści
i niezale żności, uzasadnionych wniosków w sprawach, które zgodnie ze Statutem Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej, wymagaj ąjego interwencji.
Artyku łIII-355
Sędziowie i rzecznicy generalni trybuna łu sprawiedliwo ści sąwybierani spoś ród osób o
niekwestionowanej niezależ ności i maj ących kwalifikacje wymagane w ich pa ństwach
do zajmowania najwy ższych stanowisk s ądowych lub s ąprawnikami o uznanej kompetencji; są
oni mianowani za wspólnym porozumieniem prze z rz ądy państw członkowskich, po konsultacji
z komitetem przewidzianym w artykule III-357.
Co trzy lata nast ępuje częściowe odnowienie skł adu sędziowskiego i skł adu rzeczników generalnych,
na warunkach przewidzianych w Statucie Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej.
Sędziowie wybieraj ąspośród siebie na okres trzech lat prezesa Trybuna łu Sprawiedliwoś ci. Jego
mandat jest odnawialny.Trybuna łSprawiedliwoś ci przyjmuje swój regulamin. Wymaga on zatwierdzenia przez Rad ę.
Artyku łIII-356
Liczbęsędziów S ądu okre śla Statut Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej. Statut mo że
przewidywa ć,żeSąd wspomagany b ędzie przez rzeczników generalnych.
Członkowie S ądu sąwybierani spoś ród osób o niekwestionowanej niezale żności i mog ących
zajmować wysokie stanowiska s ądowe. Sąoni mianowani za wspólnym porozumieniem prze z rz ądy
Państw Członkowskich, po konsultacji z komitetem przewidzianym w artykule III-357.C 310/156 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Co trzy lata nast ępuje cz ęściowe odnowienie skł adu Sądu.
Sędziowie wybieraj ąspośród siebie na okres trzech lat prezesa S ądu. Jego mandat jest odnawialny.
Sąd przyjmuje swój regulamin w porozumieniu z Trybuna łem Sprawiedliwoś ci. Regulamin ten
wymaga zatwierdzenia przez Rad ę.
Z zastrze żeniem odmiennych postanowie ńStatutu, postanowienia Konstytucji dotycz ące Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci stosuj ąsiędo Sądu.
Artykuł III-357
Ustanawia się komitet, którego zadaniem jest opiniowanie kandydatów do wykonywania funkcji
sędziego i rzecznika generalnego w Trybunale Sprawiedliwo ści i Sądzie przed ich mianowaniem
przez rz ądy Państw Członkowskich zgodnie z artyku łami III-355 i III-356.
Komitet sk łada sięz siedmiu osobisto ści wybranych spo śród byłych członków Trybunał u
Sprawiedliwo ści i Sądu, członków krajowych s ądów najwy ższych i prawników o uznanej
kompetencji, przy czym jedną z kandydatur proponuje Parlament Europejski. Rada przyjmuje
decyzjęeuropejsk ąustanawiaj ącąreguły funkcjonowania komitetu oraz decyzj ęeuropejsk ą
mianująca jego cz łonków. Rada stanowi na wniosek prezesa Trybuna łu Sprawiedliwoś ci.
Artyku łIII-358
1. Sądj e s tw łaściwy do rozpoznawania w pierwszej instancji skarg, o których mowa
w artyku łach III-365, III-367, III-370, III-372 i III-374, z wyj ątkiem skarg przydzielonych s ądom
wyspecjalizowanym, utworzonym w zastosowaniu artykuł u III-359 lub skarg zastrze żonych
na mocy Statutu Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej dla Trybuna łu Sprawiedliwoś ci. Statut
może przyzna ćSądowi właściwość w innych kategoriach skarg.
Od orzecze ńwydanych przez S ąd na mocy niniejszego ust ępu przys ługuje, na warunkach i w
zakresie okre ślonym przez Statut, prawo odwo łania się do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, ograniczone
do kwestii prawnych.
2. Sąd jest w łaściwy do rozpoznawania skarg wniesionych przeciwko orzeczeniom s ądów
wyspecjalizowanych.
Orzeczenia wydane przez S ąd na mocy niniejszego ust ępu mog ązostaćw drodze wyj ątku,
na warunkach i w zakresie okre ślonym przez Statut Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej,
poddane kontroli Trybunał u Sprawiedliwoś ci, jeżeli zachodzi powa żne ryzyko naruszenia
jednolitoś ci lub spójno ści prawa Unii.
3. Sądj e s tw łaściwy do rozpoznawania pyta ńprejudycjalnych przedk ładanych na mocy
artykułu III-369, w szczególnych dziedzinach okre ślonych w Statucie Trybuna łu Sprawiedliwo ści
Unii Europejskiej.
Jeżeli Sąd uzna, że sprawa wymaga orzeczenia co do zasady, które mo że miećwpływ na jednolitość
lub spójno śćprawa Unii, mo żeo np r z e k a z a ćtęsprawędo rozpoznania Trybuna łowi
Sprawiedliwoś ci.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/157
Orzeczenia wydane przez S ąd w sprawach pyta ńprejudycjalnych mog ązostaćw drodze wyj ątku, na
warunkach i w zakresie okre ślonym przez Statut, poddane kontroli Trybuna łu Sprawiedliwo ści, jeżeli
zachodzi poważ ne ryzyko naruszenia jednolito ści lub spójno ści prawa Unii.
Artyku łIII-359
1. Ustawy europejskie mog ąutworzy ćprzy Sądzie sądy wyspecjalizowane, do rozpoznawania w
pierwszej instancji niektórych kategorii skarg wniesionych w szczególnych dziedzinach. Ustawy
europejskie s ąprzyjmowane na wniosek Komisji i po konsultacji z Trybuna łem Sprawiedliwoś ci albo
na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwoś ci i po konsultacji z Komisj ą.
2. Ustawa europejska w sprawie utworzenia są du wyspecjalizowanego okre śla zasady dotycz ące
składu tego s ądu i precyzuje zakres przyznanych mu uprawnie ń.
3. Od orzecze ńwydanych przez s ądy wyspecjalizowane przys ługuje prawo odwo łania się do Sądu,
ograniczone do kwestii prawnych lub —jeżeli jest to przewidziane w ustawie europejskiej w sprawie
utworzenia s ądu wyspecjalizowanego —obejmuj ące równie żkwestie faktyczne.
4. Członkowie s ądów wyspecjalizowanych są wybierani spoś ród osób o niekwestionowanej
niezależności i mog ących zajmować stanowiska s ądowe. S ąoni mianowani przez Rad ę, stanowi ącą
jednomy ślnie.
5. Sądy wyspecjalizowane przyjmuj ąswój regulamin w porozumieniu z Trybuna łem Sprawiedli-
wości. Regulamin podlega zatwierdzeniu przez Rad ę.
6. Z zastrze żeniem odmiennych przepisów ustawy europejskiej w sprawie utworzenia s ądu
wyspecjalizowanego, postanowienia Konstytucji dotycz ące Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Euro-
pejskiej oraz postanowienia Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, stosuj ąsiędo
sądów wyspecjalizowanych. Tytu łI Statutu oraz jego artyku ł64 stosuj ąsięwk ażdym przypadku do
sądów wyspecjalizowanych.
Artyku łIII-360
Jeżeli Komisja uzna, żeP aństwo Cz łonkowskie uchybił o jednemu z zobowi ązań, które na nim ci ążą
na mocy Konstytucji, wydaje ona uzasadnion ąopinięw tym przedmiocie, po uprzednim
umoż liwieniu temu Pa ństwu przedstawienia swych uwag.
Jeżeli
Państwo to nie zastosuje się do opinii w terminie okre ślonym przez Komisj ę,m oże ona wnie ść
sprawędo Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.
Artykuł III-361
Każde Państwo Cz łonkowskie mo że wnieśćsprawędo Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej,
jeżeli uznaje, że inne Pa ństwo Cz łonkowskie uchybił o jednemu z zobowi ązań, które na nim ci ążąna
mocy Konstytucji.
Zanim Pa ństwo Cz łonkowskie wniesie przeciwko innemu Pa ństwu Cz łonkowskiemu skarg ęopartą
na zarzucanym naruszeniu zobowi ązania, które na nim ci ąży na podstawie Konstytucji, wnosi
sprawędo Komisji.C 310/158 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Komisja wydaje uzasadnion ąopinię, po umoż liwieniu zainteresowanym Pa ństwom przedstawienia
na zasadzie spornej uwag pisemnych i ustnych.
Jeżeli Komisja nie wyda opinii w terminie trzech miesi ęcy od wniesienia sprawy, brak opinii nie
stanowi przeszkody we wniesieniu sprawy do Trybuna łu.
Artyku łIII-362
1. Jeżeli Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej stwierdza, żeP aństwo Cz łonkowskie uchybił o
jednemu z zobowi ązań, które na nim ciążą na mocy Konstytucji, Pa ństwo to jest zobowi ązane podj ąć
środki, które zapewni ąwykonanie wyroku Trybuna łu.
2. Jeżeli Komisja uznaje, że dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie podj ęłośrodków zapewniaj ących
wykonanie wyroku, o którym mowa w ust ępie 1, mo że ona wnie śćsprawędo Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej, po umoż liwieniu temu Pa ństwu przedstawienia uwag. Wskazuje
ona wysoko śćryczałtu lub okresowej kary pieni ężnej do zap łacenia przez dane Pa ństwo
Członkowskie, jak ąuzna za odpowiedni ądo okoliczno ści.
Jeżeli Trybuna łstwierdza, że dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie zastosował os iędo jego wyroku, mo że
na nie na łożyćryczałt lub okresow ąkarępienięż ną.
Procedura ta nie narusza artyku łu III-361.
3. Jeżeli Komisja wniesie skarg ędo Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej zgodnie z
artykułem III-360, uznaj ąc,że dane Pa ństwo Cz łonkowskie uchybi ło obowi ązkowi poinformowania
ośrodkach podj ętych w celu transpozycji europejskiej ustawy ramowej, Komisja moż e, o ile uzna to
za właściwe, okre ślićkwotęryczałtu lub okresowej kary pieni ężnej do zap łacenia przez dane
Państwo, któr ąuzna za odpowiedni ądo okoliczno ści.
Jeżeli Trybuna łstwierdza, że nastąpiło naruszenie prawa, mo żen ałożyćna dane Pa ństwo
Członkowskie ryczał t lub okresow ąkarępienięż nąw wysokoś ci nie przekraczaj ącej kwoty ustalonej
przez Komisj ę. Zobowi ązanie do zap łaty staje się skuteczne w terminie okre ślonym w wyroku
Trybuna łu.
Artyku łIII-363
Ustawy europejskie lub rozporz ądzenia europejskie Rady mog ąprzyzna ćTrybuna łowi Sprawiedli-
wości Unii Europejskiej nieograniczone prawo orzekania w odniesieniu do kar, które przewiduj ą.
Artyku łIII-364
Bez uszczerbku dla innych postanowie ńKonstytucji, ustawa europejska mo że przyzna ćTrybuna łowi
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej, w okre ślonym przez nią zakresie, w łaściwośćdo rozstrzygania
sporów dotycz ących stosowania aktów przyj ętych na podstawie Konstytucji, które tworz ą
europejskie tytu ły prawne w dziedzinie w łasności intelektualnej.
Artyku łIII-365
1. Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej kontroluje legalno śćustaw europejskich i
europejskich ustaw ramowych, aktów Rady, Komisji i Europejskiego Banku Centralnego, innych
niżzalecenia i opinie, oraz aktów Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej zmierzaj ących16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/159
do wywarcia skutków prawnych wobec podmiotów trzecich. Kontroluje równie żlegalnośćaktów
organów i jednostek organizacyjnych Unii, które zmierzaj ądo wywarcia skutków prawnych wobec
podmiotów trzecich.
2. Do celów okre ślonych w ust ępie 1, Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do
orzekania w zakresie skarg wniesionych przez Pa ństwo Cz łonkowskie, Parlament Europejski, Rad ę
lub Komisj ę, podnosz ących zarzut braku kompetencji, naruszenia istotnych wymogów procedural-
nych, naruszenia Konstytucji lub jakiejkolwiek reguł y prawnej zwi ązanej z jej stosowaniem lub
nadużycia władzy.
3. Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania, na warunkach
przewidzianych w ust ępach 1 i 2, w zakresie skarg wniesionych przez Trybuna łObrachunkowy,
przez Europejski Bank Centralny i Komitet Regionów, zmierzaj ących do zapewnienia ochrony ich
prerogatyw.4. Każda osoba fizyczna lub prawna mo że wnieść, na warunkach przewidzianych w ust ępach 1 i 2,
skargęna akty, których jest adresatem lub które dotycz ąjej bezpo średnio i indywidualnie oraz na
akty regulacyjne, które dotycz ąjej bezpo średnio i nie wymagaj ąśrodków wykonawczych.
5. Akty tworz ące organy i jednostki organizacyjne Unii mog ąprzewidywa ćwymogi i warunki
szczególne dotycz ące skarg wniesionych przez osoby fizyczne lub prawne na akty tych organów lub
jednostek organizacyjnych zmierzaj ące do wywarcia skutków prawnych wobec tych osób.
6. Skargi przewidziane w niniejszym artykule powinny by ćwniesione w terminie dwóch miesi ęcy,
st
osownie do przypadku, od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania skar żącemu lub, w razie ich
braku, od daty powzi ęcia przez niego wiadomo ści o tym akcie.
Artyku łIII-366
Jeżeli skarga jest zasadna, Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej orzeka o niewa żności danego
aktu.Jednakże Trybuna łSprawiedliwoś ci wskazuje, je śli uzna to za niezb ędne, które skutki aktu, o którego
nieważności orzek ł, powinny by ćuważane za ostateczne.
Artyku łIII-367
Jeżeli Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada, Komisja lub Europejski Bank Centralny, z
naruszeniem Konstytucji, zaniechaj ądziałania, Pa ństwa Cz łonkowskie i inne instytucje Unii mog ą
wnieśćskargędo Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej w celu stwierdzenia tego naruszenia.
Niniejszy artyku łstosuje si ę, na tych samych warunkach, do organów i jednostek organizacyjnych
Unii, które zaniechaj ądziałania.
Skarga ta jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy dana instytucja, organ lub jednostka organizacyjna
zostały uprzednio wezwane do dzia łania. Jeżeli w terminie dwóch miesi ęcy od tego wezwania
instytucja, organ lub jednostka organizacyjna nie zaj ęły stanowiska, skarga mo żeb yćwniesiona
wc iągu następn
ych dwóch miesi ęcy.C 310/160 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Każda osoba fizyczna lub prawna mo że wnieśćsprawędo Trybuna łu, na warunkach przewidzianych
w ustępie 1 i 2, stawiaj ąc zarzut jednej z instytucji, jednemu z organów lub jednej z jednostek
organizacyjnych Unii, i żzaniecha ła wydania aktu skierowanego do niej, innego ni żzalecenie lub
opinia.
Artyku łIII-368
Instytucja, organ lub jednostka organizacyjna, których akt uznano za niewa żny lub którego
zaniechanie zosta ło uznane za sprzeczne z Konstytucj ą, ma obowi ązek podj ąć środki zapewniaj ące
wykonanie wyroku Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.
Obowiązek ten nie narusza obowi ązku, który mo że wynika ćz zastosowania artyku łu III-431 akapit
drugi.
Artyku łIII-369
Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym:
a) o wyk ładni Konstytucji,
b) o waż ności i wyk ładni aktów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii.
W przypadku gdy pytanie z tym zwi ązane jest podniesione przed są dem jednego z Pa ństw
Członkowskich, s ąd ten mo że, jeżeli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezb ędna do wydania
wyroku, zwróci ćsiędo Trybuna łu z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania.
W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawis łej przed s ądem krajowym, którego
orzeczenia nie podlegaj ązaskarżeniu wed ług prawa wewn ętrznego, s ąd ten jest zobowi ązany wnie ść
sprawędo Trybuna łu.
Jeżeli takie pytanie jest podniesione w sprawie zawis łej przed s ądem krajowym, dotycz ącej osoby
zatrzymanej, Trybuna łstanowi w jak najkrótszym terminie.
Artyku łIII-370
Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w sporach dotycz ących
odszkodowań , o których mowa w artykule III-431 akapity drugi i trzeci.
Artykuł III-371
Trybuna łSprawiedliwoś ci jest w łaściwy do orzekania w sprawie legalno ści aktu przyj ętego przez
RadęEuropejsk ąlub Radęzgodnie z artyku łem I-59 wy łącznie na wniosek Pa ństwa Członkowskiego,
którego dotyczy stwierdzenie Rady Europejskiej lub Rady, oraz wy łącznie w odniesieniu do
przestrzegania postanowie ńczysto proceduralnych przewidzianych w tym artykule.
Wniosek musi by ćzłożon y w terminie miesi ąca od daty tego stwierdzenia. Trybuna łorzeka
w terminie miesi ąca od daty tego wniosku.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/161
Artykuł III-372
Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze mi ędzy
Uniąa jej pracownikami, w granicach i na warunkach okre ślonych w regulaminie pracowniczym
urzędników Unii lub warunkach zatrudnienia innych pracowników Unii.
Artykuł III-373
Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania, w poniż szych granicach, w
sporach dotycz ących:
a) wykonywania zobowi ązańPaństw Członkowskich, wynikaj ących ze Statutu Europejskiego Banku
Inwestycyjnego. W tym zakresie Rada Dyrektorów Banku ma uprawnienia przyznane Komisji
przez artyku łIII-360,
b) uchwa łprzyjętych przez Rad ęGubernatorów Europejskiego Banku Inwestycyjnego. W tym
zakresie ka żde Państwo Cz łonkowskie, Komisja i Rada Dyrektorów Banku mog ąwnieśćskargę
na warunkach przewidzianych w artykule III-365,
c) uchwa łprzyjętych przez Rad ęDyrektorów Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Skargi na te
uchwały mogąbyćwnoszone tylko przez Pa ństwa Cz łonkowskie lub Komisj ę, na warunkach
przewidzianych w artykule III-365, i wy łącznie w zwi ązku z naruszeniem procedur
przewidzianych w artykule 21 ust ęp y 2, 5, 6 i 7 Statutu Banku,
d) wykonywania przez krajowe banki centralne obowi ązków wynikaj ących z Konstytucji i Statutu
Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego. W tym zakresieRada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego dysponuje wobec krajowych bankówcentralnych uprawnieniami przyznanymi Komisji wobec Pań stw Cz łonkowskich przez
artykułIII-360. Je śli Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej stwierdza, że krajowy bank
centralny uchybił jednemu ze zobowi ązań, które na nim ciążą na mocy Konstytucji, bank ten jest
zobowiązany podj ąć środki, które zapewni ąwykonanie wyroku Trybuna łu.
Artykuł III-374
Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaśc i w yd oo r z e k a n i an am o c yk l a u z u l i
arbitrażowej umieszczonej w umowie prawa publicznego lub prywatnego, zawartej przez Uni ę
lub w jej imieniu.
Artyku łIII-375
1. Z zastrze żeniem w łaściwości Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej okre ślonej w
Konstytucji, spory, których stron ąjest Unia, nie s ąz tego tytu łuw yłączone spod jurysdykcji s ądów
krajowych.
2. Państwa Cz łonkowskie zobowi ązująsięnie poddawa ćsporów dotycz ąc
 ych wyk ładni
lub stosowania Konstytucji innym procedurom rozstrzygania niż te przewidziane w Konstytucji.
3. Trybuna łSprawiedliwoś ci jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze mi ędzy Pa ństwami
Członkowskimi, zwi ązanym z przedmiotem Konstytucji, je żeli spór ten jest mu przed łożony
na mocy porozumienia mi ędzy stronami.C 310/162 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-376
Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej nie jest w łaściwy w odniesieniu do artyku łów I-40 i I-41,
postanowie ńrozdziału II, tytu łu V dotycz ących wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, oraz
w odniesieniu do artyku łu III-293 w zakresie, w jakim dotyczy on wspólnej polityki zagranicznej i
bezpiecze ństwa.
Jednakże Trybuna łSprawiedliwoś ci jest w łaściwy do kontrolowania przestrzegania artyku łu III-308
oraz orzekania w sprawie skarg wniesionych na warunkach przewidzianych w artykule III-365 ust ęp
4, dotycz ących kontroli legalno ści decyzji europejskich przewiduj ącychśrodki ograniczaj ące
stosowane wobec osób fizycznych lub prawnych przyj ętych przez Rad ęna podstawie rozdzia łuI I
tytułuV .
Artyku łIII-377
W wykonywaniu swoich uprawnie ńdotyczących postanowie ńsekcji 4 i 5 rozdzia łu IV tytu łu III
odnoszących się do przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci, Trybuna łSprawiedli-
wości Unii Europejskiej nie jest w łaściwy w zakresie kontroli wa żności lub proporcjonalno ści działań
policji lub innych organów ścigania w Pa ństwie Cz łonkowskim, ani do orzekania w sprawie
wykonywania przez Pa ństwa Cz łonkowskie obowi ązków dotycz ących utrzymania porz ądku
publicznego i ochrony bezpiecze ństwa wewn ętrznego.
Artykuł III-378
Bez wzgl ędu na up ływ terminu przewidzianego w artykule III-365 ust ęp6 ,k a żda strona mo że, w
postępowaniu dotycz ącym aktu o zasi ęgu ogólnym przyj ętym przez instytucje, organy lub jednostki
organizacyjne Unii, podnie śćzarzuty okre ślone w artykule III-365 ust ęp 2, w celu powo łania się
przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej na niemo żnośćstosowania tego aktu.
Artyku łIII-379
1. Skargi wniesione do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej nie maj ąskutku zawiesza-
jącego. Jednak że Trybuna łmoże, jeśli uzna, że okoliczno ści tego wymagaj ą, zarządzićza wieszenie
wykonania zaskar żonego aktu.
2. W sprawach, które rozpatruje, Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej mo że zarządzić
niezbędneśrodki tymczasowe.
Artyku łIII-380
Orzeczenia Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej podlegaj ąwykonaniu na warunkach
przewidzianych w artykule III-401.
Artykuł III-381
Statut Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest okre ślony w Protokole.
Ustawa europejska mo że zmieni ćpostanowienia Statutu, z wyj ątkiem postanowie ńtytułu I i jego
artykułu 64. Ustawa jest przyjmowana na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwoś ci i po konsultacji z
Komisjąalbo na wniosek Komisji i po konsultacji z Trybuna łem Sprawiedliwo ści.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/163
Podsekcja 6
Europejski Bank Centralny
Artyku łIII-382
1. Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego sk łada sięzc złonków Zarz ądu Europejskiego
Banku Centralnego i prezesów krajowych banków centralnych Pa ństw Członkowskich nie objętych
derogacj ąw rozumieniu artyku łu III-197.
2. Zarz ąds kłada się z prezesa, wiceprezesa i czterech innych cz łonków.
Prezes, wiceprezes i pozostali cz łonkowie Zarz ądu sąmianowani przez Rad ęEuropejsk ą, stanowi ącą
większościąkwalifikowan ąna zalecenie Rady i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz z
RadąPrezesów Europejskiego Banku Centralnego, spo śród osób o uznanym autorytecie i
doświadczeniu zawodowym w dziedzinie pieni ądza lub bankowoś ci.
Ich mandat trwa osiem lat i nie jest odnawialny.
Członkami Zarz ądu mog ąbyćtylko obywatele Pa ństw Członkowskich.
Artyku łIII-383
1. Przewodnicz ący Rady i cz łonek Komisji mog ąuczestniczy ć, bez prawa gł osu, w posiedzeniach
Rady Prezesów Europejskiego Banku Centralnego.Przewodnicz ący Rady mo że przedłożyćwniosek
 do rozwa żenia przez Rad ęPrezesów Europejskiego
Banku Centralnego.
2. Prezes Europejskiego Banku Centralnego jest zapraszany do uczestniczenia w posiedzeniach
Rady, kiedy dyskutuje ona o sprawach dotycz ących celów i zada ńEuropejskiego Systemu Banków
Centralnych.
3. Europejski Bank Centralny kieruje roczne sprawozdanie z dzia łalności Europejskiego Systemu
Banków Centralnych i w sprawie polityki pieni ężnej za rok ubieg ły i rok bie żący do Parlamentu
Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady i Komisji. Prezes Europejskiego Banku Centralnego
przedstawia to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu, który mo że odbyćdebatę generaln ąna
tej podstawie, oraz Radzie.
Prezes Europejskiego Banku Centralnego i inni cz łonkowie Zarz ądu mog ą,n ażądanie Parlamentu
Europejskiego lub z inicjatywy w łasnej, by ćprzesłuchani przez w łaściwe komisje Parlamentu
Europejskiego.C 310/164 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Podsekcja 7
Trybunał Obrachunkowy
Artyku łIII-384
1. Trybuna łObrachunkowy kontroluje rachunki wszystkich dochodów i wydatków Unii.
Kontroluje równie żrachunki wszystkich dochodów i wydatków wszystkich organów i jednostek
organizacyjnych utworzonych przez Uni ę, w zakresie, w jakim akt za łożycielski tych organów
lub jednostek organizacyjnych nie wyklucza takiej kontroli.
Trybuna łObrachunkowy przedk łada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie oś wiadczenie
o wiarygodno ści rachunków, jak równie żlegalności i prawid łowości operacji le żących u ich podstaw,
które jest publikowane w Dzienniku Urzę dowym Unii Europejskiej .P oświadczenie to mo że zostać
uzupełnione przez szczegó łowe oceny ka żdego z g łównych obszarów dzia łania Unii.
2. Trybuna łObrachunkowy kontroluje legalno śći prawid łowośćdochodów i wydatków oraz
upewnia si ęco do nale żytego zarz ądzania finansami. Czyni ąc to, sygnalizuje w szczególno ści
wszelkie nieprawid łowości.
Kontrolędochodów przeprowadza się zarówno na podstawie za łożeńdochodowych, jak i pł atności
przekazanych Unii.
Kontrol ęwydatków przeprowadza si ęzaró wno na podstawie podj ętych zobowi ązań,j a k
i dokonanych wyp łat.
Kontrole te mog ąbyćprzeprowadzane przed zamkni ęciem rozlicze ńw danym roku bud żetowym.
3. Kontrola dotyczy dokumentów, a w razie potrzeby przeprowadzana jest na miejscu w innych
instytucjach lub w pomieszczeniach ka żdego organu lub jednostki organizacyjnej zarz ądzających
dochodami i wydatkami w imieniu Unii oraz w Pa ństwach Cz łonkowskich, w tym w
pomieszczeniach każ dej osoby fizycznej lub prawnej otrzymuj ącej pł atności z bud żetu. Kontrol ę
wP aństwach Cz łonkowskich przeprowadza się wp o w iązaniu z krajowymi instytucjami kontrolnymi
lub, jeżeli nie maj ąone niezb ędnych uprawnie ń,zwłaściwymi s łużbami krajowymi. Trybuna ł
Obrachunkowy oraz krajowe instytucje kontrolne Pa ństw Członkowskich wspó łpracująna zasadzie
wzajemnego zaufania, zachowuj ąc swojąniezależność. Instytucje te lub s łużby zawiadamiaj ą
Trybuna łObrachunkowy, czy zamierzaj ąuczestniczy ćw kontroli.
Inne instytucje, organy i jednostki organizacyjne zarz ądzające dochodami i wydatkami w imieniu
Unii, osoby fizyczne lub prawne otrzymuj ące pł atności z bud żetu oraz krajowe instytucje kontrolne
albo, jeżeli nie maj ąone niezb ędnych uprawnie ń,właściwe służby krajowe, przekazuj ąTrybuna łowi
Obrachunkowemu, na jego żądanie, wszelkie dokumenty lub informacje niezb ędne do wykonywania
jego zadania.
W odniesieniu do dzia łalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego zwi ązanej z zarz ądzaniem
dochodami i wydatkami Unii, prawo dost ępu Trybuna łu Obrachunkowego do informacji
posiadanych przez Bank jest regulowane umow ązawartąmiędzy Trybuna łem Obrachunkowym,
Bankiem oraz Komisj ą. W przypadku braku umowy Trybuna łObrachunkowy ma jednak dost ęp
do informacji niezb ędnych do przeprowadzania kontroli dochodów i wydatków Unii zarz ądzanych
przez Bank.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/165
4. Trybuna łObrachunkowy sporz ądza roczne sprawozdanie po zamkni ęciu ka żdego roku
budżetowego. Sprawozdanie to jest przesy łane innym instytucjom i publikowane w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej , wraz z odpowiedziami tych instytucji na uwagi Trybuna łu
Obrachunkowego.
Ponadto Trybuna łObrachunkowy mo że przedstawia ćwk ażdej chwili swoje uwagi, zwł aszcza
w formie sprawozda ńspecjalnych w poszczególnych sprawach oraz wydawa ćopinie na wniosek
jednej z pozosta łych instytucji.
Przyjmuje on swoje sprawozdania roczne, sprawozdania specjalne lub opinie wi ększościączłonków
wchodzących w jego skł ad. Jednak że, może on ustanowi ćwewnętrzne izby, w celu przyjmowania
pewnych kategorii sprawozda ńlub opinii, na warunkach okre ślonych w jego regulaminie.
Pomaga on Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w wykonywaniu ich funkcji kontrolnych w
zakresie wykonania bud żetu.
Trybuna łObrachunkowy uchwala swój regulamin. Regulamin ten wymaga zatwierdzenia przez Rad ę.
Artyku łIII-385
1. Członkowie Trybuna łu Obrachunkowego s ąwybierani spo śród osobistoś ci, które wchodz ąlub
wchodzi ły w swych pa ństwach w skł ad organów kontroli zewn ętrznej lub maj ąszczeg ólne
kwalifikacje do zajmowania tego stanowiska. Ich niezale żnośćmusi by ćniekwestionowana.
2. Członkowie Trybuna łu Obrachunkowego s ąmianowani na okres sze ściu lat. Ich mandat jest
odnawialny. Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustanawiaj ącąlistęczłonków, sporzą dzonązgodnie z
propozycjami ka żdego z Pa ństw Członkowskich. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem
Europejskim.
Członkowie Trybuna łu Obrachunkowego wybieraj ąspośród siebie, na okres trzech lat, prezesa. Jego
mandat jest odnawialny.3. W wykonywaniu swych obowi ązków cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego nie zwracaj ąsię
o instrukcje ani ich nie przyjmuj ąodżadnego rz ądu lub jakiegokolwiek organu. Powstrzymuj ąsięod
wszelkich czynno ści niezgodnych z charakterem ich funkcji.
4. Członkowie Trybuna łu Obrachunkowego nie mog ąpodczas peł nienia swych funkcji wykonywa ć
żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalności zawodowej. Obejmuj ąc swoje stanowiska,
uroczyście zobowi ązująsięszano
wać , w trakcie pe łnienia funkcji i po ich zakoń czeniu, zobowi ązania
z nich wynikaj ące, zwł aszcza obowi ązki uczciwoś ci i roztropno ści przy obejmowaniu pewnych
stanowisk lub przyjmowaniu pewnych korzy ści po zakoń czeniu funkcji.
5. Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci, funkcje cz łonka Trybuna łu Obrachunko-
wego koń cząsięz chwiląjego rezygnacji lub dymisji, orzeczonej przez Trybuna łSprawiedliwo ści
zgodnie z ust ępem 6.
Osoba ta jest zast ępowana na okres pozostaj ący do zakoń czenia mandatu.
Z wyjątkiem przypadku dymisji, cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego peł niąswoje funkcje
do chwili ich zast ąpienia.C 310/166 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
6. Członkowie Trybuna łu Obrachunkowego mog ązostaćzwolnieni z funkcji lub pozbawieni
prawa do emerytury b ądźinnych podobnych korzy ści tylko wówczas gdy Trybuna łSprawiedliwo ści
stwierdzi, na wniosek Trybuna łu Obrachunkowego, że przestali odpowiada ćwymaganym warunkom
lub czyni ćzadośćzobowiązaniom wynikaj ącym z ich urz ędu.
SEKCJA 2
ORGANY DORADCZE UNII
Podsekcja 1
Komitet Regionów
Artyku łIII-386
Liczba cz łonków Komitetu Regionów nie przekracza 350. Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek
Komisji przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąokreślającąskład Komitetu.
Członkowie Komitetu oraz w równej liczbie zast ępcy członków s ąmianowani na okres pi ęciu lat. Ich
mandat jest odnawialny. Cz łonkowie Komitetu nie mog ąbyćrównocze śnie członkami Parlamentu
Europejskiego.
Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustalającąlistęczłonków oraz zast ępców cz łonków, sporzą dzoną
zgodnie z propozycjami ka żdego z Pa ństw Członkowskich.
Kadencja cz łonków Komitetu ko ńczy się automatycznie, w raz z up ływem mandatu, o którym mowa
w artykule I-32 ust ęp 2, na podstawie którego zostali zaproponowani, i s ąwówczas zast ępowani,
według tej samej procedury, na czas pozostaj ący do zakoń czenia kadencji.
Artyku łIII-387
Komitet Regionów wybiera spoś ród swoich cz łonk ów przewodnicz ącego i prezydium na okres
dwóch i pó łroku.
Komitet jest zwoł ywany przez przewodnicz ącego na wniosek Parlamentu Europejskiego, Rady
lub Komisji. Mo że równie żzbieraćsięzwłasnej inicjatywy.
Uchwala on swój regulamin.
Artyku łIII-388
Komitet Regionów jest konsultowany przez Parlament Europejski, Rad ęlub Komisj ęw przypadkach
przewidzianych w Konstytucji oraz we wszelkich innych przypadkach, w których jedna z tych
instytucji uzna to za stosowne, w szczególno ści jeżeli majązwiązek ze wspó łpracątransgraniczn ą.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/167
Parlament Europejski, Rada lub Komisja wyznaczaj ąKomitetowi, je śli uznająto za niezb ędne, termin
na dostarczenie opinii, który nie moż eb yćkrótszy ni żmiesiąc od daty skierowania do
przewodnicz ącego zawiadomienia w tej sprawie. Po up ływie wyznaczonego terminu brak opinii
nie stanowi przeszkody w podj ęciu dalszych dzia łań.
W przypadku gdy Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny jest konsultowany, Komitet Regionów jest
informowany przez Parlament Europejski, Rad ęlub Komisj ęo wniosku o wydanie opinii. Komitet
Regionów mo że, jeśli uzna, że wchodz ąwg ręspecyficzne interesy regionalne, wyda ćopinięw tym
przedmiocie. Mo że on takż e wydawać opinie z w łasnej inicjatywy.
Opinia Komitetu, jak równie żprotokół z jego obrad s ąprzesyłane Parlamentowi Europejskiemu,
Radzie i Komisji.
Podsekcja 2
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny
Artyku łIII-389
Liczba cz łonków Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego nie przekracza 350. Rada, stanowi ąc
jednomy ślnie na wniosek Komisji, przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąokreślającąskład Komitetu.
Artyku łIII-390
Członkowie Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego s ąmianowani na okres pi ęciu lat. Ich mandat jest
odnawialny. Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustalającąlistęczłonków, sporzą dzonązgodnie z
propozycjami ka żdego z Pa ństw Członkowskich.
Rada stanowi po konsultacji z Komisj ą.M oże ona zasi ęgnąćopinii organizacji europejskich
reprezentuj ących różne sektory gospodarcze i spo łeczne oraz społ eczeństwo obywatelskie, których
dotyczy dzia łalnośćUnii.
Artyku łIII-391
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny wybiera spo śród swoich cz łonków przewodnicz ącego i prezydium
na okres dwóch i pół roku.
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczn y jest zwoł ywany przez przewodnicz ącego na żądanie Parlamentu
Europejskiego, Rady lub Komisji. Mo że równie żzbieraćsięzwłasnej inicjatywy.
Uchwala on swój regulamin.C 310/168 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-392
Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny jest konsultowany przez Parlament Europejski, Rad ęlub Komisj ęw
przypadkach przewidzianych w Konstytucji. Mo żeb yćkonsultowany przez te instytucje
we wszystkich przypadkach, gdy uznaj ąto za stosowne. Mo że on takż e wydawa ćopinie z w łasnej
inicjatywy.
Parlament Europejski, Rada lub Komisja wyznaczaj ąKomitetowi, je śli uznająto za niezb ędne, termin
na dostarczenie opinii, który nie mo żeb yćkrótszy ni żmiesiąc od daty skierowania
do przewodnicz ącego zawiadomienia w tej sprawie. Po up ływie wyznaczonego terminu brak opinii
nie stanowi przeszkody w podj ęciu dalszych dzia łań.
Opinia Komitetu, jak równie żprotokół z jego obrad, s ąprzesyłane Parlamentowi Europejskiemu,
Radzie i Komisji.
SEKCJA 3
EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY
Artyku łIII-393
Europejski Bank Inwestycyjny ma osobowo śćprawną.
Jego członkami s ąPaństwa Cz łonkowskie.
Statut Europejskiego Banku Inwestycyjnego stanowi przedmiot protoko łu.
Ustawa europejska Rady mo że zmienia ćStatut Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Rada stanowi
jednomy ślnie na wniosek Banku i po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komisj ą,bądźna
wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym.
Artyku łIII-394
Zadaniem Europejskiego Banku Inwestycyjnego jest przyczynianie si ę, poprzez odwo łanie się
do rynku kapita łowego i zasobów w łasnych, do zrównowa żonego i sta łego rozwoju rynku
wewnętrznego w interesie Unii. W tym celu u łatwia, w szczególno ści poprzez udzielanie po życzek i
gwarancji w celu niezarobkowym, finansowanie poni ższych projektów we wszystkich sektorach
gospodarki:
a) projektów zmierzaj ących do rozwoju regionów mniej rozwini ętych,
b) projektów modernizacji lub przekszta łcania przedsi ębiorstw lub tworzenia nowych dziedzin
działalności, wynikaj ących z ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego,
które z uwagi na swoje rozmiary lub charakter nie mog ąbyćcałkowicie sfinansowane
zr óżnychśrodków dost ępnych w poszczególnych Pa ństwach Cz łonk owskich,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/169
c) projektów stanowi ących przedmiot wspólnego zainteresowania kilku Pa ństw Członkowskich,
które z uwagi na swoje rozmiary lub charakter nie mog ąbyćcałkowicie sfinansowane z ró żnych
środków dost ępnych w poszczególnych Pa ństwach Cz łonkowskich.
Wykonuj ąc swoje zadania, Europejski Bank Inwestycyjny u łatwia finansowanie programów
inwestycyjnych w powi ązaniu z pomoc ąfunduszy o przeznaczeniu strukturalnym i innych
instrumentów finansowych Unii.
SEKCJA 4
POSTANOWIENIA WSPÓLNE DLA INSTYTUCJI,
ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII
Artyku łIII-395
1. Jeśli, na mocy Konstytucji, Rada stanowi na wniosek Komisji, mo że ona zmieni ćten wniosek
tylko jednomy ślnie, z wyj ątkiem przypadków, o których mowa w artyku łach I-55, I-56, w artykule
III-396 ust ępy 10 i 13, artyku łach III-404 oraz III-405 ust ęp2 .
2. Dopóki Rada nie podj ęła działań, Komisja mo że zmieni ćswój wniosek w ka żdej chwili w toku
procedur prowadz ących do przyj ęcia aktu Unii.
Artyku łIII-396
1. W przypadku gdy na mocy Konstytucji, ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe są
przyjmowane zgodnie ze zwyk łąprocedur ąustawodawcz ą, stosowane s ąnastępujące postanowienia.
2. Komisja przedstawia projekt Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Pierwsze czytanie
3. Parlament Europejski uchwala stanowisko w pierwszym czytaniu i przekazuje je Radzie.
4. Jeżeli Rada zatwierdzi stanowisko Parlamentu Europejskiego, projektowany akt zostaje przyj ęty
w brzmieniu, które odpowiada stanowisku Parlamentu Europejskiego.
5. Jeżeli Rada nie zatwierdzi stanowiska Parlamentu Europejskiego, przyjmuje w łasne stanowisko w
pierwszym czytaniu i przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu.
6. Rada informuje w peł ni Parlament Europejski o powodach, które doprowadzi łyjądo przyj ęcia
jej stanowiska w pierwszym czytaniu. Komisja informuje w pe łni Parlament Europejski o swoim
stanowisku.C 310/170 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Drugie czytanie
7. Jeżeli w terminie trzech miesi ęcy od tego przekazania Parlament Europejski:
a) zatwierdzi stanowisko Rady w pierwszym czytaniu lub nie wypowie si ę, dany akt uwa żas ięza
przyjęty w brzmieniu, które odpowiada stanowisku Rady,
b) odrzuci, wi ększościągłosów swych cz łonków, stanowisko Rady w pierwszym czytaniu,
wnioskowany akt uwa żas ięza nieprzyj ęty,
c) zaproponuje wi ększościągłosów swych cz łonków poprawki do stanowiska Rady w pierwszym
czytaniu, zmieniony w ten sposób tekst jest przekazywany Radzie i Komisji, która wydaje opini ę
w przedmiocie tych poprawek.
8. Jeżeli w terminie trzech miesi ęcy od otrzymania poprawek Parlamentu Europejskiego, Rada,
stanowiącw iększościąkwalifikowan ą:
a) przyjmie wszystkie te poprawki, dany akt uwa żas ięza przyj ęty,
b) nie przyjmie wszystkich poprawek, przewodnicz ący Rady w porozumieniu z przewodnicz ącym
Parlamentu Europejskiego, zwo łuje komitet pojednawczy w terminie sze ściu tygodni.
9. Rada stanowi jednomy ślnie w sprawie poprawek, które sta łys ięprzedmiotem negatywnej opinii
Komisji.
Procedura pojednawcza
10. Komitet pojednawczy, w którego skł ad wchodz ączłonkowie Rady lub ich przedstawiciele oraz
taka sama liczba cz łonków reprezentuj ących Parlament Europejski, ma za zadanie doprowadzi ćdo
porozumienia w sprawie wspólnego projektu wi ększościąkwalifikowan ączłonków Rady lub ich
przedstawicieli oraz wi ększościągłosów cz łonków reprezentuj ących Parlament Europejski, w
terminie sze ściu tygodni od jego zwoł ania, na podstawie stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady
w drugim czytaniu.
11. Komisja uczestniczy w pracach komitetu pojednawczego i podejmuje wszelkie niezb ędne
inicjatywy na rzecz zbli żenia stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady.
12. Jeżeli w terminie sze ściu tygodni od jego zwoł ania komitet pojednawczy nie zatwierdzi
wspólnego projektu, proponowany akt uwa żas ięza nieprzyj ęty.
Trzecie czytanie
13. Jeżeli w tym terminie komitet pojednawczy zatwierdzi wspólny projekt, Parlament Europejski i
Rada maj ątermin sze ściu tygodni od tego zatwierdzenia na przyj ęcie danego aktu zgodnie z tym
projektem, je śli chodzi o Parlament Europejski —większościąoddanych gł osów, a je śli chodzi o Rad ę
—większościąkwalifikowan ą.J eżeli nie uczyni ątego, wnioskowany akt uwa żas ięza nieprzyj ęty.
14. Terminy trzech miesi ęcy i sze ściu tygodni, o których mowa w niniejszym artykule, są
przedłużone najwy żej, odpowiednio, o miesi ąc i o dwa tygodnie, z inicjatywy Parlamentu
Europejskiego lub Rady.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/171
Przepisy szczególne
15. Jeżeli, w przypadkach przewidzianych w Konstytucji, ustawa lub ustawa ramowa jest poddana
zwykłej procedurze ustawodawczej z inicjatywy grupy Pa ństw Członkowskich, na zalecenie
Europejskiego Banku Centralnego, albo na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, ustęp 2, drugie
zdanie ust ępu 6 oraz ust ęp 9 nie maj ązastosowania.
W takich przypadkach Parlament Europejski i Rada przekazuj ąKomisji projekt aktu oraz swoje
stanowiska w pierwszym i drugim czytaniu. Parlament Europejski lub Rada mog ąż ądaćopinii
Komisji w toku ca łej procedury, któr ąKomisja mo że wydaćrównieżzwłasnej inicjatywy. Mo że ona
również,j eżeli uzna to za niezb ędne, uczestniczy ćw obradach komitetu pojednawczego zgodnie z
ustępem 11.
Artyku łIII-397
Parlament Europejski, Rada i Komisja konsultuj ąsięwzajemnie oraz za wspólnym porozumieniem
ustalająwarunki wspó łpracy. W tym celu mog ąone, w poszanowaniu Konstytucji, zawiera ć
porozumienia mi ędzyinstytucjonalne, które mog ąmiećcharakter wi ążący.
Artyku łIII-398
1. Wykonuj ąc swoje funkcje, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii korzystaj ą
ze wsparcia otwartej, efektywnej i niezale żnej administracji europejskiej.
2. Przy poszanowaniu praw i obowi ązków urz ędników oraz uregulowań przyjęty ch na podstawie
artykułu III-427, ustawa europejska okre śla w tym celu przepisy szczególne.
Artyku łIII-399
1. Instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii zapewniaj ąprzejrzysto śćich prac i, w
zastosowaniu artyku łu I-50, okre ślająw swoich regulaminach przepisy dotycz ące publicznego
dostę pu do ich dokumentów. Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny
i Europejski Bank Inwestycyjny podlegaj ąartykułowi I-50 ust ęp 3 oraz niniejszemu artyku łowi
jedynie w wykonywaniu swoich funkcji administracyjnych.
2. Parlament Europejski i Rada zapewniaj ąpublikacj ędokumentów dotycz ących procedur
ustawodawczych na warunkach okre ślonych ustaw ąeuropejsk ą, o której mowa w artykule I-50
ustęp3 .
Artyku łIII-400
1. Rada przyjmuje rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie ustalaj ące:
a) uposaż enia, dodatki i emerytury przewodnicz ącego Rady Europejskiej, przewodnicz ącego
Komisji, ministra spraw zagranicznych Unii, cz łonków Komisji, prezesów, cz łonków i sekretarzy
Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, oraz sekretarza generalnego Rady,C 310/172 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
b) warunki zatrudnienia, w szczególno ści uposa żenia, dodatki i emerytury przewodnicz ącego i
członków Trybuna łu Obrachunkowego,
c) wszelkie nale żności płatne zamiast wynagrodzenia wypł acane osobom, o których mowa w lit. a) i
b).
2. Rada przyjmuje rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie okre ślające dodatki cz łonków
Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego.
Artyku łIII-401
Akty Rady, Komisji lub Europejskiego Banku Centralnego, które nak ładajązobowiązanie pieni ężne
na podmioty inne niż Państwa Cz łonkowskie stanowi ątytułwykonawczy.
Postępowanie egzekucyjne jest regulowane przez przepisy procedury cywilnej obowi ązujące w
Państwie Cz łonkowskim, na terytorium którego ma ono miejsce. Klauzula wykonalno ści jest
nadawana, bez jakiejkolwiek kontroli innej niż weryfikacja autentyczno ści tytułu, przez wyznaczony
w tym celu przez rz ądP aństwa Cz łonkowskiego organ krajowy, o którym zostanie powiadomiona
Komisja i Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej.
Po dope łnieniu tych formalno ści na wniosek zainteresowanego, mo że on przyst ąpićdo egzekucji,
wnosząc spraw ębezpośrednio do w łaściwego organu zgodnie z ustawodawstwem krajowym.
Postępowanie egzekucyjne mo żeb yćzawieszone wy łącznie na mocy orzeczenia Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej. Jednak że kontrola prawid łowości przeprowadzenia egzekucji
podlega w łaściwoś ci sądów krajowych.
ROZDZIA ŁII
POSTANOWIENIA FINANSOWE
SEKCJA 1
WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE
Artyku łIII-402
1. Wieloletnie ramy finansowe ustanawia si ęna okres co najmniej pi ęciu lat zgodnie z artyku łem
I-55.
2. Wieloletnie ramy finansowe ustalaj ąkwoty rocznych pu łapówśrodków przeznaczonych
na zobowi ązania z podzia łem na kategorie wydatków oraz roczne pu łapyśrodków przeznaczonych
na pł atności. Kategorie wydatków, których liczba jest ograniczona, odpowiadaj ągłównym sektorom
działalności Unii.
3. Wieloletnie ramy finansowe zawieraj ąinne postanowienia wymagane dla prawid łowego
prowadzenia rocznej procedury bud żetowej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/173
4. Jeżeli ustawa europejska Rady ustanawiaj ąca nowe ramy finansowe nie zosta ła przyjęta przed
wygaśnięciem poprzednich ram finansowych, pu łapy i inne postanowienia dotycz ące ostatniego roku
obowiązywania tych ram przed łużas iędo czasu przyj ęcia tej ustawy.
5. W toku ca łej procedury prowadz ącej do przyj ęcia ram finansowych Parlament Europejski, Rada i
Komisja podejmuj ąwszelkie środki niezb ędne do pomy ślnego zakoń czenia procedury.
SEKCJA 2
BUDŻET ROCZNY UNII
Artyku łIII-403
Rok bud żetowy rozpoczyna się 1 stycznia i koń czy 31 grudnia.
Artyku łIII-404
Ustawy europejskie ustanawiaj ąbudżet roczny Unii zgodnie z nast ępującymi postanowieniami:
1. Każda instytucja Unii sporz ądza przed 1 lipca swój preliminarz wydatków na nast ępny rok
finansowy. Komisja łączy te preliminarze w projekt bud żetu, który mo że zawiera ćróżne warianty
preliminarzy.
Projekt bud żetu obejmuje prognoz ędochodów i wydatków.
2. Komisja przedk łada wniosek zawieraj ący projekt bud żetu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie
najpóź niej 1 wrze śnia roku poprzedzaj ącego rok, w którym bud żet ma by ćwykonywany.
Komisja mo że zmienia ćprojekt bud żetu w toku procedury do czasu powo łania komitetu
pojednawczego, o którym mowa w ust ępie 5 poniż ej.
3. Rada przyjmuje stanowisko w sprawie projektu bud żetu i przekazuje je Parlamentowi
Europejskiemu najpó źniej 1 pa ździernika roku poprzedzaj ącego rok, w którym bud żet ma by ć
wykonywany. Rada w pe łni informuje Parlament Europejski o powodach, które doprowadzi łyją
do przyj ęcia jej stanowiska.
4. Jeżeli w terminie czterdziestu dwóch dni od tego przekazania Parlament Europejski:
a) zatwierdzi stanowisko Rady, ustawa europejska ustanawiaj ąca budżet zostaje przyj ęta,
b) nie podejmie decyzji, ustaw ęeuropejsk ąustanawiaj ącąbudżet uważas ięza przyj ętą,
c) przyjmie wi ększościąswoich cz łonków poprawki, zmieniony projekt jest przekazywany Radzie i
Komisji. Przewodnicz ący Parlamentu Europejskiego w porozumieniu z przewodnicz ącym Rady
niezwłocznie zwoł uje komitet pojednawczy. Jednak komitet pojednawczy nie zbiera si ę,j eżeli w
terminie dziesi ęciu dni od przekazania projektu, Rada poinformuje Parlament Europejski o
przyjęciu wszystkich jego poprawek.C 310/174 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
5. Komitet pojednawczy, w którego skł ad wchodz ączłonkowie Rady lub ich przedstawiciele oraz
taka sama liczba cz łonków reprezentuj ących Parlament Europejski, ma za zadanie na podstawie
stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady osi ągnąćporozumienie w sprawie wspólnego projektu
większościąkwalifikowan ączłonków Rady lub ich przedstawicieli oraz wi ększościągłosów
członków reprezentuj ących Parlament Europejski, w terminie dwudziestu jeden dni od jego zwo łania.
Komisja uczestniczy w pracach komitetu pojednawczego i podejmuje wszelkie niezb ędne inicjatywy
na rzecz zbli żenia stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady.
6. Jeżeli w terminie dwudziestu jeden dni, o którym mowa w ust ępie 5, komitet pojednawczy
doprowadzi do porozumienia w sprawie wspólnego projektu, zarówno Parlament Europejski jak
i Rada dysponuj ąterminem czternastu dni licz ąc od tej daty, aby przyj ąćwspólny projekt.
7. Jeżeli w terminie czternastu dni, o którym mowa w ust ępie 6:
a) parlament europejski rada zatwierdz ąwspólny projekt lub nie podejm ądecyzji, lub je żeli jedna z
tych instytucji zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy druga nie podejmie decyzji, ustawaeuropejska ustanawiaj ąca budżet jest uznana za ostatecznie przyj ętązgodnie ze wspólnym
projektem, lub
b) Parlament Europejski, stanowi ącw iększościągłosów swych cz łonków i Rada odrzuc ąwspólny
projekt, lub jedna z tych instytucji odrzuci wspólny projekt podczas gdy druga nie podejmiedecyzji, Komisja przedk łada
nowy projekt bud żetu, lub
c) Parlament Europejski, stanowi ącw iększościąswych cz łonków, odrzuci wspólny tekst podczas
gdy Rada go zatwierdzi, Komisja przedk łada nowy projekt bud żetu, lub
d) Parlament Europejski zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy Rada go odrzuci, Parlament
Europejski mo że, w terminie czternastu dni od dnia odrzucenia projektu przez Rad ęi stanowi ąc
większościąswych cz łonków i trzech pi ątych gł osów oddanych, zdecydowa ćo potwierdzeniu
wszystkich lub niektórych poprawek, o których mowa w ust ępie 4 lit. c). Je żeli którakolwiek z
poprawek Parlamentu Europejskiego nie zostanie potwierdzona, stanowisko uzgodnione wramach komitetu pojednawczego w sprawie pozycji bud żetowej, która jest przedmiotem tej
zmiany zostaje utrzymane. Na tej podstawie ustawa europejska ustanawiaj ąca budżet zostaje
uznana za ostatecznie przyj ętą.
8. Jeżeli w terminie dwudziestu jeden dni, o którym mowa w ust ępie 5, komitet pojednawczy nie
doprowadzi do porozumienia w sprawie wspólnego projektu, Komisja przedk łada nowy projekt
budżetu.
9. Po zakoń czeniu procedury przewidzianej w niniejszym artykule, przewodnicz ący Parlamentu
Europejskiego stwierdza, że ustawa europejska ustanawiaj ąca budżet zosta ła ostatecznie przyj ęta.
10. Ka żda instytucja korzysta z uprawnie ńprzyznanych jej w niniejszym artykule zgodnie z
Konstytucj ąoraz aktami przyj ętymi na jej mocy, w szczególnoś ci w dziedzinie zasobów w łasn
ych
Unii oraz równowagi mi ędzy dochodami i wydatkami.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/175
Artyku łIII-405
1. Jeśli na pocz ątku roku bud żetowego ustawa europejska ustanawiaj ąca budżet nie zosta ła jeszcze
ostatecznie przyj ęta, wydatki mog ąbyćdokonywane miesi ęcznie na rozdzia ł, zgodnie z ustaw ą
europejsk ą, o której mowa w artykule III-412, w granicach jednej dwunastej środków przyznanych na
dany rozdzia łbudżetu na poprzedni rok finansowy; suma ta nie mo że jednak przekracza ćjednej
dwunastej środków przyznanych dla danego rozdzia łu w projekcie bud żetu.
2. Rada, na wniosek Komisji i przestrzegaj ąc warunków przewidzianych w ust ępie 1, mo że przyjąć
decyzjęeuropejsk ąupoważniającądo dokonywania wydatków przekraczaj ących jedną dwunast ą,
zgodnie z ustaw ąeuropejsk ą, o której mowa w artykule III-412. Rada niezw łocznie przekazuje
decyzjęParlamentowi Europejskiemu.
Decyzja europejska przewiduje niezb ędneśrodki w zakresie zasobów dla stosowania niniejszego
artykułu, w poszanowaniu ustaw europejskich, o których mowa w artykule I-54 ust ępy 3 i 4.
Wchodzi ona w życie trzydziestego dnia od jej przyj ęcia, jeżeli w tym terminie Parlament Europejski,
stanowiącw i ększościągłosów swych cz łonków nie zdecydował o ograniczeniu tych wydatków.
Artyku łIII-406
Zgodnie z warunkami przewidzianymi przez ustaw ęeuropejsk ą, o której mowa w artykule III-412,
środki inne ni żdotyczące wydatków personalnych, które nie zostan ąwykorzystane na koniec roku
budżetowego, mog ąbyćprzeniesione wyłącznie na nast ępny rok bud żetowy.
Wydatki klasyfikowane s ąw rozdzia ły grupuj ące wydatki wed ług ich charakteru lub przeznaczenia,
oraz dzielone dalej zgodnie z ustaw ąeuropejsk ą, o której mowa w artykule III-412.
Wydatki
—Parlamentu Europejskiego,
—Rady Europejskiej i Rady,
—Komisji oraz
—Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej
sąprzedmiotem odr ębnych cz ęści budżetu, bez uszczerbku dla szczególnych zasad odnosz ących się
do niektórych wydatków wspólnych.C 310/176 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 3
WYKONANIE BUD ŻETU I ABSOLUTORIUM
Artyku łIII-407
Komisja wykonuje bud żet we wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi, zgodnie z ustaw ąeuropejsk ą,
o której mowa w artykule III-412, na w łasnąodpowiedzialno śći w granicach przyznanych środków,
zgodnie z zasad ąnależytego zarz ądzania finansami. Pa ństwa Cz łonkowskie wspó łpracująz Komisj ą
w celu zapewnienia, aby środki by ły wykorzystywane zgodnie z t ązasadą.
Ustawa europejska, o której mowa w artykule III-412, ustanawia obowi ązki kontroli i audytu Pa ństw
Członkowskich w zakresie wykonania bud żetu oraz wynikaj ącąz nich odpowiedzialno ść. Ustanawia
ona obowi ązki i szczegół owe sposoby, wed ług których ka żda instytucja uczestniczy w wykonywaniu
swych w łasnych wydatków.
Komisja mo że, w granicach i na warunkach okre ślonych w ustawie europejskiej, o której mowa w
artykule III-412, przenosi ćw ramach bud żetuśrodki z rozdzia łu do rozdzia łubądźz podrozdzia łu
do podrozdzia łu.
Ar
tykułIII-408
Komisja przedk łada corocznie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie rozliczenia za poprzedni rok
budżetowy odnoszą ce się do operacji bud żetowych. Komisja przekazuje im tak że bilans finansowy
przedstawiaj ący aktywa i pasywa Unii.
Komisja przekazuje tak że Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniaj ące finanse
Unii oparte na uzyskanych wynikach, w szczególno ści w odniesieniu do wskaza ńudzielonych przez
Parlament Europejski i Rad ęna podstawie artyku łu III-409.
Artyku łIII-409
1. Parlament Europejski, na zalecenie Rady, udziela Komisji absolutorium z wykonania bud żetu. W
tym celu Rada i Parlament kolejno badaj ąrachunki, bilans finansowy i sprawozdanie oceniaj ące, o
których mowa w artykule III-408, roczne sprawozdanie Trybuna łu Obrachunkowego, wraz
z odpowiedziami kontrolowanych instytucji na uwagi Trybuna łu Obrachunkowego, oś wiadczenie
o wiarygodno ści, o którym mowa w artykule III-384 ust ęp 1 akapit drugi, jak równie żodpowiednie
sprawozdania specjalne Trybuna łu Obrachunkowego.
2. Przed udzieleniem Komisji absolutorium lub w jakichkolwiek innych celach pozostaj ących w
związku z wykonywaniem jego uprawnie ńw dziedzinie realizacji bud żetu, Parlament Europejski
możeżądaćprzesłuchania Komisji w sprawie wykonywania wydatków lub funkcjonowania
systemów kontroli finansowej. Komisja przedk łada Parlamentowi Europejskiemu, na jego wniosek,
wszelkie niezb ędne informacje.
3. Komisja podejmuje wszelkie dzia łania w celu uwzgl ędnienia uwag towarzysz ących decyzjom o
absolutorium i innych uwag Parlamentu Europejskiego dotycz ących wykonywania wydatków,
jak równie żk omentarzy towarzysz ących zaleceniom odnoszą cym się do absolutorium przyj ętym
przez Rad ę.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/177
4. Na żądanie Parlamentu Europejskiego lub Rady Komisja sk łada sprawozdanie co do środków
podjętych w kontekś cie tych uwag i komentarzy, w szczególno ści co do instrukcji udzielonych
służbom odpowiedzialnym za wykonanie bud żetu. Sprawozdania te s ąrównież przesyłane
do Trybuna łu Obrachunkowego.
SEKCJA 4
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artyku łIII-410
Wieloletnie ramy finansowe i bud żet roczny s ąustanawiane w euro.
Artykuł III-411
Komisja mo że, z zastrze żeniem, i żpoinformuje o tym w łaściwe władze zainteresowanych Pa ństw
Członkowskich, przelewa ćw walucie jednego z Pa ństw Członkowskich aktywa, które posiada w
walucie innego Pa ństwa Cz łonkowskiego, w zakresie koniecznym do ich wykorzystania w celach
przewidzianych w Konstytucji. Komisja unika w miar ęmożliwoś ci dokonywania takich przelewów,
jeśli ma dostępne lub daj ące się zgromadzi ćaktywa w walutach, których potrzebuje.
Komisja komunikuje się zk ażdym z zainteresowanych Pa ństw Członkowskich za po średnictwem
organu, który one wyznacz ą. W wykonywaniu operacji finansowych korzysta ona z us ług banku
emisyjnego zainteresowanego Pa ństwa Cz łonkowskiego lub innej instytucji finansowej przez niego
uznanej.
Artykuł III-412
1. Ustawy europejskie okre ślają:
a) zasady finansowe ustalaj ące w szczególno ści procedur ęustanawiania i wykonywania bud żetu
oraz przedstawiania i kontrolowania rachunków,
b) zasady ustalaj ące kontrol ęod powiedzialno ści kontrolerów finansowych, w szczególno ści
intendentów i księgowych.
Ustawy europejskie s ąprzyjmowane po konsultacji z Trybuna łem Obrachunkowym.
2. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenie europejskie ustanawiaj ące metody i
procedur ę, według których dochody bud żetowe przewidziane w ramach systemu zasobów w łasnych
Unii sąoddane do dyspozycji Komisji oraz środki stosowane, w razie potrzeby, w celu zaspokojenia
potrzeb gotówkowych. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Trybuna łem
Obrachunkowym.
3. Do dnia 31 grudnia 2006 roku Rada stanowi jednomy ślnie we wszystkich przypadkach, o
których mowa w niniejszym artykule.C 310/178 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-413
Parlament Europejski, Rada i Komisja zapewniaj ądostępno ść środków finansowych umoż liwiających
Unii wykonywanie jej zobowi ązańprawnych wobec stron trzecich.
Artyku łIII-414
Regularne spotkania przewodnicz ących Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji są zwoł ywane z
inicjatywy Komisji w ramach procedur bud żetowych, o których mowa w niniejszym rozdziale.
Przewodnicz ący podejmuj ąwszelkie środki niezb ędne do popierania uzgodnie ńi zbliżania stanowisk
instytucji, którymi kierują w celu u łatwienia wykonania niniejszego rozdzia łu.
SEKCJA 5
ZWALCZANIE NADU ŻYĆFINANSOWYCH
Artyku łIII-415
1. Unia i Pa ństwa Członkowskie zwalczaj ąnadużycia finansowe i wszelkie inne dzia łania nielegalne
naruszaj ące interesy finansowe Unii za pomoc ąśrodków podejmowanych zgodnie z niniejszym
artykułem.Środki te maj ąskutek odstraszaj ący i zapewniaj ąskuteczną ochronęwP aństwach
Członkowskich oraz we wszystkich instytucjach, organach i jednostkach organizacyjnych Unii.
2. W celu zwalczania nadu żyćfinansowych naruszaj ących interesy finansowe Unii, Pa ństwa
Członkowskie podejmuj ątakie same środki, jakie podejmuj ądo zwalczania nadu żyćfinansowych
naruszaj ących ich w łasne interesy finansowe.
3. Z zastrze żeniem innych postanowie ńKonstytucji, Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ąswe
działania zapewniaj ące ochron ęinteresów finansowych Unii przed nadu życiami finansowymi. W
tym celu organizuj ąz Komisj ąścisłąi regularn ąwspółpracęmiędzy właściwymi w ładzami.
4. Ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe ustanawiaj ąniezbędneśrodki w dziedzinach
zapobiegania nadu życiom finansowym naruszaj ącym interesy finansowe Unii i zwalczania tych
nadużyćw celu zapewnienia skutecznej i równowa żnej ochrony w Pa ństwach Cz łonkowskich oraz
we wszystkich instytucjach, organach i jednostkach organizacyjnych Unii. Ustawy te s ąprzyjmowane
po konsultacji z Trybuna łem Obrachunkowym.
5. Komisja, we wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi, kieruje corocznie do Parlamentu
Europejskiego i Rady sprawozdanie w sprawie środków podj ętych w celu wykonania niniejszego
artykułu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/179
ROZDZIA ŁIII
WZMOCNIONA WSPÓ ŁPRACA
Artykuł III-416
Wzmocniona wspó łpraca jest podejmowana w poszanowaniu Konstytucji i prawa Unii.
Współpraca ta nie mo że narusza ćrynku wewn ętrznego ani spójno ści gospodarczej, spo łecznej i
terytorialnej. Nie mo że ona stanowi ćprzeszkody ani dyskryminacji w handlu mi ędzy Pa ństwami
Członkowskimi, ani prowadzi ćdo zakłócenia konkurencji mi ędzy nimi.
Artyku łIII-417
Wzmocniona wspó łpraca nie narusza kompetencji, praw i obowi ązków Pa ństw Członkowskich,
które w niej nie uczestnicz ą.P aństwa te nie utrudniaj ąwprowadzania jej w życie przez uczestnicz ące
Państwa Cz łonkowskie.
Artyku łIII-418
1. Jeżeli wzmocniona wspó łpraca jest ustanawiana, pozostaje ona otwarta dla wszystkich Pa ństw
Członkowskich, pod warunkiem spe łnienia warunków uczestnictwa okre ślonych w upoważ niającej
decyzji europejskiej. Pozostaje równie żotwarta dla nich w ka żdej chwili, je śli zastosuj ąsię,z
zastrzeżeniem
spełnienia powy ższych warunków, do aktów ju żprzyjętych w ramach tej wspó łpracy.
Komisja i Pa ństwa Cz łonkowskie uczestnicz ące we wzmocnionej wspó łpracy zapewniaj ąwsparcie
dla uczestnictwa w niej mo żliwie najwi ększej liczby Pa ństw Członkowskich.
2. Komisja oraz, w stosownym przypadku, minister spraw zagranicznych Unii informuj ąregularnie
Parlament Europejski i Rad ęo rozwoju wzmocnionej wspó łpracy.
Artykuł III-419
1. Państwa Cz łonkowskie, które pragną ustanowi ćmiędzy sob ąwzmocnion ąwspółpracęw jednej
z dziedzin, o których mowa w Konstytucji, z wyj ątkiem dziedzin kompetencji wy łącznej oraz
wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, kieruj ąwniosek do Komisji, okre ślając zakres
zastosowania i cele przewidywanej wzmocnionej wspó łpracy. Komisja mo że przed łożyćRadzie
odpowiedni wniosek. Je żeli Komisja nie przed łoży takiego wniosku, zawiadamia o tym
zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie, podaj ąc uzasadnienie.
Upoważ nienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy jest udzielane na mocy decyzji europejskiej
Rady stanowi ącej na wniosek Komisji i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.
2. Wniosek Pa ństw Członkowskich, które chc ąustanowi ćmiędzy sob ąwzmocnion ąwspółpracęw
ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, jest kierowany do Rady. Jest on
przekazywany ministrowi spraw zagranicznych Unii, który wydaje opini ęo spójno ści zamierzonej
wzmocnionej wspó łpracy ze wspóln ąpolitykązagraniczn ąi bezpiecze ństwa Unii, oraz do Komisji,C 310/180 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
która wydaje opini ędotyczącąw szczególno ści spójno ści zamierzonej wzmocnionej wspó łpracy
z innymi politykami Unii. Wniosek przekazywany jest równie żdo wiadomo ści Parlamentu
Europejskiego.
Upoważ nienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy jest udzielane na mocy decyzji europejskiej
Rady, stanowi ącej jednomy ślnie.
Artyku łIII-420
1. Każde Państwo Cz łonkowskie, które pragnie uczestniczy ćwj użrealizowanej wzmocnionej
współpracy w jednej z dziedzin, o których mowa w artykule III-419 ust ęp 1, notyfikuje swój zamiar
Radzie i Komisji.Komisja potwierdza, w terminie czterech miesi ęcy od otrzymania tej notyfikacji, uczestnictwo
danego Pa ństwa Cz łonkowskiego. Stwierdza ona, w razie potrzeby, że warunki uczestnictwa zosta ły
spełnione i przyjmuje niezb ędneśrodki przej ściowe dotycz ące stosowania aktów ju żprzyjętych w
ramach wzmocnionej wspó łpracy.
Jeżeli jednak Komisja uwa ża,że warunki uczestnictwa nie zosta ły spełnione, wskazuje środki, które
należy podjąćw celu spe łnienia tych warunków i okre śla
termin ponownego rozpatrzenia wniosku.
Po upływie terminu rozpatruje ona ponownie wniosek zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw akapicie
drugim. Je żeli Komisja uwa ża,że warunki uczestnictwa nadal pozostaj ąniespełnione, zainteresowane
Państwo Cz łonkowskie mo że przekaza ćsprawęRadzie, która podejmuje decyzj ęw sprawie wniosku.
Rada stanowi zgodnie z artyku łem I-44 ust ęp 3. Rada mo że równie żna wniosek Komisji przyj ąć
środki przej ściowe, o których mowa w ust ępie 2.
2. Każde Państwo Cz łonkowskie, które pragnie uczestniczy ćw realizowanej ju żwzmocnionej
współpracy w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, notyfikuje swój zamiar
Radzie, ministrowi spraw zagranicznych Unii oraz Komisji.
Rada potwierdza uczestnictwo danego Pa ństwa Cz łonkowskiego po konsultacji z ministrem spraw
zagranicznych Unii i po stwierdzeniu, w razie potrzeby, że warunki uczestnictwa zosta ły spełnione.
Rada, na wniosek ministra spraw zagranicznych Unii, mo że także przyjąćwszelkie niezb ędneśrodki
przejściowe dotycz ące stosowania aktów ju żprzyjętych w ramach wzmocnionej wspó łpracy. Je żeli
jednak
Rada uwa ża,że warunki uczestnictwa nie zosta ły spełnione, wskazuje środki, które nale ży
podjąćw celu spe łnienia tych warunków i okre śla termin ponownego rozpatrzenia wniosku w
sprawie uczestnictwa.Do celów niniejszego ust ępu Rada stanowi jednomy ślnie zgodnie z artyku łem I-44 ust ęp3 .
Artyku łIII-421
Wydatki wynikaj ące z wprowadzania w życie wzmocnionej wspó łpracy, inne ni żkoszty
administracyjne ponoszone przez instytucje, obci ążająuczestnicz ące we wspó łpracy Pa ństwa
Członkowskie, chyba że Rada, stanowi ąc jednomy ślnądecyzjąwszystkich swoich cz łonków,
po konsultacji z Parlamentem Europejskim, zadecyduje inaczej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/181
Artyku łIII-422
1. Jeżeli postanowienie Konstytucji, które mo żeb yćzastosowane w ramach wzmocnionej
współpracy, przewiduje, że Rada stanowi jednomy ślnie, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie z
ustaleniami zawartymi w artykule I-44 ust ęp3 ,m o że podjąćdecyzjęeuropejsk ąo stanowieniu
większościąkwalifikowan ą.
2. Jeżeli postanowienie Konstytucji, które mo żeb yćzastosowane w ramach wzmocnionej
współpracy, przewiduje, że Rada przyjmuje ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe
zgodnie ze szczególn ąprocedur ąustawodawcz ą, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie z
ustaleniami zawartymi w artykule I-44 ust ęp3 ,m o że przyjąćdecyzjęeuropejsk ąo stanowieniu
z g o d n i ez ez w y k łąprocedur ąustawodawcz ą. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem
Europejskim.
3. Ustępy 1 i 2 nie stosuj ąsiędo decyzji maj ących wp ływ na kwestie wojskowe lub obronne.
Artyku łIII-423
Rada i Komisja zapewniaj ąspójnośćdziałańpodejmo wanych w ramach wzmocnionej wspó łpracy
oraz ich zgodno śćz politykami Unii, wspó łpracują c w tym celu ze sob ą.
TYTUŁVII
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artyku łIII-424
Biorąc pod uwag ęstrukturaln ąsytuację gospodarcz ąi społecznąGwadelupy, Gujany Francuskiej,
Martyniki, Reunionu, Azorów, Madery i Wysp Kanaryjskich, pogorszon ąich oddaleniem,
charakterem wyspiarskim, niewielkimi rozmiarami, trudną topografi ąi klimatem, ich zale żnością
gospodarcz ąod niewielkiej liczby produktów, przy czym trwa łośćiłączne wyst ępowanie tych
czynników poważ nie utrudniaj ąich rozwój, Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje ustawy
europejskie, europejskie ustawy ramowe, rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie
zmierzaj ące w szczególno ści do okre ślenia warunków stosowania Konstytucji do tych regionów, w
tym wspólnych polityk. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.Akty, o których mowa w akapicie pierwszym, dotycz ąw szczególnoś ci takich dziedzin, jak polityki
celne i handlowe, polityka fiskalna, strefy wolnoc łowe, polityki w dziedzinach rolnictwa
i ryboł ówstwa, warunki zaopatrzenia w surowce i dobra konsumpcyjne pierwszej potrzeby, pomoc
państwa i warunki dost ępu do funduszy o przeznaczeniu strukturalnym oraz programów
horyzontalnych Unii.Rada przyjmuje akty, o których mowa w akapicie pierwszym, bior ąc pod uwag ęszczególne cechy i
ograniczenia regionów peryferyjnych, nie naruszaj ąc przy tym integralno ści i spójno ści porządku
prawnego Unii, w tym rynku wewn ętrznego i wspólnych polityk.C 310/182 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku łIII-425
Konstytucja nie przes ądza w niczym zasad prawa w łasności w Państwach Cz łonkowskich.
Artyku łIII-426
Wk ażdym z Pa ństw Członkowskich Unia posiada zdolno śćdo czynno ści prawnych o najszerszym
zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; mo że ona w szczególno ści
nabywaćlub zbywa ćmienie ruchome i nieruchome oraz stawa ćprzed sądem. W tym zakresie jest
ona reprezentowana przez Komisj ę. Jednak że jest ona takż e reprezentowana przez ka żdąz instytucji,
z tytułu ich autonomii administracyjnej, w sprawach zwi ązanych z ich odpowiednim dzia łaniem.
Artykuł III-427
Ustawa europejska okre śla prawa i obowi ązki urzędników Unii oraz przepisy stosowane do innych
pracowników Unii. Jest ona przyjmowana po konsultacji z zainteresowanymi instytucjami.
Artyku łIII-428
W celu wype łnienia zada ń, które s ąjej powierzone, Komisja mo że zbiera ćwszelkie informacje i
dokonywa ćwszelkich niezb ędnych weryfikacji w granicach i na warunkach przewidzianych przez
rozporz ądzenie europejskie lub decyzj ęeuropejsk ą, przyjęte przez Rad ęstanowiącązwykłą
więk
szością.
Artyku łIII-429
1. Bez uszczerbku dla artyku łu 5 Protokoł u w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków
Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa
określaśrodki w celu tworzenia statystyk, je żeli jest to konieczne do wykonywania dzia łańUnii.
2. Tworzenie statystyk odbywa się w poszanowaniu bezstronno ści, rzetelnoś ci, obiektywizmu,
niezależności naukowej, efektywno ści pod wzgl ędem kosztów oraz poufno ści informacji
statystycznych. Nie mo że to poci ągaćza sobąnadmiernych obci ążeń dla podmiotów gospodarczych.
Artyku łIII-430
Członkowie instytucji Unii, cz łonkowie komitetów, jak równie żurzędnicy i inni pracownicy Unii są
zobowiązani, równie żpo zaprzestaniu peł nienia swoich funkcji, nie ujawnia ćinformacji objętych ze
względu na swój charakter tajemnic ązawodow ą,az właszcza informacji dotycz ących przedsi ębiorstw
i ich stosunków handlowych lub kosztów w łasn ych.
Artyku łIII-431
Odpowiedzialno śćumowna Unii podlega prawu w łaściwemu dla danej umowy.
W dziedzinie odpowiedzialno ści pozaumownej Unia jest zobowi ązana naprawi ć, zgodnie z zasadami
ogólnymi, wspólnymi dla praw Pa ństw Członkowskich, szkody wyrz ądzone przez jej instytucje lub
jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/183
Na zasadzie odstępstwa od akapitu drugiego, Europejski Bank Centralny jest zobowi ązany naprawi ć,
zgodnie z zasadami ogólnymi, wspólnymi dla praw Pa ństw Członkowskich, szkody wyrz ądzone
przez Bank lub jego pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.
Odpowiedzialno śćosobista pracowników wobec Unii jest uregulowana przepisami okreś lającymi ich
prawa i obowi ązki lub innymi przepisami maj ącymi do nich zastosowanie.
Artyku łIII-432
Siedzibęinstytucji Unii okre śla wspólne porozumienie rz ądów Państw Członkowskich.
Artyku łIII-433
Rada przyjmuje, stanowi ąc jednomy ślnie, rozporz ądzenie europejskie okre ślające system j ęzykowy
instytucji Unii, bez uszczerbku dla postanowie ńStatutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.
Artyku łIII-434
Unia korzysta na terytorium Pa ństw Członkowskich z przywilejów i immunitetów koniecznych do
wykonywania jej zada ń, na warunkach przewidzianych w Protokole w sprawie przywilejów i
immunitetów Unii Europejskiej. Jest tak równie żw przypadku Europejskiego Banku Centralnego i
Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Artyku łIII-435
Postanowienia Konstytucji nie naruszaj ąpraw i obowi ązków wynikaj ących z umów zawartych przed
dniem 1 stycznia 1958 roku lub, wobec Pa ństw przyst ępujących, przed dat ąich przyst ąpienia,
między jednym lub wi ększąliczbąPaństw Członkowskich z jednej strony a jednym lub wi ększą
liczbąpaństw trzecich z drugiej strony.
W zakresie, w jakim umowy te nie są zgodne z Konstytucj ą, dane Pa ństwo lub Pa ństwa Członkowskie
zastosuj ąwszelkie w łaściweśrodki w celu wyeliminowania stwierdzonych niezgodno ści. W razie
potrzeby Pa ństwa Cz łonkowskie udzielaj ąsobie wzajemnie pomocy dla osi ągnięcia tego celu i w
odpowiednim przypadku przyjmuj ąwspólnąpostawę.
Przy stosowaniu umów, o których mowa w pierwszym akapicie, Pa ństwa Członkowskie uwzgl ędniają
fakt,że korzyści uzgodnione w Konstytucji przez ka żde Państwo Cz łonkowskie stanowi ąintegralną
częśćUnii i z tego tytu łusąnierozerwalnie zwi ązane z utworzeniem instytucji, którym powierzono
uprawnienia na mocy Konstytucji i przyznaniem identycznych korzy ści przez wszystkie pozosta łe
Państwa Cz łonkowskie.
Artyku łIII-436
1
. Konstytucja nie stanowi przeszkody w stosowaniu nast ępujących regu ł:
a)żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie ma obowi ązku udzielania informacji, których ujawnienie
uznaje za sprzeczne z podstawowymi interesami jego bezpiecze ństwa,C 310/184 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
b) każde Państwo Cz łonkowskie mo że podejmowaćś rodki, które uwa ża za niezb ędne do ochrony
podstawowych interesów jego bezpiecze ństwa, a które odnosz ąsięz produkcji lub handlu
bronią, amunicj ąlub materia łami wojennymi; środki takie nie mog ąnegatywnie wp ływaćna
warunki konkurencji na rynku wewn ętrznym w odniesieniu do produktów, które nie s ą
przeznaczone wyłą cznie do celów wojskowych.
2. Rada, na wniosek Komisji, mo że przyjąćjednomy ślnie decyzj ęeuropejsk ązmieniaj ącąlistę
produktów z dnia 15 kwietnia 1958 roku, do których maj ązastosowanie postanowienia ust ępu 1
lit. b).16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/185
CZĘŚĆ IV
POSTANOWIENIA OGÓLNE I KO ŃCOWE
Artykuł IV-437
Uchylenie wcze śniejszych Traktatów
1. Niniejszy Traktat ustanawiaj ący Konstytucj ędla Europy uchyla Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ę
Europejsk ą, Traktat o Unii Europejskiej oraz, na warunkach przewidzianych w Protokole w sprawie
aktów i traktatów, które uzupe łniły lub zmieni ły Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ęEuropejsk ąi
Traktat o Unii Europejskiej, akty i traktaty, które je uzupe łniły lub zmieni ły, z zastrze żeniem ust ępu 2
niniejszego artyku łu.
2. Traktaty o przyst ąpieniu:
a) Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej,
b) Republiki Greckiej,
c) Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej,d) Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji, oraze) Republiki Czeskiej, Republiki Esto ńskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki
Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i
Republiki S łowackiej,
zostająuchylone.
Jednakże:
—postanowienia traktatów, o których mowa w lit. a)— d), powtórzone lub o których mowa w
Protokole w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii
oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, Republiki Greckiej,
Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki Finlandii i
Królestwa Szwecji pozostaj ąw mocy, a ich skutki prawne są zachowane zgodnie z tym
Protokoł em,
—postanowienia traktatu, o którym mowa w lit. e), powtórzone lub o których mowa w Protokole
w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Esto ńskiej,
Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki W ęgi
 erskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej pozostaj ą
w mocy, a ich skutki prawne s ązachowane zgodnie z tym Protoko łem.C 310/186 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł IV-438
Sukcesja i ci ągłośćprawna
1. Unia Europejska ustanowiona niniejszym Traktatem jest nast ępcąUnii Europejskiej ustanowionej
przez Traktat o Unii Europejskiej oraz Wspólnoty Europejskiej.
2. Z zastrze żeniem postanowie ńartykułu IV-439 i do czasu przyj ęcia nowych postanowie ńw
zastosowaniu niniejszego traktatu lub do czasu zako ńczenia swoich kadencji, instytucje, organy
i jednostki organizacyjne istniej ące w dniu wej ściażycie niniejszego traktatu, wykonuj ą,ws kładzie
istniejącym w tym dniu, swoje uprawnienia w rozumieniu niniejszego traktatu.
3. Akty instytucji, organów i jednostek organizacyjnych, przyj ęte na podstawie traktatów i aktów
uchylonych przez artyku łIV-437, pozostaj ąw mocy. Ich skutki prawne s ązachowane do czasu
uchylenia, uniewa żnienia lub zmiany tych aktów w zastosowaniu niniejszego Traktatu. Ta sama
zasada ma zastosowanie do konwencji zawartych między Pa ństwami Cz łonkowskimi na podstawie
traktatów i aktów uchylonych przez artyku łIV-437.
Pozostałe elementy dorobku Wspólnoty oraz Unii istniej ące w chwili wej ścia wżycie niniejszego
Traktatu, w szczególno ści porozumienia mi ędzyinstytucjonalne, decyzje i umowy uzgodnione
przez przedstawicieli rz ądów Pa ństw Cz łonkowskich zebranych w Radzie, umowy zawarte
przez Pa ństwa Cz łonkowskie w sprawie funkcjonowania Unii lub Wspólnoty, lub zwi ązane
z działaniami Unii lub Wspólnoty; deklaracje, tak że takie, które zosta ły sporz ądzone w ramach
konferencji mi ędzyrządowych, oraz rezolucje lub inne stanowiska przyj ęte przez Rad ęEuropejsk ą
lub Rad ę, jak równie żte, które dotycz ąUnii lub Wspólnoty, przyj ęte za wspólnym porozumieniem
Państw Członkowskich, pozostaj ąw mocy do czasu ich uchylenia lub zmiany.
4. Orzecznictwo Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Wspólnot Europejskich i S ądu Pierwszej Instancji w
sprawie wyk ładni i stosowania traktatów i aktów uchylonych przez artyku łIV-437, jak równie ż
aktów i konwencji przyj ętych dla ich stosowania pozostaje mutatis mutandis źródłem wyk ładni
prawa Unii, w szczególnoś ci porównywalnych postanowie ńKonstytucji.
5. Ciągłość procedur administracyjnych i prawnych podj ętych przed dat ąwejścia w życie
niniejszego Traktatu jest zapewniona w poszanowaniu Konstytucji. Instytucje, organy i jednostki
organizacyjne odpowiedzialne za te procedury podejmuj ąw tym celu odpowiednie środki.
Artykuł IV-439
Postanowienia przejś ciowe odnosz ące siędo niektórych instytucji
Postanowienia przej ściowe odnoszą ce się do skł adu Parlamentu Europejskiego, okre ślenia większości
kwalif
ikowanej w Radzie Europejskiej i Radzie, w łączając przypadki, kiedy nie wszyscy cz łonkowie
Rady Europejskiej lub Rady g łosują, oraz do skł adu Komisji, w tym ministra spraw zagranicznych
Unii, sąprzewidziane w Protokole w sprawie postanowie ńprzejściowych dotycz ących instytucji i
organów Unii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/187
Artyku łIV-440
Zakres
1. Niniejszy Traktat stosuje się do Królestwa Belgii, Republiki Czeskiej, Królestwa Danii, Republiki
Federalnej Niemiec, Republiki Esto ńskiej, Republiki Greckiej, Królestwa Hiszpanii, Republiki
Francuskiej, Irlandii, Republiki Wł oskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki
Litewskiej, Wielkiego Ksi ęstwa Luksemburga, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Królestwa
Niderlandów, Republiki Austrii, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Portugalskiej, Republiki
Słowenii, Republiki S łowackiej, Republiki Finlandii, Królestwa Szwecji oraz Zjednoczonego
Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej.
2. Niniejszy Traktat stosuje się do Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Martyniki, Reunionu, Azorów,
Madery i Wysp Kanaryjskich zgodnie z artyku łem III-424.
3. Do krajów i terytoriów zamorskich, których lista zawarta jest w za łączniku II, stosuj ąsię
szczególne zasady stowarzyszenia okre ślone w tytule IV cz ęści III niniejszego Traktatu.
Niniejszy Traktat nie ma zastosowania do krajów i terytoriów zamorskich utrzymuj ących szczególne
stosunki ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, które nie s ą
umieszczone na wymienionej li ście.
4. Niniejszy Traktat ma zastosowanie do terytoriów europejskich, za których stosunki zewn ętrzne
odpowiedzialne jest Pa ństwo Cz łonkowskie.
5. Niniejszy Traktat stosuje się do Wysp Alandzkich z zastrze żeniem odstępstw znajduj ących się od
początku w traktacie, o którym mowa w artykule IV-437 ust ęp 2 lit. d) Konstytucji i powtórzonych w
Protokole w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz
Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, Republiki Greckiej, Królestwa
Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji.
6. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępów 1 —5:
a) niniejszy Traktat nie ma zastosowania do Wysp Owczych,b) niniejszy Traktat ma zastosowanie do Akrotiri i Dhekelia, stref suwerennych Zjednoczonego
Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej na Cyprze, jedynie w zakresie niezb ędnym do
zapewnienia
zastosowania systemu przewidzianego od pocz ątku w Protokole w sprawie stref
suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej na Cyprze,
załączonym do Aktu Przyst ąpienia, który stanowi integraln ączęśćtraktatu, o którym mowa w
artykule IV-437 ust ęp 2 lit. e) Konstytucji, i który zosta łpowtórzony w tytule II cz ęści III
Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki
Estoń skiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki
Węgierskiej, Republiki Malty, Rzec zypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki
Słowackiej,
c) niniejszy Traktat ma zastosowanie do Wysp Normandzkich i wyspy Man jedynie w zakresie
niezbędnym do zapewnienia zastosowania systemu przewidzianego dla tych wysp od pocz ątku
w traktacie, o którym mowa w artykule IV-437 ust ęp 2 lit. a) Konstytucji, i który zosta łC 310/188 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
powtórzony w sekcji 3 tytu łu II Protokoł u w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów
przystąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii
Północnej, Republiki Greckiej, Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki
Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji.
7. Rada Europejska mo że, z inicjatywy zainteresowanego Pa ństwa Członkowskiego, przyj ąćdecyzję
europejsk ązmieniaj ącąwobec Unii status francuskiego, niderlandzkiego b ądźduńskiego kraju lub
terytorium, o którym mowa w ust ępach 2 i 3. Rada Europejska stanowi jednomy ślnie po konsultacji
z Komisj ą.
Artyku łIV-441
Związki regionalne
Niniejszy Traktat nie wyklucza istnienia lub powstania zwi ązków regionalnych mi ędzy Belgi ąi
Luksemburgiem, jak równie żmiędzy Belgi ą, Luksemburgiem i Niderlandami, w zakresie, w jakim cele
tych zwi ązków regionalnych nie s ąosiągnięte w wyniku zastosowania niniejszego Traktatu.
Artyku łIV-442
Protoko łyiz a łączniki
Protokoł yiz ałączniki za łączone do niniejszego Traktatu stanowi ąjego integralną część.
Artyku łIV-443
Zwyk ła procedura zmiany
1. Rządk a żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego, Parlament Europejski lub Komisja mog ąprzedkładać
Radzie propozycje zmiany niniejszego Traktatu. Propozycje te są przekazywane przez Rad ęRadzie
Europejskiej oraz notyfikowane parlamentom narodowym.
2. Jeżeli Rada Europejska, po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komisj ą, podejmie zwyk łą
większościądecyzję, w której opowie się za rozpatrzeniem proponowanych zmian, przewodnicz ący
Rady Europejskiej zwoł uje konwent z łożony z przedstawicieli parlamentów narodowych, szefów
państw lub rz ądów Państw Członkowskich, Parlamentu Europejskiego i Komisji. W przypadku zmian
instytucjonalnych w dziedzinie pieni ężnej konsultowany jest równie żEuropejski Bank Centralny.
Konwent rozpatruje propozycje zmian i przyjmuje, w drodze konsensu, zalecenie dla Konferencji
przedstawicieli rz ądów Państw Członkowskich, jak przewidziano to w ust ępie 3.
Rada Europejska mo że zwykłąwiększością, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, podj ąć
decyzjęo nie zwoł aniu konwentu, gdy zakres proponowanych zmian nie uzasadnia jego zwo łania. W
takim przypadku Rada Europejska okre śla zakres uprawnie ńKonferencji przedstawicieli rz ądów
Państw Członkowskich.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/189
3. Konferencj ęprzedstawicieli rz ądów Państw Członkowskich zwoł uje przewodnicz ący Rady w
celu uchwalenia, za wspólnym porozumieniem, zmian, jakie maj ązostaćdokonane w niniejszym
Traktacie.
Zmiany wchodz ąwżycie po ich ratyfikowaniu przez wszystkie Pa ństwa Członkowskie, zgodnie z ich
odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.4. Jeżeli po up ływie dwóch lat od podpisania traktatu zmieniaj ącego niniejszy Traktat, zosta łon
ratyfikowany przez cztery pi ąte Państw Członkowskich i gdy jedno lub wi ęcej Państw Członkowskich
napotka ło trudnoś ci w post ępowaniu ratyfikacyjnym, spraw ękieruje się do Rady Europejskiej.
Artyku łIV-444
Uproszczona procedura zmiany
1. Jeżeli częśćIII przewiduje, że Rada stanowi jednomy ślnie w danej dziedzinie lub w danym
przypadku, Rada Europejska mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ąupoważ niającąRadędo stanowienia
większościąkwalifikowan ąw danej dziedzinie lub danym przypadku.
Niniejszy ust ęp
 nie stosuje się do decyzji maj ących wp ływ na kwestie wojskowe lub obronne.
2. Jeżeli częśćIII przewiduje, że ustawy europejskie lub europejskie ustawy ramowe maj ąbyć
przyjęte przez Rad ęzgodnie ze szczególn ąprocedur ąustawodawcz ą, Rada Europejska mo że przyjąć
decyzjęeuropejsk ązezwalaj ącąna przyj ęcie takiej ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy
ramowej zgodnie ze zwyk łąprocedur ąustawodawcz ą.
3. Wszelkie inicjatywy podejmowane przez Rad ęEuropejsk ąna podstawie ust ępu 1 lub 2 s ą
przekazywane parlamentom narodowym. W przypadku gdy jeden z parlamentów narodowych
notyfikuje swój sprzeciw w ci ągu sześciu miesi ęcy od daty takiego przekazania, decyzja europejska, o
której mowa w ust ępach 1 i 2, nie zostaje przyj ęta. W przypadku braku sprzeciwu Rada Europejska
może przyjąćtakądecyzję.
W celu przyj ęcia decyzji europejskiej, o której mowa w ust ępach 1 i 2, Rada Europejska stanowi
jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, wyra żonej przez wi ększośćjego
członków.
Artyku łIV-445
Uproszczona procedura zmiany dotycz ąca polityk i dzia łańwewn ętrznych Unii
1. Rządk ażdego Pa ństwa Cz łonkowskiego, Parlament Europejski lub Komisja mog ąprzedkładać
Radzie Europejskiej projekty dotycz ące zmiany wszystkich lub cz ęści postanowie ńtytułu III części III
w sprawie polityk i dzia łańwewnętrznych Unii.
2. Rada Europejska mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ązmieniaj ącąwszystkie lub cz ęśćpostanowie ń
tytułu III części III. Rada Europejska stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim
i Komisj ąoraz Europejskim Bankiem Centralnym w przypadkach zmian instytucjonalnych w
dziedzinie pieni ądza.C 310/190 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Decyzja europejska wchodzi w życie po zatwierdzeniu przez Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z ich
odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.
3. Decyzja europejska, o której mowa w ust ępie 2, nie mo że zwiększyćkompetencji przyznanych
Unii w niniejszym Traktacie.
Artyku łIV-446
Czas obowią zywania
Niniejszy Traktat zawiera się na czas nieograniczony.
Artyku łIV-447
Ratyfikacja i wej ście w życie
1. Niniejszy Traktat podlega ratyfikacji przez Wysokie Umawiaj ące się Strony, zgodnie z ich
odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi. Dokumenty ratyfikacyjne zostan ązłożone do depozytu
rządowi Republiki Wł oskiej.
2. Niniejszy Traktat wchodzi w życie dnia 1 listopada 2006 roku, pod warunkiem że zostaną
złożone do depozytu wszystkie dokumenty ratyfikacyjne lub w przeciwnym wypadku wchodzi on w
życie pierwszego dnia drugiego miesi ąca następującego po z łożeniu do depozytu dokumentu
ratyfikacyjnego przez Pa ństwo-Sygnatariusza, które jako ostatnie spe łni tęformalno ść.
Artyku łIV-448
Teksty autentyczne i t łumaczenia
1. Niniejszy Traktat sporz ądzony w jednym oryginalnym egzemplarzu w j ęzyku angielskim,
czeskim, du ńskim, estoń skim, fi ńskim, francuskim, greckim, hiszpa ńskim, irlandzkim, litewskim,
łotewskim, malta ńskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, sł owackim, s łoweńskim,
szwedzkim, w ęgierskim i w łoskim, przy czym teksty w ka żdym z tych j ęzyków s ąna równi
autentyczne, zostanie z łożony do depozytu w archiwum Rz ądu Republiki W łoskiej, który przeka że
uwierzytelniony odpis ka żdemu z rz ądów pozosta łych Państw-Sygnatariuszy.
2. Niniejszy Traktat mo żeb yćrównieżprzetłumaczony na wszystkie inne j ęzyki okre ślone
przez Pa ństwa Cz łonkowskie, które zgodnie z ich porz ądkiem konstytucyjnym maj ąstatus języków
urzędowych na ca łym terytorium lub jego cz ęści. Poś wiadczona kopia takich t łumaczeńzostaje
przekazana przez zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie do przechowywania w archiwach Rady.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/191
EN FE DE LO CUAL, los plenipotenciarios infrascritos suscriben el presente Tratado
Na DŮKAZČEHOŽpřipojili ní že podepsaní zplnomocn ění zástupci k této smlouv ěsvé podpisy
TIL BEKRÆFTELSE HERAF har undertegnede befuldmægtigede underskrevet denne traktat
ZU URKUND DESSEN haben die unterzeichneten Bevollmächtigten ihre Unterschriften unter diesen
Vertrag gesetzt
SELLE KINNITUSEKS on nimetatud täievolilised esindajad käesolevale lepingule alla kirjutanud
ΕΙΣ ΠΙΣΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ ,οι υπογεγραμμένοι πληρεξούσιοι υπέγραψαν την παρούσα Συνθήκη
IN WITNESS WHEREOF, the undersigned plenipotentiaries have signed this Treaty
EN FOI DE QUOI, les plénipotentiaires soussignés ont apposé leur signature au bas du présent traitéDÁ FHIANÚ SIN, chuir na Lánchumhachtaigh thíos-sínithe a lámh leis an gConradh seo
IN FEDE DI CHE, i plenipotenziari sottoscritti hanno apposto la loro firma in calce al presente
trattato
TO APLIECINOT, attiec īgi pilnvarotas personas ir parakst ījušasšoLīgumu
TAI PALIUDYDAMI šiąSutartįpasirašėtoliau nurodyti įgaliotieji atstovai
FENTIEK HITELÉÜL az alulírott meghatalmazottak aláírták ezt a szerz ődést
B'XIEHDA TA' DAN, il-plenipotenzjarji sottoskritti ffirmaw dan it-TrattatTEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden hun handtekening onder dit verdrag
hebben gesteld
W DOWÓD CZEGO niż ej podpisani peł nomocnicy z łożyli swoje podpisy pod niniejszym Traktatem
EM FÉ DO QUE os plenipotenciários abaixo assinados apuseram as suas assinaturas no final do
presente Tratado
NA DÔKAZ TOHO dolupodpísaní splnomocnení zástupcovia podpísali túto zmluvu
V POTRDITEV TEGA so spodaj podpisani poobla ščenci podpisali to pogodbo
TÄMÄN VAKUUDEKSI alla mainitut täysivaltaiset edustajat ovat allekirjoittaneet tämän sopimuksenTILL BEVIS HÄRPÅ har undertecknade befullmäktigade undertecknat detta fördrag
Hecho en Roma, el veintinueve de octubre del dos mil cuatro.
VŘímědne dvacátého devátého října dva tisíce čtyři
Udfærdiget i Rom den niogtyvende oktober to tusind og fire.
Geschehen zu Rom am neunundzwanzigsten Oktober zweitausendundvier.
Kahe tuhande neljanda aasta oktoobrikuu kahekümne üheksandal päeval RoomasΈγινε στις Ρώμη, στις είκοσι εννέα Οκτωβρίου δύο χιλιάδες τέσσερα .
Done at Rome on the twenty ‑ninth day of October in the year two thousand and four.
Fait à Rome, le vingt ‑neuf octobre deux mille quatre.
Arna dhéanamh sa Róimh, an naoú lá fichead de Dheireadh Fómhair sa bhliain dhá mhíle is a
ceathair
Fatto a Roma, addì ventinove ottobre duemilaquattro.
Romā, divi tūkstoši
ceturt āgada divdesmit dev ītajāoktobrī
Priimta du t ūkstančiai ketvirt ųmetųspalio dvide šimt devint ądienąRomoje
Kelt Rómában, a kétezer-negyedik év október havának huszonkilencedik napjánC 310/192 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Magħmul f'Ruma fid-disa' u għoxrin jum ta' Ottubru tas-sena elfejn u erbgħa
Gedaan te Rome, de negenentwintigste oktober tweeduizendvier.Sporządzono w Rzymie dnia dwudziestego dziewi ątego pa ździernika roku dwutysi ęcznego
czwartegoFeito em Roma, em vinte e nove de Outubro de dois mil e quatroV Ríme dvadsiatehodeviateho októbra dvetisíc štyri
V Rimu, devetindvajsetega oktobra leta dva tiso čštiri
Tehty Roomassa kahdentenakymmenentenäy hdeksäntenä päivänä lokakuuta vuonna
kaksituhattaneljä.Som skedde i Rom den tjugonionde oktober tjugohundrafyra.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/193
Pour Sa Majesté le Roi des Belges
Voor Zijne Majesteit de Koning der Belgen
Für Seine Majestät den König der Belgier
Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté
germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale.
Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap,
het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Diese Unterschrift bindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische
Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt.
Za prezidenta České republiky
C 310/194 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
For Hendes Majestæt Danmarks Dronning
Für den Präsidenten der Bundesrepublik Deutschland
Eesti Vabariigi Presidendi nimel
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/195
Για τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας
Por Su Majestad el Rey de España
Pour le Président de la République française
C 310/196 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Thar ceann Uachtarán na hÉireann
For the President of Ireland
Per il Presidente della Repubblica italiana
Για τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/197
Latvĳas Republikas Valsts prezidentes v ārdā
Lietuvos Respublikos Prezidento vardu
Pour Son Altesse Royale le Grand-Duc de Luxembourg
C 310/198 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
A Magyar Köztársaság Elnöke részér ől
Għall-President ta' Malta
Voor Hare Majesteit de Koningin der Nederlanden
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/199
Für den Bundespräsidenten der Republik Österreich
Za Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Pelo Presidente da República Portuguesa
C 310/200 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Za predsednika Republike Sloven ĳe
Za prezidenta Slovenskej republiky
Suomen Tasavallan Presidentin puolesta
För Republiken Finlands President
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/201
För Konungariket Sveriges regering
For Her Majesty the Queen of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
C 310/202 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
PROTOKO ŁYIZ AŁĄCZNIKI
A. PROTOKO ŁY
ZAŁĄCZONE DO TRAKTATU USTANAWIAJ ĄCEGO KONSTYTUCJ ĘDLA EUROPY16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/203
1. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE ROLI PARLAMENTÓW NARODOWYCH
W UNII EUROPEJSKIEJ
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRZYPOMINAJ ĄC,że sposób, w jaki parlamenty narodowe kontroluj ąswoje rz ądy w odniesieniu do dzia łańUnii
należy do organizacji i praktyki konstytucyjnej ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego,
PRAGNĄC zachęcićparlamenty narodowe do aktywnego udzia łu w dzia łaniach Unii Europejskiej i zwi ększyć
możliwość wyrażania ich punktu widzenia w sprawie projektów europejskich aktów ustawodawczych oraz w
kwestiach, które mog ąstanowićdla nich przedmiot szczególnego zainteresowania,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
TYTUŁI
INFORMACJE DLA PARLAMENTÓW NARODOWYCH
Artyku ł1
Dokumenty konsultacyjne Komisji (zielone ksi ęgi, białek s ięgi i komunikaty) s ąprzekazywane
bezpośrednio przez Komisj ęparlamentom narodowym po ich opublikowaniu. Komisja przekazuje
równieżparlamentom narodowym roczny program prac legislacyjnych oraz wszelkie dokumenty
dotyczące planowania legislacyjnego lub strategii politycznej, równocze śnie z ich przekazaniem
Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Artyku ł2
Projekty europejskich aktów ustawodawczych, kierowane do Parlamentu Europejskiego i do Rady, są
przekazywane parlamentom narodowym.
Do celów niniejszego protoko łu przez „projekty europejskich aktów ustawodawczych ”rozumie się
wnioski Komisji, inicjatywy grupy Pa ństw Członkowskich, inicjatywy Parlamentu Europejskiego,
wnioski Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, zalecenia Europejskiego Banku Centralnego lub wnioski
Europejskiego Banku Inwestycyjnego maj ące na celu przyj ęcie europejskiego aktu ustawodawczego.
Projekty europejskich aktów ustawodawczych pochodz ące od Komisji s ąprzekazywane parlamen-
tom narodowym bezpo średnio przez Komisj ę, równocze śnie z ich przekazaniem Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie.
Projekty europejskich aktów ustawodawczych pochodz ące od Parlamentu Europejskiego s ą
przekazywane parlamentom narodowym bezpoś rednio przez Parlament Europejski.
Projekty europejskich aktów ustawodawczych pochodz ące od grupy Pa ństw Członkowskich,
Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, Europejskiego Banku Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyj-
nego sąprzekazywane parlamentom narodowym przez Rad ę.C 310/204 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł3
Parlamenty narodowe mog ąprzesyłaćprzewodnicz ącym Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji
uzasadnion ąopinięna temat zgodno ści projektu europejskiego aktu ustawodawczego z zasad ą
pomocniczo ści, zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw Protokole w sprawie stosowania zasad
pomocniczo ści i proporcjonalno ści.
Jeżeli projekt europejskiego aktu ustawodawczego pochodzi od grupy Pa ństw Członkowskich,
Przewodnicz ący Rady przekazuje uzasadnion ąopinię lub opinie rz ądom tych Pa ństw
Członkowskich.
Jeżeli projekt europejskiego aktu ustawodawczego pochodzi od Trybuna łu Sprawiedliwo ści,
Europejskiego Banku Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Przewodnicz ący Rady
przekazuje uzasadnion ąopinięlub opinie danej instytucji lub organowi.
Artyku ł4
Termin mi ędzy przekazaniem parlamentom narodowym projektu europejskiego aktu ustawoda-
wczego sporzą dzonego w j ęzykach urz ędowych Unii a dat ąjego wpisania do tymczasowego
porządku obrad Rady w celu jego przyj ęcia lub zaj ęcia stanowiska w ramach procedury
ustawodawczej wynosi sze śćtygodni. W pilnych przypadkach mo żliwe sąwyjątki, które zostaną
uzasadnione w akcie lub we wspólnym stanowisku Rady. Z wyj ątkiem przypadków pilnych, które
zostały należycie uzasadnione, w ci ągu tych sze ściu tygodni nie zawiera sięż adnego porozumienia w
sprawie projektu europejskiego aktu ustawodawczego. Z wyj ątkiem przypadków pilnych, które
zostały należycie uzasadnione, mi ędzy wpisaniem projektu europejskiego aktu ustawodawczego do
tymczasowego porz ądku obrad Rady a zaj ęciem stanowiska musi up łynąćdziesięćdni.
Artyku ł5
Porządek obrad i wyniki posiedze ńRady, w tym protokoł y z posiedze ńRady rozpatruj ącej projekty
europejskich aktów ustawodawczych, są przekazywane bezpoś rednio parlamentom narodowym,
równocze śnie z ich przekazaniem rz ądom Państw Członkowskich.
Artyku ł6
Jeżeli Rada Europejska zamierza powo łaćsięna artyku łIV-444 ust ęp 1 lub 2 Konstytucji, parlamenty
narodowe s ąinformowane o inicjatywie Rady Europejskiej co najmniej sze śćmiesięcy przed
przyjęciem jakiejkolwiek decyzji europejskiej.
Artyku ł7
Trybuna łObrachunkowy przekazuje swoje sprawozdanie roczne parlamentom narodowym do celów
informacyjnych, równocze śnie z przekazaniem go Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Artyku ł8
W przypadku gdy narodowy system parlamentarny nie jest jednoizbowy, artyku łyo d1d o7m a j ą
zastosowanie do izb tworz ących parlament narodowy.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/205
TYTUŁII
WSPÓ ŁPRACA MI ĘDZYPARLAMENTARNA
Artyku ł9
Parlament Europejski i parlamenty narodowe wspólnie okre ślająsposób organizacji i wspierania
skutecznej i systematycznej wspó łpracy mi ędzyparlamentarnej w Unii.
Artyku ł10
Konferencja komisji parlamentarnych wyspecjalizowanych w sprawach Unii mo że przedk ładać
wszelkie uwagi, które uzna za w łaściwe, pod rozwag ęParlamentu Europejskiego, Rady i Komisji.
Konferencja ta mo że ponadto wspiera ćwymian ęinformacji i najlepszych praktyk mi ędzy
parlamentami narodowymi a Parlamentem Europejskim, w tym mi ędzy ich wyspecjalizowanymi
komisjami. Mo żet a kżeo r g a n i z o w a ćkonferencje mi ędzyparlamentarne na wybrane tematy,
w szczególnoś ci w celu omówienia zagadnie ńwspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa,
w tym wspólnej polityki bezpiecze ństwa i obrony. Uwagi przed łożone przez konferencj ęnie wiążą
parlamentów narodowych ani nie przesą dzająich stanowiska.C 310/206 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE STOSOWANIA ZASAD POMOCNICZO ŚCI I
PROPORCJONALNO ŚCI
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC zapewni ćprzyjmowanie decyzji jak najbli żej obywateli Unii,
ZDECYDOWANE stworzy ćwarunki dla stosowania zasad pomocniczo ści i proporcjonalno ści ustanowionych w
artykule I-11 Konstytucji oraz ustanowi ćsystem kontroli stosowania tych zasad,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Każda instytucja zapewnia sta łep r z e s t r z e g a n i ez a s a dp o m o c n i c z o ści i proporcjonalno ści,
ustanowionych w artykule I-11 Konstytucji.
Artyku ł2
Przed zg łoszeniem wniosku dotycz ącego europejskiego aktu ustawodawczego Komisja prowadzi
szerokie konsultacje. Konsultacje te, w stosownym przypadku, uwzgl ędniająwymiar regionalny
i lokalny przewidywanych dzia łań. W szczególnie pilnych przypadkach Komisja nie prowadzi
konsultacji. W swoim wniosku uzasadnia tak ądecyzję.
Artyku ł3
Do celów niniejszego Protoko łu przez „projekty europejskich aktów ustawodawczych ”rozumie się
wnioski Komisji, inicjatywy grupy Pa ństw Członkowskich, inicjatywy Parlamentu Europejskiego,
wnioski Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, zalecenia Europejskiego Banku Centralnego lub wnioski
Europejskiego Banku Inwestycyjnego maj ące na celu przyj ęcie europejskiego aktu ustawodawczego.
Artyku ł4
Komisja przekazuje parlamentom narodowym Pa ństw Członkowskich swoje projekty europejskich
aktów ustawodawczych i swoje zmienione projekty, równocze śnie z ich przekazaniem ustawodawcy
Unii.
Parlament Europejski przekazuje swoje projekty europejskich aktów ustawodawczych i swoje
zmienione projekty parlamentom narodowym.
Rada przekazuje projekty aktów ustawodawczych pochodz ących od grupy Pa ństw Członkowskich,
Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, Europejskiego Banku Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyj-
nego i zmienione projekty parlamentom narodowym Pa ństw Członkowskich.
Uchwał y ustawodawcze Parlamentu Europejskiego oraz stanowiska Rady s ąpo przyj ęciu
przekazywane parlamentom narodowym.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/207
Artyku ł5
Projekty europejskich aktów ustawodawczych s ąuzasadniane w odniesieniu do zasad pomocniczo ści
i proporcjonalno ści. Każ dy projekt europejskiego aktu ustawodawczego powinien zawiera ć
szczegó ło w es t w i e r d z e n i eu m o żliwiające ocen ęzgodno ści z zasadami pomocniczo ści
i proporcjonalno ści. Takie stwierdzenie powinno zawierać dane umoż liwiające ocen ęskutków
finansowych wniosku oraz, w przypadku europejskiej ustawy ramowej, jej skutków dla regulacji
wprowadzanych przez Pa ństwa Cz łonkowskie, w tym, w stosownym przypadku, dla ustawodawstwa
regionalnego. Podstawy stwierdzenia, że cel Unii mo że zostaćlepiej osią gnięty na poziomie Unii, są
uzasadniane na podstawie jako ściowych, a tam gdzie to mo żliwe, ilo ściowych wska źników. Projekty
europejskich aktów ustawodawczych bior ąpod uwag ękonieczno śćzminimalizowania wszelkich
obciążeń finansowych lub administracyjnych nak ładanych na Unię,r z ądy krajowe, w ładze regionalne
lub lokalne, podmioty gospodarcze i obywateli oraz to, by takie obci ążenia były współmierne do
zamierzonego celu.
Artyku ł6
Każdy parlament narodowy lub ka żda izba parlamentu narodowego mo że, w cią gu sześciu tygodni
od daty przekazania projektu europejskiego aktu ustawodawczego, przes łaćprzewodnicz ącym
Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji uzasadnion ąopinięzawieraj ącąpowody, dla których
uznaje, że dany projekt nie jest zgodny z zasad ąpomocniczo ści. Do parlamentu narodowego
lub izby parlamentu narodowego nale ży konsultowanie się, w razie potrzeby, z parlamentami
regionalnymi maj ącymi kompetencje ustawodawcze.
Jeżeli projekt europejskiego aktu ustawodawczego pochodzi od grupy Pa ństw Członkowskich,
Przewodnicz ący Rady przekazuje opini ęrządom tych Pa ństw Członkowskich.
Jeżeli projekt europejskiego aktu ustawodawczego pochodzi od Trybuna łu Sprawiedliwo ści,
Europejskiego Banku Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Przewodnicz ący Rady
przekazuje opini ęzainteresowanej instytucji lub organowi.
Artyku ł7
Parlament Europejski, Rada i Komisja oraz, w stosownym przypadku, grupa Pa ństw Członkowskich,
Trybuna łSprawiedliwo ści, Europejski Bank Centralny lub Europejski Bank Inwestycyjny, je żeli
projekt aktu ustawodawczego pochodzi od nich, uwzgl ędniająuzasadnione opinie wydane przez
parlamenty narodowe lub izb ęjednego z parlamentów narodowych.
Każdy parlament narodowy dysponuje dwoma gł osami rozdzielonymi w zale żności od narodowego
systemu parlamentarnego. W narodowym systemie parlamentarnym dwuizbowym ka żda z izb
dysponuje jednym gł osem.
Jeżeli uzasadnione opinie o niezgodno ści projektu europejskiego aktu ustawodawczego z zasad ą
pomocniczo ści stanowi ąco najmniej jedną trzeciągłosów przyznanych parlamentom narodowym
zgodnie z akapitem drugim, projekt zostaje poddany ponownemu przegl ądowi. Próg ten wynosi
jedną czwartąw przypadku projektu europejskiego aktu ustawodawczego przed łożonego na
podstawie artyku łu III-264 Konstytucji dotyczą cego przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa
i sprawiedliwoś ci.C 310/208 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Po ponownym przegl ądzie Komisja lub, w stosownym przypadku, grupa Pa ństw Członkowskich,
Trybuna łSprawiedliwo ści, Europejski Bank Centralny lub Europejski Bank Inwestycyjny, je żeli
projekt aktu ustawodawczego pochodzi od nich, mo że postanowi ćo utrzymaniu, zmianie
lub wycofaniu projektu. Decyzja musi by ćuzasadniona.
Artyku ł8
Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w zakresie skarg wniesionych
przez Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z artyku łem III-365 Konstytucji, w zwi ązku naruszeniem
przez europejski akt ustawodawczy zasady pomocniczo ści lub przekazanych przez nie zgodnie z ich
porządkiem prawnym w imieniu ich parlamentu narodowego lub jego izby.
Zgodnie z tym samym artyku łem, równie żKomitet Regionów mo że wnosićtakie skargi przeciwko
europejskim aktom ustawodawczym, do których przyj ęcia Konstytucja wymaga jego konsultacji.
Artyku ł9
Komisja przedk łada co roku Radzie Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i
parlamentom narodowym sprawozdanie w sprawie stosowania artykuł uI - 1 1K o n s t y t u c j i .
Sprawozdanie roczne jest równie żprzekazywane Komitetowi Regionów i Komitetowi Ekono-
miczno-Spo łecznemu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/209
3. PROTOKÓ ŁUSTANAWIAJ ĄCY STATUT TRYBUNA ŁU SPRAWIEDLIWO ŚCI UNII
EUROPEJSKIEJ
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC uchwali ćStatut Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej przewidziany w artykule III-381 Konstytucji,
UZGODNI ŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
Artyku ł1
Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest powo łany i dzia ła zgodnie z Konstytucj ą, Traktatem
ustanawiaj ącym Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej (Traktatem EWEA) oraz niniejszym
Statutem.
TYTUŁI
SĘDZIOWIE I RZECZNICY GENERALNI
Artyku ł2
Przed podj ęciem obowi ązków ka żdy z sędziów na posiedzeniu jawnym ślubuje przed Trybuna łem
Sprawiedliwoś ci wykonywa ćswe obowi ązki bezstronnie i sumiennie oraz utrzyma ćw tajemnicy
treśćobrad Trybuna łu.
Artyku ł3
Sędziów chroni immunitet jurysdykcyjny. Po zako ńczeniu funkcji s ąoni nadal obj ęci immunitetem w
odniesieniu do dzia łańpodejmowanych przez nich w ramach czynno ści służbowych, a obejmuj ącym
równieżich wypowiedzi ustne lub pisemne.
Trybuna łSprawiedliwo ści obraduj ący w peł nym składzie mo że uchyli ćimmunitet. Je żeli decyzja
dotyczy cz łonka S ądu albo s ądu wyspecjalizowanego, Trybunał orzeka po konsultacji
z zainteresowanym s ądem.
W przypadku uchylenia immunitetu i wszcz ęcia post ępowania karnego przeciwko sędziemu, jest on
sądzony w Pa ństwie Czł onkowskim jedynie przez s ąd uprawniony do s ądzenia czł onków
najwyż szych krajowych organów s ądowniczych.
Artykuły1 1—14 i artyku ł17 Protokoł u w sprawie przywilejów i immunitetów Unii stosuje si ę
wobec s ędziów, rzeczników generalnych, sekretarza i sprawozdawców pomocniczych Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla postanowie ńzawartych w akapitach
pierwszym, drugim i trzecim niniejszego artyku łu, dotycz ących immunitetu jurysdykcyjnego
sędziów.C 310/210 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł4
Sędziowie nie mog ąsprawowaćż adnych funkcji politycznych ani administracyjnych.
Nie mog ąoni wykonywa ćżadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalności zawodowej, o ile
Rada w drodze wyj ątku na mocy decyzji europejskiej, stanowi ąc zwykłąwiększością, nie zwolni ich
od tego zakazu.
Podejmuj ąc swoje obowi ązki, uroczyś cie zobowi ązująsięszanować , w trakcie peł nienia funkcji i po
ich zakoń czeniu, zobowi ązania z nich wynikaj ące, zwłaszcza obowi ązki uczciwoś ci i roztropno ści
przy obejmowaniu pewnych stanowisk lub przyjmowaniu pewnych korzy ści po zakoń czeniu funkcji.
Wszelkie zwi ązane z t ąsprawąwątpliwości rozstrzyga Trybuna łSprawiedliwo ści. Jeżeli
rozstrzygni ęcie dotyczy czł onka S ądu albo s ądu wyspecjalizowanego, Trybuna łorzeka
po konsultacji z zainteresowanym są dem.
Artyku ł5
P
oza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci, funkcje s ędziego koń cząsięz chwilą jego
rezygnacji.
Sędzia skł ada rezygnacj ę, kierującjąw formie pisemnej do prezesa Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, który
przekazuje j ąprzewodnicz ącemu Rady. Z chwil ątego zawiadomienia w sk ładzie sędziowskim
powstaje wakat.
Z wyjątkiem przypadków, w których stosuje się artykuł6, sędzia nadal peł ni funkcj ędo momentu
podjęcia obowi ązków przez nast ępcę.
Artyku ł6
Sędzia mo żeb yćusunięty z urz ędu lub pozbawiony prawa do emerytury b ądźinnych podobnych
korzyści tylko wówczas, gdy w jednomy ślnej opinii s ędziów i rzeczników generalnych Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci nie spe łnia jużwymaganych warunków lub nie czyni zado śćzobowiązaniom
wynika
jącym z jego urz ędu. Sędzia, o którego chodzi, nie bierze udzia łu w tych obradach. Je żeli
osobązainteresowan ąjest członek S ądu albo s ądu wyspecjalizowanego, Trybuna łorzeka
po konsultacji z zainteresowanym są dem.
Sekretarz Trybuna łu Sprawiedliwoś ci przekazuje decyzj ęTrybuna łu Przewodnicz ącemu Parlamentu
Europejskiego i Przewodnicz ącemu Komisji oraz zawiadamia o niej Przewodnicz ącego Rady.
W przypadku decyzji o usuni ęciu sędziego z urz ędu z chwil ązawiadomienia Przewodnicz ącego Rady
ws kładzie sędziowskim powstaje wakat.
Artyku ł7
Sędzia, który ma zast ąpićczłonka Trybuna łu Sprawiedliwoś ci przed up ływem jego kadencji, jest
mianowany na okres pozostaj ący do zakoń czenia kadencji jego poprzednika.
Artyku ł8
Postanowienia artyku łów 2—7m a jązastosowanie do rzeczników generalnych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/211
TYTUŁII
ORGANIZACJA TRYBUNA ŁU SPRAWIEDLIWO ŚCI
Artyku ł9
Gdy co trzy lata nast ępuje cz ęściowe odnowienie skł adu sędziowskiego, dotyczy ono przemiennie
trzynastu i dwunastu s ędziów.
Gdy co trzy lata nast ępuje cz ęściowe odnowienie skł adu rzeczników generalnych, dotyczy ono
za każdym razem czterech rzeczników.
Artyku ł10
Przed podj ęciem obowi ązków sekretarz ślubuje przed Trybuna łem Sprawiedliwoś ci wykonywa ćswe
obowiązki bezstronnie i sumiennie oraz utrzyma ćwt a j e m n i c yt r e śćobrad Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci.
Artykuł 11
Trybuna łSprawiedliwo ści uzgadnia zast ępstwo dla sekretarza, gdy ten nie mo że uczestniczy ć
w posiedzeniach Trybuna łu Sprawiedliwoś ci.
Artyku ł12
Trybuna łowi Sprawiedliwoś ci przydziela si ęurzędników i innych pracowników, aby umoż liwićmu
działanie. Sąoni odpowiedzialni przed sekretarzem, który podlega prezesowi.
Artyku ł13
Ustawa europejska mo że postanowi ćo mianowaniu sprawozdawców pomocniczych i okre ślić
zasady
, jakim b ędzie podporz ądkowana ich praca. Jest ona przyjmowana na wniosek Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci. Od sprawozdawców pomocniczych mo żna wymaga ć, zgodnie z warunkami
określonymi w regulaminie, aby uczestniczyli we wst ępnych post ępowaniach wyja śniających
dotyczących spraw, które b ędąrozpatrywane przez Trybuna łSprawiedliwo ści, oraz wspó łpracowali z
sędziąpełniącym rol ęsprawozdawcy.
Sprawozdawców pomocniczych wybiera się spośród osób o niekwestionowanej niezale żności i które
posiadaj ąniezbędne kwalifikacje prawnicze; s ąoni mianowani na mocy decyzji europejskiej Rady
stanowiącej zwyk łąwiększością. Przed podj ęciem obowi ązkówślubująoni przed Trybuna łem
Sprawiedliwoś ci wykonywa ćswe obowi ązki bezstronnie i sumiennie oraz utrzyma ćw tajemnicy
treśćobrad Trybuna łu Sprawiedliwoś ci.
Ar
tykuł 14
Od sędziów, rzeczników generalnych i sekretarza wymaga si ę, aby zamieszkiwali w miejscu,
w którym znajduje się siedziba Trybuna łu Sprawiedliwoś ci.
Artyku ł15
Obrady Trybuna łu Sprawiedliwo ści odbywają sięw trybie ci ągłym. Czas trwania urlopów
sędziowskich ustala Trybuna łSprawiedliwoś ci, mając na wzgl ędzie potrzeby wynikaj ące z własnej
pracy.C 310/212 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł 16
Trybuna łSprawiedliwoś ci powoł uje izby skł adające sięz trzech lub pi ęciu sędziów. S ędziowie
wybieraj ąspośród siebie prezesów izb. Prezesi izb z łożonych z pi ęciu sędziów wybierani s ąna trzy
lata. Ich mandat mo żeb yćjednokrotnie odnowiony.
Wielka izba skł ada się z trzynastu s ędziów. Przewodniczy jej prezes Trybuna łu Sprawiedliwoś ci.
Ws kład wielkiej izby wchodz ątakże prezesi izb z łożonych z pi ęciu sędziów oraz s ędziowie
mianowani zgodnie z regulaminem.
Trybuna łobraduje w skł adzie wielkiej izby na żądanie Pa ństwa Cz łonkowskiego lub instytucji Unii,
które sąstronąw postępowaniu.
Trybuna łSprawiedliwo ści obraduje w pe łnym sk ładzie w sprawach wniesionych na mocy
artykułu III-335 ust ęp 2, drugiego akapitu artyku łu III-347, artyku łu III-349 lub artyku łu III-385
ustęp 6 Konstytucji.
Ponadto je śli Trybuna łSprawiedliwoś ci uzna, że wniesiona sprawa ma wyj ątkowe znaczenie,
po wysłuchaniu rzecznika generalnego mo że skierować tęsprawędo peł nego skł adu Trybuna łu.
Artyku ł17
Obrady Trybuna łu Sprawiedliwo ści sąważne jedynie wtedy, gdy zasiada nieparzysta liczba jego
członków.
Obrady izb z łożonych z trzech lub pi ęciu sędziów s ąważne jedynie wtedy, gdy zasiada trzech
sędziów.
Obrady wielkiej izby s ąważne jedynie wtedy, gdy zasiada dziewi ęciu sędziów.
Obrady peł nego skł adu Trybuna łusąważne jedynie wtedy, gdy zasiada pi ętnastu s ędziów.
W przypadku gdy jeden z s ędziów izby nie mo że uczestniczy ćw obradach, mo żna, zgodnie
z warunkami ustanowionymi w regulaminie, wezwa ćdo uczestnictwa w obradach s ędziego z innej
izby.
Artykuł 18
Żaden sędzia ani rzecznik generalny nie mo że współdecydować o sprawie, w której uczestniczy łjako
pełnomocnik, doradca lub dzia łałna rzecz jednej ze stron lub je śli zostałpowoł any do orzekania w
niej jako cz łonek sądu, komisji śledczej lub w jeszcze innej roli.
Jeśli z jakiego śszczególnego powodu s ędzia lub rzecznik generalny uzna, że nie powinien bra ć
udziału w orzekaniu w jakiej śkonkretnej sprawie lub badaniu jej, informuje o tym prezesa. Je śli
z jakiego śszczególnego powodu prezes uzna, żesędzia lub rzecznik generalny nie powinien
uczestniczy ćw postępowaniu w jakiej śkonkretnej sprawie lub przedk ładaćw niej wniosków,
zawiadamia o tym zainteresowanego.Wszelkie trudno ści powstaj ące w zwi ązku ze stosowaniem niniejszego artyku łu rozstrzyga Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/213
Strona nie mo że wnosićo zmian ęskładu Trybuna łu Sprawiedliwoś ci lub jednej z jego izb, podaj ącz a
powód b ądźobywatelstwo s ędziego, b ądźbrak w skł adzie Trybuna łu lub izby s ędziego maj ącego to
samo obywatelstwo co ta strona.
TYTUŁIII
PROCEDURA PRZED TRYBUNA ŁEM SPRAWIEDLIWO ŚCI
Artykuł 19
Państwa Cz łonkowskie i instytucje Unii reprezentuje przed Trybuna łem Sprawiedliwoś ci peł nomoc-
nik, ustanawiany dla ka żdej sprawy. Peł nomocnika mo że wspomaga ćdoradca albo adwokat lub
radca prawny.
Państwa będące stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, nieb ędące
Państwami Cz łonkowskimi, oraz Urz ąd Nadzoru Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu
(EFTA), okre ślony w tym Porozumieniu, s ąreprezentowane w taki sam sposób.
Inne strony musz ąbyćreprezentowane przez adwokatów lub radców prawnych.
Jedynie adwokat lub radca prawny uprawniony do wyst ępowania przed s ądem Pa ństwa
Członkowskiego lub innego pa ństwa, które jest stron ąPorozumienia o Europejskim Obszarze
Gospodarczym, mo że reprezentowa ćlub wspomaga ćstronęprzed Trybuna łem Sprawiedliwoś ci.
Gdy pe łnomocnicy, doradcy i adwokaci lub radcy prawni wyst ępująprzed Trybuna łem
Sprawiedliwo ści, korzystaj ą, zgodnie z warunkami okre ślonymi w regulaminie, z praw
i immunitetów niezb ędnych do wykonywania obowi ązków w sposób niezale żny.
W
stosunku do doradców i adwokatów lub radców prawnych wyst ępujących przed Trybuna łem
Sprawiedliwoś ci, Trybuna łma uprawnienia powszechnie przyznane są dom, zgodnie z warunkami
określonymi w regulaminie.
Nauczyciele akademiccy maj ący obywatelstwo Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego prawo przyznaje
im prawo reprezentowania stron przed są dem, maj ątakie same prawa przed Trybuna łem
Sprawiedliwoś ci jak te, które niniejszy artyku łprzyznaje adwokatom lub radcom prawnym.
Artykuł 20
Stosowana w Trybunale Sprawiedliwoś ci procedura skł ada się z dwóch cz ęści: pisemnej i ustnej.
Procedura pisemna obejmuje przekazywanie stronom oraz instytucjom, organom i jednostkom
organizacyjnym Unii, których akty s ąprzedmiotem sporu, wniosków, pism procesowych,
argumentów obrony i uwag oraz odpowiedzi na nie, je żeli takowe s ą, jak te żwszelkich akt
i dokumentów stanowi ących dowody w sprawie lub ich uwierzytelnionych odpisów.
Materiały przekazuje sekretarz w trybie i w terminie okre ślonych w regulaminie.
Procedura ustna obejmuje odczytywanie sprawozdania przed łożonego przez s ędziego peł niącego
rolęsprawozdawcy, wys łuchiwanie przez Trybuna łSprawiedliwoś ci peł nomocników, doradców
i adwokatów lub radców prawnych, oraz wniosków rzecznika generalnego, jak równie ż, w miar ę
możliwoś ci, przes łuchiwanie świadk ów i wys łuchiwanie opinii bieg łych.C 310/214 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Jeśli Trybuna łSprawiedliwo ści uzna, że w sprawie nie występuje nowe zagadnienie prawne,
po wysłuchaniu rzecznika generalnego mo że zadecydować o rozstrzygni ęciu sprawy bez wniosku
rzecznika generalnego.
Artyku ł21
Wniesienie skargi do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci następuje poprzez skierowanie jej w formie
pisemnej do sekretarza Trybuna łu. Skarga musi zawiera ćnazwisko i adres skar żącego oraz charakter,
w jakim wystę puje osoba podpisuj ąca, wskazanie strony lub stron, przeciw którym wnosi si ęskargę,
przedmiot sporu, wnioski oraz zwi ęzłe przedstawienie zarzutów prawnych stanowi ących podstaw ę
skargi.
Skardze towarzyszy, w stosownych przypadkach, akt, co do którego wnioskuje si ęo stwierdzenie
nieważności lub, w okoliczno ściach przewidzianych w artykule III-367 Konstytucji, dokumenty
dowodowe wskazuj ące datęprzewidzianego w wymienionym artykule wezwania instytucji
do dzia łania. Gdy dokumenty nie zostaj ąprzedłożone razem ze skarg ą, sekretarz zwraca
siędo zainteresowanej strony o przedstawienie ich w rozs ądnym terminie, lecz w takim przypadku
prawa strony nie wygasaj ąnawet wtedy, gdy takie dokumenty s ąprzedstawione po terminie
wyznaczonym do wszczęcia post ępowania.
Artykuł 22
W przypadkach obj ęt ych artyku łem 18 Traktatu EWEA, wniesienie sprawy do Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci następuje poprzez odwo łanie skierowane do sekretarza Trybuna łu. Odwoł anie
musi zawiera ćnazwisko i adres zamieszkania skar żącego oraz charakter, w jakim wyst ępuje osoba
podpisuj ąca, wskazanie decyzji, od której wnosi się odwołanie, wskazanie stron przeciwnych,
przedmiot sporu, wnioski i zwi ęzłe przedstawienie podstaw odwo łania.
Do odwoł ania dołącza się uwierzytelniony odpis zaskar żanej decyzji Komitetu Arbitra żowego.
W wypadku odrzucenia odwo łania przez Trybuna łdecyzja Komitetu Arbitra żowego jest ostateczna.
W wypadku stwierdzenia przez Trybuna łnieważności decyzji Komitetu Arbitra żowego, sprawa
może zostaćwznowiona, w stosownych przypadkach, z inicjatywy jednej ze stron post ępowania,
przed Komitetem Arbitra żowym. Wi ążą go wszelkie decyzje w kwestiach prawnych wydane
przez Trybuna ł.
Artykuł 23
W sprawach objętych artyku łem III-369 Konstytucji s ądP aństwa Cz łonkowskiego podejmuj ący
decyzję oz a w i e s z e n i up o s t ępowania i przekazaniu sprawy do Trybuna łu Sprawiedliwo ści
zawiadamia o niej Trybuna łSprawiedliwoś ci. Nastę pnie sekretarz Trybuna łu Sprawiedliwo ści
zawiadamia o tej decyzji strony, Pa ństwa Cz łonkowskie i Komisj ę, jak równie żinstytucj ę, organ,
urząd lub jednostk ęorganizacyjn ą, które przyj ęły akt, którego waż ności lub wyk ładni dotyczy spór.
W terminie dwóch miesi ęcy od tego zawiadomienia strony, Pa ństwa Cz łonkowskie, Komisja oraz, w
stosownych przypadkach, instytucja, organ, urz ąd lub jednostka organizacyjna, które przyj ęły akt,
którego wa żności lub wyk ładni dotyczy spór, s ąuprawnione do przedł ożenia Trybuna łowi
Sprawiedliwoś ci pism procesowych lub uwag na pi śmie.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/215
Ponadto o decyzjach są du krajowego sekretarz Trybuna łu Sprawiedliwo ści zawiadamia pa ństwa
będące stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a nie b ędące Państwami
Członkowskimi, oraz Urz ąd Nadzoru EFTA okre ślony w Porozumieniu o Europejskim Obszarze
Gospodarczym, które mog ą,ws p r a w a c hd o t y c z ących jednej z dziedzin stosowania tego
Porozumienia, w terminie dwóch miesi ęcy od zawiadomienia, przed łożyćTrybuna łowi Sprawiedli-
wości pisma procesowe lub uwagi na pi śmie. Niniejszy akapit nie stosuje się do kwestii wchodz ących
w zakres Traktatu EWEA.
Jeżeli porozumienie dotycz ące szczególnej dziedziny zawarte przez Rad ęi jedno lub wi ęcej państw
trzecich stanowi, żep aństwa te s ąuprawnione do przedk ładania pism procesowych lub uwag na
piśmie w przypadkach, kiedy s ądP aństwa Cz łonkowskiego zwraca się do Trybuna łu Sprawiedliwo ści
z pytaniem prejudycjalnym dotycz ącym zagadnienia mieszcz ącego się w zakresie stosowania
porozumienia, zainteresowane pa ństwa trzecie s ąrównieżzawiadamiane o decyzji s ądu krajowego.
W terminie dwóch miesi ęcy od tego zawiadomienia pa ństwa te mog ąprzedłożyćTrybuna łowi
Sprawiedliwoś ci pisma procesowe lub uwagi na pi śmie.
Artyku ł24
Trybuna łSprawiedliwo ści może nakazać stronom, aby przedstawi ływ s z e l k i ed o k u m e n t y
i przekaza ły wszelkie informacje, które Trybuna łSprawiedliwoś ci uzna za przydatne. Odmowa
podlega zaprotokoł owaniu.
Trybuna łSprawiedliwoś ci może równie żnakazaćPaństwom Cz łonkowskim i instytucjom, organom
oraz jednostkom organizacyjnym Unii nieb ędącym stronami w sprawie, aby przekaza ły wszelkie
informacje, które uzna za po żądane w post ępowaniu.
Artykuł 25
Trybuna łSprawiedliwo ści może równie żw dowolnym momencie powierzy ćkażdej osobie,
organowi, w ładzy, komitetowi lub innej wybranej przez siebie organizacji zadanie sporz ądzenia
ekspertyzy.
Artykuł 26
Świadkowie mog ąbyćprzesł uc hiwani na warunkach ustanowionych w regulaminie.
Artyku ł27
W stosunku do świadków, którzy nie stawili się, Trybuna łSprawiedliwoś ci ma uprawnienia
powszechnie przyznane są dom i mo że nakładać kary pieni ężne, zgodnie z warunkami okre ślonymi
w regulaminie.
Artykuł 28
Świadkowie i biegli mog ąbyćprzesłuchiwani pod przysi ęgąskładanąw formie okre ślonej
w regulaminie lub w sposób przewidziany przepisami prawa kraju, z którego pochodzi świadek
lub bieg ły.
Artykuł 29
Trybuna łSprawiedliwoś ci może zarządzićprzesł uchanie świadka lub bieg łego przez organ s ądowy w
jego miejscu zamieszkania.C 310/216 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Zarządzenie w tej sprawie przesy łas iędo wykonania w łaściwemu organowi s ądowemu zgodnie
z warunkami okre ślonymi w regulaminie. Dokumenty sporz ądzone w ramach pomocy s ądowej
odsyłas ięTrybuna łowi Sprawiedliwoś ci na tych samych warunkach.
Koszty pokrywa Trybuna łSprawiedliwo ści, bez uszczerbku dla prawa obci ążania nimi,
w stosownych przypadkach, stron.
Artykuł 30
Państwo Cz łonkowskie traktuje ka żde złamanie przysi ęgi przez świadka lub bieg łego tak, jakby
przestępstwo to popeł niono przed jednym z jego s ądów właściwych do orzekania w sprawach
cywilnych. Na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwo ści Państwo Cz łonkowskie ściga i sądzi sprawc ę
przed w łaściwym s ądem krajowym.
Artykuł 31
Rozprawa jest jawna, chyba że Trybuna łSprawiedliwo ści, działając z urzędu lub na wniosek stron, z
ważnych powodów postanowi inaczej.
Artykuł 32
W czasie rozpraw Trybuna łSprawiedliwoś ci może wysłuchiwaćbiegłych,świadków i strony.
Jednakże strony mog ązwracaćsiędo Trybuna łu Sprawiedliwo ści jedynie poprzez swych
przedstawicieli.
Artykuł 33
Zk ażdej rozprawy sporzą dza się protokó ł, podpisywany przez prezesa i sekretarza.
Artykuł 34
Wokanda ustalana jest przez prezesa.
Artykuł 35
Obrady Trybuna łu Sprawiedliwoś ci sąi pozostaj ąniejawne.
Artykuł 36
Orzeczenia zawieraj ąuzasadnienie oraz nazwiska s ędziów uczestnicz ących w obradach.
Artykuł 37
Orzeczenia podpisuj ąprezes i sekretarz. Odczytuje się je na posiedzeniu jawnym.
Artykuł 38
Trybuna łSprawiedliwoś ci orzeka w sprawie kosztów.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/217
Artykuł 39
Stosując procedur ędoraźną, określoną w regulaminie, która, w niezb ędnym zakresie, mo żer óżnićsię
od postanowie ńniniejszego Statutu, prezes Trybuna łu Sprawiedliwoś ci może rozstrzyga ćwnioski o
zawieszenie wykonania, zgodnie z artyku łem III-379 ust ęp 1 Konstytucji i artyku łem 157 Traktatu
EWEA, b ądźzarządzićśrodki tymczasowe zgodnie z artyku łem III-379 ust ęp 2 Konstytucji albo
zawiesićpostępowanie egzekucyjne zgodnie z artyku łem III-401 akapit czwarty Konstytucji lub
artykułem 164 akapit trzeci Traktatu EWEA.
Jeśli nie mo że tego uczyni ćprezes, zast ępuje go inny s ędzia zgodnie z warunkami ustanowionymi w
regulaminie.
Orzeczenie prezesa lub s ędziego, który go zast ępuje, jest tymczasowe i w żadnym wypadku nie
przesądza rozstrzygni ęcia Trybuna łu Sprawiedliwoś ci co do istoty sprawy.
Artykuł 40
Państwa Cz łonkowskie i instytucje Unii mog ąint erweniować w sprawach rozpatrywanych przez
Trybuna łSprawiedliwoś ci.
Takie samo prawo przys ługuje organom i jednostkom organizacyjnym Unii oraz każ dej innej osobie,
która uzasadni interes w rozstrzygni ęciu sprawy przed łożonej Trybuna łowi Sprawiedliwo ści. Osoby
fizyczne i prawne nie mog ąinterweniować w sprawach mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi, mi ędzy
instytucjami Unii lub mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi a instytucjami Unii.
Bez uszczerbku dla akapitu drugiego, pa ństwa będące stronami Porozumienia o Europejskim
Obszarze Gospodarczym, nieb ędące Państwami Cz łonkowskimi, oraz Urz ąd Nadzoru EFTA,
określony w tym Porozumieniu, mog ąinterweniować w sprawach rozpatrywanych przez Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci, dotycz ących jednej z dziedzin stosowania tego Porozumienia.
Wniosek interwencyjny ogranicza się do poparcia wniosków jednej ze stron.
Artykuł 41
Jeśli należycie zawiadomiona strona pozwana nie z łoży pisemnych wniosków, wydaje się przeciwko
tej stronie wyrok zaoczny. Od wyroku zaocznego mo żna wnie śćsprzeciw w terminie jednego
miesiąca od zawiadomienia o nim. Sprzeciw nie ma skutku zawieszaj ącego wykonanie wyroku
zaocznego, o ile Trybuna łSprawiedliwoś ci nie postanowi inaczej.
Artykuł 42
W sprawach oraz na warunkach okre ślonych w regulaminie Pa ństwa Cz łonkowskie, instytucje,
organy i jednostki organizacyjne Unii oraz inne osoby fizyczne lub prawne mog ąwnieśćprzeciw
wyrokowi powództwo przeciwegzekucyjne, je żeli wyrok ten narusza ich prawa i zosta łwydany w
sprawie, do udzia łu w której nie zostali wezwani.C 310/218 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł 43
Jeśli zachodzi w ątpliwość co do znaczenia lub zakresu wyroku, Trybuna łSprawiedliwo ści jest
właściwy do dokonania jego wyk ładni na wniosek którejkolwiek ze stron lub instytucji Unii,
która uzasadni swój interes w tym zakresie.
Artyku ł44
Wniosek o rewizj ęod wyroku mo żna wnie śćdo Trybuna łu Sprawiedliwoś ci jedynie w zwi ązku
z ujawnieniem okoliczno ści faktycznej, mog ącej mie ćdecydujące znaczenie, nieznanej przed
wydaniem wyroku ani Trybuna łowi Sprawiedliwoś ci, ani stronie żądającej rewizji.
Postępowanie rewizyjne wszczyna si ęna mocy orzeczenia Trybuna łu Sprawiedliwo ści, wyra źnie
stwierdzaj ącego istnienie nowej okoliczno ści faktycznej uzasadniaj ącej rewizj ęi—tym samym —
stwierdzaj ącego dopuszczalno śćwniosku w tej sprawie.
Wniosku o rewizj ęnie można wnie śćpo upływie dziesi ęciu lat od wydania wyroku.
Artykuł 45
Regulamin okre śla szczególne terminy, uwzgl ędnia jące odleg łości.
Upływ terminu nie narusza uprawnie ń,j eśli strona dowiedzie zaistnienia nieprzewidzianych
okoliczno ści lub sił yw yższej.
Artykuł 46
Roszczenia wynikaj ące z odpowiedzialno ści pozaumownej Unii ulegaj ąprzedawnieniu z up ływem
pięciu lat od zdarzenia stanowi ącego podstaw ętej odpowiedzialno ści. Okres przedawnienia przerywa
wniesienie skargi do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci lub uprzednie wniesienie przez poszkodowanego
wniosku do w łaściwej instytucji Unii. W ostatnim przypadku skarga musi by ćwniesiona w ci ągu
dwóch miesi ęcy, zgodnie z artyku łem III-365 Konstytucji. Stosuje się artykułIII-367 akapit drugi
Konstytucji.
Niniejszy artyku łstosuje się równieżdo roszcze ńprzeciwko Europejskiemu Bankowi Centralnemu
wynikających z odpowiedzialno ści pozaumownej.
TYTUŁIV
SĄD
Artykuł 47
Artykuł9 akapit pierwszy, artyku ł14, artyku ł15, artyku ł17 akapity pierwszy, drugi, czwarty i pi ąty
oraz artyku ł18 stosuj ąsiędo Sądu i jego cz łonków.
Artykuły 10, 11 i 14 stosuj ąsiędo sekretarza S ądumutatis mutandis.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/219
Artykuł 48
Sąds kłada się z dwudziestu pi ęciu sędziów.
Artykuł 49
Członkowie S ądu mog ąbyćwezwani do wykonywania zada ńrzecznika generalnego.
Obowiązkiem rzecznika generalnego jest publiczne przedstawienie, przy zachowaniu ca łkowitej
bezstronno ści i niezale żności, uzasadnionych wniosków w niektórych sprawach wnoszonych
do Sądu, w celu wspomagania go w wykonywaniu powierzonego mu zadania.
Kryteria wyboru tego typu spraw oraz procedury wyznaczania rzeczników generalnych okreś la
regulamin S ądu.
Członek Sądu wezwany do peł nienia obowi ązków rzecznika generalnego w danej sprawie nie mo że
braćudziału w orzekaniu w tej sprawie.
Artykuł 50
Sąd obraduje w izbach z łożonych z trzech lub pi ęciu sędziów. S ędziowie wybieraj ąspośród siebie
prezesów izb. Prezesów izb z łożonych z pi ęciu sędziów wybiera się na trzy lata. Ich mandat mo że
byćjednokrotnie odnowiony.
Skład izb i przydzielanie im spraw okre śla regulamin. Przy rozpatrywaniu niektórych spraw
określonych regulaminem S ądm oże obradowa ćwp ełnym składzie lub w skł adzie jednoosobowym.
Regulamin mo że równie żprzewidywa ć,żeSąd obraduje w skł adzie wielkiej izby w sprawach
i na warunkach w nim wyszczególnionych.
Artyku ł51
Na zasadzie odstępstwa od zasady okre ślonej w artykule III-358 ust ęp 1 Konstytucji, Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci jest w łaściwy do orzekania w zakresie skarg, o których mowa w artyku łach III-365 i
III-367 Konstytucji, które zosta ły wniesione przez Pa ństwo Cz łonkowskie, kierowanych:
a) przeciwko aktowi lub zaniechaniu Parlamentu Europejskiego lub Rady lub obu tych instytucji
stanowiących wspólnie, z wyj ątkiem:
—decyzji europejskich przyj ętych przez Rad ęna podstawie artyku łu III-168 ust ęp 2 akapit
trzeci Konstytucji,
—aktów Rady przyj ętych zgodnie z aktem Rady odnosz ącym się dośrodków ochrony
handlowej w rozumieniu artyku łu III-315 Konstytucji,
—aktów Rady, poprzez które wykonuje ona uprawnienia wykonawcze zgodne z artyku łem I-37
ustęp 2 Konstytucji,C 310/220 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
b) przeciwko aktowi lub zaniechaniu Komisji na podstawie artyku łu III-420 ust ęp 1 Konstytucji.
Trybuna łSprawiedliwoś ci jest równie żwłaściwy do orzekania w zakresie skarg, o których mowa
w tych samych artyku łach, w przypadkach skarg wniesionych przez jedn ąz instytucji Unii przeciwko
aktowi lub zaniechaniu Parlamentu Europejskiego, Rady, obu tych instytucji stanowi ących wspólnie
lub Komisji, jak równie żw przypadkach skarg jednej z instytucji przeciwko aktowi lub zaniechaniu
Europejskiego Banku Centralnego.
Artykuł 52
Prezes Trybuna łu Sprawiedliwoś ci i prezes S ądu za porozumieniem okre ślająwarunki, na jakich
urzędnicy i inni pracownicy zatrudnieni przy Trybunale Sprawiedliwo ściświadcząwobec S ądu usługi
umoż liwiające jego funkcjonowanie. Niektórzy urz ędnicy i inni pracownicy podlegaj ąsekretarzowi
Sądu pod nadzorem prezesa S ądu.
Artykuł 53
Procedur ęSądu reguluje tytu łIII.
Postanowienia szczegół owe w tym zakresie okre śla i uzupe łnia w razie potrzeby regulamin S ądu.
Regulamin mo że odbiega ćod artyku łu 40 akapit czwarty oraz od artyku łu 41, tak aby uwzgl ędnić
szczególny charakter sporów prawnych z dziedziny w łasności intelektualnej.
Na zasadzie odstę pstwa od artyku łu 20 akapit czwarty, rzecznik generalny mo żes kładaćswe
uzasadnione wnioski w formie pisemnej.
Artykuł 54
Jeśli skarga lub inny dokument procesowy skierowany do S ądu zostanie omy łkowo z łożony
u sekretarza Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, ten przekazuje go natychmiast sekretarzowi S ądu; podobnie,
jeśli skarga lub inny dokument procesowy skierowany do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci zostanie
omyłkowo z łożony u sekretarza S ądu, ten przekazuje go natychmiast sekretarzowi Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci.
Jeśli Sąd stwierdzi, że nie jest w łaściwy do rozpoznawania skargi, dla której w łaściwy jest Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci, kieruje j ądo Trybuna łu Sprawiedliwo ści. Podobnie, je śli Trybuna łSprawiedliwo ści
stwierdzi, że skarga nale żyd owłaściwości Sądu, kieruje j ądo Sądu, który nie mo że uznaćsięza
niewłaściwy.
Jeśli w Trybunale Sprawiedliwo ści i Sądzie zawis ły sprawy maj ące ten sam przedmiot, dotycz ące tej
samej kwestii wyk ładni lub dotycz ące waż ności tego samego aktu, S ąd po wys łuchaniu stron mo że
zawiesićtoczące sięprzed nim postę powanie do czasu wydania wyroku przez Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci lub, w przypadku skarg wniesionych na podstawie artyku łu III-365 Konstytucji
lub artyku łu 146 Traktatu EWEA, S ądm oże odmówi ćwłaściwoś ci, tak aby Trybuna łSprawiedliwo ści
mógłwydaćorzeczenie w sprawie tych skarg. Na takich samych warunkach w przypadkach
określonych w niniejszym akapicie, Trybuna łSprawiedliwoś ci może równie żzadecydowa ćo
zawieszeniu tocz ącego się przed nim post ępo wania. W takim wypadku kontynuowane jest
postępowanie przed S ądem.
Jeśli Państwo Cz łonkowskie i instytucja podwa żająten sam akt, S ąd odmawia w łaściwoś ci, tak
aby Trybuna łSprawiedliwoś ci mógłwydaćorzeczenie w sprawie tych skarg.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/221
Artykuł 55
O ostatecznych orzeczeniach S ądu, orzeczeniach rozstrzygaj ących kwestie merytoryczne tylko w
części lub rozstrzygaj ących kwesti ęproceduraln ądotyczącązarzutu braku wł aściwości
lub niedopuszczalno ści, sekretarz S ądu zawiadamia wszystkie strony, a tak że wszystkie Pa ństwa
Członkowskie i instytucje Unii, nawet je żeli nie interweniował y w danej sprawie przed S ądem.
Artykuł 56
Odwoł anie mo że zostaćwniesione do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci w terminie dwóch miesi ęcy od
zawiadomienia o orzeczeniu, od którego wnoszone jest odwo łanie, od ostatecznych orzecze ńSądu
i orzecze ńSądu rozstrzygaj ących kwestie merytoryczne jedynie w cz ęści lub rozstrzygaj ących kwesti ę
proceduraln ądotyczącązarzutu braku w łaściwoś ci lub niedopuszczalno ści.
Odwołanie takie mo żez o s t a ćwniesione przez ka żdąstronę, której wnioski nie zosta ły
uwzględnione, w ca łości lub w cz ęści. Jednak że interwenienci nieb ędący ani Pa ństwami
Członkowskimi, ani instytucjami Unii mog ąwnieśćtakie odwoł anie jedynie wtedy, gdy orzeczenie
Sądu dotyczy ich bezpo średnio.
Z wyjątkiem spraw dotycz ących sporów mi ędzy Uni ąa jej pracownikami, odwo łanie mo żeb yć
równieżwniesione przez Pa ństwa Cz łonkowskie i instytucje Unii, które nie interweniowa ły
w postępowaniach przed S ądem. Sytuacja takich Pa ństw Członkowskich i instytucji jest taka sama jak
Państw Członkowskich i instytucji, które interweniowa ły w pierwszej instancji.
Artyku ł57
Każda osoba, której wniosek interwencyjny zosta łoddalony przez S ąd, może wnieśćodwoł anie
do Trybuna łu Sprawiedliwo ści w cią gu dwóch tygodni od zawiadomienia o orzeczeniu oddalaj ącym
wniosek
.
Strony post ępowania mog ąwnieśćodwoł anie do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci od wszelkich orzecze ń
Sądu wydanych na mocy artyku łu III-379 ust ęp 1 lub 2 lub artyku łu III- 401 akapit czwarty
Konstytucji, lub artyku łu 157, lub artyku łu 164 akapit trzeci Traktatu EWEA, w terminie dwóch
miesięcy od zawiadomienia o nich.
Odwoł anie, o którym mowa w dwóch pierwszych akapitach, jest rozpoznawane zgodnie z procedur ą
określoną w artykule 39.
Artykuł 58
Odwołanie do Trybuna łu Sprawiedliwo ści jest ograniczone do kwestii prawnych. Podstaw ę
odwołania stanowi brak w łaściwoś ci Sądu, naruszenie procedury w post ępowaniu przed S ądem
wpływające niekorzystnie na interesy wnosz ącego odwoł anie oraz naruszenie prawa Unii przez S ąd.
Odwoł anie nie mo że dotyczyć wyłącznie ustalenia wysokoś ci kosztów post ępowania lub wskazania
strony je ponosz ącej.C 310/222 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł 59
W wypadku wniesienia odwo łania od orzeczenia S ądu, procedura post ępowania przed Trybuna łem
Sprawiedliwoś ci skł ada się zc zęści pisemnej i ustnej. Zgodnie z warunkami ustanowionymi
w regulaminie, Trybuna łSprawiedliwo ści, po wys łuchaniu rzecznika generalnego i stron,
może odstą pićod procedury ustnej.
Artykuł 60
Bez uszczerbku dla artyku łu III-379 ust ępy 1 i 2 Konstytucji i artyku łu 157 Traktatu EWEA,
odwołanie nie ma skutku zawieszaj ącego.
Na zasadzie odstępstwa od artyku łu III-380 Konstytucji, orzeczenia S ądu o niewa żności ustawy
europejskiej lub rozporz ądzenia europejskiego wi ążącego w ca łości i bezpo średnio stosowanego
we wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich stają sięskuteczne dopiero po up ływie terminu
określonego w artykule 56 akapit pierwszy niniejszego Statutu, b ądźjeśli w terminie tym wniesiono
odwołanie —od daty jego oddalenia, jednak bez uszczerbku dla prawa strony do wyst ąpienia
do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci, na mocy artyku łu III-379 ust ępy 1 i 2 Konstytucji lub artyku łu1 5 7
Traktatu EWEA o zawieszenie skutków ustawy europejskiej lub rozporz ądzenia europejskiego,
o niewa żności którego orzeczono, lub o podj ęcie innych środków tymczasowych.
Artyku ł61
Jeśli odwo łanie jest zasadne, Trybuna łSprawiedliwoś ci uchyla orzeczenie S ądu. Może on wyda ć
orzeczenie ostateczne w sprawie, je śli stan post ępowania na to pozwala lub skierowa ćsprawę
do ponownego rozpoznania przez S ąd.
Gdy sprawa zostanie skierowana do ponownego rozpoznania przez S ąd, jest on zwi ązany
orzeczeniem Trybuna łu Sprawiedliwoś ci co do kwestii prawnych.
Jeśli odwoł anie wniesione przez Pa ństwo Cz łonkowskie lub instytucj ęUnii, które nie interweniowa ły
w postępowaniu przed S ądem, jest zasadne, Trybuna łSprawiedliwoś ci może określić,j eśli uzna to za
konieczne, które ze skutków uchylonego orzeczenia S ądu uważas ięza ostateczne wobec stron
sporu.
Artykuł 62
Jeżeli w sprawach przewidzianych w artykule III-358 ust ępy 2 i 3 Konstytucji pierwszy rzecznik
generalny uzna, że zachodzi powa żne ryzyko naruszenia jedno ści lub spójno ści prawa Unii, mo że
wystą pićdo Trybuna łu Sprawiedliwoś ci z wnioskiem o poddanie orzeczenia S ądu kontroli.
Wniosek musi zosta ćzłożony w terminie jednego miesi ąca od wydania orzeczenia przez S ąd. W
terminie miesi ąca od otrzymania wniosku pierwszego rzecznika generalnego, Trybuna łSprawiedli-
wości decyduje, czy podda ćorzeczenie kontroli.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/223
TYTUŁV
POSTANOWIENIA KO ŃCOWE
Artykuł 63
Regulaminy Trybuna łu Sprawiedliwo ści i Sądu zawieraj ąwszelkie postanowienia niezb ędne
do stosowania niniejszego Statutu, a w razie potrzeby do jego uzupe łnienia.
Artyku ł64
Reguły dotycz ące systemu j ęzykowego stosowanego w Trybunale Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej
określa rozporz ądzenie europejskie Rady stanowi ącej jednomyś lnie. Rozporz ądzenie to jest
przyjmowane na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwoś ci i po konsultacji z Komisj ąi Parlamentem
Europejskim albo na wniosek Komisji i po konsultacji z Trybuna łem Sprawiedliwo ści i Parlamentem
Europejskim.
Do chwili przyj ęcia tych regu łstosuje się postanowienia regulaminu Trybuna łu Sprawiedliwo ści oraz
regulaminu S ądu dotycz ące systemu j ęzykowego. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łów III-355
i III-356 Konstytucji, postanowienia te mo żna zmieni ćlub uchylić jedynie za jednomy ślnązgodą
Rady.
Artykuł 65
1. Na zasadzie odstępstwa od artyku łu IV-437 Konstytucji, wszelkie zmiany Protoko łu w sprawie
Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści, dołą czonego do Traktatu o Unii Europejskiej, do Traktatu
ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ąi do Traktatu EWEA, które są przyjęte między podpisaniem a
wejściem w życie traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy, pozostaj ąw mocy.
2. Zmiany, o których mowa w ust ępie 1, s ąwłączane do niniejszego Statutu w drodze urz ędowej
kodyfikacji na mocy ustawy europejskiej Rady przyj ętej na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwoś ci.
Z wejściem w życie kodyfikuj ącej ustawy europejskiej niniejszy artyku łzostaje uchylony.C 310/224 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
4. PROTOKÓ ŁUSTANAWIAJĄ CY STATUT EUROPEJSKIEGO SYSTEMU
BANKÓW CENTRALNYCH I EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC określićprzewidziany w artykule I-30 i artykule III-187 ustę p 2 Konstytucji Statut Europejskiego Systemu
Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
ROZDZIA ŁI
EUROPEJSKI SYSTEM BANKÓW CENTRALNYCH
Artyku ł1
Europejski System Banków Centralnych
1. Zgodnie z artyku łem I-30 ust ęp 1 Konstytucji, Europejski Bank Centralny i krajowe banki
centralne stanowi ąEuropejski System Banków Centralnych. Europejski Bank Centralny i krajowe
banki centralne Pa ństw Członkowskich, których walutą jest euro, stanowi ąEurosystem.
2. Europejski System Banków Centralnych i Europejski Bank Centralny wypeł niająswoje zadania i
działajązgodnie z Konstytucj ąi niniejszym Statutem.
ROZDZIA ŁII
CELE I ZADANIA EUROPEJSKIEGO SYSTEMU BANKÓW CENTRALNYCH
Artyku ł2
Cele
Zgodnie z artyku łem I-30 ust ęp 2 i artyku łem III-185 ust ęp 1 Konstytucji, gł ównym celem
Europejskiego Systemu Banków Centralnych jest utrzymywanie stabilno ści cen. Bez uszczerbku dla
tego celu wspiera on ogólne polityki gospodarcze w Unii, maj ąc na wzgl ędzie przyczynianie się do
osiągnięcia celów Unii okre ślonych w artykule I-3 Konstytucji. Europejski System Banków
Centralnych dzia ła zgodnie z zasad ąotwartej gospodarki rynkowej z wolną konkurencj ą, sprzyjaj ąc
efektywnej alokacji zasobów oraz zgodnie z zasadami przewidzianymi w artykule III-177
Konstytucji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/225
Artyku ł3
Zadania
1. Zgodnie z artyku łem III-185 ust ęp 2 Konstytucji, podstawowe zadania Europejskiego Systemu
Banków Centralnych polegaj ąna:
a) definiowaniu i wprowadzaniu polityki pieni ężnej Unii,
b) przeprowadzaniu operacji walutowych zgodnie z artyku łem III-326 Konstytucji,
c) utrzymywaniu i zarz ądzaniu oficjalnymi rezerwami walutowymi Pa ństw Członkowskich,
d) popieraniu nale żytego funkcjonowania systemów p łatniczych.
2. Zgodnie z artyku łem III-185 ust ęp 3 Konstytucji, ust ęp 1 lit. c) niniejszego artyku łu stosuje się
bez uszczerbku dla utrzymywania i zarz ądzania przez rz ądy Państw Członkowskich dewizowymi
środkami obrotowymi.
3. Zgodnie z artyku łem III-185 ust ęp 5 Konstytucji, Europejski System Banków Centralnych
przyczynia si ędo nale żytego wykonywania polityk prowadzonych przez w łaściwe wł adze
w odniesieniu do nadzoru ostro żnościowego nad instytucjami kredytowymi i do stabilno ści systemu
finansowego.
Artyku ł4
Funkcje doradcze
Zgodnie z artyku łem III-185 ust ęp 4 Konstytucji, Europejski Bank Centralny jest konsultowany:
a) w sprawie ka żdego projektowanego aktu Unii w dziedzinach nale żących do jego uprawnie ń,
b) przez w ładze krajowe w sprawie ka żdego projektu regulacji w dziedzinach nale żących do jego
uprawnie ń, lecz w granicach i na warunkach okre ślon ych przez Rad ęzgodnie z procedur ą
przewidzian ąw artykule 41.
Europejski Bank Centralny mo że w dziedzinach nale żących do jego uprawnie ńprzedkładać opinie
właściwym instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii b ądźwładzom krajowym.
Artyku ł5
Gromadzenie informacji statystycznych
1. W celu realizacji zada ńEuropejskiego Systemu Banków Centralnych, Europejski Bank Centralny,
wspomagany przez krajowe banki centralne, gromadzi niezb ędne informacje statystyczne b ądźod
właściwych w ładz krajowych, b ądźbezpośrednio od podmiotów gospodarczych. W tym celu
współpracuje z instytucjami, organami lub jednostkami organizacyjnymi Unii oraz w łaściwymiC 310/226 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
władzami Pa ństw Członkowskich lub pa ństw trzecich oraz organizacjami mi ędzynarodowymi.
2. Krajowe banki centralne wykonuj ą, w miarę możliwoś ci, zadania, o których mowa w ust ępie 1.
3. W miar ępotrzeb Europejski Bank Centralny przyczynia si ędo harmonizacji reguł i praktyk w
zakresie gromadzenia, zestawiania i upowszechniania informacji statystycznych w dziedzinach
podlegaj ących jego kompetencji.
4. Rada, zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule 41, okre śla osoby fizyczne i prawne objęte
wymogami sprawozdawczo ści, zasady poufno ści oraz odpowiednie przepisy wykonawcze.
Artyku ł6
Wspó łpraca mi ędzynarodowa
1. W dziedzinie wspó łpracy mi ędzynarodowej zwi ązanej z zadaniami powierzonymi Euro-
pejskiemu Systemowi Banków Centralnych, Europejski Bank Centralny decyduje o sposobie
reprezentacji Europejskiego Systemu Banków Centralnych.
2. Europejski Bank Centralny i, za jego zgod ą, krajowe banki centralne, mog ąuczestniczy ć
wm iędzynarodowych instytucjach walutowych.
3. Ustępy 1 i 2 stosuje się bez uszczerbku dla artyku łu III-196 Konstytucji.
ROZDZIA ŁIII
ORGANIZACJA EUROPEJSKIEGO SYSTEMU BANKÓW CENTRALNYCH
Artyku ł7
Niezale żność
Zgodnie z artyku łem III-188 Konstytucji, w wykonywaniu uprawnie ńoraz zada ńi obowi ązków,
które zosta ły im powierzone na mocy Konstytucji i niniejszego Statutu, ani Europejski Bank
Centralny, ani krajowy bank centralny, ani cz łonek któregokolwiek z ich organów decyzyjnych nie
zwracająsięo instrukcje ani ich nie przyjmuj ąod instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych
Unii, rz ądów Państw Członkowskich, ani jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej. Instytucje,
organy i jednostki organizacyjne Unii, jak równie żrządy Państw Członkowskich zobowi ązująsię
przestrzega ćtej zasady i nie dąż yćdo wywierania wp ływu na cz łonków organów decyzyjnych
Europejskiego Banku Centralnego lub krajowych banków centralnych w wykonywaniu ich zada ń.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/227
Artyku ł8
Zasada ogólna
Europejski System Banków Centralnych jest kierowany przez organy decyzyjne Europejskiego Banku
Centralnego.
Artyku ł9
Europejski Bank Centralny
1. Europejski Bank Centralny, który na mocy artyku łu I-30 ust ęp 3 Konstytucji ma osobowo ść
prawną, posiada w ka żdym Państwie Cz łonkowskim zdolno śćdo czynno ści prawnych o najszerszym
zakresie przyznanym przez ustawodawstwo krajowe osobom prawnym. Europejski Bank Centralny
może w szczególno ści nabywa ćlub zbywa ćmienie ruchome i nieruchome oraz wyst ępować przed
sądem.
2. Europejski Bank Centralny zapewnia realizacj ęzadańpowierzonych Europejskiemu Systemowi
Banków Centralnych na mocy artyku łu III-185 ust ępy 2, 3 i 5 Konstytucji, albo przez w łasne
działania zgodnie z niniejszym Statutem, albo poprzez dzia łania krajowych banków centralnych
zgodnie z artyku łem 12 ust ęp 1 i artyku łem 14.
3. Zgodnie z artyku łem III-187 ust ęp 1 Konstytucji, organami decyzyjnymi Europejskiego Banku
Centralnego s ąRada Prezesów i Zarz ąd.
Artyku ł10
Rada Prezesów
1. Zgodnie z artyku łem III-382 ust ęp 1 Konstytucji Rada Prezesów skł ada się zc złonków Zarz ądu
Europejskiego Banku Centralnego i prezesów krajowych banków centralnych Pa ństw Członkowskich
nie
objętych derogacj ąw rozumieniu artyku łu III-197 Konstytucji.
2. Każdy członek Rady Prezesów dysponuje jednym gł osem. Od dnia, w którym liczba cz łonków
Rady Prezesów przekroczy 21, ka żdy członek Zarz ądu dysponuje jednym gł osem, a liczba prezesów
dysponuj ących prawem gł osu wynosi 15. To prawo g łosu jest przyznawane i podlega rotacji w
następujący sposób:
a) od dnia, w którym liczba prezesów przekroczy 15, do czasu, gdy osi ągnie 22, prezesi zostaj ą
przydzieleni do dwu grup, zgodnie z wielko ściąudziałuP aństwa Cz łonkowskiego krajowego
banku centralnego w zagregowanym produkcie krajowym brutto w cenach rynkowych
oraz w ogólnym zagregowanym bilansie monetarnych instytucji finansowych Pa ństw
Członkowskich, których walutą jest euro. Udzia łom w zagregowanym produkcie krajowym
brutto w cenach rynkowych i ogólnym zagregowanym bilansie monetarnych instytucjifinansowych przypisuje się wagi wynosz ące odpowiednio 5/6 i 1/6. Pierwsza grupa skł ada się
zp ięciu prezesów, a druga grupa z pozosta łych prezesów. Cz ęstotliwość wykonywania prawa
głosu przez prezesów przydzielonych do pierwszej grupy nie mo żeb yćniższa niż częstotliwość
wykonywania prawa gł osu przez prezesów w drugiej grupie. Z zastrze żeniem poprzedniego
zdania, pierwszej grupie przyznaje si ęczt
ery prawa gł osu, a drugiej grupie jedena ście praw gł osu,C 310/228 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
b) od dnia, w którym liczba prezesów wyniesie 22, prezesi zostaj ąprzydzieleni do trzech grup
zgodnie z uszeregowaniem na podstawie kryteriów ustanowionych w lit. a). Pierwsza grupa
będzie skł adać sięzp ięciu prezesów, przy czym przyznaje się jej cztery prawa gł osu. Druga grupa
będzie skł adaćsięzp ołowy całkowitej liczby prezesów, z zastrze żeniem zaokr ąglenia u łamków
wg ó rędo najbli ższej liczby ca łkowitej, przy czym przyznaje się jej osiem praw gł osu. Trzecia
grupa b ędzie skł adaćsięz pozosta łych prezesów, przy czym przypisane jej zostan ątrzy prawa
głosu,
c) w ka żdej grupie prezesi dysponuj ąprawem g łosu przez jednakowy okres,
d) do obliczenia udzia łów w zagregowanym produkcie krajowym brutto w cenach rynkowych
stosuje się artykuł29 ustęp 2. Ogólny zagregowany bilans monetarnych instytucji finansowych
oblicza się zgodnie z zasadami statystycznymi stosowanymi w Unii w chwili dokonywania takich
obliczeń,
e) jeżeli zagregowany produkt krajowy brutto w cenach rynkowych podlega dostosowaniu
w sposób okre ślony w artykule 29 ust ęp 3 lub je żeli liczba prezesów wzrasta, wielkość
i/lub skł ad grup s ąodpo wiednio dostosowywane zgodnie z zasadami okreś lonymi w niniejszym
ustępie,
f) Rada Prezesów, stanowi ącw iększościądwóch trzecich gł osów wszystkich swoich cz łonków,
dysponuj ących i nie dysponuj ących prawem gł osu, podejmuje wszelkie konieczne środki w celu
wykonania zasad okre ślonych w niniejszym ust ępie oraz mo że postanowi ćo odroczeniu
wprowadzenia systemu rotacji do dnia, w którym liczba prezesów przekroczy 18.
Prawo gł osu wykonywane jest osobi ście. Na zasadzie odstę pstwa od tej zasady, regulamin
wewnętrzny, o którym mowa w artykule 12 ust ęp3 ,m o że przewidywa ć,żec złonkowie Rady
Prezesów mog ągłosować w drodze telekonferencji. Regulamin przewiduje te ż,żec złonek Rady
Prezesów, który nie jest w stanie bra ćudziału w posiedzeniach Rady Prezesów przez d łuższy czas,
może wyznaczy ćswojego zast ępcęjako członka Rady Prezesów.
Akapity pierwszy i drugi stosuje się bez uszczerbku dla prawa gł osu przyznanego wszystkim
członkom Rady Prezesów dysponuj ącym i niedysponuj ącym prawem gł osu, zgodnie z ust ępem
3 oraz artyku łem 40 ust ępy 2 i 3. O ile postanowienia niniejszego Statutu nie stanowi ąinaczej, Rada
Prezesów stanowi zwyk łąwiększościągłosów swoich cz łonków dysponuj ących prawem gł osu. W
przypadku równo ści głosów przewa żagłos prezesa.
Do głosowania w Radzie Prezesów wymagane jest kworum dwóch trzecich jej cz łonków
dysponuj ących prawem g łosu. Przy braku kworum prezes mo żez w ołaćposiedzenie nadzwyczajne,
w którym dopuszcza się podjęcie decyzji pomimo braku kworum.
3. Dla wszelkich decyzji podj ętych zgodnie z artyku łami 28, 29, 30, 32, 33 i 49, gł osy członków
Rady Prezesów waż one sązgodnie z udzia łami krajowych banków centralnych w subskrybowanym
kapitale Europejskiego Banku Centralnego. Waga gł osów cz łonków Zarz ądu wynosi zero. Decyzja
wymagaj ąca kwalifikowanej wi ększości zostaje podj ęta, jeżeli gł osy za jej przyj ęciem reprezentuj ą
przynajmniej dwie trzecie subskrybowanego kapita łuE u r o p e j s k i e g oB a n k uC e n t r a l n e g o
i przynajmniej po łowęakcjonariuszy. Je żeli jeden z prezesów nie mo żeb yćobecny, mo żeo n
wyznaczy ćswego zast ępcę w celu oddania jego waż onego gł osu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/229
4. Przebieg posiedze ńma charakter poufny. Rada Prezesów mo że zdecydować o podaniu wyników
swoich obrad do publicznej wiadomo ści.
5. Rada Prezesów zbiera się przynajmniej dziesi ęćrazy w roku.
Artykuł 11
Zarz ąd
1. Zgodnie z artyku łem III-382 ust ęp 2 akapit pierwszy Konstytucji, Zarz ąds kłada się z prezesa,
wiceprezesa i czterech innych cz łonków.
Członkowie wykonuj ąswoje obowi ązki w peł nym wymiarze czasowym. Czł onkowie nie mog ą
wykonywaćż adnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalności zawodowej, chyba że Rada
Prezesów w drodze wyj ątku wyrazi na to zgod ę.
2. Zgodnie z artyku łem III-382 ust ęp 2 Konstytucji, prezes, wiceprezes i pozostali cz łonkowie
Zarządu sąmianowani przez Rad ęEuropejsk ą, stanowi ącąwiększościąkwalifikowan ąna zalecenie
Rady i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Rad ąPrezesów spoś ród osób o uznanym
autorytecie i do świadczeniu zawodowym w dziedzinie zagadnie ńmonetarnych lub bankowych.
Ich mandat trwa osiem lat i nie jest odnawialny.
Członkami Zarz ądu mog ąbyćtylko obywatele Pa ństw Członkowskich.
3. Warunki zatrudnienia cz łonków Zarz ądu, w szczególnoś ci ich wynagrodzenia, emerytury i inne
świadczenia z tytu łu ubezpiecze ńspołecznych s ąprzedmiotem umów zawieranych z Europejskim
Bankiem Centralnym i s ąustalane przez Rad ęPrezesów na wniosek Komitetu skł adającego się z
trzech cz łonków mianowanych przez Rad ęPrezesów i trzech cz łonków mianowanych przez Rad ę.
Członkowie Zarz ądu nie maj ąprawa gł osu w sprawach okre ślonych w niniejszym ust ępie.
4. Jeśli członek Zarz ądu nie spe łnia jużwarunków koniecznych do wykonywania swych funkcji lub
dopuściłsiępoważnego uchybienia, Trybuna łSprawiedliwo ści Unii Europejskiej mo żeg o
zdymisjonować, na wniosek Rady Prezesów lub Zarz ądu.
5. Każdy członek Zarz ądu obecny osobi ście na posiedzeniach ma prawo gł osu i dysponuje w tym
celu jednym gł osem. Z zastrze żeniem odmiennych postanowie ń, Zarząd stanowi zwyk łąwiększością
oddanych gł osów. W przypadku równo ści głosów przewa żagłos prezesa. Procedury g łosowania s ą
szczegół owo okre ślone w regulaminie wewn ętrznym przewidzianym w artykule 12 ust ęp3 .
6. Zarz ąd odpowiada za bie żące działania Europejskiego Banku Centralnego.
7. Każdy wakat w Zarz ądzie jest obsadzany w drodze mianowania nowego cz łonka, zgodnie
z ustępem 2.C 310/230 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł12
Obowią zki organów decyzyjnych
1. Rada Prezesów uchwala wytyczne i podejmuje decyzje niezb ędne do zapewnienia wykonania
zadańpowierzonych Europejskiemu Systemowi Banków Centralnych na podstawie Konstytucji
i niniejszego Statutu. Rada Prezesów ustala polityk ępienięż nąUnii, w tym, je żeli to w łaściwe,
podejmuje decyzje w sprawach po średnich celów pieni ężnych, podstawowych stóp procentowych
i wielkoś ci rezerw w Europejskim Systemie Banków Centralnych oraz okre śla wytyczne konieczne do
ich realizacji.
Zarząd realizuje polityk ępienięż nązgodnie z wytycznymi i postanowieniami Rady Prezesów. W tych
ramach Zarz ąd udziela niezb ędnych instrukcji krajowym bankom centralnym. Ponadto, je śli Rada
Prezesów tak postanowi, Zarz ądm oże otrzyma ćw drodze delegacji okre ślone uprawnienia.
W zakresie uznanym za mo żliwy i odpowiedni oraz bez uszczerbku dla postanowie ńniniejszego
artykułu, Europejski Bank Centralny mo że korzysta ćz pomocy krajowych banków centralnych
w przeprowadzeniu operacji stanowi ących częśćzadańEuropejskiego Systemu Banków Centralnych.
2. Zarz ąd jest odpowiedzialny za przygotowanie posiedze ńRady Prezesów.
3. Rada Prezesów przyjmuje regulamin wewn ętrzny, który okre śla wewn ętrznąorganizacj ę
Europejskiego Banku Centralnego i jego organów decyzyjnych.4. Rada Prezesów pe łni funkcje doradcze okre ślone w artykule 4.
5. Rada Prezesów podejmuje decyzje okre ślone
 w artykule 6.
Artyku ł13
Prezes
1. Prezes, lub w razie jego nieobecno ści wiceprezes, przewodniczy Radzie Prezesów i Zarz ądowi
Europejskiego Banku Centralnego.2. Bez uszczerbku dla artyku łu 38, prezes lub osoba przez niego wyznaczona reprezentuje
Europejski Bank Centralny na zewn ątrz.
Artykuł 14
Krajowe banki centralne
1. Zgodnie z artyku łem III-189 Konstytucji, ka żde Państwo Cz łonkowskie zapewnia zgodno ść
swojego ustawodawstwa krajowego, w tym statutu krajowego banku centralnego, z Konstytucj ąi
niniejszym Statutem.2. Statuty krajowych banków centralnych przewiduj ąw szczególno ści,że kadencja prezesa
krajowego banku centralnego nie jest krótsza ni żpięćlat.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/231
Prezes krajowego banku centralnego mo że zostaćzwolniony z urz ędu wyłącznie wówczas, gdy nie
spełnia jużwarunków koniecznych do wykonywania swych funkcji lub dopu ściłsiępoważnego
uchybienia. Decyzja w tej sprawie mo żeb yćzaskarżona do Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii
Europejskiej przez prezesa, którego dotyczy, lub Rad ęPrezesów z powodu naruszenia Konstytucji lub
jakiejkolwiek reguł y prawnej dotycz ącej jej stosowania. Skargi takie powinny by ćwniesione
w terminie dwóch miesi ęcy, stosownie do przypadku, od daty publikacji decyzji lub zawiadomienia o
niej skar żącego lub, w razie jego braku, od daty powzi ęcia przez skar żącego wiadomo ści o tej decyzji.
3. Krajowe banki centralne s ąintegralną częściąEuropejskiego Systemu Banków Centralnych
i działajązgodnie z wytycznymi i instrukcjami Europejskiego Banku Centralnego. Rada Prezesów
podejmuje kroki niezb ędne w celu zapewnienia przestrzegania wytycznych i instrukcji Europejskiego
Banku Centralnego oraz wymaga, aby przekazywano jej wszelkie niezb ędne informacje.
4. Krajowe banki centralne mog ąwykonywa ćinne funkcje niż określone niniejszym Statutem,
chybaże Rada Prezesów, stanowi ącw iększościądwóch trzecich oddanych gł osów, uzna, żesąone
sprzeczne z celami i zadaniami Europejskiego Systemu Banków Centralnych. Funkcje te krajowe
banki
centralne wykonuj ąna własnąodpowiedzialno śći nie uznaje się ich za cz ęśćfunkcji
Europejskiego Systemu Banków Centralnych.
Artyku ł15
Obowi ązki sprawozdawcze
1. Co najmniej raz na kwarta łEuropejski Bank Centralny sporz ądza i publikuje sprawozdania
z działalności Europejskiego Systemu Banków Centralnych.
2. Skonsolidowane zestawienie finansowe Europejskiego Systemu Banków Centralnych publikuje
sięco tydzie ń.
3. Zgodnie z artyku łem III-383 ust ęp 3 Konstytucji, Europejski Bank Centralny skł ada roczne
sprawozdanie z dzia łalności Europejskiego Systemu Banków Centralnych i w sprawie polityki
pieniężnej za rok ubieg ły i rok bie żący Parlamentowi Europejskiemu, Radzie Europejskiej, Radzie
i Komisji.
4. Sprawozdania i zestawienia okre ślone w niniejszym artykule udost ępnia się zainteresowanym
podmiotom bezp łatnie.
Artykuł 16
Banknoty
Zgodnie z artyku łem III-186 ust ęp 1 Konstytucji, Rada Prezesów ma wyłączne prawo do
upoważ niania do emisji banknotów euro w Unii. Banknoty takie mog ąemitować Europejski Bank
Centralny i krajowe banki centralne. Banknoty emitowane przez Europejski Bank Centralny i krajowe
banki centralne s ąjedynym prawnym środkiem pł atniczym w Unii.C 310/232 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Europejski Bank Centralny uwzgl ędnia, w miarę możliwoś ci, istniej ące praktyki zwi ązane z emisją i
projektowaniem banknotów.
ROZDZIA ŁIV
FUNKCJE MONETRANE I OPERACJE EUROPEJSKIEGO SYSTEMU BANKÓW CENTRALNYCH
Artyku ł17
Rachunki bankowe w Europejskim Banku Centralnym i krajowych bankach centralnych
W celu przeprowadzania swoich operacji Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne mog ą
otwieraćrachunki bankowe instytucjom kredytowym, organom publicznym i innym uczestnikom
rynku oraz przyjmowa ćaktywa, w tym papiery warto ściowe na rachunku bieżą cym jako
zabezpieczenie.
Artykuł 18
Operacje otwartego rynku i operacje kredytowe
1. Aby osią gnąćcele Europejskiego Systemu Banków Centralnych i wykonywa ćjego zadania,
Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne mog ą:
a) interweniować na rynkach finansowych prowadz ąc kupno i sprzeda żw ramach transakcji
bezwarunkowych (kasowych i terminowych) lub transakcji dokonywanych z zastrze żeniem
odkupu, b ądźteżudzielaj ąciz a c i ągającp ożyczki w odniesieniu do wierzytelno ści
lub instrumentów zbywalnych, wyra żonych w euro lub w innych walutach, wzgl ędnie
w odniesieniu do metali szlachetnych,
b) dokonywa ćwłaściwie zabezpieczonych operacji kredytowych z instytucjami kredytowymi
i innymi uczestnikami rynku.
2. Europejski Bank Centralny okre śla ogólne zasady dokonywania przez niego lub przez krajowe
banki centralne operacji otwartego rynku i operacji kredytowych, w tym og łaszania warunków, na
jakich sąone gotowe dokonywa ćpowyż sze operacje.
Artykuł 19
Rezerwy obowią zkowe
1. Z zastrze żeniem artyku łu 2, realizuj ąc cele polityki pieni ężnej, Europejski Bank Centralny ma
prawo wymaga ćod instytucji kredytowych ustanowionych w Pań stwach Cz łonkowskich
utrzymywania rezerw obowi ązkowych na rachunkach Europejskiego Banku Centralnego
i krajowych banków centralnych. Zasady obliczania i okre ślania wymaganych rezerw obowi ązko-
wych mog ąbyćustalane przez Rad ęPrezesów. W przypadkach niestosowania si ędo powyż szych
wymaga ńEuropejski Bank Centralny jest uprawniony pobiera ćodsetki karne oraz nak ładać inne
sankcje o porównywalnym skutku.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/233
2. W celu stosowania niniejszego artyku łu Rada, zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule 41,
ustala podstaw ęobliczenia rezerw obowi ązkowych, jak równie żdopuszczalne maksymalne
proporcje pomi ędzy tymi rezerwami a ich podstawami, a tak że stosowne sankcje w razie
nieprzestrzegania tych zasad.
Artykuł 20
Inne narz ędzia kontroli pieni ężnej
Rada Prezesów mo że, większościądwóch trzecich oddanych g łosów, postanowi ćo zastosowaniu
innych operacyjnych metod kontroli pieni ężnej, jakie uzna za stosowne, z uwzgl ędnieniem
artykułu2 .
Rada, zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule 41, okre śla zakres powy ższych metod, je żeli
nakładająone zobowi ązania na osoby trzecie.
Artyku ł21
Operacje z podmiotami publicznymi
1. Zgodnie z artyku łem III-181 Konstytucji, zakazane jest udzielanie przez Europejski Bank
Centralny lub krajowe banki centralne po życzek na pokrycie deficytu lub jakichkolwiek innych
kredytów instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii, rz ądom centralnym, w ładzom
regionalnym, lokalnym lub innym w ładzom publicznym, innym jednostkom organizacyjnym lub
przedsiębiorstwom publicznym Pa ństw Czł onkowskich. Zakazane jest równie żnabywanie
bezpośrednio od nich przez Europejski Bank Centralny lub krajowe banki centralne ich
instrumentów d łużnych.
2.
Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne mog ądziałaćjako agenci skarbowi na rzecz
jednostek wymienionych w ust ępie 1.
3. Postanowie ńniniejszego artyku łu nie stosuje się do publicznych instytucji kredytowych, które, w
ramach udzielania przez banki centralne p łynnoś ci, korzystaj ąze strony krajowych banków
centralnych i Europejskiego Banku Centralnego z takiego samego traktowania jak prywatne instytucje
kredytowe.
Artykuł 22
Systemy rozlicze ńipłatności
Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne mog ąprzyznawa ćudogodnienia, a Europejski
Bank Centralny mo że przyjmować odpowiednie regulacje, w celu zapewnienia skuteczno ści
i rzetelno ści systemów rozlicze ńipłatności w ramach Unii i z innymi krajami.C 310/234 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł 23
Operacje zewn ętrzne
Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne mog ą:
a) ustanawia ćstosunki z bankami centralnymi i instytucjami finansowymi innych krajów oraz, w
miarę potrzeby, z organizacjami mi ędzynarodowymi,
b) nabywa ći zbywa ć, w transakcjach kasowych lub terminowych, wszystkie rodzaje aktywów
walutowych i metale szlachetne; termin „aktywa walutowe ”oznacza papiery warto ściowe
i wszystkie inne aktywa wyra żone w walucie ka żdego państwa lub w jednostkach rachunkowych,
bez wzgl ędu na form ę, w jakiej s ąprzechowywane,
c) utrzymywać i zarządzaćaktywami okre ślonymi w niniejszym artykule,
d) przeprowadza ćwszystkie typy operacji bankowych z pa ństwami trzecimi i organizacjami
międzynarodowymi, w tym operacje udzielania i zaci ągania poż yczek.
Artyku ł24
Inne operacje
Poza operacjami wynikaj ącymi z ich zada ńEuropejski Bank Centralny i krajowe banki centralne
mogąwykonywa ćinne operacje dla w łasnych celów administracyjnych lub na rzecz swojego
personelu.
ROZDZIA ŁV
NADZÓR OSTRO ŻNOŚCIOWY
Artykuł 25
Nadzór ostro żnościowy
1. Europejski Bank Centralny jest uprawniony do wyra żania opinii i udzielania konsultacji Radzie,
Komisji i w łaściwym organom Pa ństw Członkowskich w sprawie zakresu obowi ązywania oraz
stosowania prawnie wi ążących aktów Unii odnosz ących siędo nadzoru ostro żnościowego nad
instytucjami kredytowymi i do stabilno ści systemu finansowego.
2. Zgodnie z ka żdąustawąeuropejsk ąprzyjętąna podstawie artyku łu III-185 ust ęp 6 Konstytucji,
Europejski Bank Centralny mo że wykonywa ćszczególne zadania zwi ązane z polityk ąnadzoru
ostrożnościowego instytucji kredytowych i innych instytucji finansowych, z wyj ątkiem przedsi ę-
biorstw ubezpieczeniowych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/235
ROZDZIA ŁVI
PRZEPISY FINANSOWE EUROPEJSKIEGO SYSTEMU BANKÓW CENTRALNYCH
Artykuł 26
Sprawozdania finansowe
1. Rok obrachunkowy Europejskiego Banku Centralnego i krajowych banków centralnych
rozpoczyna się pierwszego dnia stycznia i koń czy ostatniego dnia grudnia.
2. Sprawozdania roczne Europejskiego Banku Centralnego sporz ądza Zarz ąd zgodnie z zasadami
określonymi przez Rad ęPrezesów. Sprawozdania zatwierdza Rada Prezesów, a nast ępnie sąone
publikowane.
3. Dla potrzeb analitycznych i operacyjnych Zarz ąd sporzą dza skonsolidowany bilans Euro-
pejskiego Systemu Banków Centralnych, zawieraj ący te aktywa i pasywa krajowych banków
centralnych, które przys ługująEuropejskiemu Systemowi Banków Centralnych.
4. W celu stosowania niniejszego artyku łu Rada Prezesów przyjmuje regu łyk o n i e c z n e
do normalizacji procedur rachunkowych i sprawozdawczych dotycz ących operacji krajowych
banków centralnych.
Artyku ł27
Kontrola rachunków
1. Sprawozdania finansowe Europejskiego Banku Centralnego i krajowych banków centralnych są
kontrolowane przez niezale żnych, zewn ętrznych bieg łych rewidentów wyznaczanych w zaleceniu
Rady Prezesów i zatwierdzonych przez Rad ę. Biegli rewidenci s ąuprawnieni do badania wszystkich
ksiąg i rachunków Europejskiego Banku Centralnego i krajowych banków centralnych oraz do
uzyskania wszystkich informacji na temat ich operacji.
2. Artyku łIII-384 Konstytucji stosuje się tylko do badania skuteczno ści zarządzania Europejskiego
Banku Centralnego.
Artykuł 28
Kapita łEuropejskiego Banku Centralnego
1. Kapita łEuropejskiego Banku Centralnego wynosi 5 miliardów euro. Kapita łten może zostać
podwyższony w drodze decyzji europejskiej przez Rad ęPrezesów, stanowi ącąwięks zo ścią
kwalifikowan ąprzewidzian ąw artykule 10 ust ęp 3, w granicach i na warunkach ustalonych
przez Rad ę, zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule 41.
2. Wy łącznie krajowe banki centralne są uprawnione do subskrybowania i obejmowania kapita łu
Europejskiego Banku Centralnego. Kapita łjest subskrybowany zgodnie z kluczem okre ślonym w
artykule 29.C 310/236 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Rada Prezesów, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ągłosów przewidzian ąw artykule 10 ust ęp
3, określa wymagan ąwysokość i sposoby obj ęcia kapita łu.
4. Z zastrze żeniem ust ępu 5, udzia ły krajowych banków centralnych w subskrybowanym kapitale
Europejskiego Banku Centralnego nie mog ąbyćzbywane, zastawiane ani zajmowane.
5. Jeżeli klucz okre ślony w artykule 29 ulega zmianie, krajowe banki centralne przekazuj ąsobie
udziały kapita łowe w taki sposób, aby podzia łtych udzia łów odpowiada łnowemu kluczowi. Rada
Prezesów okre śla warunki tych przekaza ń.
Artykuł 29
Klucz subskrypcji kapita łu
1. Klucz subskrypcji kapita łu Europejskiego Banku Centralnego, okre ślony po raz pierwszy w 1998
roku, gdy ustanowiono Europejski System Banków Centralnych, ustala si ępoprzez przypisanie
każdemu krajowemu bankowi centralnemu wagi w tym kluczu, która jest równa sumie:
—50 % udzia łu ludno ści danego Pa ństwa Cz łonkowskiego w ludno ści Unii w przedostatnim roku
poprzedzaj ącym ustanowienie Europejskiego Systemu Banków Centralnych,
—50 % udzia łu produktu krajowego brutto danego Pa ństwa Cz łonk owskiego w produkcie
krajowym brutto Unii w cenach rynkowych, stwierdzonego w trakcie pi ęciu lat poprzedzaj ących
przedostatni rok przed ustanowieniem Europejskiego Systemu Banków Centralnych.
Wartości procentowe zaokrą gla sięwg ó ręlub w dół do najbli ższej wielokrotno ści 0,0001 punktu
procentowego.
2. Dane statystyczne konieczne do stosowania niniejszego artyku łusąsporządzane przez Komisj ę
zgodnie z zasadami okre ślonymi przez Rad ęz zastosowaniem procedury przewidzianej w artykule 41.
3. Wagi przypisane krajowym bankom centralnym są dostosowywane co pi ęćlat po ustanowieniu
Europejskiego Systemu Banków Centralnych przy odpowiednim zastosowaniu ust ępu 1. Dostoso-
wany klucz wywiera skutek od pierwszego dnia nast ępnego roku.
4. Rada Prezesów podejmie wszelkie inne środki konieczne do zastosowania niniejszego artyku łu.
Artykuł 30
Przekazywanie rezerw walutowych Europejskiemu Bankowi Centralnemu
1. Bez uszczerbku dla artyku łu 28, krajowe banki centralne przekazuj ąEuropejskiemu Bankowi
Centralnemu rezerwowe aktywa walutowe inne niż waluty Pa ństw Członkowskich, euro, pozycje
rezerwowe w Mi ędzynarodowym Funduszu Walutowym i specjalne prawa ci ągnienia (SDR),
do kwoty stanowi ącej równowartość 50 miliardów euro. O cz ęści wymaganej przez Europejski Bank
Centralny decyduje Rada Prezesów. Europejski Bank Centralny ma peł ne prawo do utrzymywania i
zarządzania rezerwami walutowymi, które zosta ły mu przekazane, i u żywania ich do celów
określonych w tym Statucie.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/237
2. Udzia łkażdego krajowego banku centralnego jest ustalony proporcjonalnie do jego udzia łu
w subskrybowanym kapitale Europejskiego Banku Centralnego.
3. Każdy krajowy bank centralny uzyskuje od Europejskiego Banku Centralnego wierzytelno ść
stanowią cąrównowarto śćjego udzia łu. Rada Prezesów okre śla warto śćnominaln ą
oraz oprocentowanie tej wierzytelno ści.
4. Dodatkowe walutowe aktywa rezerwowe ponad limit okre ślony w ust ępie 1 mog ąbyć
wymagane przez Europejski Bank Centralny, zgodnie z ust ępem 2, w granicach i na warunkach
określonych przez Rad ęzgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule 41.
5. Europejski Bank Centralny ma prawo utrzymywa ći zarządzaćpozycjami rezerwowymi
Międzynarodowego Funduszu Walutowego i specjalnymi prawami ci ągnienia (SDR) oraz stanowi ćo
łączeniu tych aktywów.
6. Rada Prezesów podejmie wszelkie inne środki konieczne do zastosowania niniejszego artyku łu.
Artykuł 31
Rezerwy walutowe utrzymywane przez krajowe banki centralne
1. Krajowe banki centralne s ąupoważ nione do dokonywania operacji zwi ązanych z wypeł nianiem
ich zobowi ązańw stosunku do organizacji mi ędzynarodowych zgodnie z artyku łem 23.
2. Wszelkie inne operacje dotycz ące rezerwowych aktywów walutowych, które pozostaj ą
w krajowych bankach centralnych po przekazaniach, o których mowa w artykule 30,
oraz transakcje dokonywane przez Pa ństwa Cz łonkowskie ich walutowym kapita łem obrotowym,
powyżej granicy, która ma by ćustalona na podstawie ust ępu 3, podlegają zatwierdzeniu
przez Europejski Bank Centralny w celu zagwarantowania spójno ści z polityk ąkursów walutowych
i polityk ąpienięż nąUnii.
3. Rada Prezesów wydaje wytyczne w celu u łatwienia powyż szych operacji.
Artyku ł32
P
odzia łdochodów pieni ężnych krajowych banków centralnych
1. Dochód osią gany przez krajowe banki centralne w wyniku realizowania zada ńpolityki
pieniężnej Europejskiego Systemu Banków Centralnych, zwany dalej „dochodem pienięż nym”, jest
rozdzielany pod koniec ka żdego roku obrachunkowego zgodnie z postanowieniami niniejszego
artykułu.
2. Wysokość dochodu pienięż nego ka żdego krajowego banku centralnego równa jest jego
rocznemu dochodowi uzyskanemu z jego aktywów odpowiadaj ących warto ści banknotów w obiegu
i zobowi ązań depozytowych wobec instytucji kredytowych. Powyż sze aktywa s ąasygnowane
przez krajowe banki centralne zgodnie z wytycznymi przyj ętymi przez Rad ęPrezesów.C 310/238 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Jeżeli w ocenie Rady Prezesów, po rozpocz ęciu trzeciego etapu, struktury bilansów krajowych
banków centralnych nie pozwalaj ąna zastosowanie ustę pu 2, Rada Prezesów, stanowi ąc
kwalifikowan ąwiększością,m oże zdecydować, że w drodze odstę pstwa od ust ępu 2 dochód
pieniężny będzie obliczany wed ług innej metody, przez okres nie dł uższy niżpięćlat.
4. Kwot ędochodu pieni ężnego ka żdego krajowego banku centralnego zmniejsza si ęo wszelkie
odsetki zap łacone przez ten bank centralny od zobowi ązań wynikaj ących z depozytów
ustanowionych przez instytucje kredytowe zgodnie z artyku łem 19.
Rada Prezesów mo że zdecydować o wyrównaniu narodowym bankom centralnym kosztów
związanych z emisją banknotów lub, w wyj ątkowych okoliczno ściach, o wyrównaniu szczególnych
strat spowodowanych operacjami polityki pieni ężnej realizowanej dla Europejskiego Systemu
Banków Centralnych. Wyrównanie ma posta ćuznanąza odpowiedni ąprzez Rad ęPrezesów. Jego
kwota mo żeb yćpotrącona z dochodu pieni ężnego krajowych banków centralnych.
5.
Suma dochodu pieni ężnego krajowych banków centralnych zostaje rozdzielona pomiędzy
krajowe banki centralne proporcjonalnie do ich op łaconych udzia łów w kapitale Europejskiego
Banku Centralnego, z zastrze żeniem wszelkich decyzji podj ętych przez Rad ęPrezesów zgodnie z
artykułem 33 ust ęp2 .
6. Wyrównanie i rozliczanie sald wynikaj ących z podzia łu dochodu pieni ężnego przeprowadza
Europejski Bank Centralny zgodnie z wytycznymi ustanowionymi przez Rad ęPrezesów.
7. Rada Prezesów podejmie wszelkie inne środki konieczne do zastosowania niniejszego artyku łu.
Artykuł 33
Podzia łzysków netto i strat Europejskiego Banku Centralnego
1. Zysk netto Europejskiego Banku Centralnego jest przekazywany w nast ępującym porz ądku:
a) suma okre ślona przez Rad ęPrezesów, która nie mo że przekroczy ć20 % zysku netto, jest
przekazywana do ogólnego funduszu rezerwowego ograniczonego do 100% kapita łu,
b) pozosta ły zysk netto zostaje podzielony mi ędzy akcjonariuszy Europejskiego Banku Centralnego
proporcjonalnie do op łaconych przez nich udzia łów.
2. W przypadku poniesienia przez Europejski Bank Centralny straty mo żeb yćona pokryta
z ogólnego funduszu rezerwowego Europejskiego Banku Centralnego i, je żeli będzie to konieczne, po
podjęciu decyzji przez Rad ęPrezesów, z dochodów pieni ężnych odpowiedniego finansowego roku
obrachunkowego proporcjonalnie i do wysoko ści sum podzielonych pomiędzy krajowe banki
centralne zgodnie z artyku łem 32 ust ęp5 .16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/239
ROZDZIA ŁVII
POSTANOWIENIA OGÓLNE
Artykuł 34
Akty prawne
1. Zgodnie z artyku łem III-190 Konstytucji, Europejski Bank Centralny:
a) przyjmuje rozporz ądzenia europejskie w zakresie niezb ędnym do wykonania zada ńokreślonych
w artykule 3 ust ęp 1 lit. a), w artykule 19 ust ęp 1, w artykule 22 i w artykule 25 ust ęp2
niniejszego Statutu, jak równie żw przypadkach przewidzianych w rozporz ądzeniach euro-
pejskich i decyzjach europejskich, o których mowa w artykule 41,
b) przyjmuje decyzje europejskie niezb ędne do wykonania zada ńpowierzonych Europejskiemu
Systemowi Banków Centralnych na mocy Konstytucji i niniejszego Statutu,
c) wydaje zalecenia i opinie.
2. Europejski Bank Centralny mo że zadecydowa ćo opublikowaniu swych decyzji europejskich,
zaleceńi opinii.
3. W granicach i na warunkach przyj ętych przez Rad ęzgodnie z procedur ąprzewidzian ąw
artykule 41, Europejski Bank Centralny jest upowa żniony, w przypadku nieprzestrzegania jego
rozporz ądzeńeuropejskich i decyzji europejskich, do nak ładania na przedsi ębiorstwa grzywien
i okresowych kar pieni ężnych.
Artykuł 35
Kontrola s ądowa i zwi ązane z ni ąkwestie
1. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej mo że kontrolowa ćdziałania lub zaniechania
Europejskiego Banku Centralnego b ądźdokonywa ćich wykł adni w sprawach i na warunkach
określonych w Konstytucji. Europejski Bank Centralny mo że wszczyna ćpostępo wania w sprawach i
na warunkach okre ślonych w Konstytucji.
2. Spory pomi ędzy Europejskim Bankiem Centralnym, z jednej strony, a jego wierzycielami,
dłużnikami lub innymi stronami, z drugiej strony, rozstrzygaj ąwłaściwe sądy krajowe,
chybażewłaściwośćdo rozstrzygni ęcia przyznano Trybuna łowi Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej.
3. Europejski Bank Centralny podlega systemowi odpowiedzialno ści przewidzianemu w artykule
III-431 Konstytucji. Odpowiedzialno śćkrajowych banków centralnych jest okre ślona stosownie do
ich krajowych systemów prawnych.4. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania na mocy klauzuli
arbitrażowej umieszczonej w umowie publicznoprawnej lub cywilnoprawnej, zawartej
przez Europejski Bank Centralny lub w jego imieniu.C 310/240 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
5. Decyzję Europejskiego Banku Centralnego o wszcz ęciu post ępowania przed Trybuna łem
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej podejmuje Rada Prezesów.
6. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze
związanym z wypeł nianiem przez krajowe banki centralne zobowi ązańokreślonych w Konstytucji
i niniejszym Statucie. Je żeli Europejski Bank Centralny uznaje, że krajowy bank centralny uchybił
jednemu z zobowi ązań, które na nim ciążą na mocy Konstytucji i niniejszego Statutu, wydaje
on uzasadnion ąopinięw tym przedmiocie, po uprzednim umo żliwieniu temu bankowi
przedstawienia swych uwag. Je żeli dany krajowy bank centralny nie zastosuje się do opinii
w terminie okre ślonym przez Europejski Bank Centralny, ten ostatni mo że wnieśćsprawę
do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.
Artykuł 36
Personel
1. Rada Prezesów na wniosek Zarz ądu ustanawia warunki zatrudnienia personelu Europejskiego
Banku Centralnego.
2. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze mi ędzy
Europejskim Bankiem Centralnym i jego pracownikami, w granicach i na warunkach okreś lonych w
warunkach zatrudnienia.
Artykuł 37
Tajemnica s łużbo wa
1. Członkowie organów decyzyjnych i personelu Europejskiego Banku Centralnego oraz krajowych
banków centralnych s ązobowiązani, nawet po zakoń czeniu pe łnienia swoich obowi ązków, do
nieujawniania informacji obj ętych tajemnic ąsłużbową.
2. Osoby maj ące dostęp do danych obj ętych prawnie wi ążącym aktem Unii nak ładającym
obowiązek zachowania tajemnicy podlegaj ątemu obowi ązkowi.
Artykuł 38
Przedstawiciele
Prawne zobowi ązania Europejskiego Banku Centralnego w stosunku do osób trzecich s ą
podejmowane przez prezesa lub przez dwóch cz łonków Zarz ądu, lub na podstawie podpisów
dwóch cz łonków personelu Europejskiego Banku Centralnego, którzy zostali nale życie upoważ nieni
przez prezesa do skł adania podpisów w imieniu Europejskiego Banku Centralnego.
Artykuł 39
Przywileje i immunitety
Europejski Bank Centralny korzysta na terytorium Pa ństw Członkowskich z przywilejów i
immunitetów niezb ędnych do wykonywania swoich zada ń,n aw a r u n k a c ho k r e ślonych
w Protokole w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/241
ROZDZIA ŁVIII
ZMIANA STATUTU I PRZEPISY UZUPE ŁNIAJ ĄCE
Artykuł 40
Uproszczona procedura zmian
1. Zgodnie z artyku łem III-187 ust ęp 3 Konstytucji, artyku ł5 ustępy 1, 2 i 3, artyku ły1 7i1 8 ,
artykuł19 ustęp 1, artyku ły 22, 23, 24 i 26, artyku ł32 ustępy 2, 3, 4 i 6, artyku ł33 ustęp 1 lit. a)
i artyku ł36 niniejszego Statutu mog ązostaćzmienione na mocy ustawy europejskiej:
a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, lub
b) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisj ą.
2. Artyku ł10 ustęp2m o że zostaćzmieniony na mocy decyzji europejskiej Rady Europejskiej
stanowiącej jednomy ślnie na podstawie zalecenia Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z
Parlamentem Europejskim i Komisj ąlub na zalecenie Komisji po konsultacji z Parlamentem
Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym. Powyż sze zmiany wchodz ąwżycie po ich
zatwierdzeniu przez Pa ństwa Cz łonkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami
konstytucyjnymi.
3. Zalecenie wydane przez Europejski Bank Centralny zgodnie z niniejszym artyku łem wymaga
jednomy ślnej decyzji Rady Prezesów.
Artykuł 41
Przepisy uzupe łniające
Zgodnie z artyku łem III-187 ust ęp 4 Konstytucji, Rada przyjmuje rozporz ądzenia europejskie
i decyzje europejskie ustanawiaj ąceśrodki, o których mowa w artykule 4, w artykule 5 ust ęp4 ,
w artykule 19 ust ęp 2, w artykule 20 i w artykule 28 ust ęp 1, w artykule 29 ust ęp 2, w artykule 30
ustęp 4 oraz w artykule 34 ust ęp 3 niniejszego Statutu. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem
Europejskim:a) na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, lub,
b) na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisj ąEuropejsk ą.C 310/242 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ROZDZIA ŁIX
POSTANOWIENIA PRZEJ ŚCIOWE ORAZ INNE POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE EUROPEJSKIEGO
SYSTEMU BANKÓW CENTRALNYCH
Artykuł 42
Postanowienia ogólne
1. Derogacja okre ślona w artykule III-197 ust ęp 1 Konstytucji powoduje, że następujące artyku ły
niniejszego Statutu nie przyznaj ążadnych praw ani nie nak ładajążadnych zobowi ązań na dane
Państwa Cz łonkowskie: artyku ły 3 i 6, artyku ł9 ustęp 2, artyku ł12 ustęp 1, artyku ł14 ustęp3 ,
artykuły 16, 18, 19, 20, 22 i 23, artyku ł26 ustęp 2, artyku ły 27, 30, 31, 32, 33, 34 i 50.
2. Banki centralne Pa ństw Członkowskich objętych derogacją określonąw artykule III-197 ust ęp1
Konstytucji, zachowuj ąswoje uprawnienia w zakresie polityki pieni ężnej zgodnie z prawem
krajowym.
3. Zgodnie z artyku łem III-197 ust ęp 2 akapit drugi Konstytucji, w artykule 3, w artykule 11 ust ęp
2 oraz w artykule 19 niniejszego Statutu przez „Państwa Cz łonkowskie ”należy rozumie ćPaństwa
Członkowskie, których walut ąjest euro.
4. W artykule 9 ust ęp 2, w artykule 10 ust ępy 2 i 3, w artykule 12 ust ęp 1, w artyku łach 16, 17, 18,
22, 23, 27, 30, 31 i 32, w artykule 33 ust ęp 2 oraz w artykule 50 przez „krajowe banki centralne ”
należy rozumie ćbanki centralne Pa ństw Członkowskich, których walut ąjest euro.
5. W artykule 10 ust ęp 3 oraz w artykule 33 ust ęp 1 przez „akcjonariuszy ”należy rozumie ć
krajowe banki centralne Pa ństw Członkowskich, których walut ąjest euro.
6. W artykule 10 ust ęp 3 oraz w artykule 30 ust ęp 2 przez „kapitałsubskrybowany ”należy
rozumie ćkapitałEuropejskiego Banku Centralnego subskrybowany przez krajowe banki centralne
Państw Członkowskich, których walut ąjest euro.
Artykuł 43
Zadania przej ściowe Europejskiego Banku Centralnego
Europejski Bank Centralny przejmie dawne zadania Europejskiego Instytutu Monetarnego, o których
mowa w artykule III-199 ust ęp 2 Konstytucji, które, z powodu obj ęcia derogacj ąjednego lub wi ększej
liczby Pa ństw Członkowskich, musz ąbyćnadal realizowane po wprowadzeniu euro.
Europejski Bank Centralny peł ni funkcj ędoradcz ąw przygotowaniach do zniesienia derogacji
określonych artyku łem III-198 Konstytucji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/243
Artyku ł44
Rada Ogólna Europejskiego Banku Centralnego
1. Bez uszczerbku dla artyku łu III-187 ust ęp 1 Konstytucji, jako trzeci organ decyzyjny
Europejskiego Banku Centralnego ustanawia si ęRadęOgólną.
2. Rada Ogólna skł ada się z prezesa i wiceprezesa Europejskiego Banku Centralnego oraz prezesów
krajowych banków centralnych. Pozostali cz łonkowie Zarz ądu mog ąuczestniczy ćw posiedzeniach
Rady Ogólnej, ale bez prawa gł osu.
3. Obowi ązki Rady Ogólnej wymieniono w sposób wyczerpuj ący w artykule 46.
Artykuł 45
Funkcjonowanie Rady Ogólnej
1. Radzie Ogólnej Europejskiego Banku Centralnego przewodniczy prezes lub, w razie jego
nieobecno ści, wiceprezes Europejskiego Banku Centralnego.
2. Przewodnicz ący Rady i cz łonek Komisji mog ąuczestniczy ćw posiedzeniach Rady Ogólnej, ale
bez prawa gł osu.
3. Prezes przygotowuje posiedzenia Rady Ogólnej.
4. W drodze odstępstwa od artyku łu 12 ust ęp 3, Rada Ogólna przyjmuje swój regulamin
wewnętrzny.
5. Sekretariat Rady Ogólnej jest zapewniony przez Europejski Bank Centralny.
Artykuł 46
Obowią zki Rady Ogólnej
1. Rada Ogólna:a) wykonuje zadania wymienione w artykule 43,b) wspó łdziała w wykonywaniu funkcji doradczych okre ślonych w artykule 4 i artykule 25 ust ęp1 .
2. Rada Ogólna wspiera:a) gromadzenie informacji statystycznych, o których mowa w artykule 5,b) dzia łalnośćsprawozdawcz ąEuropejskiego Banku Centralnego, o której mowa w artykule 15,
c) ustanawianie przepisów koniecznych dla zastosowania artyku łu 26, o których mowa w artykule
26 ustęp4 ,
d) podejmowanie wszelkich innych środków koniecznych dla zastosowania artyku łu 29, o których
mo
wa w artykule 29 ust ęp4 ,C 310/244 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
e) okre ślanie warunków zatrudnienia personelu Europejskiego Banku Centralnego przewidzianych
w artykule 36.
3. Rada Ogólna wspomaga wszelkie przygotowania niezb ędne do nieodwoł alnego ustalenia
przewidzianych w artykule III-198 ust ęp 3 Konstytucji kursów walut Pa ństw Członkowskich objętych
derogacj ąw odniesieniu do euro.
4. Rada Ogólna jest informowana przez prezesa Europejskiego Banku Centralnego o decyzjach
podjętych przez Rad ęPrezesów.
Artykuł 47
Postanowienia przej ściowe dotycz ące kapita łu Europejskiego Banku Centralnego
Zgodnie z artyku łem 29, ka żdemu krajowemu bankowi centralnemu przypisuje si ęwagę zgodnie
z kluczem subskrypcji kapita łu Europejskiego Banku Centralnego. Na zasadzie odst ępstwa
od artyku łu 28 ust ęp 3, banki centralne Pa ństw Członkowskich objętych derogacją nie wpłacają
swojego subskrybowanego kapitał u, chyba że Rada Ogólna, stanowi ącw iększościąreprezentuj ącą
przynajmniej dwie trzecie subskrybowanego kapita łuE u r o p e j s k i e g oB a n k uC e n t r a l n e g o
i przynajmniej po łowęakcjonariuszy, podejmie decyzj ę,że musi zosta ćwpłacona kwota minimalna
wyrażona procentowo jako wk ład na pokrycie kosztów operacyjnych Europejskiego Banku
Centralnego.
Artykuł 48
Odroczona wp łata kapita łu, rezerw i zasobów Europejskiego Banku Centralnego
1. Bank centralny Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego derogacja zosta ła uchylona, wp łaca swój
subskrybowany udzia łw kapitale Europejskiego Banku Centralnego w takiej samej proporcji jak
banki centralne innych Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ąjest euro, i przekazuje
do Europejskiego Banku Centralnego rezerwy walutowe zgodnie z artyku łem 30 ust ęp1 .
Przekazywan ąkwotęokreśla się poprzez pomno żenie warto ści rezerw walutowych, które zosta ły
jużprzekazane do Europejskiego Banku Centralnego zgodnie z artyku łem 30 ust ęp1—określonych
we u r oz g o d n i ezo b o w i ązującymi kursami walut —p r z e zs t o s u n e kl i c z b yu d z i a łów
subskrybowanych przez dany krajowy bank centralny, do liczby udzia łów uprzednio op łaconych
przez inne krajowe banki centralne.
2. Oprócz wp łaty, która jest dokonywana zgodnie z ust ępem 1, dany krajowy bank centralny
uczestniczy w rezerwach Europejskiego Banku Centralnego, zasobach równowa żnych rezerwom
i kwocie, która ma zosta ćdodana do rezerw i zasobów odpowiadaj ących saldu rachunku zysków
i strat z 31 grudnia roku poprzedzaj ącego uchylenie derogacji. Sum ę, którąnależy na to przeznaczy ć,
ustala się poprzez pomnożenie sumy rezerw, okre ślonej powy żej i zapisanej w zatwierdzonym
bilansie Europejskiego Banku Centralnego, przez stosunek liczby udzia łów subskrybowanych przez
dany krajowy bank centralny do liczby udzia łów uprzednio pokrytych przez inne banki centralne
3. W chwili, gdy jedno lub wi ęcej państw stanie się Państwami Cz łonkowskimi i ich krajowe banki
centralne stan ąsięczęściąEuropejskiego Systemu Banków Centralnych, kapitał subskrybowany
Europejskiego Banku Centralnego oraz wysoko śćlimitu rezerw walutowych, które mog ąbyć
przekazane do Europejskiego Banku Centralnego, automatycznie si ęzwiększa. Wysokość wzrostu
określa się przez pomno żenie odpowiednich obowi ązujących w danym okresie kwot przez stosunek,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/245
w ramach rozszerzonego klucza subskrypcji kapita łu, wag krajowych banków centralnych
przystępujących do systemu do wag krajowych banków centralnych, uczestnicz ących
w Europejskim Systemie Banków Centralnych. Wag ękażdego krajowego banku centralnego
w kluczu subskrypcji kapita łu oblicza się , stosując odpowiednio artyku ł29 ustęp 1 oraz zgodnie
z artyku łem 29 ust ęp 2. Okresy referencyjne, które stosuje si ędo gromadzenia danych statystycznych
sątakie same jak te, które stosowano w ostatniej pi ęcioletniej korekcie systemu wag na mocy
artykułu 29 ust ęp3 .
Artykuł 49
Odst ępstwo od artyku łu3 2
1. Jeżeli po rozpocz ęciu trzeciego etapu Rada Prezesów podejmie decyzj ę,że zastosowanie
artykułu 32 zmienia w sposób istotny wzgl ędne pozycje dochodowe krajowych banków centralnych,
suma dochodu do podzia łu zgodnie z artyku łem 32 zostanie obni żona w jednakowym okre ślanym
procentowo stopniu, który nie mo że przekracza ć60 % w pierwszym roku obrachunkowym po
rozpocz ęciu trzeciego etapu i który b ędzie obni żany o co najmniej 12 punktów procentowych w
każdym nast ępnym roku obrachunkowym.
2. Ustęp 1 stosuje się nie dłużej niżprzez pi ęćlat obrachunkowych po rozpocz ęciu trzeciego etapu.
Artykuł 50
Wymiana banknotów w walutach Pa ństw Cz łonkowskich
Po nieodwoł alnym ustaleniu kursów walut zgodnie z artyku łem III-198 ust ęp 3 Konstytucji Rada
Prezesów podejmie konieczne środki w celu zapewnienia, że banknoty w walutach Pa ństw
Członkowskich, dla których ustalono nieodwo łalny kursi s ąwymieniane przez krajowe banki
centralne wed ług stosownego parytetu.
Artyku ł51
Stosowanie środków przejś ciowych
Artykuły4 2—47 sąstosowane je żeli, i tak d ługo, jak istniej ąPaństwa Członkowskie obj ęte derogacj ą.C 310/246 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
5. PROTOKÓ ŁUSTANAWIAJĄ CY STATUT EUROPEJSKIEGO BANKU INWESTYCYJNEGO
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC określićStatut Europejskiego Banku Inwestycyjnego przewidziany w artykule III-393 Konstytucji,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Niniejszym tworzy się Europejski Bank Inwestycyjny, o którym mowa w artykule III-393 Konstytucji
(zwany dalej „Bankiem ”); wykonuje on swoje funkcje i dzia ła zgodnie z postanowieniami Konstytucji
i niniejszego Statutu.
Artyku ł2
Zadania Banku s ąokreślone w artykule III-394 Konstytucji.
Artyku ł3
Zgodnie z artyku łem III-393 Konstytucji, cz łonkami Banku s ąPaństwa Cz łonkowskie.
Artyku ł4
1. Kapita łBanku wynosi 163 653 737 000 EUR, subskrybowany przez Pa ństwa Cz łonkowskie
następująco:
Niemcy 26 649 532 500
Francja 26 649 532 500
Włochy 26 649 532 500
Zjednoczone Królestwo 26 649 532 500
Hiszpania 15 989 719 500
Belgia 7 387 065 000
Niderlandy 7 387 065 000
Szwecja 4 900 585 500
Dania 3 740 283 000
Austria 3 666 973 500
Polska 3 411 263 500
Finlandia 2 106 816 00016.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/247
Grecja 2 003 725 500
Portugalia 1 291 287 000
Republika Czeska 1 258 785 500
Węgry 1 190 868 500
Irlandia 935 070 000
Słowacja 428 490 500
Słowenia 397 815 000
Litwa 249 617 500
Luksemburg 187 015 500
Cypr 183 382 000
Łotwa 152 335 000
Estonia 117 640 000
Malta 69 804 000
Państwa Cz łonkowskie ponosz ąodpowiedzialno śćwyłącznie do wysokoś ci kapita łu subskrybowa-
nego, który nie zosta łpokryty.
2. Przyj ęcie nowego cz łonka powoduje podwy ższenie subskrybowanego kapita łu proporcjonalnie
do wysokoś ci kapita łu wniesionego przez tego cz łonka.
3. Rada Gubernatorów mo że jednomy ślnie postanowi ćo podwy ższeniu subskrybowanego
kapitału.
4. Udzia łw subskrybowanym kapitale nie mo że zostaćprzeniesiony, zastawiony ani zaj ęty.
Artyku ł5
1. Kapita łsubskrybowany Pa ństwa Cz łonkowskie pokrywaj ądo wysokoś ciśrednio 5 % kwot
określonych w artykule 4 ust ęp1 .
2. W przypadku podwy ższenia kapita łu subskrybowanego Rada Gubernatorów, stanowi ąc
jednomy ślnie, okre śla procent, jaki nale ży pokry ćoraz warunki pł atności. Wpł aty gotówkowe s ą
dokonywane jedynie w euro.
3. Rada Dyrektorów mo żeżądaćwyró wnania kapita łu subskrybowanego w wysoko ści niezb ędnej
do wype łnienia zobowi ązańBanku.
Każde Państwo Cz łonkowskie dokonuje pł atności proporcjonalnie do jego udzia łu w subskrybo-
wanym kapitale.C 310/248 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł6
Bankiem kieruje i zarz ądza Rada Gubernatorów, Rada Dyrektorów i Komitet Zarzą dzający.
Artyku ł7
1. Rada Gubernatorów skł ada się z ministrów wyznaczonych przez Pa ństwa Cz łonkowskie.
2. Rada Gubernatorów ustala ogólne wytyczne polityki kredytowej Banku, zgodnie z celami Unii.
Rada Gubernatorów zapewnia wykonanie tych wytycznych.
3. Ponadto Rada Gubernatorów:
a) podejmuje decyzje o podwy ższeniu subskrybowanego kapita łu zgodnie z artyku łem 4 ust ęp3i
artykułem 5 ust ęp2 ,
b) dla celów artyku łu 9 ustęp 1 okre śla zasady stosowane do operacji finansowych podejmowanych
w ramach zada ńBanku,
c) wykonuje uprawnienia przewidziane w artyku łach 9 i 11 w odniesieniu do mianowania
i dymisjonowania cz łonków Rady Dyrektorów i Komitetu Zarz ądzającego oraz uprawnienia
przewidziane w artykule 11 ust ęp 1 akapit drugi,
d) podejmuje decyzje o przyznaniu finansowania na dzia łania inwestycyjne wykonywane, w ca łości
lub w cz ęści, poza terytorium Pa ństw Członkowskich, zgodnie z artyku łem 16 ust ęp1 ,
e) zatwierdza roczne sprawozdanie Rady Dyrektorów,
f) zatwierdza roczny bilans i rachunek zysków i strat,
g) zatwierdza regulamin wewn ętrzny Banku,
h) wykonuje inne uprawnienia przewidziane przez niniejszy Statut.4. W ramach Konstytucji i niniejszego Statutu, Rada Gubernatorów moż ej e d n o m y ślnie
podejmować decyzje dotycz ące wstrzymania operacji Banku oraz, w miar ępotrzeby, jego likwidacji.
Artyku ł8
1. O ile w niniejszym Statucie nie przewidziano inaczej, decyzje Rady Gubernatorów są
podejmo
wane wi ększościągłosów jej cz łonków. Wi ększośćta musi reprezentowa ćco najmniej 50 %
kapitału subskrybowanego.
Do większości kwalifikowanej wymagane jest osiemna ście głosów oraz 68 % kapita łu
subskrybowanego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/249
2. Wstrzymanie się od gł osu przez cz łonków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi
przeszkody w przyj ęciu decyzji wymagaj ących jednomy ślności.
Artyku ł9
1. Rada Dyrektorów decyduje o przyznaniu finansowania, w szczególno ści w formie poż yczek
i gwarancji oraz o zaci ąganiu poż yczek; ustala oprocentowanie udzielanych po życzek, prowizje
i inne opł aty. Mo że ona, na podstawie decyzji przyj ętej większościąkwalifikowan ądelegować
niektóre ze swoich funkcji Komitetowi Zarz ądzającemu. Okre śla ona zasady i warunki takiej delegacji
oraz nadzoruje jej wykonanie.
Rada Dyrektorów nadzoruje w łaściwe zarz ądzanie Bankiem i zapewnia kierowanie Bankiem zgodnie
z Konstytucj ą, niniejszym Statutem i ogólnymi wytycznymi Rady Gubernatorów.
Na koniec roku bud żetowego Rada Dyrektorów skł ada sprawozdanie Radzie Gubernatorów i
publikuje je po zatwierdzeniu.
2. Rada Dyrektorów skł ada się z dwudziestu sze ściu dyrektorów i szesnastu zast ępców.
Dyrektorów mianuje Rada Gubernatorów na okres pi ęciu lat; ka żde Państwo Cz łonkowskie nominuje
jednego dyrektora. Jeden jest nominowany równie żprzez Komisj ę.
Zastępcy dyrektora s ąmianowani przez Rad ęGubernatorów na okres pi ęciu lat w nast ępujący
sposób:
—dwóch zast ępców wyznacza Republika Federalna Niemiec,
—dwóch zast ępców wyznacza Republika Francuska,
—dwóch zast ępców wyznacza Republika Wł oska,
—dwóch zast ępców wyznacza Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej,
—jednego zast ępcę wyznaczaj ąza wspólnym porozumieniem Królestwo Hiszpanii i Republika
Portugalska,
—jednego zast ępcę wyznaczaj ąza wspólnym porozumieniem Królestwo Belgii, Wielkie Księ stwo
Luksemburga i Królestwo Niderlandów,
—jednego zast ępcęwyznaczaj ąza wspólnym porozumieniem Królestwo Danii, Republika Grecka
i Irlandia,
—jednego zast ępcę wyznaczaj ąza wspólnym porozumieniem Republika Austrii, Republika
Finlandii i Królestwo Szwecji,C 310/250 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
—trzech zast ępców wyznaczaj ąza wspólnym porozumieniem Republika Czeska, Republika
Estońska, Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Republika Węgierska,
Republika Malty, Rzeczpospolita Polska, Republika S łowenii i Republika S łowacka,
—jednego zast ępcęwyznacza Komisja.
Rada Dyrektorów przyjmuje w swój poczet sześ ciu ekspertów bez prawa g łosu: trzech
jako ekspertów zwyczajnych i trzech jako zast ępców.
Mandat dyrektorów i zast ępców jest odnawialny.
Regulamin wewn ętrzny ustanawia zasady uczestnictwa w posiedzeniach Rady Dyrektorów i przepisy,
które maj ązastosowanie w odniesieniu do zast ępców i przyj ętych ekspertów.
Przewodnicz ący Komitetu Zarz ądzającego lub, w przypadku jego nieobecno ści, jeden
z wiceprzewodniczą cych, kieruje Posiedzeniami Rady Dyrektorów, nie bierze on udzia łu
wgłosowaniach.
Członkowie Rady Dyrektorów są wybierani spoś ród osób o niekwestionowanej niezale żności
i kompetencjach. S ąoni odpowiedzialni wyłą cznie przed Bankiem.
3. Dyrektor mo że zostaćodwołany przez Rad ęGubernatorów wy łącznie, je żeli nie spe łnia już
warunków niezb ędnych do wykonywania swych funkcji; Rada Gubernatorów stanowi wtedy
większościąkwalif ikowan ą.
Jeżeli sprawozdanie roczne nie zostanie zatwierdzone, Rada Dyrektorów sk łada dymisj ę.
4. Wakat powsta ły wskutek śmierci, dobrowolnej lub przymusowej dymisji b ądźdymisji grupowej
zapeł nia się zgodnie z ust ępem 2. Cz łonków zast ępuje się na okres pozostaj ący do zakoń czenia
kadencji, chyba że wymianie podlega ca ła Rada Dyrektorów.
5. Rada Gubernatorów ustala wynagrodzenie cz łonków Rady Dyrektorów. Rada Gubernatorów
określa, jakie dzia łania sąnie do pogodzenia z obowi ązkami dyrektora lub zast ępcy.
Artyku ł10
1. Każdy dyrektor ma jeden gł os w Radzie Dyrektorów. Mo że on przekaza ćswój gł os w ka żdym
przypadku, zgodnie z zasadami okre ślonymi w regulaminie wewn ętrznym Banku.
2. O ile w niniejszym Statucie nie przewidziano inaczej, Rada Dyrektorów podejmuje decyzje
większościąprzynajmniej jednej trzeciej jej cz łonków uprawnionych do gł osowania, reprezentuj ą-
cych co najmniej 50 % kapita łu subskrybowanego. Wi ększośćkwalifikowana wymaga oddania
osiemnastu gł osów i 68 % kapita łu subskrybowanego. Regulamin wewn ętrzny Banku okre śla liczbę
członków stanowi ących kworum niezb ędne do podejmowania decyzji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/251
Artykuł 11
1. Komitet Zarz ądzający składa sięz przewodnicz ącego i o śmiu wiceprzewodnicz ących
mianowanych na sze śćlat przez Rad ęGubernatorów, na wniosek Rady Dyrektorów. Ich mandat
jest odnawialny.
Rada Gubernatorów, stanowi ącj e d n o m y ślnie, mo żez m i e n i ćliczbęczłonków Komitetu
Zarządzającego.
2. Na wniosek Rady Dyrektorów, przyj ęty większościąkwalifikowan ą, Rada Gubernatorów,
stanowiącw iększościąkwalifikowan ą,m oże odwoł aćczłonka Komitetu Zarz ądzającego.
3. Komitet Zarz ądzający, pod kierownictwem przewodnicz ącego i nadzorem Rady Dyrektorów, jest
odpowiedzialny za bie żące działanie Banku.
Komitet Zarz ądzający przygotowuje decyzje Rady Dyrektorów, zw łaszcza decyzje dotycz ące
zaciągania poż yczek oraz przyznawania finansowania, w szczególno ści w postaci poż yczek
i gwarancji. Zapewnia on ich wykonanie.4. Komitet Zarz ądzający stanowi wi ększością, gdy wydaje opinie na temat propozycji dotycz ących
zaciągania po życzek oraz przyznawania finansowania, w szczególno ści w postaci po życzek i
gwarancji.5. Rada Gubernatorów ustala wynagrodzenie cz łonków Komitetu Zarz ądzającego i okre śla, jakie
działania sąnie do pogodzenia z ich obowi ązkami.
6. W sprawach s ądowych i pozas ądowych Bank reprezentuje przewodnicz ący lub, je żeli nie jest to
możliwe, jeden z wiceprzewodnicz ących.
7. Pracownicy Banku podlegaj ąprzewodnicz ącemu. S ąoni przez niego zatrudniani i zwalniani.
Przy doborze personelu uwzgl ędnia się nie tylko osobiste umiej ętnoś ci i kwalifikacje zawodowe, ale
także sprawiedliw ąreprezentacj ęobywateli Pa ństw Członkowskich. Regulamin wewn ętrzny okre śla,
który organ jest w łaściwy do przyjmowania przepisów maj ących zastosowanie do personelu.
8. Komitet Zarz ądzający i personel Banku jest odpowiedzialny wy łącznie
 przed Bankiem i jest
całkowicie niezale żny w wykonywaniu swoich obowi ązków.
Artyku ł12
1. Komitet sk ładający się z sześciu członków, mianowanych na podstawie ich kompetencji
przez Rad ęGubernatorów, sprawdza, czy dzia łania Banku s ązgodne z najlepszymi praktykami
bankowymi i jest odpowiedzialny za kontrol ęjego ksią g.
2. Komitet, o którym mowa w ust ępie 1, corocznie bada, czy operacje Banku i jego księgi s ą
prowadzone w łaściwie. W tym celu sprawdza, czy operacje Banku zosta ły przeprowadzone zgodnie
z formalno ściami i procedurami okre ślonymi w niniejszym Statucie i w regulaminie wewn ętrznym.C 310/252 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Komitet, o którym mowa w ust ępie 1, potwierdza, że dane finansowe, jak równie żwszelkie inne
informacje finansowe zawarte w rocznych sprawozdaniach finansowych sporz ądzonych przez Rad ę
Dyrektorów, daj ąrzetelny obraz sytuacji finansowej Banku w zakresie jego aktywów i pasywów,
wyników jego dzia łalności oraz przep ływówśrodków pieni ężnych za dany rok finansowy.
4. Regulamin wewn ętrzny okre śla szczegó ły dotycz ące kwalifikacji, które winni posiada ć
członkowie Komitetu, o którym mowa w ust ępie 1, oraz ustala zasady i warunki dzia łania Komitetu.
Artyku ł13
Bank komunikuje się zk ażdym z Pa ństw Członkowskich za po średnictwem wyznaczonego przez nie
organu. W wykonywaniu operacji finansowych Bank korzysta z us ług krajowego banku centralnego
zainteresowanego Pa ństwa Cz łonkowskiego lub innych instytucji finansowych uznanych przez dane
Państwo.
Artykuł 14
1. Bank wspó łpracuje ze wszystkimi organizacjami międzynarodowymi dzia łającymi w podobnych
dziedzinach.
2. Bank d ąży do nawi ązywania w łaściwych kontaktów w celu współ pracy z instytucjami
bankowymi i finansowymi w krajach, w których prowadzi operacje.
Artyku ł15
Na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego lub Komisji albo z w łasnej inicjatywy Rada Gubernatorów
int
erpretuje i uzupe łnia wytyczne przyj ęte przez nią na mocy artyku łu 7, zgodnie z przepisami
regulują cymi ich przyjmowanie.
Artykuł 16
1. W ramach zada ńokreślonych w artykule III-394 Konstytucji, Bank przyznaje finansowanie,
szczególnie w formie poż yczek i gwarancji swoim cz łonkom oraz przedsię biorstwom prywatnym
i publicznym na realizacj ęinwestycji na terytoriach Pa ństw Członkowskich, o ile nie jest mo żliwe
uzyskanie środków z innych źródełna rozsądnych warunkach.
Jednakże, na mocy decyzji Rady Gubernatorów, stanowi ącej większościąkwalifikowan ąna wniosek
Rady Dyrektorów, Bank mo że przyzna ćfinansowanie na inwestycje realizowane w ca łości lub w
części poza terytoriami Pa ństw Członkowskich.
2. O ile to mo żliwe, poż yczki sąudzielane pod warunkiem korzystania tak że z innych źródeł
finansowania.
3. Udzielaj ącp ożyczki przedsi ębiorstwu lub podmiotowi innemu niż Państwo Cz łonkowskie, Bank
uzależnia t ępożyczkęod udzielenia gwarancji przez Pa ństwo Cz łonkowskie, na którego obszarze
inwestycja b ędzie realizowana lub innych odpowiednich gwarancji albo od zdolno ści finansowej
dłużnika.
Ponadto, zgodnie z zasadami ustalonymi przez Rad ęGubernatorów na podstawie artyku łu 7 ustęp3
lit. b) i kiedy wymaga tego realizacja dzia łańokreślonych w artykule III-394 Konstytucji, Rada16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/253
Dyrektorów, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą, określa zasady i warunki wszelkich operacji
finansowych, z którymi wi ążes ięszczególne ryzyko i dlatego uwa żane sąza działanie szczególne.
4. Bank mo że gwarantować pożyczki zaci ągane przez przedsi ębiorstwa prywatne lub publiczne
lub inne podmioty w celu realizacji projektów przewidzianych w artykule III-394 Konstytucji.
5.Łączna kwota po życzek i gwarancji udzielonych przez Bank nie mo żewżadnej chwili
przekroczy ć250 % subskrybowanego kapita łu, kapita łu zapasowego, nierozwi ązanych rezerw
oraz nadwy żki rachunku zysku i strat. Łączna kwota tych pozycji jest obliczana po dokonaniu
potrą cenia kwoty równej wysokoś ci kapita łu subskrybowanego (wpł aconego b ądźnie wpłaconego) z
tytułu obejmowania udzia łów przez Bank.
Kwota wp łacona z tytu łu obejmowania udzia łów przez Bank nie mo żewżadnym momencie
przekroczy ćł ącznej wartoś ci kapita łuo płaconego, kapita łu zapasowego, nierozwi ązany ch rezerw
oraz nadwy żki rachunku zysków i strat.
Wyjątkowo, dla szczególnych dzia łańBanku, w sprawie których decyzj ępodejmuj ąRada
Gubernatorów i Rada Dyrektorów na mocy ust ępu 3, ustanawia się rezerwęszczególną .
Niniejszy ust ęp stosuje się równieżdo skonsolidowanych ksią g Banku.
6. Bank chroni się przed ryzykiem kursowym, w łączając do umów po życzkowych i gwarancyjnych
klauzule, które uznaje za odpowiednie.
Artyku ł17
1. Oprocentowanie po życzek udzielanych przez Bank, prowizje oraz inne op łaty dostosowuje się
do warunków panuj ących na rynku kapitał owym i oblicza tak, aby dochód uzyskany z tych odsetek i
prowizji umoż liwił Bankowi wywi ązanie się z jego zobowi ązań, pokrycie kosztów i ryzyk
oraz stworzenie funduszu rezerwowego, zgodnie z artyku łem 22.
2. Bank nie przyznaje obni żek oprocentowania. Je żeli obniżenie oprocentowania wydaje si ębyć
celowe z uwagi na szczególny charakter finansowanej inwestycji, dane Pa ństwo Cz łonkowskie
lub inna instytucja mo że udzieli ćpomocy na spł atęodsetek, o ile jest ona zgodna z zasadami
ustalonymi w artykule III-167 Konstytucji.
Artykuł 18
Przyznaj ąc
finansowanie, Bank kieruje się następującymi zasadami:
1. Zapewnia najbardziej racjonalne wykorzystanie funduszy w interesie Unii.
Pożyczki i gwarancje mog ąbyćudzielane wyłącznie:
a) jeżeli spłata odsetek i kapita łu jest pokrywana z zysków operacyjnych, w przypadku
inwestycji realizowanych przez przedsi ębiorstwa z sektora produkcji, lub poprzez podj ęcie
zobowiązania przez pa ństwo, w którym realizowana jest inwestycja, w przypadku innych
inwestycji albo w inny sposób, orazC 310/254 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
b) jeżeli realizacja inwestycji przyczynia si ędo zwiększenia produktywno ści gospodarczej
iułatwia tworzenie lub funkcjonowanie rynku wewn ętrznego.
2. Bank nie nabywa udzia łów w przedsię biorstwach i nie przejmuje odpowiedzialno ści za ich
zarządzanie, chyba że jest to niezb ędne do zabezpieczenia praw Banku do zwrotu po życzonych
środków.
Jednakże, zgodnie z zasadami ustalonymi przez Rad ęGubernatorów na podstawie artyku łu7
ustęp 3 lit. b) i kiedy wymaga tego realizacja dzia łańokreślonych w artykule III-394 Konstytucji,
Rada Dyrektorów, stanowi ącw iększościąkwalifikowan ą, określa zasady i warunki uczestnictwa
w kapitale przedsi ębiorstwa handlowego, zwykle jako uzupe łnienie po życzki lub gwarancji,
w zakresie w jakim jest to konieczne do finansowania inwestycji lub programu.
3. Bank mo że zbywa ćswoje wierzytelno ści na rynku kapita łowym i mo żewt y mc e l u
zobowiązywaćswoich po życzkobiorców do wydania obligacji lub innych papierów
wartoś ciowych.
4. Ani Bank, ani Pa ństwa Cz łonkowskie nie mog ąustalaćwarunków wydatkowania środków
poży czonych przez Bank w okre ślonym Pa ństwie Cz łonkowskim.
5. Bank mo że uzależnićprzyznanie po życzki od zorganizowania mi ędzynarodowych przetargów.
6. Bank nie finansuje żadnych inwestycji, w ca łości ani w cz ęści, którym sprzeciwia się Państwo
Członkowskie, na którego terytorium maj ąone zosta ćzrealizowane.
7. Jako uzupe łnienie swojej funkcji udzielania po życzek, Bank mo że udziela ćwsparcia technicznego
zgodnie z zasadami i na warunkach okre ślonych przez Rad ęDyrektorów, stanowi ącąwiększością
kwalifikowan ąi poszanowaniem z niniejszego Statutu.
Artykuł 19
1. Każde przedsi ębiorstwo lub podmiot publiczny albo prywatny mo że wystą pićdo Banku
z wnioskiem o finansowanie. Wnioski do Banku mog ąbyćteżskładane za poś rednictwem Komisji
lub Państwa Cz łonkowskiego, na którego terytorium inwestycja ma zosta ćzrealizowana.
2. Wnioski z łożone za poś rednictwem Komisji s ąprzekazywane do zaopiniowania przez Pa ństwo
Członkowskie, na którego terytorium inwestycja ma by ćrealizowana. Wnioski z łożone za
pośrednictwem Pa ństwa Cz łonkowskiego s ąprzekazywane do zaopiniowania przez Komisj ę.
Wnioski z łożone bezpo średnio przez przedsi ębiorstwa przekazuje się zainteresowanemu Pa ństwu
Członkowskiemu i Komisji.
Zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie i Komisja przedstawiaj ąswoje opinie w terminie dwóch
miesięcy. Brak odpowiedzi w ci ągu tego okresu jest uwa żany przez Bank za brak zastrze żeń
co do danej inwestycji.
3. Rada Dyrektorów podejmuje decyzje w sprawie wniosków o finansowanie, otrzymanych od
Komitetu Zarz ądzającego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/255
4. Komitet Zarz ądzający bada zgodno śćotrzymanych wniosków o finansowanie
z postanowieniami niniejszego Statutu, zw łaszcza jego artyku łami 16 i 18. Je żeli Komitet
Zarządzający opowiada si ęza przyznaniem finansowania, przekazuje odpowiedni projekt Radzie
Dyrektorów. Komitet mo że uzależnićswojąpozytywn ąopinięod spełnienia warunków, jakie uzna za
istotne. Je żeli Komitet jest przeciwny przyznaniu finansowania, przekazuje odpowiednie dokumenty
wraz z opini ąRadzie Dyrektorów.
5. W przypadku wydania negatywnej opinii przez Komitet Zarz ądzający, Rada Dyrektorów mo że
przyzna ćfinansowanie jedynie na podstawie decyzji podj ętej jednomy ślnie.
6. W przypadku wydania przez Komisj ęnegatywnej opinii, Rada Dyrektorów mo że przyzna ć
finansowanie jedynie na podstawie decyzji podj ętej jednomy ślnie, przy czym dyrektor nominowany
przez Komisj ęwstrzymuje się od gł osu.
7. W przypadku wydania negatywnej opinii zarówno przez Komitet Zarzą dzający, jak
i przez Komisj ę, Rada Dyrektorów nie mo że przyzna ćfinansowania.
8. W przypadku gdy zmiana struktury finansowania dotycz ącego zatwierdzonej inwestycji
uzasadniona jest ochron ąpraw i interesów Banku, Komitet Zarz ądzający podejmuje bezzw łocznie
środki nadzwyczajne, które uzna za konieczne i natychmiast powiadamia o tym Rad ęDyrektorów.
Ar
tykuł 20
1. Bank pozyskuje środki niezb ędne do wykonywania swoich zada ńna rynkach kapita łowych.
2. Bank mo że zaciągaćpożyczki na rynkach kapitał owych Pa ństw Członkowskich zgodnie
z przepisami maj ącymi zastosowanie do tych rynków.
Właściwe organy zainteresowanego Pa ństwa Cz łonkowskiego obj ętego derogacj ąw rozumieniu
artykułu III-197 ust ęp 1 Konstytucji mog ąsiętemu sprzeciwi ć,w yłącznie gdy istnieje uzasadnione
ryzyko powa żnych zak łóceńna rynku kapita łowym tego pa ństwa.
Artyku ł21
1. Bank mo że wykorzystywa ćwszelkie dostępne fundusze, które nie s ąnatychmiastowo niezb ędne
do spełnienia jego zobowi ązań, w nast ępujący sposób:
a) może inwestować na rynkach pieni ężnych,
b) z zastrze żeniem postanowie ńartykułu 18 ust ęp2 ,m o że nabywa ći zbywaćpapiery warto ściowe,
c) może dokonywa ćwszelkich innych operacji finansowych powi ązanych z jego celami.
2. Nie naruszaj ąc postanowie ńartykułu 23, zarz ądzając swoimi inwestycjami, Bank nie mo że
wykonywać arbitrażu walutowego, który nie jest bezpo średnio wymagany do wykonania jego
operacji po życzkowych lub realizacji zobowi ązań wynikaj ących z zaci ągniętych po życzek
lub udzielonych gwarancji.C 310/256 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. W sferze obj ętej postanowieniami niniejszego artyku łu, Bank dzia ła w porozumieniu
zwłaściwymi organami lub krajowym bankiem centralnym zainteresowanego Pa ństwa
Członkowskiego.
Artykuł 22
1. Stopniowo tworzy się fundusz rezerwowy do wysoko ści 10% subskrybowanego kapitał u. Jeżeli
wymaga tego stan zobowi ązań Banku, Rada Dyrektorów mo że zadecydować o utworzeniu
dodatkowych rezerw. W okresie kiedy fundusz rezerwowy nie jest jeszcze w ca łości utworzony, jest
on zasilany z:
a) odsetek od po życzek udzielonych przez Bank z sum wp łaconych przez Pa ństwa Cz łonkowskie
na mocy artyku łu5 ,
b) odsetek od po życzek udzielonych przez Bank z sum uzyskanych ze zwrotu po życzek
wymienionych w lit. a),w zakresie, w jakim odsetki te nie s ąwymagane do wype łnienia zobowi ązańBanku ani do
pokrycia jego wydatków.
2.Środki z funduszu rezerwowego s ąinwestowane w taki sposób, aby by ły w dowolnym czasie
dostę pne dla realizacji celów funduszu.
Artykuł 23
1. Bank mo że w dowolnym czasie wymieni ćswoje aktywa w walucie Pa ństwa Cz łonkowskiego,
którego walutą nie jest euro, w celu wykonania operacji finansowych odpowiadaj ących zadaniom
określonym w artykule III-394 Konstytucji, z uwzgl ędnieniem
 postanowie ńartykułu 21 niniejszego
statutu. W miarę możliwoś ci Bank unika dokonywania takiej wymiany, je śli ma dostępne lub daj ące
sięzgromadzi ćaktywa w wymaganej walucie.
2. Bank nie mo że wymienia ćaktywów w walucie Pa ństwa Członkowskiego, którego walut ąnie jest
euro na walutę państwa trzeciego bez zgody tego Pa ństwa Cz łonkowskiego.
3. Bank mo że dowolnie zbywa ćpokrytączęśćswojego kapita łu oraz wszelkie waluty po życzone
na rynkach poza Wspólnot ą.
4. Państwa Cz łonkowskie zobowi ązująsięudostępniaćdłużnikom Banku środki walutowe
niezbędne do sp łaty poż yczek z odsetkami, lub zap łaty prowizji za udzielone gwarancje, które
zostały przyznane przez Bank na inwestycje realizowane na ich terytoriach.
Artyku ł24
Jeżeli Państwo Cz łonk owskie nie wywi ązuje się ze swoich zobowi ązańczłonkowskich wynikaj ących
z niniejszego Statutu, w szczególno ści z zobowi ązania pokrycia swojego udzia łu lub obs ługi swoich
pożyczek, udzielanie po życzek lub gwarancji temu Pa ństwu Cz łonkowskiemu lub jego obywatelom
może zostaćwstrzymane decyzj ąRady Gubernatorów, podj ętąwiększościąkwalifikowan ą.
Decyzja taka nie zwalnia tego Pa ństwa Członkowskiego ani jego obywateli z zobowi ązańw stosunku
do Banku.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/257
Artykuł 25
1. W przypadku podj ęcia decyzji przez Rad ęGubernatorów o wstrzymaniu dzia łalności Banku,
niezwłocznie zawiesza si ęwszelkie jego operacje, z wyj ątkiem tych, które są konieczne
do zapewnienia w łaściwego wykorzystania, ochrony i zabezpieczenia aktywów Banku
oraz uregulowania jego zobowi ązań.
2. W przypadku likwidacji, Rada Gubernatorów wyznacza likwidatorów i udziela im instrukcji
odnośnie do przeprowadzenia likwidacji. Zapewnia zabezpieczenie praw cz łonków personelu.
Artykuł 26
1. W ka żdym z Pa ństw Członkowskich Bank posiada zdolno śćprawnąi zdolno śćdo czynno ści
prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwo krajowe osobom prawnym.Może on w szczególnoś ci nabywa ćlub zbywa ćmienie ruchome i nieruchome oraz wyst ępować
przed sądem.
2. Mienie Banku nie mo żeb yćwżadnej formie zaj ęte ani wyw łaszczone.
Artyku ł27
1. Spory pomiędzy Bankiem, z jednej strony, a jego wierzycielami, d łużnikami lub innymi
stronami, z drugiej strony, rozstrzygaj ąwłaściwe sądy krajowe, chyba żewłaściwośćta
 została
przyznana Trybuna łowi Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej. Bank mo że przewidzie ćw umowie
postępowanie arbitra żowe.
2. Bank ma w ka żdym Państwie Cz łonkowskim adres, wed ług którego okre śla się właściwośćsądu.
Niemniej, w umowie mo że określićinnąszczególną właściwośćsądu.
3. Mienie i aktywa Banku mog ązostaćzajęte lub stanowi ćprzedmiot egzekucji jedynie na mocy
orzeczenia s ądowego.
Artykuł 28
1. Rada Gubernatorów, stanowi ąc jednomy ślnie, mo że zdecydować o utworzeniu spół ek zależnych
lub innych podmiotów, które b ędąmiećosobowość prawnąi niezale żnośćfinansow ą.
2. Rada Gubernatorów, stanowi ąc jednomy ślnie, ustanawia Statuty organów, o których mowa
w ustępie 1, okre ślające w szczególno ści ich cele, struktur ę, kapita ł,c złonkostwo, siedzib ę, zasoby
finansowe, instrumenty interwencji i zasady nadzoru, a tak że ich stosunki z organami Banku.
3. Bank mo że uczestniczy ćw zarządzaniu tymi jednostkami i wnosi ćwkład na ich subskrybowany
kapitału do wysokoś ci określonej przez Rad ęGubernatorów, stanowi ącąjednomy ślnie.
4. Protokó łw sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej stosuje si ędo jednostek,
o których mowa w ust ępie 1, w zakresie, w jakim podlegaj ąone prawu Unii, do cz łonków ich
organów przy wykonywaniu swoich funkcji oraz do ich personelu, zgodnie z tymi samymi zasadamii warunkami, które stosuj ąsiędo Banku.C 310/258 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Jednakże do dywidend, zysków kapita łowych i innych form przychodu pochodz ących z takich
jednostek, do których uprawnieni s ączłonkowie inni niż Unia Europejska i Bank, zastosowanie
znajdująprzepisy podatkowe w łaściwego ustawodawstwa.
5. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej, w granicach ustanowionych poni żej rozpoznaje
spory dotycz ąceśrodków przyj ętych przez organy jednostki podlegaj ącej prawu Unii. Skargi
przeciwko takim środkom mog ąbyćwniesione przez ka żdego cz łonka takiej jednostki
wystę pującego w tym charakterze lub przez Pa ństwa Cz łonkowskie, na warunkach okre ślonych
w artykule III-365 Konstytucji.
6. Rada Gubernatorów mo że zdecydowa ć, stanowi ąc jednomy ślnie, o przyznaniu personelowi
jednostek podlegaj ących prawu Unii, zgodnie z odpowiednimi procedurami wewn ętrznymi, dostępu
do systemów utrzymywanych wspólnie z Bankiem.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/259
6. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE USTALENIA SIEDZIB INSTYTUCJI I NIEKTÓRYCH ORGANÓW,
JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH I S ŁUŻB UNII EUROPEJSKIEJ
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
UWZGL ĘDNIAJĄC artyku łIII-432 Konstytucji,
PRZYWO ŁUJĄC I POTWIERDZAJ ĄC decyzj ęz dnia 8 kwietnia 1965 roku, bez uszczerbku dla decyzji dotycz ących
siedziby przysz łych instytucji, organów, jednostek organizacyjnych i s łużb,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
Artykuł
1. Parlament Europejski ma siedzib ęw Strasburgu, gdzie odbywa się dwanaście miesi ęcznych
posiedze ńplenarnych, w tym posiedzenie bud żetowe. Dodatkowe posiedzenia plenarne odbywaj ąsię
w Brukseli. Komisje Parlamentu Europejskiego obraduj ąw Brukseli. Sekretariat Generalny
Parlamentu Europejskiego i jego s łużby pozostaj ąw Luksemburgu.
2. Rada ma siedzib ęw Brukseli. Posiedzenia Rady w kwietniu, czerwcu i pa ździerniku odbywaj ąsię
w Luksemburgu.
3. Komisja ma siedzib ęw Brukseli. S łużby wymienione w artyku łach 7, 8 i 9 decyzji
z dnia 8 kwietnia 1965 roku mieszcz ąsięw Luksemburgu.
4. Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej ma siedzib ęw Luksemburgu.
5. Europejski Bank Centralny ma siedzib ęwe Frankfurcie.
6. Trybuna łObrachunkowy ma siedzib ęw Luksemburgu.
7. Komitet Regionów ma siedzib ęw Brukseli.
8. Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny ma siedzib ęw Brukseli.
9. Europejski Bank Inwestycyjny ma siedzib ęw Luksemburgu.
10. Europol ma siedzib ęw Hadze.C 310/260 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
7. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII EUROPEJSKIEJ
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
MAJĄC NA UWADZE, że na mocy artyku łu III-434 Konstytucji, Unia korzysta na terytorium Pa ństw Cz łonkowskich z
przywilejów i immunitetów koniecznych do wykonywania jej zada ń,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
ROZDZIA ŁI
MIENIE, FUNDUSZE, AKTYWA I OPERACJE UNII
Artyku ł1
Lokale i budynki Unii są nietykalne. Nie podlegaj ąrewizji, rekwizycji, konfiskacie lub wyw łaszczeniu.
Mienie i aktywa Unii nie podlegaj ążadnymśrodkom przymusu administracyjnego lub prawnego bez
upoważ nienia Trybuna łu Sprawiedliwoś ci.
Artyku ł2
Archiwa Unii s ąnietykalne.
Artyku ł3
Unia, jej aktywa, przychody i inne mienie jest zwolnione ze wszelkich podatków bezpo średnich.
Wszędzie tam, gdzie jest to mo żliwe, rządy Państw Członkowskich podejmuj ąstosowne środki w
celu zwrotu lub refundacji kwoty podatków po średnich lub podatków z tytu łu sprzeda ży wliczonych
w cenęmienia ruchomego i nieruchomego, w przypadku gdy Unia dokonuje, do celów u żytku
służbowego, poważ nych zakupów, których cena zawiera tego typu podatki. Jednak że stosowanie tych
postanowie ńnie może spowodować zakłócenia konkurencji w obrę bie Unii.
Zwolnie ńnie udziela się w stosunku do podatków i op łat, których wysokość stanowi jedynie
wynagrodzenie za korzystanie z us ługi użytecznoś ci publicznej.
Artyku ł4
Unia jest zwolniona od wszelkich ce ł, zakazów i ogranicze ńprzywozowych i wywozowych
w odniesieniu do przedmiotów przeznaczonych do jej u żytku służbowego; przedmioty przywiezione
w ten sposób mog ązostaćzbyte, odpł atnie lub nieodp łatnie, na terytorium pa ństwa, do którego
zostały przywiezione, wy łącznie na warunkach okre ślonych przez rz ądt e g op a ństwa.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/261
Unia jest takż e zwolniona z wszelkich ce ł, zakazów i ogranicze ńprzywozowych i wywozowych w
odniesieniu do swoich publikacji.
ROZDZIA ŁII
KOMUNIKACJA I LAISSEZ-PASSER
Artyku ł5
W celu komunikacji s łużbowej i przekazywania wszelkich dokumentów, instytucje Unii korzystaj ąna
terytorium ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego z przywilejów przyznawanych przez dane pa ństwo
placówkom dyplomatycznym.
Korespondencja s łużbowa i inne środki komunikacji s łużbowej instytucji Unii nie podlegaj ą
cenzurze.
Artyku ł6
Laissez-passer w postaci, która jest okre ślona przez rozporz ądzenie europejskie Rady stanowi ącej
zwykłąwiększością, a które w ładze Państwa Cz łonkowskiego uznaj ąza waż ny dokument podró ży,
mogąbyćwystawiane cz łonkom i pracownikom instytucji Unii przez szefów tych instytucji. Te
laissez-passer wydawane s ąurzędnikom i innym pracownikom na warunkach okre ślonych w
regulaminie pracowniczym urz ędników i warunkach zatrudnienia innych pracowników Unii.
Komisja mo że zawiera ćumowy umoż liwiające uznawanie laissez-passer jako waż nych dokumentów
podróży na terytorium pa ństw trzecich.
ROZDZIA ŁIII
CZŁONKOWIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
Artyku ł7
Swoboda przemieszczania si ęczłonków Parlamentu Europejskiego podró żujących do lub z miejsca
obrad Parlamentu Europejskiego nie podlega żadnym ograniczeniom administracyjnym lub innym.
Członkom Parlamentu Europejskiego, w zakresie kontroli celnej i walutowej, przyznaje si ę:
a) ze strony w łasnego rz ądu—takie same udogodnienia jak przyznawane wyż szym urz ędnikom
wyjeżdżającym za granicę na czasowe pobyty s łużbowe,
b) ze strony rz ądów innych Pa ństw Członkowskich —takie same udogodnienia jak przyznawane
przedstawicielom obcych rz ądów w zwi ązku z czasowym pobytem s łużbowym.C 310/262 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł8
Wobec cz łonków Parlamentu Europejskiego nie mo żna prowadzi ćdochodzenia, post ępowania
sądowego ani te żich zatrzymywa ćz powodu ich opinii lub stanowiska zaj ętego przez nich w
głosowaniu w czasie wykonywania przez nich obowi ązków służbowych.
Artyku ł9
Podczas sesji Parlamentu Europejskiego jego cz łonkowie:
a) korzystaj ąna terytorium swojego pa ństwa z immunitetów przyznawanych cz łonkom
parlamentu ich pa ństwa,
b) nie mog ąna terytorium innego Pa ństwa Cz łonkowskiego by ćzatrzymani ani nie mog ąbyć
wobec nich prowadzone post ępowania s ądowe.
Immunitet chroni takż ec złonków Parlamentu Europejskiego podczas ich podró ży do i z miejsca,
gdzie odbywa si ęposiedzenie Parlamentu Europejskiego.
Nie można powo ływaćsięna immunitet w przypadku, gdy cz łonek zosta łujęty na gor ącym uczynku
i nie mo że on równie żstanowićprzeszkody w wykonywaniu przez Parlament Europejski prawa
uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek z jego cz łonków.
ROZDZIA ŁIV
PRZEDSTAWICIELE PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH BIOR ĄCY UDZIAŁ W PRACACH INSTYTUCJI UNII
Artyku ł10
Przedstawiciele Pa ństw Członkowskich bior ący udzia łw pracach instytucji Unii, ich doradcy i
eksperci techniczni, korzystaj ąw czasie wykonywania swoich funkcji i w podró ży do i z miejsca
obrad, ze zwyczajowych przywilejów, immunitetów i udogodnie ń.
Niniejszy artyku łstosuje się równieżdo członków organów doradczych Unii.
ROZDZIA ŁV
URZĘDNICY I INNI PRACOWNICY UNII
Artykuł 11
Na terytorium ka żdego Państwa Członkowskiego i bez wzgl ędu na ich obywatelstwo, urz ędnicy i inni
pracownicy Unii:
a) z zastrze żeniem postanowie ńKonstytucji dotycz ących z jednej strony reguł odpowiedzialno ści
urzędników i innych pracowników w stosunku do Unii oraz, z drugiej strony, w łaściwości
Trybuna łu Sprawiedliwoś ci w sporach mi ędzy Uni ąa jej urz ędnikami i innymi pracownikami,
korzystaj ąz immunitetu jurysdykcyjnego co do dokonanych przez nich czynno ści służbowych,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/263
obejmuj ącego równie żwypowiedzi ustne lub pisemne. Korzystaj ąoni z tego immunitetu
równieżpo zakoń czeniu peł nienia funkcji,
b) nie podlegaj ąograniczeniom imigracyjnym i nie są objęci formalno ściami dotycz ącymi rejestracji
cudzoziemców; dotyczy to równie żich wspó łmałżonków oraz cz łonków rodziny pozostaj ących
na ich utrzymaniu,
c) w zakresie przepisów walutowych, korzystaj ąz takich samych udogodnie ń, które s ązwyczajowo
przyznawane pracownikom organizacji mi ędzynarodowych,
d) korzystaj ąz prawa przywozu bez op łat mebli i przedmiotów osobistego u żytku przy
podejmowaniu po raz pierwszy pracy w danym pa ństwie, a tak że prawa ponownego wywozu
bez opł at mebli i przedmiotów osobistego u żytku, po ustaniu funkcji w tym pa ństwie, w obu
przypadkach w stopniu uznanym przez rz ądp aństwa, w którym prawo to jest wykonywane, za
niezbędny,
e) korzystaj ąz prawa przywozu bez op łat samochodu do u żytku osobistego, nabytego w kraju
ostatniego miejsca zamieszkania lub w Pa ństwie, którego s ąobywatelami na zasadach rz ądzących
rodzimym rynkiem tego kraju, a tak że z prawa ponownego wywozu bez op łat tego samochodu,
w obu przypadkach w stopniu uznanym przez rz ąd danego pa ństwa za niezb ędny.
Ar
tykuł12
Urzędnicy i inni pracownicy Unii obję ci sąpodatkiem na rzecz Unii od dochodów, wynagrodze ńi
dodatków wypł acanych im przez Uni ę, zgodnie z warunkami i procedur ąokreślonąprzez ustaw ę
europejsk ą. Ustawa ta jest przyjmowana po konsultacji z zainteresowanymi instytucjami.
Urzędnicy i inni pracownicy Unii są zwolnieni z krajowych podatków od dochodów, wynagrodze ńi
dodatków wyp łacanych przez Unię.
Artyku ł13
Przy stosowaniu podatku dochodowego, podatku maj ątkowego oraz podatku od spadku, a takż e
stosując konwencje o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte mi ędzy Państwami Cz łonkow-
skimi Unii, urz ędnicy i inni pracownicy Unii, którzy, wyłą cznie w zwi ązku z wykonywaniem
obowiązków na rzecz Unii, osiedlaj ąsięna terytorium Pa ństwa Cz łonkowskiego innego niż Państwo
ich miejsca zamieszkania do celów podatkowych w momencie dołączenia do s łużb Unii, s ą
traktowani w obu wymienionych powy żej Państwach jakby zachowali wcze śniejsze miejsce
zamieszkania, pod warunkiem, żel eży ono w Pa ństwie Cz łonk owskim. Postanowienie to stosuje
siętakże do wspó łmałżonka w zakresie, w jakim nie wykonuje on dzia łalności zawodowej oraz do
dzieci pozostaj ących na utrzymaniu oraz pod opiek ąosób, o których jest mowa w niniejszym
artykule.
Mienie ruchome nale żące do osób, o których mowa w akapicie pierwszym, znajduj ące się
na terytorium, na którym osoby te przebywaj ą, jest zwolnione z podatku od spadku w tym pa ństwie;
w celu ustalenia takiego podatku takie mienie uznaje się za znajduj ące się w kraju zamieszkania do
celów podatkowych, z zastrze żeniem praw pa ństw trzecich oraz ewentualnego stosowania
postanowie ńmiędzynarodowych konwencji dotycz ących unikania podwójnego opodatkowania.
Miejsce zamieszkania uzyskane wyłącznie w zwi ązku z peł nieniem funkcji w innych organizacjach
międzynarodowych nie jest brane pod uwag ęprzy stosowaniu postanowie ńniniejszego artyku łu.C 310/264 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł 14
Ustawa europejska ustanawia system świadcze ńsocjalnych obejmuj ący urzędników i innych
pracowników Unii. Ustawa ta jest przyjmowana po konsultacji z zainteresowanymi instytucjami.
Artyku ł15
Ustawa europejska okre śla kategorie urz ędników i innych pracowników Unii, do których stosuje się,
wc ałości lub w cz ęści, artyku ł11, artyku ł12 akapit drugi i artyku ł13. Ustawa ta jest przyjmowana
po konsultacji z zainteresowanymi instytucjami.
Nazwiska, stopnie s łużbowe i adresy urz ędników i innych pracowników poszczególnych kategorii
przekazywane s ąokresowo rz ądom Państw Członkowskich.
ROZDZIA ŁVI
PRZYWILEJE I IMMUNITETY PLACÓWEK DYPLOMATYCZNYCH PA ŃSTW TRZECICH
AKREDYTOWANYCH PRZY UNII
Artykuł 16
Państwo Cz łonkowskie, na którego terytorium znajduje się siedziba Unii, udziela zwyczajowych
immunitetów dyplomatycznych i przywilejów placówkom dyplomatycznym pa ństw trzecich
akredytowanych przy Unii.
ROZDZIA ŁVII
POSTANOWIENIA OGÓLNE
Artyku ł17
Przywileje, immunitety i inne udogodnienia przyznaje się urzędnikom i innym pracownikom Unii
wyłącznie w interesie Unii.
Każda instytucja Unii powinna uchyli ćimmunitet przyznany urz ędnikowi lub innemu pracownikowi,
jeśli uzna, że uchylenie takiego immunitetu nie jest sprzeczne z interesami Unii.
Artykuł 18
W celu stosowania niniejszego Protoko łu instytucje Unii wspó łpracujązwłaściwymi w ładzami
danych Pa ństw Członkowskich.
Artykuł 19
Artykuły1 1—14 i artyku ł17 majązastosowanie do cz łonków Komisji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/265
Artykuł 20
Artykuły1 1—14 i artyku ł17 stosuje się wobec s ędziów, rzeczników generalnych, sekretarza i
sprawozdawców pomocniczych Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla
postanowie ńartykułu3P r o t o k o łu ustanawiaj ącego Statut Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii
Europejskiej, dotycz ących immunitetu jurysdykcyjnego s ędziów i rzeczników generalnych.
Artykuły1 1—14 i artyku ł17 majązastosowanie do cz łonków Trybuna łu Obrachunkowego.
Artyku ł21
Niniejszy Protokó łstosuje się także do Europejskiego Banku Centralnego, cz łonków jego organów,
jego pracowników, bez uszczerbku dla postanowie ńProtokoł u ustanawiaj ącego Statut Europejskiego
Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.
Europejski Bank Centralny jest równie żzwolniony z wszelkich form opodatkowania i obci ążeńo
podobnym charakterze w zwi ązku z podwy ższeniem jego kapita łu, jak równie żzr óżnych
formalno ści, które mog ąbyćz tym zwi ązane w pa ństwie, w którym Bank ma swoj ąsiedzibę.
Dział alnośćBanku
i jego organów, prowadzona zgodnie ze Statutem Europejskiego Systemu Banków
Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, nie podlega żadnemu podatkowi obrotowemu.
Artykuł 22
Niniejszy Protokół stosuje się także do Europejskiego Banku Inwestycyjnego, cz łonków jego
organów, jego pracowników i do przedstawicieli Pa ństw Członkowskich bior ących udzia łw jego
działalności, bez uszczerbku dla postanowie ńProtokoł u ustanawiaj ącego Statut Banku.
Europejski Bank Inwestycyjny jest równie żzwolniony z wszelkich form opodatkowania i obci ążeń o
podobnym charakterze w zwi ązku z podwy ższeniem jego kapita łu, jak równie żzr óżnych
formalno ści, które mog ąbyćz tym zwi ązane w pa ństwie, w którym Bank ma swoj ąsiedzibę.
Podobnie też , jego rozwi ązanie lub likwidacja nie stanowi podstawy do na łożenia jakichkolwiek
obciążeń. Ponadto dzia łalnośćBanku i jego organów, prowadzona zgodnie z jego Statutem, nie
podlega żadnemu podatkowi obrotowemu.C 310/266 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
8. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE TRAKTATÓW O PRZYST ĄPIENIU I AKTÓW PRZYSTĄ PIENIA
KRÓLESTWA DANII, IRLANDII ORAZ ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA WIELKIEJ BRYTANII
I IRLANDII PÓŁ NOCNEJ, REPUBLIKI GRECKIEJ, KRÓLESTWA HISZPANII
I REPUBLIKI PORTUGALSKIEJ ORAZ REPUBLIKI AUSTRII, REPUBLIKI FINLANDII
I KRÓLESTWA SZWECJI
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRZYWO ŁUJĄC fakt,że Królestwo Danii, Irlandia oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej
przystąpiły do Wspólnot Europejskich 1 stycznia 1973 roku; że Republika Grecka przyst ąpiła do Wspólnot
Europejskich 1 stycznia 1981 roku; że Królestwo Hiszpanii i Republika Portugalska przyst ąpiły do Wspólnot
Europejskich 1 stycznia 1986 roku; że Republika Austrii, Republika Finlandii i Królestwo Szwecji przyst ąpiły 1 stycznia
1995 roku do Wspólnot Europejskich i do Unii Europejskiej ustanowionej Traktatem o Unii Europejskiej,
MAJĄC NA UWADZE, że artyku łIV-437 ust ęp 2 Konstytucji przewiduje uchylenie traktatów dotycz ących przyst ąpień,
o których mowa powy żej,
MAJĄC NA UWADZE, że niektóre postanowienia zawarte w traktatach o przyst ąpieniu i za łączonych do nich aktach
pozostaj ąaktualnymi; że artyku łIV-437 ust ęp 2 Konstytucji przewiduje, że takie postanowienia musz ązostać
określone lub wymienione w protokole, aby pozosta ły w mocy, a ich skutki prawne zosta ły utrzymane,
MAJĄC NA UWADZE, że te postanowienia wymagaj ądostosowa ńtechnicznych niezb ędnych dla zapewnienia ich
zgodności z Konstytucj ąbez wpływu na ich skutki prawne,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
TYTUŁI
POSTANOWIENIA WSPÓLNE
Artyku ł1
Prawa i zobowi ązania wynikaj ące z traktatów o przyst ąpieniu, o których mowa w artykule IV-437
ustęp 2 lit. a) —d) Konstytucji, wesz ływżycie na warunkach okre ślonych w tych traktatach, w
następujących terminach:
a) 1 stycznia 1973 roku dla Traktatu dotycz ącego przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz
Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej;
b) 1 stycznia 1981 roku dla Traktatu dotycz ącego przyst ąpienia Republiki Greckiej;
c) 1 stycznia 1986 roku dla Traktatu dotycz ącego przyst ąpienia Królestwa Hiszpanii i Republiki
Portugalskiej;16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/267
d) 1 stycznia 1995 roku dla Traktatu dotycz ącego przyst ąpienia Republiki Austrii, Republiki
Finlandii i Królestwa Szwecji.
Artyku ł2
1. Państwa przyst ępujące, o których mowa w artykule 1, s ązobowiązane do przyst ąpienia do
następujących umów lub konwencji zawartych przed ich przyst ąpieniem, o ile takie umowy lub
konwencje pozostaj ąw mocy:
a) umowy lub konwencje zawarte pomi ędzy pozosta łymi Państwami Cz łonkowskimi w oparciu o
Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ęEuropejsk ą, Traktat ustanawiaj ący Europejsk ąWspólnot ę
Energii Atomowej lub Traktat o Unii Europejskiej, lub które s ąniezbędne do osią gnięcia celów
zawartych w tych traktatach, lub które wi ążąsięz funkcjonowaniem Wspólnot lub Unii lub
dotycządziałańz nimi zwi ązanych,
b) umowy lub konwencje zawarte pomiędzy pozosta łymi Państwami Cz łonkowskimi, wspólnie ze
Wspólnotami Europejskimi, z jednym lub kilkoma pa ństwami trzecimi lub z organizacj ą
międzynarodow ą, oraz umowy, które wi ążąsięz takimi umowami lub konwencjami. Unia i inne
Państwa Cz łonk owskie wspieraj ąw tym wzgl ędzie pa ństwa przyst ępujące, o których mowa w
artykule 1.
2. W razie potrzeby pa ństwa przyst ępujące, o których mowa w artykule 1, podejmuj ąwłaściwe
środki w celu dostosowania swoich stanowisk wzgl ędem organizacji i umów mi ędzynarodowych,
których stronami s ąUnia lub Europejska Wspólnota Energii Atomowej lub inne Pa ństwa
Członkowskie, do praw i obowi ązków wynikaj ących z przyst ąpienia.
Artyku ł3
Postanowienia aktów przyst ąpienia, zgodnie z wyk ładniąTrybuna łu Sprawiedliwoś ci Wspólnot
Europejskich i S ądu Pierwszej Instancji, których celem lub skutkiem jest uchylenie lub zmiana, w
sposób niestanowi ącyśrodka przej ściowego, aktów przyj ętych przez instytucje, organy lub jednostki
organizacyjne Wspólnot Europejskich lub Unii Europejskiej ustanowionej przez Traktat o Unii
Europejskiej, pozostaj ąw mocy z zastrze żeniem akapitu drugiego.
Postanowienia, o których mowa w pierwszym akapicie, maj ątaki sam status prawny jak akty przez
nie uchylone lub zmienione i podlegaj ątakim samym reguł om jak te akty.
Artyku ł4
Teksty aktów instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Wspólnot lub Unii Europejskiejustanowionej przez Traktat o Unii Europejskiej, które zosta ły przyjęte przed przyst ąpieniem, o
którym mowa w artykule 1, a które zosta ły następnie sporzą dzone
 w językach angielskim i du ńskim,
wjęzyku greckim, w j ęzykach hiszpa ńskim i portugalskim, w j ęzykach fi ńskim i szwedzkim, s ąod
dnia przyst ąpienia poszczególnych pa ństw, o których mowa w artykule 1, tekstami autentycznymi na
tych samych warunkach, co teksty sporz ądzone i autentyczne w pozosta łych językach.C 310/268 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł5
Ustawa europejska Rady mo że uchylić postanowienia przej ściowe przewidziane w niniejszym
Protokole, je śli przesta łyb yćone stosowane. Rada stanowi jednomyś lnie po konsultacji z
Parlamentem Europejskim.
TYTUŁII
POSTANOWIENIA POCHODZĄ CE Z AKTU DOTYCZ ĄCEGO WARUNKÓW PRZYST ĄPIENIA
KRÓLESTWA DANII, IRLANDII ORAZ ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII
PÓŁNOCNEJ
SEKCJA 1
Postanowienia w sprawie Gibraltaru
Artyku ł6
1. Akty instytucji dotycz ące produktów wskazanych w za łączniku I do Konstytucji i produktów
podlegaj ących, w przypadku przywozu do Unii, szczególnym zasadom wynikaj ącym z realizacji
wspólnej polityki rolnej, jak równie żakty dotycz ące harmonizacji przepisów Pa ństw Członkowskich
w kwestii podatków obrotowych nie maj ązastosowania do Gibraltaru, chyba że Rada przyjmie
decyzjęeuropejsk ą, która stanowi inaczej. Rada stanowi jednomy ślnie na wniosek Komisji.
2. Sytuacja Gibraltaru okre ślona w punkcie VI za łącznika II do Aktu dotycz ącego warunków
przystąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii
Północnej (1) zostaje zachowana.
SEKCJA 2
Postanowienia w sprawie Wysp Owczych
Artyku ł7
Obywatele du ńscy mający miejsce zamieszkania na Wyspach Owczych s ąuznawani za obywateli
Państwa Cz łonkowskiego na mocy Konstytucji, pocz ąwszy od dnia, od którego stosuje się ona do
tych wysp.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/269
(1) Dz.U. L 73 z 27.3.1972, str. 47.
SEKCJA 3
Postanowienia w sprawie Wysp Normandzkich i wyspy Man
Artyku ł8
1. Zasady Unii w sprawie kwestii celnych i ogranicze ńilościowych, w szczególnoś ci opł at celnych,
opłat o skutku równoważ nym i Wspólnej Taryfy Celnej, maj ązastosowanie do Wysp Normandzkich
i wyspy Man w taki sam sposób jak do Zjednoczonego Królestwa.
2. W odniesieniu do produktów rolnych i produktów powsta łych w drodze ich przetworzenia
podlegaj ących szczególnemu systemowi handlowemu, op łaty i inne środki przywozowe przewi-
dziane w przepisach Unii i stosowane przez Zjednoczone Królestwo maj ązastosowanie do pa ństw
trzecich.
Stosuje si ętakże przepisy Unii niezb ędne dla zapewnienia swobodnego przep ływu i przestrzegania
zwykłych warunków konkurencji w handlu tymi produktami.
Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie ustalaj ące
warunki zastosowania przepisów, o których mowa w akapitach pierwszym i drugim, do tych
terytoriów.
Artyku ł9
Prawo Unii nie wywiera wp ływu na prawa, z których korzystaj ąmieszka ńcy Wysp Normandzkich i
wyspy Man w Zjednoczonym Królestwie. Jednak że nie korzystaj ąoni z przepisów prawa Unii
dotyczących swobodnego przep ływu osób i us ług.
Artyku ł10
Postanowienia Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej, mają ce
zastosowanie do osób lub przedsię biorstw w rozumieniu artyku łu 196 tego Traktatu, stosuje
siędo tych osób lub przedsi ębiorstw w przypadku podj ęcia przez nie dzia łalności gospodarczej na
terytoriach, o których mowa w artykule 8.
Artykuł 11
Władze terytoriów, o których mowa w artykule 8, traktują w ten sam sposób wszystkie osoby
fizyczne i prawne z Unii.
Artyku ł12
Jeżeli w trakcie stosowania przepisów okre ślonych w niniejszej sekcji zaistniej ątrudności po jednej ze
stron w stosunkach pomiędzy Uni ąlub terytoriami, o których mowa w artykule 8, Komisja
niezwłocznie zaproponuje Radzie środki ochronne, które uzna za niezb ędne, okre ślając warunki i
zasady ich stosowania.
Rada przyjmuje odpowiednie rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie w terminie jednego
miesiąca.C 310/270 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł13
W rozumieniu niniejszej sekcji mieszkaniec Wysp Normandzkich lub wyspy Man oznacza obywatela
brytyjskiego, który uzyska łto obywatelstwo poprzez fakt urodzenia, przysposobienia, naturalizacji
lub rejestracji w księgach stanu cywilnego na danej wyspie jego samego, jego rodzica lub rodzicaktóregoś z jego rodziców. Jednak żeo s o b at a k an i ej e s tu z n a w a n az am i e s z k a ńca Wysp
Normandzkich lub wyspy Man, je żeli ona sama, jej rodzic lub rodzic jej rodziców urodzi łsię,
zostałprzysposobiony, naturalizowany lub zarejestrowany w ksi ęgach stanu cywilnego w
Zjednoczonym Królestwie. Osoba taka nie b ędzie równie żuznawana za mieszka ńca, jeżeli przez
pięćlat miała zwykłe miejsce zamieszkania w Zjednoczonym Królestwie.
Przepisy administracyjne niezb ędne do identyfikacji takich osób podaje si ędo wiadomo ści Komisji.
SEKCJA 4
Postanowienia w sprawie realizacji polityki uprzemys łowienia i rozwoju gospodarczego
w Irlandii
Artykuł 14
Państwa Cz łonkowskie przyjmuj ądo wiadomo ści,żer ząd irlandzki zaanga żowałsięw realizacj ę
polityki uprzemys łowienia i rozwoju gospodarczego maj ącej na celu wyrównywanie poziomu życia
w Irlandii do poziomu wyst ępującego w innych krajach europejskich oraz unikanie zatrudnienia
poniżej kwalifikacji, przy jednoczesnym stopniowym wyrównywaniu ró żnic regionalnych w
poziomie rozwoju.
Uznająone,że osią gnięcie celów tej polityki leż y w ich wspólnym interesie i zgadzaj ąsięzalecićtym
instytucjom wykorzystanie wszelkich środków i procedur okre ślonych w Konstytucji, w
szczególnoś ci poprzez w łaściwe wykorzystanie zasobów Unii przeznaczonych na realizacj ęjej celów.
Państwa Członkowskie uznaj ą, w szczególnoś ci,że przy stosowaniu postanowie ńartykułów III-167 i
III-168 Konstytucji konieczne b ędzie uwzgl ędnianie celów ekspansji gospodarczej i podnoszenia
poziomu życia ludno ści.
SEKCJA 5
Postanowienia w sprawie wymiany informacji z Dani ąw dziedzinie energii j ądrowej
Artyku ł15
1. Od 1 stycznia 1973 roku informacje, które zosta ły przekazane Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsi ębiorstwom, zgodnie z artyku łem 13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęEnergii Atomowej, udost ępnia się Danii, która rozpowszechnia je na swoim terytorium w
ograniczonym zakresie, na warunkach okre ślonych w tym artykule.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/271
2. Od 1 stycznia 1973 roku Dania udost ępnia Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej tak ą
samą ilośćinformacji z sektorów okre ślonych w ust ępie 3. Informacje te przedstawia si ęszczegół owo
w dokumencie przekazywanym Komisji. Komisja przekazuje te informacje przedsi ębiorstwom
wspólnotowym na warunkach okre ślonych w artykule 13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęEnergii Atomowej.
3. Dania udost ępnia Wspólnocie informacje dotycz ące następujących sektorów:
a) reaktor z moderatorem chł odzonym organicznie na ci ężkąwodęDOR,
b) reaktory zbiornikowo-ci śnieniowe na ci ężkąwodęDT-350 i DK-400,
c) obieg gazowy wysokiej temperatury,
d) system instrumentacyjny i specjalny sprz ęt elektroniczny,
e) niezawodność ,
f) fizyka reaktorowa, dynamika reaktora i wymiana ciep ła,
g) testowanie materia łów i sprzętu wewn ątrz reaktora.
4. Dania zobowi ązuje się przekaza ćWspólnocie wszelkie informacje dodatkowe do skł adanych
sprawozda ń,z właszcza w trakcie wizyt personelu Wspólnoty lub Pa ństwa Cz łonkowskiego w Risö
Centre, na warunkach wspólnie uzgodnionych dla każ dego przypadku.
Artykuł 16
1. W sektorach, w których Dania udost ępnia informacje Europejskiej Wspólnocie Energii
Atomowej, w łaściwe w ładze udzielaj ąlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsi ębiorstwom wspólnotowym na ich wniosek, je żeli posiadaj ąone wyłączne prawa z
patentów z łożonych w Pa ństwach Cz łonkowskich Wspólnoty oraz o ile nie maj ązobowiązańwobec
stron trzecich do udzielania lub oferowania udzielenia wyłącznej lub cz ęściowo wy łącznej licencji na
prawa z tych patentów.2. W przypadku przydzielenia wyłą cznej lub cz ęściowo wy łącznej licencji Dania wspiera oraz
ułatwia przyznawanie podlicencji, na warunkach handlowych, Pa ństwom Cz łonkowskim, osobom
oraz przedsi ębiorstwom Wspólnoty przez posiadaczy tych licencji.
Wyłączne lub cz ęściowo wyłączne licencje podlegaj ąwykonaniu na zwyk łych zasadach handlowych.C 310/272 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 6
Postanowienia w sprawie wymiany informacji z Irlandi ąw dziedzinie energii j ądrowej
Artyku ł17
1. Od 1 stycznia 1973 roku, informacje, które zosta ły przekazane Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsi ębiorstwom, zgodnie z artyku łem 13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęEnergii Atomowej, udost ępnia się Irlandii, która rozpowszechnia je na swoim terytorium
w ograniczonym zakresie, na warunkach okre ślonych w tym artykule.
2. Od 1 stycznia 1973 roku Irlandia udost ępnia Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej
informacje uzyskane w dziedzinie energii j ądrowej w Irlandii rozpowszechniane w ograniczonym
zakresie, nieobejmuj ącym zastosowań czysto handlowych. Komisja przekazuje te informacje
przedsiębiorstwom wspólnotowym, na warunkach okre ślonych w artykule 13 Traktatu ustanawia-
jącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej.
3. Informacje, o których mowa w niniejszym artykule, dotycz ągłównie bada ńnad rozwojem
reaktora energetycznego oraz prac nad radioizotopami i ich zastosowaniem w medycynie, w tym
problemów ochrony przed promieniowaniem.
Artykuł 18
1. W sektorach, w których Irlandia udost ępnia informacje Europejskiej Wspólnocie Energii
Atomowej, w łaściwe władze udzielaj ąlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsię biorstwom wspólnotowym na ich wniosek, je żeli posiadaj ąone wyłączne prawa
do patentów z łożonych w Pa ństwach Cz łonkowskich Wspólnoty oraz o ile nie maj ązobo wiązań
wobec stron trzecich do udzielania lub oferowania udzielenia wyłącznej lub cz ęściowo wy łącznej
licencji na prawa do tych patentów.
2. W przypadku przyznania wyłącznej lub cz ęściowo wyłącznej licencji Irlandia wspiera oraz
ułatwia przyznawanie podlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom Cz łonkowskim, osobom i
przedsiębiorstwom Wspólnoty przez posiadaczy tych licencji.
Wyłączne lub cz ęściowo wyłączne licencje podlegaj ąwykonaniu na zwyk łych zasadach handlowych.
SEKCJA 7
Postanowienia w sprawie wymiany informacji ze Zjednoczonym Królestwem w dziedzinie
energii j ądrowej
Artykuł 19
1. Od 1 stycznia 1973 roku informacje, które zosta ły przekazane Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsi ębiorstwom, zgodnie z artyku łem 13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęEnergii Atomowej, udost ępnia się Zjednoczonemu Królestwu, które rozpowszechnia je16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/273
na swoim terytorium w ograniczonym zakresie, na warunkach okre ślonych w tym artykule.
2. Od przyst ąpienia 1 stycznia 1973 roku Zjednoczone Królestwo udost ępnia Europejskiej
Wspólnocie Energii Atomowej tak ąsamą ilośćinformacji z sektorów okre ślonych w wykazie
zawartym w Za łączniku do Protokoł u nr 28 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia
Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej (1).
Informacje te przedstawia się szczegół owo w dokumencie przekazywanym Komisji. Komisja
przekazuje te informacje przedsi ębiorstwom wspólnotowym, na warunkach okre ślonych w artykule
13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej.
3. Z uwagi na wi ększe zainteresowanie Wspólnoty okre ślonymi sektorami, Zjednoczone Królestwo
przywiązuje szczególn ąwagę do przekazywania informacji z nast ępujących sektorów:
a) badania i rozwój reaktorów szybkich ( łącznie z bezpiecze ństwem),
b) badania podstawowe (dotycz ące typów reaktorów),
c) bezpiecze ństwo reaktorów (z wyłą czeniem szybkich),
d) metalurgia, stal, stopy i koncentrat cyrkonu,
e) kompatybilno śćmateriałów strukturalnych,
f) wytwarzanie paliw eksperymentalnych,g) termohydrodynamika,
h) oprzyrz ądowanie.
Artykuł 20
1. W dziedzinach, w których Zjednoczone Królestwo udost ępnia informacje Europejskiej
Wspólnocie Energii Atomowej, w łaściwe władze udzielaj ąlicencji na warunkach handlowych
Państwom Cz łonkowskim, osobom i przedsi ębiorstwom wspólnotowym na ich wniosek, je żeli
posiadaj ąone wyłączne prawa do patentów z łożonych w Pa ństwach Cz łonkowskich Wspólnoty oraz
o ile nie maj ązobowiązańwobec stron trzecich do udzielania lub propozycji udzielenia wy łącznej
lub
częściowo wy łącznej licencji na prawa do tych patentów.C 310/274 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 73 z 27.3.1972, str. 84.
2. W przypadku przyznania wyłącznej lub cz ęściowo wyłącznej licencji Zjednoczone Królestwo
wspiera oraz u łatwia przyznawanie podlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom Cz łonkow-
skim, osobom i przedsi ębiorstwom Wspólnoty przez posiadaczy tych licencji.
Wyłączne lub cz ęściowo wyłączne licencje podlegaj ąwykonaniu na zwyk łych zasadach handlowych.
TYTUŁIII
POSTANOWIENIA POCHODZ ĄCE Z AKTU DOTYCZ ĄCEGO WARUNKÓW PRZYST ĄPIENIA REPUBLIKI
GRECKIEJ
SEKCJA 1
Postanowienia w sprawie udzielania przez Grecj ęzwolnie ńzo płat celnych przy
przywozie niektórych towarów
Artyku ł21
ArtykułIII-151 Konstytucji nie stanowi przeszkody dla utrzymania przez Republik ęGreckązwolnień
przyznanych przed 1 stycznia 1979 roku na podstawie nast ępujących aktów:
a) Ustawa nr 4171/61 (Ogólne środki wspomagania rozwoju gospodarki krajowej),
b) Dekret nr 2687/53 (Inwestycje i ochrona kapita łu zagranicznego),
c) Ustawa nr 289/76 (Zachęty maj ące na celu wspieranie rozwoju regionów przygranicznych i
regulacje dotycz ące wszystkich zwi ązanych z tym kwestii),
do czasu wyga śnięcia umów zawartych przez rz ąd grecki z beneficjentami tych środków.
SEKCJA 2
Postanowienia w sprawie opodatkowania
Artykuł 22
Akty wymienione w punkcie II.2 za łącznika VIII do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia
Republiki Greckiej (1)m a jązastosowanie do Republiki Greckiej na warunkach okreś lonych w tym
załączniku, z wyj ątkiem odniesie ńdo punktów 9 i 18.b.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/275
(1) Dz.U. L 291 z 19.11.1979, str. 163.
SEKCJA 3
Postanowienia w sprawie baweł ny
Artykuł 23
1. Niniejsza sekcja dotyczy bawe łny, niezgrzeblonej ani nieczesanej, uwzgl ędnionej pod podpozycj ą
nr 5201 00 Nomenklatury Scalonej.
2. System wprowadza się w Unii, w szczególno ści w celu:
a) wspierania produkcji bawe łny w regionach Unii, tam gdzie jest to istotne dla gospodarki rolnej,
b) umoż liwienia zainteresowanym producentom osi ągania godziwego dochodu,
c) stabilizacji rynku poprzez usprawnienia strukturalne na poziomie poda ży i wprowadzania do
obrotu.
3. System, o którym mowa w ust ępie 2, obejmuje równie żudzielanie pomocy dla produkcji.
4. W celu umo żliwienia producentom bawe łny skoncentrowania poda ży i dostosowania produkcji
do wymaga ńrynku, wprowadza się system zachę cający do tworzenia grup producentów i zwi ązków
takich grup.
System ten przewiduje udzielanie pomocy, której celem jest dostarczanie zach ęt do tworzenia i
ułatwienie funkcjonowania grup producentów.
Z systemu mog ąkorzysta ćjedynie grupy, które:
a) powsta ły z inicjatywy samych producentów,
b) dająwystarczaj ącągwarancj ętrwał ości i skuteczno ści działań,
c) sąuznawane przez zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie.
5. Nie b ędzie to mia łow pływu na system handlu Unii z pa ństwami trzecimi. W tym przypadku, w
szczególnoś ci, nie stosuje sięś rodków ograniczaj ących przywóz.
6. Ustawa europejska Rady okre śla niezb ędne dostosowania systemu przewidzianego w niniejszej
sekcji.
R
ada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia europejskie i decyzje europejskie ustalaj ące
ogólne zasady niezb ędne do wprowadzenia w życie postanowie ńniniejszej sekcji.
Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.C 310/276 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 4
Postanowienia w sprawie rozwoju gospodarczego i przemys łowego Grecji
Artyku ł24
Państwa Cz łonkowskie przyjmuj ądo wiadomo ści,żer ząd grecki zaanga żowałsięw realizacj ę
polityki uprzemys łowienia i rozwoju gospodarczego, maj ącej na celu wyrównywanie poziomu życia
w Grecji do poziomu występuj ącego w pozosta łych krajach europejskich oraz unikanie zatrudniania
poniżej kwalifikacji, przy jednoczesnym stopniowym wyrównywaniu ró żnic regionalnych w
poziomie rozwoju.
Uznająone,że osiągnięcie celów tej polityki le ży w ich wspólnym interesie.
W tym celu instytucje stosuj ąwszelkie środki i procedury okre ślone w Konstytucji, w szczególno ści
poprzez w łaściwe wykorzystanie zasobów Unii, przeznaczonych na realizacj ęjej celów.
W szczególnoś ci przy stosowaniu postanowie ńartykułów III-167 i III-168 Konstytucji konieczne
będzie uwzgl ędnianie celów ekspansji gospodarczej i podnoszenia poziomu życia ludno ści.
SEKCJA 5
Postanowienia w sprawie wymiany informacji z Grecj ąw dziedzinie energii j ądrowej
Artykuł 25
1. Od 1 stycznia 1981 roku informacje, które zosta ły przekazane Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsi ębiorstwom, zgodnie z artyku łem 13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęEnergii Atomowej, udost ępnia się Republice Greckiej, która rozpowszechnia je na swoim
terytorium w ograniczonym zakresie, na warunkach okre ślonych w tym artykule.
2. Od 1 stycznia 1981 roku Republika Grecka udost ępnia Europejskiej Wspólnocie Energii
Atomowej informacje uzyskane w dziedzinie energii j ądrowej w Grecji rozpowszechniane w
ograniczonym zakresie, nieobejmują cym celów czysto handlowych. Komisja przekazuje te
informacje przedsi ębiorstwom wspólnotowym, na warunkach okre ślonych w artykule 13 Traktatu
ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej.
3. Informacje, o których mowa w ust ępach 1 i 2, przede wszystkim dotycz ą:
a) bada ńnad zastosowaniem radioizotopów w nast ępujących dziedzinach: medycyna, rolnictwo,
entomologia, ochrona środowiska naturalnego,
b) zastosowania techniki j ądrowej w archeometrii,
c) rozwoju elektronicznego sprzę tu medycznego,
d) rozwoju metod poszukiwania rud radioaktywnych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/277
Artykuł 26
1. W sektorach, w których Republika Grecka udost ępnia informacje Europejskiej Wspólnocie
Energii Atomowej, w łaściwe w ładze udzielaj ąlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom
Członkowskim, osobom i przedsi ębiorstwom wspólnotowym na ich wniosek, je żeli posiadaj ąone
wyłączne prawa do patentów z łożonych w Pa ństwach Cz łonkowskich Wspólnoty oraz o ile nie maj ą
zobowiązańwobec stron trzecich do udzielenia lub oferowania udzielenia wy łącznej lub cz ęściowo
wyłącznej licencji na prawa do tych patentów.
2. W przypadku przydzielenia wyłą cznej lub cz ęściowo wy łącznej licencji Republika Grecka
wspiera oraz u łatwia przyznawanie podlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom Cz łonkow-
skim, osobom oraz przedsi ębiorstwom Wspólnoty przez posiadaczy tych licencji.
Wyłączne lub cz ęściowo wyłączne licencje podlegaj ąwykonaniu na zwyk łych zasadach handlowych.
TYTUŁIV
POSTANOWIENIA POCHODZĄ CE Z AKTU DOTYCZ ĄCEGO PRZYSTĄ PIENIA KRÓLESTWA HISZPANII
I REPUBLIKI PORTUGALSKIEJ
SEKCJA 1
Postanowienia finansowe
Artyku ł27
Środki własne naliczane od podatku od warto ści dodanej s ąobliczane i kontrolowane w taki sposób,
jakby Wyspy Kanaryjskie oraz Ceuta i Melilla by ły objęte terytorialnym zakresem szóstej dyrektywy
Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Pa ństw
Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych —wspólny system podatku od warto ści
dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku.
SEKCJA 2
Postanowienia dotycz ące patentów
Artykuł 28
Przepisy krajowego prawa hiszpa ńskiego odnoszą ce się do cięż aru dowodu, które zosta ły przyjęte na
mocy akapitu 2 Protoko łu nr 8 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia Królestwa Hiszpanii i
Republiki Portugalskiej, nie maj ązastosowania, je żeli postępowanie o naruszenie zosta ło wniesione
przeciwko posiadaczowi innego patentu dotycz ącego procesu wytwarzania produktu identycznego zC 310/278 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
tym, który zosta łotrzymany przez powoda, o ile ten inny patent zosta łprzyznany przed 1 stycznia
1986 roku.
W wypadkach gdy nie znajduje zastosowania postanowienie o przeniesieniu ci ężaru dowodowego,
Królestwo Hiszpanii nadal wymaga od posiadacza patentu przedstawienia dowodu naruszenia. We
wszystkich tych przypadkach Królestwo Hiszpanii stosuje procedur ęzwaną„opisem po łączonym z
zajęciem”.
„Opis połączony z zaj ęciem ”jest procedur ąstanowiącączęśćsystemu, o którym mowa w akapitach
pierwszym i drugim, umoż liwiającąkażdej osobie upowa żnionej do wszcz ęcia post ępowania o
naruszenie, po otrzymaniu decyzji s ądowej, wydanego w odpowiedzi na z łożony wniosek,
spowodowanie sporzą dzenia przez urz ędnika s ądowego korzystaj ącego z pomocy rzeczoznawców,
w lokalu strony b ędącej sprawc ądomniemanego naruszenia, szczegó łowego opisu danych procesów,
w szczególno ści poprzez wykonanie fotokopii dokumentów technicznych, wraz z ich faktycznym
zajęciem lub bez. Taka decyzja s ądowa mo że określaćwysokość zabezpieczenia ewentualnych szkód
wyrządzonych w wyniku zastosowania tej procedury wobec domniemanego sprawcy naruszenia.
Artykuł 29
Przepisy krajowego prawa portugalskiego odnosz ące siędo cięż aru dowodu, które zosta ły przyjęte na
mocy akapitu 2 Protokoł u nr 19 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia Królestwa Hiszpanii i
Republiki Portugalskiej, nie maj ązastosowania, je żeli postępowanie o naruszenie zosta ło wniesione
przeciwko posiadaczowi innego patentu dotycz ącego procesu wytwarzania produktu identycznego z
tym, który zosta łotrzymany przez powoda, o ile ten inny patent zosta łprzyznany przed 1 stycznia
1986 roku.
W przypadkach gdy przeniesienie ci ężaru dowodu nie ma zastosowania, Republika Portugalska
będzie w dalszym ci ągu wymaga ćod posiadacza patentu przedstawienia dowodu naruszenia. We
wszystkich tych przypadkach Republika Portugalska stosuje procedur ęzwaną„opisem po łączonym z
zajęciem”.
„Opis połączony z zaj ęciem ”oznacza procedur ęstanowiącącześćsystemu, o którym mowa
w akapitach pierwszym i drugim, umoż liwiającąkażdej osobie upowa żnionej do wszcz ęcia
postępowania o naruszenie, po otrzymaniu decyzji są dowej, wydanego w odpowiedzi na z łożony
wniosek, spowodowanie sporz ądzenia przez urz ędnika s ądo wego, korzystaj ącego z pomocy
rzeczoznawców, w lokalu strony b ędącej sprawc ądomniemanego naruszenia, szczegó łowego opisu
danych procesów, w szczególno ści poprzez wykonanie fotokopii dokumentów technicznych, wraz z
ich faktycznym zaj ęciem lub bez. Taka decyzja s ądowa mo że określaćwysokość zabezpieczenia
ewentualnych szkód wyrz ądzonych w wyniku zastosowania tej procedury wobec domniemanego
sprawcy naruszenia.
SEKCJA 3
Postanowienia w sprawie mechanizmu dodatkowej odpowiedzialno ści w ramach umów
w zakresie ryboł ówstwa zawartych przez Unię zp aństwami trzecimi
Artykuł 30
1. Niniejszym ustanawia się specjalny system dla dzia łańprowadzonych jako uzupe łnienie
działalności poł owowej podejmowanej przez statki p ływające pod bander ąPaństwa Cz łonkowskiego
Unii na wodach podlegaj ących suwerenno ści lub jurysdykcji pa ństwa trzeciego w ramach
mechanizmu odpowiedzialno ści stworzonego przez umowy dotycz ące ryboł ówstwa zawarte przez
Unięz zainteresowanymi pa ństwami trzecimi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/279
2. Dział ania dodatkowe, towarzysz ące poł owom podlegaj ąwarunkom i ograniczeniom okre ś-
lonym w punktach 3 i 4 dotycz ą:
a) przetwarzania, na terytorium danego pa ństwa trzeciego, produktów z ryb z łowionych przez
statki pł ywające pod bander ąPaństwa Cz łonkowskiego, które dokonuj ąpołowów na wodach
tego pa ństwa trzeciego na mocy umów dotycz ących ryboł ówstwa, na podstawie których
produkty ryboł ówstwa trafiaj ąna rynek Unii pod pozycj ątaryfowąwystępuj ącąw rozdziale 3
Wspólnej Taryfy Celnej,
b)ładowania lub przeł adunku produktów ryboł ówstwa objętych rozdzia łem 03 Wspólnej Taryfy
Celnej, maj ąc na wzgl ędzie ich przewiezienie i przetworzenie w celu wprowadzenia na rynek
Unii, które to ładowanie lub prze ładunek odbywa si ęna pokładzie statku pł ywającego pod
banderąPaństwa Cz łonkowskiego w ramach dzia łalności prowadzonej zgodnie z takimi
umowami dotycz ącymi rybo łówstwa.
3.
Przywóz do Unii produktów b ędących przedmiotem dzia łań, o których mowa w ust ępie 2,
podlega zawieszeniu w ca łości lub cz ęści, zgodnie ze Wspóln ąTaryfąCelnąlub podlega specjalnemu
systemowi op łat, na warunkach i w granicach dodatkowo corocznie ustalanych w stosunku do
wielkoś ci możliwości poł owowych, wynikaj ących z powyż szych umów i towarzysz ących im
szczegół owych zasad.
4. Ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa ustanawia ogólne zasady stosowania tego
systemu, a w szczególno ści kryteria ustalania i rozdzielania odpowiednich wielko ści.
Szczegół owe regu ły wykonawcze tego systemu oraz odpowiednie wielko ści przyjmuje się zgodnie z
procedur ąprzewidzian ąw artykule 37 rozporz ądzenia (WE) nr 104/2000.
SEKCJA 4
Postanowienia w sprawie Ceuty i Melilli
Podsekcja 1
Postanowienia ogólne
Artykuł 31
1. Konstytucja i akty instytucji maj ązastosowanie do Ceuty i do Melilli, z zastrze żeniem odstępstw,
o których mowa w ust ępach 2 i 3, oraz innych postanowieniach niniejszej sekcji.
2. Warunki, na jakich postanowienia Konstytucji dotycz ące swobodnego przep ływu towarów oraz
akty instytucji dotycz ące ustawodawstwa celnego i polityki handlowej maj ązastosowanie do Ceuty i
do Melilli wymienione są w podsekcji 3 niniejszej sekcji.
3. Bez uszczerbku dla szczególnych postanowie ńartykułu 32, akty instytucji dotycz ące wspólnej
polityki rolnej i wspólnej polityki ryboł ówstwa nie maj ązastosowania do Ceuty ani do Melilli.C 310/280 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
4. Na wniosek Królestwa Hiszpanii, ustawa europejska lub europejska ustawa ramowa Rady moż e:
a) włączyć Ceutęi Melillędo obszaru celnego Unii,
b) okre ślićodpowiednie środki maj ące na celu rozszerzenie na Ceut ęi Melillęprzepisów
obowiązującego prawa Unii.
Na wniosek Komisji, stanowi ączwłasnej inicjatywy lub na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego, Rada
może przyj ąćustawęeuropejsk ąlub europejsk ąustawęramowąwprowadzaj ącąniezbędne
dostosowania do systemu maj ącego zastosowanie do Ceuty i Melilli.
Rada stanowi jednomy ślnie, po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Podsekcja 2
Postanowienia odnoszą ce się do wspólnej polityki rybo łówstwa
Artykuł 32
1. Z zastrze żeniem ust ępu 2 i bez uszczerbku dla podsekcji 3, wspólna polityka ryboł ówstwa nie
ma zastosowania do Ceuty ani do Melilli.
2. Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji, przyjmuje ustawy europejskie, europejskie ustawy ramowe,
rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie, które okre ślają:
a)środki strukturalne, jakie mog ąbyćpodjęte na rzecz Ceuty i Melilli,
b) procedury odpowiednie dla ca łkowitego lub cz ęściowego uwzgl ędnienia interesów Ceuty i Melilli
w przypadku gdy Rada przyjmuje akty, rozpatruj ąck ażdy przypadek oddzielnie, maj ącn a
względzie negocjacje Unii w celu odnowienia lub zawarcia umów dotycz ących rybo łówstwa z
państwami trzecimi, jak równie żdla uwzgl ędnienia szczególnych interesów Ceuty i Melilli w
międzynarodowych umowach dotycz ących rybo łówstwa, których Unia jest stron ą.
3. Rada na wniosek Komisji przyjmuje ustawy europejskie, europejskie ustawy ramowe,
rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie, które okre ślają, w stosownych przypadkach,
możliwoś ci i warunki wzajemnego dostępu do odpowiednich stref po łowowych i ich zasobów. Rada
stanowi jednomy ślnie.
4. Europejskie ustawy i ustawy ramowe okre ślone w ust ępach 2 i 3 s ąprzyjmowane po konsultacji
z Parlamentem Europejskim.
Podsekcja 3
Postanowienia w sprawie swobodnego przep ływu towarów, prawa celnego i polityki handlowej
Artykuł 33
1. Produkty pochodz ące z Ceuty lub Melilli oraz produkty pochodz ące z państw trzecich, które
zostały przywiezione na Ceutę lub Melill ę, na mocy procedur, które maj ądo nich zastosowanie, je żeli16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/281
zostanądopuszczone do swobodnego obrotu na obszarze celnym Unii, nie są uważane za towary
spełniające warunki artyku łu III-151 ust ępów 1, 2 i 3 Konstytucji.
2. Obszar celny Unii nie obejmuje Ceuty i Melilli.
3. O ile nie przewidziano inaczej w niniejszej podsekcji, akty instytucji w zakresie prawa celnego w
odniesieniu do handlu zagranicznego maj ązastosowanie na tych samych warunkach do handlu
między obszarem celnym Unii z jednej strony a Ceutą i Melillą z drugiej strony.
4. O ile nie przewidziano inaczej w niniejszej podsekcji, akty instytucji w zakresie wspólnej polityki
handlowej, autonomiczne lub wynikaj ące z umowy, które w sposób bezpoś redni wi ążą sięz
przywozem lub wywozem towarów, nie maj ązastosowania do Ceuty ani do Melilli.
5. O ile nie przewidziano inaczej w niniejszym tytule, Unia stosuje w handlu z Ceutą i Melillą,w
stosunku do produktów zawartych w za łączniku I do Konstytucji, ogólne uzgodnienia, jakie stosuje
w handlu zagranicznym.
Artykuł 34
Z zastrze żeniem artyku łu3 5o p łaty celne nak ładane na przywóz produktów pochodz ących z Ceuty
lub Melilli na obszar celny Unii zostaj ązniesione.
Artykuł 35
1. Produkty ryboł ówstwa objęte pozycjami nr 0301, 0302, 0303, 1604, 1605 oraz podpozycjami
0511 91 i 2301 20 Wspólnej Taryfy Celnej, pochodz ące z Ceuty lub Melilli, podlegaj ązwolnieniu z
opłat celnych na ca łym obszarze celnym Unii do wysokoś ci kontyngentu taryfowego obliczonego dla
produktu oraz z uwzgl ędnieniem średniej wielkoś ci zbytu w latach 1982, 1983 i 1984. Dopuszczenie
do swobodnego obrotu produktów wprowadzonych na obszar celny Unii, w ramach tychkontyngentów taryfowych, nast ępuje zgodnie z zasadami okre ślonymi przez wspóln ąorganizacj ę
r 
ynków, w szczególno ści tymi, które odnosz ąsiędo cen referencyjnych.
2. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje ka żdego roku rozporz ądzenia europejskie lub decyzje
europejskie dotycz ące ustanawiania i przydzia łu kontyngentów taryfowych zgodnie ze szczegół o-
wymi zasadami okre ślonymi w ust ępie 1.
Artykuł 36
1. Jeżeli zastosowanie artyku łu 34 mog łoby doprowadzi ćdo znacznego wzrostu przywozu
niektórych produktów pochodz ących z Ceuty lub Melilli, który móg łby zaszkodzi ćproducentom
Unii, Rada, na wniosek Komisji, mo że przyjąćrozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie,
aby podda ćdostęp tych produktów do obszaru celnego Unii specjalnym warunkom.
2. Jeżeli ze wzgl ędu na niestosowanie wspólnej polityki handlowej i Wspólnej Taryfy Celnej do
przywozu produktów surowych lub pó łproduktów na Ceut ęlub Melill ę, przywóz produktów
pochodz ących z Ceuty lub Melilli wyrz ądza lub mo że wyrzą dzićpoważ nąszkodę producentowiC 310/282 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
prowadz ącemu dzia łalnośćw jednym lub kilku Pa ństwach Cz łonkowskich, Komisja mo że, na
wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego lub z w łasnej inicjatywy, podj ąćodpowiednie środki.
Artykuł 37
Przywozowe op łaty celne oraz op łaty o skutku równoważ nym dla produktów pochodz ących
z obszaru celnego Unii na Ceut ęi Melillę zostajązniesione.
Artykuł 38
Opłaty celne i opł aty o skutku równowa żnym oraz procedury handlowe stosowane przy przywozie
na Ceut ęi Melillętowarów pochodz ących z pa ństw trzecich nie mog ąbyćmniej korzystne ni żte,
które s ąstosowane przez Uni ęzgodnie z jej zobowi ązaniami mi ędzynarodowymi lub
porozumieniami preferencyjnymi w stosunku do tych pa ństw trzecich, chyba żet ep aństwa trzecie
traktujątowary przywoż one z Ceuty i Melilli w ten sam sposób, co towary przywo żone z Unii.
Jednakże procedury stosowane przy przywozie na Ceutę i Melillętowarów pochodz ących z tych
państw trzecich nie mog ąbyćkorzystniejsze od tych, które maj ązastosowanie przy przywozie
produktów pochodz ących z obszaru celnego Unii.
Artykuł 39
Rada na wniosek Komisji przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie
ustanawiaj ące zasady stosowania niniejszej podsekcji, a w szczególno ści zasady pochodzenia maj ące
zastosowanie do handlu, o którym mowa w artyku łach 34, 35 i 37, w tym przepisy dotycz ące
identyfikacji pochodzenia produktów i kontroli pochodzenia.
Zasady obejmuj ą, w szczególno ści, przepisy dotycz ące oznaczania lub/i etykietowania produktów,
warunków rejestracji statków, stosowania zasady dotycz ącej pochodzenia mieszanego dla produktów
rybołówstwa, a takż e przepisy pozwalaj ące na okre ślenie pochodzenia produktów.
SEKCJA 5
Postanowienia w sprawie rozwoju regionalnego Hiszpanii
Artykuł 40
Państwa Cz łonkowskie przyjmuj ądo wiadomo ści,żer ząd hiszpa ński zaanga żowałsięw realizacj ę
polityki rozwoju regionalnego, maj ącej na celu w szczególno ści pobudzanie rozwoju gospodarczego
słabiej rozwini ętych regionów i obszarów Hiszpanii.
Uznająone,że osiągnięcie celów tej polityki le ży w ich wspólnym interesie.
Zgadzająsię, w celu wsparcia rz ądu hiszpa ńskiego w realizacji tego zadania, zaleci ćinstytucjom
wykorzystanie wszelkich środków i procedur okre ślonych w Konstytucji, w szczególno ści poprzez
właściwe wykorzystanie zasobów Unii przeznaczonych na realizacj ęjej celów.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/283
Państwa Cz łonkowskie uznaj ąw szczególnoś ci,że przy stosowaniu artyku łów III-167 i III-168
Konstytucji konieczne b ędzie uwzgl ędnianie celów ekspansji gospodarczej i podnoszenia poziomu
życia ludno ści słabiej rozwini ętych regionów i obszarów Hiszpanii.
SEKCJA 6
Postanowienia w sprawie rozwoju gospodarczego i przemys łowego Portugalii
Artykuł 41
Państwa Cz łonkowskie przyjmuj ądo wiadomo ści,żer ząd portugalski zaanga żowałsięw realizacj ę
polityki uprzemys łowienia i rozwoju gospodarczego, maj ącej na celu wyrównywanie poziomu życia
w Portugalii do poziomu wyst ępującego w innych krajach europejskich oraz unikanie zatrudniania
poniż ej kwalifikacji, przy jednoczesnym stopniowym niwelowaniu ró żnic regionalnych w poziomie
rozwoju.
Uznająone,że osiągnięcie celów tej polityki le ży w ich wspólnym interesie.
Zgadzająsięw tym celu zaleci ćinstytucjom wykorzystanie wszelkich środków i procedur
określonych w Konstytucji, w szczególnoś ci poprzez w łaściwe wykorzystanie zasobów Unii
przeznaczonych na realizacj ęjej celów.
Państwa Cz łonkowskie uznaj ąw szczególnoś ci,że przy stosowaniu artyku łów III-56 i III-57
Konstytucji konieczne b ędzie uwzgl ędnianie celów ekspansji gospodarczej i podnoszenia poziomu
życia ludno ści.
SEKCJA 7
Postanowienia w sprawie wymiany informacji z Królestwem Hiszpanii w dziedzinie energii
jądrowej
Artykuł 42
1. Od 1 stycznia 1986 roku, informacje, które zosta ły przekazane Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsi ębiorstwom, zgodnie z artyku łem 13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęEnergii Atomowej, udost ępnia się Królestwu Hiszpanii, które rozpowszechnia je na
swoim terytorium w ograniczonym zakresie, na warunkach okre ślonych w tym artykule.
2. Od 1 stycznia 1986 roku Królestwo Hiszpanii udost ępnia Europejskiej Wspólnocie Energii
Atomowej informacje uzyskane w dziedzinie energii j ądrowej w Hiszpanii, rozpowszechniane w
ograniczonym zakresie, o ile nie są one wykorzystywane do celów czysto handlowych. Komisja
przekazuje te informacje przedsi ębiorstwom wspólnotowym na warunkach okre ślonych w artykule
13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej.
3. Informacje, o których mowa w ust ępach 1 i 2, przede wszystkim dotycz ą:
a) fizyki j ądrowej (nisko lub wysokoenergetycznej),
b) ochrony przed promieniowaniem,C 310/284 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
c) zastosowania izotopów, w szczególno ści izotopów sta łych,
d) bada ńdotyczących reaktorów i stosownych paliw,
e) bada ńw dziedzinie cyklu paliwowego (szczególnie wydobycia i przetwarzania niskoprocentowej
rudy uranu; optymalizacji elementów paliwowych dla reaktorów mocy).
Artykuł 43
1. W sektorach, w których Królestwo Hiszpanii udost ępnia informacje Europejskiej Wspólnocie
Energii Atomowej, w łaściwe w ładze udzielaj ąlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom
Członkowskim, osobom i przedsi ębiorstwom wspólnotowym na ich wniosek, je żeli posiadaj ąone
wyłączne prawa do patentów z łożonych w Pa ństwach Cz łonkowskich Wspólnoty oraz o ile nie maj ą
zobowiązańwobec stron trzecich do udzielania lub propozycji udzielenia wy łącznej lub cz ęściowo
wyłącznej licencji na prawa do tych patentów.
2. W przypadku przyznania wyłą cznej lub cz ęściowo wyłącznej licencji Królestwo Hiszpanii
wspiera oraz u łatwia przyznawanie podlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom Cz łonkow-
skim, osobom oraz przedsi ębiorstwom Wspólnoty przez posiadaczy tych licencji.
Wyłączne lub cz ęściowo wyłączne licencje podlegaj ąwykonaniu na zwyk łych zasadach handlowych.
SEKCJA 8
Postanowienia w sprawie wymiany informacji z Republik ąPortugalsk ąw dziedzinie energii
jądrowej
Artyku ł44
1. Od 1 stycznia 1986 roku informacje, które zosta ły przekazane Pa ństwom Cz łonkowskim,
osobom i przedsi ębiorstwom, zgodnie z artyku łem 13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęEnergii Atomowej, udost ępnia się Republice Portugalskiej, która rozpowszechnia je na
swoim terytorium w ograniczonym zakresie na warunkach okre ślonych w tym artykule.
2. Od 1 stycznia 1986 roku Republika Portugalska udost ępnia Europejskiej Wspólnocie Energii
Atomowej informacje uzyskane w dziedzinie energii j ądrowej w Portugalii rozpowszechniane w
ograniczonym zakresie, o ile nie są one wykorzystywane do celów czysto handlowych. Komisja
przekazuje te informacje przedsi ębiorstwom wspólnotowym na warunkach okre ślonych w artykule
13 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej.
3. Informacje, o których mowa w ust ępach 1 i 2, przede wszystkim dotycz ą:
a) dynamiki reaktora,
b) ochrony przed promieniowaniem,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/285
c) zastosowania technik pomiarów j ądrowych (w przemy śle, rolnictwie, archeologii i geologii),
d) fizyki atomowej (efektywnych pomiarów przekrojów poprzecznych, ruroci ągów),
e) wydobywczej metalurgii uranu.
Artykuł 45
1. W sektorach, w których Republika Portugalska udost ępnia informacje Europejskiej Wspólnocie
Energii Atomowej, w łaściwe w ładze udzielaj ąlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom
Członkowskim, osobom i przedsi ębiorstwom wspólnotowym na ich wniosek, je żeli posiadaj ąone
wyłączne prawa do patentów z łożonych w Pa ństwach Cz łonkowskich Wspólnoty oraz o ile nie maj ą
zobowiązańwobec stron trzecich do udzielania lub propozycji udzielenia wy łącznej lub cz ęściowo
wyłącznej licencji na prawa do tych patentów.
2. W przypadku przyznania wyłą cznej lub cz ęściowo wy łącznej licencji Republika Portugalska
wspiera oraz u łatwia przyznawanie podlicencji na warunkach handlowych Pa ństwom Cz łonkow-
skim, osobom i przedsi ębiorstwom Wspólnoty przez posiadaczy tych licencji.
Wyłączne lub cz ęściowo wy łączne licencje b ędąudzielane na zwyk łych zasadach handlowych.
TYTUŁV
POSTANOWIENIA POCHODZĄ CE Z AKTU DOTYCZ ĄCEGO PRZYST ĄPIENIA REPUBLIKI AUSTRII,
REPUBLIKI FINLANDII I KRÓLESTWA SZWECJI
SEKCJA 1
Postanowienia finansowe
Artykuł 46
Środki własne naliczane od podatku od warto ści dodanej s ąobliczane i kontrolowane w taki sposób,
jakby Wyspy Alandzkie by ły objęte terytorialnym zakresem szóstej dyrektywy Rady 77/338/EWG z
dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Pa ństw Członkowskich w
odniesieniu do podatków obrotowych —wspólny system podatku od wartoś ci dodanej:
ujednolicona podstawa wymiaru podatku.C 310/286 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
SEKCJA 2
Postanowienia w sprawie rolnictwa
Artykuł 47
Wp r z y p a d k up o w a żnych trudno ści wynikaj ących z przyst ąpienia, które utrzymaj ąsię
po zastosowaniu w ca łości artyku łu 48 oraz innych środków wynikaj ących z przepisów Unii,
Komisja mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ązezwalaj ącąFinlandii na przyznanie producentom pomocy
krajowej w celu u łatwienia im pe łnej integracji w ramach wspólnej polityki rolnej.
Artykuł 48
1. Komisja przyjmuje decyzj ęeuropejską zezwalaj ącąFinlandii i Szwecji na przyznanie
długoterminowej pomocy krajowej maj ącej na celu zapewnienie, by dzia łalnośćrolnicza by ła nadal
prowadzona w okre ślonych regionach. Regiony te powinny obejmowa ćobszary rolnicze po łożone
na pół noc od 62 równole żnika i niektóre przyleg łe obszary leżące na po łudnie od tego równole żnika
o podobnych warunkach klimatycznych, powoduj ących,że prowadzenie dzia łalności rolniczej jest
szczególnie trudne.
2. Regiony, o których mowa w ust ępie 1, zostan ąokreślone przez Komisj ę, która uwzgl ędni w
szczególnoś ci:
a) niską gęstość zaludnienia,
b) udzia łobszarów rolniczych w ogólnej powierzchni,
c) udzia łgruntów przeznaczonych pod upraw ęzbóż przeznaczonych do spoż ycia przez ludzi w
ogólnej powierzchni wykorzystywanej do celów rolniczych.
3. Pomoc przewidziana w ust ępie 1 mo żeb yćpowiązana z fizycznymi czynnikami produkcji,
takimi jak liczba hektarów powierzchni rolnej lub sztuk zwierz ąt, przy uwzgl ędnieniu ogranicze ń
określonych w tym zakresie w ramach wspólnej organizacji rynków, a tak że z tradycyjnymi
metodami produkcji, jednak pomoc ta nie mo że:
a) byćpowiązana z przysz łąprodukcj ą,
b) prowadzi ćdo wzrostu produkcji lub ogólnego poziomu pomocy stwierdzonego w okresie
odniesienia przed 1 stycznia 1995 roku; okres ten zostanie okreś lony przez Komisj ę.
Pomoc mo żeb yćzróżnicowana w zale żności od regionu.
Pomoc powinna by ćudzielana w szczególno ści dla realizacji nast ępujących celów:
a) zachowania tradycyjnej produkcji produktów podstawowych i przetworzonych odpowiadaj ących
w szczególny sposób warunkom klimatycznym danych regionów,
b) polepszenia struktur produkcji, sprzeda ży i przetwarzania produktów rolnych,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/287
c) ułatwienia zbytu produktów, o których mowa,
d) zapewnienia ochrony środowiska naturalnego i wiejskiego.
Artykuł 49
1. Pomoc przewidziana w artyku łach 47 i 48 i wszelkie inne rodzaje pomocy krajowej,
które zgodnie z niniejszym tytu łem wymagaj ązezwolenia Komisji, musz ąbyćjej notyfikowane.
Pomoc ta nie mo żeb yćudzielona przed uzyskaniem zezwolenia Komisji.
2. W odniesieniu do pomocy przewidzianej w artykule 48, Komisja przedstawia Radzie, co pi ęćlat
począwszy od 1 stycznia 1996 roku, sprawozdanie dotycz ące:
a) przyznanych zezwole ń,
b) skutków wynikaj ących z pomocy udzielonej w oparciu o te zezwolenia.
Aby ułatwićprzygotowanie tych sprawozda ń,P aństwa Cz łonkowskie, które otrzyma ły
takie zezwolenia, dostarczaj ąKomisji w odpowiednim czasie informacji na temat skutków
przyznania pomocy, wskazuj ąc na odnotowany rozwój gospodarki rolnej danych regionów.
Artykuł 50
W dziedzinie pomocy przewidzianej w artyku łach III-167 i III-168 Konstytucji:
a) za „istniejącąpomoc ”w rozumieniu artyku łu III-168 ust ęp 1 Konstytucji uwa żana jest tylko ta
pomoc stosowana w Austrii, Finlandii i Szwecji przed 1 stycznia 1995 roku, która by ła
notyfikowana Komisji przed 30 kwietnia 1995 roku,
b) istniej ąca pomoc i projekty s łużące otrzymaniu lub modyfikacji pomocy, notyfikowane Komisji
przed 1 stycznia 1995 roku, s ąuznane za notyfikowane w tym dniu.
Artyku ł51
1. W braku odmiennych postanowie ńw szczególnych przypadkach, Rada, na wniosek Komisji
przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie niezb ędne do realizacji niniejszej
sekcji.
2. Ustawa europejska Rady mo że wprowadzi ćzmiany postanowie ńznajdujących się w niniejszej
sekcji, które mog ąokazać sięniezbędne w przypadku modyfikacji prawa Unii. Rada stanowi
jednomy ślnie, po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artykuł 52
1. Jeśli okażes ię,że dla ułatwienia przej ścia Austrii, Finlandii i Szwecji z istniej ącego systemu do
systemu wynikaj ącego z zastosowania wspólnej organizacji rynków na warunkach przewidzianych w
Akcie dotycz ącym warunków przyst ąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji
niezbędne sąśrodki przej ściowe,środki takie s ąprzyjęte zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw
artykule 38 rozporz ądzenia nr 136/66/EWG lub, w zale żności od przypadku, w odpowiednich
artykułach innych rozporz ądzeńdotyczących wspólnej organizacji rynków rolnych. Środki te mog ąC 310/288 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
byćprzyjmowane do 31 grudnia 1997 roku, a ich stosowanie musi by ćzakoń czone do tego dnia.
2. Ustawa europejska Rady mo że przedłużyćokres, o którym mowa w ust ępie 1. Rada stanowi
jednomy ślnie, po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artykuł 53
Artykuły 51 i 52 maj ązastosowanie do produktów ryboł ówstwa.
SEKCJA 3
Postanowienia w sprawie środków przejś ciowych
Artykuł 54
Akty wymienione w punktach VII.B.I, VII.D.1, VII.D.2.c, IX.2.b, c, f, g, h, i, j, l, m, n, x, y, z oraz aa,
X.a, b i c załącznika XV do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia Republiki Austrii, Republiki
Finlandii i Królestwa Szwecji (1) stosuje się w odniesieniu do Austrii, Finlandii i Szwecji na warunkach
określonych w tym załączniku.
W przypadku punktu IX.2.x za łącznika XV, o którym mowa w pierwszym akapicie, odniesienie do
postanowie ńTraktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ą, w szczególnoś ci do jego artyku łów 90
i 91 powinno by ćrozumiane jako odniesienie do postanowie ńKonstytucji, w szczególnoś ci do
artykułu III-170 ust ępy 1 i 2.
SEKCJA 4
Postanowienia w sprawie zakresu stosowania niektórych aktów
Artykuł 55
1. Decyzje w sprawie udzielenia zwolnie ńindywidualnych lub wydania atestów negatywnych
podjęte przed 1 stycznia 1995 roku na podstawie artyku łu 53 Porozumienia o Europejskim
Obszarze Gospodarczym (EOG) lub artyku łu 1 Protokoł u nr 25 do tego Porozumienia przez Urz ąd
Nadzoru Europejskiego Stowarzyszenia Wspólnego Handlu (EFTA) lub przez Komisj ę, które dotycz ą
spraw wynikaj ących z artyku łu 81 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ąpo przyst ąpieniu
pozostaj ąw mocy do celów artyku łu III-161 Konstytucji do up ływu okresu w nich samych
określonego lub do czasu gdy Komisja przyjmie odmienn ą, należycie umotywowan ądecyzję
europejsk ązgodnie z prawem Unii.
2. Wszelkie decyzje podj ęte przez Urz ąd Nadzoru EFTA przed 1 stycznia 1995 roku zgodnie z
artykułem 61 Porozumienia EOG i które są objęte artyku łem 87 Traktatu ustanawiaj ącego
Wspólnot ęEuropejsk ąpo przyst ąpieniu pozostaj ąw mocy zgodnie z artyku łem III-167 Konstytucji,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/289
(1) Dz.U. L 241 z 29.8.1994, str. 322.
chybaże Komisja przyjmie odmienn ądecyzjęeuropejsk ąna mocy artyku łu III-168 Konstytucji.
Niniejszy ust ęp nie ma zastosowania do decyzji wydanych w ramach procedury okre ślonej w
artykule 64 Porozumienia EOG.
3. Bez uszczerbku dla ust ępów 1 i 2, decyzje podj ęte przez Urz ąd Nadzoru EFTA pozostan ąw
mocy po 1 stycznia 1995 roku, chyba że Komisja wyda odmienn ą, należycie umotywowan ądecyzję
zgodnie z prawem Unii.
SEKCJA 5
Postanowienia w sprawie Wysp Alandzkich
Artykuł 56
Postanowienia Konstytucji nie wykluczaj ąstosowania przepisów obowi ązujących na Wyspach
Alandzkich 1 stycznia 1994 roku, dotycz ących:
a) ogranicze ńnie maj ących charakteru dyskryminuj ącego, dotycz ących praw osób fizycznych
nieposiadaj ących obywatelstwa regionalnego Wysp Alandzkich ( „hembygdsrätt/kotiseutuoikeus ”)
oraz praw osób prawnych, do nabywania i posiadania nieruchomo ści na Wyspach Alandzkich,
bez zezwolenia w łaściwych w ładz Wysp Alandzkich.
b) ogranicze ńnie maj ących charakteru dyskryminuj ącego, dotycz ących praw osób fizycznych
nieposiadaj ących obywatelstwa regionalnego Wysp Alandzkich ( „hembygdsrätt/kotiseutuoikeus ”)
oraz praw osób prawnych, do prowadzenia dzia łalności gospodarczej oraz świadczenia us ług na
Wyspach Alandzkich, bez zezwolenia w łaściwych w ładz Wysp Alandzkich.
Artyku ł57
1. Terytorium Wysp Alandzkich, uznane za terytorium trzecie w rozumieniu artyku łu 3 ustęp1
tiret trzecie dyrektywy Rady 77/388/EWG, oraz za terytorium krajowe niepodlegaj ące zakresowi
stosowania dyrektyw w sprawie harmonizacji akcyzy, w rozumieniu artyku łu 2 dyrektywy Rady 92/
12/EWG, zostaje wy łączone z terytorialnego stosowania prawa Unii w zakresie harmonizacji
przepisów prawa Pa ństw Członkowskich dotycz ących podatków obrotowych, akcyzy oraz innych
form opodatkowania po średniego.
Niniejszy ust ęp nie ma zastosowania do przepisów dyrektywy Rady nr 69/335/EWG dotycz ący ch
podatków kapita łowych.C 310/290 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Odst ępstwo okre ślone w ust ępie 1 ma na celu utrzymanie trwa łej gospodarki lokalnej na
wyspach i nie mo że miećnegatywnych skutków ani dla interesów Unii ani dla wspólnych polityk.
Jeżeli Komisja uzna, że postanowienia ust ępu 1 nie znajduj ąjużuzasadnienia, w szczególnoś ci z
uwagi na zasady uczciwej konkurencji lub zasoby w łasne, przedstawia odpowiednie wnioski Radzie,
która przyjmuje niezb ędne akty zgodnie z w łaściwymi postanowieniami Konstytucji.
Artykuł 58
Republika Finlandii zapewni jednakowe traktowanie wszystkich osób fizycznych i prawnych Pa ństw
Członkowskich na Wyspach Alandzkich.
Artykuł 59
Postanowienia niniejszej sekcji maj ązastosowanie z uwzgl ędnieniem Deklaracji w sprawie Wysp
Alandzkich, która w łącza tekst preambu ły do Protokoł u nr 2 do Aktu dotycz ącego warunków
przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji, bez zmiany skutków
prawnych.
SEKCJA 6
Postanowienia w sprawie ludu Sami
Artykuł 60
Bez uszczerbku dla postanowie ńKonstytucji, wyłą czne prawa do hodowli renów na tradycyjnych
obszarach Sami mog ązostaćprzyznane tylko ludowi Sami.
Artyku ł61
Niniejsza sekcja mo że zostaćrozszerzona w taki sposób, aby uwzgl ędnićdalszy rozwój wy łącznych
praw ludu Sami zwi ązanych z jego tradycyjnym sposobem życia. Ustawa europejska Rady mo że
wprowadzi ćniezbędne zmiany do niniejszej sekcji. Rada stanowi jednomy ślnie, po konsultacji z
Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Regionów.
Artykuł 62
Postanowienia niniejszej sekcji maj ązastosowanie z uwzgl ędnieniem Deklaracji w sprawie ludu Sami,
która w łącza tekst preambu ły do Protokoł u nr 3 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia
Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji, bez zmiany skutków prawnych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/291
SEKCJA 7
Szczególne postanowienia dotycz ące funduszy strukturalnych w Finlandii i Szwecji
Artykuł 63
Regiony, których dotyczy cel polegaj ący na wspieraniu rozwoju i strukturalnego dostosowania
regionów o wyj ątkowo niskim zaludnieniu powinny z zasady nale żećdo regionów sklasyfikowanych
w NUTS na poziomie II z zaludnieniem wynosz ącym nie wi ęcej niż 8 osób na km2. Pomoc Unii
możeb yćrozszerzona na obszary przyleg łeisąsiadujące, które spe łniająwyżej wymienione
kryterium zaludnienia, pod warunkiem spe łnienia wymogu koncentracji. Regiony i obszary, o
których mowa w niniejszym artykule, są wyszczególnione w za łączniku 1 do Protokoł u nr 6 do Aktu
dotyczącego warunków przyst ąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji (1).
SEKCJA 8
Postanowienia w sprawie transportu kolejowego i kombinowanego na terenie Austrii
Artyku ł64
1. Do celów niniejszej sekcji stosuje się następujące definicje:
a)„pojazd cięż arowy” oznacza ka żdy pojazd mechaniczny o maksymalnej dopuszczalnej wadze
ponad 7,5 tony, zarejestrowany w Pa ństwie Cz łonkowskim, przeznaczony do przewozu towarów
lub holowania przyczepy, w tym jednostki ci ągników naczepowych oraz przyczepy o
maksymalnej dopuszczalnej wadze powyż ej 7,5 tony, holowane przez pojazdy silnikowe
zarejestrowane w Pa ństwie Cz łonkowskim z maksymaln ądopuszczaln ąwagąrównąlub
mniejsząniż7,5 tony,
b)„transport kombinowany ”oznacza przewóz towarów przez pojazdy ci ężarowe lub jednostki
ładunkowe, który odbywa się częściowo kolej ąi transportem drogowym w pocz ątkowym etapie
lub w koń cowym etapie przewozu, przy czym ruch tranzytowy przez terytorium Austrii nie
możewżadnym wypadku odbywa ćsięwc ałości transportem drogowym.
2. Artyku ły6 5 —71 maj ązastosowanie do środków zwi ązanych z transportem kolejowym
i kombinowanym odbywaj ącym się przez terytorium Austrii.
Artykuł 65
W ramach swych kompetencji, Unia i zainteresowane Pa ństwa Członkowskie przyjmuj ąiściśle
koordynuj ąśrodki rozwoju i promocji transportu kolejowego i kombinowanego w transalpejskim
przewozie towarów.C 310/292 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 241 z 29.8.1994, s. 355.
Artykuł 66
Przy okre ślaniu wytycznych, o których mowa w artykule III-247 Konstytucji, Unia zapewnia, że
kierunki okre ślone w artykule 1 Protokoł u nr 9 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia
Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji (1) stanowi ączęśćtranseuropejskiej sieci
transportu kolejowego i kombinowanego, a ponadto są uznawane za projekty b ędące przedmiotem
wspólnego zainteresowania.
Artykuł 67
W ramach swych kompetencji, Unia i zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie wprowadzaj ąśrodki
wymienione w za łączniku 2 (2) do Protokoł u nr 9 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia
Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji.
Artykuł 68
Unia i zainteresowane Pań stwa Cz łonkowskie dok ładająwszelkich stara ń,a b yr o z w i n ąć
i wykorzysta ćdodatkowe mo żliwoś ci transportu kolejowego, o których mowa w za łączniku 3 (3)
do Protokoł u nr 9 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia Republiki Austrii, Republiki
Finlandii i Królestwa Szwecji (3).
Artykuł 69
Unia i zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie podejmuj ąśrodki w celu poprawienia warunków
korzystania z transportu kolejowego i kombinowanego. W przypadkach gdzie jest to konieczne i z
zastrzeżeniem postanowie ńKonstytucji, środki takie powinny by ćustanowione w ścisłej współpracy
z przedsi ębiorstwami kolejowymi i innymi dostawcami us ług kolejowych. Jako priorytet powinny
byćpotraktowane środki okre ślone w przepisach prawa Unii dotycz ących transportu kolejowego i
kombinowanego. Wprowadzaj ąct eśrodki szczególn ąuwagęnależy zwróci ćna konkurencyjno ść,
skuteczno śći przejrzystość kosztów transportu kolejowego i kombinowanego. W szczególno ści
zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie dok ładająstarań, aby podj ąćtakieśrodki, które zapewni ą
konkurencyjno śćcen transportu kombinowanego w odniesieniu do innych form transportu.
Wszelka pomoc udzielana w tym celu powinna by ćzgodna z prawem Unii.
Artykuł 70
W przypadku poważ nych zak łóceńw tranzycie kolejowym, takich jak kl ęskiżywiołowe, Unia i
zainteresowane Pa ństwa Członkowskie podejmuj ąwszelkie mo żliwe wspólne dzia łania w celu
zachowania pł ynnoś ci ruchu. Jako priorytet powinny by ćpotraktowane ładunki wra żliwe, takie jak
łatwo psuj ąca sięż ywność.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/293
(1) Dz.U. C 241 z 29.8.1994, str. 364.
(2) Dz.U. C 241 z 29.8.1994, str. 365.
(3) Dz.U. C 241 z 29.8.1994, str. 367.
Artyku ł71
Komisja, dzia łając zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule 73 ust ęp 2, dokona przegl ądu
stosowania niniejszej sekcji.
Artyku ł72
1. Niniejszy artyku łma zastosowanie do przewozu towarów w transporcie drogowym, przy
przejazdach dokonywanych na terytorium Wspólnoty.
2. Dla przejazdów dotycz ących przewozu drogowego towarów przez Austri ęstosuje się system
ustanowiony dla przejazdów wykonywanych na w łasny rachunek i na rachunek osoby trzeciej w
rozumieniu pierwszej dyrektywy Rady z dnia 23 lipca 1962 roku oraz rozporz ądzenia Rady (EWG)
nr 881/92 z zastrze żeniem postanowie ńniniejszego artyku łu.
3. Do 1 stycznia 1998 roku zastosowanie maj ąponiż sze postanowienia:
a) Poziom ca łkowitej emisji NOx przez pojazdy ci ężarowe przeje żdżające w tranzycie przez Austri ę
powinien by ćzredukowany o 60 % w okresie od 1 stycznia 1992 roku do 31 grudnia 2003 roku,
zgodnie z tabel ąwz ałączniku 4,
b) Redukcja poziomu ca łkowitej emisji NOxprzez pojazdy ci ężarowe powinna by ćprzeprowadzana
zgodnie z systemem ekopunktów. W ramach tego systemu pojazdy ci ężarowe przeje żdżające w
tranzycie przez Austri ęwymagaj ąliczby ekopunktów równej emisji NOx(wartośćdozwolona w
ramach zgodno ści produkcji (COP) lub wynikaj ąca z zatwierdzenia typu). Metoda obliczania tych
punktów i zarz ądzania nimi jest opisana w za łączniku 5,
c) Jeśli liczba przejazdów tranzytowych w dowolnym roku przekroczy liczb ęreferencyjn ąustaloną
dla roku 1991 o wi ęcej niż 8 %, Komisja, dzia łając zgodnie z procedur ąustanowion ąw artykule
16, podejmuje stosowne środki, zgodnie z za łącznikiem 5 ust ęp3 ,
d) Austria wydaje i odpowiednio wcze śniej udost ępnia karty ekopunktów, niezb ędne przy
zarządzaniu systemem ekopunktów, zgodnie z za łącznikiem 5, dla pojazdów ci ężarowych
przejeżdżających przez Austri ęw tranzycie,
e) Ekopunkty s ąprzydzielane Pa ństwom Cz łonkowskim przez Komisj ęzgodnie z postanowieniami,
które zostan ąustanowione godnie z ust ępem 6.
4. Przed 1 stycznia 1998 roku Rada na podstawie sprawozdania Komisji dokonuje przegl ądu
działania przepisów dotycz ących drogowego tranzytu towarów przez Austri ę. Przegl ąd ten odb ędzie
sięzgodnie z podstawowymi zasadami prawa Wspólnoty, takimi jak w łaściwe funkcjonowanie rynku
wewnętrznego, w szczególnoś ci swobodny przep ływ towarów i swoboda świadczenia us ług, ochrona
środowiska w interesie Wspólnoty jako ca łości oraz bezpiecze ństwo ruchu drogowego. O ile Rada,
stanowiąc jednomy ślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, nie ustali
inaczej, okres przej ściowy przed łużas iędo 1 stycznia 2001 roku; w trakcie tego okresu
przejściowego zastosowanie maj ąpostanowienia ust ępu 2.C 310/294 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
5. Przed 1 stycznia 2001 roku Komisja, we wspó łpracy z Europejsk ąAgencją Ochrony Środowiska,
przeprowadzi badania naukowe dotycz ące stopnia osią gnięcia zał ożonego celu redukcji zanieczy-
szczenia okre ślonego w ust ępie 2 lit. a). O ile Komisja stwierdzi, że cel ten zosta łosiągnięty w sposób
trwały, postanowienia ust ępu 2 przestaj ąobowiązywaćod 1 stycznia 2001 roku. O ile Komisja
stwierdzi, że cel nie zosta łosiągnięty w sposób trwał y, Rada stanowi ąc zgodnie z artyku łem 75
Traktatu WE mo że, w ramach Wspólnoty, podj ąć środki, które zapewni ąochronęśrodowiska na
równoważ nym poziomie, a w szczególno ści 60 % redukcj ęzanieczyszczenia. Je śli Rada nie podejmie
takichśrodków, okres przej ściowy przed łużas ięautomatycznie na ostateczny okres trzech lat,
podczas którego obowi ązująpostanowienia ust ępu 2.
6. Po zakoń czeniu okresu przej ściowego dorobek wspólnotowy jest stosowany w ca łości.
7
. Komisja, dzia łając zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw artykule 16, podejmuje środki
szczególne dotycz ące procedur zwi ązanych z systemem ekopunktów, podzia łem ekopunktów i
kwestiami technicznymi dotycz ącymi stosowania niniejszego artyku łu, który wejdzie w życie
1 stycznia 1995 r.
Środki, o których mowa w akapicie pierwszym, zapewniaj ąutrzymanie w obecnych Pa ństwach
Członkowskich istnieją cej sytuacji, wynikaj ącej ze stosowania rozporz ądzenia Rady (EWG)
nr 3637/92 i Porozumienia administracyjnego podpisanego 23 grudnia 1992 roku ustalaj ącego
datęwejścia wżycie i procedury wprowadzenia systemu ekopunktów, okre ślonego w Umowie
Tranzytowej. Należ y podjąćwszelkie dzia łania, aby zapewni ć,żec zęśćekopunktów przydzielonych
Grecji uwzgl ędnia potrzeby tego Pa ństwa w tym zakresie.
Artyku ł73
1. Komisj ęwspiera Komitet.
2. W przypadkach gdy u żyte jest odniesienie do niniejszego ust ępu stosuje się artykuły 3 i 7 decyzji
1999/468/WE.
3. Komitet przyjmuje swój regulamin wewn ętrzny.
SEKCJA 9
Postanowienia w sprawie u żywania w strukturach Unii Europejskiej specyficznych
austriackich okre śleńwjęzyku niemieckim
Artyku ł74
1. Specyficzne austriackie okre ślenia w j ęzyku niemieckim, zawarte w austriackim porz ądku
prawnym i wymienione w za łączniku do Protokoł u nr 10 do Aktu dotycz ącego warunków
przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji (1)m a jąten sam status i mog ą16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/295
(1) Dz.U. C 241 z 29.8.1994, str. 370.
byćużywane z tymi samymi skutkami prawnymi co wymienione w tym za łączniku odpowiednie
określenia używane w j ęzyku niemieckim.
2. W niemieckiej wersji j ęzykowej nowych aktów prawnych specyficzne austriackie okre ślenia
wymienione w za łączniku do Protoko łu nr 10 Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia Republiki
Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji dodaje si ęwe właściwej formie do odpowiednich
określeńużywanych w j ęzyku niemieckim.C 310/296 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
9. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE TRAKTATU O PRZYSTĄ PIENIU I AKTU PRZYSTĄ PIENIA
REPUBLIKI CZESKIEJ, REPUBLIKI ESTO ŃSKIEJ, REPUBLIKI CYPRYJSKIEJ, REPUBLIKI ŁOTEWSKIEJ,
REPUBLIKI LITEWSKIEJ, REPUBLIKI W ĘGIERSKIEJ, REPUBLIKI MALTY, RZECZYPOSPOLITEJ
POLSKIEJ, REPUBLIKI S ŁOWENII I REPUBLIKI S ŁOWACKIEJ
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRZYPOMINAJ ĄC,że Republika Czeska, Republika Esto ńska, Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika
Litewska, Republika W ęgierska, Republika Malty, Rzeczpospolita Polska, Republika S łowenii i Republika S łowacka
przystąpiły do Wspólnot Europejskich i do Unii Europejskiej ustanowionej przez Traktat o Unii Europejskiej 1 maja
2004 roku,
MAJĄC NA UWADZE, że artyku łIV-437 ust ęp 2 lit. e) Konstytucji przewiduje uchylenie Traktatu z dnia 16 kwietnia
2003 roku dotycz ącego przyst ąpienia pa ństw, o których mowa powy żej,
MAJĄC NA UWADZE, że wiele postanowie ńAktu za łączonego do tego Traktatu o Przystą pieniu pozostanie
aktualnymi; że artyku łIV-437 ust ęp 2 Konstytucji przewiduje, że takie postanowienia musz ązostaćwłączone lub
wymienione w protokole, aby pozosta ły w mocy a ich skutki prawne zosta ły utrzymane,
MAJĄC NA UWADZE, że niektóre z tych postanowie ńwymagaj ądostosowa ńtechnicznych niezb ędnych dla
zapewnienia zgodno ści z Konstytucj ąbez wpływu na ich skutki prawne,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
CZĘŚĆ PIERWSZA
POSTANOWIENIA ODNOSZĄ CE SI ĘDO AKTU PRZYST ĄPIENIA
Z DNIA 16 KWIETNIA 2003 ROKU
TYTUŁI
ZASADY
Artyku ł1
Do celów niniejszego Protokoł u:
a) okre ślenie „Akt Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku ”oznacza Akt dotycz ący warunków
przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estoń skiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki
Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki W ęgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej
Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej oraz dostosowa ńw Traktatach stanowi ących
podstaw ęUnii Europejskiej,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/297
b) okre ślenia „Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ęEuropejsk ą”(„Traktat WE ”)i„Traktat ustanawiaj ący
Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej ”(„Traktat EWEA ”) oznaczaj ąpowyż sze traktaty,
uzupełnione i zmienione traktatami lub innymi aktami, które wesz ływż ycie przed 1 maja 2004
roku,
c) okre ślenie „Traktat o Unii Europejskiej ”(„Traktat UE ”) oznacza powy ższy Traktat, uzupe łniony
lub zmieniony traktatami lub innymi aktami, które wesz ływż ycie przed 1 maja 2004 roku,
d) okre ślenie „Wspólnota ”oznacza, zale żnie od okoliczno ści, jedną lub obydwie Wspólnoty, o
których mowa w lit. b),
e) okre ślenie „obecne Pa ństwa Cz łonkowskie ”oznacza nast ępujące Państwa Cz łonkowskie:
Królestwo Belgii, Królestwo Danii, Republik ęFederaln ąNiemiec, Republik ęGrec k ą, Królestwo
Hiszpanii, Republik ęFrancusk ą, Irlandi ę, Republik ęWłoską, Wielkie Ksi ęstwo Luksemburga,
Królestwo Niderlandów, Republik ęAustrii, Republik ęPortugalsk ą, Republik ęFinlandii, Królestwo
Szwecji oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej,
f) okre ślenie „nowe Pa ństwa Członkowskie ”oznacza nast ępujące Państwa Członkowskie: Republik ę
Czeską, Republik ęEstońską, Republik ęCypryjsk ą, Republik ęŁotewską, Republik ęLitewską,
Republik ęWęgierską, Republik ęMalty, Rzeczpospolit ąPolską, Republik ęSłowenii i Republik ę
Słowacką.
Artyku ł2
Prawa i obowi ązki wynikaj ące z Traktatu dotycz ącego przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki
Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej, okre ślone w
artykule IV-437 ust ęp 2 lit. e) Konstytucji, sta łys ięskuteczne od 1 maja 2004 roku na warunkach
ustanowionych w tym Traktacie.
Artyku ł3
1. Od 1 maja 2004 roku nowe Pa ństwa Cz łonkowskie s ązwiązane i stosuj ąprzepisy dorobku
Schengen w łączone w ramy Unii przez protokó łdołączony do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ę
dla Europy (zwany dalej „Protokoł em Schengen ”) oraz akty na nim oparte lub w inny sposób z nim
związane, wymienione w za łączniku I do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, jak
równieżjakiekolwiek dalsze akty przyj ęte przed 1 maja 2004 roku.
2. Przepisy dorobku Schengen w postaci, w jakiej zosta ływłączone w ramy Unii oraz akty na nim
oparte lub w inny sposób z nim zwi ązane, które nie zosta ły wymienione w ust ępie 1, b ędąc
wiążącymi dla nowych Pa ństw Członkowskich od 1 maja 2004 roku, stosowane są w nowym
Państwie Cz łonkowskim wy łącznie na mocy europejskiej decyzji Rady podj ętej w tym celu, po
sprawdzeniu, zgodnie ze stosowanymi procedurami oceny Schengen, i żw nowym Pa ństwie
Członkowskim zosta ły spełnione niezb ędne warunki dla stosowania tego dorobku.
Rada podejmuje decyzj ępo konsultacji z Parlamentem Europejskim, stanowi ąc na zasadzie
jednomy ślności swych cz łonków reprezentuj ących rządy Państw Członkowskich, w stosunku do
których postanowienia niniejszego ust ępu jużzostały wprowadzone w życie oraz przedstawiciela
rządu Państwa Członkowskiego, w stosunku do którego postanowienia te maj ązostaćwprowadzoneC 310/298 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
wżycie. Cz łonkowie Rady reprezentuj ący rządy Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej
Brytanii i Irlandii Pół nocnej bior ąudziałw podejmowaniu takiej decyzji, w zakresie, w jakim decyzja
ta dotyczy przepisów dorobku Schengen oraz aktów na nim opartych lub w inny sposób z nim
związanych, w których te Pa ństwa Cz łonkowskie bior ąudział.
3. Umowy zawarte przez Rad ęzgodnie z artyku łem 6 Protokoł u Schengen s ąwiążące dla nowych
Państw Członkowskich od 1 maja 2004 roku.
4. W stosunku do konwencji lub środków w dziedzinie wymiaru sprawiedliwo ści i spraw
wewnętrznych, których nie mo żna oddzieli ćod osiągnięcia celów Traktatu UE, nowe Pa ństwa
Członkowskie s ązobowiązane do:
a) przyst ąpienia do tych spoś ród nich, które do 1 maja 2004 roku zosta ły otwarte do podpisu przez
obecne Pa ństwa Cz łonkowskie, a tak że do tych, które zosta ły przygotowane przez Rad ęzgodnie
z tytułem VI Traktatu UE i których przyj ęcie Rada zaleci łaP aństwom Cz łonkowskim;
b) wprowadzenia uregulowa ńadministracyjnych i innych, takich jak te przyj ęt e do 1 maja 2004
roku przez obecne Pa ństwa Cz łonkowskie lub przez Rad ęcelem u łatwienia praktycznej
współpracy mi ędzy instytucjami i organizacjami Pa ństw Członkowskich zajmują cymi się
wymiarem sprawiedliwoś ci i sprawami wewn ętrznymi.
Artyku ł4
Każde z nowych Pa ństw Członkowskich uczestniczy w unii gospodarczej i walutowej z dniem 1 maja
2004 roku jako Pa ństwo Cz łonkowskie objęte derogacj ąw rozumieniu artyku łu III-197 Konstytucji.
Artyku ł5
1. Nowe Pa ństwa Cz łonkowskie, które przyst ąpiły na mocy Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia
2003 roku do decyzji i umów przyj ętych przez przedstawicieli rz ądów Państw Członkowskich
zebranych w Radzie, s ązobowiązane do przyst ąpienia do wszystkich innych umów zawartych przez
obecne Pa ństwa Cz łonkowskie dotycz ących funkcjonowania Unii lub zwi ązanych z jej dzia łaniami.
2. Nowe Pa ństwa Cz łonkowskie s ązobowiązane do przyst ąpienia do konwencji przewidzianych w
artykule 293 Traktatu WE, oraz do tych, których nie mo żna oddzieli ćod realizacji celów Traktatu
WE, pozostaj ących w mocy, a takż e do protokoł ów w sprawie dokonywania przez Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci Wspólnot Europejskich wyk ładni tych konwencji, które zosta ły podpisane przez
obecne Pa ństwa Cz łonkowskie; w tym celu nowe Pa ństwa Cz łonkowskie s ązobowiązane do
rozpocz ęcia z obecnymi Pa ństwami Cz łonkowskimi rokowa ńprowadz ących do dokonania
niezbędnych dostosowa ńw tych aktach.
Artyku ł6
1. Nowe Pa ństwa Cz łonkowskie s ązobowiązane do przyst ąpienia na warunkach ustanowionych w
niniejszym Protokole do umów lub konwencji zawartych lub tymczasowo stosowanych wspólnie
przez obecne Pa ństwa Członkowskie i Uni ęlub Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej, a takż ed o
umów zawartych przez te Pa ństwa, zwi ązanych z wyż ej wymienionymi umowami i konwencjami.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/299
Przystąpienie nowych Pa ństw Członkowskich do umów i konwencji, o których mowa w ust ępie 4
poniż ej, jak równie żdo umów z Biał orusią, Chinami, Chile, Mercosur i Szwajcari ązawartych lub
podpisanych wspólnie przez Wspólnot ęoraz jej obecne Pa ństwa Cz łonkowskie, nast ąpi poprzez
zawarcie protokoł u do takich umów lub konwencji, mi ędzy Rad ą, stanowi ącąjednomy ślnie w
imieniu Pa ństw Członkowskich, a pa ństwem lub pa ństwami trzecimi lub organizacj ąmiędzynaro-
dową. Procedura ta pozostaje bez uszczerbku dla kompetencji w łasnych Unii i Europejskiej
Wspólnoty Energii Atomowej oraz nie wp ływa na podzia łkompetencji mi ędzy Uni ąi Europejsk ą
Wspólnot ąEnergii Atomowej a Pa ństwami Cz łonkowskimi w odniesieniu do zawierania takich
umów w przysz łości lub jakichkolwiek innych zmian niezwią zanych z przyst ąpieniem. Komisja
prowadzi rokowania dotycz ące zawarcia tych protokoł ów w imieniu Pa ństw Członkowskich
na podstawie dyrektyw negocjacyjnych zatwierdzonych przez Rad ę, stanowi ącąjednomy ślnie, oraz
po konsultacji z komitetem skł adającym się z przedstawicieli Pa ństw Członkowskich. Komisja
przedkłada Radzie projekty protoko łów, które maj ązostaćzawarte.
2. Po przyst ąpieniu do umów i konwencji, o których mowa w ust ępie 1, nowe Pa ństwa
Członkowskie nabywaj ąna mocy tych umów i konwencji takie same prawa i obowi ązki jakie maj ą
obecne Pa ństwa Cz łonkowskie.
3. Nowe Pa ństwa Cz łonkowskie s ązobowiązane do przyst ąpienia do Porozumienia o Europejskim
Obszarze Gospodarczym, zgodnie z jego artyku łem 128 (1) na warunkach okre ślonych w niniejszym
Protokole.
4. Pocz ąwszy od 1 maja 2004 roku, oraz, w stosownych przypadkach, do czasu zawarcia
niezbędnych protokoł ów, o których mowa w ust ępie 1, nowe Pa ństwa Cz łonkowskie stosuj ą
postanowienia umów zawartych wspólnie przez obecne Pa ństwa Cz łonkowskie oraz Wspólnot ęz
Algierią, Armeni ą, Azerbejd żanem, Bu łgarią, Chorwacj ą, Egiptem, By łąJugosłowiańskąRepublik ą
Macedonii, Federacj ąRosyjską, Gruzją, Izraelem, Jordani ą, Kazachstanem, Kirgistanem, Kore ą
Południową, Libanem, Meksykiem, Mo łdową, Marokiem, Republik ąPołudniowej Afryki, Rumuni ą,
San Marino, Syri ą, Tunezją, Turcją, Turkmenistanem, Ukrain ąoraz Uzbekistanem, jak równie żinnych
umów zawartych wspólnie przez obecne Pa ństwa Cz łonkowskie i Wspólnot ęprzed 1 maja 2004
roku.
Wszelkie dostosowania w tych umowach stanowi ąprzedmiot protokoł ów zawartych z pa ństwami-
stronami, zgodnie z postanowieniami ust ępu 1 akapit drugi. Je żeli protoko ły nie zostan ązawarte do
1 maja 2004 roku, Unia, Europejska Wspólnota Energii Atomowej oraz Pa ństwa Cz łonkowskie
podejmą, odpowiednio w ramach ich odpowiednich kompetencji, niezb ędneśrodki w celu zaj ęcia się
tąsytuacją.
5. Pocz ąwszy od 1 maja 2004 roku, nowe Pa ństwa Członkowskie stosuj ądwustronne umowy oraz
uzgodnienia w łókiennicze zawarte przez Wspólnot ęzp aństwami trzecimi.
Ograniczenia ilo ściowe stosowane przez Unię w przywozie produktów w łókienniczych
oraz odzie żowych zostan ądostosowane z uwzgl ędnieniem przyst ąpienia nowych Pa ństw
Członkowskich.
Jeżeli zmiany w dwustronnych umowach i uzgodnieniach w dziedzinie produktów w łókienniczych
nie wejd ąwżycie do 1 maja 2004 roku, Unia dokona niezb ędnych dostosowań w jej regulacjach
dotyczących przywozu produktów w łókienniczych i odzie żowych z pa ństw trzecich w celu
uwzględnienia przyst ąpienia nowych Pa ństw Członkowskich.C 310/300 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 1 z 3.1.1994, str. 3.
6. Ograniczenia ilo ściowe stosowane przez Unię w przywozie stali i wyrobów stalowych zostan ą
dostosowane na podstawie dokonywanego przez nowe Pa ństwa Cz łonkowskie przywozu wyrobów
stalowych pochodz ących z odpowiednich krajów dostawców w latach bezpo średnio poprzedzaj ących
podpisanie Traktatu o Przyst ąpieniu.
7. Umowy w dziedzinie ryboł ówstwa zawarte przed 1 maja 2004 roku przez nowe Pa ństwa
Członkowskie z pa ństwami trzecimi s ązarządzane przez Unię .
Prawa i obowi ązki nowych Pa ństw Członkowskich wynikaj ące z tych umów pozostaj ąniezmienione
przez okres, w którym postanowienia tych umów b ędątymczasowo utrzymane w mocy.
Jak najszybciej, a w ka żdym przypadku przed wyga śnięciem umów wskazanych w akapicie
pierwszym, odpowiednie decyzje europejskie dotyczą ce kontynuacji dzia łalności połowowej,
wynikające z tych umów, zostan ąkażdorazowo podj ęte przez Rad ęna wniosek Komisji, w łączając
wt om o żliwość podjęcia decyzji o przed łużeniu niektórych umów na okresy nieprzekraczaj ące roku.
8. Z moc ąod 1 maja 2004 roku, nowe Pa ństwa Cz łonk owskie wyst ępująz wszelkich umów o
wolnym handlu, w tym ze Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu (CEFTA).
W zakresie, w jakim umowy mi ędzy jednym lub wi ększąliczbąnowych Pa ństw Członkowskich z
jednej strony a jednym lub wi ększąliczbąpaństw trzecich z drugiej strony nie s ązgodne z
zobowiązaniami wynikaj ącymi z Konstytucji, a w szczególno ści z niniejszego Protokoł u, nowe
Państwa Cz łonkowskie podejmuj ąwszelkie w łaściweśrodki w celu wyeliminowania stwierdzonych
niezgodno ści. Jeżeli nowe Pa ństwo Cz łonkowskie napotyka trudnoś ci w dostosowaniu umowy
zawartej z jednym lub wi ększąliczbąpaństw trzecich przed przyst ąpieniem, Pa ństwo to, zgodnie z
postanowieniami umowy, wyst ąpi z niej.
9. Tam gdzie jest to konieczne, nowe Pa ństwa Cz łonkowskie podejmuj ąwłaściweśrodki w celu
dostosowania ich pozycji wobec organizacji mi ędzynarodowych i tych umów mi ędzynarodowych,
których Unia, Europejska Wspólnota Energii Atomowej lub inne Pa ństwa Członkowskie s ąrównież
stronami, do ich praw i obowi ązków wynikaj ących z ich przyst ąpienia do Unii.
W szczególno ści, 1 maja 2004 roku lub w mo żliwie najwcze śniejszym terminie występuj ą
zm iędzynarodowych umów i organizacji w dziedzinie rybo łówstwa, których stron ąlub członkiem
jest równie żUnia, chyba żei c hc z łonkostwo jest zwi ązane z kwestiami innymi ni żryboł ówstwo.
Artyku ł7
Przyjęte przez instytucje akty, do których odnosz ąsiępostanowienia przej ściowe ustanowione w
niniejszym Protokole, zachowuj ąswój status prawny; w szczególno ści w dalszym cią gu stosowane s ą
procedury zmian tych aktów.
Artyku ł8
Postanowienia Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, zgodnie z wyk ładniąTrybuna łu
Sprawiedliwoś ci Wspólnot Europejskich lub S ądu Pierwszej Instancji, których celem lub skutkiem
jest uchylenie lub zmiana, w sposób niestanowi ącyśrodka przej ściowego, aktów przyj ętych przez
instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Wspólnoty lub Unii Europejskiej ustanowionej przez
Traktat o Unii Europejskiej, pozostaj ąw mocy, pod warunkiem stosowania akapitu drugiego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/301
Postanowienia te maj ątaki sam status prawny jak akty przez nie uchylone lub zmienione i podlegaj ą
takim samym reguł om jak te akty.
Artyku ł9
Teksty aktów instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Wspólnoty lub Unii Europejskiej
ustanowionej przez Traktat o Unii Europejskiej oraz teksty aktów Europejskiego Banku Centralnego
przyjętych przed 1 maja 2004 roku i sporzą dzonych w j ęzykach: czeskim, estoń skim, litewskim,
łotewskim, malta ńskim, polskim, s łowackim, s łoweńskim i w ęgierskim s ąod tego dnia tekstami
autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporz ądzone i autentyczne w pozosta łych
językach.
Artyku ł10
Ustawa europejska Rady mo że uchyli ćpostanowienia przej ściowe ustanowione w niniejszym
Protokole, je śli nie maj ąone jużzastosowania. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji
z Parlamentem Europejskim.
Artykuł 11
Stosowanie Konstytucji i aktów przyj ętych przez instytucje jest, w ramach środków przej ściowych,
przedmiotem odstępstw przewidzianych w niniejszym Protokole.
TYTUŁII
POSTANOWIENIA STA ŁE
Artyku ł12
Dostosowania aktów wymienionych w za łączniku III do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003
roku wymagane w zwi ązku z przyst ąpieniem zostan ąprzeprowadzone zgodnie ze wskazówkami
określonymi w tym za łączniku, a takż e zgodnie z procedur ąi na warunkach okre ślonych w artykule
36.
Artyku ł13
Środki wymienione w za łączniku IV do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku stosuje si ę
na warunkach okre ślonych w tym załą czniku.
Artykuł 14
Ustawa europejska Rady mo że dokona ćtakich dostosowań do postanowie ńniniejszego Protokoł u
odnoszących siędo wspólnej polityki rolnej, jakie mog ąokazaćsięniezbędne w wyniku zmiany
prawa Unii. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.C 310/302 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
TYTUŁIII
POSTANOWIENIA TYMCZASOWE
Artyku ł15
Środki wymienione w za łącznikach V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII oraz XIV do Aktu Przyst ąpienia
z dnia 16 kwietnia 2003 roku maj ązastosowanie do nowych Pa ństw Członkowskich na warunkach
określonych w tych załącznikach.
Artykuł 16
1. Przychody oznaczone jako „Cła Wspólnej Taryfy Celnej i inne cł a”, o których mowa w artykule 2
ustęp 1 lit. b) decyzji Rady 2000/597/WE, Euratom z dnia 29 wrze śnia 2000 roku w sprawie
systemu środków w łasnych Wspólnot Europejskich (1), lub w odpowiednich przepisach jakiejkolwiek
decyzji j ązastępującej, obejmuj ącła obliczane na podstawie stawek wynikaj ących ze Wspólnej Taryfy
Celnej i wszelkich innych koncesji celnych z ni ązwiązanych, stosowanych przez Unię w handlu
nowych Pa ństw Członkowskich z pa ństwami trzecimi.
2. Dla roku 2004 zharmonizowana podstawa podatku VAT oraz podstawa DNB (dochodu
narodowego brutto) dla ka żdego z nowych Pa ństw Członkowskich, o których mowa w artykule 2
ustęp 1 lit. c) i d) decyzji 2000/597/WE, Euratom, wynosi dwie trzecie podstawy rocznej. Podstawa
DNB dla ka żdego z nowych Pa ństw Członkowskich, brana pod uwag ęprzy obliczaniu finansowania
mechanizmu korekcyjnego zawi ązanego z nierównowagą budżetową, udzielonego Zjednoczonemu
Królestwu, o którym mowa w artykule 5 ust ęp 1 decyzji 200/597/WE, wynosi równie żdwie trzecie
podstawy rocznej.
3. Do celów okre ślenia zamro żonej stawki na rok 2004, zgodnie z artyku łem 2 ust ęp 4 lit. b)
decyzji 2000/597/WE, Euratom ograniczone podstawy VAT dla nowych Pa ństw Członkowskich
oblicza się na podstawie dwóch trzecich nieograniczonej podstawy VAT oraz dwóch trzecich ich
DNB.
Artyku ł17
1. Bud żet Unii na rok bud żetowy 2004 jest dostosowany celem uwzgl ędnienia faktu przyst ąpienia
nowych Pa ństw Członkowskich poprzez przyj ęcie bud żetu zmieniaj ącego, który wszed łwżycie
1 maja 2004 roku.2. Dwana ście miesi ęcznych dwunastych cz ęściśrodków obliczonych na podstawie VAT i DNB,
które maj ązostaćwpłacone przez nowe Pa ństwa Cz łonkowskie zgodnie z bud żetem zmieniaj ącym,
o którym mowa w ust ępie 1, jak równie żretroaktywne dostosowania miesi ęcznych dwunastych
części w stosunku do okresu od stycznia do kwietnia 2004 roku, które maj ązastosowanie wyłą cznie
do obecnych Pa ństw Członkowskich, zamienia si ęna części ósme, które maj ązostaćwpłacone w
okresie od maja do grudnia 2004 roku. Retroaktywne dostosowania, które wynikaj ąz wszelkich
dalszych zmian bud żetu przyj ętego w 2004 roku równie żzamienia się na części równe, które
zostanąwpłacone przed koń cem roku.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/303
(1) Dz.U. L 253 z 7.10.2000, str. 42.
Artykuł 18
Pierwszego roboczego dnia ka żdego miesi ąca Unia wyp łaci na rzecz Republiki Czeskiej, Cypru, Malty
iSłowenii, w ramach wydatków z bud żetu Unii, jedną ósmąw 2004 roku, pocz ąwszy od 1 maja
2004 roku, oraz jedną dwunast ąw latach 2005 i 2006 nast ępujących kwot tymczasowych
rekompensat bud żetowych:
(w milionach EUR, wed ług cen z 1999 r.)
2004 2005 2006
Republika Czeska 125,4 178,0 85,1
Cypr 68,9 119,2 112,3
Malta 37,8 65,6 62,9
Słowenia 29,5 66,4 35,5
Artykuł 19
Pierwszego roboczego dnia ka żdego miesi ąca Unia wypł aci na rzecz Republiki Czeskiej, Estonii,
Cypru,Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, S łowenii i S łowacji, w ramach wydatków z bud żetu Unii,
jedną ósmąw 2004 roku, pocz ąwszy od 1 maja 2004 roku oraz jedn ądwunast ąw latach 2005 i
2006 nast ępujących kwot specjalnych rycza łtowych środków na popraw ępłynności budżetowej:
(w milionach EUR, wed ług cen z 1999 r.)
2004 2005 2006
Republika Czeska 174,7 91,55 91,55
Estonia 15,8 2,9 2,9
Cypr 27,7 5,05 5,05
Łotwa 19,5 3,4 3,4
Litwa 34,8 6,3 6,3
Węgry 155,3 27,95 27,95
Malta 12,2 27,15 27,15
Polska 442,8 550,0 450,0
Słowenia 65,4 17,85 17,85
Słowacja 63,2 11,35 11,35C 310/304 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
1 miliard euro na rzecz Polski i 100 milionów euro na rzecz Republiki Czeskiej, objęte specjalnymi
ryczałtowymi środkami na popraw ępłynności budżetowej, brane s ąpod uwag ęprzy wszelkich
obliczeniach dotycz ących podzia łu funduszy o przeznaczeniu strukturalnym na lata 2004, 2005 i
2006.
Artykuł 20
1. Nowe Pa ństwa Cz łonkowskie wymienione poni żej wpłacająnastępujące kwoty na rzecz
Funduszu Badawczego Węgla i Stali, o którym mowa w decyzji 2002/234/EWWiS przedstawicielirządów Państw Członkowskich zebranych w ramach Rady z dnia 27 lutego 2002 roku w sprawie
skutków finansowych wyga śnięcia Traktatu EWWiS oraz w sprawie Funduszu Badawczego Węgla i
Stali (
1):
(w milionach EUR, wed ług cen bie żących)
Republika Czeska 39,88
Estonia 2,5
Łotwa 2,69
Węgry 9,93
Polska 92,46
Słowenia 2,36
Słowacja 20,11
2. Wk łady do Funduszu Badawczego Węgla i Stali zostan ądokonane w czterech ratach, poczynaj ąc
od roku 2006, pł atnych w nast ępujący sposób, w ka żdym przypadku pierwszego roboczego dnia
pierwszego miesi ąca każdego roku:
2006: 15 %
2007: 20 %
2008: 30 %
2009: 35 %.
Artyku ł21
1. O ile niniejszy Protokół nie stanowi inaczej, po 31 grudnia 2003 roku żadne zobowi ązania
finansowe nie zostan ąpodjęte w ramach programu Phare (2), programu Współ pracy Transgranicznej
w ramach programu Phare (3), funduszy przedakcesyjnych dla Cypru oraz Malty (4), programu
ISPA (5) i programu SAPARD (6) na rzecz nowych Pa ństw Członkowskich. Z dniem 1 stycznia 200416.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/305
(1) Dz.U. L 79 z 22.3.2002, str. 42.
(2) Rozporz ądzenie (EWG) nr 3906/89 (Dz.U. L 375 z 23.12.1989, str. 11).
(3) Rozporz ądzenie (EWG) nr 2760/98 (Dz.U. L 345 z 19.12.1998, str. 49).
(4) Rozporz ądzenie (EWG) nr 555/2000 (Dz.U. L 68 z 16.3.2000, str. 3).
(5) Rozporz ądzenie (EWG) nr 1267/1999 (Dz.U. L 161 z 26.6.1999, str. 73).
(6) Rozporz ądzenie (EWG) nr 1268/1999 (Dz.U. L 161 z 26.6.1999, str. 87).
roku nowe Pa ństwa Cz łonkowskie traktowane są tak samo jak obecne Pa ństwa Cz łonkowskie w
odniesieniu do wydatków w ramach pierwszych trzech pozycji perspektyw finansowych, w
rozumieniu Porozumienia Mi ędzyinstytucjonalnego z dnia 6 maja 1999 roku (1), z zastrze żeniem
poniż szych indywidualnych szczegół owych rozwi ązańi wyjątków lub je żeli niniejszy Protokół
stanowi inaczej. Maksymalne wielko ści dodatkowych środków dla pozycji 1, 2, 3 i 5 perspektywy
finansowej zwi ązanych z przyst ąpieniem s ąokreślone w załączniku XV do Aktu Przyst ąpienia z dnia
16 kwietnia 2003 roku. Jednak żeżadne zobowi ązanie finansowe w ramach bud żetu na rok 2004 dla
jakiegokolwiek programu lub agencji nie mo że zostaćpodjęte przed dniem przyst ąpienia nowego
Państwa Cz łonkowskiego.
2. Ustępu 1 nie stosuje się do wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji
Rolnej, Sekcji Gwarancji, zgodnie z artyku łem 2 ust ęp 1, artyku łem 2 ust ęp 2 i artyku łem 3 ust ęp3
rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1258/1999 z dnia 17 maja 1999 roku w sprawie finansowania
wspólnej polityki rolnej (2), kwalifikuj ących się do otrzymania finansowania wspólnotowego dopiero
od 1 maja 2004 roku, zgodnie z artyku łem 2 niniejszego Protoko łu.
Jednakże ustęp 1 niniejszego artyku łu stosuje się do wydatków na rzecz rozwoju obszarów wiejskich
w ramach Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, Sekcji Gwarancji, zgodnie z
artykułem 47a rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 roku w sprawie
wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej(EFOGR) oraz zmieniaj ącego i uchylaj ącego niektóre rozporz ądzenia (
3), z zastrze żeniem warunków
wymienionych w zmianach do tego rozporz ądzenia w za łączniku II do Aktu Przyst ąpienia z dnia
16 kwietnia 2003 roku.
3. Z zastrze żeniem ostatniego zdania ust ępu 1, od 1 stycznia 2004 roku nowe Pa ństwa
Członkowskie uczestnicz ąw programach i agencjach Unii na takich samych warunkach i zasadach
jak obecne Pa ństwa Cz łonkowskie, w łącznie z finansowaniem z ogólnego bud żetu Unii.
4. Jeżeli jakiekolwiek środki sąniezbędne do u łatwienia przej ścia z systemu obowi ązującego przed
przystąpieniem na system wynikaj ący z zastosowania niniejszego artyku łu, Komisja przyjmie
niezbędneśrodki.
Artykuł 22
1. Przetargi, zawieranie umów, wprowadzanie w życie oraz pł atności w zakresie środków
przedakcesyjnych w ramach programu Phare, programu Współ pracy Transgranicznej w ramach
programu Phare, funduszy przedakcesyjnych dla Cypru oraz Malty są zarządzane, pocz ąwszy od
1 maja 2004 roku, przez agencje wdra żające w nowych Pa ństwa Cz łonkowskich.
Komisja przyjmuje decyzje europejskie w celu uchylenia kontroli „ex ante” , wykonywanych przez
Komisjęw stosunku do przetargów i zawierania umów, w wyniku pozytywnie ocenionego
Rozszerzonego Zdecentralizowanego Systemu Wdra żania (EDIS), zgodnie z kryteriami i warunkamiC 310/306 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Porozumienie Mi ędzyinstytucjonalne z dnia 6 maja 1999 r. pomi ędzy Parlamentem Europejskim, Rad ąi Komisj ąw sprawie dyscypliny
budżetowej i poprawy procedury bud żetowej (Dz.U. C 172 z 18.6.1999, str. 1).
(2) Dz.U. L 160 z 26.6.1999, str. 103.
(3) Dz.U. L 160 z 26.6.1999, str. 80.
określonymi w za łączniku do rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1266/1999 z dnia 21 czerwca 1999
roku w sprawie koordynacji pomocy dla pa ństw ubiegaj ących się oc złonkostwo w Unii Europejskiej
w ramach strategii przedakcesyjnej i zmieniaj ącego rozporz ądzenie (EWG) nr 3906/89 (1).
Jeżeli te decyzje o uchyleniu kontroli „ex ante ”nie zosta ły przyjęte przed 1 maja 2004 roku, wszelkie
umowy podpisane mi ędzy 1 maja 2004 roku a dniem, w którym decyzje Komisji zosta ły przyjęte,
nie kwalifikuj ąsiędo pomocy przedakcesyjnej.
Jednakże, wyjątkowo, je żeli podjęcie przez Komisj ędecyzji o uchyleniu kontroli „ex ante” zostanie
opóźnione po 1 maja 2004 roku z powodów, których nie mo żna przypisa ćorganom nowych
Państw Członkowskich, Komisja mo że przyjąć, w odpowiednio uzasadnionych przypadkach, iż
umowy podpisane mi ędzy 1 maja 2004 roku a dniem podj ęcia tych decyzji kwalifikuj ąsiędo
otrzymania środków pomocy przedakcesyjnej, oraz kontynuowa ćwdrażanie pomocy przedakcesyj-
nej przez ograniczony okres, w ramach którego Komisja b ędzie sprawować kontrolę„ex ante ”nad
przetargami i zawieraniem umów.
2. Do ogólnych zobowi ązań budżetowych podj ętych przed 1 maja 2004 roku na mocy
przedakcesyjnych instrumentów finansowych, o których mowa w ust ępie 1, w tym do zawarcia i
rejestracji nast ępnych indywidualnych prawnych zobowi ązańipłatności, dokonanych po 1 maja
2004 roku, stosuje się zasady i regulacje przedakcesyjnych instrumentów finansowania.
Zobowiązania te obci ążająodpowiednie pozycje bud żetowe, a żdo dnia zamkni ęcia odpowiednich
programów i projektów. Jednak że procedury zamówie ńpublicznych rozpocz ęte po 1 maja 2004
roku przeprowadzane s ązgodnie z odpowiednimi aktami Unii.
3. Ostatnie ustalanie programu dla pomocy przedakcesyjnej, o której mowa w ust ępie 1, ma
miejsce w ostatnim peł nym roku kalendarzowym poprzedzaj ącym dzie ń1 maja 2004 roku.
Dział ania w ramach tych programów musz ązostaćzawarte w formie umów w ci ągu kolejnych
dwóch lat, a wydatkowanie musi zosta ćdokonane zgodnie z tym co stanowi Memorandum
Finansowe (2), zazwyczaj do koń ca trzeciego roku nast ępującego po dniu podj ęcia zobowi ązania. W
żaden sposób nie przed łużas ięokresu wynikaj ącego z umowy. Wyją tkowo i w odpowiednio
uzasadnionych przypadkach ograniczone przed łużenie tego okresu mo że zostaćudzielone w
stosunku do wydatkowania.4. Aby zapewni ćkonieczne wyga śnięcie funkcjonowania przedakcesyjnych instrumentów
finansowych, o których mowa w ust ępie 1, jak równie żprogramu ISPA, i dokona ćniezakłóconego
przejścia z zasad maj ących zastosowanie przed 1 maja 2004 roku i po tym dniu, Komisja mo że
podjąćwszelkie w łaściweśrodki zapewniaj ące, iżniezbędna ustawowa liczba pracowników zostanie
utrzymana w nowych Pa ństwach Cz łonkowskich przez okres nieprzekraczaj ący piętnastu miesi ęcy
po 1 maja 2004 roku.W tym okresie urz ędnicy powo łani na stanowiska w nowych Pa ństwach Cz łonkowskich przed
1 maja 2004 roku, którzy maj ąpozostaćna stanowiskach w tych Pa ństwach po tym dniu, maj ą
wyjątk
owo prawo do takich samych warunków finansowych i materialnych, jakie Komisja stosowa ła
wobec nich przed 1 maja 2004 roku zgodnie z za łącznikiem X do regulaminu pracowniczego
urzędników i warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich, ustanowionym16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/307
(1) Dz.U. L 232 z 2.9.1999, str. 34.
(2) Zgodnie z Wytycznymi Phare (SEC (1999) 1596, zaktualizowanymi 6.9.2002 przez C 3303/2).
w rozporz ądzeniu (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 (1). Wydatki administracyjne, w tym pł ace
innych pracowników, niezb ędne do zarz ądzania pomoc ąprzedakcesyjn ąpokrywane s ąprzez ca ły
rok 2004, a żdo koń ca lipca 2005 roku z pozycji bud żetowej „wydatki wspieraj ące działania”
(uprzednia cz ęśćB budżetu) odpowiednich bud żetów przedakcesyjnych lub z równowa żnych pozycji
dotyczących instrumentów finansowych, o których mowa w ust ępie 1, jak równie żtych, które
dotycząprogramu ISPA.
5. W przypadku gdy projekty zatwierdzone zgodnie z rozporz ądzeniem (WE) nr 1258/1999 nie
mogąbyćdalej finansowane na mocy tego instrumentu, mog ąone zosta ćwłączone do programów
rozwoju obszarów wiejskich i finansowane w ramach Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji
Rolnej. Je żeli szczególne środki przej ściowe b ędąkonieczne w tym wzgl ędzie, Komisja przyjmuje
takieśrodki zgodnie z procedurami okre ślonymi w artykule 50 ust ęp 2 rozporz ądzenia Rady (WE)
nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 roku ustanawiaj ącego przepisy ogólne w sprawie funduszy
strukturalnych (2).
Artykuł 23
1. Między 1 maja 2004 roku a koń cem 2006 roku Unia przekazuje na rzecz nowych Pa ństw
Członkowskich tymczasow ąpomoc finansow ą(zwanądalej „środkami przej ściowymi ”), mającąna
celu rozwój i wzmocnienie mo żliwości administracyjnych we wprowadzaniu w życie i
egzekwowaniu prawa Unii i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, jak równie żwspieranie
wymiany dobrych praktyk mi ędzy równorz ędnymi organami.
2. Pomoc jest skierowana w stron ęciągłej potrzeby wzmacniania mo żliwoś ci instytucjonalnych w
niektórych dziedzinach poprzez dzia łania, które nie mog ąbyćfinansowane w ramach funduszy
strukturalnych, w szczególno ści w nast ępujących obszarach:
a) wymiar sprawiedliwoś ci i sprawy wewn ętrzne (wzmocnienie systemu wymiaru sprawiedliwo ści,
kontrole na granicach zewn ętrznych, strategia przeciwdzia łania korupcji, wzmocnienie zdolno ści
egzekwowania prawa),
b) kontrola finansowa,
c) ochrona interesów finansowych Unii i Europejskiej Agencji Energii Atomowej oraz zwalczanie
nadużyćfinansowych,
d) rynek wewn ętrzny, w tym unia celna,
e)środowisko naturalne,
f) służb y weterynaryjne oraz tworzenie moż liwości administracyjnych zwi ązanych
z bezpiecze ństwemżywności,
g) struktury administracyjne i kontrolne dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, w tym
Zintegrowany System Zarz ądzania i Kontroli (ZSZiK),C 310/308 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz. U. L 56 z 4.3.1968, str. 1.
(2) Dz.U. L 161 z 26.6.1999, str. 1.
h) bezpiecze ństwo jądrowe (wzmacnianie efektywno ści i kwalifikacji organów bezpiecze ństwa
jądrowego oraz ich organizacji wsparcia technicznego jak równie żpublicznych agencji
zarządzania odpadami radioaktywnymi),
i) statystyka,
j) wzmacnianie administracji publicznej zgodnie z potrzebami okre ślonymi w szczegół owym
monitoruj ącym sprawozdaniu Komisji, nie objętymi funduszami strukturalnymi.
3. Pomoc udzielana w ramach środków przej ściowych rozdzielana jest zgodnie z procedur ą
określoną w artykule 8 rozporz ądzenia Rady (EWG) nr 3906/89 z dnia 18 grudnia 1989 roku w
sprawie pomocy gospodarczej dla niektórych krajów Europy Środkowej i Wschodniej (1).
4. Program wprowadza się wżycie zgodnie z przepisami artyku łu 53 ust ęp 1 lit. a) i b)
rozporz ądzenia finansowego maj ącego zastosowanie do bud żetu ogólnego Wspólnot Euro-
pejskich (2) lub zast ępującej go ustawy europejskiej. Dla projektów wspó łpracy pomi ędzy organami
administracji publicznej maj ących na celu rozwój instytucjonalny nadal b ędzie mie ćzastosowanie
procedura zaproszenia do skł adania projektów poprzez sieć punktów kontaktowych w Pa ństwach
Członkowskich, ustanowiona w ramach Umów ramowych z obecnymi Pa ństwami Cz łonkowskimi
do celów pomocy przedakcesyjnej.Środki przekazywane w ramach środków przej ściowych, wed ług cen z 1999 roku, wynosz ą200
milionów EUR w 2004 roku, 120 milionów EUR w 2005 roku oraz 60 milionów EUR w 2006 roku.
Roczne środki zatwierdza organ bud żetowy w ramach limitu perspektywy finansowej, jak okreś lono
w Porozumieniu Mi ędzyinstytucjonalnym z dnia 6 maja 1999 roku.
Artyku ł24
1. Tworzy się instrument finansowy Schengen jako tymczasowy instrument pomocy dla Pa ństw
Członkowskich beneficjentów, mi ędzy 1 maja 2004 roku a koń cem 2006 roku w celu finansowania
na nowych zewn ętrznych granicach Unii dzia łańwprowadzaj ących w życie dorobek Schengen oraz
kontrolęna granicach zewn ętrznych.
W celu zmierzenia się z brakami stwierdzonymi w ramach przygotowa ńdo uczestnictwa
w Schengen, nast ępujące rodzaje dzia łańkwalifikuj ąsiędo finansowania w ramach środk
ów
Schengen:
a) inwestycje w budow ę, odnowienie lub polepszenie stanu infrastruktury na przej ściach
granicznych oraz powi ązanych z nimi budynków,
b) inwestycje we wszelkie rodzaje sprz ętu operacyjnego (np. sprz ęt laboratoryjny, narz ędzia
wykrywaj ące, sprzę t komputerowy oraz oprogramowanie dla Systemu Informacyjnego Schengen
—SIS II,środki transportu),
c) szkolenia stra ży granicznych,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/309
(1) Dz.U. L 375 z 23.12.1989, str. 11. Rozporz ądzenie ostatnio zmienione rozporz ądzeniem (WE) nr 2500/02 (Dz.U. L 342 z 27.12.2001, str. 1).
(2) Rozporz ądzenie (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz.U. L 248 z 16.9.2002, str. 1).
d) wsparcie dla kosztów logistyki oraz operacji.
2. Nastę pujące kwoty s ądostę pne w ramach instrumentu finansowego Schengen w formie
płatności grantu w zrycza łtowanej wysokoś ci począwszy od dnia przyst ąpienia na rzecz Pa ństw
Członkowskich beneficjentów, wymienionych poni żej:
(w milionach EUR, wed ług cen z 1999 r.)
2004 2005 2006
Estonia 22,9 22,9 22,9
Łotwa 23,7 23,7 23,7
Litwa 44,78 61,07 29,85
Węgry 49,3 49,3 49,3
Polska 93,34 93,33 93,33
Słowenia 35,64 35,63 35,63
Słowacja 15,94 15,93 15,93
3. Państwa Cz łonkowskie beneficjenci s ąodpowiedzialne za wybór i wprowadzenie w życie
poszczególnych dzia łańzgodnie z niniejszym artyku łem. Sąone równie żodpowiedzialne za
koordynacj ękorzystania z instrumentu finansowego Schengen ze wsparciem z innych instrumentów
Unii, zapewniaj ąc zgodno śćz politykami i środkami Unii oraz zgodno śćz rozporz ądzeniem
finansowym maj ącym zastosowanie do ogólnego bud żetu Wspólnot Europejskich lub z ustaw ą
europejsk ązastępującąto rozporz ądzenie.
Płatności grantu w zrycza łtowanej wysokoś ci wykorzystane zostan ąwc iągu trzech lat od daty
pierwszej pł atności, a wszelkie środki niewykorzystane lub wydane w sposób nieuzasadniony
zostanąodzyskane przez Komisj ę.P aństwa Cz łonkowskie beneficjenci przedstawi ą, nie póź niej niż
sześćmiesięcy po up ływie trzyletniego terminu, szczegó łowe sprawozdanie w sprawie finansowego
wykorzystania pł atności grantu w zrycza łtowanej wysoko ści wraz z uzasadnieniem poczynionych
wydatków.
Państwo Cz łonkowskie beneficjent wykonuje powy ższy obowi ązek bez uszczerbku
dla odpowiedzialno ści Komisji za wykonanie bud żetu Unii oraz zgodnie z przepisami wy żej
wymienionego rozporz ądzenia finansowego lub ustawy europejskiej zast ępującej to rozporz ądzenie
mających zastosowanie do zarz ądzania zdecentralizowanego.
4. Komisja zachowuje prawo sprawdzenia, poprzez Urz ąd ds. Zwalczania Nadu żyćFinansowych
(OLAF). Komisja oraz Trybuna łObrachunkowy mog ąrównieżprzeprowadza ćkontrole na miejscu
zgodnie z odpowiednimi procedurami.
5. Komisja mo że przyjąćwszelkie przepisy techniczne niezb ędne do korzystania z instrumentu
finansowego Schengen.
Artykuł 25
Kwoty, o których mowa w artyku łach 18, 19, 23 i 24, waloryzuje się każdego roku, w ramach
dostosowania technicznego, o którym mowa w ust ępie 15 Porozumienia Mi ędzyinstytucjonalnego z
dnia 6 maja 1999 roku.C 310/310 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł 26
1. Jeżeli przed koń cem trzyletniego okresu nast ępującego po 1 maja 2004 roku pojawi ąsię
trudnoś ci, które s ąpoważ ne i mog ąutrzymywa ćsięw jakimkolwiek sektorze gospodarki, lub mog ą
spowodowa ćpoważne pogorszenie sytuacji gospoda rczej danego obszaru, nowe Pa ństwo
Członkowskie mo że zwróci ćsięo zezwolenie na podj ęcieśrodków ochronnych w celu naprawienia
sytuacji i dostosowania danego sektora gospodarki do rynku wewn ętrznego.
W takich samych okoliczno ściach ka żde z obecnych Pa ństw Członkowskich mo że zwróci ćsięo
zezwolenie na podj ęcieśrodków ochronnych w stosunku do jednego lub wi ększej liczby nowych
Państw Członkowskich.
2. Na wniosek zainteresowanego Pa ństwa Cz łonkowskiego, Komisja w ramach procedury
nadzwyczajnej przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie okre ślająceśrodki
ochronne, które uwa ża za niezb ędne, wskazuj ąc warunki i zasady ich wprowadzenia w ży cie.
W razie poważ nych trudnoś ci gospodarczych i na wyra źny wniosek zainteresowanego Pa ństwa
Członkowskiego, Komisja podejmuje dzia łania w cią gu pięciu dni roboczych od otrzymania wniosku
wraz z odpowiednimi informacjami uzasadniaj ącymi ten wniosek. Środki powzi ęte w ramach
powyższej procedury stosuje się ze skutkiem natychmiastowym, bior ąc pod uwag ęinteresy
wszystkich zainteresowanych stron; nie mog ąone poci ągaćza sobąkonieczno ści przeprowadzania
kontroli granicznych.
3.Środki dopuszczone na mocy ust ępu 2 mog ąobejmować odstępstwa od zasad ustalonych w
Konstytucji, w szczególnoś ci od niniejszego Protokoł u, w takim zakresie i na takie okresy, jakie są
ściśle niezb ędne do realizacji celów, o których mowa w ust ępie 1. Pierwsze ństwo przyznaje się
środkom, które w mo żliwie najmniejszy sposób zak łócająfunkcjonowanie rynku wewn ętrznego.
Artyku ł27
Jeżeli nowe Pa ństwo Cz łonkowskie nie wprowadzi łowżycie zobowi ązań podjęty ch w ramach
negocjacji w sprawie przyst ąpienia powoduj ącp o w a żne naruszenie funkcjonowania rynku
wewnętrznego, w tym jakiekolwiek zobowi ązania we wszystkich politykach sektorowych
dotyczących dzia łalności gospodarczej o skutku transgranicznym, lub te żbliskie ryzyko wystą pienia
takiego naruszenia, Komisja mo że przyjąćrozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie
ustanawiaj ące odpowiednie środki do koń ca najwy żej trzyletniego okresu nast ępującego po 1 maja
2004 roku, na uzasadniony wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego lub z w łasnej inicjatywy.
Środki musz ąbyćproporcjonalne, a pierwsze ństwo przyznaje sięś rodkom, które w mo żliwie
najmniejszy sposób zak łócająfunkcjonowanie rynku wewn ętrznego, a w stosownym przypadku
pierwsze ństwo przyznaje się istniejącym sektorowym mechanizmom ochronnym. Takie środki
ochronne nie b ędąstanowićśrodka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ogranicze ńw handlu
między Państwami Cz łonkowskimi. Środki te utrzymuje si ęnie dłużej niż jest tościśle niezbędne, a w
każdym przypadku znosi się je w momencie wykonania okre ślonego zobowi ązania. Mog ąone
jednak by ćstosowane po up ływie okresu wymienionego w pierwszym akapicie, tak d ługo jak
odpowiednie zobowi ązania nie b ędąwykonane. W odpowiedzi na post ępy poczynione przez dane
nowe Pa ństwo Cz łonkowskie w wykonywaniu swoich zobowi ązań, Komisja mo że odpowiednio
dostosowaćś rodki. W odpowiednim czasie przed uchyleniem rozporz ądzeńeuropejskich lub decyzji
europejskich okre ślającychśrodki ochronne, Komisja powiadamia Rad ęi należycie uwzgl ędnia
wszelkie uwagi poczynione przez Rad ęw tym wzgl ędzie.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/311
Artykuł 28
Jeżeli w nowym Pa ństwie Cz łonkowskim wystą piąpoważ ne braki lub bliskie ryzyko wyst ąpienia
takich braków w transpozycji, w stanie zaawansowania we wprowadzaniu w życie lub w stosowaniu
decyzji ramowych lub jakichkolwiek innych zobowi ązań, instrumentów wspó łpracy i decyzji
odnoszących się do wzajemnego uznawania w obszarze prawa karnego —zgodnie z tytu łem VI
Traktatu UE oraz z dyrektywami i rozporz ądzeniami odnosz ącymi siędo wzajemnego uznawania w
sprawach cywilnych na mocy tytu łu IV Traktatu WE oraz ustaw europejskich i europejskich ustaw
ramowych przyj ętych na podstawie cz ęści III tytu łu III rozdzia łu IV sekcji 3 i 4 Konstytucji —
Komisja mo że przyjąć rozporzą dzenia europejskie lub decyzje europejskie ustanawiaj ące
odpowiednie środki, wskazuj ąc warunki i zasady, na jakich b ędąone wprowadzane w życie,
najwyż ej do koń ca trzyletniego okresu nast ępującego po 1 maja 2004 roku, na uzasadniony wniosek
Państwa Cz łonkowskiego lub z w łasnej inicjatywy, po przeprowadzeniu konsultacji z Pa ństwami
Członkowskimi.
Środki te mog ąprzyjąćpostaćczaso wego zawieszenia stosowania odpowiednich postanowie ńi
decyzji w stosunkach mi ędzy nowym Pa ństwem Cz łonkowskim i jakimkolwiek innym Pa ństwem
Członkowskim lub Pa ństwami Cz łonkowskimi, bez uszczerbku dla kontynuacji ścisłej wspó łpracy
sądowej.Środki te utrzymuje si ęnie dłużej, niż jest tościśle niezbędne, a, w ka żdym przypadku znosi
sięje w momencie uzupe łnienia braków. Mog ąone jednak by ćstosowane po up ływie okresu
wymienionego w pierwszym akapicie, tak d ługo jak utrzymuj ąsięodpowiednie braki. W odpowiedzi
na postępy poczynione przez dane nowe Pa ństwo Cz łonkowskie w uzupe łnianiu braków, Komisja
może odpowiednio dostosowa ćprzyjęteśrodki po przeprowadzeniu konsultacji z Pa ństwami
Członkowskimi. W odpowiednim czasie przed uchyleniem środków ochronnych Komisja
powiadamia Rad ęi należycie uwzgl ędnia wszelkie uwagi poczynione przez Rad ęw tym wzgl ędzie.
Ar
tykuł 29
W celu unikni ęcia zak łócenia w łaściwego funkcjonowania rynku wewn ętrznego, stosowanie
przepisów krajowych nowych Pa ństw Członkowskich w trakcie okresów przej ściowych okre ślonych
wz ałącznikach V— XIV do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku nie prowadzi do
kontroli granicznych pomi ędzy Państwami Cz łonkowskimi.
Artykuł 30
Jeżeliśrodki przej ściowe sąniezbędne do u łatwienia przej ścia z istniej ącego w nowych Pa ństwach
Członkowskich systemu do systemu wynikaj ącego z zastosowania wspólnej polityki rolnej na
warunkach wskazanych w niniejszym Protokole, Komisja przyjmuje takie środki zgodnie z procedur ą
przewidzian ąw artykule 42 ust ęp 2 rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1260/2001 z dnia 19 czerwca
2001 roku w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (1) lub —tam gdzie jest to
stosowne —z procedur ą, o której mowa w odpowiednich artyku łach innych rozporz ądzeńw
sprawie wspólnej organizacji rynków rolnych lub ustaw europejskich zast ępujących te rozporz ą-
dzenia, lub z odpowiedni ąprocedur ąokreśloną wm a jącym zastosowanie ustawodawstwie. Środki
przejściowe, o których mowa w niniejszym artykule, mog ąbyćpodejmowane przez okres trzech lat
następujących po 1 maja 2004 roku, a ich stosowanie b ędzie ograniczone do tego okresu. Ustawa
europejska Rady mo że przed łużyćten okres. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z
Parlamentem Europejskim.C 310/312 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 178 z 30.6.2001, str. 1.
Artykuł 31
Jeżeliśrodki przej ściowe sąniezbędne do u łatwienia przej ścia z istniej ącego w nowych Pa ństwach
Członkowskich systemu do systemu wynikaj ącego z zastosowania regulacji weterynaryjnych i
fitosanitarnych Unii, Komisja przyjmuje takie środki zgodnie z w łaściwąprocedur ąokreśloną w
mającym zastosowanie ustawodawstwie. Powyż sześrodki sąpodejmowane przez okres trzech lat
następujących po 1 maja 2004 roku i ich stosowanie jest ograniczone do tego okresu.
Artykuł 32
1. Mandaty nowych cz łonków komitetów oraz grup i innych organów, wymienionych
wz ałączniku XVI do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku wygasaj ąw tym samym
czasie co mandaty cz łonków sprawuj ących te funkcje 1 maja 2004 roku.
2. Mandaty nowych cz łonków komitetów oraz grup utworzonych przez Komisj ę, wymienionych w
załączniku XVII do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku wygasaj ąw tym samym czasie
co mandaty cz łonków sprawuj ących te funkcje 1 maja 2004 roku.
TYTUŁIV
STOSOWANIE AKTÓW INSTYTUCJI
Artykuł 33
Od 1 maja 2004 roku nowe Pa ństwa Cz łonkowskie uznaje się za adresatów dyrektyw i decyzji w
rozumieniu artyku łu 249 Traktatu WE i artyku łu 161 Traktatu EWEA, o ile takie dyrektywy i decyzje
zostały skierowane do wszystkich obecnych Pa ństw Członkowskich. Z wyj ątkiem dyrektyw i decyzji,
które wchodz ąwżycie zgodnie z artyku łem 254 ust ępy 1 i 2 Traktatu WE, uznaje się, że nowym
Państwom Cz łonkowskim notyfikowano takie dyrektywy i decyzje 1 maja 2004 roku.
Artykuł 34
Nowe Pa ństwa Cz łonkowskie wprowadz ąwżycieśrodki niezb ędne do przestrzegania od 1 maja
2004 roku przepisów dyrektyw i decyzji w rozumieniu artyku łu 249 Traktatu WE oraz artyku łu1 6 1
Traktatu EWEA, chyba żezz ałączników, o których mowa w artykule 15, lub z jakichkolwiek innych
postanowie ńniniejszego Protokoł u wynika inny termin w tym wzgl ędzie.
Artykuł 35
W braku odmiennych postanowie ń, Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia
europejskie i decyzje europejskie niezb ędne do wprowadzenia w życie postanowie ńzawartych w
załącznikach III i IV do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, o których mowa w
artykułach 12 i 13 niniejszego Protokoł u.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/313
Artykuł 36
1. W przypadku gdy akty instytucji przyj ęte przed przyst ąpieniem wymagaj ądostosowania z uwagi
na przyst ąpienie, a niezb ędne dostosowania nie zosta ły przewidziane w niniejszym Protokole,
dokonuje si ęniezbędnych dostosowań zgodnie z procedur ąprzewidzian ąw ustępie 2. Takie
dostosowania wchodz ąwżycie 1 maja 2004 roku.
2. Rada na wniosek Komisji, lub te żKomisja, w zale żności od tego, który z tych organów przyj ął
dany akt, przyjmuje w tym celu niezb ędne akty.
Artykuł 37
Przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne zmierzaj ące do zapewnienia na terytorium
nowych Pa ństw Członkowskich ochrony zdrowia pracowników i mieszka ńców przed szkodliwym
promieniowaniem s ą, zgodnie z artyku łem 33 Traktatu EWEA, przekazywane Komisji przez te
państwa w terminie trzech miesi ęcy od 1 maja 2004 roku.
CZĘŚĆ DRUGA
POSTANOWIENIA W SPRAWIE PROTOKO ŁÓW
ZAŁĄ CZONYCH DO AKTU PRZYST ĄPIENIA Z DNIA 16 KWIETNIA 2003 ROKU
TYTUŁI
POSTANOWIENIA PRZEJ ŚCIOWE W SPRAWIE EUROPEJSKIEGO BANKU
INWESTYCYJNEGO
Artykuł 38
Królestwo Hiszpanii dokona wp łaty kwoty 309 686 775 EUR, jako jego udzia łw kapitale
wpłacanym na podwy ższenie kapita łu subskrybowanego. Wk ład ten zostaje wp łacony w oś miu
równych ratach, których termin pł atności przypada na 30 wrze śnia 2004 roku, 30 wrze śnia 2005
roku, 30 wrze śnia 2006 roku, 31 marca 2007 roku, 30 wrze śnia 2007 roku, 31 marca 2008 roku,
30 wrze śnia 2008 roku i 31 marca 2009 roku.
Królestwo Hiszpanii dokona wp łaty, w oś miu równych ratach, których termin pł atności przypada w
tych terminach, kwoty przeznaczonej na rezerwy i prowizje równowa żne rezerwom, jak równie żna
kwoty, które maj ąjeszcze zosta ćprzeznaczone na rezerwy i prowizje, obejmuj ące bilans rachunku
zysków i strat na koniec kwietnia 2004 roku, wykazane przez Bank w bilansie, kwot
odpowiadaj ących 4,1292 % rezerw i prowizji.C 310/314 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artykuł 39
Po 1 maja 2004 roku nowe Pa ństwa Cz łonkowskie dokonaj ąwpłat poniż ej wskazanych kwot
odpowiadaj ących ich udzia łom w kapitale wp łacanym na kapita łsubskrybowany okre ślony
w artykule 4 Statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Polska 170 563 175 EUR
Republika Czeska 62 939 275 EUR
Węgry 59 543 425 EUR
Słowacja 21 424 525 EUR
Słowenia 19 890 750 EUR
Litwa 12 480 875 EUR
Cypr 9 169 100 EUR
Łotwa 7 616 750 EUR
Estonia 5 882 000 EUR
Malta 3 490 200 EUR
Wkłady te sąwpłacane w oś miu równych ratach, których termin pł atności przypada na 30 wrze śnia
2004 roku, 30 wrze śnia 2005 roku, 30 wrze śnia 2006 roku, 31 marca 2007 roku, 30 wrze śnia
2007 roku, 31 marca 2008 roku, 30 wrze śnia 2008 roku i 31 marca 2009 roku.
Artykuł 40
Nowe Pa ństwa Cz łonkowskie dokonaj ąwpłaty, w oś miu równych ratach, których termin pł atności
przypada w dniach wskazanych w artykule 39, kwoty przeznaczonej na rezerwy i prowizje
równoważ ne rezerwom, jak równie żna kwoty które maj ąjeszcze zosta ćprzeznaczone na rezerwy i
prowizje, obejmuj ące bilans rachunku zysków i strat na koniec kwietnia 2004 roku, wykazane przez
Europejski Bank Inwestycyjny w bilansie, kwot odpowiadaj ących nast ępującym procentom rezerw i
prowizji:
Polska 2,2742%
Republika Czeska 0,8392%
Węgry 0,7939%
Słowacja 0,2857%
Słowenia 0,2652%
Litwa 0,1664%
Cypr 0,1223%
Łotwa 0,1016%
Estonia 0,0784%
Malta 0,0465%16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/315
Artykuł 41
Kapitałiw płaty wymienione w artyku łach 38, 39 i 40 s ąpłacone przez Królestwo Hiszpanii i nowe
Państwa Cz łonkowskie w gotówce w euro, o ile w drodze odstępstwa Rada Gubernatorów
jednomy ślnie nie postanowi inaczej.
TYTUŁII
POSTANOWIENIA W SPRAWIE RESTRUKTURYZACJI CZESKIEGO HUTNICTWA ŻELAZA I STALI
Artykuł 42
1. Nie naruszaj ąc postanowie ńartykułów III-167 i III-168 Konstytucji, pomoc pa ństwa udzielon ą
przez Republik ęCzeskądla celów restrukturyzacji na rzecz okre ślonych cz ęści czeskiego hutnictwa
w latach 1997 —2003 uznaje się za zgodn ąz rynkiem wewn ętrznym, pod warunkiem i ż:
a) okres, o którym mowa w artykule 8 ust ęp 4 Protokoł u 2 dotycz ącego produktów EWWiS do
Układu Europejskiego, ustanawiaj ącego stowarzyszenie mi ędzy Wspólnotami Europejskimi i ich
Państwami Cz łonkowskimi z jednej strony a Republik ąCzeskąz drugiej strony (1), został
przedłużony do 1 maja 2004 roku,
b) postanowienia planu restrukturyzacji, na podstawie którego powy ższy Protokó łzostał
przedłużony, sąprzestrzegane w ci ągu całego okresu 2002 —2006,
c) warunki wskazane w niniejszym tytule są spełnione, oraz
d)żadna pomoc pa ństwa dla celów restrukturyzacji nie zostanie wypł acona na rzecz czeskiego
hutnictwa po 1 maja 2004 roku.
2. Restrukturyzacja czeskiego hutnictwa, wynikaj ąca z indywidualnych biznesplanów spół ek
wymienionych w za łączniku 1 do Protokoł u nr 2 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003
roku (zwane dalej „spółkami obj ętymi pomoc ą”), oraz przeprowadzona zgodnie z warunkami
ustanowionymi przez niniejszy tytu ł, zostanie zakoń czona nie pó źniej niż do 31 grudnia 2006 roku
(zwane dalej „końcem okresu restrukturyzacji ”).
3. Wy łącznie „spółki objęte pomoc ą”kwalifikuj ąsiędo otrzymania pomocy pa ństwa w ramach
programu restrukturyzacji czeskiego hutnictwa żelaza i stali.
4. Spó łka objęta pomoc ąnie może:
a) w przypadku łączenia z inn ąspółkąnie wymienion ąwz ałączniku 1 do Protokoł u nr 2 do Aktu
Przystąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, przenieść korzyści wynikaj ącej z pomocy udzielonej
spółce nią objętej,C 310/316 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 360 z 31.12.1994, str. 2.
b) w okresie do 31 grudnia 2006 roku przej ąćaktywów jakiejkolwiek spół kinie wymienionej w
załączniku 1 do Protokoł u nr 2 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, której
upadłośćogłoszono.
5. Przy ka żdej następnej prywatyzacji którejkolwiek ze spół ek objętych pomoc ąprzestrzegane b ędą
warunki i zasady dotycz ące ekonomicznej żywotności, pomocy pa ństwa i ograniczenia zdolno ści
produkcyjnych, okre ślone w niniejszym tytule.
6. Cał kowita pomoc na cele restrukturyzacji, która ma zosta ćudzielona spół kom objętym pomoc ą,
zostanie okre ślona w uzasadnieniach zawartych w zatwierdzonym planie restrukturyzacji czeskiego
hutnictwa oraz indywidualnych biznesplanach zatwierdzonych przez Rad ę. Jednak żewżadnym
przypadku pomoc wyp łacona w okresie 1997— 2003 nie mo że przekroczyć kwoty 14
147 425 201 CZK. Z tej ogólnej sumy, Nová Hu ťotrzyma maksymalnie 5 700 075 201 CZK,
Vítkovice Steel otrzyma maksymalnie 8 155 350 000 CZK oraz Válcovny Plechu Frýdek Místek
otrzyma maksymalnie 292 000 000 CZK, w zale żności od wymaga ńokreślonych w zatwierdzonych
planach restrukturyzacji. Pomocy udziela się jednorazowo. Żadna dodatkowa pomoc pa ństwa nie
zostanie udzielona przez Republik ęCzeskądla celów restrukturyzacji na rzecz czeskiego hutnictwa.
7
. Republika Czeska zredukuje o 590 000 ton swoje zdolno ści produkcyjne netto dla wyrobów
gotowych w okresie 1997 —2006.
Obniżenie zdolno ści produkcyjnych mierzone jest wy łącznie na podstawie trwa łego zamkni ęcia
instalacji produkcyjnych przez ich fizyczne zniszczenie w taki sposób, i żinstalacje te nie mog ą
zostaćprzywrócone do u żytku. Og łoszenie upad łości spół ki z sektora hutnictwa nie stanowi
obniżenia zdolno ści produkcyjnych.
Powyższy poziom netto obni żenia zdolno ści produkcyjnych, wraz z jakimkolwiek innym
obniżaniem zdolnoś ci produkcyjnych, które zosta łou z n a n ez an i e z b ędne w programach
restrukturyzacji, osi ąga sięzgodnie z harmonogramem zawartym w za łączniku 2 do Protokoł u
nr 2 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku.
8. Republika Czeska usunie wszystkie bariery w wymianie handlowej na rynku w ęgla zgodnie z
dorobkiem, do dnia przyst ąpienia, w celu umoż liwienia czeskim spół kom z sektora hutnictwa
dostę pu do w ęgla po mi ędzynarodowych cenach rynkowych.
9. Wprowadza się wżycie biznesplan dla spół ki objętej pomoc ąNová Hu ť. W szczególnoś ci:
a) Zakład Vysoké Pece Ostrava zostanie w łączony do struktury organizacyjnej Nová Hu ťpoprzez
nabycie peł nego prawa w łasności. Dla tego łączenia zostanie wyznaczona data docelowa wraz ze
wskazaniem zakresu odpowiedzialno ści za jego wykonanie,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/317
b) wysi łki restrukturyzacyjne skoncentrowane s ąna:
i) transformacji Nová Hu ťz zakładu o orientacji produkcyjnej na orientacj ęrynkowąoraz na
zwiększeniu operatywno ści i skuteczno ści zarządzania, w łączającwt ow i ększąprzejrzysto ść
kosztów,
ii) dokonaniu przez Nová Hu ťprzeglądu asortymentu towarów oraz wejś ciu na rynki o wi ększej
wartoś ci dodanej,
iii) przeprowadzeniu przez Nová Hu ť, w krótkim okresie po podpisaniu Traktatu o
Przystąpieniu, niezb ędnych inwestycji maj ących na celu uzyskanie lepszej jako ści gotowych
wyrobów,
c) wprowadzony w życie zostanie program restrukturyzacji zatrudnienia. Poziomy wydajno ści
porównywalne z tymi uzyskiwanymi przez grupy producentów przemys łu hutniczego Unii,
zostanąosiągnięte do 31 grudnia 2006 roku, co ustalone zostanie w oparciu o skonsolidowane
dane spół ek objętych pomoc ą,
d) do 1 maja 2004 roku zostanie osi ągnięta zgodno śćz odpowiednim dorobkiem Wspólnoty w
zakresie ochrony środowiska. Niezb ędne inwestycje zostan ąomówione w biznesplanie. Zgodnie
z biznesplanem, zostan ądokonane niezb ędne przysz łe inwestycje zwi ązane ze zintegrowanym
zapobieganiem zanieczyszczeniom i ich kontrol ąw celu zapewnienia zgodno ści z dyrektyw ą
Rady 96/61/WE z dnia 24 wrze śnia 1996 r. dotycz ącązintegrowanego zapobiegania
zanieczyszczeniom i ich kontroli (1) do 1 listopada 2007 roku.
10. Wprowadza się wżycie biznesplan dla spó łki objętej pomoc ąVítkovice Steel. W szczególno ści:
a) zakład Duo zostanie zamkni ęty na sta łe nie póź niej niżdo 31 grudnia 2006 roku. W przypadku
nabycia spół ki przez inwestora strategicznego, warunkiem zawarcia umowy sprzeda żybędzie
zamknięcie tego zak ładu do tego dnia,
b) wysi łki restrukturyzacyjne skoncentrowane s ąna:
i) wzro ście sprzeda ży bezpo średniej i wi ększym nastawieniu na redukcj ękosztów, co jest
niezbędne dla wydajniejszego zarz ądzania,
ii) dostosowaniu do popytu na rynku oraz na przestawieniu produkcji na produkty o wi ększej
wartoś ci dodanej,
iii) przyspieszeniu proponowanej inwestycji w zakresie procesu wytwarzania stali wtórnej z
roku 2004 na rok 2003, aby umo żliwićspółce konkurowanie bardziej jako ściąniżcenami,
c) do dnia przyst ąpienia zostanie osią gnięta zgodno śćz odpowiednim dorobkiem Wspólnoty w
dziedzinie ochrony środowiska. Niezb ędne inwestycje zostan ąomówione w biznesplanie, który
będzie wskazywa łkonieczno śćdokonania przysz łyc h inwestycji zwi ązanych z zintegrowanym
zapobieganiem zanieczyszczeniom i ich kontrol ą.C 310/318 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 257 z 10.10.1996, str. 26.
11. Wprowadza się wżycie biznesplan dla spół ki objętej pomoc ąVálcovny Plechu Frýdek Místek
(VPFM). W szczególno ści:
a) zakłady walcowania na gor ąco nr 1 i nr 2 zostan ązamknięte na sta łe pod koniec roku 2004,
b) wysi łki restrukturyzacyjne skoncentrowane s ąna:
i) przeprowadzeniu, w krótkim okresie po podpisaniu Traktatu o Przyst ąpieniu, niezb ędnych
inwestycji maj ących na celu uzyskanie lepszej jako ści gotowych wyrobów,
ii) przyznaniu pierwsze ństwa wprowadzeniu w życie okre ślonych kluczowych sposobów na
poprawęzyskowno ści (włączając w to restrukturyzacj ęzatrudnienia, obni żenie kosztów,
poprawęwydajno ści, reorientacj ędystrybucji).
12. Jakiekolwiek pó źniejsze zmiany w ogólnym planie restrukturyzacji oraz w indywidualnych
planach musz ąbyćzatwierdzone przez Komisj ęoraz, tam gdzie jest to konieczne, przez Rad ę.
13. Wprowadzenie w życie planu restrukturyzacji nast ąpi w warunkach pe łnej przejrzystoś ci oraz
na podstawie zasad zdrowej gospodarki rynkowej.
14. Komisja i Rada dokł adnie monitoruj ąwprowadzanie w życie restrukturyzacji oraz spe łnienie
warunków ustanowionych w niniejszym tytule w zakresie ekonomicznej żywotności, pomocy
państwa oraz obni żenia zdolno ści produkcyjnych przed i po 1 maja 2004 roku, do ko ńca okresu
restrukturyzacji, zgodnie z ust ępami 15 —18. W tym celu Komisja skł ada sprawozdanie Radzie.
15. Komisja oraz Rada monitoruj ąrestrukturyzacj ęwedł ug wska źników okre ślonych
wz ałączniku 3 do Protokoł u nr 2 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku. Odniesienia
dokonane w powy ższym załą czniku do akapitu szesnastego wspomnianego Protoko łu należy
rozumie ćjako odniesienie do ust ępu 16 niniejszego artyku łu.
16. Proces monitorowania obejmuje niezale żnąocenę, która ma zosta ćprzeprowadzona w latach
2003, 2004, 2005 i 2006. Test ekonomicznej żywotności opracowany przez Komisj ęstanowi wa żny
element zapewniaj ący, iżekonomiczna żywotnośćzostała osią gnięta.
17. Republika Czeska w peł ni stosuje się do wszystkich uzgodnie ńdotyczących monitorowania. W
szczególnoś ci:
a) Republika Czeska co 6 miesi ęcy przedstawia Komisji sprawozdania dotycz ące restrukturyzacji
spółek
objętych pomoc ą, do 15 marca i 15 wrze śnia każdego roku, a żdo koń ca okresu
restrukturyzacji,
b) pierwsze sprawozdanie zostanie przedstawione Komisji do 15 marca 2003 roku, a ostatnie
sprawozdanie do 15 marca 2007 roku, chyba że Komisja postanowi inaczej,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/319
c) sprawozdania zawieraj ąwszystkie informacje niezb ędne do monitorowania procesu restruktu-
ryzacji oraz obni żenia i wykorzystania zdolno ści produkcyjnych, a tak żed o s t a r c z a j ą
wystarczaj ące dane finansowe umo żliwiające przeprowadzenie oceny wskazuj ącej, czy warunki
i wymogi zawarte w niniejszym tytule zosta ły spełnione. Sprawozdania zawieraj ąco najmniej
informacje wskazane w za łączniku 4 do Protokoł u nr 2 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia
2003 roku, w stosunku do którego Komisja zastrzega sobie prawo zmiany zgodnie z
doświadczeniem zdobytym w okresie procesu monitorowania. Oprócz poszczególnych
sprawozda ńz działalności spół ek objętych pomoc ąsporzą dza się równieżsprawozdanie
dotyczące ogólnej sytuacji w czeskim hutnictwie, obejmuj ące przedstawienie ostatnich tendencji
makroekonomicznych,
d) Republika Czeska zobowi ąże spół ki objęte pomoc ądo ujawnienia wszystkich w łaściwych
danych, które w innych okoliczno ściach mog łyby zosta ćuznane za poufne. W ramach
sporządzania sprawozda ńdla Rady, Komisja zapewni, i żinformacje poufne dotycz ące
poszczególnych spó łek nie zostan ąujawnione.
18. Komisja mo żewk ażdym czasie podj ąćdecyzjęo dokonaniu przez niezale żnego konsultanta
oceny wyników monitorowania, przeprowadzeniu przez niego wszelkich niezb ędnych bada ńoraz o
sporzą dzeniu sprawozdania dla Komisji i Rady.
19. Jeżeli Komisja ustali, na podstawie sprawozdań , o których mowa w ust ępie 17, i żmiały miejsce
znaczne odchylenia w danych finansowych, na których oparta zosta ła ocena ekonomicznej
żywotności, może wymaga ćod Republiki Czeskiej podj ęcia odpowiednich środków maj ących na celu
wzmocnienie środków restrukturyzacyjnych w odpowiednich spół kach objętych pomoc ą.
20. Jeżeli proces monitorowania wyka że, iż:
a) warunki wskazane w uzgodnieniach przej ściowych zawartych w niniejszym tytule nie zosta ły
spełnione, lub,
b) zobowi ązania podj ęte w ramach przed łużenia okresu, w którym Republika Czeska b ędzie mog ła
wyjątkowo udziela ćpomocy pa ństwa dla celów restrukturyzacji jej sektora hutnictwa zgodnie z
Układem Europejskim ustanawiaj ącym stowarzyszenie mi ędzy Wspólnotami Europejskimi i ich
Państwami Cz łonkowskimi z jednej strony a Republik ąCzeskąz drugiej strony (1), nie zosta ły
wykonane, lub
c) Republika Czeska, w trakcie okresu restrukturyzacji udzieli ła dodatkowej niezgodnej pomocy
państwa na rzecz hutnictwa i spół ek objętych pomoc ąw szczególnoś ci,
uzgodnienia przej ściowe zawarte w niniejszym tytule nie wywieraj ąskutku.
Komisja podejmie odpowiednie środki, na mocy których ka żda spół ka będzie zobowi ązana
do zwrotu pomocy otrzymanej z naruszeniem warunków ustanowionych w niniejszym tytule.C 310/320 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 360 z 31.12.1994, str. 2.
TYTUŁIII
POSTANOWIENIA W SPRAWIE STREF SUWERENNYCH ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA WIELKIEJ
BRYTANII I IRLANDII PÓ ŁNOCNEJ NA CYPRZE
Artykuł 43
1. Strefy suwerenne Zjednoczonego Królestwa w łączone s ądo terytorium celnego Unii i w tym
celu do stref suwerennych stosuje si ęakty Unii z zakresu polityki celnej i wspólnej polityki handlowej
wymienione w cz ęści pierwszej Za łącznika do Protokoł u nr 3 do Aktu Przyst ąpienia z dnia
16 kwietnia 2003 roku, z zastrze żeniem zmian wynikaj ących z wymienionego Za łącznika. W tym
załączniku odniesienia do „niniejszego Protokoł u”należy rozumie ćjako odniesienia do niniejszego
tytułu.
2. Akty Unii dotycz ące podatków obrotowych, akcyzy oraz innych podatków po średnich,
wymienione w cz ęści drugiej Za łącznika do Protokoł u nr 3 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia
2003 roku stosuje się do stref suwerennych ze zmianami wynikaj ącymi z wymienionego Za łącznika,
jak równie żstosuje się odpowiednie postanowienia maj ące zastosowanie do Cypru, wynikaj ące z
niniejszego Protokoł u.
3. Akty Unii wymienione w cz ęści trzeciej Za łącznika do Protokoł u nr 3 do Aktu Przyst ąpienia z
dnia 16 kwietnia 2003 roku s ązmieniane w sposób wskazany w wymienionym załą czniku, w celu
umoż liwienia Zjednoczonemu Królestwu utrzymania obni żeńi zwolnie ńzc ełi podatków na
dostawy na rzecz swoich sił zbrojn ych i personelu z nimi zwi ązanego, wprowadzonych przez Traktat
o Ustanowieniu Republiki Cypryjskiej (zwany dalej jako „Traktat o Ustanowieniu ”).
Artyku ł44
Artykuł yI I I —225-III-232 Konstytucji wraz z przepisami przyj ętymi na tej podstawie,
a takż e przepisami przyj ętymi zgodnie z artyku łem III-278 ust ęp 4 lit. b) Konstytucji maj ą
zastosowanie do stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa.
Artykuł 45
Osoby zamieszkuj ące lub zatrudnione na terytorium stref suwerennych, do których, zgodnie z
ustaleniami poczynionymi na mocy Traktatu o Ustanowieniu oraz zwi ązanej z nim Wymiany Not z
dnia 16 sierpnia 1960 r., maj ązastosowanie przepisy Republiki Cypryjskiej dotycz ące zabezpieczenia
społecznego, s ątraktowane dla celów rozporz ądzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca
1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społ ecznego do pracowników najemnych,
osób prowadz ących dzia łalnośćna własny rachunek i do cz łonków ich rodzin przemieszczaj ących się
we Wspólnocie (1), tak jak gdyby zamieszkiwali lub pracowali na terytorium Republiki Cypryjskiej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/321
(1) Dz.U. L 149 z 5.7.1971, str. 2.
Artykuł 46
1. Od Republiki Cypryjskiej nie wymaga się przeprowadzania kontroli osób przekraczaj ących
lądowe i morskie granice stref suwerennych, a wszelkie ograniczenia Unii dotycz ące przekraczania
granic zewn ętrznych nie maj ązastosowania do takich osób.
2. Zjednoczone Królestwo przeprowadza kontrol ęosób przekraczaj ących granice zewn ętrzne stref
suwerennych zgodnie z zobowi ązaniami okre ślonymi w cz ęści czwartej za łącznika do Protoko łun r3
do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku.
Artykuł 47
Aby zapewni ćskuteczną realizacj ęcelów niniejszego tytu łu, Rada mo że, na wniosek Komisji, przyj ąć
decyzjęeuropejsk ązmieniaj ącąartykuły 43-46 , w tym postanowienia za łącznika do Protokoł un r3
do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, lub też dotyczącązastosowania do stref
suwerennych innych postanowie ńKonstytucji i aktów Unii na okre ślonych przez siebie warunkach.
Rada stanowi jednomy ślnie. Komisja przed przedstawieniem wskazanego powy żej wniosku
konsultuje się ze Zjednoczonym Królestwem i Republik ąCypryjską .
Artykuł 48
1. Z zastrze żeniem ust ępu 2, Zjednoczone Królestwo jest odpowiedzialne za wprowadzenie w
życie niniejszego tytu łu w strefach suwerennych. W szczególnoś ci:
a) Zjednoczone Królestwo jest odpowiedzialne za stosowanie środków Unii, wskazanych w
niniejszym tytule w dziedzinie ce ł, podatków poś rednich i wspólnej polityki handlowej zwi ązanej
z towarami wprowadzanymi na terytorium Cypru lub opuszczaj ącymi terytorium Cypru przez
port lub port lotniczy znajduj ący się na obszarze stref suwerennych,
b) kontrola celna towarów przywo żonych do lub wywoż onych z wyspy Cypr przez sił y zbrojne
Zjednoczonego Królestwa przez port lub port lotniczy Republiki Cypryjskiej mo żeb yć
przeprowadzana na obszarze stref suwerennych,
c) Zjednoczone Królestwo jest odpowiedzialne za wydawanie licencji, zezwole ńlub certyfikatów,
które mog ąbyćwymagane zgodnie z jakimkolwiek środkiem Unii, maj ącym zastosowanie do
towarów przywoż onych do lub wywoż onych z wyspy Cypr przez sił y zbrojne Zjednoczonego
Królestwa.
2. Republika Cypryjska jest odpowiedzialna za zarz ądzanie i pł atności w odniesieniu do wszelkich
środków Unii, do otrzymania których mog ąbyćuprawnione osoby w strefie suwerennej w wyniku
zastosowania przepisów wspólnej polityki rolnej w strefach suwerennych zgodnie z artyku łem 44;
Republika Cypryjska jest odpowiedzialna wobec Komisji za dokonywanie takich wydatków.C 310/322 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
3. Bez uszczerbku dla postanowie ńustępów 1 i 2, Zjednoczone Królestwo mo że przekaza ć
właściwym organom Republiki Cypryjskiej, zgodnie z ustaleniami dokonanymi na podstawie
Traktatu o Ustanowieniu, wykonywanie jakichkolwiek funkcji na łożonych na Pa ństwo Cz łonkowskie
przez lub na mocy przepisów, o których mowa w artyku łach 43 —46.
4. Zjednoczone Królestwo i Republika Cypryjska wspó łpracującelem zapewnienia skutecznego
wprowadzenia w życie niniejszego tytu łu w strefach suwerennych i, tam, gdzie jest to w łaściwe
dokonuj ądalszych uzgodnie ńdotyczących przekazania uprawnie ńdo wprowadzania w życie
wszelkich przepisów, o których mowa w artyku łach 43 —46. Komisja otrzyma egzemplarz wszelkich
takich uzgodnie ń.
Artykuł 49
Jedynym celem uzgodnie ńprzewidzianych w niniejszym tytule jest uregulowanie szczególnej sytuacji
stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa na Cyprze i uzgodnienia te nie mog ąmiećzastosowania
do jakiegokolwiek innego terytorium Unii ani też nie mog ąstanowić,wc ałości lub w cz ęści,
precedensu dla jakichkolwiek innych szczególnych uzgodnie ń, które albo istniej ąjużw chwili
obecnej, albo mog ązostaćustanowione na innym terytorium europejskim, o którym mowa w
artykule IV-40 Konstytucji.
Artykuł 50
Od 1 maja 2004 roku co pi ęćlat Komisja skł ada Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie
sprawozdanie w sprawie wprowadzania w życie postanowie ńniniejszego tytu łu.
Artyku ł51
Postanowienia niniejszego tytu łum a jązastosowanie z uwzgl ędnieniem Deklaracji w sprawie stref
suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej na Cyprze, która w łącza
tekst preambu ły do Protokoł u nr 3 do Aktu Przyst ąpienia z 2003 roku, bez zmiany ich skutków
prawnych.
TYTUŁIV
POSTANOWIENIA W SPRAWIE ELEKTROWNI J ĄDROWEJ IGNALINA NA LITWIE
Artykuł 52
Uznając gotowo śćUnii do udzielenia adekwatnej, dodatkowej pomocy dla litewskich wysi łków
likwidacyjnych w stosunku do elektrowni j ądrowej Ignalina i podkre ślając ten wyraz solidarno ści,
Litwa zobowi ązałas iędo zamkni ęcia jednostki 1 elektrowni j ądrowej Ignalina przed 2005 rokiem i
jednostki 2 tej elektrowni najpó źniej do 31 grudnia 2009 roku i nast ępnie do likwidacji tych
jednostek.
Artykuł 53
1. W okresie 2004— 2006 Unia udzieli Litwie dodatkowej pomocy finansowej celem wsparcia jej
wysiłków likwidacyjnych i zmierzenia się z konsekwencjami zamkni ęcia i likwidacji elektrowni16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/323
jądrowej Ignalina (dalej jako „program Ignalina ”).
2. Decyzje o dzia łaniach podejmowanych na podstawie programu Ignalina i ich realizacja odbywa
sięzgodnie z przepisami przewidzianymi w rozporz ądzeniu Rady (EWG) nr 3906/89 z dnia
18 grudnia 1989 roku w sprawie pomocy gospodarczej dla niektórych pa ństw Europy Środkowej i
Wschodniej (1).
3. Program Ignalina obejmuje w szczególno ści: działania wspieraj ące likwidacj ęelektrowni j ądrowej
Ignalina, dzia łania w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego maj ące na celu uzyskanie zgodno ści
z dorobkiem i dzia łania dotycz ące modernizacji konwencjonalnych zdolno ści produkcyjnych,
zastępujących zdolno śćprodukcyjn ądwóch reaktorów elektrowni j ądrowej Ignalina oraz inne
działania, które s ąwynikiem decyzji o zamkni ęciu i likwidacji tej elektrowni, i które przyczyniaj ąsię
do koniecznej restrukturyzacji, uzyskania zgodno ści w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego i
modernizacji sektora produkcji, przesy łu i dystrybucji energii na Litwie, jak równie żdo poprawy
bezpiecze ństwa zaopatrzenia w energi ęi poprawy wydajno ści energetycznej na Litwie.
4. Program Ignalina obejmuje dzia łania wspierają ce personel elektrowni w utrzymywaniu
wysokiego poziomu bezpiecze ństwa operacyjnego w elektrowni j ądrowej Ignalina w okresie
poprzedzaj ącym zamkni ęcie i podczas likwidacji reaktorów.
5. W okresie 2004 —2006 kwota przeznaczona na program Ignalina wynosi 285 milionów EUR
przydzielonych środków, wypł acanych w równych partiach rocznych.
6. Dla niektórych dzia łańudziałśrodków w programie Ignalina mo że wynie śćdo 100 %
całk owitych wydatków. Nale ży podjąćwszelkie wysi łki w celu kontynuacji praktyk wspó łfinanso-
wania, ustanowionych w pomocy przedakcesyjnej dla litewskich wysi łków likwidacyjnych, jak
równieżw celu przyci ągnięcia wspó łfinansowania z innych źródeł, tam gdzie jest to w łaściwe.
7. Pomoc w ramach programu Ignalina lub jej cz ęść,m ożeb yćudostępniona jako wk ład Unii do
Międzynarodowego Funduszu Wspierania Likwidacji Elektrowni Ignalina, zarz ądzanego przez
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.
8. Pomoc publiczna ze źródełkrajowych, unijnych i mi ędzynarodowych:
a) na uzyskanie zgodno ści z dorobkiem w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego i dzia łaniami
dotyczącymi modernizacji Elektrowni Termicznej w Elektrenai na Litwie, co jest kluczowe dla
zastąpienia zdolno ści produkcyjnej dwóch reaktorów elektrowni j ądrowej Ignalina, oraz
b) na likwidacj ęelektrowni j ądrowej Ignalina
jest zgodna z rynkiem wewn ętrznym w kszta łcie okre ślonym w Konstytucji.C 310/324 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Dz.U. L 375 z 23.12.1989, str. 11.
9. Pomoc publiczna ze źródeł krajowych, unijnych i mi ędzynarodowych, przeznaczona
na wsparcie wysił ków litewskich, podejmowanych w celu zmierzenia się z konsekwencjami
zamknięcia i likwidacji elektrowni j ądrowej Ignalina, w szczególno ści pomoc pa ństwa przeznaczona
na popraw ębezpiecze ństwa dostaw energii mo żewk ażdym poszczególnym przypadku by ćuznana
za zgodn ą, na mocy Konstytucji, z rynkiem wewn ętrznym.
Artykuł 54
1. Uznaj ąc,że likwidacja elektrowni j ądrowej Ignalina ma charakter dł ugoterminowy i stanowi dla
Litwy wyj ątkowe obci ążenie finansowe, nieproporcjonalne wobec jej wielko ści i mo żliwoś ci
gospodarczych, Unia przez solidarność z Litwąudzieli dodatkowej pomocy Wspólnoty adekwatnej
do wysił ku likwidacyjnego po 2006 roku.
2. Program Ignalina jest w tym celu nieprzerwanie kontynuowany i przed łużony na okres po 2006
roku. Przepisy wykonawcze dla przed łużonego programu Ignalina zostaj ąprzyjęte zgodnie z
procedur ąokreślonąw artykule 35 i wchodz ąwżycie najpó źniej w dniu zakoń czenia perspektywy
finansowej okre ślonej w Porozumieniu Mi ędzyinstytucjonalnym z dnia 6 maja 1999 roku.
3.
Program Ignalina, przedł użony zgodnie z postanowieniami ust ępu 2, jest oparty na elementach i
zasadach okre ślonych w artykule 53.
4. Dla okresu objętego kolejnymi perspektywami finansowymi, ca łkowityśredni poziom środków
dla przed łużonego programu Ignalina musi by ćodpowiedni. Planowanie środków b ędzie oparte na
rzeczywistych potrzebach finansowych i mo żliwościach ich wykorzystania.
Artykuł 55
Bez uszczerbku dla postanowie ńartykułu 52, do 31 grudnia 2012 roku stosuje się ogólnąklauzulę
ochronn ąwymienion ąw artykule 26, je żeli zaburzone s ądostawy energii na Litwie.
Artykuł 56
Postanowienia niniejszego tytu łum a jązastosowanie z uwzgl ędnieniem Deklaracji w sprawie
elektrowni j ądrowej Ignalina na Litwie, która w łącza tekst preambu ły do Protokoł u nr 4 do Aktu
Przystąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, bez zmiany ich skutków prawnych.
TYTUŁV
POSTANOWIENIA W SPRAWIE TRANZYTU OSÓB DROGĄ LĄDOW ĄMIĘDZY OBWODEM
KALININGRADZKIM A POZOSTA ŁYMI CZ ĘŚCIAMI FEDERACJI ROSYJSKIEJ
Artyku ł57
Zasady i uzgodnienia Unii dotycz ące tranzytu osób drog ąlądowąmiędzy obwodem kaliningradzkim
a innymi cz ęściami Federacji Rosyjskiej, a w szczególno ści rozporz ądzenie Rady (WE) nr 693/2003 z
dnia 14 kwietnia 2003 roku ustanawiaj ące Uproszczony Dokument Tranzytowy (FTD), Uproszczony16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/325
Kolejowy Dokument Tranzytowy (FRTD) oraz zmieniaj ące Wspólne Instrukcje Konsularne i Wspólny
Podręcznik nie mog ąsame w sobie spowodowa ćopóźnienia lub przeszkodzi ćwp ełnym udziale
Litwy w dorobku Schengen, w łącznie ze zniesieniem kontroli na granicach wewn ętrznych.
Artykuł 58
Unia pomaga Litwie we wprowadzaniu w życie zasad i uzgodnie ńodnoszą cych siędo tranzytu osób
między obwodem kaliningradzkim i innymi cz ęściami Federacji Rosyjskiej w celu jak najszybszego i
pełnego udzia łu Litwy w strefie Schengen.
Unia pomaga Litwie w zarz ądzaniu tranzytem osób mi ędzy obwodem kaliningradzkim i innymi
częściami Federacji Rosyjskiej i w szczególno ści ponosi wszelkie dodatkowe koszty, jakie pojawi ąsię
przy wprowadzaniu w życie szczególnych przepisów dorobku przewidzianych w zakresie tego
tranzytu.
Artykuł 59
Bez uszczerbku dla suwerennych praw Litwy, jakiekolwiek dalsze akty dotycz ące tranzytu osób
między obwodem kaliningradzkim a innymi cz ęściami Federacji Rosyjskiej są przyjmowane przez
Radęna wniosek Komisji. Rada stanowi jednomy ślnie.
Artykuł 60
Niniejszy tytu łstosuje się z uwzgl ędnieniem Deklaracji w sprawie tranzytu osób drog ąlądową
między obwodem kaliningradzkim a innymi cz ęściami Federacji Rosyjskiej, która w łącza tekst
preambu ły do Protokoł u nr 5 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, bez zmiany jej
skutków prawnych.
TYTUŁVI
POSTANOWIENIA W SPRAWIE NABYWANIA „DRUGICH DOMÓW” NA MALCIE
Artyku ł61
Biorąc pod uwag ęograniczon ąliczbęmieszka ńna Malcie i bardzo ograniczon ąpowierzchni ę
terenów przeznaczonych do zabudowy, które mog ązaspokoi ćjedynie podstawowe potrzeby
wynikaj ące z obecnego rozwoju demograficznego, Malta mo że utrzymać wm o c y ,
na niedyskryminacyjnych zasadach, przepisy dotycz ące nabywania i posiadania nieruchomo ści dla
celów „drugich domów ”przez obywateli Pa ństw Członkowskich, którzy nie zamieszkiwali legalnie na
Malcie przez co najmniej pi ęćlat, wynikaj ące z ustawy o nieruchomo ściach (nabywanie przez
nierezydentów) (rozdzia ł246).C 310/326 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Malta stosuje procedury zezwole ńna nabywanie nieruchomo ści dla celów „drugich domów ”na
Malcie. Procedury te musz ąbyćoparte na opublikowanych, obiektywnych, trwa łych i przejrzystych
kryteriach. Kryteria te musz ąbyćstosowane w sposób niedyskryminuj ący i nieró żnicujący obywateli
Malty i innych Pa ństw Członkowskich. Malta zapewni, żewżadnym wypadku obywatele Pa ństw
Członkowskich nie b ędątraktowani w sposób bardziej restrykcyjny ni żobywatele pa ństw trzecich.
W przypadku gdy warto śćjednej takiej nieruchomoś ci, nabytej przez obywatela Pa ństwa
Członkowskiego, przekracza poziom okre ślony w przepisach prawa malta ńskiego, który wynosi
30 000 lirów malta ńskich za mieszkanie i 50 000 lirów malta ńskich za wszystkie rodzaje
nieruchomo ści inne ni żmieszkanie oraz nieruchomoś ci o wartoś ci historycznej, musi by ćwydane
zezwolenie. Malta mo że dokona ćpoprawek poziomów ustanowionych przez te przepisy, aby
uwzględnićzmiany cen na rynku nieruchomo ści na Malcie.
TYTUŁVII
POSTANOWIENIA W SPRAWIE ABORCJI NA MALCIE
Artykuł 62
Żadne z postanowie ńTraktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy lub traktatów i aktów
zmieniaj ących lub uzupe łniających ten Traktat nie wp ływa na stosowanie na terytorium Malty
ustawodawstwa krajowego dotycz ącego aborcji.
TYTUŁVIII
POSTANOWIENIA W SPRAWIE RESTRUKTURYZACJI POLSKIEGO HUTNICTWA ŻELAZA I STALI
Artykuł 63
1. Nie naruszaj ąc postanowie ńartykułów III-167 i III-168 Konstytucji, pomoc pa ństwa udzielan ą
przez Polsk ędla celów restrukturyzacji na rzecz okre ślonych cz ęści polskiego hutnictwa uznaje się za
zgodnąz rynkiem wewn ętrznym, pod warunkiem i ż:
a) okres, o którym mowa w artykule 8 ust ęp 4 Protokoł u 2 dotycz ącego produktów EWWiS do
Układu Europejskiego ustanawiaj ącego stowarzyszenie mi ędzy Wspólnotami Europejskimi i ich
Państwami Cz łonkowskimi z jednej strony a Rzecz ąpospolit ąPolskąz drugiej strony (1), został
przedłużony do 1 maja 2004 roku,
b) postanowienia planu restrukturyzacji, na podstawie którego powy ższy Protokó łzostał
przedłużony, sąprzestrzegane w ci ągu całego okresu 2002 —2006,
c) warunki okre ślone w niniejszym tytule są spełnione, oraz16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/327
(1) Dz.U. L 348 z 31.12.1993, str. 2.
d)żadna pomoc pa ństwa dla celów restrukturyzacji nie zostanie wypł acona na rzecz polskiego
hutnictwa po 1 maja 2004 roku.
2. Restrukturyzacja polskiego hutnictwa, wynikaj ąca z indywidualnych biznesplanów spół ek
wymienionych w za łączniku 1 do Protokoł u nr 8 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003
roku (zwanych dalej „spółkami objętymi pomoc ą”), oraz przeprowadzona zgodnie z warunkami
ustanowionymi w niniejszym tytule, zostanie zako ńczona nie póź niej niżdo 31 grudnia 2006 roku
(zwanego dalej „końcem okresu restrukturyzacji ”).
3. Wy łącznie spół ki objęte pomoc ąkwalifikuj ąsiędo otrzymania pomocy pa ństwa w ramach
programu restrukturyzacji polskiego hutnictwa żelaza i stali.
4. Spó łka objęta pomoc ąnie może:
a) w przypadku łączenia z inn ąspółkąniewymienion ąwz ałączniku 1 do Protokoł u nr 8 do Aktu
Przystąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, przenieść korzyści wynikaj ącej z pomocy udzielonej
spółce nią objętej,
b)
w okresie do 31 grudnia 2006 roku przej ąćaktywów jakiejkolwiek spół ki niewymienionej w
załączniku 1 do Protokoł u nr 8 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, której
upadłośćogłoszono.
5. Wszelka nast ępna prywatyzacja którejkolwiek ze spół ek objętych pomoc ąbędzie przeprowa-
dzana z zachowaniem przejrzysto ści oraz b ędzie uwzgl ędniaćwarunki i zasady dotycz ące
ekonomicznej żywotności, pomocy pa ństwa i ograniczenia zdolno ści produkcyjnych, okre ślone w
niniejszym tytule. Żadna dodatkowa pomoc nie zostanie udzielona w ramach sprzeda ży
jakiejkolwiek spół ki lub poszczególnych aktywów.
6. Cał kowita pomoc na cele restrukturyzacji, która ma zosta ćudzielona spół kom objętym pomoc ą,
zostanie okre ślona w uzasadnieniach zawartych w zatwierdzonym planie restrukturyzacji polskiego
hutnictwa żelaza i stali oraz indywidualnych biznes planach zatwierdzonych przez Rad ę. Jednakżew
żadnym przypadku pomoc wypł acona w okresie od 1997 do 2003 roku i nie przekroczy kwoty
3 387 070 000 PLN.
Z tej sumy ca łkowitej,
a) odno śnie do Polskich Hut Stali (zwanych dalej „PHS”), pomoc na cele restrukturyzacji już
udzielona lub która ma zosta ćudzielona, od roku 1997 do ko ńca roku 2003, nie przekroczy
kwoty 3 140 360 000 PLN. PHS otrzyma łyj uż62 360 000 PLN jako pomoc na cele
restrukturyzacji w okresie 1997 —2001. PHS otrzymuj ądalsząpomoc na cele restrukturyzacji
wynoszącąmaksymalnie 3 078 000 000 PLN w 2002 i 2003 roku w zale żności od wymogów
wyznaczonych w zatwierdzonym planie restrukturyzacji (kwota ma zosta ćwypłacona w ca łości
w 2002 roku, je żeli przed łużenie okresu karencji zgodnie z Protoko łem 2 do Uk ładu
Europejskiego ustanawiają cego stowarzyszenie mi ędzy Wspólnotami Europejskimi i ich
Państwami Cz łonkowskimi z jednej strony a Polsk ąz drugiej strony nast ąpi do koń ca 2002
roku, w przeciwnym razie w 2003 roku),
b) odno śnie do Huty Andrzej S.A., Huty Bankowej Sp. z o.o., Huty Batory S.A., Huty Buczek S.A.,
Huty L.W. Sp. z o.o., Huty Łabędy S.A. oraz Huty Pokój S.A (zwane dalej „innymi spół kami
objętymi pomoc ą”) pomoc na cele restrukturyzacji dla sektora hutnictwa już udzielona lub która
zostanie udzielona, od 1997 roku do ko ńca 2003 roku, nie przekroczy kwoty 246 710 000 PLN.
Przedsiębiorstwa te ju żotrzyma łyk w o tę37 160 000 PLN pomocy na cele restrukturyzacji w
okresie 1997 —2001. Otrzymuj ąone dalsz ąpomoc na cele restrukturyzacji wynosz ącą
mak
symalnie 210 210 000 PLN w zale żności od wymogów wyznaczonych w zatwierdzonymC 310/328 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
planie restrukturyzacji (z czego kwot ę182 170 000 PLN w 2002 roku oraz kwot ę
27 380 000 PLN w roku 2003, je żeli przed łużenie okresu karencji zgodnie z Protoko łem 2
do Układu Europejskiego ustanawiaj ącego stowarzyszenie mi ędzy Wspólnotami Europejskimi
ii c hP aństwami Cz łonkowskimi z jednej strony a Polsk ąz drugiej strony, nast ąpi do koń ca 2002
roku, w przeciwnym razie kwota 210 210 000 PLN w 2003 roku).
Polska nie udzieli żadnej dodatkowej pomocy pa ństwa na cele restrukturyzacji na rzecz polskiego
hutnictwa.
7. W okresie 1997 —2006 Polska obni ży zdolno ści produkcyjne netto o minimum 1 231 000 ton
dla wyrobów gotowych. Wskazana ca łkowita wielkość obejmuje obni żenia zdolno ści produkcyjnych
netto w wysokoś ci przynajmniej 715 000 ton na rok dla wyrobów walcowanych na gor ąco,
716 000 ton na rok dla wyrobów walcowanych na zimno, jak równie żzwiększenia zdolno ści o
maksymalnie 200 000 ton na rok dla innych wyrobów gotowych.Obniżenie zdolno ści produkcyjnych mierzone jest wy łącznie na podstawie trwa łego zamkni ęcia
instalacji produkcyjnych przez ich fizyczne zniszczenie w taki sposób, i żinstalacje te nie mog ą
zostaćprzywrócone do u żytku. Og łoszenie upad łości spół ki z sektora hutnictwa nie stanowi
obniżenia zdolno ści produkcyjnych.
Poziom netto obni żenia
zdolno ści produkcyjnych wskazany w za łączniku 2 do Protokoł un r8d o
Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku stanowi minimalne i rzeczywiste obni żenie
zdolności produkcyjnych netto, które ma zosta ćosiągnięte w ramach harmonogramu, który zostanie
ustalony na podstawie polskiego ostatecznego programu restrukturyzacji oraz poszczególnych
biznesplanów zgodnie z Uk ładem Europejskim ustanawiaj ącym stowarzyszenie mi ędzy Wspólno-
tami Europejskimi i ich Pa ństwami Cz łonkowskimi z jednej strony a Polsk ąz drugiej strony, z
uwzględnieniem celu osią gnięcia ekonomicznej żywotności spół ek obję tych pomoc ądo 31 grudnia
2006 roku.
8. Wprowadza się wżycie biznesplan dla spół ki objętej pomoc ąPHS. W szczególno ści:
a) wysi łki restrukturyzacyjne skoncentrowane s ąna:
i) zreorganizowaniu instalacji produkcyjnych PHS wed ług produktów oraz utworzeniu
struktury horyzontalnej wed ług funkcji (zakupy, produkcja, sprzeda ż),
ii) ustanowieniu w PHS ujednoliconej struktury zarz ądzania umoż liwiającej peł ne wykorzys-
tanie synergii w ramach konsolidacji,
iii) zmianie strategicznych celów PHS z orientacji produkcyjnej na orientacj ęrynkową,
iv) poprawie wydajno ści i skuteczno ści zarządzania PHS oraz poprawie kontroli sprzeda ży
bezpośredniej,
v) dokonaniu przegl ądu przez PHS, bior ąc pod uwag ęwzględy zdrowej gospodarki, strategii
spółek wydzielonych ( spin-off ) i, tam gdzie jest to konieczne, dokonanie ponownego
włączenia us ług do spół ki dominuj ącej,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/329
vi) dokonaniu przez PHS przegl ądu asortymentu produktów, zmniejszenia nadprodukcji
półwyrobów d ługich oraz ogólne przesuni ęcie w kierunku rynku produktów o wi ększej
wartoś ci dodanej,
vii) dokonaniu przez PHS inwestycji maj ących na celu popraw ęjakoś ci wyrobów gotowych,
szczególną uwagępoświęca się osiągnięciu w zak ładzie PHS w Krakowie poziomu jako ści
produktów 3-Sigma do dnia wskazanego w harmonogramie wprowadzenia w życie
programu restrukturyzacji PHS, a najpó źniej do koń ca 2006 roku,
b) redukcje kosztów b ędąmaksymalizowane w PHS podczas okresu restrukturyzacji poprzez
oszczędności wynikają ce z efektywnego wykorzystania energii, poprawę zakupów oraz
zapewnienie poziomu wydajno ści porównywalnego z poziomami osi ąganymi w Unii,
c) program restrukturyzacji zatrudnienia zostanie wprowadzony w życie, a poziom wydajno ści
porównywalny z tym uzyskiwanym przez grupy producentów przemys łu hutniczego w Unii
zostanie osią gnięty do 31 grudnia 2006 roku, co ustalone zostanie w oparciu o skonsolidowane
dane uwzgl ędniające zatrudnienie po średnie w spół kach us ługowych nale żących w 100 % do
spółek objętych pomoc ą,
d) jakakolwiek prywatyzacja nast ąpi z zachowaniem zasady przejrzysto ści oraz peł nej warto ści
rynkowej PHS. Żadna dodatkowa pomoc nie zostanie udzielona w ramach sprzeda ży.
9. Wprowadza się wżycie biznesplany dla pozosta łych spół ek objętych pomoc ą. W szczególnoś ci:
a) dla wszystkich pozosta łych spółek objętych pomoc ąwysiłki restrukturyzacyjne skoncentrowane
sąna:
i) zmianie strategicznych celów z orientacji produkcyjnej na orientacj ęrynkową,
ii) poprawie wydajno ści i skuteczno ści zarządzania spół ek oraz poprawie kontroli sprzeda ży
bezpośredniej,
iii) dokonaniu przegl ądu, bior ąc pod uwag ęwzględy zdrowej gospodarki, strategii spół ek
zależnych ( spin-off ) i tam gdzie jest to konieczne dokonaniu ponownego w łączenia us ług do
spółek dominuj ących,
b) w odniesieniu do Huty Bankowej, wprowadzeniu w życie programu obni żenia kosztów,
c) w odniesieniu do Huty Buczek, uzyskaniu niezb ędnego wsparcia finansowego od kredytodawców
oraz lokalnych instytucji finansowych oraz realizacji programu obni żenia kosztów, w łączającw
t
o obniżenie kosztów inwestycji poprzez adaptacj ęistniejących instalacji produkcyjnych,
d) w odniesieniu do Huty Łabędy, realizacji programu obni żenia kosztów oraz zmniejszenie
uzależnienia od przemys łu górniczego,
e) w odniesieniu do Huty Pokój, uzyskaniu w spół kach zale żnych mi ędzynarodowych standardów
wydajno ści, wprowadzenie w życie oszcz ędności energii oraz rezygnacja z proponowanych
inwestycji w dziale obróbki i konstrukcji,C 310/330 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
f) w odniesieniu do Huty Batory, wynegocjowaniu porozumienia z wierzycielami oraz instytucjami
finansowymi w sprawie zmiany terminów p łatności zobowi ązań ip ożyczek inwestycyjnych.
Spółka równie żzapewni znacz ące dodatkowe obni żki kosztów zwi ązane z restrukturyzacją
zatrudnienia i popraw ąuzysków,
g) w odniesieniu do Huty Andrzej, zapewnieniu ustabilizowanej podstawy finansowej dla jej
rozwoju, poprzez wynegocjowanie porozumienia mię dzy obecnymi po życzkodawcami spó łki,
długoterminowymi kredytodawcami, kredytodawcami handlowymi oraz instytucjami finanso-
wymi. Muszą zostaćdokonane dodatkowe inwestycje w walcowni gor ącej rur, jak równie ż
realizacja programu redukcji zatrudnienia,
h) w odniesieniu do Huty L.W., przeprowadzeniu inwestycji zwi ązanych z projektem walcowni
gorących, urz ądzeniami transportu pionowego oraz ochron ąśrodowiska. Spó łka osią gnie
równieżwyższy poziom wydajno ści poprzez restrukturyzacj ęzatrudnienia oraz ograniczenie
kosztów us ług zewn ętrznych.
10. Jakiekolwiek pó źniejsze zmiany w ogólnym planie restrukturyzacji oraz w indywidualnych
planach musz ąbyćzatwierdzone przez Komisj ęoraz, tam gdzie jest to konieczne, przez Rad ę.
11. Wprowadzenie w życie planu restrukturyzacji nast ąpi w warunkach peł nej przejrzystoś ci oraz
na podstawie zasad zdrowej gospodarki rynkowej.
12. Komisja i Rada dokł adnie monitoruj ąwprowadzanie w życie restrukturyzacji oraz spe łnienie
warunków ustanowionych w niniejszym tytule w zakresie ekonomicznej żywotności, pomocy
państwa oraz obni żenia zdolno ści produkcyjnych przed i po 1 maja 2004 roku, do ko ńca okresu
restrukturyzacji, zgodnie z ust ępami 13 —18. W tym celu Komisja skł ada sprawozdanie Radzie.
13. Oprócz monitorowania pomocy pa ństwa, Komisja oraz Rada monitorują restrukturyzacj ę
według wska źników okre ślonych w załączniku 3 do Protokoł u nr 8 do Aktu Przyst ąpienia z dnia
16 kwietnia 2003 roku. Odniesienia dokonane w powy ższym Za łączniku do punktu 14 Protokoł u,
zawarte w wymienionym za łączniku, nale ży rozumie ćjako odniesienia do ust ępu 14 niniejszego
artykułu.
14. Proces monitorowania obejmuje niezale żnąocenę, która ma zosta ćprzeprowadzona w latach
2003, 2004, 2005 i 2006. Stosuje się test ekonomicznej żywotności przyj ęty przez Komisj ę,a
badanie wydajno ści jest cz ęściątej oceny.
15. Polska w pe łni stosuje si ędo wszystkich uzgodnie ńdotyczą cych monitorowania.
W szczególno ści:
a)
Polska co 6 miesi ęcy przedstawia Komisji sprawozdania dotycz ące restrukturyzacji spół ek
objętych pomoc ą, do 15 marca i 15 wrze śnia każdego roku, a żdo koń ca okresu restrukturyzacji,
b) pierwsze sprawozdanie zostanie przedstawione Komisji do 15 marca 2003 roku, a ostatnie
sprawozdanie do 15 marca 2007 roku, chyba że Komisja postanowi inaczej,
c) sprawozdania zawieraj ąwszystkie informacje niezb ędne do monitorowania procesu restruktu-
ryzacji, pomocy pa ństwa oraz obni żenia i wykorzystania zdolno ści produkcyjnych oraz
dostarczaj ąwystarczaj ące dane finansowe umo żliwiające przeprowadzenie oceny wskazuj ącej,
czy warunki i wymogi zawarte w niniejszym tytule zosta ły spełnione. Sprawozdania zawieraj ąco16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/331
najmniej informacje wskazane w za łączniku 4 do Protokoł u nr 8 do Aktu Przyst ąpienia z dnia
16 kwietnia 2003 roku, w stosunku do którego Komisja zastrzega sobie prawo zmiany zgodnie
zd oświadczeniem zdobytym w okresie procesu monitorowania. W za łączniku 4 do Protokoł u
nr 8 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, odniesienia do punktu 14 Protoko łu
należy rozumie ćjako odniesienia do ust ępu 14 niniejszego artyku łu. Oprócz poszczególnych
sprawozda ńz działalności spół ek objętych pomoc ąsporzą dza się równieżsprawozdanie
dotyczące ogólnej sytuacji w polskim hutnictwie, obejmuj ące przedstawienie ostatnich tendencji
makroekonomicznych,
d)ponadto Polska musi przedstawi ćwszystkie dodatkowe informacje niezb ędne
do przeprowadzenia niezale żnej oceny, o której mowa w ustę pie 14,
e) Polska zobowi ąże spół ki objęte pomoc ądo ujawnienia wszystkich w łaściwych danych, które w
innych okoliczno ściach mog łyby zosta ćuznane za poufne. W ramach sporz ądzania sprawozda ń
dla Rady, Komisja zapewni, i żinformacje poufne dotycz ące poszczególnych spó łek nie zostaną
ujawnione.
16. Komisja mo żewk ażdym czasie podj ąćdecyzjęo dokonaniu przez niezale żnego konsultanta
oceny wyników monitorowania, przeprowadzeniu przez niego wszelkich niezb ędnych bada ńoraz o
sporzą dzeniu sprawozdania dla Komisji i Rady.
17. Jeżeli Komisja ustali, na podstawie procesu monitorowania, i żmiały miejsce znaczne
odchylenia w danych finansowych, w oparciu o które zosta ła dokonana ocena ekonomicznej
żywotności, moż ew y m a g a ćod Polski podj ęcia odpowiednich środków maj ących na celu
wzmocnienie lub zmian ęśrodków restrukturyzacyjnych w odpowiednich spół kach objętych pomoc ą.
18. Jeżeli proces monitorowania wyka że, iż:
a) warunki wskazane w uzgodnieniach przej ściowych zawartych w niniejszym tytule nie zosta ły
spełnione, lub
b) zobowi ązania podj ęte w ramach przed łużenia okresu, w którym Polska b ędzie mog ła wyjątkowo
udzielaćpomocy pa ństwa dla celów restrukturyzacji jej przemys łu hutniczego zgodnie z
Układem Europejskim ustanawiaj ącym stowarzyszenie mi ędzy Wspólnotami Europejskimi i ich
Państwami Cz łonkowskimi z jednej strony a Polsk ąz drugiej strony nie zosta ły wykonane, lub
c) Polska w trakcie okresu restrukturyzacji udzieli ła dodatkowej niezgodnej pomocy pa ństwa na
rzecz hutnictwa i spół ek objętych pomoc ąw szczególnoś ci,
uzgodnienia przej ściowe ustanowione w niniejszym tytule nie wywieraj ąskutku.
Komisja podejmie odpowiednie środki, na mocy których ka żda spół ka będzie zobowi ązana
do zwrotu pomocy otrzymanej z naruszeniem warunków ustanowionych w niniejszym tytule.C 310/332 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
TYTUŁIX
W SPAWIE JEDNOSTKI 1 I JEDNOSTKI 2 ELEKTROWNI J ĄDROWEJ BOHUNICE V1 NA S ŁOWACJI
Artyku ł64
Słowacja zobowi ązuje się do zamkni ęcia jednostki 1 elektrowni j ądrowej Bohunice V1 najpó źniej do
31 grudnia 2006 roku i jednostki 2 tej elektrowni najpó źniej do 31 grudnia 2008 roku i nast ępnie
do likwidacji tych jednostek.
Artykuł 65
1. W latach 2004 —2006, Unia dostarczy S łowacji pomoc finansow ąna wsparcie jej wysił ków
likwidacyjnych i zmierzenie się z konsekwencjami zamkni ęcia i likwidacji jednostki 1 i jednostki 2
elektrowni j ądrowej Bohunice V1 (zwan ądalej „pomocą”).
2. Decyzje o pomocy i ich realizacja odbywa si ęzgodnie z przepisami przewidzianymi
w rozporz ądzeniu Rady (EWG) nr 3906/89 z dnia 18 grudnia 1989 r. w sprawie pomocy
gospodarczej dla niektórych pa ństw Europy Środkowej i Wschodniej (1).
3. W latach 2004— 2006 kwota pomocy wynosi 90 milionów EUR przydzielonych środków,
wypł acanych w równych ratach rocznych.
4. Pomoc lub jej cz ęśćmożeb yćudostępniona jako wk ład Unii do Mi ędzynarodowego Funduszu
Wspierania Likwidacji Elektrowni Bohunice, zarz ądzanego przez Europejski Bank Odbudowy i
Rozwoju.
Artykuł 66
Unia uznaje, że likwidacja elektrowni j ądrowej Bohunice V1 musi by ćkontynuowana poza ramami
perspektyw finansowych okre ślonych w Porozumieniu Mi ędzyinstytucjonalnym z dnia 6 maja 1999
roku i że wysiłek ten stanowi dla S łowacji istotne obci ążenie finansowe. Decyzje w sprawie
kontynuacji pomocy Unii w tej dziedzinie po 2006 roku uwzgl ędniąte okoliczno ści.
Artykuł 67
Niniejszy tytu łma zastosowanie z uwzgl ędnieniem Deklaracji w sprawie jednostki 1 i jednostki 2
elektrowni j ądrowej Bohunice na S łowacji, która w łącza tekst preambu ły do Protokoł u nr 9 do Aktu
Przystąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, bez zmiany jej skutków prawnych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/333
(1) Dz.U. L 375 z 23.12.1989, str. 11.
TYTUŁX
POSTANOWIENIA W SPRAWIE CYPRU
Artykuł 68
1. Stosowanie dorobku wspólnotowego i dorobku Unii zawiesza si ęna tych obszarach Republiki
Cypryjskiej, na których Rz ąd Republiki Cypryjskiej nie sprawuje efektywnej kontroli.
2. Rada, na wniosek Komisji, podejmuje decyzj ęo cofnięciu zawieszenia, o którym mowa w
ustępie 1. Rada stanowi jednomy ślnie.
Artykuł 69
1. Rada, na wniosek Komisji, okre śla warunki, na jakich przepisy prawa Unii stosuje się do linii
dzielącej obszary, o których mowa w artykule 68, oraz obszary, na których Rz ąd Republiki
Cypryjskiej sprawuje efektywn ąkontrolę. Rada stanowi jednomy ślnie.
2. Granic ęmiędzy wschodnią strefąsuwerenn ąi obszarami, o których mowa w artykule 68,
traktuje się jako częśćgranic zewn ętrznych stref suwerennych dla celów cz ęści IV Za łącznika do
Protokoł u nr 3 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku w sprawie stref suwerennych
Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej na Cyprze przez okres zawieszenia
stosowania dorobku wspólnotowego i dorobku Unii zgodnie z artyku łem 68.
Artykuł 70
1.Żadne postanowienie niniejszego tytu łu nie wyklucza środków maj ących na celu wspieranie
rozwoju gospodarczego obszarów, o których mowa w artykule 68.
2.Środki takie nie wp ływająna stosowanie dorobku wspólnotowego i dorobku Unii na warunkach
wskazanych w niniejszym Protokole w jakiejkolwiek innej cz ęści Republiki Cypryjskiej.
Artyku ł71
W przypadku wypracowania rozwi ązania kwestii cypryjskiej Rada, na wniosek Komisji, podejmuje
decyzjęo dostosowaniach warunków odnosz ących się do przyst ąpienia Cypru do Unii w odniesieniu
do Cypryjskiej Wspólnoty Tureckiej. Rada stanowi jednomy ślnie.
Artyku ł72
Niniejszy tytu łma zastosowanie z uwzgl ędnieniem Deklaracji w sprawie Cypru, która w łącza tekst
preambu ły do Protokoł u nr 10 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, bez zmiany jej
skutków prawnych.C 310/334 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
CZĘŚĆ TRZECIA
POSTANOWIENIA W SPRAWIE ZA ŁĄCZNIKÓW DO AKTU PRZYST ĄPIENIA Z DNIA 16
KWIETNIA 2003 ROKU
Artyku ł73
Załączniki I i III —XVII do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, dodatki do nich oraz
załączniki do Protokoł ów 2, 3 i 8 do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku (1) stanowi ą
integralną częśćniniejszego Protokoł u.
Artyku ł74
1. Odniesienia do „Traktatu o Przyst ąpieniu ”, dokonane w za łącznikach okre ślonych w artykule 73
niniejszego Protokoł u, należy rozumie ćjako odniesienia do traktatu okre ślonego w artykule IV-437
ustęp 2 lit. e) Konstytucji, a odniesienia do daty lub momentu podpisania tego Traktatu nale ży
rozumie ćjako odniesienia do dnia 16 kwietnia 2003 roku oraz odniesienia do daty przyst ąpienia
należy rozumie ćjako odniesienia do 1 maja 2004 roku.
2. Bez uszczerbku dla akapitu drugiego, odniesienia do „niniejszego Aktu ”, dokonane w artykule
73 niniejszego Protokoł u, należy rozumie ćjako odniesienia do Aktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia
2003 roku.
Odniesienia do postanowie ńAktu Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia 2003 roku, dokonane
wZ ałącznikach okre ślonych w artykule 73 niniejszego Protoko łu, należy rozumie ćjako odniesienia
do niniejszego Protoko łu, zgodnie z nast ępującątabeląrównoważ ności.
Akt Przyst ąpienia z 16 kwietnia 2003 roku Protokó ł
Artykuł21 Artykuł12
Artykuł22 Artykuł13
Artykuł24 Artykuł15
Artykuł32 Artykuł21
Artykuł37 Artykuł26
Artykuł52 Artykuł32
3. Terminy wymienione poni żej, które wyst ępująwz ałącznikach okre ślonych w artykule 73,
należy rozumie ćzgodnie z definicjami podanymi w poni ższej tabeli, chyba że odnosz ąsięone
wyłącznie do sytuacji prawnych powsta łych przed wej ściem w życie Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/335
(1) Dz.U. L 236 z 23.9.2003, str. 33.
Terminy u żyte w za łącznikach okre ślone w artykule 73 Znaczenie
Traktat ustanawiaj ący Wspólnotę Europejsk ą Konstytucja
Traktat o Unii Europejskiej Konstytucja
Traktaty stanowi ące podstaw ęUnii Europejskiej Konstytucja
Wspólnota (Europejska) Unia
Rozszerzona Wspólnota Unia
Wspólnota Unia
UE Unia
Rozszerzona Unia lub rozszerzona UE Unia
Na zasadzie odstępstwa od akapitu poprzedniego, znaczenie terminu „wspólnotowe ”pozostaje
niezmienione, je żeli jest ono zwi ązane z terminami „preferencje ”i„rybołówstwo” .
4. Odniesienia do postanowie ńTraktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ąlub jego cz ęści,
dokonane w za łącznikach okre ślonych w artykule 73 niniejszego Protoko łu, należy rozumie ćjako
odniesienia do postanowie ńKonstytucji lub jej cz ęści, zgodnie z nast ępującątabeląrównoważ ności.
Traktat WE Konstytucja
Częśćtrzecia tytu łIC zęśćIII tytułIII rozdzia łI sekcja 3
Częśćtrzecia tytu łI rozdzia ł1C z ęśćIII tytułIII rozdzia łI sekcja 3
podsekcja 1
Częśćtrzecia tytu łII CzęśćIII tytułIII rozdzia łIII sekcja 4
Częśćtrzecia tytu łIII CzęśćIII tytułIII rozdzia łI sekcje 2 i 4
Częśćtrzecia tytu łIV rozdział 1C z ęśćIII tytułIII rozdzia łI sekcja 5
Artykuł31 ArtykułIII-155
Artykuł39 ArtykułIII-133
Artykuł49 ArtykułIII-144
Artykuł58 ArtykułIII-158
Artykuł87 ArtykułIII-167
Artykuł88 ArtykułIII-168
Artykuł226 ArtykułIII-360
Załącznik I Załącznik I
5. W przypadku gdy za łączniki okre ślone w artykule 73 niniejszego Protoko łu stanowi ą,że Rada
lub Komisja przyjmuje akty prawne, akty te sporz ądzane sąw formie rozporz ądzeńeuropejskich lub
decyzji europejskich.C 310/336 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
10. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE PROCEDURY DOTYCZ ĄCEJ NADMIERNEGO DEFICYTU
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC ustalićszczegół y procedury dotycz ącej nadmiernego deficytu, okre ślonej w artykule III-184 Konstytucji,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Wartości odniesienia okre ślone w artykule III-184 ust ęp 2 Konstytucji s ąnastępujące:
a) 3 % dla stosunku planowanego lub rzeczywistego deficytu publicznego do produktu krajowego
brutto w cenach rynkowych,
b) 60% dla stosunku zadł użenia publicznego do produktu krajowego brutto w cenach rynkowych.
Artyku ł2
Dla celów artyku łu III-184 Konstytucji i niniejszego Protoko łu:
a)„publiczny ”oznacza dotycz ący całej władzy publicznej, czyli rz ądu centralnego, w ładz
regionalnych lub lokalnych i funduszy ubezpiecze ńspołecznych, z wyłączeniem operacji
handlowych w rozumieniu Europejskiego Systemu Zintegrowanej Rachunkowo ści Gospodarczej,
b)„deficyt ”oznacza po życzki netto, zgodnie z definicj ąw Europejskim Systemie Zintegrowanej
Rachunkowoś ci Gospodarczej,
c)„inwestycja” oznacza tworzenie trwa łego kapita łu brutto, zgodnie z definicj ąw Europejskim
Systemie Zintegrowanej Rachunkowo ści Gospodarczej,
d)„zadłużenie”oznacza ca łkowitą sumęzadłużenia brutto w warto ści nominalnej, wystę pującąna
koniec roku i skonsolidowaną dla wszystkich sektorów w ładzy publicznej, zgodnie z definicj ą
zawartąw lit. a).16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/337
Artyku ł3
Aby zapewni ćefektywno śćprocedury stosowanej w przypadku nadmiernego deficytu, rz ądy Państw
Członkowskich, w ramach tej procedury, są odpowiedzialne za deficyt publiczny zdefiniowany w
artykule 2 lit. a). Pa ństwa Cz łonkowskie zapewniaj ą, by krajowe procedury w sferze bud żetowej
pozwoli ły im wywi ązaćsięz zobowi ązań w tej dziedzinie, wynikaj ących z Konstytucji. Pa ństwa
Członkowskie zdaj ąKomisji regularnie i bezzw łocznie sprawozdania dotycz ące ich planowanych i
rzeczywistych deficytów oraz poziomów ich zadł użeń.
Artyku ł4
Dane statystyczne, z których korzysta si ęprzy stosowaniu niniejszego Protoko łu, sądostarczane
przez Komisj ę.C 310/338 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
11. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE KRYTERIÓW KONWERGENCJI
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC ustalićszczegół y dotycz ące kryteriów konwergencji, którymi Unia b ędzie się kierowa ćprzy przyjmowaniu
decyzji okre ślonych w artykule III-198 Konstytucji w celu uchylenia derogacji tych Pa ństw Cz łonkowskich, które zosta ły
niąobjęte,
UZGODNI ŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Kryterium stabilno ści cen okre ślone w artykule III-198 ust ęp 1 lit. a) Konstytucji oznacza, że dane
Państwo Cz łonkowskie ma trwał y poziom stabilno ści cen, a średnia stopa inflacji, odnotowana w
tym państwie w cią gu jednego roku poprzedzaj ącego badanie, nie przekracza o wi ęcej niż 1,5 punktu
procentowego inflacji trzech Pa ństw Członkowskich o najbardziej stabilnych cenach. Inflacja
mierzona jest za pomoc ąwskaźnika cen artyku łów konsumpcyjnych na porównywalnych
podstawach, z uwzgl ędnieniem ró żnic w definicjach krajowych.
Artyku ł2
Kryterium sytuacji finansów publicznych, okre ślone w artykule III-198 ust ęp 1 lit. b) Konstytucji,
oznacza, że w czasie badania dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie jest objęte decyzj ąeuropejsk ąRady
określoną w artykule III-184 ust ęp 6 Konstytucji, stwierdzaj ącąistnienie nadmiernego deficytu.
Artyku ł3
Kryterium udzia łu w mechanizmie kursów walut Europejskiego Systemu Walutowego, okreś lonego
w artykule III-198 ust ęp 1 lit. c) Konstytucji, oznacza, że dane Pa ństwo Cz łonkowskie stosował o
nor
malne granice waha ń, przewidziane w mechanizmie kursów walut Europejskiego Systemu
Walutowego, bez powa żnych napi ęćco najmniej przez dwa lata przed badaniem. W szczególno ści,
Państwo Cz łonkowskie nie zdewaluowa ło bilateralnego kursu wymiany swojej waluty wobec euro z
własnej inicjatywy przez ten sam okres.
Artyku ł4
Kryterium konwergencji stóp procentowych okre ślone w artykule III-198 ust ęp 1 lit. d) Konstytucji
oznacza, żewc iągu jednego roku przed badaniem średnia nominalna dł ugoterminowa stopa
procentowa w danym Pa ństwie Cz łonkowskim nie przekracza ław ięcej niż o dwa punkty procentowe
stopy procentowej trzech Pa ństw Członkowskich o najbardziej stabilnych cenach. Stopy procentowe
oblicza się na podstawie d ługoterminowych obligacji pa ństwowych lub porównywalnych papierów
wartoś ciowych, z uwzgl ędnieniem ró żnic w definicjach krajowych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/339
Artyku ł5
Dane statystyczne, z których korzysta si ęprzy stosowaniu niniejszego Protoko łu, sądostarczane
przez Komisj ę.
Artyku ł6
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim,
Europejskim Bankiem Centralnym oraz Komitetem Ekonomiczno-Finansowym okre ślonym w
artykule III-192 Konstytucji, przyjmuje odpowiednie przepisy w celu ustanowienia szczegó łów
określonych w artykule III-198 Konstytucji kryteriów konwergencji, które zast ąpiąniniejszy Protokół .C 310/340 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
12. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE EUROGRUPY
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC sprzyja ćwarunkom silniejszego wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej i w tym celu pragn ąc rozwija ć
corazściślejszą koordynację polityk gospodarczych w strefie euro,
ŚWIADOME konieczno ści ustanowienia postanowie ńszczególnych w celu pog łębienia dialogu mi ędzy Państwami
Członkowskimi, których walut ąjest euro, w oczekiwaniu na moment, w którym euro stanie si ęwalutąwszystkich
Państw Cz łonkowskich Unii,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Ministrowie Pa ństw Członkowskich, których walut ąjest euro, zbieraj ąsięna nieformalnych
spotkaniach. Spotkania te odbywaj ąsię, w miarę potrzeby, w celu rozpatrzenia spraw zwi ązanych ze
szczególnymi obowi ązkami, jakie na nich ci ążąw związku z jedną walutą. Komisja bierze udzia łw
tych spotkaniach. Europejski Bank Centralny jest zapraszany do wzi ęcia udzia łu w tych spotkaniach
przygotowywanych przez przedstawicieli ministrów do spraw finansów Pa ństw Członkowskich,
których walut ąjest euro, oraz przez przedstawicieli Komisji.
Artyku ł2
Ministrowie Pa ństw Członkowskich, których walutą jest euro, wybieraj ąprzewodnicz ącego na okres
dwóch i pó łroku wi ększościątych Państw Członkowskich.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/341
13. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE NIEKTÓRYCH POSTANOWIE ŃDOTYCZ ĄCYCH
ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓ ŁNOCNEJ
W ZAKRESIE UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
UZNAJĄC,że Zjednoczone Królestwo nie jest zobowi ązane do przyj ęcia euro, je żeli jego Parlament i rz ąd nie przyjmą
odrębnej decyzji w tej sprawie,
BIORĄC POD UWAG Ę,że1 6p aździernika 1996 roku i 30 pa ździernika 1997 roku rz ąd Zjednoczonego Królestwa
notyfikował Radzie zamiar nieuczestniczenia w trzecim etapie unii gospodarczej i walutowej, zgodnie z warunkami
ustępu 1 Protokoł u w sprawie niektórych postanowie ńdotyczących Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i
Irlandii Pół nocnej, za łączonego do Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnotę Europejsk ą,
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI,żer ząd Zjednoczonego Królestwa praktykuje finansowanie swoich potrzeb
kredytowych poprzez sprzeda żdługów sektorowi prywatnemu,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Zjednoczone Królestwo nie jest zobowi ązane do przyj ęcia euro, chyba że taki zamiar notyfikuje
Radzie.
Artyku ł2
Artykuły3—8 i 10 maj ązastosowanie do Zjednoczonego Królestwa, bior ąc pod uwag ęnotyfikacj ę
dokonan ąRadzie przez jego rz ąd1 6p a ździernika 1996 roku i 30 pa ździernika 1997 roku.
Artyku ł3
Zjednoczone Królestwo zachowuje swoje uprawnienia w dziedzinie polityki pieni ężnej zgodnie z
prawem krajowym.
Artyku ł4
ArtykułI-30 ust ęp 2, z wyj ątkiem jego pierwszego i ostatniego zdania, artyku łI-30 ust ęp5 ,
artykułIII-177 akapit 2, artyku łIII-184 ust ępy 1, 9 i 10, artyku łIII-185 ust ępy 1 —5, artyku ły III-186,
III-188, III-189, III-190, artyku łIII-191, artyku łIII-196, artyku łIII-198 ust ęp 3, artyku łIII-326 oraz
artykułIII-382 Konstytucji nie maj ązastosowania do Zjednoczonego Królestwa. Równie żartykuł
III-179 ust ęp 2 Konstytucji nie stosuje się do niego w zakresie przyjmowania cz ęści ogólnych
kierunków polityk gospodarczych dotycz ących ogólnie obszaru euro.C 310/342 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Odniesienia do Unii lub Pa ństw Członkowskich zawarte w postanowieniach, o których mowa w
akapicie pierwszym, nie dotycz ąZjednoczonego Królestwa, natomiast odniesienia do krajowych
banków centralnych nie dotycz ąBanku Anglii.
Artyku ł5
Zjednoczone Królestwo podejmuje wysił ki w celu unikni ęcia nadmiernego deficytu bud żetowego.
Artykuły III-192 ust ęp 4 i artyku łIII-200 Konstytucji maj ązastosowanie do Zjednoczonego
Królestwa, jakby był oo b jęte derogacj ą.A r t y k u ły III-201 i III-202 Konstytucji maj ąnadal
zastosowanie do niego.
Artyku ł6
Prawa gł osu Zjednoczonego Królestwa są zawieszone w odniesieniu do przyjmowania przez Rad ę
środków, o których mowa w artyku łach wymienionych w artykule 4 i w przypadkach, o których
mowa w artykule III-197 ust ęp 4 akapit pierwszy Konstytucji. W tym celu stosuje się artykułIII-197
ustęp 4 akapit drugi i trzeci akapit Konstytucji.
Zjednoczone Królestwo nie ma prawa uczestniczy ćw mianowaniu prezesa, wiceprezesa i
pozostałych członków Zarz ądu Europejskiego Banku Centralnego, zgodnie z artyku łem III-382
ustęp 2 akapit drugi, trzeci i czwarty Konstytucji.
Artyku ł7
Artykuły 3, 4, 6 i 7, artyku ł9 ustęp 2, artyku ł10 ustępy 1, 2 i 3, artyku ł11 ustęp 2, artyku ł12 ustęp
1
oraz artyku ły 14, 16, 18, 19, 20, 22, 23, 26, 27, 30, 31, 32, 33, 34 i 50 Protoko łu ustanawiaj ącego
Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwanego
dalej „Statutem ”) nie maj ązastosowania do Zjednoczonego Królestwa.
Odniesienia do Unii lub Pa ństw Cz łonkowskich zawarte w tych artyku łach nie dotycz ą
Zjednoczonego Królestwa, a odniesienia do krajowych banków centralnych i akcjonariuszy niedotycząBanku Anglii.
Odniesienia zawarte w artykule 10 ust ęp 3 i artykule 30 ust ęp 2 Statutu do „subskrybowanego
kapitału Europejskiego Banku Centralnego ”nie dotycz ąkapitał u subskrybowanego przez Bank
Anglii.
Artyku ł8
ArtykułIII-199 Konstytucji i artyku ły4 3—47 Statutu stosuj ąsiębez wzgl ędu na to, czy istniej ą
Państwa Cz łonkowskie objęte derogacją , z zastrze żeniem nast ępujących zmian:
a) odniesienia do zada ńEuropejskiego Banku Centralnego i Europejskiego Instytutu Walutowego,
dokonane w artykule 43 Statutu, dotycz ątakże tych zada ń, które nale ży wykonywa ćpo
wprowadzeniu euro w zwi ązku z decyzj ąZjednoczonego Królestwa o nieprzyjmowaniu euro,
b) poza zadaniami wymienionymi w artykule 46 Statutu, Europejski Bank Centralny udziela
równieżporad i pomocy w zwi ązku z przygotowaniami wszelkich rozporz ądzeńeuropejskic
 h16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/343
lub decyzji europejskich, które Rada mog łaby przyj ąćwobec Zjednoczonego Królestwa, zgodnie
z postanowieniami artyku łu 9 lit. a) i c) niniejszego Protoko łu,
c) Bank Anglii wp łaca swój udzia łdo kapitał u Europejskiego Banku Centralnego jako wk ład w jego
koszty operacyjne na takiej samej zasadzie jak krajowe banki centralne Pa ństw Członkowskich
objętych derogacj ą.
Artyku ł9
Zjednoczone Królestwo mo żewk ażdej chwili notyfikowa ćRadzie swój zamiar przyj ęcia euro. W
takim przypadku:
a) Zjednoczone Królestwo ma prawo przyj ąćeuro, je śli tylko spe łni niezb ędne warunki. Rada,
stanowiąc na wniosek Zjednoczonego Królestwa, na warunkach i zgodnie z procedur ą
ustanowion ąw artykule III-198 ust ępy 1 i 2 Konstytucji, zadecyduje, czy spe łnia ono niezb ędne
warunki;
b) Bank Anglii wp łaca swój subskrybowany kapita ł, przekazuje do Europejskiego Banku
Centralnego środki rezerw dewizowych i wp łaca swój udzia łdo jego rezerw na takich samych
zasadach jak krajowy bank centralny Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego derogacja zosta ła
uchylona,
c) Rada, stanowi ąc na warunkach i zgodnie z procedur ąustanowion ąw artykule III-198 ust ęp3
Konstytucji, przyjmuje wszelkie decyzje niezb ędne, aby umoż liwić Zjednoczonemu Królestwu
przyjęcie euro.
Jeżeli Zjednoczone Królestwo przyjmie euro zgodnie z postanowieniami niniejszego artyku łu,
artykuły3—8 przestaj ąbyćstosowane.
Artyku ł10
Nie naruszaj ąc artyku łów III-181 Konstytucji i artyku łu 21 ust ęp 1 Statutu, rz ąd Zjednoczonego
Królestwa mo że zachować kredyt „Ways and Means ”, który posiada w Banku Anglii, do chwili gdy
Zjednoczone Królestwo przyjmie euro.C 310/344 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
14. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE NIEKTÓRYCH POSTANOWIE ŃDOTYCZ ĄCYCH DANII W
ZAKRESIE UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
BIORĄC POD UWAG Ę,że Konstytucja Danii zawiera postanowienia, które mogą wymaga ćprzeprowadzenia w Danii
referendum przed jej rezygnacj ąz derogacji,
BIORĄC POD UWAG Ę,że 3 listopada 1993 roku rz ąd Danii notyfikował Radzie zamiar nieuczestniczenia w trzecim
etapie unii gospodarczej i walutowej, zgodnie z warunkami ust ępu 1 Protokoł u w sprawie niektórych postanowie ń
dotyczących Danii, za łączonego do Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ą,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Uwzględniając notyfikacj ędokonan ąRadzie przez rz ąd Danii 3 listopada 1993 roku, Dania zostaje
objęta derogacj ą. Oznacza to, że wszystkie postanowienia Konstytucji i Statutu Europejskiego
Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego dotycz ące derogacji stosuj ąsiędo
Danii.
Artyku ł2
Procedura okre ślona w artykule III-198 Konstytucji w celu uchylenia tej derogacji zostanie rozpocz ęta
jedynie na wniosek Danii.
Artyku ł3
W przypadku uchylenia derogacji niniejszy Protokó łprzestaje by ćstosowany.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/345
15. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE NIEKTÓRYCH ZADA ŃNARODOWEGO BANKU DANII
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC uregulować pewne szczególne problemy dotycz ące Danii,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Artykuł14 Protoko łuu s t a n a w i a j ącego Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych
i Europejskiego Banku Centralnego nie naruszaj ąprawa Narodowego Banku Danii
do wykonywania zada ń, które wykonuje obecnie odno śnie do tych cz ęści Królestwa Danii, które
nie stanowi ączęści Unii.C 310/346 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
16. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE SYSTEMU FRANKA STOSOWANEGO WE WSPÓLNOCIE
FINANSOWEJ PACYFIKU
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄCw z iąćpod uwag ęszczególn ąkwestięodnoszącąsiędo Francji,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Francja mo że zachować swój przywilej emisji pieni ądza w Nowej Kaledonii, Polinezji Francuskiej, na
Wyspach Wallis i Futuna na warunkach okre ślonych jej prawem krajowym, i posiada wy łączne prawo
określenia parytetu franka Wspólnoty Finansowej Pacyfiku.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/347
17. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE DOROBKU SCHENGEN WŁĄ CZONEGO W RAMY UNII
EUROPEJSKIEJ
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRZYPOMINAJ ĄC,że przepisy dorobku Schengen, na który sk ładająsięukłady w sprawie stopniowego znoszenia
kontroli na wspólnych granicach, podpisane przez niektóre Pa ństwa Cz łonkowskie Unii Europejskiej w Schengen
14 czerwca 1985 roku i 19 czerwca 1990 roku oraz uk łady z nimi zwi ązane i przepisy wydane na podstawie tych
układów, zosta ływłączone w ramy Unii Europejskiej przez Protokó łzałączony do Traktatu o Unii Europejskiej i do
Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnotę Europejsk ą,
PRAGNĄC zachować w ramach Konstytucji dorobek Schengen w formie, jak ąuzyskałon od wej ścia wżycie
wymienionego Protoko łu oraz rozwin ąćten dorobek, aby przyczyni ćsiędo osią gnięcia celu zak ładającego przyznanie
obywatelom Unii przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści bez granic wewn ętrznych,
BIORĄC POD UWAG Ęszczególne stanowisko Danii,
BIORĄC POD UWAG Ę,że wobec Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej nie maj ą
zastosowania wszystkie przepisy dorobku Schengen; nale ży jednak że przewidzie ćdla tych Pa ństw Cz łonkowskich
możliwość przyjęcia całości lub cz ęści przepisów tego dorobku,
UZNAJĄC,że w konsekwencji konieczne jest odwo łanie siędo postanowie ńKonstytucji dotycz ących wzmocnionej
współ pracy mi ędzy niektórymi Pa ństwami Cz łonkowskimi,
BIORĄC POD UWAG Ępotrzebęutrzymania uprzywilejowanych stosunków z Republik ąIslandii i Królestwem
Norwegii, jako żet ed w ap a ństwa, jak równie żpaństwa nordyckie, które s ączłonkami Unii Europejskiej, s ązwiązane
postanowieniami Nordyckiej Unii Paszportowej,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Królestwo Belgii, Republika Czeska, Królestwo Danii, Republika Federalna Niemiec, Republika
Estońska, Republika Grecka, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska, Republika W łoska,
Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Wielkie Księ stwo Luksemburga,
Republika Węgierska, Republika Malty, Królestwo Niderlandów, Republika Austrii, Rzeczpospolita
Polska, Republika Portugalska, Republika S łowenii, Republika S łowacka, Republika Finlandii i
Królestwo Szwecji s ąupoważ nione do ustanowienia mi ędzy sob ąwzmocnionej wspó łpracy w
dziedzinach obj ętych postanowieniami okre ślonymi przez Rad ę, tworz ącymi dorobek Schengen.
Współpraca ta jest prowadzona w ramach prawnych i instytucjonalnych Unii i z poszanowaniem
stosownych postanowie ńKonstytucji.C 310/348 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł2
Dorobek Schengen ma zastosowanie do Pa ństw Członkowskich okre ślonych w artykule 1, bez
uszczerbku dla artyku łu 3 Protokoł u dotycz ącego Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia
Republiki Czeskiej, Republiki Esto ńskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki
Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i
Republiki S łowackiej. Rada zast ępuje Komitet Wykonawczy utworzony na mocy uk ładów z
Schengen.
Artyku ł3
Udział Danii w przyjmowaniu środków rozwijaj ących dorobek Schengen, jak równie ż
we wprowadzaniu tych środków i ich stosowaniu w Danii jest regulowany przez odpowiednie
postanowienia Protokoł u w sprawie stanowiska Danii.
Artyku ł4
Irlandia oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej mog ąwk ażdej chwili
wystą pićz wnioskiem o zastosowanie wobec nich wszystkich lub niektórych postanowie ńdorobku
Schengen.
Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąw sprawie tego wniosku. Rada stanowi na zasadzie
jednomy ślności swych cz łonków wymienionych w artykule 1 i cz łonka reprezentuj ącego rz ąd
Państwa Cz łonkowskiego, którego wniosek dotyczy.
Artyku ł5
Propozycje i inicjatywy formu ło wane na podstawie dorobku Schengen są objęte stosownymi
postanowieniami Konstytucji.
W związku z tym, je żeli Irlandia lub Zjednoczone Królestwo albo oba te pa ństwa nie notyfikowa ły
Przewodnicz ącemu Rady na pi śmie, w rozs ądnym terminie, że pragną uczestniczy ć, przyjmuje się, że
upoważnienie okre ślone w artykule III-419 ust ęp 1 Konstytucji jest przyznane Pa ństwom
Członkowskim wymienionym w artykule 1 oraz Irlandii lub Zjednoczonemu Królestwu, jeż eli
którekolwiek z nich pragnie uczestniczy ćw danych dziedzinach wspó łpracy.
Artyku ł6
Republika Islandii i Królestwo Norwegii są włączone we wprowadzanie w życie dorobku Schengen i
w jego dalszy rozwój. Wł aściwe procedury uzgadnia si ęw tym celu w uk ładzie z tymi pa ństwami
zawartym przez Rad ęstanowiącąna zasadzie jednomy ślności członków wymienionych w artykule 1.
Układ taki zawiera postanowienia dotycz ące udzia łu Islandii i Norwegii w ponoszeniu wszelkich
skutków finansowych wynikaj ących z wprowadzenia w życie niniejszego Protokoł u.
Odrębn y uk ład Rada zawiera, stanowi ąc jednomy ślnie, z Islandi ąi Norwegi ą, w celu okre ślenia praw i
obowiązków mi ędzy Irlandi ąoraz Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej
—z jednej strony oraz Islandi ąi Norwegi ą—z drugiej strony, w tych dziedzinach dorobku
Schengen, które stosuj ąsiędo tych Pa ństw.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/349
Artyku ł7
W negocjacjach dotycz ących przyst ąpienia nowych Pa ństw Członkowskich do Unii Europejskiej
dorobek Schengen i inne środki podj ęte przez instytucje w zakresie jego zastosowania są uznawane
za dorobek, który powinien by ćwp ełni przyj ęty przez wszystkie pa ństwa kandyduj ące do
przystąpienia.C 310/350 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
18. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE STOSOWANIA NIEKTÓRYCH ASPEKTÓW ARTYKU ŁU III-130
KONSTYTUCJI DO ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA I IRLANDII
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC uregulować niektóre kwestie dotycz ące Zjednoczonego Królestwa i Irlandii,
BIORĄCP O DU W A G Ęistnienie od wielu lat szczególnych uzgodnie ńdotyczą cych podró żowania mi ędzy
Zjednoczonym Królestwem i Irlandi ą,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Zjednoczone Królestwo jest uprawnione —bez wzgl ędu na artyku ły III-130 i III-265 Konstytucji,
bez uszczerbku dla ka żdego innego jej postanowienia, ka żdyśrodek przyj ęty na mocy Konstytucji
lub każdąumowęmiędzynarodow ązawartąprzez Uni ęlub Uni ęi jej Państwa Cz łonkowskie z
jednym lub wieloma pa ństwami trzecimi —do wykonywania na swych granicach z innymi
Państwami Cz łonkowskimi kontroli, które uwa ża za konieczne, wobec osób zamierzaj ących wjecha ć
na jego terytorium. Celem takich kontroli jest:
a) sprawdzenie, czy obywatele Pa ństw Członkowskich lub osoby pozostaj ące na ich utrzymaniu,
wykonuj ące prawa przyznane przez prawo Unii oraz obywatele innych pa ństw, którym te prawa
zostały przyznane na mocy umowy wi ążącej Zjednoczone Królestwo, maj ąprawo wjazdu na
terytorium Zjednoczonego Królestwa, oraz
b) przyj ęcie decyzji o przyznaniu lub nieprzyznaniu innym osobom zezwolenia na wjazd na
terytorium Zjednoczonego Królestwa.
Artykuły III-130 i III-265 Konstytucji ani inne postanowienia Konstytucji, ani żadenśrodek przyj ęty
na jej mocy w niczym nie naruszaj ąpraw Zjednoczonego Królestwa do ustanowienia i
przeprowadzania tych kontroli. Odniesienia w niniejszym artykule do Zjednoczonego Królestwa
dotycząrównieżterytoriów, za których stosunki zewn ętrzne Zjednoczone Królestwo ponosi
odpowiedzialno ść.
Ar
tykuł2
Zjednoczone Królestwo i Irlandia mog ąnadal uzgadnia ćmiędzy sob ąkwestie dotycz ące przep ływu
osób mi ędzy ich terytoriami ( „wspólna strefa podró żowania ”), w peł ni szanuj ąc prawa osób
określonych w artykule 1 akapit pierwszy lit. a). Zgodnie z powy ższym, dopóki uzgodnienia te
obowiązują, postanowienia artyku łu 1 stosuj ąsiędo Irlandii na takich samych zasadach i przy
spełnieniu takich samych warunków jak w przypadku Zjednoczonego Królestwa. Artyku ły III-130 i
III-265 Konstytucji ani inne jej postanowienia, ani żadenśrodek przyj ęty na jej mocy nie naruszaj ąw
niczym takich uzgodnie ń.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/351
Artyku ł3
Inne Pa ństwa Cz łonkowskie s ąuprawnione do wykonywania, na ich granicach lub w ka żdym
punkcie wjazdu na ich terytorium, takich kontroli wobec osób, które chc ąwjechaćna ich terytorium
ze Zjednoczonego Królestwa lub ka żdego terytorium, za którego stosunki zewn ętrzne ponosi ono
odpowiedzialno ść, w tych samych celach co okre ślone w artykule 1, lub z Irlandii, w zakresie, w
jakim postanowienia artyku łu 1 maj ązastosowanie do tego pa ństwa.
Artykuły III-130 i III-265 Konstytucji ani inne jej postanowienia, ani żadenśrodek przyj ęty na jej
mocy w niczym nie naruszaj ąprawa innych Pa ństw Cz łonkowskich do ustanowienia
i przeprowadzania tych kontroli.
Artyku ł4
Niniejszy Protokó łstosuje si ęrównieżdo aktów pozostaj ących w mocy na podstawie
artykułu IV-438 Konstytucji.C 310/352 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
19. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE STANOWISKA ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA I IRLANDII W
ZAKRESIE KONTROLI GRANIC ZEWN ĘTRZNYCH, AZYLU I IMIGRACJI ORAZ W ZAKRESIE
WSPÓŁPRACY S ĄDOWEJ W SPRAWACH CYWILNYCH I WSPÓ ŁPRACY POLICYJNEJ
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC uregulować niektóre kwestie dotycz ące Zjednoczonego Królestwa i Irlandii,
BIORĄC POD UWAG ĘProtokół w sprawie stosowania niektórych aspektów artykuł u III-30 Konstytucji do
Zjednoczonego Królestwa i Irlandii,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Z zastrze żeniem artyku łu 3, Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestnicz ąw przyjmowaniu
przez Rad ęśrodków obję tych częściąIII tytułIII rozdzia łIV sekcje 2 lub 3 Konstytucji, jej artyku łem
III-260, w zakresie, w jakim ten artyku łdotyczy dziedzin uregulowanych przez te sekcje, artyku łem
III-263 lub artyku łem III-275 ust ęp 2 lit. a) Konstytucji. Do aktów przyjmowanych przez Rad ę,w
odniesieniu do których wymagana jest jednomy ślność , konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków
Rady, z wyj ątkiem przedstawicieli rz ądów Zjednoczonego Królestwa i Irlandii.
Do celów niniejszego artyku łuw iększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady
reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych
Państw.
Mniejszo śćblokująca musi obejmowa ćco najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentu-
jących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członk owskich, plus jeden cz łonek, w
przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.
Na zasadzie odstępstwa od akapitów drugiego i trzeciego, gdy Rada nie stanowi na wniosek Komisji
lub ministra spraw zagranicznych Unii, wymagan ąwiększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej
72 % członków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Członkowskie, obejmuj ące co najmniej
65 % ludno ści tych Pa ństw.
Artyku ł2
Na mocy artyku łu 1 i z zastrze żeniem artyku łów 3, 4 i 6, Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii nie
wiążąani nie maj ądo nich zastosowania postanowienia cz ęści III tytu łIII, rozdzia łIV sekcje 2 lub 3
Konstytucji lub jej artyku łu III-260, je żeli artyku łten dotyczy dziedzin uregulowanych przez te
sekcje, artyku łIII-263 lub artyku łIII-275 ust ęp 2 lit. a) Konstytucji, żadneśrodki przyj ęte na
podstawie tych sekcji lub artyku łów,żadne postanowienia umowy międzynarodowej zawartej przez16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/353
Unięna podstawie tych sekcji lub artyku łów, ani orzeczenia Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii
Europejskiej interpretuj ące te postanowienia lub środki. Te postanowienia, środki lub orzeczenia w
niczym nie zmieniaj ądorobku wspólnotowego i dorobku Unii i nie stanowi ączęści prawa Unii w
zakresie, w jakim stosuj ąsiędo Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii.
Artyku ł3
1. Zjednoczone Królestwo lub Irlandia mog ąpisemnie notyfikowa ćRadzie, w terminie trzech
miesięcy od przedstawienia Radzie wniosku na podstawie cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV sekcje 2 lub 3
Konstytucji, wniosku lub inicjatywy w zastosowaniu artyku łu III-263 lub artyku łu III-275 ust ęp2
lit. a) Konstytucji, swoj ąwolęuczestniczenia w przyj ęciu i stosowaniu zaproponowanego środka, na
podstawie czego Pa ństwo to uzyskuje do tego uprawnienie. Do aktów Rady, w odniesieniu do
których wymagana jest jednomy ślność, konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem
członka, który nie dokona łtakiej notyfikacji. Środek przyj ęty na mocy niniejszego ust ępu wiąże
wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie, które uczestniczy ły w jego przyj ęciu. Rozporz ądzenia europejskie
lub decyzje europejskie przyj ęte w wykonaniu artyku łu III-260 Konstytucji okre śla jąwarunki
uczestnictwa Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w ocenie dotycz ącej dziedzin uregulowanych przez
częśćIII tytułIII rozdzia łIV sekcje 2 lub 3 Konstytucji.
Do celów niniejszego artyku łuw iększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady
reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych
Państw.
Mniejszo śćblokująca musi obejmowa ćco najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentu-
jących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w
przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.
Na zasadzie odstępstwa od akapitów drugiego i trzeciego, gdy Rada nie stanowi na wniosek Komisji
lub ministra spraw zagranicznych Unii, wymagan ąwiększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej
72% członków Rady reprezentuj ący ch uczestnicz ące Państwa Członkowskie, obejmuj ące co najmniej
65 % ludno ści tych Pa ństw.
2. Jeżeli po up ływie rozsą dnego terminu środek, o którym mowa w ust ępie 1, nie mo żeb yć
przyjęty z udzia łem Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii, Rada mo że przyjąćtenśrodek zgodnie z
artykułem 1, bez udzia łu Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii. W takim przypadku stosuje si ę
artykuł2.
Artyku ł4
Zjednoczone Królestwo lub Irlandia mo że, w ka żdym czasie po przyj ęciuśrodka na podstawie
części III tytu łIII rozdzia łu IV sekcje 2 lub 3 Konstytucji, artyku łu III-263 lub jej artyku łu III-275
ustęp 2 lit. a), notyfikować Radzie i Komisji swój zamiar przyj ęcia tego środka. W tym przypadku
procedura przewidziana w artykule III-420 ust ęp 1 Konstytucji stosuje się mutatis mutandis .C 310/354 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł5
Państwa Członkowskiego, które nie jest zwi ązaneśrodkiem przyj ętym na podstawie cz ęści III tytu łIII
rozdziałIV sekcje 2 lub 3 Konstytucji, artyku łu III-263 lub artyku łu III-275 ust ęp 2 lit. a) Konstytucji,
nie obci ążająskutki finansowe tego środka, inne niż koszty administracyjne instytucji, chyba że Rada,
stanowią cj e d n o m y ślnie w obecno ści wszystkich cz łonków, po konsultacji z Parlamentem
Europejskim, zadecyduje inaczej.
Artyku ł6
Jeżeli w przypadkach okre ślonych w niniejszym Protokole Zjednoczone Królestwo lub Irlandia są
związaneśrodkiem przyj ętym na podstawie cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV sekcje 2 lub 3 Konstytucji,
jej artyku łu III-260, w zakresie, w jakim ten artyku łdotyczy dziedzin uregulowanych przez te sekcje,
artykułu III-263 lub artyku łu III-275 ust ęp 2 lit. a) Konstytucji, odpowiednie postanowienia
Konstytucji stosuj ąsiędo tego Pa ństwa w zwi ązku z tym środkiem.
Artyku ł7
Artykuły 3 i 4 nie naruszaj ąProtoko łu w sprawie dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii
Europejskiej.
Artyku ł8
Irlandia mo żen ap i śmie notyfikować Radzie swoj ąwolęniepodlegania d łużej postanowieniom
niniejszego Protokoł u. W tym przypadku wymienione postanowienia nie stosuj ąsięjużdo Irlandii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/355
20. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE STANOWISKA DANII
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRZYWO ŁUJĄC decyzj ęszefów pa ństw lub rz ądów, zebranych w ramach Rady Europejskiej w Edynburgu 12 grudnia
1992 roku, dotycz ącąniektórych problemów poruszonych przez Dani ęw kwestii Traktatu o Unii Europejskiej,
PRZYJĄWSZY DO WIADOMO ŚCI stanowisko Danii w sprawie obywatelstwa, Unii Gospodarczej i Walutowej, polityki
obrony oraz sprawiedliwo ści i spraw wewn ętrznych, ustalone w decyzji z Edynburga,
ŚWIADOME faktu, że utrzymanie w ramach Konstytucji porz ądku prawnego pochodz ącego z decyzji z Edynburga
znacznie zmniejszy udzia łDanii w waż nych dziedzinach wspó łpracy Unii oraz że w interesie Unii by łoby zapewnienie
integralno ści dorobku dotycz ącego przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści,
PRAGNĄC zatem ustanowi ćramy prawne, które bę dąprzewidywa ćmożliwość udziału Danii w przyjmowaniu
środków zaproponowanych na podstawie cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV Konstytucji i z rado ściąprzyjmuj ąc zamiar Danii
skorzystania z tej mo żliwoś ci, kiedy bę dzie to mo żliwe zgodnie z jej wymogami konstytucyjnymi,
UZNAJĄC,że Dania nie bę dzie sprzeciwia ćsiędalszemu rozwojowi wspó łpracy Pa ństw Cz łonkowskich, która dotyczy
środków, które Danii nie wi ążą,
BIORĄC POD UWAG ĘProtokół w sprawie dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii Europejskiej,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Konstytucji:
CZĘŚĆ I
Artyku ł1
Dania nie uczestniczy w przyj ęciu przez Rad ęśrodków zaproponowanych w zastosowaniu cz ęści III
tytułIII rozdzia łIV Konstytucji. Do aktów przyjmowanych przez Rad ę, w odniesieniu do których
wymagana jest jednomy ślność, konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem
przedstawiciela rz ądu Danii.
Do celów niniejszego artyku łuw iększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady
reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych
Państw.
Mniejszo śćblokująca musi obejmowa ćco najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentu-
jących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w
przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.C 310/356 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Na zasadzie odstępstwa od akapitów drugiego i trzeciego, gdy Rada nie stanowi na wniosek Komisji
lub ministra spraw zagranicznych Unii, wymagan ąwiększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej
72 % członków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Członkowskie, obejmuj ące co najmniej
65 % ludno ści tych Pa ństw.
Artyku ł2
Danii nie wi ążąani nie maj ądo niej zastosowania inne postanowienia cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV
Konstytucji, środki przyj ęte na podstawie wymienionego rozdzia łu,żadne postanowienia umowy
międzynarodowej zawartej przez Unię w wykonaniu wymienionego rozdzia łu, aniżadne orzeczenia
Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej interpretuj ące te postanowienia lub środki. Te
postanowienia, środki lub orzeczenia w niczym nie naruszaj ąkompetencji, praw i obowi ązków
Danii. Te postanowienia, środki lub orzeczenia w niczym nie zmieniaj ądorobku wspólnotowego ani
dorobku Unii i nie stanowi ączęści prawa Unii w zakresie, w jakim stosuj ąsiędo Danii.
Artyku ł3
Danii nie obci ążająskutki finansowe środków okre ślon ych w artykule 1, inne niż koszty
administracyjne instytucji.
Artyku ł4
1. Dania podejmuje decyzj ęw terminie sze ściu miesi ęcy po przyj ęciu przez Rad ęśrodka maj ącego
na celu rozwój dorobku Schengen, na mocy cz ęści I, czy dokona transpozycji tej decyzji do swego
prawa krajowego. Je żeli podejmie tak ądecyzję ,środek ten stworzy zobowi ązanie prawa
międzynarodowego mi ędzy Dani ąi innymi Pa ństwami Cz łonkowskimi zwi ązanymi tym środkiem.
Jeżeli Dania podejmie decyzj ęo niestosowaniu takiego środka, Pa ństwa Cz łonkowskie nim zwi ązane
oraz Dania rozwa żą, jakie w łaściweśrodki nale ży podjąć.
2. Dania utrzymuje w odniesieniu do dorobku Schengen swoje prawa i obowi ązki istniej ące przed
wejściem w życie Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy
CZĘŚĆ II
Artyku ł5
W odniesieniu do środków przyj ętych przez Rad ęna podstawie artyku łu I-41, artyku łu III-295 ust ęp
1 i artyku łów III-309 do III-313 Konstytucji, Dania nie uczestniczy w opracowaniu oraz
wprowadzaniu w życie decyzji i dzia łańUnii, które maj ąwpływ na kwestie obronne. Dania nie
uczestniczy zatem w ich przyj ęciu. Dania nie b ędzie sprzeciwia ćsięrozwojowi ściślejszej wspó łpracy
między Państwami Cz łonkowskimi w tej dziedzinie. Dania nie jest zobowi ązana do wspó łfinanso-
wania wydatków operacyjnych wynikaj ących z tych środków ani do tworzenia potencja łu
wojskowego dostępnego dla Unii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/357
Do aktów przyjmowanych przez Rad ę, w odniesieniu do których wymagana jest jednomy ślność,
konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem przedstawiciela rz ądu Danii.
Do celów niniejszego artyku łuw iększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady
reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych
Państw.
Mniejszo śćblokująca musi obejmowa ćco najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentu-
jących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w
przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.
Na zasadzie odstępstwa od akapitów drugiego i trzeciego, gdy Rada nie stanowi na wniosek Komisji
lub ministra spraw zagranicznych Unii, wymagan ąwiększośćstanowi co najmniej 72 % cz łonków
Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści
tych Państw.
CZĘŚĆ III
Artyku ł6
Niniejszy Protokół stosuje się równieżdośrodków pozostaj ących w mocy w zastosowaniu
artykułu IV-438 Konstytucji, które zosta łyo b jęte Protoko łem w sprawie stanowiska Danii
załączonym do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ą
przed wej ściem w życie Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy.
Artyku ł7
Artykułów 1, 2 i 3 nie stosuje się dośrodków okre ślających pa ństwa trzecie, których obywatele
musząposiadaćwizy podczas przekraczania granic zewn ętrznych Pa ństw Członkowskich ani do
środków odnosz ących się do ustanowienia jednolitego formularza wizowego.
CZĘŚĆ IV
Artyku ł8
Dania mo żewk a żdej chwili, zgodnie ze swymi odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi,
powiadomi ćpozostałeP aństwa Cz łonkowskie, że nie zamierza ju żkorzysta ćze wszystkich lub
niektórych postanowie ńniniejszego Protokoł u. W tym przypadku Dania b ędzie w pe łni stosować
wszystkie obowi ązujące w tym momencie w łaściweśrodki podj ęte w ramach Unii Europejskiej.
Artyku ł9
1. Dania mo żewk ażdej chwili i bez uszczerbku dla artyku łu 8, zgodnie ze swymi odpowiednimi
wymogami konstytucyjnymi, notyfikowa ćpozostałym Państwom Cz łonkowskim, że ze skutkiem od
pierwszego dnia miesi ąca następującego po notyfikacji, cz ęśćIs kłada się z postanowie ńzawartych w
Załączniku. W tym przypadku numery artyku łów 5—9 zostaj ąodpowiednio zmienione.C 310/358 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
2. Sześć miesięcy od daty, w której notyfikacja, o której mowa w ust ępie 1, staje się skuteczna, ca ły
dorobek Schengen oraz środki przyj ęte dla jego rozwoju, które do tej pory wi ązały Danięz tytułu
zobowiązańprawa mi ędzynarodowego, wi ążąDanięz tytułu prawa Unii.
ZAŁĄCZNIK
Artyku ł1
Z zastrze żeniem artyku łu 3, Dania nie uczestniczy w przyjmowaniu przez Rad ęśrodków
w zastosowaniu cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV Konstytucji. Do aktów przyjmowanych przez Rad ę,
w odniesieniu do których wymagana jest jednomy ślność , konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków
Rady, z wyj ątkiem przedstawiciela rz ądu Danii.
Do celów niniejszego artyku łuw iększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady
reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Cz łonkowskie, obejmuj ące co najmniej 65 % ludno ści tych
Państw.
Mniejszo śćblokująca musi obejmowa ćco najmniej minimaln ąliczbęczłonków Rady reprezentu-
jących wi ęcej niż 35 % ludno ści uczestnicz ących Pa ństw Członkowskich, plus jeden cz łonek, w
przeciwnym razie uznaje się, żew iększośćkwalifikowana zosta ła osiągnięta.
Na zasadzie odstępstwa od akapitów drugiego i trzeciego, gdy Rada nie stanowi na wniosek Komisji
lub ministra spraw zagranicznych Unii, wymagan ąwiększośćkwalifikowan ąstanowi co najmniej
72 % członków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Państwa Członkowskie, obejmuj ące co najmniej
65% ludno ści tych Pa ństw.
Artyku ł2
Na mocy artyku łu 1 i z zastrze żeniem artyku łów 3, 4 i 6, Danii nie wi ążąani nie maj ądo niej
zastosowania postanowienia cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV Konstytucji, żadneśrodki przyj ęte na
podstawie tego rozdzia łu,żadne postanowienia umowy mi ędzynarodowej zawartej przez Uni ęw
wykonaniu tego rozdzia łu, aniżadne orzeczenia Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej
interpretuj ące te postanowienia lub środki. Te postanowienia, środki lub orzeczenia w niczym nie
naruszaj ąkompetencji, praw i obowi ązków Danii. Te postanowienia, środki lub orzeczenia w niczym
nie zmieniaj ądorobku wspólnotowego ani dorobku Unii i nie stanowi ączęści prawa Unii w zakresie,
w jakim stosuj ąsiędo Danii.
Artyku ł3
1. Dania mo że pisemnie notyfikować przewodnicz ącemu Rady, w terminie trzech miesi ęcy od
przedstawienia Radzie propozycji lub inicjatywy w zastosowaniu cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV
Konstytucji, swoje życzenie uczestniczenia w przyj ęciu i stosowaniu zaproponowanego środka, na
podstawie czego Dania uzyskuje do tego uprawnienie.
2. Jeżeli po up ływie rozsą dnego terminu środek okre ślony w ust ępie 1 nie mo że zostaćprzyjęty z
udziałem Danii, Rada mo że przyjąć środek, o którym mowa w ust ępie 1, zgodnie z artyku łem 1, bez
udziału Danii. W takim przypadku stosuje się ar tykuł2.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/359
Artyku ł4
Dania mo że, w każdej chwili po przyj ęciuśrodka, w zastosowaniu cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV
Konstytucji, notyfikowa ćRadzie i Komisji swój zamiar uznania tego środka. W tym przypadku
procedura przewidziana w artykule III-420 ust ęp 1 Konstytucji stosuje się mutatis mutandis .
Artyku ł5
1. Notyfikacja przewidziana w artykule 4 jest przedk ładana nie pó źniej niżsześćmiesięcy po
ostatecznym przyj ęciuśrodka maj ącego na celu rozwój dorobku Schengen.
W przypadku gdy Dania nie przedł oży notyfikacji zgodnie z artyku łem 3 lub 4 dotycz ącymiśrodka
mającego na celu rozwój dorobku Schengen, Pa ństwa Cz łonkowskie zwi ązane tym środkiem oraz
Dania rozwa żą, jakie w łaściwe kroki nale ży podjąć.
2. Notyfikacja dokonana na mocy artyku łu 3 w stosunku do środków maj ących na celu rozwój
dorobku Schengen jest nieodwo łalnie uwa żana za notyfikacj ędokonan ązgodnie z artyku łem 3 w
odniesieniu do wszelkich innych wniosków lub inicjatyw maj ącyc h na celu rozwój tego środka w
takim zakresie, w jakim ten wniosek lub inicjatywa rozwija dorobek Schengen.
Artyku ł6
Jeżeli, w przypadkach okre ślonych w niniejszej cz ęści, Dania jest zwi ązanaśrodkiem przyj ętym przez
Radęstosownie do cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV Konstytucji, odpowiednie postanowienia Konstytucji
stosująsiędo Danii w zwi ązku z tym środkiem.
Artyku ł7
Jeżeli Dania nie jest zwi ązanaśrodkiem przyj ętym stosownie do cz ęści III tytu łIII rozdzia łIV
Konstytucji, nie obci ążająjej skutki finansowe tego środka, inne niż koszty administracyjne instytucji,
chybaże Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, po konsultacji z Parlamentem Europejskim postanowi
inaczej.C 310/360 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
21. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE STOSUNKÓW ZEWN ĘTRZNYCH PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH
DOTYCZ ĄCY PRZEKRACZANIA GRANIC ZEWN ĘTRZNYCH
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
UWZGL ĘDNIAJĄCp o t r z e b ęPaństw Cz łonkowskich dotycz ącązapewnienia skutecznych kontroli ich granic
zewnętrznych, w odpowiednim przypadku we wspó łpracy z pa ństwami trzecimi,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Postanowienia w sprawie środków dotycz ących przekraczania granic zewn ętrznych zawarte w
artykule III-265 ust ęp 2 lit. b) Konstytucji nie naruszaj ąkompetencji Pa ństw Członkowskich do
negocjowania lub zawierania umów z pa ństwami trzecimi, o ile s ąone zgodne z prawem Unii i
innymi stosownymi umowami mi ędzynarodowymi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/361
22. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE PRAWA AZYLU DLA OBYWATELI PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
UZNAJĄC,że zgodnie z artyku łem I-9 ust ęp 1 Konstytucji, Unia uznaje prawa, wolno ści i zasady okre ślone w Karcie
Praw Podstawowych,
UZNAJĄC,że zgodnie z artyku łem I-9 ust ęp 3 Konstytucji, prawa podstawowe, zagwarantowane w europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, stanowi ączęśćzasad ogólnych prawa Unii,
UZNAJĄC,że Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do zapewnienia, by w ramach Unii prawo by ło
przestrzegane w wykł adni i stosowaniu artykuł u I-9 ust ępy 1 i 3 Konstytucji,
UZNAJĄC,że zgodnie z artyku łem I-58 Konstytucji ka żde państwo europejskie sk ładając wniosek o przyj ęcie do Unii,
musi przestrzega ćwartoś ci określonych w artykule I-2 Konstytucji,
MAJĄC NA UWADZE, że artyku łI-59 Konstytucji ustanawia mechanizm umo żliwiający zawieszenie niektórych praw
w razie poważ nego i trwał ego naruszenia tych warto ści przez jedno z Pa ństw Cz łonkowskich,
PRZYPOMINAJ ĄC,żek ażdemu obywatelowi Pa ństwa Cz łonkowskiego, jako obywatelowi Unii, przys ługuje szczególny
status i ochrona, któr ązapewniaj ąPaństwa Cz łonkowskie, zgodnie z postanowieniami cz ęści I tytułII i części III tytu łII
Konstytucji,MAJĄC NA UWADZE, że Konstytucja ustanawia obszar bez granic wewn ętrznych oraz przyznaje ka żdemu
obywatelowi Unii prawo do swobodnego przemieszczania si ęi przebywania na terytorium Pa ństw Cz łonkowskich,
PRAGNĄC zapobiec wykorzystywaniu instytucji azylu do innych celów niż zamierzone,
UZNAJĄC,że niniejszy Protokó łszanuje cele i zadania Konwencji genewskiej z 28 lipca 1951 roku dotycz ącej statusu
uchodźców,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Z uwagi na poziom ochrony podstawowych praw i wolno ści w Pa ństwach Cz łonkowskich Unii
Europejskiej, Pa ństwa Cz łonkowskie nale ży uważaćza bezpieczne pa ństwa pochodzenia w ich
wzajemnych stosunkach we wszystkich aspektach prawnych i praktycznych zwi ązanych z kwestiami
azylu. W zwi ązku z tym, wszelkie wnioski o przyznanie azylu sk ładane przez obywateli Pa ństw
Członkowskich mog ąbyćrozpatrywane lub uznane jako mo żliwe do rozpatrzenia przez inne
Państwo Cz łonkowskie jedynie w nast ępujących przypadkach:
a) jeżeli Państwo Cz łonkowskie, którego obywatelem jest wnioskodawca, powo łującs ięna
postanowienia artyku łu 15 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności, podejmuje środki odst ępujące na jego terytorium od zobowi ązań tego pa ństwa
wynikających z tej konwencji,C 310/362 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
b) jeżeli procedura przewidziana w artykule I-59 ust ęp 1 lub 2 Konstytucji zosta ła wszczęta oraz do
momentu przyj ęcia przez Rad ęlub, w stosownych przypadkach, przez Rad ęEuropejsk ą, decyzji
europejskiej w tej sprawie w odniesieniu do Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego obywatelem jest
wnioskodawca,
c) jeżeli Rada przyj ęła decyzj ęeuropejsk ązgodnie z artyku łem I-59 ust ęp 1 Konstytucji w
odniesieniu do Pa ństwa Członkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca, lub je żeli Rada
Europejska przyj ęła decyzj ęeuropejsk ązgodnie z artyku łem I-59 ust ęp 2 Konstytucji w
odniesieniu do Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca,
d) jeżeli Państwo Cz łonkowskie jednostronnie podejmuje tak ądecyzjęw odniesieniu do wniosku
obywatela innego Pa ństwa Czł onkowskiego; w takim przypadku nale ży bezzw łocznie
powiadomi ćo tym Rad ę; wniosek taki nale ży rozpatrywa ćw oparciu o domniemanie, że jest
on całkowicie nieuzasadniony, nie naruszaj ąc tym samym w żaden sposób kompetencji
decyzyjnych tego Pa ństwa Cz łonk owskiego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/363
23. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE STA ŁEJ WSPÓ ŁPRACY STRUKTURALNEJ USTANOWIONEJ NA
MOCY ARTYKU ŁU I-41 UST ĘP 6 I ARTYKU ŁU III-312 KONSTYTUCJI
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
UWZGL ĘDNIAJĄC artyku łI-41 ust ęp 6 i artyku łIII-312 Konstytucji,
PRZYPOMINAJ ĄC,że Unia prowadzi wspóln ąpolitykęzagraniczn ąi bezpiecze ństwa, której podstaw ęstanowi
osiąganie coraz wi ększego stopnia zbie żności działańPaństw Cz łonkowskich,
PRZYPOMINAJ ĄC,że wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony stanowi integraln ączęśćwspólnej polityki
zagranicznej i bezpiecze ństwa;że zapewnia Unii zdolno śćoperacyjn ą, opartąnaśrodkach cywilnych i wojskowych; że
Unia mo że korzysta ćzt y c hśrodków w misjach okre ślonych w artykule III-309, przeprowadzanych poza Uni ą, które
mająna celu utrzymanie pokoju, zapobieganie konfliktom i wzmacnianie mi ędzynarodowego bezpiecze ństwa, zgodnie
z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych; że zadania te powinny by ćwykonywane z wykorzystaniem potencja łu
wojskowego zapewnianego przez Pa ństwa Cz łonk owskie zgodnie z zasad ą„jednolitych si ł”,
PRZYPOMINAJ ĄC,że wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony Unii nie wp ływa na specyficzny charakter polityki
bezpiecze ństwa i obrony niektórych Pa ństw Cz łonkowskich,
PRZYPOMINAJ ĄC,że wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony Unii szanuje wynikaj ące z Traktatu Pół nocnoatlan-
tyckiego zobowi ązania tych Pa ństw Cz łonkowskich, które uwa żają,że ich wspólna obrona jest wykonywana w ramach
Organizacji Traktatu Pó łnocnoatlantyckiego, która nadal stanowi podstaw ęzbiorowej obrony jej cz łonków oraz jest
zgodna ze wspóln ąpolitykąbezpiecze ństwa i obrony przyj ętąw ramach tej organizacji,
PRZEKONANE, że bardziej zdecydowana rola Unii w kwestiach bezpiecze ństwa i obrony przyczyni się do oż ywienia
odnowionego Sojuszu Atlantyckiego, zgodnie z uzgodnieniami „Berlin Plus ”,
ZDECYDOWANE zapewni ćUnii zdolno śćwypełniania w pe łni jej obowi ązków w ramach wspólnoty
międzynarodowej,
UZNAJĄC,że Organizacja Narodów Zjednoczonych mo żez ażądaćpo mocy Unii przy wykonywaniu misji
podejmowanych w przypadkach nadzwyczajnych na mocy rozdzia łów VI i VII Karty Narodów Zjednoczonych,
UZNAJĄC,że wzmocnienie polityki bezpiecze ństwa i obrony bę dzie wymaga ło wysiłków w zakresie potencja łuz e
strony Pa ństw Cz łonkowskich,
ŚWIADOME, że rozpocz ęcie nowego etapu w rozwoju europejskiej polityki bezpiecze ństwa i obrony pocią ga za sob ą
zdecydowane zaanga żowanie danych Pa ństw Cz łonkowskich,
PRZYPOMINAJ ĄC znaczenie pe łnego zaanga żowania ministra spraw zagranicznych w prace zwi ązane ze sta łą
współ pracą strukturalną ,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:C 310/364 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł1
Stała wspó łpraca strukturalna okre ślona w artykule I-41 ust ęp 6 Konstytucji jest dost ępna
dla każdego Pa ństwa Cz łonkowskiego, które, z dniem wejś cia wżycie Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy, zobowi ązuje się:
a) dzia łaćbardziej intensywnie w celu zwi ększenia swoich zdolno ści obronnych, poprzez rozwój
swoich krajowych wk ładów i udzia łu, w stosownych przypadkach, w sił ach wielonarodowych, w
ramach gł ównych europejskich programów wyposa żenia wojskowego, oraz w dzia łalności
Agencji ds. Rozwoju Zdolno ści Obronnych, Bada ń, Zakupów i Uzbrojenia (dalej zwan ą
„Europejsk ąAgencjąObrony ”), oraz
b) miećmożliwość zapewnienia, najpó źniej do 2007 roku, albo na poziomie krajowym, albo jako
częśćwielonarodowych sił zbrojnych, wyspecjalizowanych jednostek zbrojnych przeznaczonych
do udzia łu w planowanych misjach, których struktur ęokreślono na poziomie planu taktycznego
jako zgrupowanie taktyczne wraz z elementami wsparcia, w łącznie z transportem i logistyk ą,
które sązdolne do podj ęcia misji, o których mowa w artykule III-309, w terminie od 5 do 30 dni,
w szczególno ści w odpowiedzi na wniosek Organizacji Narodów Zjednoczonych, i które mog ą
prowadzi ćoperacje w pocz ątkowym okresie przez 30 dni, z mo żliwoś ciąprzedłużenia tego
okresu do co najmniej 120 dni.
Artyku ł2
Aby osią gnąćcele, o których mowa w artykule 1, Pa ństwa Cz łonkowskie uczestnicz ące w sta łej
współpracy strukturalnej zobowi ązująsię:
a) wspó łpracować, od wej ścia wżycie Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy, aby
osiągnąćuzgodnione cele dotycz ące poziomu wydatków inwestycyjnych w zakresie wyposa żenia
obronnego oraz regularnie poddawa ćprzeglądowi te cele w świetle uwarunkowa ńzwiązanych z
bezpiecze ństwem i z mi ędzynarodowymi zobowi ązaniami Unii,
b) zbliżyć, w miar ęmożliwoś ci, swoje systemy obronne, zwł aszcza poprzez zharmonizowanie
identyfikacji potrzeb wojskowych, poprzez łączenie i, w stosownym przypadku, poprzez
specjalizacj ęichśrodków i potencja łu obronnego, jak równie żpoprzez zach ęcanie do wspó łpracy
w dziedzinie szkolenia i logistyki,
c) podj ąćkonkretne środki w celu zwi ększenia dyspozycyjno ści, interoperacyjno ści, elastyczno ści
oraz zdolno ści do rozmieszczania sił ,z właszcza poprzez okre ślenie wspólnych celów w zakresie
użycia sił , uwzględniającm ożliwość ponownego rozpatrzenia krajowych procedur decyzyjnych,
d) wspó łpracować w celu podj ęcia niezb ędnych środków, aby uzupe łnić, przy uwzgl ędnieniu
podejścia wielonarodowego i bez uszczerbku dla zobowi ązańPaństw Członkowskich w
Organizacji Traktatu Pół nocnoatlantyckiego, braki stwierdzone w ramach „Mechanizmu Rozwoju
Potencja łu Wojskowego ”,
e) uczestniczy ć, w stosownym przypadku, w rozwoju gł ównych wspólnych lub europejskich
programów wyposa żenia w ramach Europejskiej Agencji Obrony.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/365
Artyku ł3
Europejska Agencja Obrony przyczynia si ędo regularnej oceny wk ładu uczestnicz ących Pa ństw
Członkowskich w zakresie potencja łu, w szczególno ści wkładu dokonanego zgodnie z kryteriami
ustanowionymi mi ędzy innymi na podstawie artyku łu 2 oraz skł ada sprawozdanie w tym zakresie co
najmniej raz do roku. Ocena mo żesłużyćza podstaw ęzaleceńoraz decyzji europejskich Rady
przyjmowanych zgodnie z artyku łem III-312 Konstytucji.C 310/366 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
24. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE ARTYKU ŁU I-41 UST ĘP 2 KONSTYTUCJI
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
MAJĄC NA UWADZE konieczno śćpełnego stosowania postanowie ńartykułu I-41 ust ęp 2 Konstytucji,
MAJĄC NA UWADZE, że polityka Unii w znaczeniu nadanym artykuł em I-41 ust ęp 2 nie powinna uchybia ć
specyficznemu charakterowi polityki bezpiecze ństwa i obrony niektórych Pa ństw Cz łonkowskich, powinna szanować
zobowiązania wynikaj ące z Traktatu Pół nocnoatlantyckiego w stosunku do niektórych Pa ństw Cz łonkowskich, które
uważają,że ich wspólna polityka obrony jest wykonywana w ramach Organizacji Traktatu Pó łnocnoatlantyckiego i
powinna by ćzgodna ze wspóln ąpolitykąbezpiecze ństwa i obrony przyj ętąw tych ramach,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Unia, we wspó łpracy z Unią Zachodnioeuropejsk ą, opracowuje uzgodnienia maj ące na celu
pogłę bienie wspó łpracy mi ędzy nimi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/367
25. PROTOKÓ ŁDOTYCZ ĄCY PRZYWOZU DO UNII EUROPEJSKIEJ PRODUKTÓW
NAFTOWYCH RAFINOWANYCH W ANTYLACH NIDERLANDZKICH
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC dokładniej okre ślićsystem dotycz ący handlu stosują cy się do przywozu do Unii produktów naftowych
rafinowanych w Antylach Niderlandzkich,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Niniejszy protokół stosuje się do produktów naftowych wyszczególnionych w Nomenklaturze
Scalonej pod pozycjami 27.10, 27.11, 27.12 (parafina i woski naftowe), ex 27.13 (pozosta łości
parafinowe) i 27.14 ( łupki) przywoż onych w celu konsumpcyjnym do Pa ństw Członkowskich.
Artyku ł2
Państwa Cz łonkowskie zgadzaj ąsięprzyzna ćproduktom naftowym rafinowanym w Antylach
Niderlandzkich ulgi taryfowe wynikaj ące z ich stowarzyszenia z Uni ą, na warunkach okre ślonych w
niniejszym Protokole. Postanowienia te są ważne niezale żnie od regu łpochodzenia stosowanych
przez Pa ństwa Cz łonkowskie.
Artyku ł3
1. Jeżeli Komisja, na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego lub z w łasnej inicjatywy, stwierdzi, że
przywóz produktów rafinowanych w Antylach Niderlandzkich do Unii na zasadach przewidzianych
w artykule 2 jest przyczyn ąrzeczywistych trudno ści na rynku jednego lub wi ększej liczby Pa ństw
Członkowskich, przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustanawiaj ącąwprowadzenie, zwi ększenie lub
przywrócenie przez zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie op łat celnych stosuj ącyc h się do tych
przywozów, w takim stopniu i na okres, który okaż es ięniezbędny do sprostania zaistnia łej sytuacji.
Wprowadzone, zwi ększone lub przywrócone w ten sposób op łaty celne nie mog ąprzewyższać opłat
celnych stosuj ących się do państw trzecich odno śnie do tych samych produktów.
2. Postanowienia przewidziane w ust ępie 1 mog ąbyćstosowane, gdy przywóz do Unii produktów
rafinowanych w Antylach Niderlandzkich osią ga dwa miliony ton rocznie.
3. Decyzje europejskie przyj ęte przez Komisj ęna mocy ust ępów 1 i 2, łącznie z odrzuceniem
wniosku Pa ństwa Cz łonkowskiego, s ąprzekazywane Radzie do wiadomo ści. Rada, na wniosek
Państwa Cz łonkowskiego, przejmuje odpowiedzialno śćw tej sprawie i w ka żdej chwili mo że przyjąć
decyzjęeuropejsk ązmieniaj ącąlub uchylaj ącąte decyzje.C 310/368 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł4
1. Jeżeli Państwo Cz łonkowskie jest zdania, że przywóz produktów naftowych rafinowanych w
Antylach Niderlandzkich, który odbywa si ębezpośrednio lub za po średnictwem innego Pa ństwa
Członkowskiego na zasadach okre ślonych w artykule 2, jest przyczyn ąrzeczywistych trudno ści oraz
że należy podjąćnatychmiastowe dzia łania zaradcze, mo żezwłasnej inicjatywy zdecydowa ćo
nałożeniu na ten przywóz op łat celnych, których wysokość nie może jednak przekroczy ćopłat
celnych stosuj ących się do państw trzecich odno śnie do tych samych produktów. Powiadamia ono
Komisjęo swojej decyzji, która w terminie jednego miesi ąca przyjmuje decyzje europejsk ą
stanowiącą, czyśrodki podj ęte przez to Pa ństwo mog ązostaćutrzymane, czy nale ży je zmieni ćlub
znieść. Postanowienia artyku łu 3 ustęp 3 stosuj ąsiędo tej decyzji Komisji.
2. Jeżeli przywóz produktów naftowych rafinowanych w Antylach Niderlandzkich, który odbywa
siębezpośrednio lub za po średnictwem innego Pa ństwa Członkowskiego na zasadach okre ślonych w
artykule 2 do jednego lub wi ększej liczby Pa ństw Członkowskich, przekracza w jednym roku
kalendarzowym objęto ści wskazane w Za łączniku do niniejszego protokoł u,środki ewentualnie
podjęte na mocy ust ępu 1 przez to lub inne Pa ństwa Cz łonkowskie, dotycz ące bieżącego roku,
uznaje się za zgodne z prawem. Po upewnieniu się, że osią gnięto jużustalone limity objęto ści,
Komisja formalnie przyjmuje do wiadomo ści podjęteśrodki. W takim przypadku pozosta łeP aństwa
Członkowskie nie b ędąodwoływałys iędo Rady.
Artyku ł5
Jeżeli Unia postanowi o zastosowaniu ogranicze ńilościowych w przywozie produktów naftowych
wszelkiego pochodzenia, mog ąone takżeb yćstosowane wzgl ędem przywozu tych produktów z
Antyli Niderlandzkich. W takim przypadku Antyle Niderlandzkie b ędąprzedmiotem preferencyjnego
traktowania w stosunku do pa ństw trzecich.
Artyku ł6
1. Artyku ły2—5m o gąbyćpoddane przegl ądowi przez Radę ,s t a n o w i ącąjednomyś lnie
po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komisj ą, przy przyjmowaniu wspólnej definicji o
pochodzeniu maj ącej zastosowanie do produktów naftowych pochodz ących z pa ństw trzecich i
państw stowarzyszonych lub przy podejmowaniu decyzji w ramach wspólnej polityki handlowej
dotyczącej danych produktów lub przy ustanawianiu wspólnej polityki energetycznej.
2. Jednak że podczas takiego przegl ądu zachowane zostaj ąprzywileje o równowa żnym zakresie
stosujące się do Antyli Niderlandzkich w odpowiedniej formie i dotycz ące co najmniej dwóch i pó ł
miliona ton produktów naftowych.
3. Zobowi ązania Unii maj ące zastosowanie do przywilejów o równowa żnym zakresie, o których
mowa w ust ępie 2, mo żna w razie potrzeby rozdzieli ćmiędzy poszczególne pa ństwa, uwzgl ędniając
objętośćwskazan ąwZ ałączniku do niniejszego Protoko łu.
Artyku ł7
W celu wykonania niniejszego protoko łu Komisja jest zobowi ązanaśledzićrozwój przywozów w
Państwach Cz łonkowskich produktów naftowych rafinowanych w Antylach Niderlandzkich. Pań stwa
Członkowskie przekazuj ąKomisji, która zapewnia ich rozpowszechnianie, wszelkie u żyteczne w tym
celu informacje zgodnie ze wskazanymi przez nią przepisami administracyjnymi.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/369
ZAŁĄCZNIK
W celu wykonania artyku łu 4 ustęp 2 Wysokie Umawiaj ące się Strony przyj ęły następujący podzia ł
objętości dwóch milionów ton produktów naftowych z Antyli pomię dzy Państwa Cz łonkowskie:
Niemcy 625 000 ton
Unia Gospodarcza belgijsko-luksemburska 200 000 ton
Francja 75 000 ton
Włochy 100 000 ton
Niderlandy 1 000 000 tonC 310/370 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
26. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE NABYWANIA NIERUCHOMO ŚCI W DANII
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄC uregulować pewne szczególne problemy dotycz ące Danii,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Nie naruszaj ąc postanowie ńKonstytucji, Dania mo że zachować swoje obecne prawodawstwo
dotyczące nabywania drugich domów.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/371
27. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE SYSTEMU PUBLICZNEGO NADAWANIA W PA ŃSTWACH
CZŁONKOWSKICH
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
UWAŻAJĄC,że system publicznego nadawania w Pa ństwach Cz łonkowskich jest bezpo średnio zwi ązany z potrzebami
demokratycznymi, spo łecznymi i kulturowymi ka żdego spo łeczeństwa oraz z konieczno ściązachowania pluralizmu w
mediach,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Postanowienia Konstytucji nie naruszaj ąkompetencji Pa ństw Członkowskich do zapewnienia
finansowania publicznego nadawania w zakresie, w jakim takie finansowanie przyznaje si ę
organizacjom nadawczym do celów wype łnienia misji s łużby publicznej, która zosta ła powierzona,
określona i zorganizowana przez ka żde Państwo Cz łonkowskie, oraz w zakresie, w jakim takie
finansowanie nie wp ływa na warunki handlowe i konkurencj ęw Unii w sposób, który by łby
sprzeczny ze wspólnym interesem, przy uwzgl ędnieniu konieczno ści realizacji mandatu tej s łużby
publicznej.C 310/372 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
28. PROTOKÓ ŁDOTYCZ ĄCY ARTYKU ŁU III-214 KONSTYTUCJI
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
Do celów zastosowania artyku łu III-214 Konstytucji, świadczenia z tytu łu systemu zabezpieczenia
społecznego pracowników nie b ędąuznawane za wynagrodzenie, je żeli, i w zakresie, w jakim mog ą
one byćprzypisane do okresów zatrudnienia przed 17 maja 1990 roku, z wyj ątkiem przypadków
pracowników lub innych osób, które wst ąpiły w ich prawa, którzy przed t ądatąwnieśli skargędo
sądu lub wyst ąpili z równoważ nym roszczeniem zgodnie z maj ącym zastosowanie prawem
krajowym.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/373
29. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE SPÓJNO ŚCI GOSPODARCZEJ, SPO ŁECZNEJ I TERYTORIALNEJ
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRZYPOMINAJ ĄC,że artyku łI-3 Konstytucji jako jeden z celów wskazuje cel wspierania spójno ści gospodarczej,
społecznej i terytorialnej oraz solidarno ści mię dzy Państwami Cz łonkowskimi, a tak że,że spójno śćta jest jedną z
dziedzin kompetencji dzielonej Unii wymienionych w artykule I-14 ust ęp 2 lit. c) Konstytucji,
PRZYPOMINAJ ĄC,że postanowienia cz ęści III tytu łIII rozdzia łIII sekcja 3 Konstytucji w sprawie spójno ści
gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej jako ca łości stanowi ąpodstaw ęprawnądo konsolidacji i dalszego rozwoju
działańUnii w tej dziedzinie, wraz ze stworzeniem funduszu,
PRZYPOMINAJ ĄC,że artyku łIII-223 Konstytucji przewiduje utworzenie Funduszu Spójno ści,
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI,że Europejski Bank Inwestycyjny udziela kredytów na znaczne kwoty na rzecz
biedniejszych regionów,
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMOŚ CI pragnienie wi ększej elastyczno ści w warunkach przyznawania kwot pochodz ących z
funduszy o przeznaczeniu strukturalnym,PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI pragnienie zró żnico
wania poziomów udzia łu Unii w programach i projektach w
niektórych pa ństwach,
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMOŚ CI propozycj ęuwzględnienia w wi ększym stopniu relatywnie wysokiego poziomu
rozwoju Pa ństw Cz łonkowskich w systemie zasobów w łasnych,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
1. Państwa Cz łonkowskie potwierdzają ,że wspieranie spójno ści gospodarczej, spo łecznej i
terytorialnej jest istotne dla peł nego rozwoju i trwał ego powodzenia Unii.
2. Potwierdzaj ąswoje przekonanie, że fundusze o przeznaczeniu strukturalnym powinny nadal
pełnićistotną rolęw osiąganiu celów Unii w zakresie spójno ści.
3. Potwierdzaj ąswoje przekonanie, że Europejski Bank Inwestycyjny powinien nadal przeznacza ć
większośćswoich środków na wspieranie spójno ści gospodarczej, społ ecznej i terytorialnej oraz
deklaruj ąwolęponownego rozpatrzenia potrzeb kapita łowych Europejskiego Banku Inwestycyjnego
tak szybko, jak b ędzie to konieczne do powyż szego celu.
4. Postanawiaj ą,że Fundusz Spójno ści zapewni wk łady finansowe Unii do projektów z zakresu
środowiska i sieci transeuropejskich w Pa ństwach Cz łonkowskich, których produkt narodowy brutto
na mieszka ńca jest ni ższy niż90 %średniej Unii i które maj ąprogram prowadz ący do spe łnienia
warunków konwergencji gospodarczej, o których mowa w artykule III-184 Konstytucji.C 310/374 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
5. Deklaruj ąswój zamiar zezwalania na wi ększąelastyczno śćw przydzielaniu kredytów z funduszy
o przeznaczeniu strukturalnym na konkretne potrzeby nie obję te obecnymi przepisami dotycz ącymi
funduszy o przeznaczeniu strukturalnym.
6. Deklaruj ąswojąwolędostosowywania zakresów udzia łu Unii w programach i projektach
funduszy o przeznaczeniu strukturalnym w celu unikni ęcia nadmiernych wzrostów wydatków
budżetowych w mniej zamo żnych Pa ństwach Cz łonkowskich.
7. Uznaj ąpotrzebęregularnej kontroli post ępów w osi ąganiu spójno ści gospodarczej, społ ecznej i
terytorialnej oraz zapewniaj ąo swojej woli rozwa żenia wszelkich koniecznych do tego środków.
8. Potwierdzaj ąswój zamiar uwa żniejszego brania pod uwag ęzdolności udzia łu poszczególnych
Państw Członkowskich w systemie zasobów w łasnych i zbadania sposobów poprawy, dla mniej
zamożnych Pa ństw Członkowskich, elementów regresywnych wyst ępujących w istniej ącym obecnie
systemie zasobów w łasnych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/375
30. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE SZCZEGÓLNYCH USTALE ŃDLA GRENLANDII
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artykuł
1. Traktowanie przywoż onych do Unii produktów obj ętych wspóln ąorganizacj ąrynku produktów
rybołówstwa, a pochodz ących z Grenlandii, przy zachowaniu zgodno ści z mechanizmami wspólnej
organizacji rynku, zak łada zwolnienie z op łat celnych i op łat o skutku równowa żnym oraz brak
ogranicze ńilościowych lub środków o skutku równoważ nym, jeżeli Unia uzna mo żliwoś ci dostępu
do stref poł owowych Grenlandii przyznane Unii na mocy umowy zawartej mi ędzy Unią awładzami
odpowiedzialnymi za Grenlandi ęza wystarczaj ące.
2.Środki odnosz ące się do ustale ńprzywozowych dla produktów, o których mowa w ust ępie 1,
przyjmuje się zgodnie z procedurami przewidzianymi w artykule III-231 Konstytucji.C 310/376 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
31. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE ARTYKU ŁU 40.3.3 KONSTYTUCJI IRLANDII
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
Artykuł
Postanowienia Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy lub traktatów i aktów zmieniaj ących
lub uzupe łniających ten Traktat nie maj ąwpływu na stosowanie w Irlandii artyku łu 40.3.3
Konstytucji Irlandii.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/377
32. PROTOKÓ ŁDOTYCZ ĄCY ARTYKU ŁU I-9 UST ĘP 2 KONSTYTUCJI W SPRAWIE
PRZYSTĄ PIENIA UNII DO EUROPEJSKIEJ KONWENCJI O OCHRONIE PRAW CZ ŁOWIEKA I
PODSTAWOWYCH WOLNO ŚCI
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
Porozumienie dotycz ące przyst ąpienia Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka
i podstawowych wolnoś ci (zwanej dalej „Konwencj ąeuropejsk ą”), przewidziane w artykule I-9 ust ęp
2 Konstytucji, musi odzwierciedla ćkonieczno śćzachowania szczególnej charakterystyki Unii i prawa
Unii, zwł aszcza w odniesieniu do:
a) szczególnych ustale ńdotyczących mo żliwego udzia łu Unii w organach kontrolnych europejskiej
Konwencji,
b) mechanizmów niezb ędnych do zapewnienia, aby skargi pa ństw spoza Wspólnoty i skargi
indywidualne zosta ły odpowiednio skierowane przeciwko Pa ństwom Cz łonkowskim i/lub Unii,
w stosownych przypadkach.
Artyku ł2
Porozumienie, o którym mowa w ust ępie 1, zapewnia, że przyst ąpienie nie b ędzie mia łow pływu
na kompetencje Unii i uprawnienia jej instytucji. Zapewnia ono, żeżadne jego postanowienia nie
mająwpływu na szczególną sytuacjęPaństw Członkowskich w odniesieniu do europejskiej
Konwencji, w szczególno ści jej protokoł ów,środków podj ętych przez Pa ństwa Cz łonkowskie,
w drodze odst ępstwa od europejskiej Konwencji zgodnie z jej artyku łem 15 i zastrze żeńdo
europejskiej Konwencji dokonanych przez Pa ństwa Cz łonkowskie zgodnie z jej artyku łem 57.
Artyku ł3
Postanowienia porozumienia, o którym mowa w ust ępie 1, nie maj ąwpływu na artyku łIII-375 ust ęp
2 Konstytucji.C 310/378 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
33. PROTOKÓ ŁDOTYCZ ĄCY AKTÓW I TRAKTATÓW ZMIENIAJ ĄCYCH LUB
UZUPEŁNIAJĄCYCH TRAKTAT USTANAWIAJĄ CY WSPÓLNOT ĘEUROPEJSKĄ
I TRAKTAT O UNII EUROPEJSKIEJ
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
UZNAJĄC,że artyku łIV-437 ust ęp 1 Konstytucji uchyla Traktat ustanawiaj ący Wspólnotę Europejsk ąi Traktat o Unii
Europejskiej, jak równie żakty i traktaty je uzupe łniające lub zmieniaj ące,
UZNAJĄC,że należy sporządzić listę aktów i traktatów okre ślonych w artykule IV-437 ust ęp1 ,
UZNAJĄC,że należy zawrze ćtreśćpostanowie ńartykułu 9 ustęp 7 Traktatu z Amsterdamu,
PRZYPOMINAJ ĄC,że Akt z dnia 20 wrze śnia 1976 r. dotycz ący wyboru przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego
w powszechnych wyborach bezpo średnich pozostaje w mocy,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
Artyku ł1
1. Niniejszym zostaj ąuchylone nast ępujące akty i traktaty uzupe łniające lub zmieniaj ące Traktat
ustanawiaj ący Wspólnot ęEuropejsk ą:
a) Protokół z dnia 8 kwietnia 1965 r. w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich
załączony do Traktatu ustanawiaj ącego Jedn ąRadęi JednąKomisjęWspólnot Europejskich
(Dz.U. 152 z 13.7.1967, str. 13),
b) Traktat z dnia 22 kwietnia 1970 r. zmieniaj ący niektóre postanowienia bud żetowe traktatów
ustanawiaj ących Wspólnoty Europejskie i Traktatu ustanawiaj ącego Jedn ąRadęi JednąKomisję
Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 2 z 2.1.1971, str. 1),
c) Traktat z dnia 22 lipca 1975 r. zmieniaj ący niektóre postanowienia finansowe traktatów
ustanawiaj ących Wspólnoty Europejskie i Traktatu ustanawiaj ącego Jedn ąRadęi JednąKomisję
Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 359 z 31.12.1977, str. 4),
d) Traktat z dnia 10 lipca 1975 r. zmieniaj ący niektóre postanowienia Protoko łu w sprawie Statutu
Europejskiego Banku Inwestycyjnego (Dz.U. L 91 z 6.4.1978, str. 1),
e) Traktat z dnia 13 marca 1984 r. zmieniaj ący Traktaty ustanawiaj ące Wspólnoty Europejskie w
odniesieniu do Grenlandii (Dz.U. L 29 z 1 .2.1985, str. 1),
f) Jednolity Akt Europejski z dnia 17 lutego 1986 r. i 28 lutego 1986 r. (Dz.U. L 169 z 29.6.1987,
str. 1),16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/379
g) Akt z dnia 25 marca 1993 r. zmieniaj ący Protokół w sprawie Statutu Europejskiego Banku
Inwestycyjnego upowa żniający RadęGubernatorów do utworzenia Europejskiego Funduszu
Inwestycyjnego (Dz.U. L 173 z 7.7.1994, str. 14),
h) decyzja Rady 2003/223/WE, zebranej w skł adzie Szefów Pa ństw lub Rz ądów, z dnia 21 marca
2003 r. w sprawie zmiany art.10.2 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i
Europejskiego Banku Centralnego (Dz.U. L 83 z 1.4. 2003, str. 66)
2. Niniejszym zostaje uchylony Traktat z Amsterdamu z dnia 2 pa ździernika 1997 r. zmieniaj ący
Traktat o Unii Europejskiej, Traktaty ustanawiaj ące Wspólnoty Europejskie i niektóre zwi ązane z nimi
akty (Dz.U. C 340 z 10.11.1997, str. 1).
3. Niniejszym zostaje uchylony Traktat z Nicei z dnia 26 lutego 2001 r. zmieniaj ący Traktat o Unii
Europejskiej, Traktaty ustanawiaj ące Wspólnoty Europejskie i niektóre zwi ązane z nimi akty (Dz.U.
C 80 z 10.3.2001, str. 1).
Artyku ł2
1. Bez uszczerbku dla stosowania artyku łu III-432 Konstytucji i artyku łu1 8 9T r a k t a t u
ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej, przedstawiciele rz ądów Pa ństw
Członkowskich przyjmuj ąza wspólnym porozumieniem postanowienia niezb ędne do uregulowania
szczególnych kwestii dotycz ących Wielkiego Ksi ęstwa Luksemburga, i które wynikaj ąz utworzenia
Jednej Rady i Jednej Komisji Wspólnot Europejskich.2. Akt dotycz ący wyboru przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach
bezpośrednich, za łączony do decyzji Rady 76/787/EWWiS, EWG, EWEA (Dz.U. L 278 z 8.10.1976,
str. 1) zostaje utrzymany w mocy w wersji obowi ązującej w momencie wej ścia wżycie Traktatu
ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy. Akt ten zostaje dostosowany do Konstytucji w nast ępujący
sposób:a)
W artykule 1 skre śla się ustęp3 ,
b) W artykule 5 ust ęp 1 akapit drugi skre śla się wyraz „postanowieniami ”,
c) W artykule 6 ust ęp 2 skre śla się wyrazy „z 8 kwietnia 1965 r. ”; wyrazy „Wspólnot Europejskich”
zastępuje się wyrazami „Unii Europejskiej ”,
d) W artykule 7 ust ęp 1 tiret drugie wyrazy „Komisja Wspólnot Europejskich ”zastępuje się
wyrazami „Komisja Europejska ”,
e) W artykule 7 ust ęp 1 tiret trzecie wyrazy „Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Wspólnot Europejskich lub
Sądu Pierwszej Instancji ”zastępuje się wyrazami „Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej ”,
f) W artykule 7 ust ęp 1 tiret pi ąte wyrazy „Trybuna łu Obrachunkowego Wspólnot Europejskich ”
zastępuje się wyrazami „Trybuna łu Obrachunkowego Unii Europejskiej ”,
g) W artykule 7 ust ęp 1 tiret szóste wyrazy „Rzecznika Praw Obywatelskich Wspólnot
Europejskich ”zastępuje się wyrazami „Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich ”,C 310/380 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
h) w artykule 7 ust ęp 1 tiret siódme wyrazy „Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Europejskiej
Wspólnoty Energii Atomowej” zastępuje sięwyrazami „Unii Europejskiej ”,
i) w artykule 7 ust ęp 1 tiret dziewi ąte wyrazy „na mocy lub przez zastosowanie Traktatów
ustanawiaj ących Europejsk ąWspólnot ęGospodarcz ąi Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej”
zastępuje się wyrazami „na mocy Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i Traktatu
ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej” ; wyraz „wspólnotowe ”zastępuje się
wyrazem „Unii”,
j) w artykule 7 ust ęp 1 tiret jedenaste wyrazy „instytucji Wspólnot Europejskich, organów
lub jednostek organizacyjnych przy nich ustanowionych lub Europejskiego Banku Centralnego ”
zastępuje się wyrazami „instytucji, organów, lub jednostek organizacyjnych Unii Europejskiej ”,
k) tiret artyku łu 7 ustęp 1 otrzymuj ąodpowiednio oznaczenie lit. a)— k),
l) w artykule 7 ust ęp 2 akapit drugi skre śla się wyraz „postano wieniami ”; tiret w drugim ust ępie
otrzymuj ąodpowiednio oznaczenie lit. a) i b),
m) w artykule 11 ust ęp 2 akapit drugi wyraz „Wspólnota ”zastępuje się wyrazem „Unia”; wyraz
„wyznacza ”zastępuje się wyrazami „przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąwyznaczaj ącą”; wyrazy „z
poprzednim akapitem ”zastępuje się wyrazami „pierwszego akapitu ”,
n) w artykule 11 ust ęp 3 wyrazy „bez uszczerbku dla postanowie ńartykułu 139 Traktatu
ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ą”zastępuje si ęwyrazami „bez uszczerbku dla
artykułu III-336 Konstytucji ”,
o) w artykule 14 wyrazy „na wniosek ”zastępuje się wyrazami „z inicjatywy ”; wyrazy „podejmuje
takieśrodki”zastępuje sięwyrazami „przyjmuje niezb ędne rozporz ądzenia europejskie lub
decyzje europejskie ”,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/381
34. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE POSTANOWIE ŃPRZEJŚCIOWYCH ODNOSZ ĄCYCH SI ĘDO
INSTYTUCJI I ORGANÓW UNII
WYSOKIE UMAWIAJĄ CE SIĘSTRONY,
ZWAŻYWSZY, że w celu zorganizowania przej ścia od Unii Europejskiej ustanowionej na mocy Traktatu o Unii
Europejskiej i Wspólnoty Europejskiej do Unii Europejskiej ustanowionej na mocy Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy, których jest ona nast ępcą, konieczne jest okre ślenie postanowie ńprzejściowych, maj ących
zastosowanie przed wej ściem w życie wszystkich postanowie ńKonstytucji oraz aktów niezb ędnych do ich stosowania,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
TYTUŁI
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
Artyku ł1
1. Z odpowiednim wyprzedzeniem przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku,
Rada Europejska przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustalającąskład Parlamentu Europejskiego, zgodnie z
artykułem I-20 ust ęp 2 akapit drugi Konstytucji.
2. W czasie trwania kadencji 2004— 2009 skł ad i liczba przedstawicieli wybranych do Parlamentu
Europejskiego w poszczególnych Pa ństwach Cz łonkowskich pozostaj ątakie same jak w dniu wej ścia
wżycie Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy, przy czym liczba przedstawicieli jest
następująca:
Belgia 24
Republika Czeska 24
Dania 14
Niemcy 99
Estonia 6
Grecja 24
Hiszpania 54
Francja 78
Irlandia 13
Włochy 78
Cypr 6
Łotwa 9
Litwa 13C 310/382 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Luksemburg 6
Węgry 24
Malta 5
Niderlandy 27
Austria 18
Polska 54
Portugalia 24
Słowenia 7
Słowacja 14
Finlandia 14
Szwecja 19
Zjednoczone Królestwo 78
TYTUŁII
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE RADY EUROPEJSKIEJ I RADY
Artyku ł2
1. Postanowienia artyku łu I-25 ust ępy 1, 2 i 3 Konstytucji, dotycz ące definicji wi ększości
kwalifikowanej w Radzie Europejskiej i w Radzie, wchodz ąwżycie 1 listopada 2009 roku, po
przeprowadzeniu wyborów do Parlamentu Europejskiego, zgodnie z artyku łem I-20 ust ęp2 .
2. Nastę pujące postanowienia obowi ązujądo 31 pa ździernika 2009 roku, bez uszczerbku
dla artyku łu I-25 ust ęp 4 Konstytucji.
Jeżeli przyj ęcie uchwa ły przez Rad ęEuropejsk ąiR a dęwymaga wi ększości kwalifikowanej, gł osy
członków wa żone sąnastępująco:
Belgia 12
Republika Czeska 12
Dania 7
Niemcy 29
Estonia 4
Grecja 12
Hiszpania 27
Francja 29
Irlandia 716.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/383
Włochy 29
Cypr 4
Łotwa 4
Litwa 7
Luksemburg 4
Węgry 12
Malta 3
Niderlandy 13
Austria 10
Polska 27
Portugalia 12
Słowenia 4
Słowacja 7
Finlandia 7
Szwecja 10
Zjednoczone Królestwo 29
Uchwały wymagaj ądo ich przyj ęcia co najmniej 232 gł osów „za”, oddanych przez wi ększość
członków, je żeli Konstytucja wymaga, aby by ły przyjęte na wniosek Komisji. W innych przypadkach
uchwały wymagaj ądo ich przyj ęcia co najmniej 232 gł osów „za”, oddanych przez co najmniej dwie
trzecie cz łonków.
Jeżeli akt ma zosta ćprzyjęty przez Rad ęEuropejsk ąlub przez Rad ęwiększościąkwalifikowan ą,
członek Rady Europejskiej lub Rady mo żez ażądaćsprawdzenia, czy Pa ństwa Cz łonkowskie,
stanowiące większośćkwalifikowan ą, reprezentuj ąco najmniej 62 % ogół u ludno ści Unii. Je żeli
okażes ię,że warunek ten nie zosta łspełnion y, dany akt nie zostanie przyj ęty.
3. W chwili ka żdego kolejnego przyst ąpienia, próg ustalony w ust ępie 2 oblicza się tak, aby próg
większości kwalifikowanej wyra żony w liczbie gł osów nie przekroczy łprogu wynikaj ącego z tabeli
zamieszczonej w Deklaracji w sprawie rozszerzenia Unii Europejskiej, zawartej w Akcie Ko ńcowym
Konferencji, która przyj ęła Traktat z Nicei.
4. Nastę pujące postanowienia dotycz ące definicji wi ększości kwalifikowanej staj ąsięskuteczne
1 listopada 2009 r.:
—artykułI-44 ust ęp 3 akapity trzeci, czwarty i pi ąty Konstytucji,
—artykułI-59 ust ęp 5 akapity drugi i trzeci Konstytucji,
—artykułI-60 ust ęp 4 akapit drugi Konstytucji,
—artykułIII-179 ust ęp 4 akapity trzeci i czwarty Konstytucji,C 310/384 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
—artykułIII-184 ust ęp 6 akapity trzeci i czwarty Konstytucji,
—artykułIII-184 ust ęp 7 akapity trzeci i czwarty Konstytucji,
—artykułIII-194 ust ęp 2 akapity drugi i trzeci Konstytucji,
—artykułIII-196 ust ęp 3 akapity drugi i trzeci Konstytucji,
—artykułIII-197 ust ęp 4 akapity drugi i trzeci Konstytucji,
—artykułIII-198 ust ęp 2 akapit trzeci Konstytucji,
—artykułIII-312 ust ęp 3 akapity trzeci i czwarty Konstytucji,
—artykułIII-312 ust ęp 4 akapity trzeci i czwarty Konstytucji,
—artykuł1 akapity drugi, trzeci i czwarty oraz artyku ł3 ustęp 1 akapity drugi, trzeci i czwarty
Protokoł u w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii dotycz ącego polityki
w zakresie kontroli granic zewn ętrznych, azylu i imigracji oraz wspó łpracy sądowej w sprawach
cywilnych i wspó łpracy policyjnej,
—artykuł1 akapity drugi, trzeci i czwarty i artyku ł5 akapity trzeci, czwarty, i pi ąty Protokoł u
w sprawie stanowiska Danii.
Do 31 pa ździernika 2009 roku, w przypadku gdy nie wszyscy cz łonkowie Rady bior ąudziałw
głosowaniu, czyli w przypadkach okre ślonych w artyku łach, o których mowa w akapicie pierwszym,
większośćkwalif ikowana jest okre ślona jako taki sam udzia łgłosów waż onych i taki sam udzia ł
liczby danych cz łonków Rady oraz, w stosownym przypadku, taki sam udzia łprocentowy ludno ści
danych Pa ństw Członkowskich, jak zosta ło to ustalone w ust ępie 2.
Artyku ł3
Do czasu wej ścia wżycie decyzji, o której mowa w artykule I-24 ust ępy 6 Konstytucji, Rada mo że
zbieraćsięws kładzie okre ślonym w artykule I-24 ust ępy 2 i 3 oraz w innych skł adach, których lista
została ustanowiona w decyzji Rady do Spraw Ogólnych, stanowi ącej zwyk łąwiększościągłosów.
TYTUŁIII
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE KOMISJI OBEJMUJ ĄCE RÓWNIE ŻMINISTRA SPRAW
ZAGRANICZNYCH UNII
Artyku ł4
Członkowie Komisji pe łniący swoje funkcje w dniu wej ścia wżycie Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy nadal peł niąswoje funkcje do koń ca swojej kadencji. Jednak że w dniu
mianowania ministra spraw zagranicznych Unii, kadencja cz łonka będącego tej samej narodowo ści
co minister spraw zagranicznych Unii ko ńczy się.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/385
TYTUŁIV
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE SEKRETARZA GENERALNEGO RADY, WYSOKIEGO
PRZEDSTAWICIELA DS. WSPÓLNEJ POLITYKI ZAGRANICZNEJ I BEZPIECZE ŃSTWA ORAZ ZASTĘPCY
SEKRETARZA GENERALNEGO RADY
Artyku ł5
Kadencja sekretarza generalnego Rady, wysokiego przedstawiciela do spraw wspólnej polityki
zagranicznej i bezpiecze ństwa oraz zast ępcy sekretarza generalnego Rady koń czy się w dniu wej ścia
wżycie Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy. Rada mianuje sekretarza generalnego
zgodnie z artyku łem III-344 ust ęp 2 Konstytucji.
TYTUŁV
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE ORGANÓW DORADCZYCH
Artyku ł6
Do czasu wej ścia wżycie decyzji europejskiej, o której mowa w artykule III-386, przyznanie miejsc
członkom Komitetu Regionów odbywa się w następujący sposób:
Belgia 12
Republika Czeska 12
Dania 9
Niemcy 24
Estonia 7
Grecja 12
Hiszpania 21
Francja 24
Irlandia 9
Włochy 24
Cypr 6
Łotwa 7
Litwa 9
Luksemburg 6
Węgry 12
Malta 5C 310/386 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Niderlandy 12
Austria 12
Polska 21
Portugalia 12
Słowenia 7
Słowacja 9
Finlandia 9
Szwecja 12
Zjednoczone Królestwo 24
Artyku ł7
Do czasu wej ścia wżycie decyzji europejskiej, o której mowa w artykule III-389, przyznanie miejsc
członkom Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego odbywa się w następujący sposób:
Belgia 12
Republika Czeska 12
Dania 9
Niemcy 24
Estonia 7
Grecja 12
Hiszpania 21
Francja 24
Irlandia 9
Włochy 24
Cypr 6
Łotwa 7
Litwa 9
Luksemburg 6
Węgry 12
Malta 5
Niderlandy 12
Austria 12
Polska 2116.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/387
Portugalia 12
Słowenia 7
Słowacja 9
Finlandia 9
Szwecja 12
Zjednoczone Królestwo 24C 310/388 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
35. PROTOKÓ ŁW SPRAWIE SKUTKÓW FINANSOWYCH WYGA ŚNIĘCIA TRAKTATU
USTANAWIAJ ĄCEGO EUROPEJSK ĄWSPÓLNOT ĘWĘGLA I STALI ORAZ W SPRAWIE
FUNDUSZU BADAWCZEGO WĘ GLA I STALI
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRZYPOMINAJ ĄC,że wszystkie aktywa i pasywa Europejskiej Wspólnoty W ęgla i Stali, w stanie na dzie ń23 lipca
2002 roku, przesz ły 24 lipca 2002 roku na Wspólnot ęEuropejsk ą,
BIORĄC POD UWAG Ę,żep ożądane jest wykorzystanie tych funduszy do celów bada ńw sektorach zwi ązanych z
przemys łem węgla i stali oraz że należy w tym wzgl ędzie okre ślićpewne zasady,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy:
Artyku ł1
1. Z zastrze żeniem ewentualnego zwi ększenia lub zmniejszenia w wyniku post ępowania
likwidacyjnego, wartość netto aktywów i pasywów Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, okre śloną
w zestawieniu bilansowym Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali z dnia 23 lipca 2002 roku, uznaje
sięza majątek Unii przeznaczony do celów bada ńw sektorach zwi ązanych z przemys łem węgla i
stali, okre ślony jako „Europejska Wspólnota Wę gla i Stali w likwidacji ”. Po zakoń czeniu likwidacji
majątek ten okre śla się jako„Majątek Funduszu Badawczego W ęgla i Stali ”.
2. Dochód z maj ątku okre ślonego jako „Fundusz Badawczy Węgla i Stali ”jest wykorzystywany
jedynie do celów bada ńprowadzonych w sektorach zwi ązanych z przemys łem węgla i stali poza
ramowym programem badawczym, zgodnie z niniejszym Protoko łem i aktami przyj ętymi na jego
podstawie.
Artyku ł2
1. Ustawa europejska Rady ustanawia wszelkie przepisy niezb ędne do realizacji niniejszego
Protokoł u, w tym podstawowe zasady. Rada stanowi po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/389
2. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje rozporz ądzenia europejskie lub decyzje europejskie
ustanawiaj ące wieloletnie wytyczne finansowe dla zarz ądzania maj ątkiem Funduszu Badawczego
Węgla i Stali oraz wieloletnie wytyczne techniczne dla programu badawczego tego Funduszu. Rada
stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.
Artyku ł3
Konstytucj ęstosuje się z zastrze żeniem odmiennych postanowie ńniniejszego Protokoł u i aktów
przyjętych na jego podstawie.C 310/390 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
36. PROTOKÓ ŁZMIENIAJ ĄCY TRAKTAT USTANAWIAJ ĄCY EUROPEJSK ĄWSPÓLNOT Ę
ENERGII ATOMOWEJ
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRZYWO ŁUJĄC konieczno ść, aby postanowienia Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ęEuropejsk ąEnergii Atomowej
nadal wywo ływaływp ełni skutek prawny,
PRAGNĄC dostosować ten Traktat do nowych zasad okre ślonych przez Traktat ustanawiaj ący Konstytucj ędla Europy,
w szczególno ści w dziedzinach instytucjonalnej i finansowej,
PRZYJĘŁY następujące postanowienia, które s ązałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i które
zmieniaj ąTraktat ustanawiaj ący Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej:
Artyku ł1
Niniejszy Protokół zmienia Traktat ustanawiaj ący Europejsk ąWspólnot ęAtomow ą(zwany dalej
„Traktatem EWEA ”) w jego wersji obowi ązującej w chwili wej ścia wżycie Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy.
Bez wzgl ędu na postanowienia artyku łu IV-437 Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy
i bez uszczerbku dla innych postanowie ńniniejszego Protokoł u, skutki prawne zmian do Traktatu
EWEA wprowadzonych na podstawie traktatów i aktów uchylonych zgodnie z artyku łem IV-437
Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i skutki prawne obowi ązujących aktów przyj ętych
na podstawie Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej pozostają
niezmienione.
Artyku ł2
Nagł ówek „Postanowienia instytucjonalne ”tytułu III otrzymuje brzmienie: „Postanowienia
instytucjonalne i finansowe ”.
Artyku ł3
Na pocz ątku tytu łu III Traktatu EWEA dodaje się następujący nowy rozdzia ł:
„R OZDZIA ŁI
STOSOWANIE NIEKTÓRYCH POSTANOWIE ŃTRAKTATU USTANAWIAJ ĄCEGO
KONSTYTUCJ ĘDLA EUROPY
Artykuł 106a
1. Artyku ły I-19 —I-29, artyku ły I-31 —I-39, artyku ły I-49 i I-50, artyku ły I-53 —I-56, artyku ły
I-58 I-60, artyku ły III-330 —III-372, artyku ły III-374 i III-375, artyku ły III-378 —III-381, artyku ły
III-384 i III-385, artyku ły III-389 —III-392, artyku ły III-395 —III-410, artyku ły III-412 —III-415 i16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/391
artykuły III-427, III-433, IV-439 i IV-443 Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy maj ą
zastosowanie do niniejszego Traktatu.
2. W ramach niniejszego Traktatu odniesienia do Unii i do Konstytucji w postanowieniach, o
których mowa w ust ępie 1, oraz w postanowieniach protoko łów załączonych zarówno do Traktatu
ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy, jak i do niniejszego Traktatu, nale ży rozumie ćjako
odniesienia, odpowiednio, do Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz do niniejszegoTraktatu.
3. Postanowienia Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy nie wprowadzaj ąodstępstw od
postanowie ńniniejszego Traktatu. ”.
Artyku ł4
W tytule III Traktatu EWEA numeracja rozdzia łów I, II i III zostaje zmieniona na II, III i IV.
Artyku ł5
1. Uchyla si ęartykuł3, artyku ły1 0 7 —132, artyku ły1 3 6 —143, artyku ły1 4 6 —156, artyku ły
158—163, artyku ły1 6 5 —170, artyku ły 173, 173Ai 175, artyku ły1 7 7 —179a oraz artyku ły 180b,
181, 183, 183A, 190 i 204 Traktatu EWEA.
2. Trac ąmoc Protokoł yz ałączone wcze śniej do Traktatu EWEA.
Artyku ł6
Nagłówek „P
ostanowienia finansowe ”tytułu IV Traktatu EWEA otrzymuje brzmienie: „Szczególne
postanowienia finansowe ”.
Artyku ł7
1. W artykule 38 akapit trzeci i w artykule 82 akapit trzeci Traktatu EWEA odniesienia do
artykułów 141 i 142 zast ępuje się odpowiednio odniesieniami do artyku łów III-360 i III-361
Konstytucji.
2. W artykule 171 ust ęp 2 i artykule 176 ust ęp 3 Traktatu EWEA odniesienie do artyku łu1 8 3
zastępuje się odniesieniem do artyku łu III-412 Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy.
3. W artykule 172 ust ęp 4 Traktatu EWEA odniesienie do artyku łu 177 ust ęp 5 zast ępuje się
odniesieniem do artyku łu III-404 Konstytucji.
4. W artyku łach 38, 82, 96 i 98 Traktatu EWEA wyraz „dyrektywa ”zastępuje się wyrazami
„rozporz ądzenie europejskie ”.
5. W Traktacie EWEA wyraz „decyzja ”zastępuje się wyrazami „decyzja europejska ”z wyjątkiem
artykułów art. 18, 20, 23 i artyku łu 53 akapit pierwszy oraz w przypadku decyzji podejmowanych
przez Trybuna łSprawiedliwoś ci Unii Europejskiej.C 310/392 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
6. W Traktacie EWEA wyrazy „Trybuna łSprawiedliwo ści”zastępuje się wyrazami „Trybuna ł
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej ”.
Artyku ł8
Artykuł191 Traktatu EWEA otrzymuje brzmienie:
„Artyku ł191
Na terytorium Pa ństw Czł onkowskich Wspólnota korzysta z przywilejów i immunitetów
niezbędnych do wykonania jej zada ńna warunkach okre ślonych w Protokole w sprawie przywilejów
i immunitetów Unii Europejskiej. ”.
Artyku ł9
Artykuł198 Traktatu EWEA otrzymuje brzmienie:
„Artyku ł198
O ile nie przewidziano inaczej, postanowienia niniejszego Traktatu maj ązastosowanie do terytoriów
europejskich Pa ństw Członkowskich oraz do terytoriów pozaeuropejskich podlegaj ących ich
jurysdykcji.
Mająone tak że zastosowanie do terytoriów europejskich, za których stosunki zewn ętrzne
odpowiedzialne jest Pa ństwo Cz łonkowskie.
Postanowienia niniejszego Traktatu maj ązastosowanie do Wysp Alandzkich z zastrze żeniem
odstę pstw znajduj ących się początkowo w Traktacie, o którym mowa w artykule IV-437 ust ęp2
lit. d) Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy i nast ępnie włączon ych do Protokoł u
w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz
Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, Republiki Greckiej, Królestwa
Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji.Na zasadzie odst ępstwa od akapitów pierwszego, drugiego i trzeciego:
a) niniejszy Traktat nie ma zastosowania do Wysp Owczych ani do Grenlandii,b) niniejszy Traktat nie ma zastosowania do stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej
Brytanii i Irlandii Pół nocnej na Cyprze,
c) niniejszy Traktat nie ma zastosowania do krajów i terytoriów zamorskich utrzymuj ących
szczególne stosunki ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, które
nie sąumieszczone na li ście w załączniku II do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy,
d) niniejszy Traktat ma zastosowanie do Wysp Normandzkich i wyspy Man jedynie w zakresie
niezbędnym do zapewnienia wykonania ustale ńdotyczących tych wysp okre ślonych pocz ątkowo
w Traktacie, o którym mowa w artykule IV-437 ust ęp 2 lit. a) Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy i nastę pnie w łączonych do Protoko łu w sprawie traktatów o
przystąpieniu i aktów przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/393
Wielkiej Brytanii i Irlandii Pół nocnej, Republiki Greckiej, Królestwa Hiszpanii i Republiki
Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji. ”.
Artyku ł10
Artykuł206 Traktatu EWEA otrzymuje brzmienie:
„Artyku ł206
Wspólnota mo że zawiera ćz jednym lub wi ększąliczbąPaństw lub organizacji mi ędzynarodowych
umowy ustanawiaj ące stowarzyszenie, obejmuj ące wzajemne prawa i obowi ązki, wspólne dzia łania i
szczególne procedury.
Umowy te s ązawierane przez Rad ę, stanowi ącąjednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem
Europejskim.Jeżeli umowy te wymagaj ązmian niniejszego Traktatu, zmiany te s ąuprzednio przyjmowane zgodnie
z procedur ąprzewidzian ąw artykule IV-443 Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy. ”.
Artykuł 11
W artykule 225 Traktatu EWEA akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„Wersje niniejszego Traktatu w jezykach angielskim, czeskim, du ńskim, estoń skim, fińskim, greckim,
hiszpańskim, irlandzkim, litewskim, łotewskim, malta ńskim, polskim, portugalskim, sł owackim,
słoweńskim, szwedzkim i w ęgierskim s ąna równi autentyczne. ”.
Ar 
tykuł12
Dochody i wydatki Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, z wyj ątkiem tych dotycz ących
Agencji Dostaw i wspólnych przedsi ębiorstw, wpisuje się do budżetu Unii.C 310/394 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
B. ZA ŁĄCZNIKI
DO TRAKTATU USTANAWIAJ ĄCEGO KONSTYTUCJ ĘDLA EUROPY16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/395
ZAŁĄCZNIK I
LISTA OKRE ŚLONA W ARTYKULE III ‑226 KONSTYTUCJI
1—Numer Nomenklatury Scalonej 2—Opis produktów
DZIAŁ1 Zwierzętażywe
DZIAŁ2M ięso i podroby jadalne
DZIAŁ3 Ryby, skorupiaki, mi ęczaki i pozosta łe bez-
kręgowce wodne
DZIAŁ4 Produkty mleczarskie; jaja ptasie; miód
naturalny
DZIAŁ5
0504 Jelita, pę cherze i żołądki zwierz ąt( zw y jątkiem
rybich) ca łe i w kawa łkach
0515 Produkty pochodzenia zwierz ęcego, gdzie
indziej niewymienione ani niew łączone; mar-
twe zwierz ęta obję te dzia łami 1 lub 3,
nienadaj ące się do spożycia przez ludzi
DZIAŁ6 Żywe drzewa i inne ro śliny; bulwy, korzenie i
podobne; kwiaty cię te i liście ozdobne
DZIAŁ7 Warzywa oraz niektóre korzenie i bulwyjadalne
DZIAŁ8 Owoce i orzechy jadalne; skórki owoców
cytrusowych lub melonów
DZIAŁ9 Kawa, herbata i przyprawy, z wyj ątkiem mate
(pozycja nr 0903)
DZIAŁ10 Zboż a
DZIAŁ11 Produkty przemys łumłynarskiego;
s łód; skro-
bie; gluten pszenny; inulina
DZIAŁ12 Nasiona i owoce oleiste; ziarna; nasiona i
owoce ró żne; rośliny przemys łowe i rolnicze;
słoma i pasza
DZIAŁ13
ex 1303 PektynaC 310/396 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
1—Numer Nomenklatury Scalonej 2—Opis produktów
DZIAŁ15
1501 Smalec i inny przetworzony t łuszcz ze świń;
przetworzony t łuszcz z drobiu
1502 Łój z bydł a, owiec i kóz, surowy lub
przetworzony; łącznie z łojem „premier jus ”
1503 Stearyna smalcowa, oleostearyna, olej smal-
cowy, oleina i olej łojowy, nieemulgowane,
niezmieszane i nieprzygotowane inaczej
1504 Tłuszcz i oleje z ryb i ssaków morskich, takż e
rafinowane
1507 Oleje ro ślinne, p łynne lub sta łe, surowe,
oczyszczane lub rafinowane
1512 Tłuszcze i oleje zwierz ęce oraz ro ślinne,
uwodorniane, tak że rafinowane, ale nieprzy-
gotowane inaczej
1513 Margaryna, sztuczny smalec i inne przygoto-
wane tłuszcze jadalne
1517 Pozostałości po oczyszczaniu substancji t łusz-
czowych i wosków zwierz ęcych lub ro ślinnych
DZIAŁ16 Przetwory z mi ęsa, ryb lub skorupiaków,
mięczaków i innych bezkrę gowców wodnych
DZIAŁ17
1701 Cukier buraczany lub trzcinowy i chemicznie
czysta sacharoza, w postaci sta łej
1702 Pozosta łe cukry; syropy cukrowe; miód
sztuczny (tak że zmieszany z miodem natural-
nym); karmel
1703 Melasa, tak że odbarwiona
1705 (*) Cukry, syropy, melasa aromatyzowana lub z
dodatkiem barwników (w tym cukier wani-
liowy lub wanilina), z wyją t kiem soków
owocowych z dodatkiem cukru w jakichkol-
wiek proporcjach16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/397
1—Numer Nomenklatury Scalonej 2—Opis produktów
DZIAŁ18
1801 Ziarna kakao, ca łe lubłamane, surowe lub
palone
1802 Łuski kakao, łupiny, osł onki i pozosta łe
odpady kakao
DZIAŁ20 Przetwory z warzyw, owoców, orzechów lub
pozostałych części roślin
DZIAŁ22
2204 Moszcz winogronowy, cz ęściowo sfermento-
wany, tak że z fermentacj ązatrzyman ąw inny
sposób ni żprzez dodanie alkoholu
2205 Wina ze świeżych winogron; moszcz wino-
gronowy z fermentacj ązatrzyman ąprzez
dodanie alkoholu
2207 Jabłecznik, wino z gruszek, miód pitny i
pozostałe napoje na bazie fermentacji
ex 2208 (*)
ex 2209 (*)Alkohol etylowy, denaturowany lub nie, ojakiejkolwiek mocy, otrzymywany z produk-tów rolnych, o których mowa w niniejszym
załączniku, z wyłą czeniem wódek, likierów i
innych napojów spirytusowych; z łożone pre-
paraty alkoholowe (znane jako „skoncentro-
wane ekstrakty ”) do wyrobu napojów
ex 2210 (*) Ocet jadalny i jego namiastki jadalne
DZIAŁ23 Pozosta łości i odpady przemys łus p oży-
wczego; gotowa pasza dla zwierz ąt
DZIAŁ24
2401 Tytońnieprzetworzon
 y, odpady tytoniowe
DZIAŁ45
4501 Korek naturalny surowy; odpady korka; korek
kruszony, granulowany lub mielonyC 310/398 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
1—Numer Nomenklatury Scalonej 2—Opis produktów
DZIAŁ54
5401 Len surowy lub obrobiony, ale nieprz ędzony;
pakuły i odpady lniane (w tym skrawki wor-
kowe lub rozw łóknione)
DZIAŁ57
5701 Konopie naturalne (Cannabis sativa) , surowe
lub obrobione, ale nieprz ędzone; paku łyi
odpady z konopi naturalnych (w tym liny
oraz skrawki workowe lub rozw łóknione)
(*)Pozycja dodana artykuł em 1 rozporz ądzenia nr 7a Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej z dnia
18 grudnia 1959 roku (Dz.U. 7 z 30.1.1962, str. 71/61).16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/399
ZAŁĄCZNIK II
KRAJE I TERYTORIA ZAMORSKIE OBJ ĘTE POSTANOWIENIAMI
CZĘŚCI III TYTU ŁIV KONSTYTUCJI
—Grenlandia
—Nowa Kaledonia i terytoria zale żne
—Polinezja Francuska
—Francuskie Terytoria Po łudniowe i Antarktyczne
—Wyspy Wallis i Futuna
—Majotta
—Saint Pierre i Miquelon
—Aruba
—Antyle Niderlandzkie:
—Bonaire
—Curaçao
—Saba
—Sint-Eustasius
—Sint-Maarten
—Anguilla
—Kajmany
—Falklandy
—Georgia Poł udniowa i Wyspy Sandwich Po łudniowy
—Montserrat
—Pitcairn
—Święta Helena i terytoria zale żne
—Brytyjskie Terytorium Antarktyczne
—Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego
—Wyspy Turks i Caicos
—Brytyjskie Wyspy Dziewicze
—BermudyC 310/400 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
AKT KO ŃCOWY16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/401

KONFERENCJA PRZEDSTAWICIELI RZ ĄDÓW PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH zwoł ana w Brukseli w
dniu 30 wrze śnia 2003 r. w celu przyj ęcia za wspólnym porozumieniem Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy, przyj ęła następujące teksty:
I. Traktat ustanawiaj ący Konstytucj ędla Europy
II. Protokoł yz ałączone do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy
1. Protokó łw sprawie roli parlamentów narodowych Pań stw Cz łonkowskich w Unii
Europejskiej
2. Protokół w sprawie stosowania zasad pomocniczo ści i proporcjonalno ści
3. Protokół w sprawie Statutu Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej
4. Protokół w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego
Banku Centralnego
5. Protokół w sprawie Statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego
6. Protokó łw sprawie ustalenia siedzib instytucji i niektórych organów, jednostek
organizacyjnych i sł użb Unii Europejskiej
7. Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej
8. Protokół w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii
oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, Republiki Greckiej,
Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki Finlandii i
Królestwa Szwecji
9. Protokół w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej,
Republiki Estoń skiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łot ewskiej, Republiki Litewskiej,
Republiki Wę gierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i
Republiki S łowackiej
10. Protokół w sprawie procedury dotycz ącej nadmiernego deficytu
11. Protokół w sprawie kryteriów konwergencji
12. Protokół w sprawie Eurogrupy
13. Protokół w sprawie niektórych postanowie ńdotyczących Zjednoczonego Królestwa Wielkiej
Brytanii i Irlandii Pół nocnej w zakresie unii gospodarczej i walutowej16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/403
14. Protokół w sprawie niektórych postanowie ńdotyczących Danii w zakresie unii gospodarczej
i walutowej
15. Protokół w sprawie niektórych zada ńNarodowego Banku Danii
16. Protokół w sprawie systemu franka stosowanego we Wspólnocie Finansowej Pacyfiku
17. Protokół w sprawie dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii Europejskiej
18. Protokół w sprawie stosowania niektórych aspektów artyku łu III-130 Konstytucji do
Zjednoczonego Królestwa i Irlandii
19. Protokół w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w zakresie kontroli granic
zewnętrznych, azylu i imigracji oraz w zakresie wspó łpracy sądowej w sprawach cywilnych i
współpracy policyjnej
20. Protokół w sprawie stanowiska Danii
21. Protokó łw sprawie stosunków zewn ętrznych Pa ństw Czł onkowskich dotycz ących
przekraczania granic zewn ętrznych
22. Protokół w sprawie prawa azylu dla obywateli Pa ństw Członkowskich
23. Protokół w sprawie sta łej wspó łpracy strukturalnej ustanowionej na mocy artyku łu I-41
ustęp 6 i artyku łu III-312 Konstytucji
24. Protokół w sprawie artyku łu I-41 ust ęp 2 Konstytucji
25. Protokół dotyczący przywozu do Unii Europejskiej produktów naftowych rafinowanych w
Antylach Niderlandzkich
26. Protokół w sprawie nabywania nieruchomo ści w Danii
27. Protokół w sprawie systemu publicznego nadawania w Pa ństwach Cz łonk owskich
28. Protokół dotyczący artyku łu III-214 Konstytucji
29. Protokół w sprawie spójno ści gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej
30. Protokół w sprawie szczególnych ustale ńdla Grenlandii
31. Protokół w sprawie artyku łu 40.3.3 Konstytucji Irlandii
32. Protokół odnoszą cy się do artyku łu I-9 ust ęp 2 Konstytucji w sprawie przyst ąpienia Unii do
europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolnoś ciC 310/404 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
33. Protokó łw sprawie aktów i traktatów uzupe łniających lub zmieniaj ących Traktat
ustanawiaj ący Wspólnot ęEuropejsk ąi Traktat o Unii Europejskiej
34. Protokół w sprawie postanowie ńprzejściowych odnosz ących się do instytucji i organów Unii
35. Protokół w sprawie skutków finansowych wyga śnięcia Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą
Wspólnot ęWęgla i Stali oraz w sprawie Funduszu Badawczego W ęgla i Stali
36. Protokół zmieniaj ący Traktat ustanawiaj ący Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej
III. Załączniki do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędo Europy
1. Załącznik I —Lista okre ślona w artykule III 226 Konstytucji
2. Załącznik II —Kraje i terytoria objęte postanowieniami cz ęści III tytu łIV Konstytucji
Konferencja przyj ęła następujące deklaracje za łączone do niniejszego Aktu Ko ńcowego:
A. Deklaracje odnosz ące się do postanowie ńKonstytucji
1. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-6
2. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu I-9 ust ęp2
3. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łów I-22, I-27 i I-28
4. Deklaracja odnoszą ca siędo artyku łu I-24 ust ęp 7 dotycz ąca decyzji Rady Europejskiej w
sprawie sprawowania Prezydencji Rady
5. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu I-25
6. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu I-26
7. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu I-27
8. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu I-36
9. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łów I-43 i III-329
10. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu I-51
11. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu I-57
12. Deklaracja odnosz ącąsiędo wyja śnieńdotyczących Karty Praw Podstawowych16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/405
13. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-116
14. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łów III-136 i III-267
15. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łów III-160 i III-322
16. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-167 ust ęp 2 lit. c)
17. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-184
18. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-213
19. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-220
20. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-243
21. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-248
22. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-256
23. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-273 ust ęp 1, akapit drugi
24. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-296
25. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-325 dotycz ąca negocjowania i zawierania przez
Państwa Cz łonkowskie umów mi ędzynarodo wych odnosz ących się do przestrzeni wolno ści,
bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci
26. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-402 ust ęp4
27. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu III-419
28. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu IV-440 ust ęp7
29. Deklaracja odnosz ąca się do artyku łu IV-448 ust ęp2
30. Deklaracja w sprawie ratyfikacji Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy
B. Deklaracje dotycz ące Protokoł ów załączonych do Konstytucji
Deklaracje dotycz ące Protokoł u w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia
Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej,
Republiki Greckiej, Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii,
Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji
31. Deklaracja w sprawie Wysp Alandzkich32. Deklaracja w sprawie ludu SamiC 310/406 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Deklaracje dotycz ące Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia
Republiki Czeskiej, Republiki Esto ńskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki
Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i
Republiki S łowackiej
33. Deklaracja w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii
Północnej na Cyprze
34. Deklaracja Komisji w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i
Irlandii Pół nocnej na Cyprze
35. Deklaracja w sprawie elektrowni j ądrowej Ignalina na Litwie
36. Deklaracja w sprawie tranzytu osób drog ąlądowąmiędzy obwodem kaliningradzkim i
innymi cz ęściami Federacji Rosyjskiej
37. Deklaracja w sprawie jednostki 1 i jednostki 2 elektrowni j ądrowej Bohunice VI na S łowacji
38. Deklaracja w sprawie Cypru
39. Deklaracja dotycz ąca Protokoł u w sprawie stanowiska Danii
40. Deklaracja dotycz ąca Protokoł u w sprawie postanowie ńprzejściowych odnoszą cych się do
instytucji i organów Unii
41. Deklaracja dotycz ąca Włoch
Ponadto Konferencja uwzgl ędniła następujące deklaracje wymienione poni żej, załą czone do
niniejszego Aktu Koń cowego:
42. Deklaracja Królestwa Niderlandów odnosz ąca się do artyku łu I-55
43. Deklaracja Królestwa Niderlandów odnosz ąca się do artyku łuI V - 4 4 0
44. Deklaracja Republiki Federalnej Niemiec, Irlandii, Republiki W ęgierskiej, Republiki Austrii i
Królestwa Szwecji
45. Deklaracja Królestwa Hiszpanii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii
Północnej
46. Deklaracja Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej w sprawie definicji
terminu „obywatele”
47. Deklaracja Królestwa Hiszpanii w sprawie definicji terminu „obywatele”16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/407
48. Deklaracja Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej w sprawie prawa
do gł osowania w europejskich wyborach parlamentarnych
49. Deklaracja Królestwa Belgii w sprawie parlamentów krajowych
50. Deklaracja Republiki Łotewskiej i Republiki Węgierskiej w sprawie pisowni nazwy jednej
waluty w Traktacie ustanawiaj ącym Konstytucj ędla EuropyC 310/408 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Hecho en Roma, el veintinueve de octubre del dos mil cuatro.
VŘímědne dvacátého devátého října dva tisíce čtyři
Udfærdiget i Rom den niogtyvende oktober to tusind og fire.Geschehen zu Rom am neunundzwanzigsten Oktober zweitausendundvier.Kahe tuhande neljanda aasta oktoobrikuu kahekümne üheksandal päeval RoomasΈγινε στη Ρώμη, στις είκοσι εννέα Οκτωβρίου δύο χιλιάδες τέσσερα .
Done at Rome on the twenty ‑ninth day of October in the year two thousand and four.
Fait à Rome, le vingt ‑neuf octobre deux mille quatre.
Arna dhéanamh sa Róimh, an naoú lá fichead de Dheireadh Fómhair sa bhliain dhá mhíle is a
ceathair
Fatto a Roma, addi' ventinove ottobre duemilaquattro.Romā, divi tūkstoši ceturtāgada divdesmit dev ītajāoktobrī
Priimta du t ūkstančiai ketvirt ųmetųspalio dvide šimt devint ądienąRomoje
Kelt Rómában, a kétezer-negyedik év október havának huszonkilencedik napjánMagħmul f'Ruma fid-disa' u għoxrin jum ta' Ottubru tas-sena elfejn u erbgħaGedaan te Roma, de negenentwintigste oktober tweeduizendvier.Sporządzono w Rzymie dnia dwudziestego dziewi ątego pa ździernika roku dwutysi ęcznego
czwartego
Feito em Roma, em vinte e nove de Outubro de dois mil e quatro
V Ríme dvadsiatehodeviateho októbra dvetisíc štyri
V Rimu, devetindvajsetega oktobra leta dva tiso čštiri
Tehty Roomassa kahdentenakymmenentenäy hdeksäntenä päivänä lokakuuta vuonna
kaksituhattaneljä.Som skedde i Rom den tjugonionde oktober tjugohundrafyra.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/409
Pour Sa Majesté le Roi des Belges
Voor Zijne Majesteit de Koning der Belgen
Für Seine Majestät den König der Belgier
Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté
germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale.
Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap,
het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Diese Unterschrift bindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische
Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt.
Za prezidenta České republiky
For Hendes Majestæt Danmarks Dronning
C 310/410 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Für den Präsidenten der Bundesrepublik Deutschland
Eesti Vabariigi Presidendi nimel
Για τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας
Por Su Majestad el Rey de España
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/411
Pour le Président de la République française
Thar ceann Uachtarán na hÉireann
For the President of Ireland
Per il Presidente della Repubblica italiana
C 310/412 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Για τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας
Latvĳas Republikas Valsts prezidentes v ārdā
Lietuvos Respublikos Prezidento vardu
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/413
Pour Son Altesse Royale le Grand-Duc de Luxembourg
A Magyar Köztársaság Elnöke részér ől
Għall-President ta' Malta
C 310/414 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Voor Hare Majesteit de Koningin der Nederlanden
Für den Bundespräsidenten der Republik Österreich
Za Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/415
Pelo Presidente da República Portuguesa
Za predsednika Republike Sloven ĳe
Za prezidenta Slovenskej republiky
C 310/416 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Suomen Tasavallan Presidentin puolesta
För Republiken Finlands President
För Konungariket Sveriges regering
For Her Majesty the Queen of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/417
Han firmado asimismo la presente Acta final, en su condición de Estados candidatos a la adhesión a
la Unión Europea, observadores ante la Conferencia:
Tento záv ěrečný akt rovn ěžpodepsali pozorovatelé p ři Konferenci, jakož to státy kandidující na
přistoupení k Evropské unii:
Følgende observatører ved konferencen har ligeledes undertegnet denne slutakt i deres egenskab af
kandidatstater til Den Europæiske Union:
Als Beobachter bei der Konferenz haben in ihrer Eigenschaft als Kandidaten für den Beitritt zur
Europäischen Union ferner diese Schlussakte unterzeichnet:
Käesoleva lõppakti on allkirjastanud Euroopa Liidu kandidaatriikide esindajatena ka konverentsi
vaatlejad:
ΤηνπαρούσαΤελική Πράξηυπέγραψαν επίσης ,υπότηνιδιότητάτουςωςποψηφίωνγιαπροσχώρησηστην
Ευρωπαϊκή Ένωση κρατών ,οι παρατηρητές κατά τη Διάσκεψη :
The following have also signed this Final Act, in their capacity as candidate States for accession to the
European Union, having been observers to the Conference:
Ont également signé le présent acte final, en leur qualité d'États candidats à l'adhésion de l'Union
européenne, observateurs auprès de la Conférence:
Shínigh na breathnóirí seo a leanas ag an gComhdháil an Ionstraim Chríochnaítheach seo freisin ina
gcáil mar Stáit iarrthacha don Aontas Eorpach:
Hanno altresì firmato il presente atto finale, in qualità di Stati candidati all'Unione europea,
osservatori nella Conferenza
Šo Nobeiguma aktu k āEiropas Savien ības pievieno šanās kandid ātvalstu vadī tāji ir parakstī jušia rīš ādi
Konferences nov ērotāji:
Baigiam ąjįaktą taip pat pasira šoįEuropos S ąjungąstojančios valstyb ės kandidat ės, Konferencijos
stebėtojos:
Ezt az záróokmányt a Európai Unió tagjelölt államaiként, amelyek a Konferencián megfigyel őként
vettek részt, a következ ők is aláírták:
Iffirmaw ukoll dan l-Att Finali, fil-kapa ċità tagħhom ta' Stati kandidati ta' l-Unjoni Ewropea, b ħala
osservaturi għall-K onferenza:
Deze Slotakte is tevens ondertekend door de volgende kandidaat-lidstaten van de Europese Unie,
waarnemers bij de Conferentie:
Niniejszy Akt Koń cowy zosta łrównieżpodpisany przez Pa ństwa kandyduj ące do przyst ąpienia do
Unii Europejskiej, b ędące obserwatorami przy Konferencji:
Assinaram igualmente a presente Acta Final, na qualidade de Estados candidatos à adesão à União
Europeia, observadores na Conferência:
V postavení štátov uchádzajúcich sa o pristúpenie k Európskej únii a v postavení pozorovateľ ov na
konferencii podpísali tento záverečný akt:To sklepno listino so kot dr žave kandidatke za pristop k Evropski uniji in kot opazovalke Konference,
podpisali tudiTämän päätösasiakirjan ovat Euroopan unionin jäsenehdokasvaltioina a llekirjoittaneet myös
konferenssiin tarkkailijoina osallistuneet:Nedanstående observatörer vid konferensen har, i sin egenskap av kandidatstater inför anslutning till
Europeiska unionen, likaledes undertecknat denna slutakt:C 310/418 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
ЗaP e публика Бьлгария
Pentru România
Türkiye Cumhuriyeti Adı na
16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/419
A. DEKLARACJE ODNOSZ ĄCE SI ĘDO POSTANOWIE ŃKONSTYTUCJI
1. Deklaracja odnosz ąca siędo artykuł u I-6
Konferencja stwierdza, że postanowienia artyku łu I-6 odzwierciedlaj ąistniejące orzecznictwo
Trybuna łu Sprawiedliwo ści i Sądu Pierwszej Instancji.
2. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-9 ust ęp2
Konferencja wyra ża zgodę, aby przyst ąpienie Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści nastąpiło w taki sposób, aby mo żna było zachować szczególny
charakter porz ądku prawnego Unii. W zwi ązku z tym Konferencja stwierdza istnienie regularnego
dialogu mi ędzy Trybuna łem Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej a Europejskim Trybuna łem Praw
Człowieka; dialog taki mo że zostaćwzmocniony po przyst ąpieniu Unii do tej Konwencji.
3. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łów I-22, I-27 i I-28
Przy wyborze osób na stanowiska przewodnicz ącego Rady Europejskiej, przewodnicz ącego Komisji i
ministra spraw zagranicznych Unii nale żyb r aćpod uwagęgeograficzn ąi demograficzn ą
różnorodno śćUnii oraz jej Pa ństw Członkowskich.
4. Deklaracja odnosz ącąsiędo artyku łu I-24 ust ęp 7 dotycz ąca decyzji Rady Europejskiej
w sprawie sprawowania Prezydencji Rady
Konferencja oś wiadcza, że jak najszybciej po podpisaniu Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla
Europy Rada Europejska powinna rozpocz ąćopracowywanie decyzji europejskiej okre ślającej
procedury wykonania decyzji w sprawie sprawowania Prezydencji Rady i powinna w ci ągu sześciu
miesięcy udzieli ćzgody politycznej. Projekt decyzji przedstawiony jest poni żej:
PROJEKT DECYZJI RADY EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE SPRAWOWANIA PREZYDENCJI RADY
Artyku ł1
1. Prezydencj ęRady, z wyj ątkiem Rady do Spraw Zagranicznych, sprawują uprzednio ustalone
grupy trzech Pa ństw Członkowskich przez okres 18 miesi ęcy. Grupy tworzone s ąna zasadzie równej
rotacji mi ędzy Państwami Czł onkowskimi, przy uwzgl ędnieniu ró żnorodno ści i równowagi
geograficznej w Unii.
2. Każdy członek grupy kolejno przewodniczy przez okres sze ściu miesi ęcy wszystkim skł adom
Rady, z wyj ątkiem Rady do Spraw Zagranicznych. Pozostali cz łonkowie grupy wspieraj ą
przewodnicz ącego we wszystkich jego obowi ązkach na podstawie wspólnego programu. Cz łonkowie
grupy mog ąprzyjąćinne ustalenia mi ędzy sob ą.C 310/420 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Artyku ł2
Komitetowi Sta łych Przedstawicieli Rz ądów Państw Członkowskich przewodniczy przedstawiciel
Państwa Cz łonkowskiego, które przewodniczy Radzie do Spraw Ogólnych.
Przewodnicz ącym Komitetu Politycznego i Bezpiecze ństwa jest przedstawiciel ministra spraw
zagranicznych Unii.
Przewodnicz ącym w organach przygotowawczych ró żnych skł adów Rady, z wyj ątkiem Rady do
Spraw Zagranicznych, jest cz łonek grupy, która przewodniczy danemu skł adowi, chyba że
postanowiono inaczej, zgodnie z artyku łem 4.
Artyku ł3
Rada do Spraw Ogólnych we wspó łpracy z Komisj ązapewnia spójno śćic iągłośćprac różnych
składów Rady w ramach wieloletniego programowania. Pa ństwa Czł onkowskie sprawuj ące
Prezydencj ępodejmuj ą, przy wsparciu Sekretariatu Generalnego Rady, wszelkie niezb ędneśrodki
dla zapewnienia organizacji i p łynnego przebiegu prac Rady.
Artyku ł4
Rada przyjmuje decyzj ęeuropejsk ąustanawiaj ącąśrodki w celu wykonania niniejszej decyzji.
5. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-25
Konferencja oś wiadcza, że decyzja europejska dotycz ąca wykonania artyku łu I-25 zostanie przyj ęta
przez Rad ęw dniu wej ścia wżycie Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy. Projekt decyzji
przedstawiony jest poni żej:
PROJEKT DECYZJI EUROPEJSKIEJ RADY ODNOSZ ĄCEJ SI ĘDO WYKONANIA ARTYKU ŁU I-25
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
mając na uwadze, co nast ępuje:
(1) Nale ży przyjąćpostanowienia pozwalaj ące na pł ynne przej ście z systemu podejmowania decyzji
w Radzie wi ększościąkwalifikowan ą, określonego w Traktacie z Nicei i w artykule 2 ust ęp2
Protokoł u w sprawie postanowie ńprzejściowych odnosz ących się do ins stytucji i organów Unii
załączonego do Konstytucji, który b ędzie mie ćzastosowanie do 31 pa ździernika 2009 roku, do
systemu gł osowania przewidzianego na mocy artyku łu I-25 Konstytucji, który b ędzie mia ł
zastosowanie od 1 listopada 2009 roku.
(2) Przypomina si ę,żep r a k t y k ąRady jest dok ładanie wszelkich stara ńzmierzaj ących do
wzmacniania legitymacji demokratycznej aktów przyjmowanych wi ększościąkwalifikowan ą.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/421
(3) Uwa żas ięza stosowne utrzymanie niniejszej decyzji w mocy tak dł ugo, jak jest to konieczne do
zapewnienia pł ynnego przej ścia do nowego systemu gł osowania przewidzianego w Konstytucji,
PRZYJMUJE NINIEJSZ ĄDECYZJĘ:
Artyku ł1
Jeżeli członkowie Rady reprezentuj ący:
a) co najmniej trzy czwarte ludno ści, lub
b) co najmniej trzy czwarte liczby Pa ństw Członkowskich,
niezbędne do utworzenia mniejszo ści blokuj ącej wynikaj ącej z zastosowania artyku łu I-25 ust ęp1
akapit pierwszy lub ust ęp2z g łaszająswój sprzeciw wobec przyj ęcia aktu prawnego przez Rad ę
większościąkwalifikowan ą, Rada omawia t ękwestię.
Artyku ł2
Podczas tego omówienia Rada czyni wszystko, co le ży w granicach jej uprawnie ńaby, w rozsą dnym
terminie i bez uszczerbku dla obowi ązkowych ogranicze ńczasowych okre ślonych przez prawo Unii,
osiągnąćzadowalaj ące rozwi ązanie w ątpliwoś ci podniesionych przez cz łonków Rady, o których
mowa w artykule 1.
Artyku ł3
W tym celu przewodnicz ący Rady, wspierany przez Komisj ęi z poszanowaniem regulaminu Rady,
podejmuje wszelkie inicjatywy, aby u łatwićstworzenie szerszej podstawy do osi ągnięci a
porozumienia w Radzie. Cz łonkowie Rady udzielaj ąprzewodnicz ącemu wsparcia w wykonaniu
tego zadania.
Artyku ł4
Niniejsza decyzja staje si ęskuteczna z dniem 1 listopada 2009 roku. Pozostaje w mocy co najmniej
do roku 2014. Po tym terminie Rada mo że przyjąćdecyzjęeuropejsk ą, która j ąuchyli.
6. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-26
Konferencja uwa ża,że w przypadku gdy w Komisji nie b ędzie obywateli wszystkich Pa ństw
Członkowskich, Komisja powinna zwraca ćszczególn ąuwagęna potrzeb ęzapewnienia peł nej
przejrzystoś ci w stosunkach ze wszystkimi Pa ństwami Cz łonkowskimi. W zwi ązku z tym Komisja
powinna ściśle współdziałaćze wszystkimi Pa ństwami Cz łonkowskimi, niezale żnie od tego, czy ich
obywatel jest cz łonkiem Komisji czy nie i w tym kontek ście zwróci ćszczególną uwagęna potrzeb ę
dzielenia się informacjami i prowadzenia konsultacji ze wszystkimi Pa ństwami Cz łonk owskimi.
Konferencja uwa ża równie ż,że Komisja powinna podj ąćwszelkie niezb ędneśrodki, aby zapewni ć,że
uwarunkowania polityczne, społ eczne i gospodarcze wszystkich Pa ństw Członkowskich, łącznie zC 310/422 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
tymi, których obywatel nie jest cz łonkiem Komisji, s ąwp ełni uwzgl ędnione. Środki te powinny
zapewni ćuwzględnienie stanowisk tych Pa ństw Członkowskich poprzez przyj ęcie odpowiednich
ustaleńorganizacyjnych.
7. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-27
Konferencja uwa ża,że zgodnie z postanowieniami Konstytucji, Parlament Europejski i Rada
Europejska wspólnie ponosz ąodpowiedzialno śćza sprawny przebieg procesu wyboru przewodni-
czącego Komisji Europejskiej. Przed podj ęciem decyzji przez Rad ęEuropejsk ą, przedstawiciele
Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej przeprowadz ąniezbędne konsultacje w ramach
najbardziej odpowiedniej procedury. Konsultacje te b ędąkoncentrował ys ięna kwalifikacjach
kandydatów na urz ąd przewodnicz ącego Komisji, z uwzgl ędnieniem wyborów do Parlamentu
Europejskiego, zgodnie z artyku łem I-27 ust ęp 1. Ustalenia dotycz ące takich konsultacji mog ąbyć
określone w odpowiednim czasie za wspólnym porozumieniem pomiędzy Parlamentem Europejskim
iR a dąEuropejsk ą.
8. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-36
Konferencja przyjmuje do wiadomo ści,że Komisja zamierza nadal przeprowadza ćkonsultacje z
ekspertami wyznaczonymi przez Pa ństwa Cz łonkowskie przy opracowywaniu rozporz ądzeń
europejskich delegowanych w dziedzinie us ług finansowych, zgodnie ze swoj ąustaloną praktyką.
9. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łów I-43 i III-329
Bez uszczerbku dla środków przyj ętych przez Uni ęw celu wypeł nienia obowi ązku solidarno ści w
stosunku do Pa ństwa Cz łonkowskiego, które jest przedmiotem ataku terrorystycznego lub ofiar ą
klęskiżywiołowej lub kl ęski spowodowanej przez cz łowieka, żadne z postanowie ńartykułów I-43 i
III-329 Konstytucji nie ma na celu naruszenia prawa innego Pa ństwa Cz łonkowskiego do wyboru
najbardziej odpowiednich środków w celu wype łnienia jego obowi ązku solidarno ści w stosunku do
tego Państwa Cz łonkowskiego.
10. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-51
Konferencja oś wiadcza, żewk ażdym przypadku, w którym maj ązostaćprzyjęt e na podstawie
artykułu I-51 zasady dotycz ące ochrony danych osobowych, które mog łyby mie ćbezpośredni wp ływ
na bezpiecze ństwo narodowe, nale ży wziąćpod uwag ęspecyfik ędanej kwestii. Konferencja
przypomina, że prawodawstwo maj ące obecnie zastosowanie (w szczególno ści dyrektywa 95/46/
WE) zawiera szczególne wyłączenia w tym zakresie.
11. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu I-57
Unia uwzgl ędnia szczególn ąsytuację małych państw, które utrzymuj ązn iąszczególne stosunki
bliskoś ci.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/423
12. Deklaracja odnosz ąca siędo wyja śnieńdotycz ących Karty Praw Podstawowych
Konferencja przyjmuje do wiadomo ści wyja śnienia dotycz ące Karty Praw Podstawowych,
sporzą dzone w ramach uprawnie ńPrezydium Konwentu, który opracowa łKartę, za których
uaktualnienie odpowiada Prezydium Konwentu Europejskiego, jak wyja śniono poniż ej.
WYJA ŚNIENIA DOTYCZ ĄCE KARTY PRAW PODSTAWOWYCH
Poniż sze wyjaś nienia zosta ły początkowo sporz ądzone w ramach uprawnie ńPrezydium Konwentu,
który opracował KartęPraw Podstawowych Unii Europejskiej. Zosta ły uaktualnione pod kierunkiem
Prezydium Konwentu Europejskiego z uwzgl ędnieniem dostosowań dokonanych w tek ście Karty
przez Konwent (w szczególno ści w artyku łach 51 i 52 (1)) oraz ewolucji prawa Unii. Mimo że
wyjaś nienia te nie posiadaj ąwartoś ci prawnej, s ąone cennym narz ędziem wyk ładni przeznaczonym
do wyjaś nienia postanowie ńKarty.
PREAMBU ŁA
Narody Europy, tworz ącm iędzy sob ącorazściślejszy zwi ązek, sązdecydowane dzieli ćze sobą
pokojow ąprzyszł ośćopartąna wspólnych warto ściach.
Świadoma swego duchowo-religijnego i mora lnego dziedzictwa, Unia jest zbudowana na
niepodzielnych, powszechnych warto ściach godno ści ludzkiej, wolnoś ci, równo ści i solidarno ści;
opiera się na zasadach demokracji i pa ństwa prawnego. Poprzez ustanowienie obywatelstwa Unii
oraz stworzenie przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci stawia jednostk ęw centrum
swych dzia łań.
Unia przyczynia się do ochrony i rozwoju tych wspólnych warto ści, szanuj ąc przy tym ró żnorodno ść
kultur i tradycji narodów Europy, jak równie żtożsamośćnarodow ąPaństw Członkowskich i
organizacj ęich władz publicznych na poziomach: krajowym, regionalnym i lokalnym; dąż yd o
wspierania zrównowa żonego i sta łego rozwoju oraz zapewnia swobodny przep ływ osób, us ług,
towarów i kapita łu oraz swobod ęprzedsiębiorczo ści.
W tym celu, w obliczu zmian w spo łeczeństwie, post ępu społ ecznego oraz rozwoju naukowego i
technologicznego, niezb ędne jest wzmocnienie ochrony praw podstawowych poprzez wyszczegól-
nienie tych praw w Karcie i przez to uczynienie ich bardziej widocznymi.
Niniejsza Karta potwierdza, uwzgl ędniając kompetencje i zadania Unii oraz zasad ępomocniczo ści,
prawa wynikaj ące zwłaszcza z tradycji konstytucyjnych i zobowi ązańmiędzynarodowych wspólnych
Państwom Cz łonkowskim, europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności, Kart Spo łecznych przyj ętych przez Uni ęiR a dęEuropy oraz orzecznictwa Trybuna łu
Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej i Europejskiego Trybuna łu Praw Cz łowieka. W tym kontek ście,
sądy Unii i Pa ństw Członkowskich b ędąinterpretował y Kartęz należytym uwzgl ędnieniem wyja śnień
sporzą dzonych pod kierownictwem Prezydium Konwentu, który opracowa łKartęi za którychC 310/424 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku ły II-111 i II-112 Konstytucji.
uaktualnienie odpowiada Prezydium Konwentu Europejskiego.
Korzystanie z tych praw rodzi odpowiedzialno śći nakłada obowi ązki wobec innych osób, wspólnoty
ludzkiej i przysz łych pokole ń.
Unia uznaje zatem prawa, wolno ści i zasady wymienione poni żej.
TYTUŁI
GODNO ŚĆ
Artykuł 1(1)
Godno śćosoby ludzkiej
Godnośćosoby ludzkiej jest nienaruszalna. Musi by ćszanowana i chroniona.
Wyja śnienie
Godność ludzka jest nie tylko podstawowym prawem samym w sobie, ale stanowi rzeczywist ąpodstaw ępraw
podstawowych. Powszechna Deklaracja Praw Cz łowieka z roku 1948 uwzgl ędnia w preambule godno śćludzką:
„Zważywszy,że uznanie przyrodzonej godno ści oraz równych i niezbywalnych praw wszystkich cz łonków wspólnoty
ludzkiej jest podstaw ąwolności, sprawiedliwoś ci i pokoju na świecie. ”W swoim wyroku z dnia 9 pa ździernika 2001 r.
w sprawie C-377/98 Niderlandy przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, Zb. Orz. str. 7079, pkt. 70 –77,
Trybuna łSprawiedliwo ści potwierdzi ł,że podstawowe prawo do ludzkiej godno ści jest cz ęściąprawa Unii.
Wz w iązku z tym, żadne z praw zawartych w Karcie nie mo że zostaćużyte do naruszenia godno ści innej osoby, a
godnośćczłowieka jest cz ęściąistoty praw zawartych w Karcie. Dlatego te żprawo to nie mo że zostaćnaruszone, nawet
jeżeli oznacza łoby to ograniczenie innego prawa.
Artykuł 2(2)
Prawo do życia
1. Każdy ma prawo do życia.
2. Nikt nie mo żeb yćskazany na kar ęśmierci ani poddany jej wykonaniu.
Wyja śnienie
1. Ust ęp 1 tego artyku łu zostałoparty na artykule 2 ust ęp 1 zdanie pierwsze europejskiej Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści, którego brzmienie jest nast ępujące:
„1. Prawo ka żdego cz łowieka do życia jest chronione przez ustaw ę…”.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/425
(1) Artyku łII-61 Konstytucji.
(2) Artyku łII-62 Konstytucji.
2. Zdanie drugie tego postanowienia, dotycz ące karyśmierci, zosta ło zastąpione w wyniku wej ścia wżycie Protoko łu
nr 6 do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, którego artyku ł1 otrzyma ł
brzmienie:
„Znosi się karęśmierci. Nikt nie mo żeb yćskazany na tak ąkaręani nie mo że nastąpićjej wykonanie ”.
Artykuł2 ustęp2K a r t y(1) zostałopracowany na podstawie tego postanowienia.
3. Postanowienia artyku łu 2 Karty odpowiadaj ąpostanowieniom cytowanych wcze śniej artyku łów europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, i Protokoł u dodatkowego. Maj ąto samo
znaczenie i zakres, zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3K a r t y (2). W zwi ązku z tym, „negatywne ”definicje, które
pojawiaj ąsięw europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, powinny by ć
równieżtraktowane jako cz ęśćKarty:
a) artyku ł2 ustęp 2 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści:
„Pozbawienie życia nie bę dzie uznane za sprzeczne z tym artyku łem, jeżeli nastąpi w wyniku bezwzgl ędnie
koniecznego uż ycia sił y:
a) w obronie jakiejkolwiek osoby przed bezprawn ąprzemoc ą,
b) w celu wykonania zgodnego z prawem zatrzymania lub uniemo żliwienia ucieczki osobie, która zosta ła
pozbawiona wolno ści zgodnie z prawem,
c) w dzia łaniach podj ętych zgodnie z prawem w celu st łumienia zamieszek lub powstania. ”;
b) artyku ł2 Protokoł u nr 6 do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści:
„Państwo mo że przewidzie ćw swoich ustawach kar ęśmierci za czyny pope łnione podczas wojny lub w
okresie bezpo średniego zagro żenia wojn ą. Kara ta bę dzie stosowana jedynie w przypadkach przewidzianych
przez
te ustawy i zgodnie z ich postanowieniami …”.
Artykuł 3(3)
Prawo do integralno ści cz łowieka
1. Każdy ma prawo do poszanowania swej integralno ści fizycznej i psychicznej.
2. W dziedzinie medycyny i biologii musz ąbyćszanowane w szczególnoś ci:
a) swobodna i świadoma zgoda osoby zainteresowanej, wyra żona zgodnie z procedurami
określonymi przez ustaw ę,
b) zakaz praktyk eugenicznych, w szczególno ści tych, których celem jest selekcja osób,C 310/426 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-62 ust ęp 2 Konstytucji.
(2) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(3) Artyku łII-63 Konstytucji.
c) zakaz wykorzystywania cia ła ludzkiego i jego poszczególnych cz ęści jakoźródła zysku,
d) zakaz reprodukcyjnego klonowania istot ludzkich.
Wyja śnienie
1. W swoim wyroku z dnid 9 pa ździernika 2001 r. w sprawie C-377/98 Niderlandy przeciwko Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie, Zb. Orz. str. 7079, pkt. 70, 78 –80, Trybuna łSprawiedliwo ści potwierdzi ł,że podstawowe
prawo cz łowieka do integralno ści jest cz ęściąprawa Unii i obejmuje w odniesieniu do medycyny i biologii,
dobrowoln ąiświadom ązgodędawcy i biorcy.
2. Zasady zawarte w artykule 3 Karty (1) zostałyj użokreślone w Konwencji o prawach cz łowieka i biomedycynie,
przyjętej w ramach Rady Europy (ETS 164 i Protokó łdodatkowy ETS 168). Karta nie ma na celu wprowadzenia
odstę pstwa od tych postanowie ńi w związku z tym zakazuje jedynie reprodukcyjnego klonowania. Nie uprawnia,
ani nie zakazuje innych form klonowania. W żaden sposób nie uniemo żliwia ustawodawcy wprowadzenia zakazu
innych form klonowania.
3. Odniesienie do praktyk eugenicznych, w szczególno ści tych, które maj ąna celu selekcj ęosób, dotyczy przypadków
organizowania i realizacji programów selekcji obejmują cych na przyk ład kampanie sterylizacji, przymusowe ciąż e,
obowiązkowe zawieranie ma łżeństw ze wzgl ędów etnicznych; wszelkie dzia łania, które uznane s ąza przest ępstwa
międzynarodowe przez statut Mi ędzynarodowego Trybuna łu Karnego przyj ęty w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r.
(zob. artyku ł7 ustęp 1 lit. g)).
Artykuł 4(2)
Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poni żającego traktowania albo karania
Nikt nie mo żeb yćpoddany torturom ani nieludzkiemu lub poni żającemu traktowaniu albo karaniu.
Wyja śnienie
Prawo zawarte w artykule 4 (2) odpowiada prawu zagwarantowanemu na mocy artykuł u 3 europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści o takim samym brzmieniu: „Nikt nie mo żeb yćpoddany torturom
ani nieludzkiemu lub poniż ającemu traktowaniu albo karaniu. ”. W zastosowaniu artyku łu 52 ust ęp3K a r t y(3)m aw ięc
takie samo znaczenie i zakres jak artykuł z europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności.
Artykuł 5(4)
Zakaz niewolnictwa i pracy przymusowej
1. Nikt nie mo żeb yćtrzymany w niewoli lub w podda ństwie.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/427
(1) Artyku łII-63 Konstytucji.
(2) Artyku łII-64 Konstytucji.
(3) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(4) Artyku łII-65 Konstytucji.
2. Nikt nie mo żeb yćzmuszony do świadczenia pracy przymusowej lub obowi ązkowej.
3. Handel lud źmi jest zakazany.
Wyja śnienie
1. Prawo zawarte w artykule 5 (1) ustępy 1 i 2 odpowiada artyku łowi 4 ust ępy 1 i 2 europejskiej Konwencji praw
człowieka i podstawowych wolno ści o takim samym brzmieniu. Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3K a r t y(2), prawo
to ma takie samo znaczenie i zakres jak wymieniony artykuł europejskiej Konwencji praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści. W zwi ązku z tym:
—prawo przewidziane w ustę pie 1 nie mo że zgodnie z prawem zosta ćograniczone,
—w ustępie 2 okre ślenia „pracy przymusowej lub obowi ązkowej ”mająbyćinterpretowane z uwzgl ędnieniem
definicji „negatywnych” zawartych w artykule 4 ust ęp 3 europejskiej Konwencji praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści:
„W rozumieniu tego artyku łu pojęcie »praca przymusowa lub obowi ązkowa« nie obejmuje:
a)żadnej pracy, jakiej wymaga się zwykle w ramach wykonywania kary pozbawienia wolno ści orzeczonej
zgodnie z postanowieniami artyku łu 5 niniejszej konwencji lub w okresie warunkowego zwolnienia,
b)żadnej s łużby o charakterze wojskowym bą dźsłużby wymaganej zamiast obowi ązkowej s łużby
wojskowej w tych krajach, które uznaj ąodmowęsłużby wojskowej ze wzgl ędu na przekonania,
c)żadnych świadcze ńwymag anych w stanach nadzwyczajnych lub kl ęsk zagra żającychżyciu lub dobru
społeczeństwa,
d)żadnej pracy ani świadcze ństanowiących częśćzwykłych obowi ązków obywatelskich ”.
2. Ust ęp 3 wynika bezpo średnio z prawa do godno ści ludzkiej i uwzgl ędnia aktualny rozwój w zakresie
przestępczości zorganizowanej, tj. tworzenie organizacji czerpi ących korzy ści z nielegalnej imigracji i
wykorzystywania seksualnego. Za łącznik do Konwencji o Europolu zawiera nast ępującądefinicjęhandlu lud źmi
mającego na celu wykorzystywanie seksualne: „handel lud źmi oznacza poddanie danej osoby rzeczywistemu i
nielegalnemu wywieraniu wp ływu przez inne osoby w drodze stosowania si ły lub gro źby, wzgl ędnie w drodze
nadużycia władzy albo podstę pu, w szczególno ści w zwi ązku z czerpaniem korzy ści z prostytucji, z formami
seksualnego wykorzystywania oraz naruszaniem nietykalno ści cielesnej ma łoletnich, lub handlem porzuconymi
dziećmi”. Rozdzia łVI Konwencji wykonawczej do Uk ładu z Schengen, która zosta ławłączona do dorobku Unii i w
której uczestnicz ąZjednoczone Królestwo i Irlandia, zawiera w artykule 27 ust ęp 1 fragment dotycz ący organizacji
zajmują cych się nielegaln ąimigracj ą:„Umawiaj ące się Strony zobowi ązująsiędo nałożenia odpowiednich kar na
wszelkie osoby, które dla osi ągnięcia korzyś ci majątkowych pomagaj ąlub usił ująpomóc cudzoziemcowi wjecha ć
lub zamieszka ćna terytorium jednej z Umawiaj ących się Stron, z naruszeniem postanowie ńtej Umawiaj ącej się
Strony w zakresie wjazdu i pobytu cudzoziemców. ”. Dnia 19 lipca 2002 roku Rada przyj ęła decyzj ęramowąw
sprawie zwalczania handlu lud źmi (Dz.U. L 203, str. 1) okre ślającądokładnie w artykule 1 przest ępstwa dotycz ące
handlu lud źmi w celach wyzysku ich pracy lub wykorzystywania seksualnego, które powinny sta ćsiękaralne w
wykonaniu tej decyzji ramowej przez Pa ństwa Cz łonkowskie.C 310/428 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-65 Konstytucji.
(2) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
TYTUŁII
WOLNOŚCI
Artykuł 6(1)
Prawo do wolno ści i bezpiecze ństwa
Każdy ma prawo do wolno ści i bezpiecze ństwa osobistego.
Wyja śnienie
Prawa przewidziane w artykule 6 (1) odpowiadaj ąprawom zagwarantowanym na mocy artyku łu 5 europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści i mają, zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3K a r t y(2), takie
samo znaczenie i zakres. W zwi ązku z tym, prawnie na łożone ograniczenia nie mog ąwykracza ćpoza ramy dozwolone
przez europejsk ąKonwencj ępraw cz łowieka i podstawowych wolno ści w treści artyku łu5 :
„1. Każdy ma prawo do wolno ści i bezpieczeń stwa osobistego. Nikt nie mo żeb yćpozbawiony wolno ści, z wyj ątkiem
następujących przypadków i w trybie ustalonym przez prawo:
a) zgodnego z prawem pozbawienia wolno ści w wyniku skazania przez w łaściwy sąd,
b) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w przypadku niepodporz ądkowania się wydanemu
zgodnie z prawem orzeczeniu s ądu lub w celu zapewnienia wykonania okre ślonego w ustawie obowi ązku,
c) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w celu postawienia przed wł aściwym organem, je żeli
istnieje uzasadnione podejrzenie pope łnienia czynu zagro żonego kar ą, lub, je śli jest to konieczne, w celu
zapobieżenia pope łnieniu takiego czynu lub uniemo żliwienia ucieczki po jego dokonaniu,
d) pozbawienia nieletniego wolno ści na podstawie zgodnego z prawem orzeczenia w celu ustanowienia nadzoru
wychowawczego lub zgodnego z prawem pozbawienia nieletniego wolno ści w celu postawienia go przed
właściwym organem,
e) zgodnego z prawem pozbawienia wolno ści osoby w celu zapobie żenia szerzeniu przez ni ąchoroby zakaź nej,
osoby umys łowo chorej, alkoholika, narkomana lub w łóczęgi,
f) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania osoby, w celu zapobie żenia jej nielegalnemu wkroczeniu
na terytorium pa ństwa, lub osoby, przeciwko której toczy się postę powanie o wydalenie lub ekstradycj ę.
2. Każdy, kto zosta łzatrzymany, powinien zosta ćniezwłocznie i w zrozumia łym dla niego j ęzyku poinformowany o
przyczynach zatrzymania i o stawianych mu zarzutach.
3. Każdy zatrzymany lub aresztowany zgodnie z postanowieniami ust ępu 1 lit. c) niniejszego artyku łu powinien
zostaćniezwłocznie postawiony przed s ędziąlub innym urz ędnikiem uprawnionym przez ustaw ędo
wykonywania w ładzy sądowej i ma prawo by ćsądzony w rozsą dnym terminie albo zwolniony na czas
postę powania. Zwolnienie mo że zostaćuzależnione od udzielenia gwarancji zapewniaj ących stawienie się na
rozpraw ę.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/429
(1) Artyku łII-66 Konstytucji.
(2) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
4. Każdy, kto zosta łpozbawiony wolno ści przez zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo odwo łania się do sądu w
celu ustalenia bezzw łocznie przez s ąd legalno ści pozbawienia wolno ści i zarz ądzenia zwolnienia, je żeli
pozbawienie wolno ści jest niezgodne z prawem.
5. Każdy, kto zosta łpokrzywdzony przez niezgodne z tre ściątego artyku łu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo
do odszkodowania. ”.
Prawa zawarte w artykule 6 (1) musząbyćszanowane w szczególnoś ci gdy Parlament Europejski i
Rada przyjmuj ąustawy i ustawy ramowe w dziedzinie wspó łpracy sądowej w sprawach karnych na
podstawie artyku łów III-270, III-271 i III-273 Konstytucji, zwł aszcza przy okre ślaniu minimalnych
wspólnych postanowie ńdotyczących kwalifikacji przest ępstw i kar oraz w zakresie niektórych
aspektów prawa proceduralnego.
Artykuł 7(2)
Poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego
Każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania si ę.
Wyja śnienie
Prawa zagwarantowane w artykule 7 (2) odpowiadaj ąprawom zagwarantowanym na mocy artyku łu 8 europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści. Aby uwzgl ędnićrozwój technologiczny, okre ślenie
„korespondencja ”zostało zastąpione okre śleniem „komunikowanie się ”.
Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3(3), prawo to ma takie samo znaczenie i zakres jak prawa zawarte w odpowiednim
artykule europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści. W zwi ązku z tym, prawnie
dozwolone ograniczenia tych praw s ątakie jak ograniczenia uznawane przez artyku ł8 europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści:
„1. Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej
korespondencji.
2. Niedopuszczalna jest ingerencja w ładzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyj ątkiem przypadków
przewidzianych przez ustaw ęi koniecznych w demokratycznym spo łeczeństwie z uwagi na bezpiecze ństwo
państwowe, bezpiecze ństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochron ęporządku i zapobieganie
przestępstwom, ochron ęzdrowia i moralno ści lub ochron ępraw i wolno ści innych osób. ”.C 310/430 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-66 Konstytucji.
(2) Artyku łII-67 Konstytucji.
(3) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
Artykuł 8(1)
Ochrona danych osobowych
1. Każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych, które jej dotycz ą.
2. Dane te musz ąbyćprzetwarzane rzetelnie w okre ślonych celach i za zgod ąosoby
zainteresowanej lub na innej uzasadnionej podstawie przewidzianej ustaw ą.K ażda osoba ma prawo
dostę pu do zebranych danych, które jej dotycz ąi prawo do dokonania ich sprostowania.
3. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezale żnego organu.
Wyja śnienie
Artykułten zosta łoparty na artykule 286 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnotę Europejsk ąoraz na dyrektywie 95/46/
WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych
i swobodnego przep ływu tych danych (Dz.U. L 281 z 23.11.1995), jak równie żna artykule 8 europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści oraz na Konwencji Rady Europy o ochronie osób w zwi ązku z
automatycznym przetwarzaniem danych osobowych z 28 stycznia 1981 roku, która zosta ła ratyfikowana przez
wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie. Artyku ł286 Traktatu WE zast ępuje się obecnie artyku łem I-51 Konstytucji. Należ y
równieżzwrócićuwagę na rozporz ądzenie nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady o ochronie osób fizycznych w
związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przep ływie
takich danych (Dz.U. L 8 z 12.1.2001). Wymieniona wcze śniej dyrektywa i rozporz ądzenie zawieraj ąwarunki i
ograniczenia stosowane w wykonywaniu prawa do ochrony danych osobowych.
Artykuł 9(2)
Prawo do zawarcia ma łżeństwa i prawo do za łożenia rodziny
Prawo do zawarcia ma łżeństwa i prawo do za łożenia rodziny s ągwarantowane zgodnie z ustawami
krajowymi regulują cymi korzystanie z tych praw.
Wyja śnienie
Artykułten zosta łoparty na artykule 12 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści
w brzmieniu: „Mężczyźni i kobiety w wieku ma łżeńskim maj ąprawo do zawarcia ma łżeństwa i za łożenia rodziny,
zgodnie z ustawami krajowymi reguluj ącymi korzystanie z tego prawa. ”. Brzmienie artyku łu zostało zaktualizowane,
aby objąćprzypadki, w których ustawodawstwo krajowe uznaje inne mo żliwości utworzenia rodziny ni żzawarcie
małżeństwa. Artyku łten nie zakazuje ani nie stanowi o nadaniu statusu zwi ązku małżeńskiego zwi ązkom osób tej
samej pł ci. Prawo to jest wi ęc podobne do prawa przewidzianego przez europejską Konwencj ęo ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści, jednak jego zakres mo żeb yćrozszerzony, je żeli ustawodawstwo krajowe tak
przewiduje.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/431
(1) Artyku łII-68 Konstytucji.
(2) Artyku łII-69 Konstytucji.
Artyku ł10 (1)
Wolno śćmyśli, sumienia i religii
1. Każdy ma prawo do wolno ści myśli, sumienia i religii. Prawo to obejmuje wolność zmiany religii
lubświatopogl ądu oraz wolno śćuzewnętrzniania, indywidualnie lub wspólnie z innymi, publicznie
lub prywatnie, swej religii lub przekona ńpoprzez uprawianie kultu, nauczanie, praktykowanie i
uczestniczenie w obrz ędach.
2. Uznaje si ęprawo do odmowy dzia łania sprzecznego z w łasnym sumieniem, zgodnie z
przepisami krajowymi regulują cymi korzystanie z tego prawa.
Wyja śnienie
Prawo zagwarantowane w ustę pie 1 odpowiada prawu zagwarantowanemu w artykule 9 europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści i zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3K a r t y (2), ma takie samo
znaczenie i zakres. Dlatego te żograniczenia powinny uwzgl ędniaćartykuł9 ustęp 2 europejskiej Konwencji o ochronie
praw człowieka i podstawowych wolno ści, którego brzmienie jest nast ępujące:„Wolnośćuzewnętrzniania wyznania lub
przekona ńmoże podlega ćjedynie takim ograniczeniom, które s ąprzewidziane przez ustaw ęi konieczne w
społeczeństwie demokratycznym z uwagi na interesy bezpiecze ństwa publicznego, ochron ęporządku publicznego,
zdrowia i moralno ści lub ochron ępraw i wolno ści innych osób. ”.
Prawo zagwarantowane w ustę pie 2 odpowiada krajowym tradycjom konstytucyjnym i rozwojowi ustawodawstwa
krajowego w tym zakresie.
Artykuł 11 (3)
Wolno śćwypowiedzi i informacji
1. Każdy ma prawo do wolno ści wypowiedzi. Prawo to obejmuje wolność posiadania pogl ądów
oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji w ładz publicznych i bez wzgl ędu
na granice pa ństwowe.
2. Szanuje się wolność i pluralizm mediów.
Wyja śnienie
1. Artyku ł11 (3) odpowiada artyku łowi 10 europejskiej Konwencji o ochronie prawa cz łowieka i podstawowych
wolności, którego brzmienie jest nast ępujące:
„1. Każdy ma prawo do wolno ści wypowiedzi. Prawo to obejmuje wolno śćposiadania pogl ądów oraz otrzymywania i
przekazywania informacji i idei bez ingerencji w ładz publicznych i bez wzgl ędu na granice pa ństwowe. Niniejszy
przepis nie wyklucza prawa Pa ństw do poddania procedurze zezwoleń przedsiębiorstw radiowych, telewizyjnych
lub kinematograficznych.C 310/432 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-70 Konstytucji.
(2) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(3) Artyku łII-71 Konstytucji.
2. Korzystanie z tych wolno ści pocią gających za sob ąobowiązki i odpowiedzialno śćmoże podlega ćtakim wymogom
formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie s ąprzewidziane przez ustaw ęi niezbędne w
społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpiecze ństwa pa ństwowego, integralno ści terytorialnej lub
bezpiecze ństwa publicznego ze wzgl ędu na konieczno śćzapobieżenia zak łóceniu porz ądku lub przest ępstwu, z
uwagi na ochron ęzdrowia i moralno ści, ochron ędobrego imienia i praw innych osób oraz ze wzgl ędu na
zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronno ści władzy sądowej. ”.
Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3K a r t y(1), znaczenie i zakres tego prawa jest takie samo jak prawa zagwarantowanego
przez europejsk ąKonwencj ęo ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści. W zwi ązku z tym, ograniczenia
nałożone na te prawa nie powinny wykracza ćpoza ograniczenia przewidziane w ust ępie 2 artyku łu 10, bez uszczerbku
dla ogranicze ńwprowadzonych przez prawo konkurencji Unii wobec Pa ństw Cz łonkowskich w zakresie procedur
zezwole ńokreślonych w artykule 10 ust ęp 1 zdanie trzecie europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści.
2. Ustęp 2 tego artyku łu określa precyzyjnie konsekwencje ust ępu 1 dla wolno ści mediów. Oparty jest w
szczególno ści na orzecznictwie Trybuna łu dotycz ącym telewizji, zwł aszcza w sprawie C-288/89 (wyrok z dnia 25 lipca
1991 r., Stichting Collectieve Antennevoorziening Gouda i inne Zb. Orz. str. I-4007) oraz na Protokole w sprawie
systemu publicznego nadawania w Pa ństwach Cz łonkowskich za łączonym do Traktatu WE, a obecnie do Konstytucji, a
także na dyrektywie 89/552/WE Rady (zob. w szczególno ści motyw 17 tej dyrektywy).
Artyku ł12 (2)
Wolno śćzgromadzania si ęi stowarzyszania si ę
1. Każdy ma prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzania si ęi swobodnego stowarzyszania
sięna wszystkich poziomach, zwł aszcza w sprawach politycznych, zwi ązkowych i obywatelskich, z
którego wynika prawo ka żdego do tworzenia zwi ązków zawodowych i przyst ępowania do nich dla
obrony swoich interesów.
2. Partie polityczne na poziomie Unii przyczyniaj ąsiędo wyra żania woli politycznej jej obywateli.
Wyja śnienie
1. Postanowienia ust ępu 1 tego artyku łu odpowiadaj ąpostanowieniom artyku łu 11 europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, którego brzmienie jest nast ępujące:
„1. Każdy ma prawo do swobodnego, pokojowego zgromadzania si ęoraz do swobodnego stowarzyszania się ,
włącznie z prawem tworzenia zwi ązków zawodowych i przyst ępowania do nich dla ochrony swoich interesów.
2. Wykonywanie tych praw nie mo że podlega ćinnym ograniczeniom ni żte, które okre śla ustawa i które s ą
konieczne w spo łeczeństwie demokratycznym z uwagi na interesy bezpiecze ństwa pa ństwowego lub publicznego,
ochronęporządku i zapobieganie przest ępstwu, ochron ęzdrowia i moralno ści lub ochron ępraw i wolno ści innych
osób. Niniejszy przepis nie stanowi przeszkody w nak ładaniu zgodnych z prawem ogranicze ńw korzystaniu z
tych praw przez cz łonków sił zbrojnych, policji lub administracji pa ństwowej. ”.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/433
(1) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(2) Artyku łII-72 Konstytucji.
Postanowienia ust ępu 1 artyku łu1 2 (1)m a jątakie samo znaczenie jak postanowienia europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, jednak ich zakres jest szerszy, poniewa żmogąmiećzastosowanie
na wszystkich poziomach, w tym na poziomie europejskim. Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3K a r t y(2), ograniczenia
tego prawa nie mog ąwykracza ćpoza ograniczenia uznane za zgodne z prawem na mocy artyku łu 11 ust ępu 2
europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści.
2. Prawo to zosta ło równie żoparte na artykule 11 Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw
Podstawowych Pracowników.
3. Ustęp 2 tego artyku łu odpowiada artyku łowi I-46 ust ęp 4 Konstytucji.
Artyku ł13 (3)
Wolno śćsztuki i nauki
Sztuka i badania naukowe s ąwolne od ogranicze ń. Wolność akademicka jest szanowana.
Wyja śnienie
Prawo to wynika przede wszystkim z wolno ści myśli i wypowiedzi. Wykonywane jest z uwzgl ędnieniem artyku łu1(4)i
może podlega ćograniczeniom dozwolonym na mocy artykuł u 10 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści.
Artykuł 14 (5)
Prawo do nauki
1. Każdy ma prawo do nauki i dostę pu do kszta łcenia zawodowego i ustawicznego.
2. Prawo to obejmuje mo żliwość korzystania z bezp łatnej nauki obowi ązkowej.
3. Z w łaściwym poszanowaniem zasad demokratycznych, wolno śćtworzenia placówek edukacyj-
nych i prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania dzieci zgodnie z w łasnymi
przekonaniami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi są szanowane, zgodnie z ustawami
krajowymi regulują cymi korzystanie z tej wolnoś ci i tego prawa.
Wyja śnienie
1. Artyku łten jest oparty zarówno na wspólnych tradycjach konstytucyjnych Pa ństw Cz łonkowskich, jak i na
artykule 2 Protoko łu dodatkowego do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i praw podstawowych,
którego brzmienie jest nast ępujące:
„Nikt nie mo żeb yćpozbawiony prawa do nauki. Wykonuj ąc swoje funkcje w dziedzinie wychowania i nauczania,
Państwo uznaje prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania zgodnie z ich wł asnymi przekonaniami
religijnymi i filozoficznymi. ”.C 310/434 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-72 Konstytucji.
(2) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(3) Artyku łII-73 Konstytucji.
(4) Artyku łII-61 Konstytucji.
(5) Artyku łII-74 Konstytucji.
Uznano za wskazane rozszerzenie tego artyku łu o dost ęp do kszta łcenia zawodowego i ustawicznego (zob. punkt
15 Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników i artyku ł10 Karty Spo łecznej) oraz o zasad ę
bezpłatnej nauki obowi ązkowej. W obecnym brzmieniu zasada ta oznacza jedynie, że w przypadku nauki
obowiązkowej ka żde dziecko powinno mie ćdostę p do bezp łatnych instytucji o światowych. Nie oznacza, że
wszystkie instytucje o światowe, w szczególno ści prywatne, które prowadz ąedukacjęlub kszta łcenie zawodowe i
ustawiczne, maj ą,b yćbezpłatne. Artyku łten nie zabrania tak że, aby niektóre szczególne formy kszta łcenia by ły
odpłatne, jeżeli państwo podejmuje środki maj ące na celu otrzymanie rekompensaty finansowej. W zakresie, w
jakim Karta stosuje się do Unii, oznacza to, że w ramach jej polityk kszta łcenia, Unia powinna szanować prawo do
bezpłatnej nauki obowi ązkowej, jednak oczywiste jest, że nie tworzy nowych kompetencji. W odniesieniu do
prawa rodziców zasada ta musi by ćinterpretowana w powi ązaniu z postanowieniami artykuł u2 4(1).
2. Wolno śćtworzenia publicznych lub prywatnych instytucji o światowych jest zagwarantowana jako jeden z
aspektów swobody przedsię biorczości, jest jednak ograniczona przez poszanowanie zasad demokratycznych i
stosowana zgodnie z warunkami okre ślonymi w ustawodawstwie krajowym.
Artyku ł15 (2)
Wolno śćwyboru zawodu i prawo do podejmowania pracy
1. Każdy ma prawo do podejmowania pracy oraz wykonywania swobodnie wybranego lub
zaakceptowanego zawodu.
2. Każdy obywatel Unii ma swobod ęposzukiwania zatrudnienia, wykonywania pracy, korzystania
z prawa przedsi ębiorczo ści orazświadczenia us ług w ka żdym Państwie Cz łonkowskim.
3. Obywatele pa ństw trzecich, którzy posiadaj ązezwolenie na prac ęna terytorium Pa ństw
Członkowskich, maj ąprawo do takich samych warunków pracy, z jakich korzystaj ąobywatele Unii.
Wyja śnienie
Wolnośćwyboru zawodu okre ślona w artykule 15 ust ęp1 (2) jest uznana przez orzecznictwo Trybuna łu
Sprawiedliwo ści (zob. m.in. wyrok z dnia 14 maja 1974 r. w sprawie 4/73 Nold, Zb. Orz. str. 491 pkt. 12 –14;
wyrok z dnia 13 grudnia 1979 r. w sprawie 44/79 Hauer, Zb. Orz. str. 3727; wyrok z dnia 8 pa ździernika 1986 r. w
sprawie 234/85 Keller, Zb. Orz. str. 2897 pkt 8).
Ustęp ten wywodzi się równieżz artyku łu 1 ustęp 2 Europejskiej Karty Spo łecznej podpisanej dnia 18 pa ździernika
1961 roku i ratyfikowanej przez wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie oraz z punktu 4 Wspólnotowej Karty Socjalnych
Praw Podstawowych Pracowników z dnia 9 grudnia 1989 roku. Okre ślenie „warunki pracy ”należy rozumieć zgodnie z
artykułem III-213 Konstytucji.
Ustęp 2 przejmuje trzy swobody zagwarantowane na mocy artyku łów I-4 oraz III-133, III-137 i III-144 Konstytucji,
czyli swobodny przep ływ pracowników, swobod ęprzedsiębiorczości i swobod ęświadczenia us ług.
Ustęp 3 zosta łoparty na artykule 137 ust ęp 3 tiret czwarte Traktatu WE, obecnie zast ąpionym artyku łem III-210
ustęp 1 lit. g) Konstytucji, a takż e na artykule 19 ust ęp 4 Europejskiej Karty Spo łecznej podpisanej dnia 18 pa ździernika16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/435
(1) Artyku łII-84 Konstytucji.
(2) Artyku łII-75 Konstytucji.
1961 roku, ratyfikowanej przez wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie. Ma zatem zastosowanie artykuł 52 ustęp2K a r t y(1).
Kwestia rekrutacji marynarzy posiadaj ących obywatelstwo pa ństwa trzeciego do za łóg statków pod bander ąjednego z
Państw Cz łonkowskich Unii uregulowana jest prawem Unii oraz ustawodawstwem i praktykami krajowymi.
Artykuł 16 (2)
Wolno śćprowadzenia dzia łalnoś ci gospodarczej
Uznaje si ęwolnośćprowadzenia dział alności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz
ustawodawstwami i praktykami krajowymi.
Wyja śnienie
Artykułten jest oparty na orzecznictwie Trybuna łu Sprawiedliwo ści, który uzna łwolnośćprowadzenia dzia łalnoś ci
gospodarczej lub handlowej (zob. wyroki z dnia 14 maja 1974 r. w sprawie 4/73 Nold, Zb. Orz. str. 491 pkt 14 i z dnia
27 wrze śnia 1979 r. w sprawie 230/78 SPA Eridania i inni Zb. Orz. str. 2749, pkt. 20 i 31) oraz swobod ęzawierania
umów (zob. m.in.: wyrok Sukkerfabriken Nykøbing w sprawie 151/78 Zb. Orz. pkt 19; wyrok z dnia 5 pa ździernika
1999 r. w sprawie C-240/97 Hiszpania przeciwko Komisji, Zb. Orz. str. I-6571, pkt 99 motywów wyroku) oraz naartykule I-3 ust ęp 2 Konstytucji, który uznaje woln ąkonkurencj ę. Prawo to wykonywane jest oczywi ście z
poszanowaniem prawa Unii i ustawodawstw krajowych. Mo żeb yćprzedmiotem ogranicze ńprzewidzianych w artykule
52 ustęp1K a r t y(
3).
Artyku ł17 (4)
Prawo do w łasnoś ci
1. Każda osoba ma prawo do w ładania, u żywania, rozporz ądzania i przekazania w drodze spadku
mienia nabytego zgodnie z prawem. Nikt nie mo żeb yćpozbawiony swojej w łasności, chyba żew
interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za uczciwym
odszkodowaniem za jej utrat ęwypł aconym we w łaściwym terminie. Korzystanie z mienia mo że
podlegaćregulacji ustawowej, w zakresie w jakim jest to konieczne ze wzgl ędu na interes ogólny.
2. Wł asnośćintelektualna podlega ochronie.
Wyja śnienie
Artykułten odpowiada artyku łowi 1 Protokoł u dodatkowego do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści:
„Każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie mo żeb yćpozbawiony swojej
własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi
zasadami prawa mi ędzynarodowego.
Powyższe postanowienia nie bę dąjednak w żaden sposób naruszać prawa pa ństwa do stosowania takich ustaw, jakie
uzna za konieczne do uregulowania sposobu korzystania z wł asności zgodnie z interesem powszechnym lub w celu
zabezpieczenia uiszczania podatków b ądźinnych nale żności lub kar pieni ężnych. ”.C 310/436 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-112 ust ęp 2 Konstytucji.
(2) Artyku łII-76 Konstytucji.
(3) Artyku łII-112 ust ęp 1 Konstytucji.
(4) Artyku łII-77 Konstytucji.
Jest to prawo podstawowe wspólne wszystkim konstytucjom krajowym. By ło wielokrotnie uznane w orzecznictwie
Trybuna łu Sprawiedliwo ści, przede wszystkim w wyroku w sprawie Hauer (13 grudnia 1979 r. Zb. Orz. str. 3727).
Brzmienie artyku łu zostało zaktualizowane, ale zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3(1), prawo to ma takie samo znaczenie i
zakres jak prawo zagwarantowane przez europejsk ąKonwencj ęo ochronie praw cz łowieka i ograniczenia nie mog ą
wykracza ćpoza ograniczenia przez ni ąprzewidziane.
Wyraź na wzmianka o ochronie w łasności intelektualnej, która jest jednym z aspektów prawa w łasności, zosta ła zawarta
w ustępie 2 ze wzgl ędu na jej rosn ące znaczenie i wtórne prawo wspólnotowe. W łasnośćintelektualna obejmuje
również, poza w łasnościąliterackąi artystyczn ą, prawo patentowe i prawo znaków towarowych oraz prawa pokrewne.
Gwarancje przewidziane w ustę pie 1 maj ąodpowiednie zastosowanie do w łasności intelektualnej.
Artykuł 18 (2)
Prawo do azylu
Gwarantuje się prawo do azylu z w łaściwym poszanowaniem zasad Konwencji Genewskiej z 28 lipca
1951 roku i Protokoł u z 31 stycznia 1967 roku dotycz ących statusu uchod źców oraz zgodnie z
Konstytucj ą.
Wyja śnienie
Tekst artyku łu zostałoparty na artykule 63 Traktatu WE obecnie zast ąpionym artyku łem III-266 Konstytucji, który
zobowiązuje Uni ędo poszanowania Konwencji Genewskiej dotycz ącej statusu uchod źców. Należ y dokona ćodniesienia
do postanowie ńprotokoł ów dotycz ących Zjednoczonego Królestwa i Irlandii za łączonych do [Traktatu z Amsterdamu]
Konstytucji oraz dotycz ących Danii, aby okre ślić, w jakim zakresie Pa ństwa Cz łonkowskie realizuj ąprawo Unii w tej
dziedzinie i w jakim zakresie artyku łten ma zastosowanie. Artykuł ten jest zgodny z Protoko łem w sprawie prawa
azylu za łączonym do Konstytucji.
Artykuł 19 (3)
Ochrona w przypadku usuni ęcia z terytorium pa ństwa, wydalenia lub ekstradycji
1. Wydalenia zbiorowe s ązakazane.
2. Nikt nie mo żeb yćusunięty z terytorium pa ństwa, wydalony lub wydany w drodze ekstradycji
do państwa, w którym istnieje poważ ne ryzyko, i żmożeb yćpoddany karze śmierci, torturom lub
innemu nieludzkiemu lub poni żającemu traktowaniu albo karaniu.
Wyja śnienie
Ustęp 1 tego artyku łu ma takie samo znaczenie i zakres jak artykuł 4 Protokoł u dodatkowego nr 4 do europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści w zakresie wydale ńzbiorowych. Jego celem jest
zagwarantowanie, aby ka żda decyzja by ła szczegół owo zbadana i aby niemo żliwe było wydalenie wszystkich osób
posiadaj ących obywatelstwo danego pa ństwa przy uż yciu jednego środka (zob. takż e artyku ł13 Paktu Praw
Obywatelskich i Politycznych).
Ustęp 2 uwzgl ędnia właściwe orzecznictwo Europejskiego Trybuna łu Praw Cz łowieka dotycz ące artyku łu 3 europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści (zob. Ahmed przeciwko Austrii, wyrok z dnia
17 grudnia 1996 r. Zb. Orz. str. VI-2206 i Soering, wyrok z dnia 7 lipca 1989 r.).16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/437
(1) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(2) Artyku łII-78 Konstytucji.
(3) Artyku łII-79 Konstytucji.
TYTUŁIII
RÓWNO ŚĆ
Artykuł 20 (1)
Równo śćwobec prawa
Wszyscy s ąrówni wobec prawa.
Wyja śnienie
Artykułten odpowiada ogólnej zasadzie prawa zapisanej we wszystkich konstytucjach europejskich, która wed ług
Trybuna łu została uznana za podstawow ązasadęprawa wspólnotowego (wyrok z dnia 13 listopada 1984 r. w sprawie
283/83 Racke, Zb. Orz. str. 3791, wyrok z dnia 17 kwietnia 1997 r. w sprawie 15/95 EARL, Zb. Orz. str. I-1961 i wyrok
z dnia 13 kwietnia 2000 r. w sprawie 292/97 Karlsson, Zb. Orz. str. 2737).
Artyku ł21 (2)
Niedyskryminacja
1. Zakazana jest wszelka dyskryminacja w szczególno ści ze wzgl ędu na pł eć, rasę, kolor skóry,
pochodzenie etniczne lub spo łeczne, cechy genetyczne, j ęzyk, religię lub przekonania, opinie
polityczne lub wszelkie inne opinie, przynale żnośćdo mniejszo ści narodowej, maj ątek, urodzenie,
niepełnosprawno ść, wiek lub orientacj ęseksualn ą.
2. W zakresie zastosowania Konstytucji i bez uszczerbku dla jej postanowie ńszczególnych,
zakazana jest wszelka dyskryminacja ze wzgl ędu na przynale żnośćpaństwową.
Wyja śnienie
Ustęp 1 wywodzi się z artyku łu 13 Traktatu WE, zast ąpionego obecnie artykuł em III-124 Konstytucji, i z artykuł u1 4
europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści oraz z artyku łu 11 Konwencji o prawach
człowieka i biomedycynie w zakresie dziedzictwa genetycznego. W zakresie, w jakim odpowiada artyku łowi 14
europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, ma zastosowanie zgodnie z tym
artykułem.
Nie istnieje sprzeczno śćani niezgodno śćmiędzy ustępem 1 a artyku łem III-124 Konstytucji, którego zakres stosowania
i przedmiot s ąinne: artyku łIII-124 przyznaje Unii kompetencj ędo przyjmowania aktów ustawodawczych, łącznie z
harmonizacj ąprzepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich, aby znie śćniektóre formy
dyskryminacji okre ślone wyczerpuj ąco w tym artykule. Przepisy te mog ąobejmować działania władz Państw
Członkowskich (jak równie żrelacje mi ędzy osobami fizycznymi) w ka żdej dziedzinie bę dącej w kompetencji Unii.
Natomiast artyku ł21 ustęp1(2) poniżej nie przyznaje żadnej kompetencji do przyj ęcia ustaw antydyskryminacyjnych
w tych dziedzinach dzia łańPaństw Cz łonkowskich lub osób fizycznych, ani nie wspomina o szerokim zakazie
dyskryminacji w tych dziedzinach. Dotyczy on natomiast dyskryminacji ze strony instytucji i organów Unii wwykonywaniu kompetencji przyznanych im na mocy innych artyku łów części I i III Konstytucji oraz Pa ństwC 310/438 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-80 Konstytucji.
(2) Artyku łII-81 Konstytucji.
Członkowskich, jedynie je żeli realizuj ąone prawo Unii. W zwi ązku z tym ust ęp 1 nie zmienia zakresu kompetencji
przyznanych przez artyku łIII-124 ani wykł adni tego artyku łu.
Ustęp 2 odpowiada artykuł owi I-4 ust ęp 2 Konstytucji i musi by ćstosowany zgodnie z tym artyku łem.
Artykuł 22 (1)
Różnorodno śćkulturowa, religijna i j ęzykowa
Unia szanuje ró żnorodno śćkulturow ą, religijn ąijęzykową.
Wyja śnienie
Artykułten zosta łoparty na artykule 6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz artykule 151 ustę py 1 i 4 Traktatu WE,
zastąpionym obecnie artyku łem III-280 ust ępy 1 i 4 Konstytucji, dotycz ącym kultury. Wzmianka o poszanowaniu
różnorodno ści kulturowej i j ęzykowej znajduje się obecnie takż e w artykule I-3 ust ęp 3 Konstytucji. Artyku łwywodzi
siętakże z Deklaracji nr 11 do Aktu Ko ńcowego Traktatu z Amsterdamu w sprawie statusu ko ściołów i organizacji
niewyznaniowych, w łączonej obecnie do artykuł u I-52 Konstytucji.
Artykuł 23 (2)
Równo śćkobiet i m ężczyzn
Należy zapewni ćrównośćkobiet i m ężczyzn we wszystkich dziedzinach, w tym w zakresie
zatrudnienia, pracy i wynagrodzenia.
Zasada równo ści nie stanowi przeszkody w utrzymywaniu lub przyjmowaniu środków
zapewniaj ących specyficzne korzy ści dla osób pł ci niedostatecznie reprezentowanej.
Wyja śnienie
Akapit pierwszy tego artykuł u zostałoparty na artykule 2 i artykule 3 ustę p 2 Traktatu WE, zast ąpionych obecnie
artykułami I-3 i III-116 Konstytucji, które wprowadzaj ąwspieranie równo ści mężczyzn i kobiet jako cel Unii, oraz na
artykule 141 ust ęp 1 Traktatu WE, zast ąpionego obecnie artykuł em III-124 ust ęp 1 Konstytucji. Akapit ten wywodzi się
równieżz artyku łu 20 zmienionej Europejskiej Karty Spo łecznej z 3 maja 1996 roku oraz punktu 16 Wspólnotowej
Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników.
Jest oparty tak że na artykule 141 ust ęp 3 Traktatu WE, zast ąpionego obecnie artykuł em III-214 ust ęp 3 Konstytucji oraz
na artykule 2 ust ęp 4 dyrektywy Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania
kobiet i m ężczyzn w zakresie dost ępu do zatrudnienia, kszta łcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy.
Akapit drugi przejmuje w skróconej wersji postanowienia artyku łu III-214 ust ęp 4 Konstytucji, który przewiduje, że
zasada równego traktowania nie stanowi przeszkody w utrzymaniu lub przyjmowaniu środków przewiduj ących
specyficzne korzy ści zmierzaj ące do uł atwienia wykonywania dzia łalnoś ci zawodowej przez osoby p łci niedostatecznie
reprezentowanej bą dźzapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej lub ich kompensowania. Zgodnie16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/439
(1) Artyku łII-82 Konstytucji.
(2) Artyku łII-83 Konstytucji.
z artyku łem 52 ust ęp2(1), akapit drugi nie zmienia artykuł u III-214 ust ęp4 .
Artyku ł24 (2)
Prawa dziecka
1. Dzieci maj ąprawo do ochrony i opieki, jaka jest konieczna dla ich dobra. Mog ąone swobodnie
wyrażaćswoje pogl ądy. Poglądy te sąbrane pod uwag ęw sprawach, które ich dotycz ą, stosownie do
ich wieku i stopnia dojrza łości.
2. We wszystkich dzia łaniach dotycz ących dzieci, zarówno podejmowanych przez w ładze
publiczne, jak i instytucje prywatne, nale ży przede wszystkim uwzgl ędnićnajlepszy interes dziecka.
3. Każde dziecko ma prawo do utrzymywania sta łego, osobistego zwi ązku i bezpo średniego
kontaktu z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z jego interesami.
Wyja śnienie
Artykułten jest oparty na Konwencji z Nowego Jorku o prawach dziecka, podpisanej 20 listopada 1989 roku i
ratyfikowanej przez wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie, w szczególno ści na jej artyku łach 3, 9, 12 i 13.
Ustęp 3 uwzgl ędnia fakt, że w ramach tworzenia przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści
prawodawstwo Unii w zakresie spraw cywilnych maj ących skutki transgraniczne, w odniesieniu do których
artykułIII-269 Konstytucji powierza uprawnienia, mo że zawiera ćw szczególno ści prawo do odwiedzin zapewniaj ące,
że dzieci mog ąutrzymywa ćregularne i bezpo średnie kontakty z obojgiem rodziców.
Artykuł 25 (3)
Prawa osób w podesz łym wieku
Unia uznaje i szanuje prawa osób w podesz łym wieku do godnego i niezale żnegożycia oraz do
uczestniczenia w życiu spo łecznym i kulturalnym.
Wyja śnienie
Artykułten wywodzi się z artyku łu 23 zmienionej Europejskiej Karty Spo łecznej oraz artyku łów 24 i 25 Wspólnotowej
Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników. Uczestnictwo w życiu kulturalnym i spo łecznym oczywi ście
obejmuje takż e uczestnictwo w życiu politycznym.C 310/440 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-112 ust ęp 2 Konstytucji.
(2) Artyku łII-84 Konstytucji.
(3) Artyku łII-85 Konstytucji.
Artykuł 26 (1)
Integracja osób niepe łnosprawnych
Unia uznaje i szanuje prawo osób niepe łnosprawnych do korzystania ze środków maj ących zapewni ć
im niezale żność, integracj ęspołeczną i zawodow ąoraz udzia łwżyciu społ ecznoś ci.
Wyja śnienie
Zasada okre ślona w tym artykule jest oparta na artykule 15 Europejskiej Karty Spo łecznej oraz wywodzi si ęz punktu
26 Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników.
TYTUŁIV
SOLIDARNO ŚĆ
Artyku ł27 (2)
Prawo pracowników do informacji i konsultacji w ramach przedsi ębiorstwa
Pracownikom i ich przedstawicielom nale ży zagwarantować ,n awłaściwych poziomach, informacj ęi
konsultacj ęwe właściwym czasie, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w prawie Unii oraz
ustawodawstwach i praktykach krajowych.
Wyja śnienie
Artykułten jest zawarty w zmienionej Europejskiej Karcie Spo łecznej (artyku ł21) oraz we Wspólnotowej Karcie
Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników (punkty 17 i 18). Ma zastosowanie na warunkach okre ślonych w prawie
Unii i ustawodawstwach krajowych. Odniesienie do odpowiednich poziomów dotyczy poziomów okreś lonych w
prawie Unii lub ustawodawstwach i praktykach krajowych, które mog ąobejmować poziom europejski, je żeli
przewiduje to prawodawstwo Unii. Dorobek Unii w tym zakresie jest istotny: artyku ły III-211 i III-212 Konstytucji oraz
dyrektywy 2002/14/WE (ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we
Wspólnocie Europejskiej), 98/59/WE (zwolnienia grupowe), 2001/23/WE (przeniesienie w łasności przedsię biorstw) i
94/45/WE (europejskie rady zak ładowe).
Artykuł 28 (3)
Prawa do rokowa ńi dzia łańzbiorowych
Pracownicy i pracodawcy, lub ich odpowiednie organizacje, maj ą, zgodnie z prawem Unii oraz
ustawodawstwami i praktykami krajowymi, prawo do negocjowania i zawierania uk ładów
zbiorowych pracy na odpowiednich poziomach oraz do podejmowania, w przypadkach konfliktu
działańzbiorowych, w tym strajku w obronie swoich interesów.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/441
(1) Artyku łII-86 Konstytucji.
(2) Artyku łII-87 Konstytucji.
(3) Artyku łII-88 Konstytucji.
Wyja śnienie
Artykułten jest oparty na artykule 6 Europejskiej Karty Spo łecznej i na Wspólnotowej Karcie Socjalnych Praw
Podstawowych Pracowników (punkty 12-14). Prawo do dzia łańzbiorowych zosta ło uznane przez Europejski Trybuna ł
Praw Cz łowieka jako jeden z elementów praw zwi ązków zawodowych okre ślonych w artykule 11 europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści. W odniesieniu do odpowiednich poziomów, na
których mo żna podjąćnegocjacje zbiorowe, zob. wyja śnienia zawarte w powyż szym artykule. Warunki i ograniczenia
dotyczące wykonywania dzia łańzbiorowych, w tym akcji strajkowej, s ąobjęte ustawodawstwami i praktykami
krajowymi, w łączając w to kwesti ę, czy mog ąbyćone przeprowadzane równolegle w kilku Pa ństwach Cz łonkowskich.
Artykuł 29 (1)
Prawo dost ępu do s łużbp ośrednictwa pracy
Każdy ma prawo dost ępu do bezp łatnej służby pośrednictwa pracy.
Wyja śnienie
Artykułten zosta łoparty na artykule 1 ustę p 3 Europejskiej Karty Spo łecznej oraz na punkcie 13 Wspólnotowej Karty
Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników.
Artykuł 30 (2)
Ochrona w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy
Każdy pracownik ma prawo do ochrony w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy, zgodnie
z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.
Wyja śnienie
Artykułten wywodzi się z artyku łu 24 zmienionej Karty Spo łecznej. Zob. tak że dyrektywa 2001/23/WE w sprawie
ochrony praw pracowniczych w przypadku przeniesienia wł asności przedsię biorstw oraz dyrektywa 80/987/EWG w
sprawie ochrony pracowników na wypadek niewyp łacalności pracodawcy, zmieniona dyrektyw ą2002/74/WE.
Artykuł 31 (3)
Należyte i sprawiedliwe warunki pracy
1. Każdy pracownik ma prawo do warunków pracy szanuj ących jego zdrowie, jego bezpiecze ństwo
i godno ść.
2. Każdy pracownik ma prawo do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy, okresów
dziennego i tygodniowego odpoczynku oraz do corocznego p łatnego urlopu.C 310/442 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-89 Konstytucji.
(2) Artyku łII-90 Konstytucji.
(3) Artyku łII-91 Konstytucji.
Wyja śnienie
1. Ustęp 1 tego artyku łu jest oparty na dyrektywie 89/391/EWG w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy
bezpiecze ństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy. Ust ęp 1 wywodzi się także z artyku łu 3 Karty Spo łecznej i
punktu 19 Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników oraz, w odniesieniu do prawa do
godności w miejscu pracy, z artyku łu 26 zmienionej Karty Spo łecznej. Okre ślenie „warunki pracy ”należy rozumieć
zgodnie z artyku łem III-213 Konstytucji.
2. Ustęp 2 jest oparty na dyrektywie 93/104/WE dotycz ącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy, artykule 2
Europejskiej Karty Spo łecznej oraz punkcie 8 Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników.
Artykuł 32 (1)
Zakaz pracy dzieci i ochrona m łodocianych w pracy
Praca dzieci jest zakazana. Minimalny wiek dopuszczenia do pracy nie mo żeb yćniższy niż
minimalny wiek zakoń czenia obowi ązku szkolnego, bez uszczerbku dla uregulowa ńbardziej
korzystnych dla m łodocianych i z wyj ątkiem ograniczonych odst ępstw.
Młodociani dopuszczeni do pracy musz ąmiećzapewnione warunki pracy odpowiednie dla ich wieku
oraz byćchronieni przed wykorzystywaniem ekonomicznym oraz jak ąkolwiek prac ą, która mog łaby
szkodzićich bezpiecze ństwu, zdrowiu lub rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, moralnemu i
społecznemu albo utrudnia ćim edukacj ę.
Wyja śnienie
Artykułten jest oparty na dyrektywie 94/33/WE w sprawie ochrony pracy osób m łodych, artykule 7 Europejskiej Karty
Społecznej i punktach 20— 23 Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników.
Artykuł 33 (2)
Życie rodzinne i zawodowe
1. Rodzina korzysta z ochrony prawnej, ekonomicznej i spo łecznej.
2. W celu pogodzenia życia rodzinnego z zawodowym ka żdy ma prawo do ochrony przed
zwolnieniem z pracy z powodów zwi ązanych z macierzy ństwem i prawo do pł atnego urlopu
macierzy ńskiego oraz do urlopu wychowawczego po urodzeniu lub przysposobieniu dziecka.
Wyja śnienie
Artykuł33 ustęp1(2) jest oparty na artykule 16 Europejskiej Karty Spo łecznej.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/443
(1) Artyku łII-92 Konstytucji.
(2) Artyku łII-93 Konstytucji.
Akapit drugi wywodzi si ęz dyrektywy Rady 92/85/EWG w sprawie wprowadzenia środków s łużących wspieraniu
poprawy w miejscu pracy bezpiecze ństwa i zdrowia pracownic w ci ąży, pracownic, które niedawno rodzi ły i pracownic
karmiących piersi ąoraz dyrektywy 96/34/WE w sprawie Porozumienia ramowego dotycz ącego urlopu rodzicielskiego
zawartego przez Europejsk ąUnięKonfederacji Przemys łowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum
Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejsk ąKonfederacj ęZwiązków Zawodowych (ETUC). Opiera się również
na artykule 8 (ochrona zwi ązana z macierzy ństwem) Europejskiej Karty Spo łecznej oraz wywodzi się z artyku łu2 7
(prawo pracowników maj ących obowi ązki rodzinne do równych szans i równego traktowania) zmienionej Karty
Społecznej. Okre ślenie „macierzy ństwo ”obejmuje okres od pocz ęcia do zakończenia karmienia piersi ą.
Artykuł 34 (1)
Zabezpieczenie spo łeczne i pomoc spo łeczna
1. Unia uznaje i szanuje prawo do świadcze ńz zabezpieczenia spo łecznego oraz do us ług
społecznych, zapewniaj ących ochron ęw takich przypadkach, jak: macierzy ństwo, choroba, wypadki
przy pracy, zale żnośćlub podesz ły wiek oraz w przypadku utraty zatrudnienia, zgodnie z zasadami
ustanowionymi w prawie Unii oraz ustawodawstwach i praktykach krajowych.
2. Każdy, mający miejsce zamieszkania i przemieszczaj ący się legalnie w obrębie Unii Europejskiej,
ma prawo do świadcze ńz zabezpieczenia społ ecznego i przywilejów socjalnych zgodnie z prawem
Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.3. W celu zwalczania wyłączenia społ ecznego i ubóstwa, Unia uznaje i szanuje prawo do pomocy
społecznej i mieszkaniowej dla zapewnienia, zgodnie z zasadami ustanowionymi w prawie Unii oraz
ustawodawstwach i praktykach krajowych, godnej egzystencji wszystkim osobom pozbawionym
wystarczaj ącychśrodków.
Wyja śnienie
Zasada okre ślona w artykule 34 ust ęp1(1) jest oparta na artyku łach 137 i 140 Traktatu WE, zast ąpionych obecnie
artykułami III-210 i III-213, oraz na artykule 12 Europejskiej Karty Spo łecznej i punkcie 10 Wspólnotowej Karty
Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników. Unia musi przestrzega ćtej zasady przy wykonywaniu uprawnie ń
powierzonych jej na mocy artykuł ów III-210 i III-213 Konstytucji. Odniesienie do us ług społecznych dotyczy
przypadków, gdy us ługi takie zosta ły wprowadzone w celu zapewnienia pewnych korzy ści, ale nie oznacza, żeu sługi
takie musz ązostaćstworzone, je żeli nie istnieją . Określenie „macierzy ństwo ”należy rozumieć w taki sam sposób jak w
poprzednim artykule.
Akapit drugi jest oparty na artykule 12 ustę p 4 i artykule 13 ust ęp 4 Europejskiej Karty Spo łecznej oraz punkcie 2
Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników i odzwierciedla zasady wynikaj ące z rozporz ądzenia
nr 1408/71 i rozporz ądzenia nr 1612/68.
Akapit trzeci wywodzi się z artyku łu 13 Europejskiej Karty Spo łecznej, artyku łów 30 i 31 zmienionej Karty Spo łecznej
oraz punktu 10 Karty Wspólnotowej. W kontek ście polityk opartych na artykule III-210 Konstytucji, Unia musi
przestrzega ćtej zasady.C 310/444 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-94 Konstytucji.
Artykuł 35 (1)
Ochrona zdrowia
Każdy ma prawo dost ępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i prawo do korzystania z leczenia na
warunkach ustanowionych w ustawodawstwach i praktykach krajowych. Przy okre ślaniu i
realizowaniu wszystkich polityk i dzia łańUnii zapewnia się wysoki poziom ochrony zdrowia
ludzkiego.
Wyja śnienie
Zasady okre ślone w tym artykule s ąoparte na artykule 152 Traktatu WE, obecnie zast ąpionego artyku łem III-278
Konstytucji, oraz na artyku łach 11 i 13 Europejskiej Karty Spo łecznej. Zdanie drugie tego artyku łu przejmuje
artykułIII-278 ust ęp1 .
Artykuł 36 (2)
Dost ępd ou s ługświadczonych w ogólnym interesie gospodarczym
Unia uznaje i szanuje dost ępd ou s ługświadczonych w ogólnym interesie gospodarczym,
przewidziany w ustawodawstwach i praktykach krajowych, zgodnie z Konstytucj ą, w celu wspierania
spójności społ ecznej i terytorialnej Unii.
Wyja śnienie
Artykułten jest ca łkowicie zgodny z artyku łem III-122 Konstytucji i nie tworzy żadnego nowego prawa. Okre śla
jedynie zasad ęposzanowania Unii dla dost ępu do us ługświadczonych w ogólnym interesie gospodarczym,
przewidzian ąprzez przepisy krajowe, je żeli przepisy te s ązgodne z prawem Unii.
Artykuł 37 (3)
Ochrona środowiska
Wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jego jakoś ci musz ąbyćzintegrowane z politykami
Unii i zapewnione zgodnie z zasad ąstałego rozwoju.
Wyja śnienie
Zasada okre ślona w tym artykule zosta ła oparta na artyku łach 2, 6 i 174 Traktatu WE, obecnie zast ąpionych artyku łem
I-3 ustęp 3 i artyku łami III-119 i III-233 Konstytucji.
Zasada ta wywodzi się także z postanowie ńniektórych konstytucji krajowych.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/445
(1) Artyku łII-95 Konstytucji.
(2) Artyku łII-96 Konstytucji.
(3) Artyku łII-97 Konstytucji.
Artykuł 38 (1)
Ochrona konsumentów
Zapewnia się wysoki poziom ochrony konsumentów w politykach Unii.
Wyja śnienie
Zasady okre ślone w tym artykule zosta ły oparte na artykule 153 Traktatu WE, obecnie zast ąpionego artyku łem III-235
Konstytucji.
TYTUŁV
PRAWA OBYWATELSKIE
Artykuł 39 (2)
Prawo g łosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego
1. Każdy obywatel Unii ma prawo g łosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu
Europejskiego w Pa ństwie Cz łonkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych
zasadach jak obywatele tego Pa ństwa.
2. Członkowie Parlamentu Europejskiego s ąwybierani w powszechnych wyborach bezpo średnich,
wgłosowaniu wolnym i tajnym.
Wyja śnienie
Artykuł39 (2) ma zastosowanie na warunkach przewidzianych w cz ęściach I i III Konstytucji, zgodnie z artyku łem 52
ustęp2K a r t y(3). Artyku ł39 ustęp1(2) odpowiada prawu zagwarantowanemu w artykule I-10 ustę p 2 Konstytucji
(zob. tak że podstawa prawna w artykule III-126 dla przyj ęcia ustaleń dotyczących wykonywania tego prawa), a ust ęp2
tego artyku łu odpowiada artyku łowi I-20 ust ęp 2 Konstytucji. Artyku ł39 ustęp2(2) przejmuje podstawowe zasady
systemu wyborczego stosowane w pa ństwach demokratycznych.
Artykuł 40 (4)
Prawo g łosowania i kandydowania w wyborach lokalnych
Każdy obywatel Unii ma prawo g łosowania i kandydowania w wyborach do w ładz lokalnych w
Państwie Cz łonkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych zasadach jak
obywatele tego Pa ństwa.C 310/446 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-98 Konstytucji.
(2) Artyku łII-99 Konstytucji.
(3) Artyku łII-112 ust ęp 2 Konstytucji.
(4) Artyku łII-100 Konstytucji.
Wyja śnienie
Artykułten odpowiada prawu zagwarantowanemu na mocy artykuł u I-10 ust ęp 2 Konstytucji (zob. takż e podstawa
prawna w artykule III-126 dla przyj ęcia szczegół owych ustale ńdotyczących wykonywania tego prawa). Zgodnie z
artykułem 52 ust ęp2(1) Karty, ma on zastosowanie na warunkach okre ślonych w tych artyku łach w cz ęściach I i III
Konstytucji.
Artykuł 41 (2)
Prawo do dobrej administracji
1. Każda osoba ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy w rozs ądnym
terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.
2. Prawo to obejmuje:
a) prawo ka żdej osoby do bycia wys łuchaną, zanim zostan ąpodjęte indywidualne środki mog ące
negatywnie wp łynąćna jej sytuacj ę,
b) prawo ka żdej osoby do dostępu do akt jej sprawy, z zastrze żeniem poszanowania uprawnionych
interesów poufno ści oraz tajemnicy zawodowej i handlowej,
c) obowi ązek administracji uzasadniania swoich decyzji.
3. Każda osoba ma prawo domagania się od Unii naprawienia, zgodnie z zasadami ogólnymi
wspólnymi dla praw Pa ństw Cz łonkowskich, szkody wyrz ądzonej przez instytucje lub ich
pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.
4. Każda osoba mo że zwróci ćsiępisemnie do instytucji Unii w jednym z j ęzyków Konstytucji i
musi otrzyma ćodpowied źw tym samym j ęzyku.
Wyja śnienie
Artykuł41 (2) jest oparty na istnieniu Unii jako podmiotu dla pa ństwa prawnego, którego charakterystyka zosta ła
opracowana w orzecznictwie, które okre śla, między innymi, dobr ąadministracj ęjako podstawow ązasadęprawa (zob.
m. in.: wyrok Trybuna łu Sprawiedliwo ści z dnia 31 marca 1992 r. w sprawie C-255/90 P Burban, Zb. Orz. str. I-2253,
oraz wyroki S ądu Pierwszej Instancji z dnia 18 wrze śnia 1995 r. w sprawie T-167/94 Nölle, Zb. Orz. str. II-2589, i z
dnia 9 lipca 1999 r. w sprawie T-231/97 New Europe Consulting i inni, Zb. Orz. str. II ‑2403). Brzmienie tego prawa
zawarte w pierwszych dwóch akapitach wynika z orzecznictwa (wyroki Trybuna łu Sprawiedliwo ści z dnia
15 października 1987 r. w sprawie 222/86 Heylens, Zb. Orz. str. 4097, pkt 15; z dnia 18 pa ździernika 1989 r. w
sprawie 374/87 Orkem, Zb. Orz. str. 3283; z dnia 21 listopada 1991 r. w sprawie C ‑269/90 TU München, Zb. Orz.
str. I‑5469, oraz wyroki S ądu Pierwszej Instancji z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie T ‑450/93 Lisrestal, Zb. Orz.
str. II ‑1177, z dnia 18 wrze śnia 1995 r. w sprawie T‑ 167/94 Nölle, Zb. Orz. str. II ‑258), a brzmienie dotycz ące
obowiązku uzasadniania decyzji pochodzi z artykuł u 253 Traktatu WE, zast ąpionego obecnie artykuł em I-38 ust ęp2
Konstytucji (zob. takż e podstawa prawna w artykule III-398 Konstytucji dla przyjmowania ustawodawstwa celem
otwartej, skutecznej i niezale żnej administracji europejskiej).16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/447
(1) Artyku łII-112 ust ęp 2 Konstytucji.
(2) Artyku łII-101 Konstytucji.
Ustęp 3 odtwarza prawo obecnie zagwarantowane na mocy artyku łu III-431 Konstytucji. Ust ęp 4 odtwarza prawo
obecnie zagwarantowane na mocy artykuł ów I-10 ust ęp 2 lit. d) i III-129 Konstytucji. Zgodnie z artykuł em 52 ust ęp
2(1) Karty, prawa te maj ąbyćstosowane na warunkach i w granicach okre ślonych w cz ęści III Konstytucji.
Prawo do skutecznego środka prawnego, które stanowi istotny aspekt tej kwestii, jest zagwarantowane w artykule 47
niniejszej Karty (2).
Artykuł 42 (3)
Prawo dost ępu do dokumentów
Każdy obywatel Unii i ka żda osoba fizyczna lub prawna maj ąca miejsce zamieszkania lub statutow ą
siedzibęwP aństwie Cz łonkowskim, ma prawo dost ępu do dokumentów instytucji, organów,
urzędów i jednostek organizacyjnych Unii, niezale żnie od ich formy.
Wyja śnienie
Prawo zagwarantowane w tym artykule zosta ło przejęte z artyku łu 255 Traktatu WE, na podstawie którego nast ępnie
przyjęto rozporz ądzenie 1049/2001. Konwent Europejski rozszerzy łto prawo na dokumenty instytucji, organów i
jednostek organizacyjnych, niezale żnie od ich formy, zob. artyku łI-50 ust ęp 3 Konstytucji. Zgodnie z artykuł em 52
ustęp2K a r t y (1), prawo dost ępu do dokumentów jest wykonywane na warunkach i w granicach okre ślonych w
artykułach 50 ust ęp 3 i III-399 Konstytucji.
Artykuł 43 (4)
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
Każdy obywatel Unii i ka żda osoba fizyczna lub prawna maj ąca miejsce zamieszkania lub statutow ą
siedzibęwP aństwie Cz łonkowskim ma prawo zwraca ćsiędo Europejskiego Rzecznika Praw
Obywatelskich w przypadkach niew łaściwego administrowania w dzia łaniach instytucji, organów,
urzędów i jednostek organizacyjnych Unii, z wy łączeniem Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii
Europejskiej wykonuj ącego swoje funkcje s ądowe.
Wyja śnienie
Prawo zagwarantowane w tym artykule to prawo zagwarantowane na mocy artyku łów I-10 i III-335 Konstytucji.
Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp2(1) Karty, ma ono zastosowanie na warunkach okre ślonych w tych dwóch artykuł ach.C 310/448 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-112 ust ęp 2 Konstytucji.
(2) Artyku łII-107 Konstytucji.
(3) Artyku łII 102 Konstytucji.
(4) Artyku łII-103 Konstytucji.
Artyku ł44 (1)
Prawo petycji
Każdy obywatel Unii i ka żda osoba fizyczna lub prawna maj ąca miejsce zamieszkania lub statutow ą
siedzibęwP aństwie Cz łonkowskim maj ąprawo petycji do Parlamentu Europejskiego.
Wyja śnienie
Prawo zagwarantowane w tym artykule to prawo zagwarantowane na mocy artyku łów I-10 i III-334 Konstytucji.
Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp2(2), ma ono zastosowanie na warunkach okre ślonych w tych dwóch artyku łach.
Artykuł 45 (3)
Swoboda przemieszczania si ęi pobytu
1. Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania si ęi przebywania na
terytorium Pa ństw Członkowskich.
2. Swoboda przemieszczania się i pobytu mo że zosta ćprzyznana, zgodnie z Konstytucj ą,
obywatelom pa ństw trzecich przebywaj ącym legalnie na terytorium Pa ństwa Cz łonkowskiego.
Wyja śnienie
Prawo zagwarantowane w ustę pie 1 to prawo zagwarantowane w artykule I-10 ust ęp 2 lit. a) Konstytucji (zob. takż e
podstawa prawna w artykule III-125 i wyrok Trybuna łu Sprawiedliwo ści z dnia 17 wrze śnia 2002 r. w sprawie C-413/
99 Baumbast, Zb. Orz. str. 709). Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp2(2), ma ono zastosowanie na warunkach i w granicach
określonych w cz ęści III Konstytucji.
Ustęp 2 odnosi się do uprawnienia przyznanego Unii na mocy artyku łów III-265 —III-267 Konstytucji. W zwi ązku z
tym, przyznanie tego prawa jest uzale żnione od instytucji wykonuj ących to uprawnienie.
Artykuł 46 (4)
Opieka dyplomatyczna i konsularna
Każdy obywatel Unii korzysta na terytorium pa ństwa trzeciego, w którym Pa ństwo Cz łonkowskie,
którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i
konsularnej ka żdego z pozosta łych Państw Członkowskich na takich samych warunkach jak
obywatele tego pa ństwa.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/449
(1) Artyku łII-104 Konstytucji.
(2) Artyku łII-112 ust ęp 2 Konstytucji.
(3) Artyku łII-105 Konstytucji.
(4) Artyku łII-106 Konstytucji.
Wyja śnienie
Prawo zagwarantowane w tym artykule to prawo zagwarantowane na mocy artyku łu I-10 Konstytucji; zob. takż e
podstawa prawna w artykule III-127. Zgodnie z artykuł em 52 ust ęp2(1), prawo to ma zastosowanie na warunkach
określonych w tych artyku łach.
TYTUŁVI
WYMIAR SPRAWIEDLIWO ŚCI
Artykuł 47 (2)
Prawo do skutecznego środka prawnego i dost ępu do bezstronnego s ądu
Każda osoba, której prawa i wolno ści zagwarantowane przez prawo Unii zosta ły naruszone, ma
prawo do skutecznego środka prawnego przed s ądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w
niniejszym artykule.
Każda osoba ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jej sprawy w rozs ądnym terminie
przez niezawis ły i bezstronny s ąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Ka żda osoba ma
możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obro ńcy i przedstawiciela.
Pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadaj ąwystarczaj ącychśrodków, w zakresie, w
jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dost ępu do wymiaru sprawiedliwoś ci.
Wyja śnienie
Akapit pierwszy zosta łoparty na artykule 13 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności:
„Każdy, kogo prawa i wolno ści zawarte w niniejszej Konwencji zosta ły naruszone, ma prawo do skutecznego środka
odwoł awczego do w łaściwego organu Pa ństwowego, takż e wówczas, gdy naruszenia dokona ły osoby wykonuj ące
swoje funkcje urz ędowe. ”.
Jednakże w prawie Unii ochrona jest bardziej rozleg ła, ponieważ gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego
przed sądem. Trybuna łSprawiedliwo ści potwierdzi łto prawo w swoim wyroku z dnia 15 maja 1986 r. jako ogóln ą
zasadęprawa Unii (sprawa 222/84 Johnston, Zb. Orz. str. 1651; zob. tak że wyroki z dnia 15 pa ździernika 1987 r. w
sprawie 222/86 Heylens, Zb. Orz. str. 4097 oraz z dnia 3 grudnia 1992 r. w sprawie C-97/91 Borelli, Zb. Orz.
str. I-6313). W opinii Trybuna łu ta ogólna zasada prawa Unii ma tak że zastosowanie do Pa ństw Cz łonkowskich
wykonuj ących prawo Unii. W łączenie tego orzeczenia do Karty nie mia ło na celu zmiany systemu kontroli s ądowej
przewidzianej w Traktatach, w szczególno ści zasad odnosz ących się do dopuszczalno ści bezpo średnich dzia łańprzed
Trybuna łem Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej. Konwent Europejski zbada łsystem kontroli s ądowej Unii, w tym zasady
dopuszczalno ści i potwierdzi łje, zmieniaj ąc jednak niektóre aspekty, co zosta ło odzwierciedlone w artyku łach III-353 –
III-381 Konstytucji, a w szczególno ści w artykule III-365 ustę p 4. Artyku ł47 (2) ma zastosowanie do instytucji Unii i
Państw Cz łonkowskich przy wykonywaniu przez nie prawa Unii; ma on zastosowanie w odniesieniu do wszystkich
zagwarantowanych praw Unii.C 310/450 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-112 ust ęp 2 Konstytucji.
(2) Artyku łII-107 Konstytucji.
Akapit drugi odpowiada artykuł owi 6 ust ęp 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności w brzmieniu:
„Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozs ądnym terminie przez niezawis ły
lub bezstronny s ąd ustanowiony ustaw ą, przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowi ązkach o charakterze cywilnym
albo o zasadno ści każdego oskarż enia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Postę powanie przed s ądem jest
jawne, jednak prasa i publiczno śćmogąbyćwyłączone z ca łości lub cz ęści rozprawy s ądowej ze wzgl ędów
obyczajowych, z uwagi na porz ądek publiczny lub bezpiecze ństwo pa ństwowe w spo łeczeństwie demokratycznym, gdy
wymaga tego dobro ma łoletnich lub s łuży to ochronie życia prywatnego stron, albo te żw okoliczno ściach
szczególnych, w granicach uznanych przez s ąd za bezwzgl ędnie konieczne, kiedy jawno śćmogłaby przynie śćszkodę
interesom wymiaru sprawiedliwo ści”.
W prawie Unii prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy nie jest ograniczone do spraw odnosz ących się do praw i
obowiązk ów o charakterze cywilnym. Jest to jedna z konsekwencji faktu, że Unia jest wspólnot ąopartąna państwie
prawnym, zgodnie z wyrokiem Trybuna łu w sprawie 294/83, „Les Verts ”przeciwko Parlamentowi Europejskiemu
(wyrok z dnia 23 kwietnia 1986 r., Zb. Orz. str. 1339). Niemniej jednak, z wyj ątkiem zakresu stosowania, gwarancje
przyznane przez europejską Konwencj ęo ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, majązastosowanie w
podobny sposób w Unii.
W odniesieniu do akapitu trzeciego nale ży zwróci ćuwagę ,że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybuna łu Praw
Człowieka, nale ży ustanowi ćprzepis w celu zapewnienia pomocy prawnej, poniewa żprzy braku takiej pomocy
niemożliwe jest zapewnienie skutecznego środka prawnego (wyrok ETPC z dnia 9.10.1979, Airey, seria A, tom 32, 11).
Istnieje tak że system pomocy prawnej w odniesieniu do spraw wnoszonych do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii
Europejskiej.
Artykuł 48 (1)
Domniemanie niewinno ści i prawo do obrony
1. Każdego oskar żonego uwa żas ięza niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona
zgodnie z prawem.
2. Każdemu oskar żonemu gwarantuje si ęposzanowanie prawa do obrony.
Wyja śnienie
Artykuł48 (1) jest taki sam jak artyku ł6 ustępy 2 i 3 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści w brzmieniu:
„2. Każdego oskar żonego o pope łnienie czynu zagro żonego kar ąuważas ięza niewinnego do czasu udowodnienia mu
winy zgodnie z ustaw ą.
3. Każdy oskarż ony o pope łnienie czynu zagro żonego kar ąma co najmniej prawo do:
a) niezw łocznego otrzymania szczegó łowej informacji w j ęzyku dla niego zrozumia łym o istocie i przyczynie
skierowanego przeciwko niemu oskar żenia,
b) posiadania odpowiedniego czasu i mo żliwości do przygotowania obrony,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/451
(1) Artyku łII-108 Konstytucji.
c) bronienia się osobiś cie lub przez ustanowionego przez siebie obro ńcę,aj eśli nie ma wystarczaj ącychśrodków na
pokrycie kosztów obrony, do bezp łatnego korzystania z pomocy obro ńcy wyznaczonego z urz ędu, gdy wymaga
tego dobro wymiaru sprawiedliwo ści,
d) przes łuchania lub spowodowania przes łuchania świadków oskar żenia oraz żądania obecno ści i przes łuchania
świadków obrony na takich samych warunkach jak świadków oskar żenia,
e) korzystania z bezp łatnej pomocy t łumacza, je żeli nie rozumie lub nie mówi j ęzykiem uż ywanym w s ądzie.”.
Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3 (1), prawo to ma takie samo znaczenie i zakres jak prawo zagwarantowane przez
europejsk ąKonwencj ęo ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści.
Artykuł 49 (2)
Zasady legalnoś ci oraz proporcjonalno ści czynów zabronionych pod gro źbąkary i kar
1. Nikt nie mo że zostaćskazany za pope łnienie czynu polegaj ącego na dzia łaniu lub zaniechaniu,
który wed ług prawa krajowego lub prawa mi ędzynarodowego nie stanowi łczynu zabronionego pod
groźbąkary w czasie jego popeł nienia. Nie wymierza się równieżkary surowszej od tej, któr ąmożna
było wymierzy ćw czasie, gdy czyn zabroniony pod gro źbąkary zosta łpopeł niony. Je śli ustawa,
która wesz ławżycie po popeł nieniu czynu zabronionego pod gro źbąkary, przewiduje kar ę
łagodniejsz ą,t awłaśnie kara ma zastosowanie.
2. Niniejszy artyku łnie stanowi przeszkody w s ądzeniu i karaniu osoby za dzia łanie lub
zaniechanie, które w czasie, gdy mia ło miejsce, stanowi ło czyn zabroniony pod gro źbąkary, zgodnie
z ogólnymi zasadami uznanymi przez wspólnot ęnarodów.
3. Surowość kar nie mo żeb yćnieproporcjonalna w stosunku do czynu zabronionego pod gro źbą
kary.
Wyja śnienie
Artykułten odtwarza klasyczn ąregułędotyczącąniedziałania wstecz przepisów prawnych i sankcji karnych. Do
artykułu dodano zasad ęo działaniu wstecz prawa karnego o łagodniejszym charakterze, która istnieje w wielu
Państwach Cz łonkowskich i która jest zawarta w artykule 15 Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.
Artykuł7 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści brzmi:
„1. Nikt nie mo żeb yćuznany za winnego pope łnienia czynu polegaj ącego na dzia łaniu lub zaniechaniu dzia łania,
który wed ług prawa wewn ętrznego lub mi ędzynarodowego nie stanowi łczynu zagro żonego kar ąw czasie jego
popełnienia. Nie bę dzie równie żwymierzona kara surowsza od tej, któr ąmożna było wymierzy ćw czasie, gdy
czyn zagro żony karązostałpopełniony.
2. Niniejszy artyku łnie stanowi przeszkody w s ądzeniu i karaniu osoby winnej dzia łania lub zaniechania, które w
czasie pope łnienia stanowi ły czyn zagro żony karąwedł ug ogólnych zasad uznanych przez narody cywilizowane. ”.C 310/452 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(2) Artyku łII-109 Konstytucji.
W ustępie 2 odniesienie do narodów „cywilizowanych” zostało skreślone; nie zmienia to znaczenia tego ust ępu,
który odnosi się w szczególno ści do zbrodni przeciwko ludzko ści. Zgodnie z artyku łem 52 ust ęp3 (1),
zagwarantowane prawo ma w zwi ązku z tym takie samo znaczenie i zakres jak prawo zagwarantowane przez
europejsk ąKonwencj ęo ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści.
Ustęp 3 przejmuje ogóln ązasadęproporcjonalno ści mię dzy karami a przest ępstwami, która jest zawarta we
wspólnych tradycjach konstytucyjnych Pa ństw Cz łonkowskich i w orzecznictwie Trybuna łu Sprawiedliwoś ci
Wspólnot.
Artykuł 50 (2)
Zakaz ponownego s ądzenia lub karania w post ępowaniu karnym za ten sam czyn
zabroniony pod gro źbąkary
Nikt nie mo żeb yćponownie s ądzony lub ukarany w post ępowaniu karnym za ten sam czyn
zabroniony pod gro źbąkary, w odniesieniu do którego zgodnie z ustaw ązostałjużuprzednio
uniewinniony lub za który zosta łuprzednio skazany prawomocnym wyrokiem na terytorium Unii.
Wyja śnienie
Artykuł4 Protokoł u nr 7 do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści brzmi:
„1. Nikt nie mo żeb yćponownie s ądzony lub ukarany w post ępowaniu przed s ądem tego samego pa ństwa za
przestępstwo, za które zosta łuprzednio skazany prawomocnym wyrokiem lub uniewinniony zgodnie z ustawą i
zasadami postę powania karnego tego pa ństwa.
2. Postanowienia poprzedniego ust ępu nie stoj ąna przeszkodzie wznowieniu postę powania zgodnie z ustaw ąi
zasadami post ępowania karnego danego pa ństwa, je śli zaistniej ąnowe lub nowo ujawnione fakty lub je śli w
poprzednim post ępowaniu dopuszczono się rażącego uchybienia, które mog łom i ećwpływ na wynik sprawy.
3.Żadne z postanowie ńniniejszego artyku łu nie mo żeb yćuchylone na podstawie artykuł u 15 konwencji. ”.
Zasada „non bis in idem ”ma zastosowanie w prawie Unii (zob., w śród wielu orzecze ń, wyrok z dnia 5 maja 1996 r. w
sprawach 18/65 i 36/65, Gutmann przeciwko Komisji, Zb. Orz. str. 150, oraz w niedawnej sprawie wyrok Trybuna łuz
dnia 20 kwietnia 1999 r. w sprawach po łączonych T-305/94 i inni oraz Limburgse Vinyl Maatschappij NV przeciwko
Komisji, Zb. Orz. str. II-931). Zasada zakazuj ąca kumulacji odnosi się do dwóch kar tego samego rodzaju, w zakresie
prawa karnego.
Zgodnie z artyku łem 50 (2), zasada „non bis in idem ”ma zastosowanie nie tylko w ramach orzecznictwa jednego
państwa ale tak żem iędzy orzecznictwem kilku Pa ństw Cz łonkowskich. Odpowiada to dorobkowi prawa Unii; zob.
artykuły5 4–58 Konwencji wykonawczej do Uk ładu z Schengen i wyrok Trybuna łu Sprawiedliwoś ci z dnia 11 lutego
2003 r. w sprawie C-187/01 Gözütok (dotychczas nieopublikowany), artyku ł7 Konwencji w sprawie ochrony
interesów finansowych Wspólnot i artykuł 10 Konwencji w sprawie zwalczania korupcji. Bardzo ograniczone wyj ątki
zawarte w tych konwencjach zezwalaj ące Państwom Cz łonkowskim na odstę pstwa od zasady „non bis in idem ”są
objęte klauzul ąhoryzontaln ąw artykule 52 ust ęp1(3), dotycz ącąogranicze ń. W przypadku sytuacji okre ślonych w
artykule 4 Protoko łu nr 7, a mianowicie w przypadku stosowania zasady w tym samym Pa ństwie Cz łonkowskim,
gwarantowane prawo ma takie samo znaczenie i zakres, jak odpowiadaj ące mu prawo w europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/453
(1) Artyku łII-112 ust ęp 3 Konstytucji.
(2) Artyku łII-110 Konstytucji.
(3) Artyku łII-112 ust ęp 1 Konstytucji.
TYTUŁVII
POSTANOWIENIA OGÓLNE DOTYCZ ĄCE WYK ŁADNI I STOSOWANIA KARTY
Artyku ł51 (1)
Zakres stosowania
1. Postanowienia niniejszej Karty maj ązastosowanie do instytucji, organów i jednostek
organizacyjnych Unii w poszanowaniu zasady pomocniczo ści oraz do Pa ństw Członkowskich
wyłącznie w zakresie, w jakim wdra żająone prawo Unii. Pa ństwa te szanuj ązatem prawa,
przestrzegaj ązasad i popieraj ąich stosowanie zgodnie ze swymi odpowiednimi uprawnieniami i w
poszanowaniu granic kompetencji Unii powierzonych jej w innych cz ęściach Konstytucji.
2. Niniejsza Karta nie rozszerza zakresu stosowania prawa Unii poza kompetencje Unii nie
ustanawia nowych kompetencji lub zada ńdla Unii ani nie zmienia kompetencji i zada ńokreślonych
w innych cz ęściach Konstytucji.
Wyja śnienie
Celem artyku łu5 1 (1) jest okre ślenie zakresu stosowania Karty. D ąży do wyra źnego okre ślenia,że Karta ma
zastosowanie przede wszystkim do instytucji i organów Unii, zgodnie z zasad ąpomocniczo ści. Postanowienie to
zostało opracowane z poszanowaniem artyku łu 6 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej, który zobowi ązałUniędo
przestrzegania praw podstawowych, oraz z poszanowaniem mandatu nadanego przez Rad ęEuropejsk ąw Kolonii.
Określenie „instytucje ”jest zawarte w cz ęści I Konstytucji. Okre ślenie „organy i jednostki organizacyjne ”jest zwykle
używane w Konstytucji dla okre ślenia wszystkich w ładz ustanowionych na mocy Konstytucji lub prawodawstwa
wtórnego (zob. np. artykuł I-50 lub I-51 Konstytucji).
W odniesieniu do Pa ństw Cz łonkowskich, z orzecznictwa Trybuna łu wynika niew ątpliwie, że wymóg poszanowania
praw podstawowych okre ślonych w kontek ście Unii jest wi ążący dla Pa ństw Cz łonkowskich wyłą cznie wtedy, gdy
działająone w zakresie stosowania prawa Unii (wyrok z dnia 13 lipca 1989 r. w sprawie 5/88 Wachauf, Zb. Orz.
str. 2609; wyrok z dnia 18 czerwca 1991 r., ERT, Zb. Orz. str. I-2925); wyrok z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie
C-309/96 Annibaldi, Zb. Orz. str. I-7493). W ostatnim czasie Trybuna łSprawiedliwo ści potwierdzi łto orzecznictwo
w następujący sposób: „P onadto nale ży pamiętać,że wymogi wynikaj ące z ochrony praw podstawowych w ramach
wspólnotowego porz ądku prawnego s ąwiążące także dla Pa ństw Cz łonkowskich w zakresie, w jakim wykonuj ąone
regulacje wspólnotowe...” (wyrok z dnia 13 kwietnia 2000 r w sprawie C-292/97, Zb. Orz. str. 2737, pkt 37).
Oczywiście zasada ta, zawarta w niniejszej Karcie, ma zastosowanie do wł adz centralnych oraz do organów
regionalnych i lokalnych, a tak że do organizacji publicznych, w przypadku gdy wykonuj ąprawo Unii.
Ustęp2 ,wp o w i ązaniu ze zdaniem drugim ustę pu 1, potwierdza, że skutkiem Karty nie mo żeb yćrozszerzenie
kompetencji i zada ń, które pozosta łec zęści Konstytucji powierzaj ąUnii. Nale ży w wyra źny sposób zaznaczy ćlogiczne
konsekwencje wynikaj ące z zasady pomocniczo ści i z faktu, że Unia ma wy łącznie te prawa, które zosta ły jej
powierzone. Prawa podstawowe zagwarantowane w Unii nie maj ąinnych skutków ni żte wynikaj ące z uprawnie ń
określonych w cz ęściach I i III Konstytucji. W zwi ązku z tym, zgodnie ze zdaniem drugim ustę pu 1, obowi ązek
instytucji Unii do popierania zasad okre ślonych w Karcie, mo że powsta ćjedynie w granicach tych uprawnie ń.C 310/454 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-111 Konstytucji.
Ustęp 2 potwierdza tak że,że skutkiem Karty nie mo żeb yćrozszerzenie zakresu stosowania prawa Unii poza
uprawnienia Unii ustanowione w pozosta łych częściach Konstytucji. Trybuna łSprawiedliwo ści określiłjużtęzasadęz
poszanowaniem praw podstawowych uznanych jako cz ęśćprawa Unii (wyrok z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie
C-249/96 Grant, Zb. Orz. str. I-621, pkt 45). Zgodnie z t ązasadą, oczywiste jest, żewłączenie Karty do Konstytucji nie
możeb yćrozumiane jako rozszerzenie zakresu dzia łańPaństw Cz łonkowskich uwa żanych za „wykonywanie prawa
Unii”(w rozumieniu ust ępu 1 i powyż szego orzecznictwa).
Artykuł 52 (1)
Zakres i wyk ładnia praw i zasad
1. Wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolno ści uznanych w niniejszej Karcie musz ąbyć
przewidziane ustaw ąis z a n o w a ćistotętych praw i wolno ści. Z zastrzeż eniem zasady
proporcjonalno ści, ograniczenia mog ąbyćwprowadzone wyłą cznie wtedy, gdy s ąkonieczne i
rzeczywi ście odpowiadaj ącelom interesu ogólnego uznawanym przez Uni ęlub potrzebom ochrony
praw i wolno ści innych osób.
2. Prawa uznane w niniejszej Karcie, które s ąprzedmiotem postanowie ńinnych cz ęści Konstytucji,
sąwykonywane na warunkach i w granicach w niej okre ślonych.
3. W zakresie, w jakim niniejsza Karta zawiera prawa, które odpowiadaj ąprawom zagwaranto-
wanym w europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, ich
znaczenie i zakres s ątakie same jak praw ustanowionych przez t ęKonwencj ę.N i n i e j s z e
postanowienie nie stanowi przeszkody, aby prawo Unii przyznawa ło szersz ąochronę.
4. W zakresie, w jakim niniejsza Karta uznaje prawa podstawowe, wynikaj ące ze wspólnych tradycji
konstytucyjnych Pa ństw Członkowskich, prawa te interpretuje się zgodnie z tymi tradycjami.
5. Postanowienia niniejszej Karty zawieraj ące zasady mog ąbyćwprowadzane w życie przez akty
ustawodawcze i wykonawcze przyjmowane przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii
oraz przez akty Pa ństw Członkowskich, je śli stanowi ąwykonanie prawa Unii, w wykonywaniu ich
odpowiednich uprawnie ń.M ożna sięna nie powoł ywaćwsądzie jedynie w celu wyk ładni tych aktów
i kontroli ich legalno ści.
6. Ustawodawstwa i praktyki krajowe uwzgl ędnia się wp ełni, jak przewiduje to niniejsza Karta.
7. Wyja śnienia sporz ądzone w celu wskazania wyk ładni Karty Praw Podstawowych s ąnależycie
uwzględniane przez s ądy Unii i Pa ństw Członkowskich.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/455
(1) Artyku łII-112 Konstytucji.
Wyja śnienie
Celem artyku łu5 2 (1) jest okre ślenie zakresu praw i zasad Karty oraz ustanowienie regu łich interpretacji. Ust ęp1
dotyczy ustale ńokreślających ograniczenia praw. U żyte okreś lenie wywodzi si ęzo r z e c z n i c t w aT r y b u n a łu
Sprawiedliwo ści:„zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybuna łu, wykonywanie praw podstawowych mo że
podlegaćograniczeniom, w szczególnoś ci w kontek ście wspólnej organizacji rynku, pod warunkiem że ograniczenia te
rzeczywi ście odpowiadaj ącelom interesu ogólnego, do osią gnięcia których d ąży Wspólnota, i nie wp ływają, względem
takiego celu, na podwa żenie samej istoty tych praw, w sposób nieproporcjonalny i niemo żliwy do zaakceptowania”
(wyrok z dnia 13 kwietnia 2000 r. w sprawie C-292/97 pkt 45). Odniesienie do interesów ogólnych uznanych przez
Unięobejmuje zarówno cele wymienione powy żej w artykule I-2 Konstytucji, jak i inne interesy chronione
postanowieniami szczególnymi Konstytucji, takimi jak artyku łI-5 ustęp 1, artyku łIII-133 ust ęp 3 i artyku ły III-154, III-
436.
Ustęp 2 odnosi się do praw, które zosta łyj użwyraźnie zagwarantowane w Traktacie ustanawiaj ącym Wspólnot ę
Europejsk ąoraz zosta ły uznane w Karcie i które s ąobecnie zawarte w innych cz ęściac h Konstytucji (w szczególno ści
prawa wynikaj ące z obywatelstwa Unii). Wyja śnia,że takie prawa nadal podlegaj ąwarunkom i ograniczeniom
stosowanym w prawie Unii stanowi ącym ich podstaw ę, a które zosta ły obecnie zawarte w cz ęściach I i III Konstytucji.
Karta nie zmienia systemu praw powierzonych na mocy Traktatu WE, a obecnie odtworzonych w cz ęściach I i III
Konstytucji.Ustęp 3 ma na celu zapewnienie koniecznej spójno ści mię dzy Kart ąa europejsk ąKonwencj ąo ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści poprzez ustanowienie zasady, że w zakresie, w jakim prawa zawarte w niniejszej
Karcie odpowiadaj ątakże prawom zagwarantowanym w europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści, znaczenie i zakres tych praw, w tym dopuszczalnych ogranicze ń,sątakie same jak te, które
przewiduje europejska Konwencja o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści. Oznacza to w szczególno ści,
że ustawodawca przy okre ślaniu ogranicze ńdo tych praw musi spe łniaćtakie normy, jakie s ąokreślone na mocy
ustaleń dotyczących szczegó łowych ogranicze ńzawartych w europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści, które s ąwz w iązku z tym stosowane w odniesieniu do praw obj ętych tym ust ępem.
 Nie ma to
negatywnego wp ływu na autonomi ęprawa Unii i Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.
Odniesienie do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści obejmuje zarówno
konwencj ę, jak i jej protokoł y. Znaczenie i zakres praw gwarantowanych s ąokreślone nie tylko w tych instrumentach,
ale także w orzecznictwie Europejskiego Trybuna łu Praw Cz łowieka i Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.
Zdanie ostatnie ust ępu ma na celu umo żliwienie zagwarantowania przez Uni ębardziej rozleg łej ochrony. W żadnym
przypadku poziom ochrony zapewniony w Karcie nie mo żeb yćniższy niżpoziom zagwarantowany w europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści.
Karta nie narusza mo żliwoś ci Państw Cz łonkowskich dotycz ących stosowania artyku łu 15 europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, pozwalaj ącego na odstę pstwa od praw zawartych w europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści w przypadku wojny lub innych niebezpiecze ństw
publicznych zagra żającychżyciu narodu, kiedy podejmuj ąone dzia łania w dziedzinie obrony narodowej w przypadku
w
ojny oraz w zakresie utrzymania porz ądku publicznego, zgodnie z ich obowi ązkami uznanymi w artykule I-5 ustę p1
i w artyku łach III-131 i III-262 Konstytucji.
Wykaz praw, które na obecnym etapie bez wp ływu na zmiany w prawie, mog ąbyćuważane za odpowiadaj ące prawom
zawartym w europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści w rozumieniu niniejszego
ustępu znajduje się poniżej. Wykaz nie zawiera praw dodanych do praw zawartych w europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści.
1. Artyku ły Karty, w których zarówno znaczenie, jak i zakres pokrywaj ąsięz odpowiednimi artykuł ami europejskiej
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści:
—artykuł2(2) odpowiada artyku łowi 2 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności,C 310/456 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-112 Konstytucji.
(2) Artyku łII-62 Konstytucji.
—artykuł4(1) odpowiada artyku łowi 3 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności,
—artykuł5(2) ustępy 1 i 2 odpowiada artyku łowi 4 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści,
—artykuł6(3) odpowiada artyku łowi 5 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności,
—artykuł7(4) odpowiada artyku łowi 8 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności,
—artykuł10 (5) ustęp 1 odpowiada artyku łowi 9 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści,
—artykuł11 (6) odpowiada artyku łowi 10 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych
wolności, bez uszczerbku dla wszelkich ogranicze ń, jakie prawo Unii mo żen ałożyćna prawo Pa ństw
Członkowskich do wprowadzenia procedur zezwole ń, o których mowa w zdaniu trzecim artyku łu 10 ust ęp1
europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści,
—artykuł17 (7) odpowiada artyku łowi 1 Protokoł u dodatkowego do europejskiej Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści,
—artykuł19 (8) ustęp 1 odpowiada artyku łowi 4 Protokoł u dodatkowego nr 4,
—artykuł19 (8) ustęp 2 odpowiada artyku łowi 3 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści w wykł adni Europejskiego Trybuna łu Praw Cz łowieka,
—artykuł48 (9) odpowiada artyku łowi 6 ust ępy 2 i 3 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści,
—artykuł49 (10) ustępy 1 (z wyj ątkiem ostatniego zdania) i 2 odpowiada artykuł owi 7 europejskiej Konwencji o
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści.
2. Artyku ły, których znaczenie jest to samo co w odpowiednich artyku łach europejskiej Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści, ale których zakres jest szerszy:
—artykuł9(11) obejmuje te same dziedziny co artyku ł12 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści, ale jego zakres mo że zostaćrozszerzony na inne formy ma łżeństwa, je żeli takie s ą
zawarte w ustawodawstwie krajowym,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/457
(1) Artyku łII-64 Konstytucji.
(2) Artyku łII-65 Konstytucji.
(3) Artyku łII-66 Konstytucji.
(4) Artyku łII-67 Konstytucji.
(5) Artyku łII-70 Konstytucji.
(6) Artyku łII-71 Konstytucji.
(7) Artyku łII-77 Konstytucji.
(8) Artyku łII-79 Konstytucji.
(9) Artyku łII-108 Konstytucji.
(10) Artyku łII-109 Konstytucji.
(11) Artyku łII-69 Konstytucji.
—artykuł12 (1) ustęp 1 odpowiada artyku łowi 11 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści, ale jego zakres jest rozszerzony do poziomu Unii Europejskiej,
—artykuł14 (2) ustęp 1 odpowiada artyku łowi 2 Protokoł u dodatkowego do europejskiej Konwencji o ochronie
praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, ale jego zakres jest rozszerzony w taki sposób, by obejmowa ł
dostę p do kszta łcenia zawodowego i ustawicznego,
—artykuł14 (2) ustęp 3 odpowiada artyku łowi 2 Protokoł u do europejskiej Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści w odniesieniu do praw rodziców,
—artykuł47 (3) ustępy 2 i 3 odpowiada artyku łowi 6 ust ęp 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka
i podstawowych wolno ści, ale ograniczenie dotycz ące określenia praw i obowi ązków o charakterze cywilnym
lub oskarż enia w zakresie prawa karnego nie ma zastosowania do prawa Unii i jego wykonania,
—artykuł50 (4) odpowiada artyku łowi 4 Protokoł u nr 7 do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści, ale jego zakres jest rozszerzony na poziom Unii Europejskiej mi ędzy sądami Pa ństw
Członkowskich,
—Ponadto obywatele Unii Europejskiej nie mog ąbyćuważani za cudzoziemców w zakresie stosowania prawa
Unii, w zwi ązku z zakazem wszelkiej dyskryminacji ze wzgl ędu na przynale żnośćpaństwową. W zwi ązku z
tym, ograniczenia przewidziane w artykule 16 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści dotycz ące praw cudzoziemców nie maj ądo nich zastosowania w tym kontek ście.
Zasada wykł adni zawarta w ust ępie 4 zosta ła oparta na brzmieniu artyku łu 6 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej
(zob. obecne brzmienie artyku łu I-9 ust ęp 3 Konstytucji) i nale życie uwzgl ędnia podejś cie Trybuna łu
Sprawiedliwo ści do wspólnych tradycji konstytucyjnych (np. wyrok z dnia 13 grudnia 1979 r. w sprawie 44/79
Hauer, Zb. Orz. str. 3727; wyrok z dnia 18 maja 1982 r. w sprawie 155/79, AM&S, Zb. Orz. str. 1575). Zgodnie z
tązasadą, a nie ze sztywnym podejś ciem „najniższego wspólnego mianownika ”, takie prawa zawarte w Karcie
powinny by ćinterpretowane w sposób zapewniaj ący wysoki poziom ochrony, odpowiedni dla prawa Unii i
zgodny ze wspólnymi tradycjami konstytucyjnymi.
Ustęp 5 wyja śnia rozró żnienie mi ędzy„prawami ”a„zasadami ”określonymi w Karcie. Zgodnie z tym
rozróżnieniem, respektuje się prawa subiektywne, a zasad przestrzega (artyku ł51 ustęp1(5)). Zasady mog ąbyć
wykonywane poprzez akty ustawodawcze lub wykonawcze (przyj ęte przez Uni ęzgodnie z jej uprawnieniami oraz
Państwa Cz łonkowskie jedynie gdy wykonuj ąprawo Unii); staj ąsięone istotne dla trybuna łów jedynie wtedy, gdy
akty takie s ąinterpretowane lub poddawane przegl ądowi. Nie stanowi ąone podstawy do żadnych praw
bezpośrednich do podejmowania dzia łańpozytywnych przez instytucje Unii lub w ładze Państw Cz łonkowskich.
Jest to spójne zarówno z orzecznictwem Trybuna łu Sprawiedliwo ści (zob. w szczególno ści orzecznictwo w
sprawie „zasady ostro żności”w artykule 174 ust ęp 2 Traktatu WE (zastą pionego artyku łem III-233 Konstytucji):
wyrok S ądu Pierwszej Instancji z dnia 11 wrze śnia 2002 r. w sprawie T-13/99, Pfizer przeciwko Radzie, z licznymi
odniesieniami do wcze śniejszego orzecznictwa; oraz zestaw wyroków w sprawie artykuł u 33 (dawny artyku ł39) w
sprawie zasad prawa rolnego, np. wyrok Trybuna łu Sprawiedliwo ści w sprawie C-265/85, Van den Berg, Zb. Orz.
str. 1155: sprawdzenie zasady stabilizacji rynku i uzasadnionych oczekiwa ń), jak i z podej ściem stosowanym wC 310/458 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
(1) Artyku łII-72 Konstytucji.
(2) Artyku łII-74 Konstytucji.
(3) Artyku łII-107 Konstytucji.
(4) Artyku łII-110 Konstytucji.
(5) Artyku łII-111 Konstytucji.
systemach konstytucyjnych Pa ństw Cz łonkowskich wzgl ędem „zasad ”, w szczególno ści w dziedzinie prawa
społecznego. Przyk ładowe zasady uznane w Karcie s ązawarte np. w artyku łach 25, 26 i 37 (1). W niektórych
przypadkach artyku łKarty mo że zawiera ćzarówno elementy prawa, jak i zasady, np. artykuł y 23, 33 i 34 (2).
Ustęp 6 odnosi się do różnych artyku łów Karty, które w duchu pomocniczo ści czyniąodniesienie do krajowych
ustawodawstw i praktyk.
Artykuł 53 (3)
Poziom ochrony
Żadne z postanowie ńniniejszej Karty nie b ędzie interpretowane jako ograniczaj ące lub naruszaj ące
prawa cz łowieka i podstawowe wolnoś ci uznane, we w łaściwych im obszarach zastosowania, przez
prawo Unii i prawo mi ędzynarodowe oraz konwencje mi ędzynarodowe, których Unia lub wszystkie
Państwa Cz łonkowskie s ąstronami, w szczególnoś ci przez europejsk ąKonwencj ęo ochronie praw
człowieka i podstawowych wolno ści oraz przez konstytucje Pa ństw Członkowskich.
Wyja śnienie
Postanowienie to ma na celu utrzymanie poziomu ochrony zapewnionego obecnie w ramach ich odpowiedniego
zakresu stosowania, przez prawo Unii, prawo krajowe i mi ędzynarodowe. W zwi ązku ze znaczeniem tego
postanowienia, w artykule zosta ła zawarta wzmianka o europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i
podstawowych wolno ści.
Artykuł 54 (4)
Zakaz nadu życia praw
Żadne z postanowie ńniniejszej Karty nie b ędzie interpretowane jako przyznaj ące prawo do
podejmowania jakiejkolwiek dzia łalności lub dokonywania jakiegokolwiek czynu zmierzaj ącego do
zniweczenia praw i wolnoś ci uznanych w niniejszej Karcie lub ich ograniczenia w wi ększym stopniu,
aniżeli jest to przewidziane w niniejszej Karcie.
Wyja śnienie
Artykułten odpowiada artyku łowi 17 europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści:
„Żadne z postanowie ńniniejszej konwencji nie mo żeb yćinterpretowane jako przyznanie jakiemukolwiek pa ństwu,
grupie lub osobie prawa do podj ęcia dzia łańlub dokonania aktu zmierzaj ącego do zniweczenia praw i wolno ści
wymienionych w niniejszej Konwencji albo ich ograniczenia w wi ększym stopniu, ni żto przewiduje Konwencja. ”.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/459
(1) Artyku ły II-85, II-86 i II-97 Konstytucji.
(2) Artyku ły II-83, II-93 i II-94 Konstytucji.
(3) Artyku łII-113 Konstytucji.
(4) Artyku łII-114 Konstytucji.
13. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-116
Konferencja wyra ża zgodę, aby w swoich ogólnych wysi łkach na rzecz zniesienia nierówno ści
pomiędzy kobietami i m ężczyznami Unia dąży ła za pomoc ąswoich ró żnych polityk do zwalczania
wszelkiego rodzaju przemocy w rodzinie. Pa ństwa Cz łonkowskie powinny podj ąćwszelkie
niezbędneśrodki w celu zapobiegania i karania tego rodzaju przest ępstw oraz w celu wspierania i
ochrony ofiar.
14. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łów III-136 i III-267
Konferencja uwa ża,że w przypadku gdy projekt ustawy europejskiej lub europejskiej ustawy
ramowej opartej na artykule III-267 ust ęp 2 narusza łby podstawowe aspekty systemu zabezpieczenia
społecznego Pa ństwa Cz łonkowskiego, w szczególno ści jego zakres stosowania, koszty lub struktur ę
finansow ąlub miałby wpływ na równowagę finansow ątego systemu, zgodnie z artyku łem III-136
ustęp 2, interesy tego Pa ństwa Cz łonkowskiego zostan ąnależycie uwzgl ędnione.
15. Deklaracja odnosz ąca si ędo artyku łów III-160 i III-322
Konferencja przypomina, że poszanowanie podstawowych praw i wolno ści zakłada,żew
szczególnoś ci zwraca si ęwłaściwąuwagęna ochron ęoraz przestrzeganie prawa zainteresowanych
osób fizycznych lub podmiotów do korzystania z gwarancji przewidzianych w ustawie. W tym celu
oraz w celu zagwarantowania dok ładnej kontroli s ądowej decyzji europejskich poddaj ących osob ę
fizycznąlub podmiot środkom ograniczaj ącym, takie decyzje musz ąbyćoparte na jasnych i
wyraźnych kryteriach. Te kryteria powinny być dostosowane do specyfiki ka żdegośrodka
ograniczaj ącego.
16. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-167 ust ęp 2 litera c)
Konferencja stwierdza, że artyku łIII-167 ust ęp 2 lit. c) nale ży interpretować zgodnie z istniej ącym
orzecznictwem Trybuna łu Sprawiedliwoś ci Wspólnot Europejskich i S ądu Pierwszej Instancji w
odniesieniu do mo żliwoś ci stosowania postanowie ńodnoszących siędo pomocy przyznanej
niektórym regionom Republiki Federalnej Niemiec dotkni ętych podzia łem Niemiec.
17. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-184
W odniesieniu do artyku łu III-184, Konferencja potwierdza, że podniesienie potencja łu wzrostu i
zapewnienie zdrowej sytuacji bud żetowej stanowi ądwa filary, na których oparta jest polityka
gospodarcza i bud żetowa Unii i Pa ństw Członkowskich. Pakt na rzecz Stabilno ści i Wzrostu jest
istotnym narz ędziem w realizacji tych celów.
Konferencja potwierdza swoje zaanga żowanie w stosowanie postanowie ńodnoszących się do Paktu
na rzecz Stabilno ści i Wzrostu, które stanowi ąramy dla wykonania koordynacji polityk bud żetowych
Państw Członkowskich.
Konferencja potwierdza, że system oparty na zasadach jest najlepsz ągwarancj ąwykonania
zobowiązańi równego traktowania we wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich.C 310/460 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
W tym kontekś cie Konferencja potwierdza równie żswoje zaanga żowanie w wypeł nianie celów
Strategii Lizbo ńskiej: tworzenie miejsc pracy, reformy strukturalne i spójno śćspołeczną .
Unia ma na celu osią gnięcie zrównoważ onego wzrostu gospodarczego i stabilno ści cen. W zwi ązku
z tym, w ramach polityk gospodarczych i bud żetowych nale ży ustalićodpowiednie priorytety
skierowane na reformy gospodarcze, innowacje, konkurencyjno śći wzmocnienie prywatnych
inwestycji oraz konsumpcji w okresach s łabego wzrostu gospodarczego. Powinno to by ć
odzwierciedlone w kierunkach decyzji bud żetowych na poziomie krajowym i na poziomie Unii, w
szczególnoś ci poprzez restrukturyzacj ędochodów i wydatków publicznych, przy jednoczesnym
przestrzeganiu dyscypliny bud żetowej zgodnie z Konstytucj ąi Paktem na rzecz Stabilno ści i
Wzrostu.
Wyzwania bud żetowe i gospodarcze stoj ące przed Pa ństwami Cz łonkowskimi podkre ślająznaczenie
zdrowej polityki bud żetowej w ca łym cyklu gospodarczym.
Konferencja zgadza się, żeP aństwa Cz łonkowskie powinny aktywnie korzysta ćz okresów poprawy
sytuacji gospodarczej w celu konsolidacji swoich finansów publicznych i poprawy swojej sytuacji
budżetowej. Celem jest stopniowe osi ągnięcie nadwy żki budżetowej w czasach wzrostu koniunktury,
co umożliwia im dostosowanie si ęw okresie spadku koniunktury i w ten sposób przyczynia si ędo
długookresowego zrównowa żenia finansów publicznych.
Państwa Cz łonkowskie oczekuj ąna ewentualne propozycje Komisji oraz dalszy wk ład Państw
Członkowskich na rzecz wzmocnienia i udzielenia wyja śnieńdotyczących realizacji Paktu na rzecz
Stabilno ści i Wzrostu. Pa ństwa Członkowskie podejmą wszelkie niezb ędneśrodki w celu zwi ększenia
potencja łu wzrostu ich gospodarki. Polepszona koordynacja polityki gospodarczej mog łaby sprzyja ć
temu celowi. Niniejsza Deklaracja nie narusza przysz łej debaty na temat Paktu na rzecz Stabilno ści i
Wzrostu.
18. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-213
Konferencja potwierdza, że polityki opisane w artykule III-213 pozostaj ąw zasadzie w kompetencji
Państw Cz łonkowskich. Środki zach ęcające i koordynacji na poziomie Unii, zgodnie z
postanowieniami tego artyku łu, mającharakter uzupe łniający. Służąone wzmocnieniu wspó łpracy
pomiędzy Pa ństwami Cz łonk owskimi, a nie harmonizacji systemów krajowych. Nie maj ąone
wpływu na gwarancje i praktyki istniej ące w ka żdym Pa ństwie Cz łonkowskim w zakresie
odpowiedzialno ści partnerów spo łecznych.
Niniejsza Deklaracja nie narusza postanowie ńKonstytucji przyznaj ących Unii kompetencje, tak żew
zakresie polityki spo łecznej.
19. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-220
Konferencja uwa ża,że termin „regiony wyspiarske” , zawarty w artykule III-220, mo że obejmować
państwa wyspiarskie w ca łości z zastrze żeniem,że spełniająone okre ślone kryteria.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/461
20. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-243
Konferencja stwierdza, że postanowienia artyku łu III-243 nale ży stosować zgodnie z obecną
praktyką. Okreś lenie „(…)środków podj ętych ( …), o ile s ąone niezb ędne do skompensowania
niekorzystnych skutków gospodarczych spowodowanych podzia łem Niemiec dla gospodarki
niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec dotkni ętych tym podzia łem”należy interpretować
zgodnie istniej ącym orzecznictwem Trybuna łu Sprawiedliwo ści Wspólnot Europejskich i S ądu
Pierwszej Instancji.
21. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-248
Konferencja wyra ża zgodę, aby dzia łanie Unii w dziedzinie bada ńi rozwoju technologicznego
należycie uwzgl ędniało podstawowe kierunki i wybory zawarte w politykach Pa ństw Członkowskich
w dziedzinie bada ń.
22. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-256
Konferencja uwa ża,że artyku łIII-256 nie ma wp ływu na prawo Pa ństw Członkowskich do
przyjmowania niezb ędnych postanowie ńw celu zapewnienia dostaw energii zgodnie z warunkami
przewidzianymi w artykule III-131.
23. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-273 ust ęp 1 akapit drugi
Konferencja uwa ża,że ustawy europejskie, o których mowa w artykule III-273 ust ęp 1 akapit drugi,
powinny uwzgl ędniaćzasady i praktyki krajowe odnosz ące się do wszczynania śledztw karnych.
24. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-296
Konferencja oś wiadcza, że wraz z podpisaniem Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy,
sekretarz generalny Rady, wysoki przedstawiciel do spraw wspólnej polityki zagranicznej i
bezpiecze ństwa, Komisja oraz Pa ństwa Cz łonkowskie, powinni rozpocz ąćprace przygotowawcze
dotyczące Europejskiej S łużby Dział ańZewnętrznych.
25. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-325 dotycz ąca negocjowania i zawierania
przez Pań stwa Cz łonkowskie umów mi ędzynarodowych odnosz ący ch si ędo przestrzeni
wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści
Konferencja potwierdza, żeP aństwa Cz łonkowskie maj ąprawo negocjowania i zawierania umów z
państwami trzecimi lub organizacjami mi ędzynarodowymi w dziedzinach zawartych w sekcjach 3, 4
i 5 rozdzia łu IV tytu łu III części III Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy w zakresie, w
jakim takie umowy zgodne s ąz prawem Unii.C 310/462 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
26. Deklaracja odnosz ąca siędo artykuł u III-402 ust ęp4
ArtykułIII-402 ust ęp 4 stanowi, żej eżeli ustawa europejska Rady ustanawiaj ąca nowe ramy
finansowe nie zosta ła przyjęta przed wyga śnięciem poprzednich ram finansowych, pu łapy i inne
postanowienia dotycz ące ostatniego roku obowi ązywania tych ram przed łużas iędo czasu przyj ęcia
tej ustawy.
Konferencja oś wiadcza, żej eżeli ustawa europejska Rady ustanawiaj ąca nowe ramy finansowe nie
została przyjęta przed koń cem roku 2006 i w przypadku gdy Akt Przyst ąpienia z dnia 16 kwietnia
2003 roku przewiduje okres fazy wst ępnej w odniesieniu do przyznania środków dla nowych Pa ństw
Członkowskich koń czący się w roku 2006, środki przyznane od roku 2007 zostan ąokreślone w
oparciu o te same kryteria, które stosuje się do wszystkich Pa ństw Członkowskich.
27. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łu III-419
Konferencja oś wiadcza, żeP aństwa Cz łonkowskie mog ąpoinformować, w momencie gdy skł adają
wniosek o ustanowienie wzmocnionej wspó łpracy, czy zamierzaj ąjużna tym etapie zastosowa ć
artykułIII-422, który przewiduje rozszerzenie gł osowania wi ększościąkwalifikowan ą, czy zwyk łą
procedur ęustawodawcz ą.
28. Deklaracja odnosz ąca siędo artyku łuI V - 4 4 0u s t ęp7
Wysokie Umawiaj ące się Strony wyra żajązgodę,żeby Rada Europejska, w zastosowaniu artyku łu
IV-440 ust ęp 7, przyj ęła decyzj ęeuropejsk ąprowadz ącądo zmian statusu Majotty w stosunku do
Unii, tak aby to terytorium by ło regionem peryferyjnym w rozumieniu artyku łóu IV-440 ust ęp 2 i III-
424 Konstytucji, po notyfikowaniu Radzie Europejskiej i Komisji przez w ładze francuskie, że obecnie
dokonuj ące sięprzemiany w statusie wewn ętrznym wyspy zezwalaj ąna to.
29. Deklaracja
odnosz ąca siędo artyku łuI V - 4 4 8u s t ęp2
Konferencja uwa ża,żem ożliwość sporzą dzenia t łumaczeńurzędowych Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy na j ęzyki, o których mowa w artykule IV-448 ust ęp 2, przyczynia się do
realizacji celu okre ślonego w artykule I-3 ust ęp 3 akapit czwarty, który przewiduje, że Unia szanuje
swojąbogatąróżnorodno śćkulturow ąijęzykową. W tym kontekś cie Konferencja potwierdza
zaangażowanie Unii w ró żnorodno śćkulturow ąEuropy oraz podkre śla,żebędzie nadal
przywiązywaćszczególną uwagędo tych i innych j ęzyków.
Konferencja zaleca, aby te Pa ństwa Cz łonkowskie, które pragn ąskorzysta ćzm ożliwoś ci, o której
mo
wa w artykule IV-448 ust ęp 2, poinformował yR a dęwc iągu sześciu miesi ęcy od daty podpisania
Traktatu o j ęzyku lub j ęzykach, w jakich sporz ądzone zostanie t łumaczenie Traktatu.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/463
30. Deklaracja w sprawie ratyfikacji Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy
Konferencja zwraca uwag ę,żej eżeli po up ływie dwóch lat od podpisania Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy zostanie on ratyfikowany przez cztery pi ąte Państw Członkowskich i gdy
jedno lub wi ęcej Państw Członkowskich napotka trudno ści w post ępowaniu ratyfikacyjnym, sprawa
zostanie rozpatrzona przez Rad ęEuropejsk ą.C 310/464 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
B. DEKLARACJE DOTYCZ ĄCE PROTOKO ŁÓW ZA ŁĄCZONYCH DO KONSTYTUCJI
DEKLARACJE DOTYCZ ĄCE PROTOKO ŁU W SPRAWIE TRAKTATÓW O PRZYSTĄ PIENIU I
AKTÓW PRZYSTĄ PIENIA KRÓLESTWA DANII, IRLANDII ORAZ ZJEDNOCZONEGO
KRÓLESTWA WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓ ŁNOCNEJ, REPUBLIKI GRECKIEJ, KRÓLESTWA
HISZPANII I REPUBLIKI PORTUGALSKIEJ ORAZ REPUBLIKI AUSTRII, REPUBLIKI FINLANDII I
KRÓLESTWA SZWECJI
31. Deklaracja w sprawie Wysp Alandzkich
Konferencja uznaje, że system maj ący zastosowanie do Wysp Alandzkich, o którym mowa w
artykule IV-440 ust ęp 5, zostaje ustanowiony z uwzgl ędnieniem szczególnego statusu, z którego
wyspy te korzystaj ąna mocy prawa mi ędzynarodowego.
W tym celu Konferencja podkre śla,że postanowienia szczególne zosta ły zawarte w sekcji 5 tytu łu5
Protokoł u w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz
Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, Republiki Greckiej, Królestwa
Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji.
32. Deklaracja w sprawie ludu Sami
Uwzględniając artyku ły 60 i 61 Protokoł u w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia
Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej,
Republiki Greckiej, Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki
Finlandii i Królestwa Szwecji, Konferencja uznaje obowi ązki i zobowi ązania Szwecji i Republiki
Finlandii w stosunku do ludu Sami na podstawie prawa krajowego i międzynarodowego.
Konferencja zwraca uwag ę,że Szwecja i Finlandia s ązobowiązane do ochrony i wspierania
egzystencji, j ęzyka, kultury i sposobu życia ludu Sami oraz uwa ża,że tradycyjna kultura i egzystencja
ludu Sami zale żąod podstawowych dzia łańgospodarczych, takich jak hodowla renów w regionach
tradycyjnego osadnictwa ludu Sami.W tym celu Konferencja podkre śla,że postanowienia szczególne zosta ły zawarte w sekcji 6 tytu łu5
Protokoł u w sprawie traktatów o przyst ąpieniu i aktów przyst ąpienia Królestwa Danii, Irlandii oraz
Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, Republiki Greckiej, Królestwa
Hiszpanii i Republiki Portugalskiej oraz Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/465
DEKLARACJE DOTYCZ ĄCE PROTOKO ŁU W SPRAWIE TRAKTATU O PRZYST ĄPIENIU I AKTU
PRZYSTĄ PIENIA REPUBLIKI CZESKIEJ, REPUBLIKI ESTO ŃSKIEJ, REPUBLIKI CYPRYJSKIEJ,
REPUBLIKI ŁOTEWSKIEJ, REPUBLIKI LITEWSKIEJ, REPUBLIKI W ĘGIERSKIEJ, REPUBLIKI MALTY,
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, REPUBLIKI S ŁOWENII I REPUBLIKI S ŁOWACKIEJ
33. Deklaracja w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i
Irlandii Pó łnocnej na Cyprze
KONFERENCJA,
Przypominaj ąc,że Wspólna Deklaracja w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa
Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej na Cyprze do łączona do Aktu Koń cowego Traktatu dotycz ącego
przystąpienia Zjednoczonego Królestwa do Wspólnot Europejskich stanowi, że system regulacji
prawnych maj ący zastosowanie do stosunków mię dzy Europejsk ąWspólnot ąGospodarcz ąa strefami
suwerennymi zostanie okre ślony w ramach ewentualnego uzgodnienia między Wspólnot ąa
Republik ąCypryjską ;
Biorąc pod uwag ępostanowienia dotycz ące stref suwerennych ustanowione w Traktacie dotycz ącym
ustanowienia Republiki Cypryjskiej (dalej zwany „Traktatem o Ustanowieniu ”) oraz zwi ązanej z nim
Wymiany Not z dnia 16 sierpnia 1960 r.;
Zwracaj ąc uwagę,że Wymiana Not z dnia 16 sierpnia 1960 r. mi ędzy Rz ądem Zjednoczonego
Królestwa i Rz ądem Republiki Cypryjskiej, dotycz ąca administracji stref suwerennych i do łączona do
niej Deklaracja Rz ądu Zjednoczonego Królestwa stanowi, i żjednym z gł ównych celów, które maj ą
zostaćosiągnięte, jest ochrona interesów osób mieszkaj ących lub pracuj ących w strefach
suwerennych i wobec tego osoby te powinny w najszerszym mo żliwym zakresie by ćpoddane
takiemu samemu traktowaniu jak osoby mieszkaj ące lub pracują ce w Republice Cypryjskiej;
Biorąc równie żpod uwag ępostanowienia Traktatu o Ustanowieniu dotycz ące systemu celnego
między strefami suwerennymi i Republik ąCypryjsk ą, w szczególnoś ci postanowienia za łącznika F do
wskazanego Traktatu;
Biorąc równie żpod uwag ę,że Zjednoczone Królestwo zobowi ązałos ięnie ustanawia ćpunktów
celnych lub innych punktów granicznych mi ędzy strefami suwerennymi a Republik ąCypryjsk ąoraz
iżna mocy porozumie ńzawartych na podstawie Traktatu o Ustanowieniu w ładze cypryjskie
zarządzajądużąliczbąusług o charakterze publicznym w strefach suwerennych, w tym w dziedzinie
rolnictwa, ce łi podatków;
Potwierdzaj ąc,że przyst ąpienie Republiki Cypryjskiej do Unii nie powinno wp łynąćna prawa i
obowiązki stron Traktatu o Ustanowieniu;
Uznając wobec powy ższego konieczno śćstosowania niektórych postanowie ńKonstytucji i aktów
Unii do stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa oraz konieczno śćokreślenia pewnych
szczególnych zasad, dotycz ących wprowadzania w ży cie tych postanowie ńww yżej wymienionych
strefach suwerennych;C 310/466 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
Podkreśla, iżpostanowienia szczególne w tym celu zosta ły zawarte w tytule III cz ęści drugiej
Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki
Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej.
34. Deklaracja Komisji w sprawie stref suwerennych
Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej na Cyprze
Komisja potwierdza wyk ładnię, według której postanowienia prawa Unii maj ące zastosowanie do
stref suwerennych zgodnie z tytu łem III cz ęści drugiej Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i
Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Esto ńskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki
Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej,
Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej obejmuj ą:
a) rozporz ądzenie Rady (WE) nr 3448/93 z dnia 6 grudnia 1993 r. ustanawiaj ące zasady handlu
mające zastosowanie do niektórych towarów pochodz ących z przetwórstwa produktów rolnych,
b) rozporz ądzenie Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiaj ące przepisy
ogólne dotycz ące funduszy strukturalnych, w zakresie wymaganym przez rozporz ądzenie (WE)
nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z
Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), do celów finansowania środków
rozwoju obszarów wiejskich w strefach suwerennych Zjednoczonego Królestwa zgodnie z Sekcj ą
Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
35. Deklaracja w sprawie elektrowni j ądrowej Ignalina na Litwie
KONFERENCJA,
Deklaruj ącw o lęUnii kontynuowania adekwatnej dodatkowej pomocy wspólnotowej dla litewskich
wysiłków likwidacyjnych, równie żpo przyst ąpieniu Litwy do Unii Europejskiej, w okresie do 2006
roku i po tym okresie, zwracaj ąc uwagę,że Litwa, uwzgl ędniając ten wyraz solidarno ści Unii,
zobowiązałas iędo zamkni ęcia jednostki 1 elektrowni j ądrowej Ignalina przed 2005 rokiem i
jednostki 2 do 2009 roku;
Uznając,że likwidacja dwóch reaktorów typu 1500 MW RBMK elektrowni j ądrowej Ignalina,
przejętych po by łym Zwi ązku Radzieckim, ma charakter bezprecedensowy i stanowi dla Litwy
wyjątkowe obci ążenie finansowe, nieproporcjonalne w stosunku do wielko ści i mo żliwości
gospodarczych kraju i że likwidacja b ędzie kontynuowana poza wspólnotow ąaktualną Perspektyw ą
finansow ą, określoną w Porozumieniu Mi ędzyinstytucjonalnym z dnia 6 maja 1999 roku;
Zwracaj ąc uwagęna konieczno śćprzyjęcia przepisów wprowadzaj ących w życie dodatkow ąpomoc
Unii w celu sprostania konsekwencjom zamkni ęcia i likwidacji elektrowni j ądrowej Ignalina;
Zwracaj ąc uwag ę,że przy wykorzystywaniu pomocy Unii Litwa zwróci odpowiedni ąuwagęna
potrzeby regionów najbardziej dotkni ętych zamkni ęciem elektrowni j ądrowej Ignalina;16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/467
Deklaruj ąc,że niektóre środki finansowane z pomocy pa ństwa, takie jak likwidacja elektrowni
jądrowej Ignalina, dzia łania w dziedzinie ochrony środowiska z poszanowaniem dorobku oraz
proces modernizacji konwencjonalnych zdolno ści produkcji energii elektrycznej, niezb ędne do
zastąpienia dwóch reaktorów elektrowni j ądrowej Ignalina po ich zamkni ęciu, uznaje się za zgodne z
zasadami rynku wewn ętrznego;
Podkreśla, iżpostanowienia szczególne w tym celu zosta ły zawarte w tytule IV cz ęści drugiej
Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki
Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej.
36. Deklaracja w sprawie tranzytu osób drog ąlądowąmiędzy
obwodem kaliningradzkim a innymi częś ciami Federacji Rosyjskiej
KONFERENCJA,
Biorąc pod uwag ęszczególn ąsytuację obwodu kaliningradzkiego Federacji Rosyjskiej w zwi ązku z
rozszerzeniem Unii;
Uznając obowi ązki i zobowi ązania Litwy, zwi ązane z dorobkiem ustanawiaj ącym przestrze ń
wolności, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci;
Zwracaj ąc uwagęw szczególno ści,że najpóźniej od dnia przyst ąpienia Litwa jest zobowi ązana do
pełnego stosowania i wdroż enia dorobku Unii w odniesieniu do listy krajów, których obywatele są
zobowiązani do posiadania wizy przy przekraczaniu zewn ętrznych granic i krajów, których
obywatele s ązwolnieni z tego obowi ązku, oraz dorobku Unii w odniesieniu do jednolitego
formularza wizowego;Uznając,że tranzyt osób drog ąlądowąmiędzy obwodem kaliningradzkim i innymi cz ęściami
Federacji Rosyjskiej przez terytorium Unii jest zagadnieniem dotycz ącym Unii jako ca łości, które
powinno by ćtraktowane jako takie oraz które nie mo że pociągaćza sobąniekorzystnych skutków
dla Litwy;
Wiedząc,że Rada musi przyj ąćdecyzjęo
 zniesieniu kontroli na granicach wewn ętrznych, po
uprzednim sprawdzeniu, że zostały spełnione warunki ku temu niezb ędne;
Zdecydowana pomóc Litwie w jak najszybszym wype łnieniu warunków peł nego udzia łu w obszarze
Schengen bez granic wewn ętrznych;
Podkreśla, iżpostanowienia szczególne w tym celu zosta ły zawarte w tytule V cz ęści drugiej
Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki
Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej.C 310/468 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
37. Deklaracja w sprawie jednostki 1 i jednostki 2
elektrowni j ądrowej Bohunice V1 na S łowacji
KONFERENCJA,
Zwracaj ąc uwagęna zobowi ązanie Słowacji do zamkni ęcia jednostki 1 i jednostki 2 elektrowni
jądrowej Bohunice V1 odpowiednio do ko ńca 2006 roku i do koń ca 2008 roku i deklaruj ącc hęć
Unii do kontynuowania dostarczania pomocy finansowej do 2006 roku, jako kontynuacji pomocy
przedakcesyjnej przewidzianej w ramach programu Phare, wspieraj ącej wysił ki likwidacyjne podj ęte
przez Słowację;
Zwracaj ąc uwagęna konieczno śćprzyjęcia przepisów wprowadzaj ących w życie kontynuowan ą
pomoc Unii;
Podkreśla, iżpostanowienia szczególne w tym celu zosta ły zawarte w tytule IV cz ęści drugiej
Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki
Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej.
38. Deklaracja w sprawie Cypru
KONFERENCJA,
Potwierdzaj ąc swoje zaanga żowanie we wszechstronne rozwi ązanie problemu Cypru, zgodne z
odpowiednimi rezolucjami Rady Bezpiecze ństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych i swoje
mocne poparcie dla wysi łków Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w tym
celu;Zważ ywszy,że takie wszechstronne rozwi ązanie problemu Cypru nie zosta ło jeszcze osią gnięte;
Zważ ywszy, że w zwi ązku z tym nale ży zapewni ćzawieszenie stosowania dorobku na tych
obszarach Republiki Cypryjskiej, na których Rz ąd Republiki Cypryjskiej nie sprawuje efektywnej
kontroli;Zważ ywszy,że w przypadku rozwi ązania problemu Cypru zawieszenie to zostanie zniesione;
Zważ ywszy,że Unia Europejska gotowa jest dostosowa ćwarunki takiego rozwią zania w zgodzie z
zasadami stanowi ącymi podstaw ęUnii;
Zważ ywszy,że konieczne jest okre ślenie warunków, na jakich odpowiednie przepisy prawa Unii b ędą
stosowane do linii dziel ącej wyżej wskazane obszary i oba obszary, na których Rz ąd Republiki
Cypryjskiej sprawuje efektywn ąkontrolę, jak równie żwschodni ąstrefęsuwerenn ąZjednoczonego
Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej;
Pragnąc, aby przyst ąpienie Cypru do Unii przynios ło
korzy ści wszystkim obywatelom cypryjskim
oraz sprzyja ło pokojowi cywilnemu i pojednaniu;
W związku z tym, zwa żywszy,żeżadne postanowienie zawarte w tytule X cz ęści drugiej Protokoł uw
sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Esto ńskiej,16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/469
Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki
Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej nie wyklucza przyj ęcia
środków w tym celu;
Zważ ywszy,żeśrodki takie nie wp ływająna stosowanie dorobku na warunkach okre ślonych w tym
Protokole na jakimkolwiek innym obszarze Republiki Cypryjskiej;
Podkreśla,że postanowienia szczególne w tym celu zosta ły zawarte w tytule X cz ęści drugiej
Protokoł u w sprawie Traktatu o Przyst ąpieniu i Aktu Przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki
Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej,
Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej.
39. Deklaracja dotycz ąca Protoko łu w sprawie stanowiska Danii
Konferencja zwraca uwag ę,że w sprawie aktów prawnych, które maj ąbyćprzyjęte przez Rad ę
stanowiącąsamodzielnie lub wspólnie z Parlamentem Europejskim, zawieraj ących postanowienia
zarówno maj ące, jak i niemaj ące zastosowania do Danii, poniewa żmająpodstaw ęprawną, do której
stosuje się częśćI Protokoł u w sprawie stanowiska Danii, Dania o świadcza, że nie będzie korzysta ćze
swojego prawa do gł osowania, aby nie stanowi ćprzeszkody dla przyj ęcia postanowie ń, które nie
majązastosowania do Danii.
Ponadto Konferencja stwierdza, że na podstawie Deklaracji Konferencji w sprawie artyku łów I-43 i
III-329 Konstytucji, Dania oś wiadcza, że uczestnictwo du ńskie w dzia łaniach lub aktach
ustawodawczych w zastosowaniu artyku łów I-43 i III-329 odb ędzie się zgodnie z cz ęściąIiI I
Protokoł u w sprawie Danii.
40. Deklaracja dotycz ąca Protoko łu
w sprawie postanowie ńprzejś ciowych odnosz ących si ędo instytucji i organów Unii
Wspólne stanowisko, które Pa ństwa Cz łonkowskie zajm ąna konferencjach w sprawie przyst ąpienia
do Unii Rumunii i/lub Bu łgarii w odniesieniu do przyznania miejsc w Parlamencie Europejskim oraz
ważenia gł osów w Radzie Europejskiej i Radzie, b ędzie nast ępujące.
1. W przypadku przyst ąpienia Rumunii i/lub Bu łgarii do Unii przed wej ściem w życie decyzji Rady
Europejskiej, o której mowa w artykule I-20 ust ęp 2 Konstytucji, rozdzia łmiejsc w Parlamencie
Europejskim na ca łąkadencję2004 –2009 będzie okre ślony zgodnie z nast ępującątabelądla Unii
27 Państw Członkowskich.
PAŃSTWO CZ ŁONKOWSKIEMIEJSCA W PARLAMENCIE
EUROPEJSKIM
Niemcy 99
Zjednoczone Królestwo 78
Francja 78
Włochy 78
Hiszpania 54C 310/470 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
PAŃSTWO CZ ŁONKOWSKIEMIEJSCA W PARLAMENCIE
EUROPEJSKIM
Polska 54
Rumunia 35
Niderlandy 27
Grecja 24
Republika Czeska 24
Belgia 24
Węgry 24
Portugalia 24
Szwecja 19
Bułgaria 18
Austria 18
Słowacja 14
Dania 14
Finlandia 14
Irlandia 13
Litwa 13
Łotwa 9
Słowenia 7
Estonia 6
Cypr 6
Luksemburg 6
Malta 5
OGÓ ŁEM 785
W związku z tym, Traktat o Przyst ąpieniu do Unii b ędzie przewidywa ć, na zasadzie odst ępstwa
od artyku łu I-20 ust ęp 2 Konstytucji, że liczba cz łonków w Parlamencie Europejskim mo że
tymczasowo przekroczy ć750 w okresie do koń ca kadencji 2004– 2009.
2. W artykule 2 ust ęp 2 Protokoł u w sprawie postanowie ńprzejściowych odnoszą cych się do
instytucji i organów Unii, wa żenie gł osów Rumunii i Bu łgarii w Radzie Europejskiej i w Radzie
będzie ustalone odpowiednio jako 14 i 10.
3. Z chwilą każdego kolejnego przyst ąpienia próg, o którym mowa w Protokole w sprawie
postanowie ńprzejściowych odnoszą cych się do instytucji i organów Unii, b ędzie obliczany
zgodnie z postanowieniami artyku łu 2 ustęp 3 tego protokoł u.16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/471
41. Deklaracja dotycz ąca Wł och
Konferencja bior ąc pod uwag ęfakt,że Protokół w sprawie W łoch załączony w 1957 roku do
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęGospodarcz ą, w wersji zmienionej podczas
przyjmowania Traktatu o Unii Europejskiej stanowi ł, co nast ępuje:
„WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SIĘSTRONY,
PRAGNĄCrozwiązaćniektóre szczególne problemy dotycz ące Wł och,
PODJĘŁ Ynastępujące postanowienia, za łączone do niniejszego Traktatu:
PAŃSTWA CZ ŁONKOWSKIE WSPÓLNOTY
BIORĄPOD UWAG Ęfakt, iżrządWłoch jest w trakcie realizacji dziesi ęcioletniego programu rozwoju
gospodarczego, którego celem jest zniesienie nierówno ści w gospodarce Wł och, w szczególno ści
przez rozwijanie infrastruktury mniej rozwini ętych obszarów po łudniowych Wł och oraz w łoskich
wysp, a takż e przez tworzenie nowych stanowisk pracy w celu likwidacji bezrobocia,
PRZYPOMINAJ Ą,że zasady i cele tego rz ądowego programu Wł och zosta ły przeanalizowane i
zaakceptowane przez organizacje wspó łpracy mi ędzynarodowej, których Pa ństwa Cz łonkowskie s ą
członkami,
UZNAJĄ,że osią gnięcie celów w łoskiego programu le ży w ich wspólnym interesie,
POSTANAWIAJ Ą, pragnącułatwićwypeł nienie tego zadania rz ądowi włoskiemu, zaleci ćinstytucjom
Wspólnoty stosowanie wszelkich metod i procedur przewidzianych w niniejszym Traktacie, i w
szczególno ści, odpowiednie korzystanie z zasobów Europejskiego Banku Inwestycyjnego i
Europejskiego Funduszu Spo łecznego,
UWAŻAJĄ,że instytucje Wspólnoty, stosuj ąc niniejszy Traktat, powinny bra ćpod uwag ęwysił ek,
któremu b ędzie musia ła podoł aćgospodarka W łoch w najbli ższych latach oraz dzia łania zmierzaj ące
do unikni ęcia niebezpiecznych napi ęćzwiązanych w szczególno ści z równowag ąbilansu pł atniczego
lub poziomem bezrobocia, które mog ąutrudnićstosowanie niniejszego Traktatu we Wł oszech,
UZNAJĄ,że w przypadku stosowania artyku łów 109 H i 109 I nale żyd ołożyćszczególnej troski, aby
środki na łożone na rz ądWłoch nie wp łynęły negatywnie na realizacj ęprogramu rozwoju
gospodarczego i podniesienia poziomu życia ludno ści.”.C 310/472 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004
DEKLARACJE PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH
42. Deklaracja Królestwa Niderlandów odnosz ąca się
do artyku łu I-55
Królestwo Niderlandów wyrazi zgod ęna decyzj ęeuropejsk ą, o której mowa w artykule I-55 ust ęp4 ,
jeżeli rewizja ustawy europejskiej, o której mowa w artykule I-54 ust ęp 3, zapewni Niderlandom
zadowalaj ące rozwi ązanie dotycz ące ich nadmiernych negatywnych p łatności netto w odniesieniu do
budżetu Unii Europejskiej.
43. Deklaracja Królestwa Niderlandów odnosz ąca siędo artyku łuI V - 4 4 0
Królestwo Niderlandów oś wiadcza, że inicjatywa dotycz ąca decyzji europejskiej, o której mowa w
artykule IV-440 ust ęp7 ,m a j ącej na celu zmian ęstatusu Antyli Holenderskich i/lub Aruby wobec
Unii Europejskiej, zostanie przedł ożona jedynie na podstawie decyzji podj ętej zgodnie ze Statutem
Królestwa Niderlandów.
44. Deklaracja Republiki Federalnej Niemiec, Irlandii, Republiki W ęgierskiej, Republiki
Austrii i Królestwa Szwecji
Niemcy, Irlandia, Węgry, Austria i Szwecja zwracaj ąuwagę,żegłówne postanowienia Traktatu
ustanawiaj ącego Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej nie podlega ły znacz ącym zmianom od
wejścia wżycie tego Traktatu i zachodzi zatem potrzeba ich aktualizacji. W zwi ązku z tym, popieraj ą
one pomys łmożliwie szybkiego zwo łania Konferencji przedstawicieli rz ądów Pa ństw
Członkowskich.
45. Deklaracja Królestwa Hiszpanii
oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej
Traktat ustanawiaj ący Konstytucj ęma zastosowanie do Gibraltaru jako do terytorium europejskiego,
za stosunki zewn ętrzne którego odpowiedzialne jest Pa ństwo Cz łonkowskie. Fakt ten nie oznacza
jakichkolwiek zmian w odpowiednich stanowiskach zainteresowanych Pa ństw Członkowskich.
46. Deklaracja Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej w sprawie
definicji terminu „obywatele ”
W odniesieniu do Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy lub Traktatu ustanawiaj ącego
Europejsk ąWspólnot ęEnergii Atomowej, lub ka żdego aktu wynikaj ącego z tych traktatów, lub
obowiązującego na mocy tych traktatów, Zjednoczone Królestwo ponawia Deklaracj ę,k t ó rązłożyło
31 grudnia 1982 roku w sprawie definicji terminu „obywatele” , z wyjątkiem tego, że odniesienie do
„obywateli brytyjskich terytoriów zale żnych”jest interpretowane jako oznaczaj ące„obywateli
brytyjskich terytoriów zamorskich” .16.12.2004 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 310/473
47. Deklaracja Królestwa Hiszpanii w sprawie definicji terminu „obywatele ”
Hiszpania stwierdza, że zgodnie z artyku łem I-10 Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy,
wszystkie osoby posiadaj ące obywatelstwo jednego z Pa ństw Członkowskich posiadaj ąobywatelstwo
Unii. Hiszpania przyjmuje równie żdo wiadomo ści fakt,że na obecnym etapie integracji europejskiej,
odzwierciedlonym w Traktacie, jedynie obywatele Pa ństw Członkowskich korzystaj ąz praw
szczególnych zwi ązanych z obywatelstwem europejskim, chyba że prawo Unii w wyra źny sposób
stanowi inaczej. W zwi ązku z tym, Hiszpania podkre śla,że zgodnie z artyku łami I-20 i I-46 Traktatu,
Parlament Europejski reprezentuje obecnie obywateli Unii.
48. Deklaracja Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej w sprawie
prawa g łosowania w europejskich wyborach parlamentarnych
Zjednoczone Królestwo stwierdza, że artyku łI-20 i inne postanowienia Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy nie maj ąza zadanie zmiany podstawy prawa gł osowania w europejskich
wyborach parlamentarnych.
49. Deklaracja Królestwa Belgii w sprawie parlamentów krajowych
Belgia okre śla,że zgodnie ze swoim prawem konstytucyjnym, zarówno izba reprezentantów, senat
parlamentu federalnego, jak i zgromadzenia parlamentarne Wspólnot oraz Regionów dzia łają,w
zależności od kompetencji wykonywanych przez Uni ę, jako cz ęści skł adowe krajowego systemu
parlamentarnego lub jako izby parlamentu krajowego.
50. Deklaracja Republiki Łotewskiej i Republiki Węgierskiej
w sprawie pisowni nazwy jednej waluty
w Traktacie ustanawiaj ącym Konstytucj ędla Europy
Nie naruszaj ąc ujednoliconej pisowni nazwy jednej waluty Unii Europejskiej, o której jest mowa w
Traktacie ustanawiaj ącym Konstytucje dla Europy, w formie, w jakiej nazwa ta jest umieszczona na
banknotach i monetach, Łotwa i Wę gry oś wiadczaj ą,że pisownia nazwy jednej waluty, w tym jej
form pochodnych stosowanych w łotewskiej i w ęgierskiej wersji j ęzykowej Traktatu ustanawiaj ącego
Konstytucj ędla Europy, nie ma wp ływu na istniej ące zasady j ęzykałotewskiego i w ęgierskiego.C 310/474 PL Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 16.12.2004