WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU 
O 
FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/47

PREAMBU ŁA 
JEGO KRÓLEWSKA MO ŚĆ KRÓL BELGÓW, PREZYDENT REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC, PREZYDENT REPUBLIKI 
FRANCUSKIEJ, PREZYDENT REPUBLIKI W ŁOSKIEJ, JEJ KRÓLEWSKA WYSOKO ŚĆ WIELKA KSI ĘŻNA LUKSEMBURGA, 
JEJ KRÓLEWSKA MO ŚĆ KRÓLOWA NIDERLANDÓW (  1 ), 
ZDECYDOWANI  stworzy ć podstawy coraz ś ciślejszego zwi ązku mi ędzy narodami Europy,  
ZDECYDOWANI  zapewnić post ęp gospodarczy i spo łeczny swych Pa ństw poprzez wspólne dzia łanie, 
usuwaj ąc bariery dziel ące Europ ę, 
WYZNACZAJ ĄC jako g łówny cel swoich wysi łków sta łą popraw ę warunków życia i pracy swoich 
narodów,  
UZNAJ ĄC, że usuni ęcie istniej ących przeszkód wymaga zgodnego dzia łania w celu zagwarantowania 
stabilno ści w rozwoju, równowagi w wymianie handlowej i uczciwo ści w konkurencji,  
W TROSCE  o wzmocnienie jedno ści swych gospodarek i zapewnienie ich harmonijnego rozwoju, 
poprzez zmniejszenie ró żnic istniej ących mi ędzy poszczególnymi regionami oraz opó źnienia 
regionów mniej uprzywilejowanych,  
PRAGN ĄC przyczyni ć się , przez wspóln ą polityk ę handlową , do stopniowego usuwania ogranicze ń 
w handlu mi ędzynarodowym,  
ZAMIERZAJ ĄC potwierdzi ć solidarno ść, która łączy Europ ę z krajami zamorskimi, oraz pragn ąc 
zapewni ć ich pomy ślny rozwój zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych,  
ZDECYDOWANI  zachowa ć i umocni ć pokój i wolno ść przez połą czenie swych zasobów, oraz 
wzywaj ąc inne narody Europy, które podzielaj ą ich idea ły, do po łączenia si ę w wysi łkach,  
ZDECYDOWANI  popiera ć rozwój mo żliwie najwy ższego poziomu wiedzy swych narodów przez 
szeroki dost ęp do edukacji oraz sta łe uaktualnianie wiedzy,  
POWO ŁALI jako swych pe łnomocników:  
(lista pe łnomocników zosta ła pomini ęta) 
KTÓRZY , po wymianie swych pe łnomocnictw uznanych za nale żyte i sporz ądzone we w łaściwej 
formie, uzgodnili, co nast ępuje:PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/49  
( 1 ) W mi ędzyczasie Republika Bu łgarii, Republika Czeska, Królestwo Danii, Republika Esto ńska, Irlandia, Republika 
Grecka, Królestwo Hiszpanii, Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Republika W ęgierska, 
Republika Malty, Republika Austrii, Rzeczpospolita Polska, Republika Portugalska, Rumunia, Republika S łowenii, 
Republika S łowacka, Republika Finlandii, Królestwo Szwecji i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii 
Pó łnocnej sta ły si ę cz łonkami Unii Europejskiej.
CZ ĘŚĆ PIERWSZA  
ZASADY  
Artyku ł 1 
1. Niniejszy Traktat organizuje funkcjonowanie Unii i okre śla dziedziny, granice i warunki 
wykonywania jej kompetencji.  
2. Niniejszy Traktat oraz Traktat o Unii Europejskiej s ą traktatami stanowią cymi podstaw ę Unii. 
Oba Traktaty, maj ące tak ą sam ą moc prawn ą, okreś lane są mianem „Traktatów”.  
TYTU Ł I 
KATEGORIE I DZIEDZINY KOMPETENCJI UNII  
Artyku ł 2 
1. Je żeli Traktaty przyznaj ą Unii wy łączn ą kompetencj ę w okre ślonej dziedzinie, jedynie Unia 
mo że stanowić prawo oraz przyjmowa ć akty prawnie wi ążące, natomiast Pa ństwa Cz łonkowskie 
mog ą to czynić wy łącznie z upowa żnienia Unii lub w celu wykonania aktów Unii.  
2. Je żeli Traktaty przyznaj ą Unii w okre ślonej dziedzinie kompetencj ę dzielon ą z Pa ństwami 
Cz łonkowskimi, Unia i Pań stwa Cz łonkowskie mogą stanowi ć prawo i przyjmowa ć akty prawnie 
wi ążące w tej dziedzinie. Pa ństwa Cz łonkowskie wykonuj ą swoj ą kompetencj ę w zakresie, w jakim 
Unia nie wykonała swojej kompetencji. Pa ństwa Cz łonkowskie ponownie wykonuj ą swoj ą 
kompetencj ę w zakresie, w jakim Unia postanowi ła zaprzesta ć wykonywania swojej kompetencji.  
3. Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ą swoje polityki gospodarcze i zatrudnienia na zasadach 
przewidzianych w niniejszym Traktacie, do których okre ślenia Unia ma kompetencj ę. 
4. Zgodnie z postanowieniami Traktatu o Unii Europejskiej Unia ma kompetencj ę w zakresie 
okreś lania i realizowania wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, w tym stopniowego 
okreś lania wspólnej polityki obronnej.  
5. W niektórych dziedzinach i na warunkach przewidzianych w Traktatach, Unia ma kompetencj ę 
w zakresie prowadzenia dzia łań w celu wspierania, koordynowania lub uzupe łniania działa ń Pa ństw 
Cz łonkowskich, nie zast ępuj ąc jednak ich kompetencji w tych dziedzinach.  
Prawnie wi ążące akty Unii przyj ęte na podstawie postanowie ń Traktatów odnosz ących się do tych 
dziedzin nie mog ą prowadzi ć do harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
6. Zakres i warunki wykonywania kompetencji Unii okre ślaj ą postanowienia Traktatów odnosz ące 
się do ka żdej dziedziny.PL C 83/50 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 3 
1. Unia ma wy łączne kompetencje w nast ępuj ących dziedzinach:  
a) unia celna;  
b) ustanawianie regu ł konkurencji niezb ędnych do funkcjonowania rynku wewn ętrznego;  
c) polityka pieni ężna w odniesieniu do Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro;  
d) zachowanie morskich zasobów biologicznych w ramach wspólnej polityki rybo łówstwa;  
e) wspólna polityka handlowa.  
2. Unia ma tak że wy łączn ą kompetencj ę do zawierania umów mi ędzynarodowych, je żeli ich 
zawarcie zosta ło przewidziane w akcie ustawodawczym Unii lub jest niezb ędne do umo żliwienia 
Unii wykonywania jej wewn ętrznych kompetencji lub w zakresie, w jakim ich zawarcie mo że 
wp ływa ć na wspólne zasady lub zmienia ć ich zakres.  
Artyku ł 4 
1. Unia dzieli kompetencje z Pa ństwami Cz łonkowskimi, je żeli Traktaty przyznaj ą jej 
kompetencje, które nie dotycz ą dziedzin okre ślonych w artyku łach 3 i 6. 
2. Kompetencje dzielone mi ędzy Uni ą a Pa ństwami Cz łonkowskimi stosuj ą si ę do nast ępuj ących 
głównych dziedzin:  
a) rynek wewn ętrzny;  
b) polityka spo łeczna w odniesieniu do aspektów okreś lonych w niniejszym Traktacie;  
c) spójność gospodarcza, spo łeczna i terytorialna;  
d) rolnictwo i rybo łówstwo, z wy łączeniem zachowania morskich zasobów biologicznych;  
e) środowisko; 
f) ochrona konsumentów;  
g) transport;  
h) sieci transeuropejskie;  
i) energia;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/51
j) przestrze ń wolnoś ci, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści; 
k) wspólne problemy bezpiecze ństwa w zakresie zdrowia publicznego w odniesieniu do aspektów 
okreś lonych w niniejszym Traktacie.  
3. W dziedzinach bada ń, rozwoju technologicznego i przestrzeni kosmicznej Unia ma 
kompetencje do prowadzenia działa ń, w szczególno ści do okreś lania i realizacji programów, 
jednak że wykonywanie tych kompetencji nie mo że doprowadzi ć do uniemo żliwienia Pa ństwom 
Cz łonkowskim wykonywania ich kompetencji.  
4. W dziedzinach wspó łpracy na rzecz rozwoju i pomocy humanitarnej Unia ma kompetencje do 
prowadzenia dzia łań i wspólnej polityki, jednak że wykonywanie tych kompetencji nie mo że 
doprowadzi ć do uniemo żliwienia Pa ństwom Cz łonkowskim wykonywania ich kompetencji.  
Artyku ł 5 
1. Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ą swoje polityki gospodarcze w ramach Unii. W tym celu 
Rada przyjmuje środki, w szczególno ści ogólne kierunki tych polityk.  
Do Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro, stosuje się postanowienia szczególne.  
2. Unia podejmuje środki w celu zapewnienia koordynacji polityk zatrudnienia Pa ństw 
Cz łonkowskich, w szczególno ści okre ślaj ąc wytyczne dla tych polityk.  
3. Unia mo że podejmowa ć inicjatywy w celu zapewnienia koordynacji polityk spo łecznych 
Pa ństw Cz łonkowskich. 
Artyku ł 6 
Unia ma kompetencje do prowadzenia działa ń maj ących na celu wspieranie, koordynowanie lub 
uzupe łnianie działa ń Pa ństw Cz łonkowskich. Do dziedzin takich dzia łań o wymiarze europejskim 
należą:  
a) ochrona i poprawa zdrowia ludzkiego;  
b) przemys ł; 
c) kultura;  
d) turystyka;  
e) edukacja, kszta łcenie zawodowe, m łodzie ż i sport;PL C 83/52 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
f) ochrona ludno ści; 
g) wspó łpraca administracyjna.  
TYTU Ł II  
POSTANOWIENIA OGÓLNE  
Artyku ł 7 
Unia zapewnia spójno ść swoich poszczególnych polityk i dzia łań, uwzglę dniaj ąc wszystkie swoje cele 
i zgodnie z zasad ą przyznania kompetencji.  
Artyku ł 8 
(dawny artyku ł 3 ust ęp 2 TWE) (  1 ) 
We wszystkich swoich dzia łaniach Unia zmierza do zniesienia nierówno ści oraz wspierania równo ści 
m ężczyzn i kobiet.  
Artyku ł 9 
Przy okre ślaniu i realizacji swoich polityk i dzia łań Unia bierze pod uwag ę wymogi zwi ązane ze 
wspieraniem wysokiego poziomu zatrudnienia, zapewnianiem odpowiedniej ochrony socjalnej, 
zwalczaniem wykluczenia spo łecznego, a tak że z wysokim poziomem kszta łcenia, szkolenia oraz 
ochrony zdrowia ludzkiego.  
Artyku ł 10  
Przy okre ślaniu i realizacji swoich polityk i dzia łań Unia d ąży do zwalczania wszelkiej dyskryminacji 
ze wzgl ędu na płeć , ras ę lub pochodzenie etniczne, religi ę lub światopogl ąd, niepe łnosprawno ść, 
wiek lub orientacj ę seksualn ą. 
Artyku ł 11  
(dawny artyku ł 6 TWE)  
Przy ustalaniu i realizacji polityk i dzia łań Unii, w szczególno ści w celu wspierania zrównoważ onego 
rozwoju, musz ą być brane pod uwag ę wymogi ochrony środowiska.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/53  
( 1 ) Niniejsze odes łanie ma charakter informacyjny. Dok ładniejsze informacje znajduj ą si ę w tabelach ekwiwalencyjnych 
dotycz ących dotychczasowej i nowej numeracji Traktatów.
Artyku ł 12  
(dawny artyku ł 153 ust ęp 2 TWE)  
Wymogi ochrony konsumentów s ą uwzględniane przy okre ślaniu i urzeczywistnianiu innych polityk 
i dzia łań Unii.  
Artyku ł 13  
Przy formu łowaniu i wykonywaniu polityki rolnej, rybo łówstwa i transportu Unii oraz jej polityk 
dotycz ących rynku wewn ętrznego, badań i rozwoju technologicznego oraz przestrzeni kosmicznej, 
Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie w pe łni uwzględniaj ą wymagania w zakresie dobrostanu zwierz ąt jako 
istot zdolnych do odczuwania, przy równoczesnym przestrzeganiu przepisów prawnych 
i administracyjnych oraz zwyczajów Pa ństw Cz łonkowskich zwi ązanych w szczególno ści 
z obyczajami religijnymi, tradycjami kulturowymi i dziedzictwem regionalnym.  
Artyku ł 14  
(dawny artyku ł 16 TWE)  
Bez uszczerbku dla artyku łu 4 Traktatu o Unii Europejskiej i artyku łów 93, 106 i 107 niniejszego 
Traktatu oraz zwa żywszy na miejsce, jakie us ługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym 
zajmuj ą w śród wspólnych warto ści Unii, jak równie ż ich znaczenie we wspieraniu jej spójno ści 
spo łecznej i terytorialnej, Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie, ka żde w granicach swych kompetencji 
i w granicach stosowania Traktatów, zapewniaj ą, aby te us ługi funkcjonowa ły na podstawie zasad 
i na warunkach, w szczególno ści gospodarczych i finansowych, które pozwol ą im wype łnia ć ich 
zadania. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą 
procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą te zasady i okre ślaj ą te warunki, bez uszczerbku dla 
kompetencji, które Pań stwa Cz łonkowskie maj ą, w poszanowaniu Traktatów, do świadczenia, 
zlecania i finansowania takich us ług. 
Artyku ł 15  
(dawny artyku ł 255 TWE)  
1. W celu wspierania dobrych rz ądów i zapewnienia uczestnictwa spo łecze ństwa obywatelskiego, 
instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii dzia łaj ą z jak najwi ększym poszanowaniem zasady 
otwarto ści. 
2. Obrady Parlamentu Europejskiego oraz Rady obraduj ącej i g łosuj ącej nad projektem aktu 
ustawodawczego są jawne.  
3. Ka żdy obywatel Unii i ka żda osoba fizyczna lub prawna maj ąca miejsce zamieszkania lub 
siedzib ę statutow ą w Pa ństwie Cz łonkowskim ma prawo dost ępu do dokumentów instytucji, 
organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezale żnie od ich formy, z zastrze żeniem zasad 
i warunków okre ślonych zgodnie z niniejszym ust ępem.PL C 83/54 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Zasady ogólne i ograniczenia, które z uwagi na interes publiczny lub prywatny reguluj ą korzystanie 
z tego prawa dost ępu do dokumentów, s ą okreś lane w drodze rozporz ądze ń przez Parlament 
Europejski i Radę, stanowi ące zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą. 
Ka żda instytucja, organ lub jednostka organizacyjna zapewnia przejrzysto ść swoich prac 
i opracowuje w swoim regulaminie wewn ętrznym przepisy szczególne dotycz ące dost ępu do jej 
dokumentów, zgodnie z rozporz ądzeniami, o których mowa w akapicie drugim.  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny i Europejski Bank 
Inwestycyjny podlegaj ą niniejszemu ust ępowi jedynie w wykonywaniu swoich funkcji 
administracyjnych.  
Parlament Europejski i Rada zapewniaj ą publikacj ę dokumentów dotycz ących procedur 
ustawodawczych na warunkach przewidzianych w rozporz ądzeniu, o którym mowa w akapicie 
drugim.  
Artyku ł 16  
(dawny artyku ł 286 TWE)  
1. Ka żda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotycz ących. 
2. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, okreś laj ą 
zasady dotycz ące ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez 
instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz przez Pa ństwa Cz łonkowskie 
w wykonywaniu dzia łań wchodz ących w zakres zastosowania prawa Unii, a tak że zasady 
dotycz ące swobodnego przep ływu takich danych. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli 
niezale żnych organów.  
Zasady przyj ęte na podstawie niniejszego artyku łu pozostaj ą bez uszczerbku dla zasad szczególnych 
przewidzianych w artykule 39 Traktatu o Unii Europejskiej.  
Artyku ł 17  
1. Unia szanuje status przyznany na mocy prawa krajowego ko ścio łom i stowarzyszeniom lub 
wspólnotom religijnym w Pa ństwach Cz łonkowskich i nie narusza tego statusu.  
2. Unia szanuje równie ż status organizacji światopoglą dowych i niewyznaniowych przyznany im 
na mocy prawa krajowego.  
3. Uznaj ąc to żsamo ść i szczególny wk ład tych ko ścio łów i organizacji, Unia prowadzi z nimi 
otwarty, przejrzysty i regularny dialog.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/55
CZ ĘŚĆ DRUGA  
NIEDYSKRYMINACJA I OBYWATELSTWO UNII  
Artyku ł 18  
(dawny artyku ł 12 TWE)  
W zakresie zastosowania Traktatów i bez uszczerbku dla postanowie ń szczególnych, które one 
przewiduj ą, zakazana jest wszelka dyskryminacja ze wzgl ędu na przynale żno ść pa ństwow ą. 
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą przyj ąć 
wszelkie przepisy w celu zakazania takiej dyskryminacji.  
Artyku ł 19  
(dawny artyku ł 13 TWE)  
1. Bez uszczerbku dla innych postanowie ń Traktatów i w granicach kompetencji, które Traktaty 
powierzaj ą Unii, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po 
uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, mo że podj ąć środki niezb ędne w celu zwalczania 
wszelkiej dyskryminacji ze wzgl ędu na pł eć, ras ę lub pochodzenie etniczne, religi ę lub 
światopogl ąd, niepe łnosprawno ść, wiek lub orientacj ę seksualn ą. 
2. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 1, dla wsparcia działania podj ętego przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie w celu przyczyniania si ę do osią gni ęcia celów okre ślonych w ust ępie 1, Parlament 
Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą przyj ąć podstawowe 
zasady dotycz ące unijnych środków zach ęcaj ących, z wy łączeniem harmonizacji przepisów 
ustawowych i wykonawczych Pań stw Cz łonkowskich.  
Artyku ł 20  
(dawny artyku ł 17 TWE)  
1. Ustanawia si ę obywatelstwo Unii. Obywatelem Unii jest ka żda osoba maj ąca obywatelstwo 
Pa ństwa Cz łonkowskiego. Obywatelstwo Unii ma charakter dodatkowy w stosunku do 
obywatelstwa krajowego, nie zast ępuj ąc go jednak.  
2. Obywatele Unii korzystaj ą z praw i podlegaj ą obowi ązkom przewidzianym w Traktatach. Maj ą 
mi ędzy innymi prawo do:  
a) swobodnego przemieszczania si ę i przebywania na terytorium Pa ństw Cz łonkowskich;  
b) g łosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach 
lokalnych w Pa ństwie Cz łonkowskim, w którym maj ą miejsce zamieszkania, na takich samych 
warunkach jak obywatele tego Pa ństwa;PL C 83/56 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
c) korzystania na terytorium pa ństwa trzeciego, w którym Pa ństwo Cz łonkowskie, którego s ą 
obywatelami, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej 
ka żdego z pozosta łych Pa ństw Cz łonkowskich, na takich samych warunkach jak obywatele 
tego Pa ństwa;  
d) kierowania petycji do Parlamentu Europejskiego, odwo ływania si ę do Europejskiego Rzecznika 
Praw Obywatelskich oraz zwracania si ę do instytucji i organów doradczych Unii w jednym 
z j ęzyków Traktatów oraz otrzymywania odpowiedzi w tym samym j ęzyku.  
Prawa te są wykonywane na warunkach i w granicach okre ślonych przez Traktaty i środki przyj ęte 
w ich zastosowaniu.  
Artyku ł 21  
(dawny artyku ł 18 TWE)  
1. Ka żdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania si ę i przebywania na 
terytorium Pa ństw Cz łonkowskich, z zastrze żeniem ogranicze ń i warunków ustanowionych 
w Traktatach i w środkach przyj ętych w celu ich wykonania.  
2. Je żeli dla osi ągni ęcia tego celu dzia łanie Unii okazuje si ę konieczne, a Traktaty nie przewiduj ą 
niezb ędnych kompetencji, Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, mog ą wyda ć przepisy u łatwiaj ące wykonywanie praw okre ślonych w ust ępie 1. 
3. W takich samych celach, jak te okre ślone w ust ępie 1, i je żeli Traktaty nie przewiduj ą 
uprawnie ń do działania, Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, mo że 
przyj ąć środki dotycz ące zabezpieczenia spo łecznego lub ochrony socjalnej. Rada stanowi 
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
Artyku ł 22  
(dawny artyku ł 19 TWE)  
1. Ka żdy obywatel Unii maj ący miejsce zamieszkania w Pa ństwie Cz łonkowskim, którego nie jest 
obywatelem, ma prawo g łosowania i kandydowania w wyborach lokalnych w Pa ństwie 
Cz łonkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych zasadach jak obywatele 
tego Pa ństwa. Prawo to jest wykonywane z zastrze żeniem szczegó łowych warunków ustalonych 
przez Rad ę, stanowi ąc ą jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Parlamentem Europejskim; warunki te mog ą przewidywa ć odst ępstwa, je śli 
uzasadniaj ą to specyficzne problemy Pań stwa Cz łonkowskiego.  
2. Bez uszczerbku dla postanowie ń artyku łu 223 ust ęp 1 i przepisów przyj ętych w celu jego 
wykonania, ka żdy obywatel Unii maj ący miejsce zamieszkania w Pa ństwie Cz łonkowskim, którego 
nie jest obywatelem, ma prawo g łosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu 
Europejskiego w Pa ństwie Cz łonkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, na takich samych 
zasadach jak obywatele tego pa ństwa. Prawo to jest wykonywane z zastrze żeniem szczegó łowych 
warunków ustalonych przez Rad ę, stanowi ącą jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą 
ustawodawcz ą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim; warunki te mog ą przewidywa ć 
odst ępstwa, je śli uzasadniaj ą to specyficzne problemy Pań stwa Cz łonkowskiego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/57
Artyku ł 23  
(dawny artyku ł 20 TWE)  
Ka żdy obywatel Unii korzysta na terytorium pa ństwa trzeciego, gdzie Pa ństwo Cz łonkowskie, 
którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej 
i konsularnej ka żdego z pozosta łych Pa ństw Cz łonkowskich na takich samych warunkach jak 
obywatele tego pa ństwa. Pa ństwa Cz łonkowskie przyjmuj ą niezb ędne przepisy i podejmuj ą 
rokowania mi ędzynarodowe wymagane do zapewnienia tej ochrony.  
Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji z Parlamentem 
Europejskim, mo że przyj ąć dyrektywy ustanawiaj ące środki w zakresie koordynacji i wspó łpracy 
niezb ędne dla u łatwienia tej ochrony.  
Artyku ł 24  
(dawny artyku ł 21 TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, przyjmuj ą przepisy dotycz ące procedur i warunków wymaganych do 
przedstawienia inicjatywy obywatelskiej w rozumieniu artyku łu 11 Traktatu o Unii Europejskiej, 
w tym minimalnej liczby Pa ństw Cz łonkowskich, z których musz ą pochodzić obywatele, którzy 
wyst ępuj ą z tak ą inicjatyw ą. 
Ka żdy obywatel Unii ma prawo petycji do Parlamentu Europejskiego, zgodnie z postanowieniami 
artyku łu 227.  
Ka żdy obywatel Unii mo że zwraca ć się do Rzecznika Praw Obywatelskich, ustanowionego zgodnie 
z postanowieniami artyku łu 228.  
Ka żdy obywatel Unii mo że zwraca ć si ę pisemnie do ka żdej instytucji lub organu okre ślonego 
w niniejszym artykule lub w artykule 13 Traktatu o Unii Europejskiej w jednym z j ęzyków 
wskazanych w artykule 55 ust ęp 1 tego Traktatu oraz otrzymywa ć odpowied ź w tym samym j ęzyku.  
Artyku ł 25  
(dawny artyku ł 22 TWE)  
Co trzy lata Komisja składa sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komitetowi 
Ekonomiczno-Spo łecznemu w sprawie stosowania postanowie ń niniejszej cz ęści. Sprawozdanie to 
uwzględnia rozwój Unii.  
Na tej podstawie i bez uszczerbku dla innych postanowień  Traktatów, Rada, stanowią c jednomy ślnie 
zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, 
mo że uchwala ć przepisy w celu uzupe łnienia praw wymienionych w artykule 20 ust ęp 2. 
Przepisy te wchodz ą w życie po ich zatwierdzeniu przez Pań stwa Cz łonkowskie, zgodnie z ich 
odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.PL C 83/58 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
CZ ĘŚĆ TRZECIA  
POLITYKI I DZIA ŁANIA WEWN ĘTRZNE UNII 
TYTU Ł I 
RYNEK WEWN ĘTRZNY  
Artyku ł 26  
(dawny artyku ł 14 TWE)  
1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku 
wewn ętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Traktatów.  
2. Rynek wewn ętrzny obejmuje obszar bez granic wewn ętrznych, w którym jest zapewniony 
swobodny przep ływ towarów, osób, us ług i kapita łu, zgodnie z postanowieniami Traktatów.  
3. Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji, ustala wytyczne i warunki niezb ędne do zapewnienia 
zrównowa żonego postępu we wszystkich odpowiednich sektorach.  
Artyku ł 27  
(dawny artyku ł 15 TWE)  
Podczas opracowywania propozycji zmierzaj ących do osią gni ęcia celów wymienionych w artykule 26 
Komisja uwzgl ędnia zakres wysi łku, jaki b ęd ą musia ły podj ąć niektóre gospodarki o zró żnicowanym 
rozwoju w celu ustanowienia rynku wewn ętrznego, i mo że proponowa ć odpowiednie przepisy.  
Jeżeli przepisy te przyjmuj ą posta ć derogacji, musz ą mie ć charakter przej ściowy oraz powodowa ć 
mo żliwie najmniejsze zak łócenia w funkcjonowaniu rynku wewn ętrznego.  
TYTU Ł II  
SWOBODNY PRZEP ŁYW TOWARÓW  
Artyku ł 28  
(dawny artyku ł 23 TWE)  
1. Unia obejmuje uni ę celn ą, która rozci ąga si ę na ca łą wymian ę towarow ą i obejmuje zakaz ce ł 
przywozowych i wywozowych mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz wszelkich op łat o skutku 
równowa żnym, jak również przyj ęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z pa ństwami trzecimi.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/59
2. Postanowienia artyku łu 30 i rozdzia łu 3 niniejszego tytu łu stosuj ą si ę do produktów 
pochodz ących z Pa ństw Cz łonkowskich oraz do produktów pochodz ących z pa ństw trzecich, je żeli 
znajduj ą si ę one w swobodnym obrocie w Pa ństwach Cz łonkowskich. 
Artyku ł 29  
(dawny artyku ł 24 TWE)  
Produkty pochodz ące z pa ństw trzecich s ą uwa żane za b ędące w swobodnym obrocie w jednym 
z Pa ństw Cz łonkowskich, je żeli dope łniono wobec nich formalno ści przywozowych oraz pobrano 
wszystkie wymagane c ła i op łaty o skutku równowa żnym w tym Pa ństwie Cz łonkowskim i je żeli nie 
skorzysta ły z ca łkowitego lub cz ęściowego zwrotu tych ceł lub op łat. 
ROZDZIA Ł 1 
UNIA CELNA  
Artyku ł 30  
(dawny artyku ł 25 TWE)  
Cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równowa żnym są zakazane mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi. Zakaz ten stosuje si ę równie ż do ce ł o charakterze fiskalnym.  
Artyku ł 31  
(dawny artyku ł 26 TWE)  
Rada okre śla c ła wspólnej taryfy celnej, stanowi ąc na wniosek Komisji.  
Artyku ł 32  
(dawny artyku ł 27 TWE)  
Wykonuj ąc zadania powierzone jej na mocy niniejszego rozdziału, Komisja kieruje si ę: 
a) potrzeb ą popierania wymiany handlowej mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi i pa ństwami 
trzecimi;  
b) zmianami warunków konkurencji wewn ątrz Unii, je żeli skutkiem tych zmian jest wzrost si ły 
konkurencyjnej przedsi ębiorstw;  
c) potrzebami zaopatrzenia Unii w surowce i pó łprodukty, zwracaj ąc przy tym uwag ę, by nie 
zak łóci ć warunków konkurencji mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi co do produktów ko ńcowych;  
d) potrzeb ą unikania powa żnych zaburze ń w życiu gospodarczym Pa ństw Cz łonkowskich oraz 
zapewnienia racjonalnego rozwoju produkcji i wzrostu konsumpcji w Unii.PL C 83/60 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
ROZDZIA Ł 2 
WSPÓ ŁPRACA CELNA  
Artyku ł 33  
(dawny artyku ł 135 TWE)  
W zakresie stosowania Traktatów Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą 
procedur ą ustawodawcz ą, podejmuj ą środki w celu wzmocnienia wspó łpracy celnej mi ędzy 
Pa ństwami Cz łonkowskimi i mi ędzy nimi a Komisj ą. 
ROZDZIA Ł 3 
ZAKAZ OGRANICZE Ń ILO ŚCIOWYCH MI ĘDZY PA ŃSTWAMI CZ ŁONKOWSKIMI  
Artyku ł 34  
(dawny artyku ł 28 TWE)  
Ograniczenia ilo ściowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równowa żnym są zakazane 
mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi.  
Artyku ł 35  
(dawny artyku ł 29 TWE)  
Ograniczenia ilo ściowe w wywozie oraz wszelkie środki o skutku równowa żnym są zakazane 
mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi.  
Artyku ł 36  
(dawny artyku ł 30 TWE)  
Postanowienia artyku łów 34 i 35 nie stanowią przeszkody w stosowaniu zakazów lub ogranicze ń 
przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych wzgl ędami moralno ści publicznej, 
porz ądku publicznego, bezpiecze ństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierz ąt lub 
ochrony ro ślin, ochrony narodowych dóbr kultury o warto ści artystycznej, historycznej lub 
archeologicznej, b ądź ochrony w łasno ści przemys łowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie 
powinny jednak stanowi ć środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ogranicze ń w handlu mi ędzy 
Pa ństwami Cz łonkowskimi.  
Artyku ł 37  
(dawny artyku ł 31 TWE)  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie dostosowuj ą monopole pa ństwowe o charakterze handlowym w taki 
sposób, aby wykluczona by ła wszelka dyskryminacja mi ędzy obywatelami Pa ństw Cz łonkowskich 
w stosunku do warunków zaopatrzenia i zbytu.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/61
Postanowienia niniejszego artyku łu stosuj ą si ę do ka żdego podmiotu, za poś rednictwem którego 
Pa ństwo Cz łonkowskie z mocy prawa lub faktycznie, bezpo średnio lub po średnio, kontroluje, 
kieruje lub wp ływa w stopniu odczuwalnym na przywóz lub wywóz w stosunkach mi ędzy 
Pa ństwami Cz łonkowskimi. Postanowienia te stosuj ą si ę tak że do monopoli delegowanych przez 
pa ństwo innym podmiotom.  
2. Pa ństwa Cz łonkowskie powstrzymuj ą si ę od wszelkich nowych środków sprzecznych 
z zasadami okre ślonymi w ustępie 1 lub ograniczaj ących zakres stosowania artyku łów 
dotyczą cych zakazu ce ł i ogranicze ń iloś ciowych mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi.  
3. W przypadku monopolu o charakterze handlowym, obejmuj ącego regulacj ę zmierzaj ącą do 
ułatwienia zbywania lub podnoszenia warto ści produktów rolnych, w stosowaniu norm niniejszego 
artyku łu nale ży zapewni ć równowa żne gwarancje w zakresie zatrudnienia i poziomu życia 
zainteresowanych producentów.  
TYTU Ł III  
ROLNICTWO I RYBO ŁÓWSTWO  
Artyku ł 38  
(dawny artyku ł 32 TWE)  
1. Unia okre śla i realizuje wspóln ą polityk ę rolną i rybołówstwa. 
Rynek wewn ętrzny obejmuje tak że rolnictwo, rybo łówstwo i handel produktami rolnymi. Przez 
produkty rolne nale ży rozumie ć p łody ziemi, produkty pochodz ące z hodowli i rybo łówstwa, jak 
równie ż produkty pierwszego przetworzenia, które pozostaj ą w bezpo średnim zwi ązku z tymi 
produktami. Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa oraz stosowanie wyrazu 
„rolny” są rozumiane jako dotycz ące tak że rybołówstwa, z uwzgl ędnieniem szczególnych cech 
charakterystycznych tego sektora.  
2. Z zastrze żeniem odmiennych postanowie ń artyku łów 39–44, zasady przewidziane w celu 
ustanowienia lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego stosuj ą si ę do produktów rolnych.  
3. Produkty podlegaj ące postanowieniom artyku łów 39–44 są wymienione na li ście stanowi ącej 
załą cznik I.  
4. Funkcjonowaniu i rozwojowi rynku wewn ętrznego produktów rolnych musi towarzyszy ć 
ustanowienie wspólnej polityki rolnej.  
Artyku ł 39  
(dawny artyku ł 33 TWE)  
1. Celami wspólnej polityki rolnej s ą: 
a) zwi ększenie wydajno ści rolnictwa przez wspieranie post ępu technicznego, racjonalny rozwój 
produkcji rolnej, jak równie ż optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zw łaszcza si ły 
roboczej;PL C 83/62 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludno ści wiejskiej, zw łaszcza przez 
podniesienie indywidualnego dochodu osób pracuj ących w rolnictwie;  
c) stabilizacja rynków;  
d) zagwarantowanie bezpiecze ństwa dostaw;  
e) zapewnienie rozs ądnych cen w dostawach dla konsumentów.  
2. Przy ustalaniu wspólnej polityki rolnej i specjalnych środków słu żących jej realizacji uwzgl ędnia 
się: 
a) szczególny charakter gospodarki rolnej, wynikaj ący ze struktury spo łecznej rolnictwa oraz 
z róż nic strukturalnych i przyrodniczych mi ędzy poszczególnymi regionami rolniczymi;  
b) potrzeb ę stopniowego wprowadzania odpowiednich środków dostosowawczych;  
c) fakt, że w Pa ństwach Cz łonkowskich rolnictwo jest sektorem ściśle powi ązanym z ca łą 
gospodark ą. 
Artyku ł 40  
(dawny artyku ł 34 TWE)  
1. Do osią gni ęcia celów przewidzianych w artykule 39 ustanawia si ę wspóln ą organizacj ę rynków 
rolnych. 
Zale żnie od produktów, organizacja ta przybiera jedn ą z nast ępuj ących form: 
a) wspólne regu ły konkurencji;  
b) obowi ązkowa koordynacja ró żnych krajowych organizacji rynkowych;  
c) europejska organizacja rynkowa.  
2. Wspólna organizacja, ustanowiona w jednej z postaci przewidzianych w ust ępie 1, mo że 
obejmowa ć wszelkie środki konieczne do osi ągnięcia celów okreś lonych w artykule 39, 
a zw łaszcza regulacj ę cen, subwencje s łu żące produkcji i wprowadzaniu do obrotu ró żnych 
produktów, systemy magazynowania i przewozu oraz wspólne mechanizmy stabilizacji przywozu 
i wywozu.  
Wspólna organizacja ogranicza si ę do osią gania celów okre ślonych w artykule 39 i wyklucza wszelk ą 
dyskryminacj ę mi ędzy producentami lub konsumentami wewn ątrz Unii.  
Wspólna polityka cenowa powinna si ę opiera ć na wspólnych kryteriach i jednolitych metodach 
kalkulacji.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/63
3. Aby umo żliwi ć wspólnej organizacji okre ślonej w ust ępie 1 osi ąganie jej celów, mo że być 
stworzony jeden lub kilka funduszy orientacji i gwarancji rolnej.  
Artyku ł 41  
(dawny artyku ł 35 TWE)  
Do umo żliwienia osi ągni ęcia celów okre ślonych w artykule 39 w ramach wspólnej polityki rolnej 
mog ą by ć zw łaszcza przewidziane środki polegaj ące na: 
a) skutecznej koordynacji wysi łków podejmowanych w dziedzinach kszta łcenia zawodowego, bada ń 
naukowych i upowszechniania wiedzy rolniczej, co mo że obejmowa ć wspólne finansowanie 
projektów lub instytucji;  
b) wspólnym dzia łaniu na rzecz zwi ększania poziomu konsumpcji niektórych produktów.  
Artyku ł 42  
(dawny artyku ł 36 TWE)  
Postanowienia rozdzia łu dotycz ącego regu ł konkurencji stosuj ą si ę do produkcji rolnej i handlu 
produktami rolnymi jedynie w zakresie ustalonym przez Parlament Europejski i Rad ę w ramach 
postanowie ń i zgodnie z procedur ą przewidzian ą w artykule 43 ust ęp 2, z uwzględnieniem celów 
okreś lonych w artykule 39.  
Rada, na wniosek Komisji, mo że zezwoli ć na przyznanie pomocy:  
a) na ochronę gospodarstw znajduj ących się w niekorzystnym po łożeniu ze wzgl ędu na warunki 
strukturalne lub przyrodnicze;  
b) w ramach programów rozwoju gospodarczego.  
Artyku ł 43  
(dawny artyku ł 37 TWE)  
1. Komisja przedstawia wnioski dotycz ące wypracowywania i realizowania wspólnej polityki 
rolnej, w tym zast ąpienia organizacji krajowych przez jedn ą z form wspólnej organizacji 
przewidzian ą w artykule 40 ust ęp 1, jak również wprowadzenia w życie środków 
wyszczególnionych w niniejszym tytule.  
Propozycje te uwzgl ędniaj ą wspó łzale żno ść zagadnie ń rolnych wymienionych w niniejszym tytule.  
2. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, ustanawiaj ą wspólną organizacj ę rynków 
rolnych przewidzian ą w artykule 40 ust ęp 1, jak również inne przepisy niezb ędne dla osi ągni ęcia 
celów wspólnej polityki rolnej i rybo łówstwa.PL C 83/64 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje środki dotycz ące ustalania cen, potr ące ń, pomocy 
i ograniczeń  iloś ciowych, jak równie ż dotycz ące ustalania i przydzia łu wielko ści dopuszczalnych 
po łowów. 
4. Krajowe organizacje rynkowe mog ą zostać zast ąpione wspólną organizacj ą przewidzian ą 
w artykule 40 ust ęp 1, na warunkach okreś lonych w ust ępie 2, je żeli: 
a) wspólna organizacja oferuje Pań stwom Cz łonkowskim sprzeciwiaj ącym si ę temu środkowi 
i dysponuj ącym w łasn ą organizacj ą krajow ą dla okreś lonej produkcji równowa żne gwarancje 
zatrudnienia i poziomu życia zainteresowanych producentów, uwzgl ędniaj ąc harmonogram 
mo żliwych dostosowa ń i potrzebn ą specjalizacj ę; 
b) organizacja ta zapewnia w handlu wewn ątrz Unii warunki podobne do tych, jakie istniej ą na 
rynku krajowym.  
5. Je żeli utworzona jest wspólna organizacja dla niektórych surowców, a nie istnieje jeszcze 
wspólna organizacja dla odpowiednich produktów przetworzonych, surowce te, wykorzystywane 
do produktów przetworzonych przeznaczonych na wywóz do pa ństw trzecich, mog ą być 
przywoż one spoza Unii.  
Artyku ł 44  
(dawny artyku ł 38 TWE)  
Jeżeli w Pa ństwie Cz łonkowskim produkt jest przedmiotem krajowej organizacji rynkowej lub 
regulacji wewn ętrznej o równowa żnym skutku, która wp ływa na pozycj ę konkurencyjn ą produktu 
podobnego w innym Pa ństwie Cz łonkowskim, Pa ństwa Cz łonkowskie stosuj ą w przywozie opłat ę 
wyrównawcz ą na taki produkt pochodz ący z Pa ństwa Cz łonkowskiego, w którym istnieje taka 
organizacja lub regulacja, chyba że Pa ństwo to stosuje op łat ę wyrównawcz ą przy wywozie.  
Komisja ustala wysokość tych op łat na poziomie niezb ędnym do przywrócenia równowagi; mo że 
ona równie ż zezwoli ć na inne środki, ustalaj ąc szczegó ły i warunki.  
TYTU Ł IV  
SWOBODNY PRZEP ŁYW OSÓB, US ŁUG I KAPITA ŁU 
ROZDZIA Ł 1 
PRACOWNICY 
Artyku ł 45  
(dawny artyku ł 39 TWE)  
1. Zapewnia si ę swobod ę przep ływu pracowników wewn ątrz Unii.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/65
2. Swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze wzgl ędu na przynale żno ść 
pa ństwow ą mi ędzy pracownikami Pa ństw Cz łonkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia 
i innych warunków pracy.  
3. Z zastrze żeniem ogranicze ń uzasadnionych wzgl ędami porz ądku publicznego, bezpieczeń stwa 
publicznego i zdrowia publicznego, swoboda ta obejmuje prawo:  
a) ubiegania si ę o rzeczywi ście oferowane miejsca pracy;  
b) swobodnego przemieszczania si ę w tym celu po terytorium Pa ństw Cz łonkowskich;  
c) przebywania w jednym z Pa ństw Cz łonkowskich w celu podj ęcia tam pracy, zgodnie z przepisami 
ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotycz ącymi zatrudniania pracowników tego 
Pa ństwa;  
d) pozostawania na terytorium Pań stwa Cz łonkowskiego po ustaniu zatrudnienia, na warunkach 
ustalonych przez Komisj ę w rozporzą dzeniach. 
4. Postanowienia niniejszego artyku łu nie maj ą zastosowania do zatrudnienia w administracji 
publicznej.  
Artyku ł 46  
(dawny artyku ł 40 TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, uchwalaj ą, w drodze dyrektyw lub rozporz ądze ń, środki 
niezb ędne do wprowadzenia w życie swobodnego przep ływu pracowników w rozumieniu artyku łu 
45, zw łaszcza: 
a) zapewniaj ąc ścis łą wspó łprac ę mi ędzy organami administracji krajowej w łaściwymi do spraw 
pracy;  
b) znosz ąc takie procedury i praktyki administracyjne, jak równie ż terminy dost ępu do wolnych 
miejsc pracy wynikaj ące z prawa krajowego b ądź z wcze śniejszych umów zawartych mi ędzy 
Pa ństwami Cz łonkowskimi, których utrzymanie w mocy stanowi łoby przeszkod ę w liberalizacji 
przep ływu pracowników;  
c) znosz ąc wszelkie terminy i inne ograniczenia przewidziane w prawie krajowym lub wcze śniej 
zawartych umowach mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, które ustanawiaj ą w stosunku do 
pracowników z innych Pa ństw Cz łonkowskich odmienne warunki co do swobodnego wyboru 
zatrudnienia ni ż w stosunku do w łasnych pracowników;  
d) ustanawiaj ąc mechanizmy w łaściwe do zapewnienia wymiany poda ń o prac ę i ofert zatrudnienia 
oraz w celu u łatwienia zachowania równowagi na rynku pracy, na warunkach, które zapobiegają 
powa żnym zagro żeniom dla poziomu życia i zatrudnienia w ró żnych regionach i ga łęziach 
przemys łu.PL C 83/66 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 47  
(dawny artyku ł 41 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie popieraj ą, w ramach wspólnego programu, wymian ę m łodych pracowników. 
Artyku ł 48  
(dawny artyku ł 42 TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, przyjmuj ą 
w dziedzinie zabezpieczenia spo łecznego środki niezb ędne do ustanowienia swobodnego 
przep ływu pracowników; w tym celu Rada ustanawia system umo żliwiaj ący migruj ącym 
pracownikom najemnym i osobom prowadz ącym dzia łalno ść na w łasny rachunek oraz 
uprawnionym osobom od nich zale żnym:  
a) zaliczenie wszystkich okresów uwzgl ędnianych w prawie poszczególnych pa ństw, w celu nabycia 
i zachowania prawa do świadcze ń oraz naliczenia wysoko ści świadcze ń; 
b) wyp łat ę świadcze ń osobom maj ącym miejsce zamieszkania na terytoriach Pa ństw Cz łonkowskich.  
Jeżeli cz łonek Rady uzna, że projekt aktu ustawodawczego, o którym mowa w akapicie pierwszym, 
móg łby narusza ć istotne aspekty jego systemu zabezpieczenia spo łecznego, w szczególno ści jego 
zakres stosowania, koszty lub strukturę finansow ą, lub móg łby narusza ć równowag ę finansow ą tego 
systemu, mo że zażą da ć przed łożenia tej kwestii Radzie Europejskiej. W takim przypadku zwyk ła 
procedura ustawodawcza zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji, w terminie czterech 
miesi ęcy od takiego zawieszenia, Rada Europejska:  
a) odsy ła projekt do Rady, co oznacza zako ńczenie zawieszenia zwyk łej procedury ustawodawczej; 
lub 
b) nie podejmuje żadnych dzia łań lub wyst ępuje do Komisji z wnioskiem o przedstawienie nowego 
wniosku; w tym przypadku, akt pocz ątkowo proponowany uwa ża si ę za nieprzyj ęty. 
ROZDZIA Ł 2 
PRAWO PRZEDSI ĘBIORCZOŚ CI 
Artyku ł 49  
(dawny artyku ł 43 TWE)  
Ograniczenia swobody przedsi ębiorczo ści obywateli jednego Pań stwa Cz łonkowskiego na terytorium 
innego Pa ństwa Cz łonkowskiego s ą zakazane w ramach poni ższych postanowie ń. Zakaz ten 
obejmuje równie ż ograniczenia w tworzeniu agencji, oddzia łów lub filii przez obywateli danego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego, ustanowionych na terytorium innego Pa ństwa Cz łonkowskiego.  
Z zastrze żeniem postanowie ń rozdzia łu dotycz ącego kapita łu, swoboda przedsi ębiorczo ści obejmuje 
podejmowanie i wykonywanie dzia łalnoś ci prowadzonej na w łasny rachunek, jak równie ż zakładanie 
i zarz ądzanie przedsi ębiorstwami, a zw łaszcza spó łkami w rozumieniu artyku łu 54 akapit drugi, na 
warunkach okre ślonych przez ustawodawstwo Pań stwa przyjmuj ącego dla w łasnych obywateli.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/67
Artyku ł 50  
(dawny artyku ł 44 TWE)  
1. W celu urzeczywistnienia swobody przedsi ębiorczo ści w odniesieniu do okre ślonego rodzaju 
dzia łalno ści Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, uchwalaj ą dyrektywy.  
2. Parlament Europejski, Rada i Komisja wykonuj ą funkcje powierzone im na podstawie 
powy ższych postanowie ń, zw łaszcza: 
a) traktuj ąc co do zasady priorytetowo dzia łalno ści, w których swoboda przedsi ębiorczo ści wnosi 
szczególnie korzystny wk ład w rozwój produkcji i handlu;  
b) zapewniaj ąc ścis łą wspó łprac ę mi ędzy w łaściwymi organami administracyjnymi Pa ństw 
Cz łonkowskich w celu poznania szczególnych sytuacji w ró żnych dziedzinach dzia łalno ści 
wewn ątrz Unii;  
c) znosz ąc takie procedury i praktyki administracyjne wynikaj ące z prawa krajowego b ądź 
z wcze śniej zawartych umów mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, których utrzymanie w mocy 
stanowi łoby przeszkod ę dla swobody przedsi ębiorczo ści; 
d) czuwaj ąc, by pracownicy jednego z Pa ństw Cz łonkowskich zatrudnieni na terytorium innego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego mogli pozosta ć na tym terytorium w celu podj ęcia tam dzia łalno ści 
na w łasny rachunek, na tych samych warunkach, które musieliby spełnia ć, gdyby przybyli do tego 
Pa ństwa w chwili, kiedy zamierzali podj ąć tak ą dzia łalność ; 
e) umo żliwiaj ąc nabycie i korzystanie z w łasnoś ci gruntu znajduj ącego si ę na terytorium danego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego przez obywateli Pa ństwa Cz łonkowskiego w zakresie, w jakim nie 
narusza to zasad ustanowionych w artykule 39 ust ęp 2; 
f) znosz ąc stopniowo ograniczenia swobody przedsi ębiorczo ści w ka żdej wchodz ącej w gr ę 
dziedzinie dzia łalnoś ci, z jednej strony — w odniesieniu do warunków tworzenia na 
terytorium Pań stwa Cz łonkowskiego agencji, oddzia łów i filii, a z drugiej — w stosunku do 
warunków wchodzenia personelu g łównego przedsi ębiorstwa w sk ład organów zarz ądzaj ących 
lub nadzorczych agencji, oddzia łów i filii;  
g) koordynuj ąc w niezb ędnym zakresie, w celu zapewnienia ich równowa żno ści, zabezpieczenia 
wymagane w Pań stwach Cz łonkowskich od spó łek w rozumieniu artyku łu 54 akapit drugi dla 
ochrony interesów wspólników i osób trzecich;  
h) zapewniaj ąc, że warunki przedsi ębiorczo ści nie b ędą zak łócane przez pomoc przyznan ą przez 
Pa ństwo Cz łonkowskie.  
Artyku ł 51  
(dawny artyku ł 45 TWE)  
Postanowienia niniejszego rozdzia łu nie maj ą zastosowania do dzia łalnoś ci, która w jednym z Pa ństw 
Cz łonkowskich jest zwi ązana, cho ćby przej ściowo, z wykonywaniem w ładzy publicznej.PL C 83/68 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą wy łączy ć 
niektóre rodzaje dzia łalnoś ci ze stosowania postanowie ń niniejszego rozdzia łu. 
Artyku ł 52  
(dawny artyku ł 46 TWE)  
1. Postanowienia niniejszego rozdzia łu oraz środki podj ęte na ich podstawie nie przes ądzaj ą 
o zastosowaniu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przewiduj ących 
szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione wzgl ędami porz ądku publicznego, 
bezpiecze ństwa publicznego lub zdrowia publicznego.  
2. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, uchwalaj ą 
dyrektywy w celu koordynacji powy ższych postanowie ń. 
Artyku ł 53  
(dawny artyku ł 47 TWE)  
1. W celu u łatwienia podejmowania i wykonywania dzia łalnoś ci prowadzonej na w łasny rachunek 
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, uchwalaj ą 
dyrektywy zmierzaj ące do wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów 
potwierdzaj ących posiadanie kwalifikacji oraz do koordynacji przepisów ustawowych, 
wykonawczych i administracyjnych Pa ństw Cz łonkowskich dotycz ących podejmowania 
i wykonywania dzia łalnoś ci prowadzonej na w łasny rachunek.  
2. W odniesieniu do zawodów medycznych i paramedycznych oraz farmaceutycznych, stopniowe 
znoszenie ogranicze ń zale ży od koordynacji warunków ich wykonywania w ró żnych Pa ństwach 
Cz łonkowskich.  
Artyku ł 54  
(dawny artyku ł 48 TWE)  
Na potrzeby stosowania postanowie ń niniejszego rozdzia łu spó łki założ one zgodnie 
z ustawodawstwem Pań stwa Cz łonkowskiego i maj ące swoj ą statutow ą siedzib ę, zarz ąd lub 
główne przedsi ębiorstwo wewn ątrz Unii s ą traktowane jak osoby fizyczne maj ące obywatelstwo 
Pa ństwa Cz łonkowskiego.  
Przez spółki rozumie si ę spó łki prawa cywilnego lub handlowego, a tak że spó łdzielnie oraz inne 
osoby prawne prawa publicznego lub prywatnego, z wyj ątkiem tych, których dzia łalno ść nie jest 
nastawiona na osi ąganie zysków.  
Artyku ł 55  
(dawny artyku ł 294 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie przyznaj ą traktowanie narodowe obywatelom innych Pa ństw Cz łonkowskich 
w odniesieniu do udzia łu finansowego w kapitale spó łek w rozumieniu artyku łu 54, bez uszczerbku 
dla stosowania innych postanowień Traktatów.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/69
ROZDZIA Ł 3 
US ŁUGI 
Artyku ł 56  
(dawny artyku ł 49 TWE)  
W ramach poni ższych postanowie ń ograniczenia w swobodnym świadczeniu us ług wewną trz Unii s ą 
zakazane w odniesieniu do obywateli Pa ństw Cz łonkowskich maj ących swe przedsi ębiorstwo 
w Pa ństwie Cz łonkowskim innym ni ż pa ństwo odbiorcy świadczenia.  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą 
rozszerzy ć korzy ści wynikaj ące z postanowie ń niniejszego rozdzia łu na obywateli pa ństwa trzeciego 
świadcz ących us ługi i maj ących swe przedsi ębiorstwa wewn ątrz Unii.  
Artyku ł 57  
(dawny artyku ł 50 TWE)  
Us ługami w rozumieniu Traktatów s ą świadczenia wykonywane zwykle za wynagrodzeniem 
w zakresie, w jakim nie s ą obj ęte postanowieniami o swobodnym przep ływie towarów, kapita łu 
i osób. 
Us ługi obejmuj ą zw łaszcza: 
a) dzia łalność o charakterze przemys łowym; 
b) działalność o charakterze handlowym;  
c) działalność rzemie ślnicz ą; 
d) wykonywanie wolnych zawodów.  
Z zastrze żeniem postanowień rozdzia łu dotycz ącego prawa przedsi ębiorczo ści, świadcz ący us ług ę 
mo że, w celu spe łnienia świadczenia, wykonywa ć przej ściowo dzia łalno ść w Pa ństwie Cz łonkowskim 
świadczenia na tych samych warunkach, jakie pa ństwo to nak łada na w łasnych obywateli.  
Artyku ł 58  
(dawny artyku ł 51 TWE)  
1. Swobod ę przep ływu us ług w dziedzinie transportu reguluj ą postanowienia tytu łu dotycz ącego 
transportu.  
2. Liberalizacja us ług bankowych i ubezpieczeniowych zwi ązanych z przep ływem kapita łu jest 
realizowana w zgodzie z liberalizacj ą przep ływu kapita łu.PL C 83/70 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 59  
(dawny artyku ł 52 TWE)  
1. W celu zapewnienia liberalizacji okre ślonej us ługi Parlament Europejski i Rada przyjmuj ą 
dyrektywy, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji z Komitetem 
Ekonomiczno-Spo łecznym.  
2. W odniesieniu do dyrektyw okre ślonych w ust ępie 1 w zasadzie nale ży dawa ć pierwszeń stwo 
us ługom, które bezpo średnio wp ływaj ą na koszty produkcji lub których liberalizacja przyczynia si ę 
do u łatwienia handlu towarami.  
Artyku ł 60  
(dawny artyku ł 53 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie dok ładaj ą stara ń w celu zliberalizowania us ług w zakresie wykraczaj ącym 
poza zobowi ązanie wynikaj ące z dyrektyw uchwalonych na podstawie artyku łu 59 ustę p 1, je śli ich 
ogólna sytuacja gospodarcza i sytuacja w danym sektorze na to pozwalaj ą. 
W tym celu Komisja kieruje zalecenia do zainteresowanych Pa ństw Cz łonkowskich. 
Artyku ł 61  
(dawny artyku ł 54 TWE)  
Dopóki ograniczenia w swobodnym świadczeniu us ług nie zostan ą zniesione, ka żde z Pa ństw 
Cz łonkowskich stosuje je do wszystkich świadcz ących us ługi, o których mowa w artykule 56 
akapit pierwszy, bez wzgl ędu na przynale żno ść pa ństwow ą lub miejsce zamieszkania.  
Artyku ł 62  
(dawny artyku ł 55 TWE)  
Postanowienia artyku łów 51–54 maj ą zastosowanie do spraw uregulowanych w niniejszym 
rozdziale.  
ROZDZIA Ł 4 
KAPITA Ł I P ŁATNO ŚCI 
Artyku ł 63  
(dawny artyku ł 56 TWE)  
1. W ramach postanowie ń niniejszego rozdzia łu zakazane s ą wszelkie ograniczenia w przep ływie 
kapita łu mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi a pa ństwami 
trzecimi.  
2. W ramach postanowie ń niniejszego rozdzia łu zakazane s ą wszelkie ograniczenia 
w pł atno ściach mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi 
a pa ństwami trzecimi.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/71
Artyku ł 64  
(dawny artyku ł 57 TWE)  
1. Artyku ł 63 nie narusza ogranicze ń istniej ących 31 grudnia 1993 roku w stosunku do pa ństw 
trzecich na mocy prawa krajowego lub prawa Unii w odniesieniu do przep ływu kapita łu do lub 
z pa ństw trzecich, gdy dotycz ą inwestycji bezpo średnich, w tym inwestycji w nieruchomo ści, 
zwi ązanych z przedsi ębiorczo ścią, świadczeniem us ług finansowych lub dopuszczaniem papierów 
warto ściowych na rynki kapita łowe. W stosunku do ograniczeń  istniej ących na mocy prawa 
krajowego w Bu łgarii, Estonii i na W ęgrzech odno śną datą jest 31 grudnia 1999 roku.  
2. D ążąc do urzeczywistnienia w mo żliwie najszerszym zakresie celu swobodnego przep ływu 
kapita łu mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi a pa ństwami trzecimi i bez uszczerbku dla innych 
rozdzia łów Traktatów, Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, przyjmuj ą środki dotycz ące przep ływu kapita łu do lub z pa ństw trzecich, gdy 
dotycz ą inwestycji bezpo średnich, w tym inwestycji w nieruchomo ści, zwi ązanych 
z przedsi ębiorczo ścią, świadczeniem us ług finansowych lub dopuszczaniem papierów 
warto ściowych na rynki kapita łowe. 
3. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 2, jedynie Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze 
specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, mo że przyj ąć 
środki, które w prawie Unii stanowią krok wstecz w odniesieniu do liberalizacji przep ływu 
kapita łu do lub z pa ństw trzecich.  
Artyku ł 65  
(dawny artyku ł 58 TWE)  
1. Artyku ł 63 nie narusza prawa Pa ństw Cz łonkowskich do:  
a) stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktuj ących odmiennie podatników 
ze wzgl ędu na ró żne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapita łu; 
b) podejmowania wszelkich środków niezb ędnych do zapobiegania naruszeniom ich ustaw i aktów 
wykonawczych, zw łaszcza w sferze podatkowej i w dziedzinie nadzoru ostro żno ściowego nad 
instytucjami finansowymi lub ustanowienia procedur deklarowania przep ływu kapita łu do celów 
informacji administracyjnej b ądź statystycznej lub podejmowania środków uzasadnionych 
powodami zwi ązanymi z porzą dkiem publicznym lub bezpiecze ństwem publicznym.  
2. Niniejszy rozdzia ł nie przes ądza o mo żliwo ści stosowania ogranicze ń w dziedzinie prawa 
przedsi ębiorczo ści zgodnych z Traktatami.  
3. Środki i procedury okre ślone w ust ępach 1 i 2 nie powinny stanowi ć arbitralnej dyskryminacji 
ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przep ływie kapita łu i p łatno ści w rozumieniu artyku łu 63.PL C 83/72 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
4. W przypadku braku środków przewidzianych w artykule 64 ust ęp 3 Komisja, lub w przypadku 
braku decyzji Komisji w terminie trzech miesi ęcy od z łożenia wniosku przez odno śne Pa ństwo 
Cz łonkowskie, Rada mo że przyj ąć decyzj ę stwierdzaj ącą, że ograniczaj ące środki podatkowe 
przyj ęte przez Pa ństwo Cz łonkowskie, wobec jednego lub wi ększej liczby pa ństw trzecich uwa ża 
się za zgodne z Traktatami, o ile s ą one uzasadnione ze wzgl ędu na jeden z celów Unii i s ą zgodne 
z prawidł owym funkcjonowaniem rynku wewn ętrznego. Rada stanowi jednomy ślnie na wniosek 
Pa ństwa Cz łonkowskiego.  
Artyku ł 66  
(dawny artyku ł 59 TWE)  
Jeżeli, w wyj ątkowych okoliczno ściach, przep ływ kapita łu do lub z pa ństw trzecich powoduje lub 
mo że spowodowa ć powa żne trudno ści w funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Rada, 
stanowi ąc na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, mo że podj ąć 
wobec pa ństw trzecich środki ochronne na okres nieprzekraczają cy sze ściu miesi ęcy, o ile środki te 
są bezwzgl ędnie konieczne.  
TYTU Ł V  
PRZESTRZE Ń WOLNO ŚCI, BEZPIECZE ŃSTWA I SPRAWIEDLIWO ŚCI 
ROZDZIA Ł 1 
POSTANOWIENIA OGÓLNE 
Artyku ł 67  
(dawny artyku ł 61 TWE i dawny artyku ł 29 TUE)  
1. Unia stanowi przestrze ń wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści w poszanowaniu praw 
podstawowych oraz róż nych systemów i tradycji prawnych Pa ństw Cz łonkowskich. 
2. Unia zapewnia brak kontroli osób na granicach wewn ętrznych i rozwija wspóln ą polityk ę 
w dziedzinie azylu, imigracji i kontroli granic zewn ętrznych, opart ą na solidarno ści mi ędzy 
Pa ństwami Cz łonkowskimi i sprawiedliw ą wobec obywateli pa ństw trzecich. Do celów niniejszego 
tytu łu, bezpa ństwowcy są traktowani jak obywatele pa ństw trzecich.  
3. Unia dok łada stara ń, aby zapewni ć wysoki poziom bezpiecze ństwa za pomoc ą środków 
zapobiegaj ących przest ępczo ści, rasizmowi i ksenofobii oraz zwalczaj ących te zjawiska, a tak że za 
pomoc ą środków s łu żących koordynacji i wspó łpracy organów policyjnych i s ądowych oraz innych 
właściwych organów, a tak że za pomoc ą wzajemnego uznawania orzecze ń s ądowych w sprawach 
karnych i, w miar ę potrzeby, przez zbli żanie przepisów karnych.  
4. Unia u łatwia dost ęp do wymiaru sprawiedliwo ści, w szczególno ści przez zasad ę wzajemnego 
uznawania orzecze ń s ądowych i pozas ądowych w sprawach cywilnych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/73
Artyku ł 68  
Rada Europejska okre śla strategiczne wytyczne planowania prawodawczego i operacyjnego 
w przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści. 
Artyku ł 69  
Parlamenty narodowe zapewniaj ą zgodno ść wniosków i inicjatyw ustawodawczych przedk ładanych 
w ramach rozdzia łów 4 i 5 z zasad ą pomocniczo ści, zgodnie z Protoko łem w sprawie stosowania 
zasad pomocniczo ści i proporcjonalnoś ci. 
Artyku ł 70  
Bez uszczerbku dla artyku łów 258, 259 i 260, Rada, na wniosek Komisji, mo że przyj ąć środki 
ustanawiaj ące warunki dokonywania przez Pa ństwa Cz łonkowskie, we wspó łpracy z Komisj ą, 
obiektywnej i bezstronnej oceny wprowadzania w życie przez w ładze Pa ństw Cz łonkowskich 
polityk Unii, o których mowa w niniejszym tytule, w szczególno ści w celu sprzyjania pe łnemu 
stosowaniu zasady wzajemnego uznawania. Parlament Europejski oraz parlamenty narodowe s ą 
informowane o tre ści i wynikach tej oceny.  
Artyku ł 71  
(dawny artyku ł 36 TUE)  
W ramach Rady ustanawia si ę sta ły komitet w celu zapewnienia wewn ątrz Unii wspierania 
i wzmacniania wspó łpracy operacyjnej w zakresie bezpiecze ństwa wewnę trznego. Bez uszczerbku 
dla artyku łu 240, u łatwia on koordynacj ę dzia łań w łaściwych organów Pa ństw Cz łonkowskich. 
Przedstawiciele zainteresowanych organów i jednostek organizacyjnych Unii mog ą uczestniczy ć 
w pracach komitetu. Parlament Europejski oraz parlamenty narodowe s ą informowane o pracach 
komitetu.  
Artyku ł 72  
(dawny artyku ł 64 ust ęp 1 TWE i dawny artyku ł 33 TUE)  
Niniejszy tytu ł nie narusza wykonywania przez Pa ństwa Cz łonkowskie obowi ązków dotycz ących 
utrzymania porz ądku publicznego i ochrony bezpieczeń stwa wewn ętrznego.  
Artyku ł 73  
Pa ństwa Cz łonkowskie mog ą organizowa ć mi ędzy sob ą i na swoj ą odpowiedzialno ść uznane przez 
nie za stosowne formy wspó łpracy i koordynacji mi ędzy w łaściwymi słu żbami ich administracji 
odpowiedzialnymi za zapewnienie bezpiecze ństwa narodowego.PL C 83/74 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 74  
(dawny artyku ł 66 TWE)  
Rada przyjmuje środki w celu zapewnienia wspó łpracy administracyjnej mi ędzy w łaściwymi s łużbami 
Pa ństw Cz łonkowskich w dziedzinach, o których mowa w niniejszym tytule, jak równie ż mi ędzy 
tymi słu żbami a Komisj ą. Rada stanowi na wniosek Komisji, z zastrze żeniem artyku łu 76, i po 
konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
Artyku ł 75  
(dawny artyku ł 60 TWE)  
Jeżeli wymaga tego realizacja celów, o których mowa w artykule 67, w odniesieniu do zapobiegania 
terroryzmowi i dzia łalno ści powi ązanej oraz zwalczania tych zjawisk, Parlament Europejski i Rada, 
stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, okreś laj ą ramy 
środków administracyjnych dotycz ących przep ływu kapita łu i pł atno ści, takich jak zamro żenie 
funduszy, aktywów finansowych lub zysków z dzia łalno ści gospodarczej, które nale żą do osób 
fizycznych lub prawnych, grup lub innych podmiotów innych ni ż pa ństwa, są w ich posiadaniu 
lub dyspozycji.  
Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje środki w celu wdro żenia ram, o których mowa w akapicie 
pierwszym.  
Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawieraj ą niezb ędne przepisy w zakresie gwarancji 
prawnych. 
Artyku ł 76  
Akty, o których mowa w rozdzia łach 4 i 5, jak również środki, o których mowa w artykule 74, które 
zapewniaj ą wspó łprac ę administracyjn ą w dziedzinach, o których mowa w tych rozdzia łach, s ą 
przyjmowane:  
a) na wniosek Komisji; lub  
b) z inicjatywy jednej czwartej Pa ństw Cz łonkowskich.  
ROZDZIA Ł 2 
POLITYKI DOTYCZ ĄCE KONTROLI GRANICZNEJ, AZYLU I IMIGRACJI  
Artyku ł 77  
(dawny artyku ł 62 TWE)  
1. Unia rozwija polityk ę maj ącą na celu:  
a) zapewnienie braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezale żnie od ich obywatelstwa, przy 
przekraczaniu przez nie granic wewn ętrznych;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/75
b) zapewnienie kontroli osób i skutecznego nadzoru przy przekraczaniu granic zewn ętrznych;  
c) stopniowe wprowadzanie zintegrowanego systemu zarz ądzania granicami zewn ętrznymi.  
2. Do celów ust ępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, przyjmuj ą środki dotycz ące: 
a) wspólnej polityki w zakresie wiz i innych dokumentów uprawniających do krótkiego pobytu;  
b) kontroli, którym podlegaj ą osoby przekraczaj ące granice zewn ętrzne;  
c) warunków swobodnego przemieszczania si ę obywateli pa ństw trzecich, w krótkim okresie, na 
terytorium Unii;  
d) wszelkich środków niezb ędnych dla stopniowego wprowadzania zintegrowanego systemu 
zarz ądzania granicami zewn ętrznymi;  
e) braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezale żnie od ich obywatelstwa, przy przekraczaniu przez nie 
granic wewn ętrznych.  
3. Je żeli działanie Unii okazuje si ę niezb ędne do u łatwienia wykonywania prawa, o którym mowa 
w artykule 20 ust ęp 2 litera a), a Traktaty nie przewiduj ą stosownych uprawnie ń do dzia łania w tym 
zakresie, Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, mo że przyj ąć przepisy 
dotycz ące paszportów, dowodów to żsamo ści, dokumentów pobytowych lub jakichkolwiek innych 
podobnych dokumentów. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
4. Niniejszy artyku ł nie narusza kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich w odniesieniu do 
geograficznego wytyczania ich granic, zgodnie z prawem mi ędzynarodowym. 
Artyku ł 78  
(dawny artyku ł 63 punkty 1 i 2 oraz artyku ł 64 ust ęp 2 TWE)  
1. Unia rozwija wspóln ą polityk ę w dziedzinie azylu, ochrony uzupe łniaj ącej i tymczasowej 
ochrony, maj ącą na celu przyznanie odpowiedniego statusu ka żdemu obywatelowi pa ństwa 
trzeciego wymagaj ącemu mi ędzynarodowej ochrony oraz maj ąc ą na celu zapewnienie 
przestrzegania zasady  non–refoulement . Polityka ta musi by ć zgodna z Konwencj ą genewską z dnia 
28 lipca 1951 roku i Protoko łem z dnia 31 stycznia 1967 roku dotycz ącymi statusu uchod źców, jak 
równie ż z innymi odpowiednimi traktatami.  
2. Do celów ust ępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, przyjmuj ą środki dotycz ące wspólnego europejskiego systemu azylowego 
obejmuj ącego:  
a) jednolity status azylu dla obywateli pa ństw trzecich, obowi ązuj ący w ca łej Unii;  
b) jednolity status ochrony uzupe łniaj ącej dla obywateli pa ństw trzecich, którzy nie uzyskawszy 
azylu europejskiego, wymagaj ą mi ędzynarodowej ochrony;PL C 83/76 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
c) wspólny system tymczasowej ochrony wysiedle ńców, na wypadek masowego nap ływu;  
d) wspólne procedury przyznawania i pozbawiania jednolitego statusu azylu lub ochrony 
uzupe łniaj ącej; 
e) kryteria i mechanizmy ustalania Pa ństwa Cz łonkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrywanie 
wniosku o udzielenie azylu lub ochrony uzupe łniaj ącej; 
f) normy dotycz ące warunków przyjmowania osób ubiegaj ących si ę o azyl lub o ochron ę 
uzupe łniaj ącą; 
g) partnerstwo i wspó łprac ę z pa ństwami trzecimi w celu zarz ądzania przep ływami osób 
ubiegaj ących si ę o azyl lub o ochron ę uzupe łniaj ącą lub tymczasową . 
3. W przypadku gdy jedno lub wi ęcej Pa ństw Cz łonkowskich znajdzie si ę w nadzwyczajnej 
sytuacji charakteryzuj ącej si ę nag łym nap ływem obywateli pa ństw trzecich, Rada, na wniosek 
Komisji, mo że przyj ąć środki tymczasowe na korzy ść zainteresowanego Pa ństwa lub Pa ństw 
Cz łonkowskich. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
Artyku ł 79  
(dawny artyku ł 63 punkty 3 i 4 TWE)  
1. Unia rozwija wspóln ą polityk ę imigracyjn ą maj ącą na celu zapewnienie, na ka żdym etapie, 
skutecznego zarz ądzania przep ływami migracyjnymi, sprawiedliwego traktowania obywateli pa ństw 
trzecich przebywaj ących legalnie w Pa ństwach Cz łonkowskich, a tak że zapobieganie nielegalnej 
imigracji i handlowi lud źmi oraz wzmocnione ich zwalczanie.  
2. Do celów ust ępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, przyjmuj ą środki w nast ępuj ących dziedzinach: 
a) warunki wjazdu i pobytu, jak równie ż normy dotycz ące procedur wydawania przez Pań stwa 
Cz łonkowskie długoterminowych wiz i dokumentów pobytowych, w tym do celów łączenia 
rodzin;  
b) okre ślenie praw obywateli pa ństw trzecich przebywaj ących legalnie w Pa ństwie Cz łonkowskim, 
w tym warunków dotycz ących swobody przemieszczania si ę i pobytu w innych Pań stwach 
Cz łonkowskich;  
c) nielegalna imigracja i nielegalny pobyt, w tym wydalanie i odsy łanie osób przebywaj ących 
nielegalnie;  
d) zwalczanie handlu lud źmi, w szczególno ści kobietami i dzie ćmi. 
3. Unia mo że zawrze ć z pa ństwami trzecimi umowy o readmisji obywateli pa ństw trzecich, 
którzy nie spe łniaj ą warunków wjazdu, obecno ści lub pobytu na terytorium jednego z Pa ństw 
Cz łonkowskich lub przestali je spe łnia ć, do pa ństw pochodzenia lub pa ństw, z których oni 
przybywaj ą.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/77
4. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą 
ustanowi ć środki zach ęcaj ące i wspieraj ące dzia łania Pa ństw Cz łonkowskich, podejmowane w celu 
popierania integracji obywateli pa ństw trzecich przebywaj ących legalnie na ich terytoriach, 
z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw 
Cz łonkowskich. 
5. Niniejszy artyku ł nie narusza prawa Pa ństw Cz łonkowskich do ustalania wielko ści nap ływu 
obywateli pa ństw trzecich przybywaj ących z pa ństw trzecich na ich terytorium w poszukiwaniu 
pracy najemnej lub na własny rachunek.  
Artyku ł 80  
Polityki Unii, o których mowa w niniejszym rozdziale, oraz ich wprowadzanie w życie podlegaj ą 
zasadzie solidarno ści i sprawiedliwego podziału odpowiedzialno ści mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi, w tym równie ż na p łaszczyź nie finansowej. Akty Unii przyj ęte na podstawie 
niniejszego rozdzia łu zawieraj ą, w ka żdym niezb ędnym przypadku, odpowiednie środki w celu 
zastosowania tej zasady.  
ROZDZIA Ł 3 
WSPÓ ŁPRACA S ĄDOWA W SPRAWACH CYWILNYCH  
Artyku ł 81  
(dawny artyku ł 65 TWE)  
1. Unia rozwija wspó łprac ę s ądow ą w sprawach cywilnych maj ących skutki transgraniczne, 
w oparciu o zasad ę wzajemnego uznawania orzecze ń s ądowych i pozas ądowych. Współpraca ta 
mo że obejmowa ć przyjmowanie ś rodków w celu zbli żenia przepisów ustawowych i wykonawczych 
Pa ństw Cz łonkowskich.  
2. Do celów ust ępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, przyjmuj ą, w szczególno ści, je żeli jest to niezb ędne do prawid łowego 
funkcjonowania rynku wewn ętrznego, środki maj ące na celu zapewnienie:  
a) wzajemnego uznawania i wykonywania przez Pa ństwa Cz łonkowskie orzecze ń s ądowych 
i pozas ądowych;  
b) transgranicznego dor ęczania i zawiadamiania o aktach s ądowych i pozas ądowych;  
c) zgodno ści norm maj ących zastosowanie w Pa ństwach Cz łonkowskich w przypadku kolizji 
przepisów i sporów o w łaściwo ść; 
d) wspó łpracy w zakresie gromadzenia dowodów;  
e) skutecznego dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści; 
f) usuwania przeszkód utrudniaj ących prawid łowy przebieg procedur cywilnych, wspieraj ąc w razie 
potrzeby zgodno ść zasad procedury cywilnej maj ących zastosowanie w Pa ństwach 
Cz łonkowskich;PL C 83/78 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
g) rozwoju alternatywnych metod rozstrzygania sporów;  
h) wspierania szkolenia s ędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwo ści. 
3. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 2, ś rodki dotycz ące prawa rodzinnego maj ące skutki 
transgraniczne s ą ustanawiane przez Rad ę stanowią cą zgodnie ze specjaln ą procedur ą 
ustawodawcz ą. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
Rada, na wniosek Komisji, mo że przyj ąć decyzj ę okreś laj ącą te aspekty prawa rodzinnego maj ące 
skutki transgraniczne, które mog ą być przedmiotem aktów przyjmowanych w drodze zwyk łej 
procedury ustawodawczej. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
Wniosek, o którym mowa w akapicie drugim, jest przekazywany parlamentom narodowym. 
W przypadku gdy parlament narodowy notyfikuje swój sprzeciw w terminie sze ściu miesi ęcy od 
takiego przekazania, decyzja nie zostaje przyj ęta. W przypadku braku sprzeciwu Rada mo że przyj ąć 
tak ą decyzj ę. 
ROZDZIA Ł 4 
WSPÓ ŁPRACA WYMIARÓW SPRAWIEDLIWO ŚCI W SPRAWACH KARNYCH  
Artyku ł 82  
(dawny artyku ł 31 TUE)  
1. Wspó łpraca wymiarów sprawiedliwo ści w sprawach karnych w Unii opiera si ę na zasadzie 
wzajemnego uznawania wyroków i orzecze ń s ądowych oraz obejmuje zbli żanie przepisów 
ustawowych i wykonawczych Pań stw Cz łonkowskich w dziedzinach, o których mowa w ust ępie 2 
i w artykule 83.  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, przyjmuj ą 
środki maj ące na celu:  
a) ustanowienie zasad i procedur zapewniaj ących uznawanie w ca łej Unii wszystkich form wyroków 
i orzecze ń s ądowych;  
b) zapobieganie sporom o jurysdykcj ę mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi i ich rozstrzyganie;  
c) wspieranie szkolenia s ędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwo ści; 
d) u łatwianie wspó łpracy mi ędzy organami s ądowymi lub równowa żnymi organami Pań stw 
Cz łonkowskich w ramach ścigania karnego i wykonywania orzecze ń.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/79
2. W zakresie niezb ędnym dla u łatwienia wzajemnego uznawania wyroków i orzecze ń s ądowych, 
jak również wspó łpracy policyjnej i wymiarów sprawiedliwo ści w sprawach karnych o wymiarze 
transgranicznym, Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze dyrektyw zgodnie ze zwyk łą 
procedur ą ustawodawcz ą, mog ą ustanawia ć normy minimalne. Normy takie uwzgl ędniaj ą róż nice 
mi ędzy tradycjami i systemami prawnymi Pa ństw Cz łonkowskich. 
Dotycz ą one: 
a) wzajemnego dopuszczania dowodów mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi;  
b) praw jednostek w post ępowaniu karnym;  
c) praw ofiar przestępstw; 
d) innych szczególnych aspektów post ępowania karnego, okreś lonych uprzednio przez Rad ę 
w drodze decyzji; przyjmuj ąc tak ą decyzj ę, Rada stanowi jednomyś lnie po uzyskaniu zgody 
Parlamentu Europejskiego.  
Przyj ęcie minimalnych norm, o których mowa w niniejszym ust ępie, nie stanowi przeszkody dla 
Pa ństw Cz łonkowskich w utrzymaniu lub ustanowieniu wy ższego poziomu ochrony osób.  
3. Je żeli cz łonek Rady uzna, że projekt dyrektywy, o której mowa w ust ępie 2, móg łby narusza ć 
podstawowe aspekty jego systemu wymiaru sprawiedliwoś ci w sprawach karnych, mo że za żąda ć 
przed ło żenia tej kwestii Radzie Europejskiej. W takim przypadku zwyk ła procedura ustawodawcza 
zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku konsensusu Rada Europejska, 
w terminie czterech miesi ęcy od takiego zawieszenia, odsy ła projekt do Rady, co oznacza 
zako ńczenie zawieszenia zwyk łej procedury ustawodawczej.  
W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewi ęć 
Pa ństw Cz łonkowskich pragnie ustanowić wzmocnion ą wspó łprac ę na podstawie danego projektu 
dyrektywy, informuj ą one o tym Parlament Europejski, Rad ę i Komisj ę. W takim przypadku uznaje 
się, że upowa żnienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy, o którym mowa w artykule 20 ust ęp 2 
Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 329 ust ęp 1 niniejszego Traktatu, zosta ło udzielone 
i stosuje si ę postanowienia dotycz ące wzmocnionej wspó łpracy.  
Artyku ł 83  
(dawny artyku ł 31 TUE)  
1. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze dyrektyw zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, mog ą ustanowi ć normy minimalne odnosz ące si ę do okre ślania przest ępstw oraz 
kar w dziedzinach szczególnie powa żnej przestępczoś ci o wymiarze transgranicznym, wynikaj ące 
z rodzaju lub skutków tych przest ępstw lub ze szczególnej potrzeby wspólnego ich zwalczania.PL C 83/80 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Powy ższe dziedziny przest ępczo ści s ą nast ępuj ące: terroryzm, handel lud źmi oraz seksualne 
wykorzystywanie kobiet i dzieci, nielegalny handel narkotykami, nielegalny handel broni ą, pranie 
pieni ędzy, korupcja, fa łszowanie środków p łatniczych, przest ępczo ść komputerowa i przest ępczo ść 
zorganizowana.  
W zale żno ści od rozwoju przest ępczo ści Rada mo że przyj ąć decyzj ę okreś laj ąc ą inne dziedziny 
przest ępczo ści spe łniaj ące kryteria, o których mowa w niniejszym ust ępie. Rada stanowi 
jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.  
2. Je żeli zbli żanie przepisów ustawowych i wykonawczych Pań stw Cz łonkowskich w sprawach 
karnych oka że si ę niezb ędne w celu zapewnienia skutecznego wprowadzania w życie polityki Unii 
w dziedzinie, która sta ła si ę przedmiotem środków harmonizuj ących, dyrektywy mog ą ustanowi ć 
normy minimalne odnosz ące si ę do okreś lania przest ępstw oraz kar w danej dziedzinie. Dyrektywy 
te przyjmuje si ę zgodnie ze zwyk łą lub specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, tak ą samą jak procedura 
stosowana do przyjmowania stosownych ś rodków harmonizuj ących, bez uszczerbku dla artyku łu 76.  
3. Je żeli cz łonek Rady uzna, że projekt dyrektywy, o której mowa w ust ępie 1 lub 2, móg łby 
narusza ć podstawowe aspekty jego systemu wymiaru sprawiedliwo ści w sprawach karnych, mo że 
zażą da ć przed łożenia tej kwestii Radzie Europejskiej. W takim przypadku zwyk ła procedura 
ustawodawcza zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku konsensusu Rada 
Europejska, w terminie czterech miesię cy od takiego zawieszenia, odsy ła projekt do Rady, co oznacza 
zako ńczenie zawieszenia zwyk łej procedury ustawodawczej.  
W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewi ęć 
Pa ństw Cz łonkowskich pragnie ustanowić wzmocnion ą wspó łprac ę na podstawie danego projektu 
dyrektywy, informuj ą one o tym Parlament Europejski, Rad ę i Komisj ę. W takim przypadku uznaje 
się, że upowa żnienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy, o którym mowa w artykule 20 ust ęp 2 
Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 329 ust ęp 1 niniejszego Traktatu, zosta ło udzielone 
i stosuje si ę postanowienia dotycz ące wzmocnionej wspó łpracy.  
Artyku ł 84  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą 
ustanowi ć środki w celu promowania i wspierania dzia łania Pa ństw Cz łonkowskich w dziedzinie 
zapobiegania przestępczo ści, z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych 
i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich.  
Artyku ł 85  
(dawny artyku ł 31 TUE)  
1. Zadaniem Eurojust jest wspieranie oraz wzmacnianie koordynacji i wspó łpracy mi ędzy 
krajowymi organami śledczymi i organami ścigania w odniesieniu do powa żnej przestępczo ści, 
która dotyka dwóch lub wi ęcej Pa ństw Cz łonkowskich lub która wymaga wspólnego ścigania, 
w oparciu o operacje przeprowadzane i informacje dostarczane przez organy Pa ństw 
Cz łonkowskich i Europol.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/81
W zwi ązku z tym Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą 
procedur ą ustawodawcz ą, okreś laj ą struktur ę, funkcjonowanie oraz zakres dzia łań i zada ń Eurojust. 
Zadania te mog ą obejmowa ć: 
a) wszczynanie śledztwa oraz wyst ępowanie z wnioskiem o wszcz ęcie ścigania prowadzonego przez 
właściwe organy krajowe, w szczególno ści dotycz ącego przestępstw przeciwko interesom 
finansowym Unii;  
b) koordynacj ę śledztw i ścigania, o których mowa w literze a);  
c) wzmacnianie wspó łpracy s ądowej, w tym przez rozstrzyganie sporów o w łaściwo ść i ścis łą 
wspó łprac ę z Europejsk ą Sieci ą S ądow ą. 
Rozporz ądzenia te okre ślaj ą tak że warunki uczestnictwa Parlamentu Europejskiego i parlamentów 
narodowych w ocenie dzia łalnoś ci Eurojust.  
2. W ramach ścigania, o którym mowa w ust ępie 1, i bez uszczerbku dla artyku łu 86, czynno ści 
urz ędowe w post ępowaniu s ądowym s ą dokonywane przez w łaściwych urz ędników krajowych.  
Artyku ł 86  
1. W celu zwalczania przest ępstw przeciwko interesom finansowym Unii Rada, stanowi ąc 
w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, mo że ustanowi ć 
Prokuratur ę Europejsk ą w oparciu o Eurojust. Rada stanowi jednomy ślnie po uzyskaniu zgody 
Parlamentu 
Europejskiego.  
W przypadku braku jednomy ślno ści grupa co najmniej dziewi ęciu Pa ństw Cz łonkowskich mo że 
wyst ąpi ć z wnioskiem o przekazanie projektu rozporz ądzenia Radzie Europejskiej. W takim 
przypadku procedura w Radzie zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku 
konsensusu Rada Europejska, w terminie czterech miesi ęcy od takiego zawieszenia, odsy ła projekt 
Radzie do przyj ęcia.  
W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewi ęć 
Pa ństw Cz łonkowskich pragnie ustanowić wzmocnion ą wspó łprac ę na podstawie danego projektu 
rozporz ądzenia, informuj ą one o tym Parlament Europejski, Rad ę i Komisj ę. W takim przypadku 
uznaje si ę, że upowa żnienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy, o którym mowa w artykule 20 
ust ęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 329 ust ęp 1 niniejszego Traktatu, zosta ło udzielone 
i stosuje si ę postanowienia w sprawie wzmocnionej współpracy.  
2. Prokuratura Europejska jest w łaściwa do spraw dochodzenia, ścigania i stawiania przed s ądem, 
w stosownych przypadkach w powi ązaniu z Europolem, sprawców i wspó łsprawców przest ępstw 
przeciwko interesom finansowym Unii, okre ślonych w rozporzą dzeniu przewidzianym w ust ępie 1. 
Prokuratura Europejska jest w łaściwa do wnoszenia przed w łaściwe s ądy Pa ństw Cz łonkowskich 
publicznego oskar żenia w odniesieniu do tych przest ępstw.PL C 83/82 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
3. Rozporz ądzenia, o których mowa w ustę pie 1, okreś laj ą statut Prokuratury Europejskiej, 
warunki wype łniania jej funkcji, zasady proceduralne maj ące zastosowanie do jej dzia łań, jak 
równie ż zasady dopuszczalno ści dowodów oraz zasady są dowej kontroli czynno ści procesowych 
podj ętych przez ni ą przy wype łnianiu jej funkcji.  
4. Rada Europejska mo że, jednocze śnie lub pó źniej, przyj ąć decyzj ę zmieniaj ącą ust ęp 1 w celu 
rozszerzenia uprawnie ń Prokuratury Europejskiej na zwalczanie powa żnej przestępczo ści o wymiarze 
transgranicznym oraz odpowiednio zmieniaj ącą w zwi ązku z tym ust ęp 2 w odniesieniu do 
sprawców i wspó łsprawców powa żnych przest ępstw dotykaj ących wi ęcej ni ż jedno Pa ństwo 
Cz łonkowskie. Rada Europejska stanowi jednomy ślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu 
Europejskiego i po konsultacji z Komisją . 
ROZDZIA Ł 5 
WSPÓ ŁPRACA POLICYJNA  
Artyku ł 87  
(dawny artyku ł 30 TUE)  
1. Unia rozwija wspó łprac ę policyjn ą obejmuj ącą wszystkie w łaściwe organy Pa ństw 
Cz łonkowskich, w tym s łużby policji, słu żby celne oraz inne organy ścigania wyspecjalizowane 
w zapobieganiu przestę pstwom lub ich wykrywaniu i ściganiu.  
2. Do celów ust ępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, mog ą ustanawia ć środki dotycz ące: 
a) gromadzenia, przechowywania, przetwarzania, analizowania i wymiany istotnych informacji;  
b) wspierania szkolenia pracowników, jak równie ż wspó łpracy w zakresie wymiany pracowników 
oraz wyposa żenia i badań w dziedzinie kryminalistyki;  
c) wspólnych technik śledczych dotycz ących wykrywania powa żnych form przestę pczo ści 
zorganizowanej.  
3. Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, mo że ustanowi ć środki 
dotycz ące wspó łpracy operacyjnej mi ędzy organami, o których mowa w niniejszym artykule. Rada 
stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
W przypadku braku jednomy ślno ści grupa co najmniej dziewi ęciu Pa ństw Cz łonkowskich mo że 
wyst ąpi ć z wnioskiem o przekazanie projektu środków Radzie Europejskiej. W takim przypadku 
procedura w Radzie zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku konsensusu 
Rada Europejska, w terminie czterech miesię cy od takiego zawieszenia, odsy ła projekt Radzie do 
przyj ęcia.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/83
W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewi ęć 
Pa ństw Cz łonkowskich pragnie ustanowić wzmocnion ą wspó łprac ę na podstawie danego projektu 
środków, informuj ą one o tym Parlament Europejski, Rad ę i Komisj ę. W takim przypadku uznaje si ę, 
że upowa żnienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy, o którym mowa w artykule 20 ust ęp 2 
Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 329 ust ęp 1 niniejszego Traktatu, zosta ło udzielone 
i stosuje si ę postanowienia w sprawie wzmocnionej współpracy.  
Procedury specjalnej przewidzianej w akapicie drugim i trzecim nie stosuje si ę do aktów, które 
stanowi ą rozwinię cie dorobku Schengen.  
Artyku ł 88  
(dawny artyku ł 30 TUE)  
1. Zadaniem Europolu jest wspieranie i wzmacnianie dzia łań organów policyjnych i innych 
organów ścigania Pa ństw Cz łonkowskich, jak równie ż ich wzajemnej wspó łpracy w zapobieganiu 
i zwalczaniu powa żnej przestę pczo ści dotykaj ącej dwóch lub wi ęcej Pa ństw Cz łonkowskich, 
terroryzmu oraz form przest ępczo ści naruszaj ących wspólny interes obj ęty polityk ą Unii.  
2. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, okreś laj ą struktur ę, funkcjonowanie oraz zakres dzia łań i zada ń Europolu. Zadania te 
mog ą obejmowa ć: 
a) gromadzenie, przechowywanie, przetwarzanie, analiz ę i wymian ę informacji, przekazywanych 
zw łaszcza przez organy Pa ństw Cz łonkowskich, pa ństw trzecich lub instytucji spoza Unii;  
b) koordynowanie, organizowanie i prowadzenie dochodze ń i działa ń operacyjnych prowadzonych 
wspólnie z w łaściwymi organami Pań stw Cz łonkowskich lub w ramach wspólnych zespo łów 
dochodzeniowych, w stosownych przypadkach w powi ązaniu z Eurojust.  
Rozporz ądzenia te okre ślaj ą równie ż procedury kontroli dzia łań Europolu przez Parlament 
Europejski, w której uczestnicz ą parlamenty narodowe.  
3. Wszelkie dzia łania operacyjne Europolu s ą prowadzone w powi ązaniu i w porozumieniu 
z organami Pa ństwa Cz łonkowskiego lub Pa ństw Cz łonkowskich, których terytorium dotycz ą. 
Stosowanie środków przymusu nale ży do wy łącznej kompetencji wła ściwych organów krajowych.  
Artyku ł 89  
(dawny artyku ł 32 TUE)  
Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, okreś la warunki i granice, w jakich 
właściwe organy Pa ństw Cz łonkowskich, o których mowa w artyku łach 82 i 87, mog ą podejmowa ć 
dzia łania na terytorium innego Pa ństwa Cz łonkowskiego, w powi ązaniu i w porozumieniu 
z organami tego Pań stwa. Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.PL C 83/84 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
TYTU Ł VI  
TRANSPORT  
Artyku ł 90  
(dawny artyku ł 70 TWE)  
Cele Traktatów, w odniesieniu do kwestii uregulowanych w niniejszym tytule, s ą realizowane 
w ramach wspólnej polityki transportowej.  
Artyku ł 91  
(dawny artyku ł 71 TWE)  
1. W celu wykonania artyku łu 90 i z uwzgl ędnieniem specyficznych aspektów transportu, 
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów, ustanawiaj ą: 
a) wspólne regu ły maj ące zastosowanie do transportu mi ędzynarodowego wykonywanego z lub na 
terytorium Pa ństwa Cz łonkowskiego lub tranzytu przez terytorium jednej lub wi ększej liczby 
Pa ństw Cz łonkowskich;  
b) warunki dost ępu przewo źników nie maj ących sta łej siedziby w Pa ństwie Cz łonkowskim do 
transportu krajowego w Pa ństwie Cz łonkowskim;  
c) środki pozwalaj ące polepszy ć bezpiecze ństwo transportu;  
d) wszelkie inne potrzebne przepisy.  
2. Przy przyjmowaniu środków, o których mowa w ustę pie 1, uwzgl ędnia si ę przypadki, 
w których zastosowanie tych środków mo że powa żnie wp ływa ć na jako ść życia i poziom 
zatrudnienia w pewnych regionach, jak równie ż na funkcjonowanie infrastruktury transportowej.  
Artyku ł 92  
(dawny artyku ł 72 TWE)  
Do czasu przyj ęcia przepisów okre ślonych w artykule 91 ust ęp 1, żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie 
mo że bez przyj ęcia jednomy ślnie przez Radę środka przyznaj ącego odst ępstwo wyda ć mniej 
korzystnych — w ich bezpo średnim lub po średnim skutku wobec przewo źników z innych Pań stw 
Cz łonkowskich — w porównaniu z przewo źnikami krajowymi, ró żnych przepisów reguluj ących t ę 
materi ę na dzie ń 1 stycznia 1958 roku lub, dla Pa ństw przyst ępuj ących, na dzie ń ich przyst ąpienia.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/85
Artyku ł 93  
(dawny artyku ł 73 TWE)  
Zgodna z Traktatami jest pomoc, która odpowiad a potrzebom koordynacji transportu lub stanowi 
zwrot za wykonanie pewnych świadcze ń nierozerwalnie zwi ązanych z poj ęciem us ługi publicznej.  
Artyku ł 94  
(dawny artyku ł 74 TWE)  
Ka żdy środek w dziedzinie stawek i warunków transportu podj ęty w ramach Traktatów powinien 
uwzględnia ć sytuacj ę gospodarcz ą przewo źników.  
Artyku ł 95  
(dawny artyku ł 75 TWE)  
1. W odniesieniu do transportu wewn ątrz Unii zakazana jest dyskryminacja polegaj ąca na 
stosowaniu przez przewo źników wzgl ędem tych samych towarów na tych samych po łączeniach 
przewozowych ró żnych stawek i warunków transportu ze wzgl ędu na kraj pochodzenia lub 
przeznaczenia produktów przewo żonych. 
2. Ust ęp 1 nie wyklucza przyj ęcia przez Parlament Europejski i Rad ę innych środków 
w zastosowaniu artyku łu 91 ust ęp 1.  
3. Rada ustanawia, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komitetem 
Ekonomiczno-Spo łecznym, zasady wykonania postanowie ń ust ępu 1. 
Mo że ona zw łaszcza wyda ć przepisy niezb ędne w celu umo żliwienia instytucjom Unii zapewnienia 
zgodnoś ci z zasadami ustanowionymi w ust ępie 1 i w celu zapewnienia pe łnych korzy ści 
użytkownikom.  
4. Komisja, z inicjatywy w łasnej lub na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego, bada przypadki 
dyskryminacji okre ślone w ust ępie 1 i, po konsultacji z ka żdym zainteresowanym Pa ństwem 
Cz łonkowskim, podejmuje niezb ędne decyzje, w ramach regulacji ustanowionej zgodnie 
z postanowieniami ust ępu 3.  
Artyku ł 96  
(dawny artyku ł 76 TWE)  
1. Zakazane jest narzucanie przez Pań stwo Cz łonkowskie w zakresie transportu wykonywanego 
wewn ątrz Unii stosowania stawek i warunków zawieraj ących jakikolwiek element wsparcia lub 
ochrony jednego lub kilku przedsi ębiorstw b ądź poszczególnych ga łęzi przemys łu, chyba że jest 
ono dozwolone przez Komisj ę.PL C 83/86 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Komisja, z inicjatywy w łasnej lub na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego, bada stawki i warunki, 
o których mowa w ust ępie 1, uwzgl ędniaj ąc w szczególno ści, z jednej strony, wymogi w łaściwej 
regionalnej polityki gospodarczej, potrzeby regionów s łabo rozwini ętych i problemy regionów 
powa żnie dotkni ętych przez okoliczno ści polityczne oraz, z drugiej strony, skutki tych stawek 
i warunków dla konkurencji mi ędzy ró żnymi rodzajami transportu.  
Komisja podejmuje niezb ędne decyzje po konsultacji z ka żdym zainteresowanym Pań stwem 
Cz łonkowskim.  
3. Zakaz ustanowiony w ust ępie 1 nie ma zastosowania do taryf konkurencyjnych.  
Artyku ł 97  
(dawny artyku ł 77 TWE)  
Op łaty i nale żno ści pobierane przez przewo źnika w zwi ązku z przekraczaniem granic niezale żnie od 
ceny transportu nie powinny przekracza ć rozs ądnego poziomu, przy uwzgl ędnieniu rzeczywistych 
kosztów efektywnie poniesionych w zwi ązku z przekroczeniem granicy.  
Pa ństwa Cz łonkowskie podejmuj ą starania, aby stopniowo obni żyć te koszty.  
Komisja mo że kierowa ć do Pa ństw Cz łonkowskich zalecenia w celu zastosowania niniejszego 
artyku łu. 
Artyku ł 98  
(dawny artyku ł 78 TWE)  
Postanowienia niniejszego tytu łu nie stanowi ą przeszkody w stosowaniu ś rodków podj ętych przez 
Republik ę Federaln ą Niemiec, o ile są one niezb ędne w celu skompensowania niekorzystnych 
skutków gospodarczych spowodowanych podzia łem Niemiec dla gospodarki niektórych regionów 
Republiki Federalnej dotkni ętych tym podzia łem. Pi ęć lat po wej ściu w życie Traktatu z Lizbony, 
Rada, na wniosek Komisji, mo że przyj ąć decyzj ę uchylaj ącą niniejszy artyku ł. 
Artyku ł 99  
(dawny artyku ł 79 TWE)  
Komitet doradczy, z łożony z ekspertów wyznaczonych przez rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich, jest 
ustanowiony przy Komisji. Komisja konsultuje z nim kwestie transportu zawsze, gdy uzna to za 
po żądane.  
Artyku ł 100  
(dawny artyku ł 80 TWE)  
1. Postanowienia niniejszego tytułu stosuj ą si ę do transportu kolejowego, drogowego i żeglugi 
śródl ądowej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/87
2. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą 
ustanowi ć odpowiednie przepisy dotycz ące transportu morskiego i lotniczego. Stanowi ą one po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów.  
TYTU Ł VII  
WSPÓLNE REGU ŁY W DZIEDZINIE KONKURENCJI, PODATKÓW I ZBLI ŻENIA USTAWODAWSTW  
ROZDZIA Ł 1 
REGU ŁY KONKURENCJI  
SEKCJA 1 
REGU ŁY MAJ ĄCE ZASTOSOWANIE DO PRZEDSI ĘBIORSTW  
Artyku ł 101  
(dawny artyku ł 81 TWE)  
1. Niezgodne z rynkiem wewn ętrznym i zakazane s ą wszelkie porozumienia mi ędzy 
przedsi ębiorstwami, wszelkie decyzje zwi ązków przedsi ębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, 
które mog ą wp ływa ć na handel mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi i których celem lub skutkiem jest 
zapobież enie, ograniczenie lub zak łócenie konkurencji wewn ątrz rynku wewn ętrznego, 
a w szczególno ści te, które polegaj ą na: 
a) ustalaniu w sposób bezpo średni lub po średni cen zakupu lub sprzeda ży albo innych warunków 
transakcji;  
b) ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji, rynków, rozwoju technicznego lub inwestycji;  
c) podziale rynków lub źróde ł zaopatrzenia;  
d) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadcze ń równowa żnych 
i stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji;  
e) uzale żnianiu zawarcia kontraktów od przyj ęcia przez partnerów zobowi ąza ń dodatkowych, które 
ze wzgl ędu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie maj ą zwi ązku z przedmiotem tych 
kontraktów.  
2. Porozumienia lub decyzje zakazane na mocy niniejszego artyku łu s ą niewa żne z mocy prawa.  
3. Jednak że postanowienia ustępu 1 mog ą zosta ć uznane za niemaj ące zastosowania do:  
— ka żdego porozumienia lub kategorii porozumie ń mi ędzy przedsi ębiorstwami,  
— ka żdej decyzji lub kategorii decyzji zwi ązków przedsi ębiorstw,PL C 83/88 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
— ka żdej praktyki uzgodnionej lub kategorii praktyk uzgodnionych,  
które przyczyniaj ą si ę do polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów b ądź do popierania 
post ępu technicznego lub gospodarczego, przy zastrze żeniu dla u żytkowników s łusznej cz ęści 
zysku, który z tego wynika, oraz bez:  
a) nak ładania na zainteresowane przedsi ębiorstwa ograniczeń , które nie s ą niezb ędne do osi ągni ęcia 
tych celów; 
b) dawania przedsi ębiorstwom mo żliwo ści eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej cz ęści 
danych produktów.  
Artyku ł 102  
(dawny artyku ł 82 TWE)  
Niezgodne z rynkiem wewn ętrznym i zakazane jest nadu żywanie przez jedno lub wi ększ ą liczb ę 
przedsi ębiorstw pozycji dominuj ącej na rynku wewn ętrznym lub na znacznej jego cz ęści, w zakresie, 
w jakim mo że wp ływa ć na handel mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi.  
Nadu żywanie takie mo że polega ć w szczególno ści na: 
a) narzucaniu w sposób bezpo średni lub po średni nies łusznych cen zakupu lub sprzeda ży albo 
innych nies łusznych warunków transakcji;  
b) ograniczaniu produkcji, rynków lub rozwoju technicznego ze szkod ą dla konsumentów;  
c) stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadcze ń równowa żnych 
i stwarzaniu im przez to niekorzystnych warunków konkurencji;  
d) uzale żnianiu zawarcia kontraktów od przyj ęcia przez partnerów zobowi ąza ń dodatkowych, które 
ze wzgl ędu na swój charakter lub zwyczaje handlowe nie maj ą zwi ązku z przedmiotem tych 
kontraktów.  
Artyku ł 103  
(dawny artyku ł 83 TWE)  
1. Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, wydaje rozporz ądzenia 
lub dyrektywy w celu zastosowania zasad ustanowionych w artyku łach 101 i 102.  
2. Przepisy, o których mowa w ust ępie 1, maj ą na celu w szczególno ści: 
a) zapewnienie poszanowania zakazów ustanowionych w artykule 101 ust ęp 1 i w artykule 102 
przez wprowadzenie grzywien i okresowych kar pienięż nych;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/89
b) ustanowienie szczegó łowych zasad stosowania artyku łu 101 ust ęp 3, przy uwzgl ędnieniu 
potrzeby, z jednej strony, zapewnienia skutecznego nadzoru, a z drugiej — uproszczenia 
w najwi ększym mo żliwym stopniu kontroli administracyjnej;  
c) okreś lenie, w razie potrzeby, w ró żnych ga łęziach gospodarki, zakresu postanowie ń artyku łów 
101 i 102;  
d) okreś lenie roli Komisji i Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej w stosowaniu postanowień  
okreś lonych w niniejszym ust ępie; 
e) okreś lenie relacji mi ędzy ustawodawstwami krajowymi, z jednej strony, a postanowieniami 
niniejszej sekcji oraz przepisami przyj ętymi w zastosowaniu niniejszego artyku łu, z drugiej strony.  
Artyku ł 104  
(dawny artyku ł 84 TWE)  
Do chwili wej ścia w życie przepisów przyj ętych w wykonaniu artyku łu 103 w ładze Pa ństw 
Cz łonkowskich rozstrzygaj ą o dopuszczalno ści porozumie ń, decyzji i praktyk uzgodnionych oraz 
w sprawie nadu żywania pozycji dominuj ącej na rynku wewn ętrznym, zgodnie z prawem ich krajów 
i z postanowieniami artyku łu 101, zw łaszcza ust ępu 3, i artyku łu 102.  
Artyku ł 105  
(dawny artyku ł 85 TWE)  
1. Bez uszczerbku dla artyku łu 104, Komisja czuwa nad stosowaniem zasad okre ślonych 
w artyku łach 101 i 102. Na wniosek Pań stwa Cz łonkowskiego lub z urz ędu oraz we wspó łpracy 
z w łaściwymi w ładzami Pa ństw Cz łonkowskich, które udzielaj ą jej pomocy, Komisja wszczyna 
post ępowanie w przypadkach podejrzenia naruszenia tych zasad. Je śli stwierdzi, że dosz ło do 
naruszenia, proponuje środki w łaściwe do jego zaprzestania.  
2. Je śli nie zaprzestano naruszania, Komisja stwierdza takie naruszenie zasad w uzasadnionej 
decyzji. Mo że ona opublikowa ć t ę decyzj ę i upowa żni ć Pa ństwa Cz łonkowskie do przyj ęcia 
środków niezb ędnych w celu zaradzenia sytuacji, których warunki i szczegó ły okre śla. 
3. Komisja mo że przyjmowa ć rozporz ądzenia dotycz ące kategorii porozumie ń, w odniesieniu do 
których Rada przyj ęła rozporz ądzenie lub dyrektyw ę zgodnie z artyku łem 103 ust ęp 2 litera b).  
Artyku ł 106  
(dawny artyku ł 86 TWE)  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie, w odniesieniu do przedsi ębiorstw publicznych i przedsiębiorstw, 
którym przyznaj ą prawa specjalne lub wy łączne, nie wprowadzaj ą ani nie utrzymuj ą żadnego 
środka sprzecznego z normami Traktatów, w szczególno ści z normami przewidzianymi 
w artyku łach 18 oraz 101–109.PL C 83/90 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Przedsi ębiorstwa zobowi ązane do zarz ądzania us ługami świadczonymi w ogólnym interesie 
gospodarczym lub maj ące charakter monopolu skarbowego podlegaj ą normom Traktatów, 
zw łaszcza regu łom konkurencji, w granicach, w jakich ich stosowanie nie stanowi prawnej lub 
faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zada ń im powierzonych. Rozwój handlu 
nie mo że być naruszony w sposób pozostaj ący w sprzeczno ści z interesem Unii.  
3. Komisja czuwa nad stosowaniem postanowie ń niniejszego artyku łu i w miar ę potrzeby kieruje 
stosowne dyrektywy lub decyzje do Pa ństw Cz łonkowskich.  
SEKCJA 2 
POMOC PRZYZNAWANA PRZEZ PA ŃSTWA  
Artyku ł 107  
(dawny artyku ł 87 TWE)  
1. Z zastrze żeniem innych postanowie ń przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc 
przyznawana przez Pa ństwo Cz łonkowskie lub przy u życiu zasobów pa ństwowych 
w jakiejkolwiek formie, która zak łóca lub grozi zak łóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie 
niektórym przedsi ębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem 
wewn ętrznym w zakresie, w jakim wp ływa na wymianę handlow ą mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi.  
2. Zgodna z rynkiem wewn ętrznym jest:  
a) pomoc o charakterze socjalnym przyznawana indywidualnym konsumentom, pod warunkiem że 
jest przyznawana bez dyskryminacji zwi ązanej z pochodzeniem produktów;  
b) pomoc maj ąca na celu naprawienie szkód spowodowanych kl ęskami żywio łowymi lub innymi 
zdarzeniami nadzwyczajnymi;  
c) pomoc przyznawana gospodarce niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec dotkni ętych 
podzia łem Niemiec, w zakresie, w jakim jest niezb ędna do skompensowania niekorzystnych 
skutków gospodarczych spowodowanych tym podziałem. Pi ęć lat po wej ściu w życie Traktatu 
z Lizbony, Rada, na wniosek Komisji, mo że przyj ąć decyzj ę uchylaj ącą niniejsz ą liter ę. 
3. Za zgodn ą z rynkiem wewn ętrznym mo że zosta ć uznana:  
a) pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów, w których poziom 
życia jest nienormalnie niski lub regionów, w których istnieje powa żny stan niedostatecznego 
zatrudnienia, jak równie ż regionów, o których mowa w artykule 349, z uwzgl ędnieniem ich 
sytuacji strukturalnej, gospodarczej i społecznej;  
b) pomoc przeznaczona na wspieranie realizacji wa żnych projektów stanowi ących przedmiot 
wspólnego europejskiego zainteresowania lub maj ąca na celu zaradzenie powa żnym 
zaburzeniom w gospodarce Pań stwa Cz łonkowskiego;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/91
c) pomoc przeznaczona na u łatwianie rozwoju niektórych dzia łań gospodarczych lub niektórych 
regionów gospodarczych, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej w zakresie 
sprzecznym ze wspólnym interesem;  
d) pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie 
zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji w Unii w zakresie sprzecznym ze 
wspólnym interesem;  
e) inne kategorie pomocy, jakie Rada mo że okreś lić decyzj ą, stanowi ąc na wniosek Komisji.  
Artyku ł 108  
(dawny artyku ł 88 TWE)  
1. Komisja we wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi stale bada systemy pomocy istniej ące 
w tych Pa ństwach. Proponuje im ona stosowne środki konieczne ze wzgl ędu na stopniowy rozwój 
lub funkcjonowanie rynku wewn ętrznego.  
2. Je śli Komisja stwierdzi, po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag, że 
pomoc przyznana przez Pa ństwo lub przy uż yciu zasobów pa ństwowych nie jest zgodna 
z rynkiem wewn ętrznym w rozumieniu artyku łu 107, lub że pomoc ta jest nadu żywana, decyduje 
o zniesieniu lub zmianie tej pomocy przez dane Pa ństwo w terminie, który ona okre śla. 
Jeśli dane Pa ństwo nie zastosuje się do tej decyzji w wyznaczonym terminie, Komisja lub ka żde inne 
zainteresowane Pa ństwo mo że, na zasadzie odst ępstwa od postanowie ń artyku łów 258 i 259, wnie ść 
spraw ę bezpo średnio do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
Na wniosek Pań stwa Cz łonkowskiego Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, mo że zdecydowa ć, że pomoc, 
któr ą to Pa ństwo przyznaje lub zamierza przyzna ć, jest uznana za zgodn ą z rynkiem wewn ętrznym, 
na zasadzie odst ępstwa od postanowie ń artyku łu 107 lub rozporz ądze ń przewidzianych w artykule 
109, je śli wyj ątkowe okoliczno ści uzasadniaj ą tak ą decyzj ę. Je śli w odniesieniu do danej pomocy 
Komisja wszcz ęła procedur ę przewidzian ą w pierwszym akapicie niniejszego ust ępu, wyst ąpienie 
zainteresowanego Pań stwa z wnioskiem skierowanym do Rady powoduje zawieszenie tej 
procedury do czasu zaj ęcia stanowiska przez Rad ę. 
Jednak że je śli Rada nie zajmie stanowiska w terminie trzech miesi ęcy od wyst ąpienia z wnioskiem, 
Komisja wydaje decyzj ę w sprawie.  
3. Komisja jest informowana, w czasie odpowiednim do przedstawienia swych uwag, o wszelkich 
planach przyznania lub zmiany pomocy. Je śli uznaje ona, że plan nie jest zgodny z rynkiem 
wewn ętrznym w rozumieniu artyku łu 107, wszczyna bezzw łocznie procedur ę przewidzian ą 
w ust ępie 2. Dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie mo że wprowadza ć w życie projektowanych 
środków dopóki procedura ta nie doprowadzi do wydania decyzji ko ńcowej.PL C 83/92 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
4. Komisja mo że przyj ąć rozporz ądzenia dotycz ące kategorii pomocy pa ństwa, w odniesieniu do 
których Rada postanowi ła, zgodnie z artyku łem 109, że mog ą one zosta ć zwolnione z procedury 
przewidzianej w ust ępie 3 niniejszego artyku łu. 
Artyku ł 109  
(dawny artyku ł 89 TWE)  
Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, mo że wyda ć wszelkie 
właściwe rozporz ądzenia w celu zastosowania artyku łów 107 i 108, a w szczególno ści mo że 
okreś lić warunki stosowania artyku łu 108 ust ęp 3 i kategorie pomocy zwolnione z tej procedury.  
ROZDZIA Ł 2 
POSTANOWIENIA PODATKOWE  
Artyku ł 110  
(dawny artyku ł 90 TWE)  
Żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie nak łada bezpoś rednio lub po średnio na produkty innych Pań stw 
Cz łonkowskich podatków wewn ętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyż szych od tych, które nak łada 
bezpo średnio lub po średnio na podobne produkty krajowe.  
Ponadto żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie nak łada na produkty innych Pa ństw Cz łonkowskich 
podatków wewn ętrznych, które po średnio chroni ą inne produkty.  
Artyku ł 111  
(dawny artyku ł 91 TWE)  
W przypadku gdy produkty s ą wywo żone na terytorium jednego z Pa ństw Cz łonkowskich, 
jakikolwiek zwrot podatków wewn ętrznych nie mo że by ć wy ższy od podatków, które zosta ły na 
nie na łożone bezpo średnio lub poś rednio.  
Artyku ł 112  
(dawny artyku ł 92 TWE)  
W odniesieniu do op łat innych ni ż podatek obrotowy, akcyza i inne podatki po średnie, zwolnienia 
i zwroty w wywozie do innych Pa ństw Cz łonkowskich nie mogą być dokonywane, a op łaty 
kompensacyjne w przywozie z Pań stw Cz łonkowskich nie mogą być ustanawiane, chyba że 
projektowane środki by ły uprzednio zatwierdzone na czas ograniczony przez Radę, stanowi ąc ą na 
wniosek Komisji.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/93
Artyku ł 113  
(dawny artyku ł 93 TWE)  
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, uchwala przepisy 
dotycz ące harmonizacji ustawodawstw odnosz ących się do podatków obrotowych, akcyzy i innych 
podatków po średnich w zakresie, w jakim harmonizacja ta jest niezb ędna do zapewnienia 
ustanowienia i funkcjonowania rynku wewn ętrznego oraz unikni ęcia zak łóce ń konkurencji.  
ROZDZIA Ł 3 
ZBLI ŻANIE USTAWODAWSTW 
Artyku ł 114  
(dawny artyku ł 95 TWE)  
1. Z zastrzeż eniem, że Traktaty nie stanowią inaczej, do urzeczywistnienia celów okre ślonych 
w artykule 26 stosuje się nast ępuj ące postanowienia. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie 
ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, 
przyjmuj ą środki dotycz ące zbli żenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych 
Pa ństw Cz łonkowskich, które maj ą na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewn ętrznego.  
2. Ust ęp 1 nie ma zastosowania do przepisów podatkowych, przepisów dotycz ących swobodnego 
przep ływu osób ani odnosz ących si ę do praw i interesów pracowników najemnych.  
3. Komisja w swoich wnioskach przewidzianych w ust ępie 1 w dziedzinie ochrony zdrowia, 
bezpiecze ństwa, ochrony środowiska i ochrony konsumentów przyjmie jako podstaw ę wysoki 
poziom ochrony, uwzgl ędniaj ąc w szczególno ści wszelkie zmiany oparte na faktach naukowych. 
W ramach swoich odpowiednich kompetencji Parlament Europejski i Rada staraj ą si ę równie ż 
osią gn ąć ten cel.  
4. Je żeli po przyj ęciu środka harmonizuj ącego przez Parlament Europejski i Rad ę, przez Rad ę lub 
przez Komisj ę, Pa ństwo Cz łonkowskie uzna za niezb ędne utrzymanie przepisów krajowych 
uzasadnionych wa żnymi wzgl ędami okreś lonymi w artykule 36 lub dotycz ącymi ochrony 
środowiska, lub środowiska pracy, notyfikuje je Komisji, wskazuj ąc powody ich utrzymania.  
5. Ponadto, bez uszczerbku dla ust ępu 4, je żeli po przyj ęciu środka harmonizuj ącego przez 
Parlament Europejski i Rad ę, przez Rad ę lub przez Komisj ę, Pa ństwo Cz łonkowskie uzna za 
niezb ędne wprowadzenie przepisów krajowych opartych na nowych dowodach naukowych 
dotycz ących ochrony ś rodowiska lub środowiska pracy ze wzgl ędu na specyficzny problem tego 
Pa ństwa, który pojawi ł się po przyj ęciu środka harmonizuj ącego, notyfikuje ono Komisji 
projektowane środki oraz powody ich wprowadzenia.PL C 83/94 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
6. W terminie 6 miesi ęcy od notyfikacji okre ślonych w ust ępach 4 i 5 Komisja zatwierdza lub 
odrzuca przepisy krajowe, o których mowa, po sprawdzeniu, czy s ą one środkiem arbitralnej 
dyskryminacji lub ukrytym ograniczeniem w handlu mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi i czy 
stanowi ą one przeszkod ę w funkcjonowaniu rynku wewn ętrznego.  
W przypadku braku decyzji Komisji w tym terminie przepisy krajowe okre ślone w ust ępach 4 i 5 s ą 
uwa żane za zatwierdzone.  
W przypadku gdy jest to uzasadnione z ło żono ścią sprawy i nie ma niebezpiecze ństwa dla zdrowia 
ludzkiego, Komisja mo że notyfikowa ć danemu Pa ństwu Cz łonkowskiemu, że okres, o którym mowa 
w niniejszym ust ępie mo że być przed łu żony na kolejny okres trwaj ący do 6 miesi ęcy. 
7. W przypadku gdy w zastosowaniu ustępu 6 Pa ństwo Cz łonkowskie zostaje upowa żnione do 
utrzymania lub wprowadzenia przepisów krajowych uchylaj ących środek harmonizuj ący, Komisja 
bada niezw łocznie, czy nale ży zaproponowa ć dostosowanie tego środka. 
8. W przypadku gdy Pań stwo Cz łonkowskie zg łosi szczególny problem zdrowia publicznego 
w dziedzinie, która uprzednio sta ła si ę przedmiotem środka harmonizuj ącego, informuje o tym 
Komisj ę, która bada niezw łocznie, czy nale ży zaproponowa ć Radzie w łaściwe środki. 
9. Na zasadzie odst ępstwa od procedury przewidzianej w artyku łach 258 i 259, Komisja i ka żde 
Pa ństwo Cz łonkowskie mogą wnie ść spraw ę bezpoś rednio do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej, je śli uznaj ą, że inne Pa ństwo Cz łonkowskie nadu żywa uprawnie ń przewidzianych 
w niniejszym artykule.  
10. Powy ższe środki harmonizuj ące obejmuj ą, w odpowiednich przypadkach, klauzul ę ochronn ą 
upowa żniaj ąc ą Pa ństwa Cz łonkowskie do podj ęcia, z jednego lub wi ęcej powodów 
pozagospodarczych, o których mowa w artykule 36, środków tymczasowych poddanych unijnej 
procedurze kontrolnej.  
Artyku ł 115  
(dawny artyku ł 94 TWE)  
Bez uszczerbku dla artyku łu 114, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą 
ustawodawcz ą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komitetem Ekonomiczno- 
Spo łecznym, uchwala dyrektywy w celu zbli żenia przepisów ustawowych, wykonawczych 
i administracyjnych Pa ństw Cz łonkowskich, które maj ą bezpo średni wp ływ na ustanowienie lub 
funkcjonowanie rynku wewn ętrznego.  
Artyku ł 116  
(dawny artyku ł 96 TWE)  
W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że ró żnica mi ędzy przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub 
administracyjnymi Pa ństw Cz łonkowskich narusza warunki konkurencji w rynku wewn ętrznym 
i powoduje w ten sposób zak łócenie, które powinno by ć wyeliminowane, podejmuje ona 
konsultacje z zainteresowanymi Pa ństwami Cz łonkowskimi.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/95
Jeśli konsultacje te nie doprowadz ą do porozumienia eliminuj ącego to zakłócenie, Parlament 
Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, przyjmuj ą w tym celu 
niezb ędne dyrektywy. Mog ą zosta ć przyj ęte wszelkie inne właś ciwe środki przewidziane 
w Traktatach. 
Artyku ł 117  
(dawny artyku ł 97 TWE)  
1. W przypadku gdy istnieje obawa, że przyj ęcie lub zmiana przepisu ustawowego, 
wykonawczego lub administracyjnego mo że spowodowa ć zakłócenia w rozumieniu artyku łu 116, 
Pa ństwo Cz łonkowskie, które chce to uczynić podejmuje konsultacje z Komisją . Po przeprowadzeniu 
konsultacji z Pań stwami Cz łonkowskimi Komisja zaleca zainteresowanym Pa ństwom w łaściwe środki 
w celu unikni ęcia tego zak łócenia.  
2. Je śli Pa ństwo, które chce przyj ąć lub zmieni ć przepisy krajowe nie zastosuje si ę do zalecenia 
Komisji, nie mo że żąda ć od innych Pa ństw Cz łonkowskich, w zastosowaniu artyku łu 116, zmiany 
ich przepisów krajowych w celu wyeliminowania tego zak łócenia. Je śli Pa ństwo Cz łonkowskie, które 
nie zastosowa ło si ę do zalecenia Komisji, powoduje zak łócenie wy łącznie na w łasną szkod ę, 
postanowienia artyku łu 116 nie maj ą zastosowania.  
Artyku ł 118  
W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego, Parlament Europejski i Rada, 
stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą środki dotycz ące tworzenia 
europejskich praw w łasno ści intelektualnej w celu zapewnienia jednolitej ochrony praw w łasnoś ci 
intelektualnej w Unii oraz utworzenia scentralizowanych na poziomie Unii systemów zezwole ń, 
koordynacji i nadzoru.  
Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawia w drodze rozporz ądze ń 
systemy j ęzykowe dotycz ące europejskich praw w łasnoś ci intelektualnej. Rada stanowi jednomy ślnie 
po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
TYTU Ł VIII  
POLITYKA GOSPODARCZA I PIENI ĘŻNA 
Artyku ł 119  
(dawny artyku ł 4 TWE)  
1. Dla osią gni ęcia celów okreś lonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, dzia łania Pa ństw 
Cz łonkowskich i Unii obejmuj ą, na warunkach przewidzianych w Traktatach, przyj ęcie polityki 
gospodarczej opartej na ścis łej koordynacji polityk gospodarczych Pa ństw Cz łonkowskich, rynku 
wewn ętrznym i ustaleniu wspólnych celów oraz prowadzonej w poszanowaniu zasady otwartej 
gospodarki rynkowej z woln ą konkurencj ą.PL C 83/96 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Równolegle, na warunkach i zgodnie z procedurami przewidzianymi w Traktatach, dzia łania te 
obejmuj ą jedn ą walut ę, euro, jak równie ż okreś lenie oraz prowadzenie jednolitej polityki pieni ężnej 
i polityki wymiany walut, których g łównym celem jest utrzymanie stabilno ści cen, oraz, bez 
uszczerbku dla tego celu, wspieranie ogólnych polityk gospodarczych w Unii, zgodnie z zasad ą 
otwartej gospodarki rynkowej z woln ą konkurencj ą. 
3. Te dzia łania Pa ństw Cz łonkowskich i Unii zak ładaj ą poszanowanie nast ępuj ących zasad 
przewodnich: stabilnych cen, zdrowych finansów publicznych i warunków pieni ężnych oraz 
trwa łej równowagi p łatniczej.  
ROZDZIA Ł 1 
POLITYKA GOSPODARCZA  
Artyku ł 120  
(dawny artyku ł 98 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie prowadz ą swoje polityki gospodarcze, maj ąc na względzie przyczynianie si ę 
do osi ągania celów Unii okre ślonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej i w kontek ście 
ogólnych kierunków okre ślonych w artykule 121 ust ęp 2. Pa ństwa Cz łonkowskie i Unia dzia łaj ą 
w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki rynkowej z woln ą konkurencj ą, sprzyjaj ąc efektywnej 
alokacji zasobów, zgodnie z zasadami okre ślonymi w artykule 119.  
Artyku ł 121  
(dawny artyku ł 99 TWE)  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie uznają swoje polityki gospodarcze za przedmiot wspólnego 
zainteresowania i koordynuj ą je w ramach Rady, zgodnie z artyku łem 120.  
2. Rada, na zalecenie Komisji, opracowuje projekt ogólnych kierunków polityk gospodarczych 
Pa ństw Cz łonkowskich i Unii oraz sk łada sprawozdanie Radzie Europejskiej.  
Rada Europejska, na podstawie sprawozdania Rady, debatuje nad konkluzj ą w sprawie ogólnych 
kierunków polityk gospodarczych Pa ństw Cz łonkowskich i Unii.  
Na podstawie tej konkluzji Rada przyjmuje zalecenie okre ślaj ące te ogólne kierunki. Rada informuje 
Parlament Europejski o swoim zaleceniu.  
3. W celu zapewnienia ściślejszej koordynacji polityk gospodarczych i trwa łej konwergencji 
dokona ń gospodarczych Pa ństw Cz łonkowskich, Rada, na podstawie sprawozda ń przedstawionych 
przez Komisj ę, nadzoruje rozwój sytuacji gospodarczej w ka żdym z Pa ństw Cz łonkowskich i w Unii, 
jak również zgodno ść polityk gospodarczych z ogólnymi kierunkami okre ślonymi w ust ępie 2 oraz 
regularnie dokonuje oceny ca łościowej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/97
Dla potrzeb tego wielostronnego nadzoru Pa ństwa Cz łonkowskie przesy łają Komisji informacje 
o wa żnych środkach, które przyj ęły w dziedzinie swej polityki gospodarczej oraz wszelkie inne 
informacje, które uznają za niezb ędne.  
4. Je żeli w ramach procedury, o której mowa w ust ępie 3, zostanie stwierdzone, że polityki 
gospodarcze Pa ństwa Cz łonkowskiego nie s ą zgodne z ogólnymi kierunkami, o których mowa 
w ust ępie 2, lub zagra żają prawid łowemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Komisja 
mo że skierowa ć do danego Pa ństwa Cz łonkowskiego ostrze żenie. Rada, na zalecenie Komisji, mo że 
kierowa ć do danego Pa ństwa Cz łonkowskiego niezb ędne zalecenia. Rada, na wniosek Komisji, mo że 
zadecydowa ć o podaniu swoich zalece ń do publicznej wiadomo ści. 
W zakresie niniejszego ust ępu, Rada stanowi nie bior ąc pod uwag ę g łosu cz łonka Rady 
reprezentują cego dane Pa ństwo Cz łonkowskie.  
Wi ększo ść kwalifikowan ą pozosta łych cz łonków Rady okreś la si ę zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 
litera a).  
5. Przewodnicz ący Rady i Komisja sk ładaj ą sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu dotycz ące 
rezultatów wielostronnego nadzoru. Przewodnicz ący Rady mo że by ć wezwany do stawienia si ę przed 
właściw ą komisj ą Parlamentu Europejskiego, je śli Rada poda ła swoje zalecenia do publicznej 
wiadomo ści. 
6. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, mog ą przyj ąć szczegó łowe zasady procedury wielostronnego nadzoru, o której mowa 
w ust ępach 3 i 4.  
Artyku ł 122  
(dawny artyku ł 100 TWE)  
1. Bez uszczerbku dla innych procedur przewidzianych w Traktatach, Rada, na wniosek Komisji, 
mo że postanowi ć, w duchu solidarno ści mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, o środkach stosownych 
do sytuacji gospodarczej, w szczególno ści w przypadku wyst ąpienia powa żnych trudno ści 
w zaopatrzeniu w niektóre produkty, zw łaszcza w obszarze energii.  
2. W przypadku gdy Pań stwo Cz łonkowskie ma trudno ści lub jest istotnie zagro żone powa żnymi 
trudno ściami z racji kl ęsk żywio łowych lub nadzwyczajnych okoliczno ści pozostaj ących poza jego 
kontrolą , Rada, na wniosek Komisji, mo że przyznać danemu Pań stwu Cz łonkowskiemu, pod 
pewnymi warunkami, pomoc finansow ą Unii. Przewodnicz ący Rady informuje Parlament 
Europejski o podj ętej decyzji.PL C 83/98 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 123  
(dawny artyku ł 101 TWE)  
1. Zakazane jest udzielanie przez Europejski Bank Centralny lub banki centralne Pa ństw 
Cz łonkowskich, zwane dalej „krajowymi bankami centralnymi”, po życzek na pokrycie deficytu lub 
jakichkolwiek innych kredytów instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii, rz ądom 
centralnym, w ładzom regionalnym, lokalnym lub innym w ładzom publicznym, innym instytucjom 
lub przedsi ębiorstwom publicznym Pa ństw Cz łonkowskich, jak również nabywanie bezpo średnio od 
nich przez Europejski Bank Centralny lub krajowe banki centralne ich papierów d łu żnych. 
2. Ust ęp 1 nie ma zastosowania do publicznych instytucji kredytowych, które, w ramach 
utrzymywania rezerw przez banki centralne, korzystaj ą ze strony krajowych banków centralnych 
i Europejskiego Banku Centralnego z takiego samego traktowania jak prywatne instytucje kredytowe.  
Artyku ł 124  
(dawny artyku ł 102 TWE)  
Zakazany jest ka żdy środek nieoparty na wzgl ędach o charakterze ostro żno ściowym, ustanawiaj ący 
uprzywilejowany dost ęp instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii, rz ądów centralnych, 
władz regionalnych, lokalnych lub innych władz publicznych, innych instytucji lub przedsi ębiorstw 
publicznych Pa ństw Cz łonkowskich do instytucji finansowych.  
Artyku ł 125  
(dawny artyku ł 103 TWE)  
1. Unia nie odpowiada za zobowi ązania rzą dów centralnych, w ładz regionalnych, lokalnych lub 
innych w ładz publicznych, innych instytucji lub przedsi ębiorstw publicznych Pań stwa 
Cz łonkowskiego, ani ich nie przejmuje, z zastrze żeniem wzajemnych gwarancji finansowych dla 
wspólnego wykonania okre ślonego projektu. Pa ństwo Cz łonkowskie nie odpowiada za 
zobowi ązania rz ądów centralnych, w ładz regionalnych, lokalnych lub innych w ładz publicznych, 
innych instytucji lub przedsi ębiorstw publicznych innego Pa ństwa Cz łonkowskiego, ani ich nie 
przejmuje, z zastrze żeniem wzajemnych gwarancji finansowych dla wspólnego wykonania 
okreś lonego projektu.  
2. Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, mo że w razie 
potrzeby sprecyzowa ć definicje w celu zastosowania zakazów, o których mowa w artyku łach 123 
i 124, jak równie ż w niniejszym artykule.  
Artyku ł 126  
(dawny artyku ł 104 TWE)  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie unikaj ą nadmiernego deficytu bud żetowego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/99
2. Komisja nadzoruje rozwój sytuacji bud żetowej i wysoko ść d ługu publicznego w Pa ństwach 
Cz łonkowskich w celu wykrycia oczywistych b łędów. Bada ona poszanowanie dyscypliny bud żetowej 
na podstawie poni ższych dwóch kryteriów:  
a) czy stosunek mi ędzy planowanym lub rzeczywistym deficytem publicznym a produktem 
krajowym brutto przekracza warto ść odniesienia, chyba że: 
— stosunek ten zmniejszy ł się znacznie oraz w sposób sta ły i osią gn ął poziom bliski warto ści 
odniesienia,  
— lub przekroczenie warto ści odniesienia ma charakter wyj ątkowy oraz tymczasowy i stosunek 
ten pozostaje bliski warto ści odniesienia;  
b) czy stosunek mi ędzy d ługiem publicznym a produktem krajowym brutto przekracza warto ść 
odniesienia, chyba że stosunek ten zmniejsza si ę dostatecznie i zbli ża się do warto ści 
odniesienia w zadowalaj ącym tempie.  
Warto ści odniesienia s ą sprecyzowane w Protokole w sprawie procedury dotycz ącej nadmiernego 
deficytu, który jest za łączony do Traktatów.  
3. Je śli Pa ństwo Cz łonkowskie nie spe łnia wymogów jednego lub obu tych kryteriów, Komisja 
opracowuje sprawozdanie. Sprawozdanie Komisji uwzględnia równie ż to, czy deficyt publiczny 
przekracza publiczne wydatki inwestycyjne i uwzgl ędnia wszelkie inne istotne czynniki, w tym 
średniookresow ą sytuacj ę gospodarcz ą i bud żetow ą Pa ństwa Cz łonkowskiego.  
Komisja mo że tak że opracowa ć sprawozdanie, je śli mimo speł nienia wymaga ń wynikaj ących z tych 
kryteriów uzna, że istnieje ryzyko nadmiernego deficytu w Pa ństwie Cz łonkowskim.  
4. Komitet Ekonomiczno–Finansowy wydaje opinie w odniesieniu do sprawozdania Komisji.  
5. Je żeli Komisja uzna, że w Pa ństwie Cz łonkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt 
mo że wyst ąpi ć, kieruje opini ę do danego Pa ństwa Cz łonkowskiego i informuje o tym Rad ę. 
6. Rada, na wniosek Komisji i rozwa żywszy ewentualne uwagi danego Pa ństwa Cz łonkowskiego, 
decyduje, po dokonaniu ogólnej oceny, czy istnieje nadmierny deficyt.  
7. Je żeli Rada stwierdzi, zgodnie z ust ępem 6, że istnieje nadmierny deficyt, przyjmuje na 
zalecenie Komisji, bez nieuzasadnionej zw łoki, zalecenia skierowane do danego Pa ństwa 
Cz łonkowskiego w celu po łożenia przez nie kresu tej sytuacji w oznaczonym terminie. 
Z zastrze żeniem postanowień ust ępu 8, zalecenia te nie zostaj ą podane do publicznej wiadomo ści. 
8. W przypadku gdy Rada stwierdzi, że w odpowiedzi na jej zalecenia żadne skuteczne dzia łanie 
nie zosta ło podj ęte w oznaczonym terminie, mo że poda ć zalecenia do publicznej wiadomo ści.PL C 83/100 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
9. Je śli Pa ństwo Cz łonkowskie w dalszym ci ągu nie realizuje zalecenia Rady, mo że ona wezwa ć 
dane Pa ństwo Cz łonkowskie do przyj ęcia w wyznaczonym terminie środków zmierzaj ących do 
takiego ograniczenia deficytu, jakie zostanie uznane przez Rad ę za niezb ędne do zaradzenia sytuacji.  
W takim przypadku Rada mo że za żąda ć od danego Pa ństwa Cz łonkowskiego przedstawienia 
sprawozda ń wed ług precyzyjnego harmonogramu, aby móc zbada ć wysi łki dostosowawcze podj ęte 
przez to Pa ństwo Cz łonkowskie.  
10. Prawa wniesienia skargi przewidziane w artyku łach 258 i 259 nie mog ą by ć wykonywane 
w ramach ust ępów 1–9 niniejszego artyku łu. 
11. Tak d ługo jak Pa ństwo Cz łonkowskie nie stosuje si ę do decyzji przyj ętej na podstawie ust ępu 
9, Rada mo że zadecydowa ć o zastosowaniu lub, w odpowiednim przypadku, o wzmocnieniu 
jednego lub kilku z nast ępuj ących środków: 
— zażą da ć od danego Pa ństwa Cz łonkowskiego, aby opublikowa ło dodatkowe informacje, które 
okreś li Rada, przed emisj ą obligacji i papierów warto ściowych, 
— wezwa ć Europejski Bank Inwestycyjny do ponownego rozwa żenia polityki udzielania po życzek 
wobec danego Pa ństwa Cz łonkowskiego,  
— zażą da ć z łożenia w Unii przez dane Pa ństwo Cz łonkowskie nieoprocentowanego depozytu 
o stosowanej wysoko ści a ż do czasu, gdy, w ocenie Rady, nadmierny deficyt zostanie 
skorygowany,  
— na łożyć grzywn ę w stosownej wysoko ści. 
Przewodnicz ący Rady informuje Parlament Europejski o podj ętych decyzjach. 
12. Rada uchyla wszystkie lub niektóre swoje decyzje lub zalecenia okre ślone w ust ępach 6–9 
i 11, w miar ę jak nadmierny deficyt zosta ł, w ocenie Rady, skorygowany. Je śli Rada uprzednio poda ła 
zalecenia do publicznej wiadomo ści, to z chwil ą uchylenia decyzji przewidzianej w ust ępie 8 
oświadcza publicznie, że nie ma ju ż nadmiernego deficytu w tym Pa ństwie Cz łonkowskim.  
13. Je żeli Rada podejmuje decyzje lub wydaje zalecenia, o których mowa w ust ępach 8, 9, 11 
i 12, stanowi ona na zalecenie Komisji.  
Jeżeli Rada przyjmuje środki, o których mowa w ustę pach 6–9, 11 i 12, stanowi ona nie biorą c pod 
uwag ę g łosu cz łonka Rady reprezentuj ącego dane Pa ństwo Cz łonkowskie. 
Wi ększo ść kwalifikowan ą pozosta łych cz łonków Rady okre śla si ę zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 
litera a).  
14. Uzupe łniaj ące przepisy dotycz ące stosowania procedury opisanej w niniejszym artykule 
znajduj ą si ę w Protokole w sprawie procedury dotycz ącej nadmiernego deficytu, za łączonym do 
Traktatów.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/101
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym, uchwala w łaściwe przepisy, które 
zastąpi ą ten Protokó ł. 
Z zastrze żeniem innych postanowie ń niniejszego ustę pu, Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim, okre śli szczegó łowe warunki i definicje w celu zastosowania 
postanowie ń tego Protoko łu. 
ROZDZIA Ł 2 
POLITYKA PIENI ĘŻNA  
Artyku ł 127  
(dawny artyku ł 105 TWE)  
1. G łównym celem Europejskiego Systemu Banków Centralnych, zwanego dalej „ESBC”, jest 
utrzymanie stabilno ści cen. Bez uszczerbku dla celu stabilno ści cen, ESBC wspiera ogólne polityki 
gospodarcze w Unii, maj ąc na wzgl ędzie przyczynianie si ę do osi ągni ęcia celów Unii ustanowionych 
w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej. ESBC dzia ła w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki 
rynkowej z woln ą konkurencj ą, sprzyjaj ąc efektywnej alokacji zasobów oraz zgodnie z zasadami 
okreś lonymi w artykule 119.  
2. Podstawowe zadania ESBC polegaj ą na: 
— definiowaniu i urzeczywistnianiu polityki pienięż nej Unii,  
— przeprowadzaniu operacji walutowych zgodnie z artyku łem 219,  
— utrzymywaniu i zarz ądzaniu oficjalnymi rezerwami walutowymi Pa ństw Cz łonkowskich, 
— popieraniu nale żytego funkcjonowania systemów p łatniczych. 
3. Trzecie tiret ust ępu 2 stosuje si ę bez uszczerbku dla utrzymywania i zarz ądzania przez rz ądy 
Pa ństw Cz łonkowskich walutowymi kapita łami obrotowymi.  
4. Europejski Bank Centralny jest konsultowany:  
— w sprawie ka żdego projektowanego aktu Unii w dziedzinach podlegaj ących jego kompetencji,  
— przez w ładze krajowe w sprawie ka żdego projektu regulacji w dziedzinach podlegaj ących jego 
kompetencji, lecz w granicach i na warunkach okre ślonych przez Rad ę zgodnie z procedur ą 
przewidzian ą w artykule 129 ust ęp 4.  
Europejski Bank Centralny mo że w dziedzinach podlegaj ących jego kompetencji przedk łada ć opinie 
właściwym instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii b ąd ź w ładzom krajowym.PL C 83/102 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
5. ESBC przyczynia si ę do należ ytego wykonywania polityk prowadzonych przez w łaściwe w ładze 
w odniesieniu do nadzoru ostro żno ściowego nad instytucjami kredytowymi i do stabilno ści systemu 
finansowego.  
6. Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, 
jednomy ślnie i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Europejskim Bankiem Centralnym, 
mo że powierzy ć Europejskiemu Bankowi Centralnemu szczególne zadania dotycz ące polityk 
w dziedzinie nadzoru ostro żno ściowego nad instytucjami kredytowymi i innymi instytucjami 
finansowymi, z wyj ątkiem instytucji ubezpieczeniowych.  
Artyku ł 128  
(dawny artyku ł 106 TWE)  
1. Europejski Bank Centralny ma wy łączne prawo do upowa żniania do emisji banknotów euro 
w Unii. Banknoty takie mog ą emitowa ć Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne. 
Banknoty emitowane przez Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne s ą jedynym 
legalnym środkiem p łatniczym w Unii.  
2. Pa ństwa Cz łonkowskie mog ą emitowa ć monety euro, z zastrze żeniem zgody Europejskiego 
Banku Centralnego co do wielko ści emisji. Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem 
Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym, mo że przyj ąć środki w celu zharmonizowania 
nomina łów i specyfikacji technicznych wszystkich monet przeznaczonych do obiegu, w zakresie, 
w jakim jest to niezb ędne do zapewnienia nale żytego ich obiegu w Unii.  
Artyku ł 129  
(dawny artyku ł 107 TWE)  
1. ESBC jest kierowany przez organy decyzyjne Europejskiego Banku Centralnego, którymi s ą 
Rada Prezesów i Zarz ąd. 
2. Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, zwany 
dalej „Statutem ESBC i EBC”, jest ustanowiony w Protokole do łączonym do Traktatów.  
3. Artyku ły 5.1, 5.2, 5.3, 17, 18, 19.1, 22, 23, 24, 26, 32.2, 32.3, 32.4, 32.6, 33.1 litera a) oraz 
artyku ł 36 Statutu ESBC i EBC mog ą zostać zmienione przez Parlament Europejski i Rad ę stanowi ące 
zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą. Stanowi ą one na zalecenie Europejskiego Banku 
Centralnego i po konsultacji z Komisją albo na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim 
Bankiem Centralnym.  
4. Rada, stanowi ąc b ądź na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim 
i Europejskim Bankiem Centralnym, b ądź na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po 
konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komisj ą, uchwala przepisy, o których mowa 
w artyku łach: 4, 5.4, 19.2, 20, 28.1, 29.2, 30.4 i 34.3 Statutu ESBC i EBC.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/103
Artyku ł 130  
(dawny artyku ł 108 TWE)  
W wykonywaniu uprawnie ń oraz zada ń i obowi ązków, które zosta ły im powierzone Traktatami 
i Statutem ESBC i EBC, ani Europejski Bank Centralny, ani krajowy bank centralny, ani cz łonek 
któregokolwiek z ich organów decyzyjnych nie zwracaj ą si ę o instrukcje ani ich nie przyjmuj ą od 
instytucji, organów ani jednostek organizacyjnych Unii, rz ądów Pa ństw Cz łonkowskich, ani 
jakiegokolwiek innego organu. Instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, jak równie ż rz ądy 
Pa ństw Cz łonkowskich zobowi ązuj ą si ę szanowa ć t ę zasad ę i nie d ążyć do wywierania wp ływu na 
cz łonków organów decyzyjnych Europejskiego Banku Centralnego lub krajowych banków 
centralnych przy wykonywaniu ich zada ń. 
Artyku ł 131  
(dawny artyku ł 109 TWE)  
Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie zapewnia zgodno ść swojego ustawodawstwa krajowego, w tym statutu 
krajowego banku centralnego, z Traktatami i Statutem ESBC i EBC.  
Artyku ł 132  
(dawny artyku ł 110 TWE)  
1. W celu wykonania zada ń powierzonych ESBC, Europejski Bank Centralny, zgodnie 
z Traktatami i na warunkach okre ślonych w Statucie ESBC i EBC:  
— uchwala rozporz ądzenia w zakresie niezb ędnym do wykonania zada ń okreś lonych w artykule 3.1 
tiret pierwsze, artyku łach 19.1, 22 i 25.2 Statutu ESBC i EBC, jak równie ż w przypadkach 
przewidzianych w aktach Rady, o których mowa w artykule 129 ust ęp 4, 
— podejmuje decyzje niezb ędne do wykonania zada ń powierzonych ESBC na podstawie Traktatów 
i Statutu ESBC i EBC,  
— wydaje zalecenia i opinie.  
2. Europejski Bank Centralny mo że zadecydowa ć o opublikowaniu swych decyzji, zalece ń i opinii.  
3. W granicach i na warunkach uchwalonych przez Rad ę zgodnie z procedur ą przewidzian ą 
w artykule 129 ustęp 4, Europejski Bank Centralny jest upowa żniony, w przypadku 
nieposzanowania jego rozporz ądze ń i decyzji, do nak ładania na przedsi ębiorstwa grzywien 
i okresowych kar pieni ężnych.PL C 83/104 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 133  
Bez uszczerbku dla uprawnie ń Europejskiego Banku Centralnego, Parlament Europejski i Rada, 
stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą środki niezb ędne do u żywania 
euro jako jednej waluty. Ś rodki te s ą przyjmowane po konsultacji z Europejskim Bankiem 
Centralnym.  
ROZDZIA Ł 3 
POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE  
Artyku ł 134  
(dawny artyku ł 114 TWE)  
1. W celu wspierania koordynacji polityk Pań stw Cz łonkowskich w pe łnym zakresie niezb ędnym 
do funkcjonowania rynku wewn ętrznego, ustanawia si ę Komitet Ekonomiczno-Finansowy.  
2. Zadaniem Komitetu Ekonomiczno-Finansowego jest:  
— wydawanie opinii na żądanie Rady lub Komisji b ądź z inicjatywy w łasnej dla tych instytucji,  
— śledzenie sytuacji gospodarczej i finansowej Pa ństw Cz łonkowskich i Unii oraz regularne 
sk ładanie Radzie i Komisji sprawozda ń na ten temat, zw łaszcza w sprawie stosunków 
finansowych z pa ństwami trzecimi i z instytucjami mi ędzynarodowymi,  
— bez uszczerbku dla artyku łu 240, przyczynianie si ę do przygotowania prac Rady okre ślonych 
w artyku łach 66 i 75, artykule 121 ust ępy 2, 3, 4 i 6, artyku łach 122, 124, 125 i 126, artykule 
127 ust ęp 6, artykule 128 ust ęp 2, artykule 129 ust ępy 3 i 4, artykule 138, artykule 140 ust ępy 
2 i 3, artykule 143, artykule 144 ust ępy 2 i 3 i artykule 219 oraz wykonywanie innych zada ń 
doradczych i przygotowawczych, które s ą mu powierzane przez Rad ę, 
— badanie, przynajmniej raz w roku, sytuacji w dziedzinie przep ływów kapita łu i swobody p łatno ści 
wynikaj ących ze stosowania Traktatów i środków przyj ętych przez Rad ę; badanie to dotyczy 
wszystkich środków odnosz ących si ę do przep ływów kapita łu i płatno ści; Komitet sk łada 
sprawozdanie Komisji i Radzie w sprawie wyników tego badania.  
Pa ństwa Cz łonkowskie, Komisja i Europejski Bank Centralny mianują nie wi ęcej ni ż po dwóch 
cz łonków Komitetu.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/105
3. Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym oraz 
z Komitetem okre ślonym w niniejszym artykule, uchwala przepisy dotycz ące składu Komitetu 
Ekonomiczno-Finansowego. Przewodnicz ący Rady informuje Parlament Europejski o podj ętej decyzji.  
4. Oprócz zada ń okreś lonych w ust ępie 2, je śli i tak d ługo jak istniej ą Pa ństwa Cz łonkowskie 
obj ęte derogacj ą na mocy artyku łu 139, Komitet śledzi sytuacj ę pieni ężną i finansow ą oraz ogólny 
system p łatno ści tych Pa ństw Cz łonkowskich i regularnie sk łada Radzie i Komisji sprawozdania na 
ten temat.  
Artyku ł 135  
(dawny artyku ł 115 TWE)  
W sprawach obj ętych zakresem zastosowania artyku łu 121 ust ęp 4, artyku łu 126 z wyj ątkiem 
ust ępu 14, artyku łu 138, artyku łu 140 ust ęp 1, artyku łu 140 ust ęp 2 akapit pierwszy, artyku łu 
140 ust ęp 3 i artyku łu 219, Rada lub Pa ństwo Cz łonkowskie mo że żąda ć od Komisji sformułowania, 
w zale żno ści od przypadku, zalecenia lub propozycji. Komisja bezzw łocznie rozpatruje to żądanie 
i przedstawia konkluzje Radzie.  
ROZDZIA Ł 4 
POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DLA PA ŃSTW CZŁONKOWSKICH, KTÓRYCH WALUTĄ JEST 
EURO 
Artyku ł 136  
1. W celu zapewnienia prawid łowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej oraz zgodnie 
z odpowiednimi postanowieniami Traktatów, Rada, zgodnie z odpowiedni ą procedur ą spo śród tych, 
o których mowa w artyku łach 121 i 126, z wyj ątkiem procedury przewidzianej w artykule 126 
ust ęp 14, przyjmuje środki w odniesieniu do Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro, 
w celu:  
a) wzmocnienia koordynacji i nadzoru ich dyscypliny bud żetowej;  
b) okre ślenia kierunków, w zakresie w jakim ich to dotyczy, polityki gospodarczej, czuwaj ąc nad 
zgodno ścią tych kierunków z kierunkami przyj ętymi dla ca łej Unii oraz zapewniaj ąc nadzór nad 
nimi.  
2. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępie 1, w g łosowaniu bior ą udzia ł tylko 
cz łonkowie Rady reprezentuj ący Pa ństwa Cz łonkowskie, których walut ą jest euro.  
Wi ększo ść kwalifikowan ą wy żej wymienionych cz łonków okre śla si ę zgodnie z artyku łem 238 ust ęp 
3 litera a).PL C 83/106 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 137  
Szczegóły dotycz ące spotka ń ministrów Pań stw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro, s ą ustalone 
w Protokole w sprawie Eurogrupy.  
Artyku ł 138  
(dawny artyku ł 111 ust ęp 4 TWE)  
1. W celu zapewnienia pozycji dla euro w mi ędzynarodowym systemie walutowym, Rada, na 
wniosek Komisji, przyjmuje decyzj ę ustanawiaj ącą wspólne stanowiska w kwestiach szczególnego 
zainteresowania dla unii gospodarczej i walutowej, w ramach w łaściwych mi ędzynarodowych 
instytucji i konferencji finansowych. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem 
Centralnym.  
2. Rada, na wniosek Komisji, mo że przyj ąć odpowiednie środki w celu zapewnienia jednolitej 
reprezentacji w mi ędzynarodowych instytucjach i konferencjach finansowych. Rada stanowi po 
konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.  
3. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępach 1 i 2, w g łosowaniu bior ą udzia ł tylko 
cz łonkowie Rady reprezentuj ący Pa ństwa Cz łonkowskie, których walut ą jest euro.  
Wi ększo ść kwalifikowan ą wy żej wymienionych cz łonków okreś la si ę zgodnie z artyku łem 238 ustę p 
3 litera a).  
ROZDZIA Ł 5 
POSTANOWIENIA PRZEJ ŚCIOWE 
Artyku ł 139  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie, w odniesieniu do których Rada nie zadecydowała, że spe łniaj ą one 
warunki niezb ędne do przyj ęcia euro, zwane s ą dalej „Pa ństwami Cz łonkowskimi obj ętymi 
derogacj ą”. 
2. Do Pa ństw Cz łonkowskich objętych derogacj ą nie stosuje si ę nast ępuj ących postanowie ń 
Traktatów:  
a) przyjmowanie cz ęści ogólnych kierunków polityk gospodarczych dotycz ących strefy euro 
w sposób ogólny (artykuł 121 ust ęp 2); 
b) środki przymusowe maj ące na celu zaradzenie nadmiernemu deficytowi (artyku ł 126 ust ępy 9 
i 11);  
c) cele i zadania ESBC (artyku ł 127 ust ępy 1, 2, 3 i 5);  
d) emisja euro (artyku ł 128);  
e) akty Europejskiego Banku Centralnego (artyku ł 132);PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/107
f) środki dotycz ące u żywania euro (artyku ł 133);  
g) porozumienia walutowe i inne środki dotycz ące polityki kursowej (artyku ł 219);  
h) mianowanie cz łonków Zarz ądu Europejskiego Banku Centralnego (artyku ł 283 ust ęp 2); 
i) decyzje ustanawiaj ące wspólne stanowiska w kwestiach szczególnego zainteresowania dla unii 
gospodarczej i walutowej, w ramach w łaściwych mi ędzynarodowych instytucji i konferencji 
finansowych (artykuł 138 ust ęp 1); 
j) środki w celu zapewnienia jednolitej reprezentacji w mi ędzynarodowych instytucjach 
i konferencjach finansowych (artyku ł 138 ust ęp 2). 
W zwi ązku z tym, w artyku łach, o których mowa w literach a)–j), przez „Pań stwa Cz łonkowskie” 
rozumie si ę Pa ństwa Cz łonkowskie, których walut ą jest euro.  
3. Pa ństwa Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą i ich krajowe banki centralne s ą wy łączone z praw 
i obowi ązków w ramach ESBC, zgodnie z rozdziałem IX Statutu ESBC i EBC.  
4. Prawa g łosu cz łonków Rady reprezentują cych Pa ństwa Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą s ą 
zawieszone podczas przyjmowania przez Rad ę środków, o których mowa w artyku łach 
wymienionych w ust ępie 2, a tak że w nast ępuj ących przypadkach:  
a) zalece ń kierowanych do Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro, w ramach 
wielostronnego nadzoru, w tym dotycz ących programów stabilno ści i ostrze żeń (artyku ł 121 
ust ęp 4);  
b) środków odnosz ących się do nadmiernych deficytów dotycz ących Pa ństw Cz łonkowskich, których 
walut ą jest euro (artyku ł 126 ust ępy 6, 7, 8, 12 i 13).  
Wi ększo ść kwalifikowan ą pozosta łych cz łonków Rady okre śla si ę zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 
litera a).  
Artyku ł 140  
(dawny artyku ł 121 ust ęp 1, artyku ł 122 ust ęp 2 zdanie drugie oraz artyku ł 123 ust ęp 5 TWE)  
1. Co najmniej co dwa lata lub na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego objętego derogacj ą, Komisja 
i Europejski Bank Centralny sk ładaj ą Radzie sprawozdania w sprawie post ępów dokonanych przez 
Pa ństwa Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą w wype łnianiu ich zobowi ąza ń w zakresie urzeczywistnieniaPL C 83/108 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
unii gospodarczej i walutowej. Sprawozdania te okre ślaj ą, czy ustawodawstwo krajowe ka żdego 
z tych Pa ństw Cz łonkowskich, w tym statuty jego krajowego banku centralnego, jest zgodne 
z artyku łami 130 i 131 i ze Statutem ESBC i EBC. Sprawozdania okre ślaj ą równie ż, czy 
osią gni ęty zosta ł wysoki poziom trwa łej konwergencji, analizuj ąc, w jakim stopniu ka żde Pa ństwo 
Cz łonkowskie spe łni ło nast ępuj ące kryteria:  
— osi ągni ęcie wysokiego stopnia stabilno ści cen; b ędzie to wynika ło ze stopy inflacji zbliż onej do 
istniej ącej w co najwy żej trzech Pa ństwach Cz łonkowskich, które maj ą najlepsze rezultaty 
w dziedzinie stabilno ści cen,  
— stabilna sytuacja finansów publicznych; b ędzie to wynika ło z sytuacji bud żetowej, która nie 
wykazuje nadmiernego deficytu bud żetowego w rozumieniu artyku łu 126 ust ęp 6,  
— poszanowanie zwyk łych marginesów waha ń kursów przewidzianych mechanizmem kursów 
wymiany walut europejskiego systemu walutowego przez co najmniej dwa lata, bez dewaluacji 
w stosunku do euro,  
— trwa ły charakter konwergencji osi ągni ętej przez Pa ństwo Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą i jego 
udzia łu w mechanizmie kursów wymiany walut, co odzwierciedla si ę w poziomach 
długoterminowych stóp procentowych. 
Cztery kryteria okre ślone w niniejszym ust ępie i odpowiednie okresy, podczas których ka żde ma być 
przestrzegane, s ą sprecyzowane w Protokole za łączonym do Traktatów. Sprawozdania Komisji 
i Europejskiego Banku Centralnego bior ą równie ż pod uwag ę wyniki integracji rynków, sytuacj ę 
i rozwój równowagi p łatno ści bie żących oraz ocen ę rozwoju jednostkowych kosztów pracy 
i innych wska źników cen.  
2. Po konsultacji z Parlamentem Europejskim i dyskusji w ramach Rady Europejskiej, Rada, na 
wniosek Komisji, decyduje, które Pa ństwa Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą spe łniaj ą niezb ędne 
warunki, na podstawie kryteriów okre ślonych w ust ępie 1, i uchyla derogacje w stosunku do 
danych Pa ństw Cz łonkowskich.  
Rada stanowi po otrzymaniu zalecenia od kwalifikowanej wi ększo ści jej cz łonków reprezentuj ących 
Pa ństwa Cz łonkowskie, których walut ą jest euro. Cz łonkowie ci stanowi ą w terminie sze ściu miesi ęcy 
od otrzymania przez Rad ę wniosku Komisji.  
Wi ększo ść kwalifikowan ą wy żej wymienionych cz łonków, o której mowa w akapicie drugim, okre śla 
się zgodnie z artyku łem 238 ustęp 3 litera a).  
3. Je żeli decyduje si ę, zgodnie z procedur ą przewidzian ą w ust ępie 2, o zako ńczeniu stosowania 
derogacji, Rada, stanowią c jednomy ślnie g łosami Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euroPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/109
oraz danego Pa ństwa Cz łonkowskiego na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem 
Centralnym, nieodwo łalnie okre śla kurs, po jakim euro zast ępuje walut ę danego Pa ństwa 
Cz łonkowskiego, oraz decyduje o innych środkach niezb ędnych do wprowadzenia euro jako 
jednej waluty w danym Pa ństwie Cz łonkowskim.  
Artyku ł 141  
(dawny artyku ł 123 ust ęp 3 i artyku ł 117 ust ęp 2 pi ęć pierwszych tiret TWE)  
1. Je śli i tak d ługo jak istniej ą Pa ństwa Cz łonkowskie objęte derogacj ą oraz bez uszczerbku dla 
artyku łu 129 ust ęp 1, Rada Ogólna Europejskiego Banku Centralnego okre ślona w artykule 44 
Statutu ESBC i EBC jest ukonstytuowana jako trzeci organ decyzyjny Europejskiego Banku 
Centralnego.  
2. Je żeli i tak d ługo jak istniej ą Pa ństwa Cz łonkowskie objęte derogacj ą, Europejski Bank Centralny 
w odniesieniu do tych Pań stw Cz łonkowskich:  
— umacnia wspó łprac ę mi ędzy krajowymi bankami centralnymi,  
— umacnia koordynacj ę polityk pieni ężnych Pa ństw Cz łonkowskich, d ążąc do zapewnienia 
stabilno ści cen,  
— nadzoruje funkcjonowanie mechanizmu kursu wymiany walut,  
— udziela konsultacji w kwestiach, które podlegaj ą kompetencji krajowych banków centralnych 
i wp ływaj ą na stabilno ść instytucji i rynków finansowych,  
— wykonuje dawne funkcje Europejskiego Funduszu Wspó łpracy Walutowej, które zosta ły 
wcze śniej przej ęte przez Europejski Instytut Walutowy.  
Artyku ł 142  
(dawny artyku ł 124 ust ęp 1 TWE)  
Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą traktuje swoj ą polityk ę kursow ą jako przedmiot 
wspólnego zainteresowania. Czyni ąc to, Pa ństwa Cz łonkowskie uwzgl ędniaj ą do świadczenia 
zdobyte dzi ęki wspó łpracy w ramach mechanizmu kursu wymiany walut.  
Artyku ł 143  
(dawny artyku ł 119 TWE)  
1. W przypadku trudno ści lub powa żnego zagro żenia trudno ściami w bilansie p łatniczym 
Pa ństwa Cz łonkowskiego obj ętego derogacj ą wynikaj ących b ądź z ogólnego zachwiania bilansu 
płatniczego, b ądź z charakteru walut, jakimi dysponuje, zw łaszcza gdy trudno ści te mog ą narazi ć 
na niebezpiecze ństwo funkcjonowanie rynku wewn ętrznego lub realizacj ę wspólnej polityki 
handlowej, Komisja niezw łocznie bada sytuacj ę tego Pa ństwa, jak równie ż dzia łanie, jakie pa ństwo 
to podj ęło lub mo że podj ąć zgodnie z postanowieniami Traktatów, odwo łuj ąc się do wszelkich 
dost ępnych środków. Komisja wskazuje środki, których przyj ęcie zaleca danemu pa ństwu.PL C 83/110 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Jeśli działanie podj ęte przez Pa ństwo Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą i środki sugerowane przez 
Komisj ę nie okazuj ą si ę wystarczaj ące do przezwyci ężenia trudno ści lub zagro żeń trudno ściami, 
Komisja zaleca Radzie, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, przyznanie 
wzajemnej pomocy i w łaściwe jej metody.  
Komisja regularnie informuje Rad ę o sytuacji i jej rozwoju.  
2. Rada przyznaje tak ą wzajemn ą pomoc; uchwala dyrektywy lub decyzje okre ślaj ące jej warunki 
i szczegó ły. Wzajemna pomoc mo że przyj ąć zw łaszcza form ę: 
a) uzgodnionego dzia łania w ramach innych organizacji mi ędzynarodowych, do których Pa ństwa 
Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą mog ą si ę zwróci ć; 
b) środków niezb ędnych do unikni ęcia zakłóce ń w handlu, gdy Pa ństwo Cz łonkowskie obj ęte 
derogacj ą, które znajduje si ę w trudnej sytuacji, utrzymuje lub przywraca ograniczenia 
ilo ściowe w stosunku do pa ństw trzecich;  
c) udzielenia ograniczonych kredytów przez inne Pa ństwa Cz łonkowskie, z zastrze żeniem ich zgody.  
3. Je śli wzajemna pomoc zalecona przez Komisj ę nie zosta ła przyznana przez Rad ę lub je śli 
przyznana wzajemna pomoc i przyj ęte środki są niewystarczaj ące, Komisja upowa żnia Pa ństwo 
Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą, które znajduje si ę w trudnej sytuacji, do podj ęcia środków 
ochronnych, których warunki i szczegó ły okre śla Komisja. 
Takie upowa żnienie mo że zosta ć odwo łane, a powy ższe warunki i szczegó ły zmienione przez Radę.  
Artyku ł 144  
(dawny artyku ł 120 TWE)  
1. W przypadku nag łego kryzysu w bilansie płatniczym i je śli decyzja w rozumieniu artyku łu 143 
ust ęp 2 nie zostaje niezw łocznie wydana, Pa ństwo Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą mo że podj ąć, 
w charakterze środków zapobiegawczych, niezb ędne środki ochronne. Ś rodki te powinny 
powodowa ć jak najmniejsze zak łócenia w funkcjonowaniu rynku wewn ętrznego i nie mog ą 
wykracza ć poza to, co jest ściśle konieczne do pokonania powsta łych nagle trudno ści. 
2. Komisja i pozosta łe Pa ństwa Cz łonkowskie s ą informowane o takich środkach ochronnych 
najpó źniej w chwili ich wej ścia w życie. Komisja mo że zaleci ć Radzie udzielenie wzajemnej pomocy 
zgodnie z artyku łem 143.  
3. Po wydaniu zalecenia przez Komisję i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, 
Rada mo że zdecydowa ć, że zainteresowane Pa ństwo Cz łonkowskie zmienia, zawiesza lub znosi 
powy ższe środki ochronne.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/111
TYTU Ł IX  
ZATRUDNIENIE  
Artyku ł 145  
(dawny artyku ł 125 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie i Unia, maj ąc na wzgl ędzie osią gni ęcie celów okre ślonych w artykule 3 
Traktatu o Unii Europejskiej, dzia łaj ą, zgodnie z niniejszym tytułem, w celu wypracowania 
skoordynowanej strategii dla zatrudnienia, a w szczególno ści na rzecz wspierania wysokiego 
poziomu kwalifikacji i wyszkolenia pracowników i ich zdolno ści do dostosowywania si ę, oraz 
wspierania reaguj ących na zmiany gospodarcze rynków pracy.  
Artyku ł 146  
(dawny artyku ł 126 TWE)  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie swoimi politykami zatrudnienia przyczyniaj ą si ę do osi ągni ęcia celów 
okreś lonych w artykule 145 w sposób zgodny z ogólnymi kierunkami polityk gospodarczych Pa ństw 
Cz łonkowskich i Unii, przyj ętymi w wykonaniu artyku łu 121 ust ęp 2. 
2. Pa ństwa Cz łonkowskie, uwzgl ędniaj ąc praktyki krajowe zwi ązane z funkcjami partnerów 
spo łecznych, uwa żają wspieranie zatrudnienia za przedmiot wspólnego zainteresowania 
i koordynuj ą swoje dzia łania w tym wzgl ędzie w ramach Rady, zgodnie z artyku łem 148.  
Artyku ł 147  
(dawny artyku ł 127 TWE)  
1. Unia przyczynia si ę do urzeczywistnienia wysokiego poziomu zatrudnienia, zach ęcaj ąc do 
wspó łpracy Pa ństwa Cz łonkowskie i, w razie potrzeby, wspieraj ąc i uzupe łniaj ąc ich dzia łanie. 
Czyni ąc to, szanuje ona w pe łni kompetencje Pa ństw Cz łonkowskich w tej dziedzinie.  
2. Cel osi ągni ęcia wysokiego poziomu zatrudnienia brany jest pod uwagę przy definiowaniu 
i wykonywaniu polityk i dzia łań Unii.  
Artyku ł 148  
(dawny artyku ł 128 TWE)  
1. Rada Europejska bada co roku sytuacj ę zatrudnienia w Unii i przyjmuje konkluzje w tym 
przedmiocie na podstawie wspólnego sprawozdania rocznego Rady i Komisji.  
2. Na podstawie konkluzji Rady Europejskiej, Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, Komitetem Regionów 
i Komitetem ds. Zatrudnienia okre ślonym w artykule 150, opracowuje co roku wytyczne, które 
Pa ństwa Cz łonkowskie uwzgl ędniaj ą w swoich politykach zatrudnienia. Wytyczne te s ą zgodne 
z ogólnymi kierunkami przyjmowanymi w wykonaniu artyku łu 121 ust ęp 2.PL C 83/112 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
3. Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie przesy ła do Rady i Komisji roczne sprawozdanie w sprawie 
podstawowych środków, jakie przyj ęło w celu wykonania swej polityki zatrudnienia w świetle 
wytycznych okre ślonych w ust ępie 2. 
4. Na podstawie sprawozda ń okreś lonych w ust ępie 3 i po uzyskaniu opinii Komitetu ds. 
Zatrudnienia, Rada corocznie analizuje w świetle wytycznych dotycz ących zatrudnienia realizacj ę 
polityk zatrudnienia Pań stw Cz łonkowskich. Rada, stanowi ąc na zalecenie Komisji, mo że, je śli 
uzna to za w łaściwe w kontek ście dokonanej analizy, skierowa ć zalecenia do Pa ństw Cz łonkowskich.  
5. Na podstawie wyników tej analizy Rada i Komisja kieruj ą do Rady Europejskiej wspólne 
sprawozdanie roczne dotycz ące sytuacji zatrudnienia w Unii i urzeczywistnienia wytycznych 
dotycz ących zatrudnienia.  
Artyku ł 149  
(dawny artyku ł 129 TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów, mog ą przyj ąć środki zach ęcaj ące, 
maj ące sprzyja ć wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz wspiera ć ich dzia łania 
w dziedzinie zatrudnienia poprzez inicjatywy mają ce na celu rozwijanie wymiany informacji 
i najlepszych praktyk, dostarczanie analiz porównawczych i porad, jak równie ż popieranie 
nowatorskiego podej ścia i ocenianie do świadcze ń, zw łaszcza przez odwołanie si ę do projektów 
pilota żowych.  
Środki te nie obejmuj ą harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
Artyku ł 150  
(dawny artyku ł 130 TWE)  
Rada, stanowi ąc zwyk łą wi ększo ścią po konsultacji z Parlamentem Europejskim, ustanawia komitet 
ds. zatrudnienia o charakterze doradczym w celu promowania koordynacji mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi polityk zatrudnienia i w zakresie rynku pracy. Zadania komitetu to:  
— śledzenie rozwoju sytuacji zatrudnienia i polityk zatrudnienia w Pa ństwach Cz łonkowskich i w 
Unii,  
— bez uszczerbku dla artyku łu 240, formu łowanie opinii na żądanie Rady lub Komisji, b ądź 
z inicjatywy w łasnej, oraz przyczynianie si ę do przygotowania działa ń Rady okreś lonych 
w artykule 148.  
W wype łnianiu swojego mandatu komitet konsultuje si ę z partnerami spo łecznymi.  
Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie i Komisja mianuj ą po dwóch cz łonków komitetu.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/113
TYTU Ł X  
POLITYKA SPO ŁECZNA  
Artyku ł 151  
(dawny artyku ł 136 TWE)  
Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie, świadome podstawowych praw socjalnych wyra żonych w Europejskiej 
Karcie Spo łecznej, podpisanej w Turynie 18 pa ździernika 1961 roku oraz we Wspólnotowej Karcie 
Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników z 1989 roku, maj ą na celu promowanie zatrudnienia, 
popraw ę warunków życia i pracy, tak aby umo żliwi ć ich wyrównanie z jednoczesnym zachowaniem 
post ępu, odpowiedni ą ochron ę socjaln ą, dialog mi ędzy partnerami społecznymi, rozwój zasobów 
ludzkich pozwalaj ący podnosi ć i utrzyma ć poziom zatrudnienia oraz przeciwdzia łanie wykluczeniu.  
W tym celu Unia i Pań stwa Cz łonkowskie wprowadzaj ą w życie środki, które uwzgl ędniaj ą 
różnorodno ść praktyk krajowych, w szczególno ści w dziedzinie stosunków umownych, jak 
równie ż potrzebę utrzymania konkurencyjno ści gospodarki Unii.  
Uwa żają one, że taki rozwój b ędzie wynika ł nie tylko z funkcjonowania rynku wewn ętrznego, który 
będzie sprzyja ł harmonizacji systemów spo łecznych, ale te ż z procedur przewidzianych w Traktatach 
oraz ze zbli żenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych.  
Artyku ł 152  
Unia uznaje i wspiera rol ę partnerów spo łecznych na swoim poziomie, uwzgl ędniaj ąc ró żnorodno ść 
systemów krajowych. U łatwia ona dialog mi ędzy nimi, szanuj ąc ich autonomi ę. 
Trójstronny szczyt spo łeczny do spraw wzrostu i zatrudnienia przyczynia si ę do dialogu 
spo łecznego.  
Artyku ł 153  
(dawny artyku ł 137 TWE)  
1. Maj ąc na względzie urzeczywistnienie celów okre ślonych w artykule 151, Unia wspiera 
i uzupe łnia działania Pa ństw Cz łonkowskich w nast ępuj ących dziedzinach: 
a) polepszania w szczególno ści środowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpiecze ństwa 
pracowników; 
b) warunków pracy;  
c) zabezpieczenia spo łecznego i ochrony socjalnej pracowników;  
d) ochrony pracowników w przypadku wypowiedzenia umowy o prac ę; 
e) informacji i konsultacji z pracownikami;PL C 83/114 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
f) reprezentacji i obrony zbiorowej interesów pracowników i pracodawców, w tym 
wspó łzarz ądzania, z zastrzeż eniem ust ępu 5; 
g) warunków zatrudnienia obywateli pa ństw trzecich legalnie przebywaj ących na terytorium Unii;  
h) integracji osób wykluczonych z rynku pracy, bez uszczerbku dla artyku łu 166;  
i) równo ści m ężczyzn i kobiet w odniesieniu do ich szans na rynku pracy i traktowania w pracy;  
j) zwalczania wykluczenia spo łecznego;  
k) modernizacji systemów ochrony socjalnej, bez uszczerbku dla litery c).  
2. W tym celu Parlament Europejski i Rada:  
a) mog ą przyj ąć środki w celu zach ęcania do wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi 
w drodze inicjatyw zmierzaj ących do pog łębiania wiedzy, rozwijania wymiany informacji 
i najlepszych praktyk, wspierania podej ść nowatorskich oraz oceny do świadcze ń, 
z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw 
Cz łonkowskich;  
b) mog ą przyj ąć, w dziedzinach okre ślonych w ust ępie 1 litery a)–i), w drodze dyrektyw, minimalne 
wymagania stopniowo wprowadzane w życie, z uwzglę dnieniem warunków i norm technicznych 
istniej ących w ka żdym z Pa ństw Cz łonkowskich. Dyrektywy te unikaj ą nak ładania 
administracyjnych, finansowych i prawnych ogranicze ń, które utrudnia łyby tworzenie 
i rozwijanie ma łych i średnich przedsi ębiorstw.  
Parlament Europejski i Rada stanowi ą zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów.  
W dziedzinach, o których mowa w ust ępie 1 litery c), d), f) i g), Rada stanowi jednomy ślnie zgodnie 
ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, po konsultacji z Parlamentem Europejskim i wymienionymi 
wy żej Komitetami.  
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek Komisji, po konsultacji z Parlamentem Europejskim, mo że 
zadecydowa ć o stosowaniu do ustępu 1 litery d), f) i g) zwyk łej procedury ustawodawczej.  
3. Pa ństwo Cz łonkowskie mo że powierzy ć partnerom spo łecznym, na ich wspólne żądanie, 
wykonanie dyrektyw przyj ętych w zastosowaniu ustępu 2 lub, w stosownych przypadkach, 
wykonanie decyzji Rady przyj ętej zgodnie z artyku łem 155.  
W tym przypadku dane Pa ństwo Cz łonkowskie, b ęd ąc zobowi ązanym do przedsi ęwzi ęcia wszelkich 
środków pozwalaj ących mu w ka żdej chwili na zagwarantowanie realizacji celów dyrektywy lub 
decyzji, zapewnia, że najpó źniej w dniu, w którym dyrektywa lub decyzja powinna by ć 
przetransponowana lub wykonana, partnerzy spo łeczni przyj ęli niezb ędne środki w drodze 
porozumienia.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/115
4. Przepisy uchwalone na mocy niniejszego artyku łu: 
— nie naruszaj ą prawa Pa ństw Cz łonkowskich do okre ślenia podstawowych zasad ich systemów 
zabezpieczenia spo łecznego i nie mogą znacz ąco wp ływa ć na równowagę finansow ą tych 
systemów,  
— nie stanowi ą przeszkody dla Pa ństwa Cz łonkowskiego w utrzymywaniu lub ustanawianiu 
bardziej rygorystycznych środków ochronnych zgodnych z Traktatami.  
5. Postanowienia niniejszego artyku łu nie maj ą zastosowania do wynagrodze ń ani do prawa 
zrzeszania si ę, ani do prawa strajku, ani do prawa lokautu.  
Artyku ł 154  
(dawny artyku ł 138 TWE)  
1. Komisja ma zadanie popierania konsultacji mi ędzy partnerami spo łecznymi na poziomie Unii 
i podejmuje wszelkie wła ściwe środki w celu ułatwienia ich dialogu, zapewniaj ąc stronom 
zrównowa żone wsparcie.  
2. W tym celu Komisja, przed przedstawieniem wniosków w dziedzinie polityki spo łecznej, 
konsultuje si ę z partnerami spo łecznymi w sprawie mo żliwego kierunku dzia łania Unii.  
3. Je śli Komisja po przeprowadzeniu tej konsultacji uzna, że dzia łanie Unii jest po żądane, 
konsultuje si ę z partnerami spo łecznymi w sprawie treś ci rozwa żanego wniosku. Partnerzy 
spo łeczni przesy łaj ą do Komisji opini ę lub, w odpowiednim przypadku, zalecenie.  
4. Przy okazji konsultacji, o których mowa w ust ępach 2 i 3, partnerzy spo łeczni mog ą 
informowa ć Komisj ę o swojej woli rozpocz ęcia procesu przewidzianego w artykule 155. Czas 
trwania tego procesu nie mo że przekracza ć dziewi ęciu miesi ęcy, chyba że partnerzy spo łeczni 
i Komisja wspólnie zadecyduj ą o jego przed łu żeniu.  
Artyku ł 155  
(dawny artyku ł 139 TWE)  
1. Dialog mi ędzy partnerami spo łecznymi na poziomie Unii mo że prowadzi ć, je śli oni sobie tego 
życz ą, do nawi ązania stosunków umownych, w tym umów zbiorowych.  
2. Wykonywanie umów zbiorowych zawartych na poziomie Unii odbywa się b ąd ź zgodnie 
z procedurami i praktykami w łaściwymi dla partnerów społecznych i Pa ństw Cz łonkowskich, 
bądź, w dziedzinach podlegaj ących artyku łowi 153, na wspólne żądanie stron-sygnatariuszy, 
w drodze decyzji Rady na wniosek Komisji. Parlament Europejski jest informowany.  
Rada stanowi jednomy ślnie, gdy dana umowa zawiera jedno lub wi ęcej postanowie ń dotycz ących 
jednej z dziedzin, w których zgodnie z artyku łem 153 ust ęp 2 wymagana jest jednomy ślno ść.PL C 83/116 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 156  
(dawny artyku ł 140 TWE)  
Maj ąc na wzgl ędzie osi ągni ęcie celów okre ślonych w artykule 151 i bez uszczerbku dla innych 
postanowie ń Traktatów, Komisja zach ęca do wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz 
ułatwia koordynacj ę ich dzia łań we wszystkich dziedzinach polityki spo łecznej w ramach niniejszego 
rozdzia łu, a zw łaszcza w sferach dotycz ących:  
— zatrudnienia,  
— prawa pracy i warunków pracy,  
— kszta łcenia i doskonalenia zawodowego,  
— zabezpieczenia społ ecznego,  
— ochrony przed wypadkami i chorobami zawodowymi,  
— higieny pracy, 
— prawa zrzeszania si ę w zwi ązki zawodowe i rokowa ń zbiorowych mi ędzy pracodawcami 
i pracownikami.  
W tym celu Komisja dzia ła w ścis łym kontakcie z Pań stwami Cz łonkowskimi, przeprowadzaj ąc 
badania, wydaj ąc opinie i organizuj ąc konsultacje zarówno w sprawie problemów pojawiaj ących 
się na poziomie krajowym, jak i tych, które interesuj ą organizacje mi ędzynarodowe, 
w szczególno ści poprzez inicjatywy maj ące na celu okre ślenie wytycznych i wska źników, 
organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezb ędnych dla 
prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pe łni informowany.  
Przed wydaniem opinii przewidzianych niniejszym artyku łem Komisja konsultuje si ę z Komitetem 
Ekonomiczno-Spo łecznym.  
Artyku ł 157  
(dawny artyku ł 141 TWE)  
1. Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie zapewnia stosowanie zasady równo ści wynagrodze ń dla 
pracowników p łci m ęskiej i żeńskiej za tak ą samą prac ę lub prac ę takiej samej warto ści. 
2. Do celów niniejszego artyku łu przez wynagrodzenie rozumie si ę zwyk łą podstawow ą lub 
minimaln ą p łac ę albo uposa żenie oraz wszystkie inne korzy ści w gotówce lub w naturze, 
otrzymywane przez pracownika bezpo średnio lub po średnio, z racji zatrudnienia, od pracodawcy.  
Równo ść wynagrodzenia bez dyskryminacji ze wzgl ędu na p łeć oznacza, że: 
a) wynagrodzenie przyznane za tak ą samą prac ę na akord jest okre ślane na podstawie takiej samej 
jednostki miary;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/117
b) wynagrodzenie za prac ę na czas jest takie samo na tym samym stanowisku.  
3. Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, przyjmuj ą środki zmierzaj ące do zapewnienia 
stosowania zasady równo ści szans i równo ści traktowania m ężczyzn i kobiet w dziedzinie 
zatrudnienia i pracy, w tym zasad ę równo ści wynagrodze ń za tak ą samą prac ę lub prac ę takiej 
samej warto ści. 
4. W celu zapewnienia pe łnej równo ści mi ędzy m ężczyznami i kobietami w życiu zawodowym 
zasada równo ści traktowania nie stanowi przeszkody dla Pa ństwa Cz łonkowskiego w utrzymaniu lub 
przyjmowaniu środków przewiduj ących specyficzne korzyś ci, zmierzaj ące do u łatwienia 
wykonywania dzia łalnoś ci zawodowej przez osoby p łci niedostatecznie reprezentowanej b ądź 
zapobiegania niekorzystnym sytuacjom w karierze zawodowej i ich kompensowania.  
Artyku ł 158  
(dawny artyku ł 142 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie dok ładaj ą stara ń, aby utrzyma ć istniej ącą równowa żno ść systemów p łatnych 
urlopów. 
Artyku ł 159  
(dawny artyku ł 143 TWE)  
Komisja opracowuje co roku sprawozdanie w sprawie post ępów w osi ąganiu celów okre ślonych 
w artykule 151, w tym sytuacji demograficznej w Unii. Przesy ła ona to sprawozdanie do 
Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego.  
Artyku ł 160  
(dawny artyku ł 144 TWE)  
Rada, stanowi ąc zwyk łą wi ększo ścią po konsultacji z Parlamentem Europejskim, ustanawia komitet 
ds. ochrony socjalnej o charakterze doradczym, celem wspierania wspó łpracy w dziedzinie polityk 
ochrony socjalnej mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz z Komisj ą. Zadania komitetu to:  
— śledzenie sytuacji spo łecznej i rozwoju ochrony socjalnej w Pa ństwach Cz łonkowskich i w Unii;  
— wspieranie wymiany informacji, do świadczenia i dobrych praktyk mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi oraz z Komisj ą; 
— opracowywanie sprawozda ń, formu łowanie opinii lub podejmowanie innych prac w ramach 
swoich kompetencji, na żądanie Rady lub Komisji, b ądź z inicjatywy w łasnej, bez uszczerbku 
dla artyku łu 240.  
W wype łnianiu swojego mandatu komitet nawi ązuje odpowiednie kontakty z partnerami 
spo łecznymi.PL C 83/118 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie i Komisja mianuj ą po dwóch cz łonków komitetu.  
Artyku ł 161  
(dawny artyku ł 145 TWE)  
Komisja w łącza do swojego sprawozdania rocznego dla Parlamentu Europejskiego oddzielny rozdzia ł 
dotycz ący rozwoju sytuacji spo łecznej w Unii.  
Parlament Europejski mo że wezwa ć Komisj ę do opracowania sprawozda ń w sprawie poszczególnych 
problemów dotycz ących warunków spo łecznych. 
TYTU Ł XI  
EUROPEJSKI FUNDUSZ SPO ŁECZNY  
Artyku ł 162  
(dawny artyku ł 146 TWE)  
W celu poprawy mo żliwo ści zatrudniania pracowników w ramach rynku wewn ętrznego 
i przyczyniania si ę w ten sposób do podniesienia poziomu życia, ustanawia si ę zgodnie 
z poni ższymi postanowieniami Europejski Fundusz Spo łeczny; d ąży on do u łatwienia zatrudniania 
pracowników i zwi ększania ich mobilno ści geograficznej i zawodowej wewn ątrz Unii, jak równie ż do 
ułatwienia im dostosowania si ę do zmian w przemy śle i systemach produkcyjnych, zw łaszcza przez 
kszta łcenie zawodowe i przekwalifikowanie.  
Artyku ł 163  
(dawny artyku ł 147 TWE)  
Funduszem zarz ądza Komisja.  
Przy wykonywaniu tego zadania Komisj ę wspomaga komitet z ło żony z przedstawicieli rz ądów, 
zwi ązków zawodowych i organizacji pracodawców, któremu przewodniczy cz łonek Komisji.  
Artyku ł 164  
(dawny artyku ł 148 TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym oraz Komitetem Regionów, przyjmuj ą rozporz ądzenia 
wykonawcze dotycz ące Europejskiego Funduszu Spo łecznego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/119
TYTU Ł XII  
EDUKACJA, KSZTA ŁCENIE ZAWODOWE, M ŁODZIEŻ I SPORT  
Artyku ł 165  
(dawny artyku ł 149 TWE)  
1. Unia przyczynia si ę do rozwoju edukacji o wysokiej jako ści, poprzez zach ęcanie do wspó łpracy 
mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz, je śli jest to niezb ędne, poprzez wspieranie i uzupe łnianie 
ich dzia łalnoś ci, w pe łni szanuj ąc odpowiedzialno ść Pa ństw Cz łonkowskich za tre ść nauczania 
i organizacj ę systemów edukacyjnych, jak równie ż ich róż norodno ść kulturow ą i j ęzykową . 
Unia przyczynia si ę do wspierania europejskich przedsi ęwzi ęć w zakresie sportu, uwzgl ędniaj ąc jego 
szczególny charakter, jego struktury oparte na zasadzie dobrowolno ści oraz uwzględniaj ąc jego 
funkcj ę spo łeczn ą i edukacyjn ą. 
2. Dzia łanie Unii zmierza do:  
— rozwoju wymiaru europejskiego w edukacji, zw łaszcza przez nauczanie i upowszechnianie 
języków Pa ństw Cz łonkowskich,  
— sprzyjania mobilno ści studentów i nauczycieli, mi ędzy innymi poprzez zachę canie do 
akademickiego uznawania dyplomów i okresów studiów,  
— promowania wspó łpracy mi ędzy instytucjami edukacyjnymi,  
— rozwoju wymiany informacji i do świadcze ń w kwestiach wspólnych dla systemów edukacyjnych 
Pa ństw Cz łonkowskich,  
— sprzyjania rozwojowi wymiany m łodzie ży i wymiany instruktorów spo łeczno-o światowych, 
a tak że zach ęcania m łodzie ży do uczestnictwa w demokratycznym życiu Europy,  
— popierania rozwoju kszta łcenia na odleg łość , 
— rozwoju europejskiego wymiaru sportu, przez popieranie uczciwo ści i dost ępnoś ci we 
wspó łzawodnictwie sportowym oraz wspó łpracy mi ędzy podmiotami odpowiedzialnymi za 
sport, jak również przez ochronę integralno ści fizycznej i psychicznej sportowców, 
w szczególno ści tych najm łodszych.  
3. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjaj ą wspó łpracy z pa ństwami trzecimi oraz z organizacjami 
mi ędzynarodowymi w łaściwymi w dziedzinie edukacji i sportu, zw łaszcza z Rad ą Europy.  
4. Aby przyczyni ć si ę do osią gni ęcia celów okre ślonych w niniejszym artykule:  
— Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów, przyjmuj ą środki 
zach ęcaj ące, z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych 
Pa ństw Cz łonkowskich;PL C 83/120 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
— Rada przyjmuje zalecenia, stanowią c na wniosek Komisji.  
Artyku ł 166  
(dawny artyku ł 150 TWE)  
1. Unia urzeczywistnia politykę kszta łcenia zawodowego, która wspiera i uzupe łnia działanie 
Pa ństw Cz łonkowskich, w pe łni szanuj ąc odpowiedzialno ść Pa ństw Cz łonkowskich za tre ść 
i organizacj ę kszta łcenia zawodowego.  
2. Dzia łanie Unii zmierza do:  
— u łatwienia przystosowania si ę do zmian w przemy śle, zw łaszcza przez kszta łcenie zawodowe 
i przekwalifikowanie,  
— poprawy kszta łcenia zawodowego wst ępnego i ustawicznego w celu u łatwienia integracji 
zawodowej i reintegracji z rynkiem pracy,  
— u łatwienia dost ępu do kszta łcenia zawodowego i sprzyjania mobilno ści instruktorów 
i kszta łcących si ę, a zw łaszcza m łodzie ży, 
— pobudzania wspó łpracy w dziedzinie kształcenia mi ędzy instytucjami edukacyjnymi lub 
kształcenia zawodowego a przedsi ębiorstwami,  
— rozwoju wymiany informacji i do świadcze ń w kwestiach wspólnych dla systemów kszta łcenia 
Pa ństw Cz łonkowskich.  
3. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjaj ą wspó łpracy z pa ństwami trzecimi i organizacjami 
mi ędzynarodowymi w łaściwymi w dziedzinie kszta łcenia zawodowego.  
4. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów, przyjmuj ą środki 
przyczyniaj ące si ę do osi ągni ęcia celów okreś lonych w niniejszym artykule, z wy łączeniem 
jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich. Rada 
przyjmuje tak że na wniosek Komisji zalecenia.  
TYTU Ł XIII  
KULTURA  
Artyku ł 167  
(dawny artyku ł 151 TWE)  
1. Unia przyczynia si ę do rozkwitu kultur Pa ństw Cz łonkowskich, w poszanowaniu ich 
różnorodno ści narodowej i regionalnej, równocze śnie podkre ślaj ąc znaczenie wspólnego dziedzictwa 
kulturowego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/121
2. Dzia łanie Unii zmierza do zach ęcania do wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz, 
jeśli to niezb ędne, do wspierania i uzupe łniania ich działa ń w nast ępuj ących dziedzinach:  
— pog łębiania wiedzy oraz upowszechniania kultury i historii narodów europejskich,  
— zachowania i ochrony dziedzictwa kulturowego o znaczeniu europejskim,  
— niehandlowej wymiany kulturalnej,  
— twórczoś ci artystycznej i literackiej, w łącznie z sektorem audiowizualnym.  
3. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjaj ą wspó łpracy z pa ństwami trzecimi oraz z organizacjami 
mi ędzynarodowymi w łaściwymi w dziedzinie kultury, zw łaszcza z Radą Europy. 
4. Unia uwzgl ędnia aspekty kulturalne w swoim dzia łaniu na podstawie innych postanowie ń 
Traktatów, zw łaszcza w celu poszanowania i popierania ró żnorodno ści jej kultur.  
5. Aby przyczyni ć si ę do osią gni ęcia celów okre ślonych w niniejszym artykule:  
— Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Regionów, przyjmuj ą środki zach ęcaj ące, z wy łączeniem jakiejkolwiek 
harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich, 
— Rada wydaje zalecenia na wniosek Komisji.  
TYTU Ł XIV  
ZDROWIE PUBLICZNE  
Artyku ł 168  
(dawny artyku ł 152 TWE)  
1. Przy okre ślaniu i urzeczywistnianiu wszystkich polityk i dzia łań Unii zapewnia si ę wysoki 
poziom ochrony zdrowia ludzkiego.  
Dzia łanie Unii, które uzupe łnia polityki krajowe, nakierowane jest na poprawę zdrowia publicznego, 
zapobieganie chorobom i dolegliwo ściom ludzkim oraz usuwanie źróde ł zagro żeń dla zdrowia 
fizycznego i psychicznego. Dzia łanie to obejmuje zwalczanie epidemii, poprzez wspieranie bada ń 
nad ich przyczynami, sposobami ich rozprzestrzeniania si ę oraz zapobiegania im, jak równie ż 
informacji i edukacji zdrowotnej, a tak że monitorowanie powa żnych transgranicznych zagro żeń 
dla zdrowia, wczesne ostrzeganie w przypadku takich zagro żeń oraz ich zwalczanie.  
Unia uzupe łnia dzia łanie Pa ństw Cz łonkowskich w celu zmniejszenia szkodliwych dla zdrowia 
skutków narkomanii, włącznie z informacj ą i profilaktyk ą.PL C 83/122 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Unia zach ęca do wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi w dziedzinach okre ślonych 
w niniejszym artykule oraz, jeś li to konieczne, wspiera ich dzia łania. Unia zach ęca w szczególno ści 
do wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi w celu zwi ększenia komplementarno ści ich us ług 
zdrowotnych w regionach przygranicznych.  
Pa ństwa Cz łonkowskie, w powi ązaniu z Komisj ą, koordynuj ą mi ędzy sob ą w łasne polityki 
i programy w dziedzinach okre ślonych w ust ępie 1. Komisja mo że podj ąć, w ścis łym kontakcie 
z Pa ństwami Cz łonkowskimi, ka żdą u żyteczn ą inicjatyw ę w celu wsparcia tej koordynacji, 
w szczególno ści inicjatywy maj ące na celu okre ślenie wytycznych i wska źników, organizowanie 
wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezb ędnych dla prowadzenia 
okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pe łni informowany.  
3. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie sprzyjaj ą wspó łpracy z pa ństwami trzecimi i organizacjami 
mi ędzynarodowymi w łaściwymi w dziedzinie zdrowia publicznego.  
4. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu 2 ust ęp 5 i artyku łu 6 litera a) oraz zgodnie z artyku łem 4 
ust ęp 2 litera k), Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą 
i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym oraz Komitetem Regionów, przyczyniaj ą si ę 
do osią gni ęcia celów okreś lonych w niniejszym artykule, przyjmuj ąc, w celu stawienia czo ła 
wspólnym zagadnieniom zwi ązanym z bezpiecze ństwem:  
a) środki ustanawiaj ące wysokie standardy jako ści i bezpiecze ństwa organów i substancji 
pochodzenia ludzkiego, krwi i pochodnych krwi; środki te nie stanowi ą przeszkody dla 
Pa ństwa Cz łonkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków 
ochronnych;  
b) środki w dziedzinach weterynaryjnej i fitosanitarnej, maj ące bezpoś rednio na celu ochron ę 
zdrowia publicznego;  
c) środki ustanawiaj ące wysokie standardy jako ści i bezpiecze ństwa produktów leczniczych 
i wyrobów medycznych.  
5. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów, mog ą równie ż 
ustanowi ć środki zach ęcaj ące, zmierzaj ące do ochrony i poprawy zdrowia ludzkiego, 
w szczególno ści zwalczania epidemii transgranicznych, środki dotycz ące monitorowania 
powa żnych transgranicznych zagro żeń dla zdrowia, wczesnego ostrzegania w przypadku takich 
zagro żeń oraz ich zwalczania, jak równie ż środki, których bezpo średnim celem jest ochrona 
zdrowia publicznego w zwi ązku z tytoniem i nadu żywaniem alkoholu, z wy łączeniem 
jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich.  
6. Rada, na wniosek Komisji, mo że równie ż przyj ąć zalecenia s łu żące osi ągni ęciu celów 
okreś lonych w tym artykule.  
7. Dzia łania Unii s ą prowadzone w poszanowaniu obowią zków Pa ństw Cz łonkowskich 
w zakresie okre ślania ich polityki dotycz ącej zdrowia, jak równie ż organizacji i świadczenia us ług 
zdrowotnych i opieki medycznej. Obowi ązki Pa ństw Cz łonkowskich obejmuj ą zarz ądzanie us ługamiPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/123
zdrowotnymi i opiek ą medyczn ą, jak również podzia ł przeznaczonych na nie zasobów. Środki, 
o których mowa w ust ępie 4 litera a), nie naruszaj ą przepisów krajowych dotycz ących oddawania 
organów i krwi lub ich wykorzystywania do celów medycznych.  
TYTU Ł XV  
OCHRONA KONSUMENTÓW  
Artyku ł 169  
(dawny artyku ł 153 TWE)  
1. D ążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia wysokiego poziomu ochrony 
konsumentów, Unia przyczynia si ę do ochrony zdrowia, bezpiecze ństwa i interesów 
gospodarczych konsumentów, jak równie ż wspierania ich prawa do informacji, edukacji 
i organizowania si ę w celu zachowania ich interesów.  
2. Unia przyczynia si ę do osią gni ęcia celów okreś lonych w ust ępie 1 poprzez:  
a) środki, które przyjmuje na podstawie artyku łu 114 w ramach urzeczywistniania rynku 
wewn ętrznego;  
b) środki, które wspieraj ą, uzupeł niaj ą i nadzoruj ą polityk ę prowadzon ą przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie.  
3. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, przyjmuj ą środki okre ślone w ustę pie 2 litera b).  
4. Środki przyj ęte na podstawie ust ępu 3 nie stanowią przeszkody dla Pa ństwa Cz łonkowskiego 
w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych. Środki te musz ą być 
zgodne z Traktatami. S ą one notyfikowane Komisji.  
TYTU Ł XVI  
SIECI TRANSEUROPEJSKIE  
Artyku ł 170  
(dawny artyku ł 154 TWE)  
1. Aby pomóc osią gn ąć cele okre ślone w artyku łach 26 i 174 oraz umo żliwi ć obywatelom Unii, 
podmiotom gospodarczym, wspólnotom regionalnym i lokalnym pe łne czerpanie korzy ści 
z ustanowienia obszaru bez granic wewn ętrznych, Unia przyczynia si ę do ustanowienia i rozwoju 
sieci transeuropejskich w infrastrukturach transportu, telekomunikacji i energetyki.PL C 83/124 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. W ramach systemu otwartych i konkurencyjnych rynków dzia łanie Unii zmierza do sprzyjania 
wzajemnym połą czeniom oraz interoperacyjno ści sieci krajowych, jak równie ż dost ępowi do tych 
sieci. Uwzględnia ona w szczególno ści potrzeb ę łączenia wysp, regionów zamkni ętych 
i peryferyjnych z centralnymi regionami Unii.  
Artyku ł 171  
(dawny artyku ł 155 TWE)  
1. Aby osi ągn ąć cele okre ślone w artykule 170, Unia:  
— ustanawia zbiór wytycznych obejmuj ących cele, priorytety i ogólne kierunki dzia łań 
przewidzianych w dziedzinie sieci transeuropejskich; wytyczne te wskazuj ą projekty b ędące 
przedmiotem wspólnego zainteresowania,  
— urzeczywistnia ka żdy środek, który mo że si ę okazać niezb ędny do zapewnienia wspó łdzia łania 
mi ędzy sieciami, w szczególno ści w dziedzinie normalizacji technicznej,  
— mo że wspiera ć projekty b ędące przedmiotem wspólnego zainteresowania, popierane przez 
Pa ństwa Cz łonkowskie, a wskazane w ramach wytycznych okre ślonych w tiret pierwszym, 
w szczególno ści poprzez analizy mo żliwo ści wykonania, gwarancje kredytowe lub bonifikaty 
oprocentowania; Unia mo że si ę równie ż przyczynia ć do finansowania, za po średnictwem 
Funduszu Spójno ści utworzonego zgodnie z artyku łem 177, poszczególnych projektów 
w Pa ństwach Cz łonkowskich w dziedzinie infrastruktury transportu.  
Dzia łania Unii bior ą pod uwag ę potencjaln ą efektywno ść gospodarcz ą projektów.  
2. Pa ństwa Cz łonkowskie, w powi ązaniu z Komisj ą, koordynuj ą mi ędzy sob ą polityki prowadzone 
na poziomie krajowym, które mog ą mie ć znacz ący wp ływ na realizacj ę celów okreś lonych 
w artykule 170. Komisja mo że podj ąć, w ścis łej wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi, ka żdą 
użyteczn ą inicjatyw ę w celu wsparcia tej koordynacji.  
3. Unia mo że zadecydowa ć o wspó łpracy z pa ństwami trzecimi w celu wsparcia projektów 
będ ących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zapewnienia wspó łdzia łania mi ędzy 
sieciami.  
Artyku ł 172  
(dawny artyku ł 156 TWE)  
Wytyczne i inne środki okre ślone w artykule 171 ust ęp 1 s ą przyjmowane przez Parlament 
Europejski i Radę, stanowi ące zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym oraz Komitetem Regionów.  
Wytyczne i projekty b ęd ące przedmiotem wspólnego zainteresowania, które dotycz ą terytorium 
jakiego ś Pa ństwa Cz łonkowskiego, wymagaj ą zgody tego Pa ństwa.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/125
TYTU Ł XVII  
PRZEMYSŁ  
Artyku ł 173  
(dawny artyku ł 157 TWE)  
1. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie czuwaj ą nad zapewnieniem warunków niezb ędnych dla 
konkurencyjno ści przemys łu Unii.  
W tym celu, zgodnie z systemem wolnych i konkurencyjnych rynków, ich dzia łania zmierzaj ą do: 
— przyspieszenia dostosowania przemys łu do zmian strukturalnych,  
— wspierania środowiska sprzyjaj ącego inicjatywom i rozwojowi przedsi ębiorstw w ca łej Unii, 
a zw łaszcza ma łych i średnich przedsi ębiorstw,  
— wspierania środowiska sprzyjaj ącego wspó łpracy mi ędzy przedsi ębiorstwami,  
— sprzyjania lepszemu wykorzystaniu potencja łu przemys łowego polityk innowacyjnych, bada ń 
i rozwoju technologicznego.  
2. Pa ństwa Cz łonkowskie, w powi ązaniu z Komisj ą, konsultuj ą si ę wzajemnie oraz, w miar ę 
potrzeby, koordynuj ą swoje działania. Komisja mo że podj ąć każ dą u żyteczn ą inicjatyw ę w celu 
wsparcia tej koordynacji, w szczególno ści inicjatywy maj ące na celu okre ślenie wytycznych 
i wska źników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów 
niezb ędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pe łni 
informowany.  
3. Unia przyczynia si ę do osią gania celów okre ślonych w ust ępie 1 przez polityki i dzia łania, 
które prowadzi na podstawie innych postanowie ń Traktatów. Parlament Europejski i Rada, stanowią c 
zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą oraz po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno- 
Spo łecznym, mog ą zadecydowa ć o szczególnych środkach przeznaczonych na wsparcie dzia łań 
podj ętych w Pa ństwach Cz łonkowskich, słu żących osią gni ęciu celów okre ślonych w ust ępie 1, 
z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
Niniejszy tytu ł nie stanowi podstawy do wprowadzenia przez Uni ę jakiegokolwiek środka, który 
móg łby prowadzi ć do zak łócenia konkurencji, b ądź który zawiera przepisy podatkowe lub przepisy 
odnosz ące si ę do praw i interesów pracowników najemnych.PL C 83/126 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
TYTU Ł XVIII  
SPÓJNO ŚĆ GOSPODARCZA, SPO ŁECZNA I TERYTORIALNA  
Artyku ł 174  
(dawny artyku ł 158 TWE)  
W celu wspierania harmonijnego rozwoju ca łej Unii rozwija ona i prowadzi dzia łania s łu żące 
wzmocnieniu jej spójno ści gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej.  
W szczególno ści Unia zmierza do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju ró żnych 
regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych.  
W śród regionów, o których mowa, szczególn ą uwag ę po świ ęca si ę obszarom wiejskim, obszarom 
podlegaj ącym przemianom przemys łowym i regionom, które cierpi ą na skutek powa żnych i trwa łych 
niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, takim jak najbardziej na pó łnoc 
wysuni ęte regiony o bardzo niskiej g ęstoś ci zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne 
i górskie.  
Artyku ł 175  
(dawny artyku ł 159 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie prowadz ą swoje polityki gospodarcze i koordynuj ą je w taki sposób, aby 
osią gn ąć takż e cele okre ślone w artykule 174. Przy formu łowaniu i urzeczywistnianiu polityk 
i dzia łań Unii oraz przy urzeczywistnianiu rynku wewn ętrznego bierze się pod uwag ę cele 
okreś lone w artykule 174 i przyczynia si ę do ich realizacji. Unia wspiera tak że osią ganie tych 
celów przez dzia łania, które podejmuje za po średnictwem funduszy strukturalnych (Europejskiego 
Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcja Orientacji, Europejskiego Funduszu Spo łecznego, 
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz innych 
istniej ących instrumentów finansowych.  
Co trzy lata Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno- 
Spo łecznemu i Komitetowi Regionów sprawozdanie w sprawie post ępów w urzeczywistnianiu 
spójno ści gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej oraz w sprawie sposobu, w jaki ró żne środki 
przewidziane w niniejszym artykule przyczyni ły si ę do tego. Sprawozdanie to zawiera, 
w odpowiednim przypadku, stosowne propozycje.  
Jeśli działania szczególne oka żą si ę niezb ędne poza funduszami i bez uszczerbku dla środków 
przyj ętych w ramach innych polityk Unii, dzia łania takie mog ą by ć przyjmowane przez Parlament 
Europejski i Radę, stanowi ące zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym oraz Komitetem Regionów.  
Artyku ł 176  
(dawny artyku ł 160 TWE)  
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma na celu przyczynianie si ę do korygowania 
podstawowych dysproporcji regionalnych w Unii poprzez udzia ł w rozwoju i dostosowaniu 
strukturalnym regionów opó źnionych w rozwoju oraz w przekszta łcaniu upadaj ących regionów 
przemys łowych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/127
Artyku ł 177  
(dawny artyku ł 161 TWE)  
Bez uszczerbku dla artyku łu 178, Parlament Europejski i Rada, stanowią c w drodze rozporz ądze ń 
zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym 
oraz Komitetem Regionów, okre ślaj ą zadania, cele priorytetowe oraz organizacj ę funduszy 
strukturalnych, co mo że obejmowa ć grupowanie funduszy. Wed ług tej samej procedury okre ślane 
są równie ż ogólne zasady maj ące do nich zastosowanie, jak równie ż przepisy niezb ędne do 
zapewnienia ich skuteczno ści oraz koordynacji funduszy mi ędzy sob ą i z innymi istniej ącymi 
instrumentami finansowymi.  
Fundusz Spójno ści, utworzony zgodnie z t ą samą procedur ą, wspiera finansowo projekty 
w dziedzinach środowiska i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportowej.  
Artyku ł 178  
(dawny artyku ł 162 TWE)  
Rozporz ądzenia wykonawcze dotyczą ce Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego s ą 
podejmowane przez Parlament Europejski i Rad ę, stanowi ące zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym oraz Komitetem Regionów.  
W odniesieniu do Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcja Orientacji oraz 
Europejskiego Funduszu Spo łecznego stosuj ą si ę w dalszym ci ągu odpowiednio artyku ły 43 i 164.  
TYTU Ł XIX  
BADANIA I ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY ORAZ PRZESTRZE Ń KOSMICZNA  
Artyku ł 179  
(dawny artyku ł 163 TWE)  
1. Unia ma na celu wzmacnianie swojej bazy naukowej i technologicznej przez utworzenie 
europejskiej przestrzeni badawczej, w której naukowcy, wiedza naukowa i technologie podlegaj ą 
swobodnej wymianie, oraz sprzyjanie rozwojowi swojej konkurencyjno ści, tak że w przemy śle, 
a tak że promowanie dzia łalnoś ci badawczej uznanej za niezb ędn ą na mocy innych rozdzia łów 
Traktatów.  
2. W tym celu sprzyja ona przedsiębiorstwom, w tym ma łym i średnim przedsi ębiorstwom, 
ośrodkom badawczym i uniwersytetom w ich wysi łkach badawczych i rozwoju technologicznym 
wysokiej jako ści; wspiera ich wysi łki w zakresie wzajemnej wspó łpracy, zmierzaj ąc w szczególno ści 
do umo żliwienia naukowcom swobodnej wspó łpracy ponad granicami, a przedsi ębiorstwom 
– pe łnego wykorzystania potencja łu rynku wewn ętrznego, zw łaszcza poprzez otwarcie krajowych 
rynków zamówie ń publicznych, okre ślanie wspólnych norm i usuwanie przeszkód prawnych 
i fiskalnych tej wspó łpracy.PL C 83/128 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
3. O wszelkich działaniach Unii podejmowanych na podstawie Traktatów w zakresie bada ń 
i rozwoju technologicznego, w tym o projektach demonstracyjnych, decyduje si ę oraz 
urzeczywistnia si ę je zgodnie z postanowieniami niniejszego tytu łu. 
Artyku ł 180  
(dawny artyku ł 164 TWE)  
W d ążeniu do osi ągni ęcia tych celów Unia prowadzi nast ępuj ące działania, które stanowi ą 
uzupe łnienie dzia łań podejmowanych przez Pa ństwa Cz łonkowskie:  
a) wykonywanie programów bada ń, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych, wraz 
z promowaniem wspó łpracy z przedsi ębiorstwami, o środkami badawczymi i uniwersytetami 
oraz mi ędzy nimi;  
b) popieranie współpracy w dziedzinie unijnych bada ń, rozwoju technologicznego i demonstracji 
z pa ństwami trzecimi i organizacjami mi ędzynarodowymi;  
c) upowszechnianie i optymalizacj ę wyników dzia łań w dziedzinie unijnych bada ń, rozwoju 
technologicznego i demonstracji;  
d) popieranie kszta łcenia i mobilno ści naukowców w Unii.  
Artyku ł 181  
(dawny artyku ł 165 TWE)  
1. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ą swoje działania w zakresie bada ń i rozwoju 
technologicznego, tak aby zapewni ć wzajemn ą spójność  polityk krajowych i polityki Unii.  
2. W ścis łej wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi Komisja mo że podj ąć ka żdą u żyteczn ą 
inicjatyw ę w celu wsparcia koordynacji okre ślonej w ustę pie 1, w szczególno ści inicjatywy maj ące 
na celu okre ślenie wytycznych i wska źników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk 
i przygotowanie elementów niezb ędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament 
Europejski jest w pe łni informowany.  
Artyku ł 182  
(dawny artyku ł 166 TWE)  
1. Wieloletni program ramowy okre ślaj ący wszystkie dzia łania Unii jest uchwalany przez 
Parlament Europejski i Rad ę, stanowią ce zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym.  
Program ramowy:  
— ustala naukowe i technologiczne cele, które maj ą by ć osią gni ęte przez działania przewidziane 
w artykule 180 oraz priorytety, które si ę z nimi wi ążą,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/129
— wskazuje ogólne kierunki tych dzia łań, 
— ustala ogóln ą maksymalną kwot ę oraz szczegó łowe zasady wspó łuczestnictwa finansowego Unii 
w programie ramowym, jak równie ż odpowiednie udzia ły w ka żdym z przewidywanych dzia łań. 
2. Program ramowy jest dostosowywany lub uzupe łniany w zależ no ści od rozwoju sytuacji.  
3. Program ramowy jest urzeczywistniany poprzez programy szczegó łowe przygotowywane 
w ramach ka żdego działania. Ka żdy program szczegó łowy okreś la szczegó łowe zasady jego 
realizacji, ustala czas jego trwania i przewiduje środki uznane za niezb ędne. Suma kwot uznanych 
za niezb ędne, ustalona przez programy szczegó łowe, nie mo że przekroczy ć ogólnej maksymalnej 
kwoty ustalonej dla programu ramowego i dla ka żdego działania.  
4. Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji z Parlamentem 
Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, uchwala programy szczegó łowe. 
5. Jako uzupe łnienie dzia łań przewidzianych w wieloletnim programie ramowym, Parlament 
Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, ustanawiaj ą środki niezb ędne do realizacji europejskiej 
przestrzeni badawczej.  
Artyku ł 183  
(dawny artyku ł 167 TWE)  
W celu urzeczywistnienia wieloletniego programu ramowego Unia:  
— okreś la zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, o środków badawczych i uniwersytetów,  
— okreś la zasady dotycz ące upowszechniania wyników bada ń. 
Artyku ł 184  
(dawny artyku ł 168 TWE)  
Przy urzeczywistnianiu wieloletniego programu ramowego mog ą zosta ć podj ęte decyzje 
o programach uzupeł niaj ących, w których uczestnicz ą tylko niektóre Pań stwa Cz łonkowskie, które 
je finansuj ą, z zastrze żeniem ewentualnego wspó łuczestnictwa Unii.  
Unia uchwala zasady maj ące zastosowanie do programów uzupe łniaj ących, zw łaszcza w odniesieniu 
do upowszechniania wiedzy i dost ępu innych Pa ństw Cz łonkowskich.PL C 83/130 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 185  
(dawny artyku ł 169 TWE)  
Przy urzeczywistnianiu wieloletniego programu ramowego Unia mo że przewidzie ć, za zgod ą 
zainteresowanych Pań stw Cz łonkowskich, udzia ł w programach badawczych i rozwojowych 
podj ętych przez kilka Pa ństw Cz łonkowskich, w tym udzia ł w strukturach utworzonych w celu 
wykonania tych programów.  
Artyku ł 186  
(dawny artyku ł 170 TWE)  
Przy urzeczywistnianiu wieloletniego programu ramowego Unia mo że przewidzie ć wspó łprac ę 
w dziedzinie unijnych bada ń, rozwoju technologicznego i demonstracji z pa ństwami trzecimi lub 
organizacjami mi ędzynarodowymi.  
Szczegółowe rozwi ązania dotycz ące tej wspó łpracy mog ą być przedmiotem umów mi ędzy Uni ą 
i zainteresowanymi stronami trzecimi.  
Artyku ł 187  
(dawny artyku ł 171 TWE)  
Unia mo że tworzy ć wspólne przedsi ębiorstwa lub jakiekolwiek inne struktury niezb ędne do 
skutecznego wykonywania unijnych programów badawczych, rozwoju technologicznego 
i demonstracyjnych.  
Artyku ł 188  
(dawny artyku ł 172 TWE)  
Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem 
Ekonomiczno-Spo łecznym, uchwala przepisy okre ślone w artykule 187.  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji 
z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym, uchwalaj ą przepisy okreś lone w artyku łach 183, 184 i 185. 
Przyj ęcie programów uzupe łniaj ących wymaga zgody zainteresowanych Pa ństw Cz łonkowskich.  
Artyku ł 189  
1. W celu wspierania post ępu naukowo-technicznego, konkurencyjno ści przemysł owej i realizacji 
swoich polityk, Unia opracowuje europejsk ą polityk ę przestrzeni kosmicznej. W tym celu Unia mo że 
promowa ć wspólne inicjatywy, popiera ć badania i rozwój technologiczny i koordynowa ć wysi łki 
niezb ędne dla badania i wykorzystania przestrzeni kosmicznej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/131
2. W celu przyczynienia si ę do realizacji celów okre ślonych w ust ępie 1, Parlament Europejski 
i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą niezb ędne środki, które 
mog ą przybra ć posta ć europejskiego programu kosmicznego, z wy łączeniem jakiejkolwiek 
harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich. 
3. Unia ustanawia odpowiednie stosunki z Europejską Agencj ą Kosmiczn ą. 
4. Niniejszy artyku ł nie narusza pozosta łych postanowie ń niniejszego tytu łu. 
Artyku ł 190  
(dawny artyku ł 173 TWE)  
Na pocz ątku ka żdego roku Komisja przedstawia sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. 
Sprawozdanie to zawiera zw łaszcza informacj ę o dzia łaniach w zakresie badań , rozwoju 
technologicznego oraz upowszechniania wyników w roku poprzednim oraz program pracy na rok 
bie żący. 
TYTU Ł XX  
ŚRODOWISKO  
Artyku ł 191  
(dawny artyku ł 174 TWE)  
1. Polityka Unii w dziedzinie środowiska przyczynia si ę do osi ągania nast ępuj ących celów:  
— zachowania, ochrony i poprawy jako ści środowiska, 
— ochrony zdrowia ludzkiego,  
— ostroż nego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych,  
— promowania na p łaszczyź nie mi ędzynarodowej środków zmierzaj ących do rozwi ązywania 
regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska, w szczególno ści zwalczania 
zmian klimatu.  
2. Polityka Unii w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, 
z uwzgl ędnieniem ró żnorodno ści sytuacji w ró żnych regionach Unii. Opiera si ę na zasadzie 
ostroż no ści oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym 
rz ędzie u źród ła i na zasadzie „zanieczyszczaj ący p łaci”.  
W tym kontek ście środki harmonizuj ące odpowiadaj ące wymogom w dziedzinie ochrony środowiska 
obejmuj ą, w odpowiednich przypadkach, klauzulę zabezpieczaj ąc ą, która pozwala Pa ństwom 
Cz łonkowskim na podejmowanie, z pozagospodarczych względów zwi ązanych ze środowiskiem, 
środków tymczasowych, podlegaj ących unijnej procedurze kontrolnej.PL C 83/132 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
3. Przy opracowywaniu polityki w dziedzinie środowiska Unia uwzgl ędnia: 
— dost ępne dane naukowo-techniczne,  
— warunki środowiska w ró żnych regionach Unii,  
— potencjalne korzy ści i koszty, które mog ą wynika ć z dzia łania lub z zaniechania dzia łania,  
— gospodarczy i spo łeczny rozwój Unii jako ca łości i zrównowa żony rozwój jej regionów.  
4. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wspó łpracuj ą 
z pa ństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi. Warunki wspó łpracy Unii 
mog ą stanowić przedmiot umów mi ędzy Uni ą i zainteresowanymi stronami trzecimi.  
Poprzedni akapit nie narusza kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich do negocjowania w organach 
mi ędzynarodowych i zawierania umów mi ędzynarodowych. 
Artyku ł 192  
(dawny artyku ł 175 TWE)  
1. Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym oraz Komitetem Regionów, decyduj ą 
o dzia łaniu słu żącym osi ągni ęciu celów okre ślonych w artykule 191, które ma by ć podj ęte przez 
Uni ę. 
2. Na zasadzie odst ępstwa od procedury decyzyjnej przewidzianej w ust ępie 1 i bez uszczerbku 
dla artyku łu 114, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem 
Regionów, uchwala:  
a) przepisy przede wszystkim o charakterze fiskalnym;  
b) środki wp ływaj ące na: 
— zagospodarowanie przestrzenne,  
— zarz ądzanie ilo ściowe zasobami wodnymi, w sposób po średni lub bezpo średni wp ływaj ące na 
dost ępność tych zasobów,  
— przeznaczenie gruntów, z wyj ątkiem kwestii zarz ądzania odpadami,  
c) środki wp ływaj ące znacz ąco na wybór Pa ństwa Cz łonkowskiego mi ędzy róż nymi źród łami energii 
i ogóln ą struktur ę jego zaopatrzenia w energi ę. 
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, 
Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów, mo że postanowi ć o stosowaniu 
zwyk łej procedury ustawodawczej do dziedzin, o których mowa w akapicie pierwszym.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/133
3. Ogólne programy dzia łania okreś laj ące cele priorytetowe, które maj ą być osi ągni ęte, uchwalane 
są przez Parlament Europejski i Rad ę, stanowi ące zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Spo łecznym oraz Komitetem Regionów.  
Środki niezb ędne do realizacji tych programów s ą przyjmowane na warunkach przewidzianych 
w ust ępie 1 lub 2, zale żnie od przypadku.  
4. Bez uszczerbku dla niektórych środków przyj ętych przez Uni ę, Pa ństwa Cz łonkowskie 
finansuj ą i wykonuj ą polityk ę w zakresie środowiska. 
5. Bez uszczerbku dla zasady „zanieczyszczaj ący p łaci”, gdy środek oparty na ust ępie 1 niesie ze 
sob ą koszty uznane za nieproporcjonalne dla w ładz publicznych Pa ństwa Cz łonkowskiego, środek 
ten przewiduje w łaściwe przepisy w formie:  
— tymczasowych derogacji, lub  
— wsparcia finansowego z Funduszu Spójno ści utworzonego zgodnie z artyku łem 177.  
Artyku ł 193  
(dawny artyku ł 176 TWE)  
Środki ochronne przyj ęte na podstawie artyku łu 192 nie stanowi ą przeszkody dla Pa ństwa 
Cz łonkowskiego w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych. 
Środki te musz ą być zgodne z Traktatami. S ą one notyfikowane Komisji.  
TYTU Ł XXI  
ENERGETYKA  
Artyku ł 194  
1. W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego oraz z uwzgl ędnieniem 
potrzeby zachowania i poprawy stanu środowiska, polityka Unii w dziedzinie energetyki ma na 
celu, w duchu solidarno ści mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi:  
a) zapewnienie funkcjonowania rynku energii;  
b) zapewnienie bezpiecze ństwa dostaw energii w Unii;  
c) wspieranie efektywno ści energetycznej i oszcz ędno ści energii, jak równie ż rozwoju nowych 
i odnawialnych form energii; oraz  
d) wspieranie wzajemnych po łącze ń mi ędzy sieciami energii.PL C 83/134 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Bez uszczerbku dla stosowania innych postanowień  Traktatów, Parlament Europejski i Rada, 
stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą środki niezb ędne do osi ągni ęcia 
celów, o których mowa w ust ępie 1. Środki te s ą przyjmowane po konsultacji z Komitetem 
Ekonomiczno-Spo łecznym i Komitetem Regionów.  
Nie naruszaj ą one prawa Pa ństwa Cz łonkowskiego do okre ślania warunków wykorzystania jego 
zasobów energetycznych, wyboru mi ędzy róż nymi źród łami energii i ogólnej struktury jego 
zaopatrzenia w energi ę, bez uszczerbku dla artyku łu 192 ustę p 2 litera c).  
3. Na zasadzie odst ępstwa od ust ępu 2, Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą 
ustawodawcz ą, jednomy ślnie i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, ustanawia środki, 
o których mowa w tym ust ępie, je żeli maj ą one g łównie charakter fiskalny.  
TYTU Ł XXII  
TURYSTYKA  
Artyku ł 195  
1. Unia uzupełnia działania Pa ństw Cz łonkowskich w sektorze turystycznym, w szczególno ści 
przez wspieranie konkurencyjno ści przedsi ębiorstw Unii w tym sektorze.  
W tym celu dzia łania Unii skierowane s ą na: 
a) zach ęcanie do tworzenia korzystnego środowiska dla rozwoju przedsi ębiorstw w tym sektorze;  
b) wspieranie wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, w szczególno ści przez wymian ę 
dobrych praktyk.  
2. Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, 
ustanawiaj ą szczególne środki w celu uzupe łnienia dzia łań podejmowanych w Pa ństwach 
Cz łonkowskich słu żących realizacji celów, o których mowa w niniejszym artykule, z wy łączeniem 
jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich.  
TYTU Ł XXIII  
OCHRONA LUDNO ŚCI 
Artyku ł 196  
1. Unia zach ęca do wspó łpracy mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi w celu zwi ększenia 
skuteczno ści systemów zapobiegania kl ęskom żywio łowym lub katastrofom spowodowanymi przez 
cz łowieka i ochrony przed nimi.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/135
Dzia łanie Unii zmierza do:  
a) wspierania i uzupe łniania dzia łań Pa ństw Cz łonkowskich na poziomie krajowym, regionalnym 
i lokalnym w zakresie zapobiegania zagro żeniom, przygotowania personelu ochrony ludno ści 
w Pa ństwach Cz łonkowskich i reagowania na kl ęski żywio łowe lub katastrofy spowodowane 
przez cz łowieka na terytorium Unii;  
b) wspierania szybkiej i skutecznej wspó łpracy operacyjnej krajowych słu żb ochrony ludno ści na 
terytorium Unii;  
c) wspierania spójno ści mi ędzynarodowych dzia łań w zakresie ochrony ludno ści. 
2. Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, 
ustanawiaj ą niezb ędne środki przyczyniaj ące si ę do realizacji celów, o których mowa w ust ępie 1, 
z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
TYTU Ł XXIV  
WSPÓ ŁPRACA ADMINISTRACYJNA  
Artyku ł 197  
1. Skuteczne wdra żanie prawa Unii przez Pań stwa Cz łonkowskie, maj ące istotne znaczenie dla 
prawid łowego funkcjonowania Unii, jest uznawane za spraw ę b ęd ącą przedmiotem wspólnego 
zainteresowania.  
2. Unia mo że wspiera ć wysi łki Pa ństw Cz łonkowskich zmierzaj ące do poprawy ich zdolno ści 
administracyjnej w zakresie wdra żania prawa Unii. Działanie to mo że polega ć w szczególno ści na 
ułatwianiu wymiany informacji i urz ędników oraz wspieraniu programów szkolenia. Żadne Pa ństwo 
Cz łonkowskie nie jest zobowi ązane do korzystania z tego wsparcia. Parlament Europejski i Rada, 
stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą 
niezb ędne ku temu środki, z wy łączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych 
i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich.  
3. Niniejszy artyku ł nie narusza zobowi ązań Pa ństw Cz łonkowskich do wdra żania prawa Unii ani 
prerogatyw i obowi ązków Komisji. Nie narusza równie ż pozosta łych postanowie ń Traktatów 
przewiduj ących wspó łprac ę administracyjn ą mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz mi ędzy nimi 
a Uni ą.PL C 83/136 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
CZ ĘŚĆ CZWARTA  
STOWARZYSZENIE KRAJÓW I TERYTORIÓW ZAMORSKICH  
Artyku ł 198  
(dawny artyku ł 182 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie zgadzaj ą si ę stowarzyszyć z Uni ą kraje i terytoria pozaeuropejskie, które 
utrzymuj ą szczególne stosunki z Dani ą, Francj ą, Niderlandami i Zjednoczonym Królestwem. Lista 
tych krajów i terytoriów (dalej zwanych „krajami i terytoriami”) zawarta jest w za łączniku II.  
Celem stowarzyszenia jest promowanie rozwoju gospodarczego i spo łecznego krajów i terytoriów 
oraz ustanowienie ścis łych stosunków gospodarczych mi ędzy nimi i Uni ą jako ca ło ścią. 
Zgodnie z zasadami wyra żonymi w preambule niniejszego Traktatu stowarzyszenie s łuży przede 
wszystkim sprzyjaniu interesom i pomy ślno ści mieszka ńców tych krajów i terytoriów, w sposób 
prowadz ący je do rozwoju gospodarczego, spo łecznego i kulturalnego, do czego aspiruj ą. 
Artyku ł 199  
(dawny artyku ł 183 TWE)  
Stowarzyszenie ma nast ępuj ące cele.  
1) Pa ństwa Cz łonkowskie stosuj ą w wymianie handlowej z krajami i terytoriami takie same warunki, 
jakie stosuj ą mi ędzy sob ą na podstawie Traktatów.  
2) Ka żdy kraj lub terytorium stosuje w swej wymianie handlowej z Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz 
innymi krajami i terytoriami takie same warunki, jakie stosuje wzgl ędem Pa ństwa europejskiego, 
z którym utrzymuje szczególne stosunki.  
3) Pa ństwa Cz łonkowskie przyczyniaj ą się do inwestycji, których wymaga stopniowy rozwój tych 
krajów i terytoriów.  
4) W odniesieniu do inwestycji finansowanych przez Uni ę udzia ł w przetargach i dostawach jest 
otwarty na równych warunkach dla wszystkich osób fizycznych i prawnych, które maj ą 
przynale żno ść Pa ństwa Cz łonkowskiego lub jednego z krajów i terytoriów.  
5) W stosunkach mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz krajami i terytoriami prawo 
przedsi ębiorczo ści obywateli i spó łek jest regulowane zgodnie z postanowieniami i przy 
zastosowaniu procedur przewidzianych w rozdziale dotycz ącym prawa przedsi ębiorczo ści oraz na 
niedyskryminacyjnych podstawach, z zastrze żeniem przepisów szczególnych przyj ętych na 
podstawie artyku łu 203.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/137
Artyku ł 200  
(dawny artyku ł 184 TWE)  
1. C ła na przywóz do Pa ństw Cz łonkowskich towarów pochodz ących z krajów i terytoriów s ą 
zakazane tak jak cła mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi zgodnie z postanowieniami Traktatów.  
2. C ła na przywóz do ka żdego kraju lub terytorium z Pa ństw Cz łonkowskich lub z innego kraju 
lub terytorium s ą zakazane zgodnie z postanowieniami artyku łu 30.  
3. Kraje i terytoria mog ą jednak nak łada ć c ła odpowiadaj ące potrzebom ich rozwoju 
i uprzemys łowienia lub c ła o charakterze fiskalnym, maj ące na celu zasilanie ich bud żetu. 
Cła okre ślone w poprzednim akapicie nie mog ą przewy ższa ć poziomu ce ł na łożonych na przywóz 
produktów pochodz ących z Pa ństwa Cz łonkowskiego, z którym ka żdy kraj lub terytorium utrzymuje 
szczególne stosunki.  
4. Ust ęp 2 nie ma zastosowania do krajów lub terytoriów, które z racji ich szczególnych 
zobowi ązań mi ędzynarodowych, którymi są zwi ązane, stosuj ą ju ż niedyskryminacyjn ą taryf ę celn ą. 
5. Ustanowienie lub zmiana ce ł na łożonych na towary przywo żone do krajów i terytoriów nie 
powinno powodowa ć faktycznej lub prawnej, bezpo średniej lub po średniej dyskryminacji mi ędzy 
przywozem z ró żnych Pa ństw Cz łonkowskich.  
Artyku ł 201  
(dawny artyku ł 185 TWE)  
Jeżeli poziom ce ł maj ących zastosowanie do towarów pochodz ących z pa ństwa trzeciego przy 
wje ździe do kraju lub na terytorium mo że, po zastosowaniu postanowie ń artyku łu 200 ust ęp 1, 
spowodowa ć zak łócenia w handlu ze szkod ą dla Pa ństwa Cz łonkowskiego, mo że ono żąda ć od 
Komisji przedstawienia innym Pań stwom Cz łonkowskim środków niezb ędnych do zaradzenia tej 
sytuacji.  
Artyku ł 202  
(dawny artyku ł 186 TWE)  
Z zastrze żeniem postanowie ń dotycz ących zdrowia publicznego, bezpiecze ństwa publicznego 
i porz ądku publicznego, swobod ę przep ływu pracowników z krajów i terytoriów do Pa ństw 
Cz łonkowskich oraz z Pa ństw Cz łonkowskich do krajów i terytoriów reguluj ą akty przyj ęte 
zgodnie z artyku łem 203.PL C 83/138 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 203  
(dawny artyku ł 187 TWE)  
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek Komisji, ustanawia, na podstawie do świadcze ń nabytych 
w ramach stowarzyszenia krajów i terytoriów z Uni ą oraz zasad ustanowionych w Traktatach, 
przepisy dotycz ące sposobów i procedury stowarzyszenia krajów i terytoriów z Uni ą. 
W przypadku gdy przepisy te s ą przyjmowane przez Radę zgodnie ze specjaln ą procedur ą 
ustawodawcz ą, stanowi ona jednomyś lnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem 
Europejskim.  
Artyku ł 204  
(dawny artyku ł 188 TWE)  
Postanowienia artyku łów 198–203 stosuj ą si ę do Grenlandii, z zastrze żeniem specyficznych 
postanowie ń dotycz ących Grenlandii zawartych w Protokole w sprawie szczególnych ustale ń dla 
Grenlandii, za łączonym do Traktatów.  
CZ ĘŚĆ PI ĄTA  
DZIA ŁANIA ZEWN ĘTRZNE UNII  
TYTU Ł I 
POSTANOWIENIA OGÓLNE DOTYCZ ĄCE DZIA ŁAŃ ZEWN ĘTRZNYCH UNII  
Artyku ł 205  
Dzia łania Unii na arenie mi ędzynarodowej, w rozumieniu niniejszej cz ęści, oparte s ą na zasadach, 
dążą do osią gni ęcia celów i są prowadzone zgodnie z postanowieniami ogólnymi, o których mowa 
w rozdziale 1 tytu łu V Traktatu o Unii Europejskiej.  
TYTU Ł II  
WSPÓLNA POLITYKA HANDLOWA  
Artyku ł 206  
(dawny artyku ł 131 TWE)  
Poprzez utworzenie unii celnej zgodnie z artyku łami 28–32 Unia przyczynia si ę, we wspólnym 
interesie, do harmonijnego rozwoju handlu światowego, stopniowego zniesienia ogranicze ń 
w handlu mi ędzynarodowym i w bezpo średnich inwestycjach zagranicznych oraz do zmniejszenia 
barier celnych i innych barier.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/139
Artyku ł 207  
(dawny artyku ł 133 TWE)  
1. Wspólna polityka handlowa jest oparta na jednolitych zasadach, w szczególno ści w odniesieniu 
do zmian stawek celnych, zawierania umów celnych i handlowych dotycz ących handlu towarami 
i us ługami oraz do handlowych aspektów w łasnoś ci intelektualnej, bezpo średnich inwestycji 
zagranicznych, ujednolicenia środków liberalizacyjnych, polityki eksportowej, a tak że handlowych 
środków ochronnych, w tym środków podejmowanych w przypadku dumpingu lub subsydiów. 
Wspólna polityka handlowa prowadzona jest zgodnie z zasadami i celami dzia łań zewn ętrznych 
Unii.  
2. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, przyjmuj ą środki okre ślaj ące ramy realizacji wspólnej polityki handlowej.  
3. Je żeli istnieje potrzeba wynegocjowania i zawarcia umów z jednym lub wi ększ ą liczb ą pa ństw 
trzecich lub organizacji mi ędzynarodowych, stosuje si ę artyku ł 218, z zastrze żeniem postanowie ń 
szczególnych niniejszego artykuł u. 
Komisja przedstawia zalecenia Radzie, która upowa żnia j ą do rozpocz ęcia koniecznych rokowa ń. 
Rada i Komisja s ą odpowiedzialne za zapewnienie zgodno ści umów b ędących przedmiotem rokowa ń 
z wewnętrznymi politykami i zasadami Unii.  
Komisja prowadzi te rokowania w konsultacji ze specjalnym komitetem wyznaczonym przez Rad ę 
w celu wsparcia jej w tym zadaniu i w ramach wytycznych, które Rada mo że do niej kierowa ć. 
Komisja regularnie sk łada specjalnemu komitetowi i Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie 
z post ępu w rokowaniach.  
4. W odniesieniu do rokowa ń i zawierania umów, o których mowa w ust ępie 3, Rada stanowi 
wi ększo ścią kwalifikowan ą. 
W odniesieniu do rokowań i zawierania umów w dziedzinie handlu us ługami i w dziedzinie 
handlowych aspektów w łasnoś ci intelektualnej, jak równie ż bezpoś rednich inwestycji 
zagranicznych, Rada stanowi jednomy ślnie, je żeli umowy te zawieraj ą postanowienia wymagaj ące 
jednomy ślno ści do przyj ęcia przepisów wewn ętrznych.  
Rada stanowi jednomyś lnie tak że przy rokowaniach i zawieraniu umów:  
a) w dziedzinie handlu usługami w zakresie kultury i audiowizualnymi, je żeli umowy te mog łyby 
zagrozi ć róż norodno ści kulturowej i j ęzykowej Unii;  
b) w dziedzinie handlu us ługami spo łecznymi oraz w zakresie edukacji i zdrowia, je żeli umowy te 
mog łyby w znacznym stopniu zak łóca ć dzia łanie krajowego systemu tych usług i wywiera ć 
negatywny wp ływ na odpowiedzialno ść Pa ństw Cz łonkowskich za ich zapewnienie.  
5. Rokowania i zawieranie umów mi ędzynarodowych w dziedzinie transportu podlegaj ą tytu łowi 
VI cz ęści trzeciej oraz artyku łowi 218.PL C 83/140 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
6. Wykonywanie uprawnień w dziedzinie wspólnej polityki handlowej, przyznanych niniejszym 
artyku łem, nie narusza podzia łu kompetencji mi ędzy Uni ą i Pa ństwami Cz łonkowskimi i nie 
prowadzi do harmonizacji przepisów ustawowych lub wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich, 
jeżeli Traktaty wykluczaj ą tak ą harmonizacj ę. 
TYTU Ł III  
WSPÓ ŁPRACA Z PA ŃSTWAMI TRZECIMI I POMOC HUMANITARNA 
ROZDZIA Ł 1 
WSPÓ ŁPRACA NA RZECZ ROZWOJU  
Artyku ł 208  
(dawny artyku ł 177 TWE)  
1. Polityka Unii w dziedzinie wspó łpracy na rzecz rozwoju jest prowadzona zgodnie z zasadami 
i celami działa ń zewn ętrznych Unii. Polityka Unii i polityka Pa ństw Cz łonkowskich w dziedzinie 
wspó łpracy na rzecz rozwoju uzupe łniaj ą si ę i wzmacniaj ą wzajemnie.  
Głównym celem polityki Unii w tej dziedzinie jest zmniejszenie, a docelowo, likwidacja ubóstwa. 
Przy realizacji polityk, które mog łyby mie ć wp ływ na kraje rozwijaj ące si ę, Unia bierze pod uwag ę 
cele wspó łpracy na rzecz rozwoju.  
2. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie szanuj ą zobowi ązania i uwzgl ędniaj ą cele, na które wyrazi ły 
zgod ę w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych w łaściwych organizacji 
mi ędzynarodowych. 
Artyku ł 209  
(dawny artyku ł 179 TWE)  
1. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, przyjmuj ą 
środki niezb ędne w celu realizacji polityki w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju, które mog ą 
dotyczyć wieloletnich programów wspó łpracy z krajami rozwijaj ącymi si ę lub programów 
tematycznych.  
2. Unia mo że zawiera ć z pa ństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi 
wszelkie rodzaje umów, które przyczyniaj ą si ę do realizacji celów, o których mowa w artykule 21 
Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 208 niniejszego Traktatu.  
Akapit pierwszy nie narusza kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich do negocjowania na forach 
mi ędzynarodowych i zawierania umów.  
3. Europejski Bank Inwestycyjny przyczynia si ę, na warunkach przewidzianych w jego Statucie, do 
realizacji środków okre ślonych w ust ępie 1.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/141
Artyku ł 210  
(dawny artyku ł 180 TWE)  
1. D ążąc do zwi ększenia komplementarno ści i skuteczno ści swoich dzia łań, Unia i Pa ństwa 
Cz łonkowskie koordynuj ą swoje polityki w dziedzinie wspó łpracy na rzecz rozwoju i konsultuj ą 
się wzajemnie co do swych programów pomocy, w tym w organizacjach mi ędzynarodowych 
i podczas konferencji mi ędzynarodowych. Mog ą one podejmowa ć wspólne działania. Pa ństwa 
Cz łonkowskie w razie potrzeby przyczyniaj ą si ę do wykonania programów pomocy Unii.  
2. Komisja mo że podj ąć ka żdą u żyteczn ą inicjatyw ę w celu wsparcia koordynacji okre ślonej 
w ust ępie 1. 
Artyku ł 211  
(dawny artyku ł 181 TWE)  
W zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wspó łpracuj ą 
z pa ństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi.  
RODZIA Ł 2 
WSPÓ ŁPRACA GOSPODARCZA, FINANSOWA I TECHNICZNA Z PA ŃSTWAMI TRZECIMI  
Artyku ł 212  
(dawny artyku ł 181a TWE)  
1. Bez uszczerbku dla innych postanowie ń Traktatów, w szczególno ści postanowie ń artyku łów 
208–211, Unia prowadzi dzia łania w zakresie wspó łpracy gospodarczej, finansowej i technicznej, 
w tym pomocy w szczególno ści w dziedzinie finansowej, z pa ństwami trzecimi innymi ni ż kraje 
rozwijaj ące si ę. Dzia łania te są spójne z polityk ą Unii na rzecz rozwoju i s ą prowadzone zgodnie 
z zasadami i celami jej dzia łań zewn ętrznych. Dzia łania Unii i Pa ństw Cz łonkowskich wzajemnie si ę 
uzupe łniaj ą i wzmacniaj ą. 
2. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, przyjmuj ą 
środki niezb ędne do wykonania ustępu 1.  
3. W zakresie swoich odpowiednich kompetencji, Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie wspó łpracuj ą 
z pa ństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi. Warunki wspó łpracy Unii 
mog ą stanowić przedmiot umów mi ędzy Uni ą i zainteresowanymi stronami trzecimi.  
Akapit pierwszy nie narusza kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich do negocjowania w organach 
mi ędzynarodowych i zawierania umów mi ędzynarodowych.PL C 83/142 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 213  
Jeżeli sytuacja w pa ństwie trzecim wymaga pilnej pomocy finansowej ze strony Unii, Rada, na 
wniosek Komisji, przyjmuje niezb ędne decyzje.  
ROZDZIA Ł 3 
POMOC HUMANITARNA 
Artyku ł 214  
1. Dzia łania Unii w dziedzinie pomocy humanitarnej s ą prowadzone zgodnie z zasadami i celami 
dzia łań zewn ętrznych Unii. Dzia łania te maj ą na celu niesienie dora źnej pomocy i opieki dla ludno ści 
w pa ństwach trzecich, która sta ła si ę ofiar ą kl ęsk żywio łowych lub katastrof spowodowanych przez 
cz łowieka, oraz jej ochronę, w celu sprostania potrzebom humanitarnym wynikaj ącym z takich 
różnych sytuacji. Dzia łania Unii i Pa ństw Cz łonkowskich wzajemnie si ę uzupe łniaj ą i wzmacniaj ą. 
2. Akcje pomocy humanitarnej prowadzone s ą zgodnie z zasadami prawa mi ędzynarodowego 
oraz zasadami bezstronno ści, neutralno ści i niedyskryminacji.  
3. Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, ustanawiaj ą środki okreś laj ące ramy prowadzenia przez Uni ę akcji pomocy 
humanitarnej.  
4. Unia mo że zawiera ć z pa ństwami trzecimi i w łaściwymi organizacjami mi ędzynarodowymi 
wszelkie rodzaje umów, które przyczyniaj ą si ę do realizacji celów, o których mowa w ust ępie 1 
i artykule 21 Traktatu o Unii Europejskiej.  
Akapit pierwszy nie narusza kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich do negocjowania na forach 
mi ędzynarodowych i zawierania umów.  
5. W celu ustanowienia ram wspólnego wk ładu m łodych Europejczyków w akcje pomocy 
humanitarnej Unii ustanawia się Europejski Ochotniczy Korpus Pomocy Humanitarnej. Parlament 
Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, 
okreś laj ą status i warunki dzia łania Korpusu.  
6. Komisja mo że podj ąć ka żdą u żyteczn ą inicjatyw ę na rzecz lepszej koordynacji dzia łań Unii 
i Pa ństw Cz łonkowskich, zmierzaj ącą do zwi ększenia skuteczno ści i poprawy komplementarno ści 
unijnych i krajowych środków pomocy humanitarnej.  
7. Unia zapewnia koordynacj ę i zgodno ść podejmowanych przez ni ą akcji pomocy humanitarnej 
z akcjami podejmowanymi przez organizacje i organy mi ędzynarodowe, w szczególno ści te, które 
wchodz ą w skład systemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/143
TYTU Ł IV  
ŚRODKI OGRANICZAJ ĄCE 
Artyku ł 215  
(dawny artyku ł 301 TWE)  
1. Je żeli decyzja, przyj ęta zgodnie z tytu łem V rozdzia ł 2 Traktatu o Unii Europejskiej, przewiduje 
zerwanie lub ograniczenie w ca łości lub w cz ęści stosunków gospodarczych i finansowych z jednym 
lub z wi ększ ą liczb ą pa ństw trzecich, Rada przyjmuje niezb ędne środki, stanowi ąc wi ększo ścią 
kwalifikowan ą na wspólny wniosek wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych 
i polityki bezpiecze ństwa oraz Komisji. Rada informuje o tym Parlament Europejski.  
2. Je żeli przewiduje to decyzja przyj ęta zgodnie z tytu łem V rozdzia ł 2 Traktatu o Unii 
Europejskiej, Rada mo że przyj ąć środki ograniczaj ące wobec osób fizycznych lub prawnych, grup 
lub podmiotów innych ni ż pa ństwa, zgodnie z procedur ą, o której mowa w ustępie 1. 
3. Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawieraj ą niezb ędne przepisy w zakresie 
gwarancji prawnych.  
TYTU Ł V  
UMOWY MI ĘDZYNARODOWE  
Artyku ł 216  
1. Unia mo że zawiera ć umowy z jednym lub z wi ększ ą liczb ą pa ństw trzecich lub organizacji 
mi ędzynarodowych, je żeli przewiduj ą to Traktaty, lub gdy zawarcie umowy jest niezb ędne do 
osią gni ęcia, w ramach polityk Unii, jednego z celów, o których mowa w Traktatach, albo gdy 
zawarcie umowy jest przewidziane w prawnie wi ążącym akcie Unii, albo gdy mo że mie ć wp ływ 
na wspólne zasady lub zmieni ć ich zakres.  
2. Umowy zawarte przez Unię wi ążą instytucje Unii i Pa ństwa Cz łonkowskie. 
Artyku ł 217  
(dawny artyku ł 310 TWE)  
Unia mo że zawrze ć z jednym lub wi ększ ą liczb ą pa ństw trzecich lub organizacji mi ędzynarodowych 
umowy tworz ące stowarzyszenie, charakteryzuj ące si ę wzajemno ścią praw i obowi ązków, wspólnymi 
dzia łaniami i szczególnymi procedurami.  
Artyku ł 218  
(dawny artyku ł 300 TWE)  
1. Bez uszczerbku dla szczególnych postanowie ń artyku łu 207, umowy pomi ędzy Uni ą 
a pa ństwami trzecimi lub organizacjami mi ędzynarodowymi s ą negocjowane i zawierane zgodnie 
z nast ępuj ąc ą procedur ą.PL C 83/144 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Rada upowa żnia do podj ęcia rokowa ń, wydaje wytyczne negocjacyjne, upowa żnia do 
podpisywania i zawiera umowy.  
3. Komisja lub, je żeli przewidywana umowa dotyczy wy łącznie lub g łównie wspólnej polityki 
zagranicznej i bezpiecze ństwa, wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki 
bezpiecze ństwa, przedstawia swoje zalecenia Radzie, która przyjmuje decyzj ę upowa żniaj ąc ą do 
podj ęcia rokowa ń oraz, w zale żno ści od przedmiotu przewidywanej umowy, mianują cą 
negocjatora lub przewodnicz ącego zespołu negocjatorów Unii.  
4. Rada mo że kierowa ć wytyczne do negocjatora Unii oraz wyznaczy ć specjalny komitet, 
w konsultacji z którym nale ży prowadzi ć rokowania. 
5. Rada, na wniosek negocjatora, przyjmuje decyzj ę upowa żniaj ącą do podpisania umowy a, 
w stosownych przypadkach, do tymczasowego jej stosowania przed jej wej ściem w życie. 
6. Rada, na wniosek negocjatora, przyjmuje decyzj ę w sprawie zawarcia umowy.  
Z wyj ątkiem przypadków gdy umowy dotycz ą wy łącznie wspólnej polityki zagranicznej 
i bezpiecze ństwa, Rada przyjmuje decyzj ę w sprawie zawarcia umowy:  
a) po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego w nast ępuj ących przypadkach:  
(i) uk łady o stowarzyszeniu;  
(ii) umowa dotycz ąca przyst ąpienia Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka 
i podstawowych wolno ści; 
(iii) umowy, które tworz ą specyficzne ramy instytucjonalne przez organizację procedur 
wspó łpracy;  
(iv) umowy maj ące istotne skutki bud żetowe dla Unii;  
(v) umowy dotycz ące dziedzin, do których stosuje si ę zwyk łą procedur ę ustawodawcz ą lub 
specjaln ą procedur ę ustawodawcz ą, je żeli wymagana jest zgoda Parlamentu Europejskiego.  
Parlament Europejski i Rada mogą , w pilnych przypadkach, uzgodni ć termin wyra żenia zgody.  
b) po konsultacji z Parlamentem Europejskim w innych przypadkach. Parlament Europejski wyra ża 
swoj ą opini ę w terminie, jaki Rada mo że okreś lić stosownie do pilno ści sprawy. W przypadku 
braku opinii w tym terminie Rada mo że stanowi ć samodzielnie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/145
7. Zawieraj ąc umow ę, Rada mo że, na zasadzie odst ępstwa od ust ępów 5, 6 i 9, upowa żni ć 
negocjatora do zatwierdzenia w imieniu Unii zmian w umowie, je żeli umowa przewiduje, że 
zmiany te powinny by ć przyj ęte według procedury uproszczonej lub przez organ utworzony 
przez t ę umow ę. Rada mo że do łączy ć do takiego upowa żnienia warunki szczegó łowe. 
8. Podczas ca łej procedury Rada stanowi wię kszo ścią kwalifikowan ą. 
Rada stanowi jednak jednomy ślnie, gdy umowa dotyczy dziedziny, w której do przyj ęcia aktu Unii 
wymagana jest jednomy ślno ść, jak również w przypadku uk ładów o stowarzyszeniu oraz umów, 
o których mowa w artykule 212, z pa ństwami kandyduj ącymi do przyst ąpienia. Rada stanowi 
równie ż jednomy ślnie w przypadku umowy dotycz ącej przyst ąpienia Unii do europejskiej 
Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści; decyzja dotycz ąca zawarcia 
takiej umowy wchodzi w życie po jej zatwierdzeniu przez Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z ich 
odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.  
9. Rada, na wniosek Komisji lub wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych 
i polityki bezpiecze ństwa, przyjmuje decyzj ę zawieszaj ącą stosowanie umowy i ustalaj ącą 
stanowiska, które maj ą by ć zaj ęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umow ę, 
gdy organ ten ma przyj ąć akty maj ące skutki prawne, z wyj ątkiem aktów uzupe łniaj ących lub 
zmieniaj ących ramy instytucjonalne umowy.  
10. Parlament Europejski jest natychmiast i w pe łni informowany na wszystkich etapach 
procedury. 
11. Pa ństwo Cz łonkowskie, Parlament Europejski, Rada lub Komisja mog ą uzyska ć opini ę 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści w sprawie zgodno ści przewidywanej umowy z Traktatami. 
W przypadku negatywnej opinii Trybuna łu, przewidywana umowa nie mo że wej ść w życie, chyba 
że nast ąpi jej zmiana lub rewizja Traktatów.  
Artyku ł 219  
(dawny artyku ł 111 ust ępy 1–3 i ust ęp 5 TWE)  
1. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu 218, na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego albo 
na zalecenie Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, w celu doprowadzenia do 
konsensusu zgodnego z celem, jakim jest stabilno ść cen, Rada mo że zawrze ć umowy formalne 
dotycz ące systemu kursów wymiany euro w stosunku do walut pa ństw trzecich. Rada stanowi 
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i zgodnie z procedur ą okre ślon ą 
w ust ępie 3.  
Rada, stanowi ąc na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego albo na zalecenie Komisji i po 
konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, w celu doprowadzenia do konsensusu zgodnego 
z celem stabilno ści cen, mo że przyj ąć, zmieni ć lub zrezygnowa ć z centralnych kursów euro 
w systemie kursów walutowych. Przewodnicz ący Rady informuje Parlament Europejski o przyj ęciu, 
zmianie lub rezygnacji z centralnych kursów euro.PL C 83/146 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. W przypadku braku systemu kursów walutowych w stosunku do jednej lub wi ęcej walut 
pa ństw trzecich w rozumieniu ust ępu 1, Rada, stanowi ąc b ądź na zalecenie Komisji i po 
konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, b ądź na zalecenie Europejskiego Banku 
Centralnego, mo że okreś lić ogólne kierunki polityki kursów walutowych w stosunku do tych 
walut. Te ogólne kierunki nie naruszaj ą podstawowego celu ESBC, a mianowicie utrzymania 
stabilno ści cen.  
3. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu 218, w przypadku gdy umowy w sprawach odnosz ących 
się do re żimu pieni ężnego lub kursowego powinny stanowi ć przedmiot rokowa ń mi ędzy Uni ą 
a jednym lub wię ksz ą liczb ą pa ństw trzecich albo organizacji mi ędzynarodowych, Rada, stanowi ąc 
na zalecenie Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym, decyduje o ustaleniach 
dotycz ących rokowa ń i zawarcia tych umów. Ustalenia te powinny zapewni ć wyra żanie przez Uni ę 
jednolitego stanowiska. Komisja jest w pe łni w łączana do rokowa ń. 
4. Bez uszczerbku dla kompetencji i umów Unii w dziedzinie unii gospodarczej i walutowej, 
Pa ństwa Cz łonkowskie mog ą prowadzi ć rokowania w organach mi ędzynarodowych i zawiera ć 
umowy mi ędzynarodowe.  
TYTU Ł VI  
STOSUNKI UNII Z ORGANIZACJAMI MI ĘDZYNARODOWYMI I PA ŃSTWAMI TRZECIMI ORAZ 
DELEGATURY UNII  
Artyku ł 220  
(dawne artyku ły 302–304 TWE)  
1. Unia ustanawia wszelkie w łaściwe formy wspó łpracy z organami Organizacji Narodów 
Zjednoczonych i jej organizacjami wyspecjalizowanymi, Rad ą Europy, Organizacj ą Bezpiecze ństwa 
i Wspó łpracy w Europie oraz Organizacj ą Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.  
Unia utrzymuje tak że w łaściwe stosunki z innymi organizacjami mi ędzynarodowymi.  
2. Obowi ązek wykonania niniejszego artyku łu spoczywa na wysokim przedstawicielu Unii do 
spraw zagranicznych i polityki bezpieczeń stwa oraz na Komisji.  
Artyku ł 221  
1. Delegatury Unii w pa ństwach trzecich i przy organizacjach mi ędzynarodowych zapewniaj ą 
reprezentacj ę Unii.  
2. Delegatury Unii podlegaj ą wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki 
bezpiecze ństwa. Działaj ą one w ścis łej współpracy z misjami dyplomatycznymi i konsularnymi 
Pa ństw Cz łonkowskich.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/147
TYTU Ł VII  
KLAUZULA SOLIDARNO ŚCI 
Artyku ł 222  
1. Unia i jej Pa ństwa Cz łonkowskie dzia łaj ą wspólnie w duchu solidarno ści, je żeli jakiekolwiek 
Pa ństwo Cz łonkowskie stanie si ę przedmiotem ataku terrorystycznego lub ofiar ą kl ęski żywio łowej 
lub katastrofy spowodowanej przez cz łowieka. Unia mobilizuje wszystkie b ędące w jej dyspozycji 
instrumenty, w tym środki wojskowe udost ępnione jej przez Pa ństwa Cz łonkowskie, w celu:  
a) — zapobiegania zagro żeniu terrorystycznemu na terytorium Pa ństw Cz łonkowskich,  
— ochrony instytucji demokratycznych i ludno ści cywilnej przed ewentualnym atakiem 
terrorystycznym,  
— udzielenia pomocy Pa ństwu Cz łonkowskiemu na jego terytorium, na wniosek jego w ładz 
politycznych, w przypadku ataku terrorystycznego,  
b) udzielenia pomocy Pa ństwu Cz łonkowskiemu na jego terytorium, na wniosek jego w ładz 
politycznych, w przypadku kl ęski żywio łowej lub katastrofy spowodowanej przez cz łowieka. 
2. Je żeli Pa ństwo Cz łonkowskie sta ło si ę przedmiotem ataku terrorystycznego lub ofiar ą kl ęski 
żywio łowej lub katastrofy spowodowanej przez cz łowieka, na pro śbę jego w ładz politycznych inne 
Pa ństwa Cz łonkowskie udzielaj ą mu pomocy. W tym celu Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ą swoje 
dzia łania w ramach Rady.  
3. Stanowi ąc na wspólny wniosek Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw 
zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, Rada przyjmuje decyzj ę okre ślaj ącą warunki zastosowania 
przez Uni ę niniejszej klauzuli solidarno ści. Rada stanowi zgodnie z artyku łem 31 ustę p 1 Traktatu 
o Unii Europejskiej, je żeli decyzja ta ma wp ływ na kwestie obronne. Parlament Europejski jest 
informowany.  
W zakresie niniejszego ust ępu i bez uszczerbku dla artyku łu 240, Rad ę wspomagaj ą Komitet 
Polityczny i Bezpiecze ństwa, wspierany przez struktury powsta łe w ramach wspólnej polityki 
bezpiecze ństwa i obrony, oraz komitet, o którym mowa w artykule 71, które, w stosownych 
przypadkach, przedstawiaj ą Radzie wspólne opinie.  
4. W celu umo żliwienia podj ęcia skutecznych dzia łań przez Uni ę i jej Pa ństwa Cz łonkowskie, 
Rada Europejska systematycznie ocenia zagroż enia dla Unii.PL C 83/148 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
CZ ĘŚĆ SZÓSTA  
POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE I FINANSOWE  
TYTU Ł I 
POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE  
ROZDZIA Ł 1 
INSTYTUCJE  
SEKCJA 1 
PARLAMENT EUROPEJSKI  
Artyku ł 223  
(dawny artyku ł 190 ust ępy 4 i 5 TWE)  
1. Parlament Europejski opracowuje projekt w celu ustanowienia przepisów niezb ędnych do 
umo żliwienia wybrania swoich cz łonków w powszechnych wyborach bezpo średnich zgodnie 
z jednolit ą procedur ą we wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich lub zgodnie z zasadami 
wspólnymi dla wszystkich Pań stw Cz łonkowskich.  
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po uzyskaniu zgody 
Parlamentu Europejskiego, który stanowi wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego sk ład cz łonków, 
ustanawia niezb ędne przepisy. Przepisy te wchodz ą w życie po ich zatwierdzeniu przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.  
2. Parlament Europejski, stanowią c w drodze rozporz ądze ń z w łasnej inicjatywy zgodnie ze 
specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, po zasi ęgni ęciu opinii Komisji i za zgod ą Rady, okreś la status 
i ogólne warunki pe łnienia funkcji przez jego cz łonków. Wszelkie przepisy lub warunki dotycz ące 
opodatkowania obecnych lub by łych cz łonków wymagaj ą jednomy ślno ści Rady.  
Artyku ł 224  
(dawny artyku ł 191 akapit drugi TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą, okreś laj ą status partii politycznych na poziomie europejskim, o których mowa 
w artykule 10 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej, w szczególno ści zasady dotycz ące ich 
finansowania.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/149
Artyku ł 225  
(dawny artyku ł 192 akapit drugi TWE)  
Parlament Europejski mo że, stanowi ąc wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego skład cz łonków, 
żąda ć od Komisji przed łożenia wszelkich w łaściwych propozycji w kwestiach, co do których uwa ża 
on, że akt Unii jest niezb ędny w celu wykonania Traktatów. Je żeli Komisja nie przed łoży wniosku, 
zawiadamia o tym Parlament Europejski, podaj ąc uzasadnienie.  
Artyku ł 226  
(dawny artyku ł 193 TWE)  
W ramach wykonywania swych zadań Parlament Europejski mo że, na żądanie jednej czwartej 
wchodz ących w jego skład cz łonków, ustanowi ć tymczasow ą komisj ę śledcz ą do zbadania, bez 
uszczerbku dla uprawnie ń przyznanych Traktatami innym instytucjom lub organom, zarzutów 
naruszenia lub niew łaściwego administrowania w stosowaniu prawa Unii, chyba że podnoszone 
fakty s ą rozpatrywane przez są d i postępowanie s ądowe nie jest zako ńczone. 
Tymczasowa komisja śledcza ko ńczy dzia łalność wraz z przed łożeniem swojego sprawozdania.  
Szczegółowe postanowienia dotycz ące wykonywania uprawnień  śledczych okreś la Parlament 
Europejski, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń z w łasnej inicjatywy zgodnie ze specjaln ą procedur ą 
ustawodawcz ą, po uzyskaniu zgody Rady i Komisji.  
Artyku ł 227  
(dawny artyku ł 194 TWE)  
Wszyscy obywatele Unii, jak równie ż wszystkie osoby fizyczne lub prawne maj ące miejsce 
zamieszkania lub statutow ą siedzib ę w Pa ństwie Cz łonkowskim, maj ą prawo kierowania, 
indywidualnie lub wspólnie z innymi obywatelami lub osobami, petycji do Parlamentu 
Europejskiego w sprawach obj ętych zakresem dzia łalno ści Unii, które dotycz ą ich bezpo średnio.  
Artyku ł 228  
(dawny artyku ł 195 TWE)  
1. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, wybierany przez Parlament Europejski, jest 
uprawniony do przyjmowania od ka żdego obywatela Unii lub ka żdej osoby fizycznej b ądź 
prawnej maj ącej miejsce zamieszkania lub statutow ą siedzib ę w Pa ństwie Cz łonkowskim skarg, 
które dotycz ą 
przypadków niew łaściwego administrowania w dzia łaniach instytucji, organów lub jednostek 
organizacyjnych Unii, z wyłą czeniem Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej wykonują cego 
swoje funkcje s ądowe. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich bada te skargi i sporz ądza 
sprawozdanie na ich temat.  
Zgodnie ze swoimi zadaniami Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadza dochodzenia, które 
uwa ża za uzasadnione, b ądź z inicjatywy w łasnej, b ądź na podstawie skarg przedstawionych mu 
bezpo średnio lub za po średnictwem cz łonka Parlamentu Europejskiego, chyba że podnoszone fakty 
są lub by ły przedmiotem post ępowania s ądowego. Gdy Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdziPL C 83/150 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
przypadek niew łaściwego administrowania, przekazuje spraw ę do danej instytucji, organu lub 
jednostki organizacyjnej, która ma trzy miesi ące, aby poinformowa ć go o swoim stanowisku. 
Nast ępnie Rzecznik Praw Obywatelskich przesy ła sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu 
i danej instytucji, organowi lub jednostce organizacyjnej. Osoba, która z ło żyła skarg ę, jest 
informowana o wyniku dochodzenia.  
Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia Parlamentowi Europejskiemu roczne sprawozdanie 
z wyników swoich dochodze ń. 
2. Rzecznik Praw Obywatelskich jest wybierany po ka żdych wyborach do Parlamentu 
Europejskiego na okres jego kadencji. Mo że on być wybrany ponownie.  
Rzecznik Praw Obywatelskich mo że zostać zdymisjonowany przez Trybuna ł Sprawiedliwo ści na 
żądanie Parlamentu Europejskiego, je żeli nie spe łnia ju ż warunków koniecznych do wykonywania 
swych funkcji lub je żeli dopu ścił si ę powa żnego uchybienia.  
3. Rzecznik Praw Obywatelskich jest w pe łni niezale żny w wykonywaniu swej funkcji. 
W wykonywaniu tej funkcji nie zwraca si ę o instrukcje ani ich nie przyjmuje od żadnego rzą du 
ani od żadnej instytucji, organu ani jednostki organizacyjnej. Podczas trwania swej kadencji Rzecznik 
Praw Obywatelskich nie mo że wykonywa ć żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalnoś ci 
zawodowej. 
4. Parlament Europejski, stanowią c w drodze rozporz ądze ń z w łasnej inicjatywy zgodnie ze 
specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, po zasi ęgni ęciu opinii Komisji i za zgod ą Rady, okreś la status 
i ogólne warunki pe łnienia funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich.  
Artyku ł 229  
(dawny artyku ł 196 TWE)  
Parlament Europejski odbywa sesj ę roczn ą. Zbiera si ę on z mocy prawa w drugi wtorek marca.  
Parlament Europejski mo że zebrać si ę na miesi ęcznej sesji nadzwyczajnej na żądanie wi ększo ści 
wchodz ących w jego skład cz łonków lub na żądanie Rady b ądź Komisji.  
Artyku ł 230  
(dawny artyku ł 197 akapity drugi, trzeci i czwarty TWE)  
Komisja mo że uczestniczy ć we wszystkich posiedzeniach, a na swój wniosek musi by ć wys łuchana. 
Komisja odpowiada ustnie lub pisemnie na pytania skierowane do niej przez Parlament Europejski 
lub jego cz łonków.  
Rada Europejska i Rada są wys łuchiwane przez Parlament Europejski na warunkach przewidzianych 
w regulaminach wewn ętrznych Rady Europejskiej i Rady.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/151
Artyku ł 231  
(dawny artyku ł 198 TWE)  
Z zastrzeż eniem odmiennych postanowie ń Traktatów, Parlament Europejski stanowi wi ększo ścią 
oddanych g łosów. 
Regulamin wewn ętrzny okre śla kworum.  
Artyku ł 232  
(dawny artyku ł 199 TWE)  
Parlament Europejski uchwala swój regulamin wewn ętrzny, stanowi ąc wi ększo ścią g łosów swoich 
cz łonków. 
Protokoły posiedze ń Parlamentu Europejskiego s ą publikowane na warunkach przewidzianych 
w Traktatach i w tym regulaminie.  
Artyku ł 233  
(dawny artyku ł 200 TWE)  
Parlament Europejski na posiedzeniu jawnym rozpatruje ogólne sprawozdanie roczne przedstawione 
mu przez Komisj ę. 
Artyku ł 234  
(dawny artyku ł 201 TWE)  
Jeżeli do Parlamentu Europejskiego wp łynie wniosek o wotum nieufno ści dla Komisji ze wzgl ędu na 
jej działalność , mo że on g łosowa ć w sprawie tego wniosku najwcze śniej trzy dni po jego z łożeniu 
i wy łącznie w głosowaniu jawnym.  
Jeżeli wniosek o wotum nieufno ści zostanie przyj ęty wi ększo ścią dwóch trzecich oddanych g łosów, 
reprezentują cą wi ększo ść cz łonków Parlamentu Europejskiego, cz łonkowie Komisji kolegialnie 
rezygnuj ą ze swoich funkcji, a wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki 
bezpiecze ństwa rezygnuje z pe łnienia funkcji w ramach Komisji. Nadal pe łni ą oni swoje funkcje 
i prowadz ą sprawy bie żące do czasu zast ąpienia ich zgodnie z artyku łem 17 Traktatu o Unii 
Europejskiej. W takim przypadku mandat cz łonków Komisji mianowanych na ich miejsce wygasa 
z dniem, w którym wygas łby mandat cz łonków Komisji zobowi ązanych do kolegialnej rezygnacji 
z pe łnienia funkcji.  
SEKCJA 2 
RADA EUROPEJSKA  
Artyku ł 235  
1. W przypadku g łosowania ka żdy cz łonek Rady Europejskiej mo że otrzyma ć pe łnomocnictwo 
tylko od jednego z pozosta łych cz łonków.PL C 83/152 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 16 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej i artyku ł 238 ust ęp 2 niniejszego Traktatu mają 
zastosowanie do Rady Europejskiej, gdy stanowi ona wi ększo ścią kwalifikowan ą. Gdy Rada 
Europejska wypowiada si ę w drodze g łosowania, jej przewodnicz ący oraz przewodnicz ący Komisji 
nie bior ą udzia łu w g łosowaniu.  
Wstrzymanie si ę od g łosu przez cz łonków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi przeszkody 
w przyj ęciu uchwa ły Rady Europejskiej wymagaj ącej jednomy ślno ści. 
2. Przewodnicz ący Parlamentu Europejskiego mo że zosta ć zaproszony przez Rad ę Europejską 
w celu jego wys łuchania. 
3. Rada Europejska stanowi zwyk łą wi ększo ścią w kwestiach proceduralnych oraz w sprawie 
przyj ęcia swojego regulaminu wewn ętrznego.  
4. Rad ę Europejską wspomaga Sekretariat Generalny Rady.  
Artyku ł 236  
Rada Europejska przyjmuje wi ększo ścią kwalifikowan ą: 
a) decyzj ę ustanawiaj ąc ą wykaz składów Rady innych ni ż Rady do Spraw Ogólnych i Rady do Spraw 
Zagranicznych, zgodnie z artyku łem 16 ust ęp 6 Traktatu o Unii Europejskiej;  
b) decyzj ę dotycz ącą prezydencji sk ładów Rady, z wyj ątkiem Rady do Spraw Zagranicznych, zgodnie 
z artyku łem 16 ust ęp 9 Traktatu o Unii Europejskiej.  
SEKCJA 3 
RADA  
Artyku ł 237  
(dawny artyku ł 204 TWE)  
Posiedzenia Rady zwo łuje jej przewodnicz ący, z w łasnej inicjatywy lub na wniosek jednego 
z cz łonków Rady albo Komisji.  
Artyku ł 238  
(dawny artyku ł 205 ust ępy 1 i 2 TWE)  
1. Je żeli przyj ęcie aktu wymaga zwyk łej wi ększo ści, Rada stanowi wi ększo ścią cz łonków 
wchodz ących w jej sk ład. 
2. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu 16 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej, od 1 listopada 
2014 roku i z zastrze żeniem postanowie ń okreś lonych w Protokole w sprawie postanowie ń 
przej ściowych, je żeli Rada nie stanowi na wniosek Komisji lub wysokiego przedstawiciela Unii doPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/153
spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, wi ększo ść kwalifikowan ą stanowi co najmniej 72 % 
cz łonków Rady reprezentuj ących Pa ństwa Cz łonkowskie, których łączna liczba ludno ści stanowi co 
najmniej 65 % ludno ści Unii.  
3. Od 1 listopada 2014 roku i z zastrze żeniem postanowie ń okre ślonych w Protokole w sprawie 
postanowie ń przej ściowych, w przypadku gdy w zastosowaniu Traktatów, nie wszyscy cz łonkowie 
Rady bior ą udzia ł w g łosowaniu, wi ększo ść kwalifikowan ą okre śla si ę w nast ępuj ący sposób:  
a) Wi ększo ść kwalifikowan ą stanowi co najmniej 55 % cz łonków Rady reprezentują cych 
uczestniczą ce Pa ństwa Cz łonkowskie, których łączna liczba ludno ści stanowi co najmniej 65 % 
ludno ści tych Pa ństw.  
Mniejszość blokuj ąca obejmuje co najmniej minimaln ą liczb ę cz łonków Rady reprezentuj ących 
ponad 35 % ludno ści uczestniczących Pa ństw Cz łonkowskich, plus jeden cz łonek, w przeciwnym 
razie uznaje si ę, że wi ększo ść kwalifikowana zosta ła osi ągni ęta. 
b) Na zasadzie odst ępstwa od litery a), je żeli Rada nie stanowi na wniosek Komisji lub wysokiego 
przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, wi ększo ść kwalifikowaną 
stanowi co najmniej 72 % cz łonków Rady reprezentuj ących uczestnicz ące Pa ństwa Cz łonkowskie, 
których łączna liczba ludno ści stanowi co najmniej 65 % ludno ści tych Pa ństw.  
4. Wstrzymanie si ę od g łosu przez cz łonków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi 
przeszkody w przyj ęciu uchwa ły, która wymaga jednomy ślno ści. 
Artyku ł 239  
(dawny artyku ł 206 TWE)  
W przypadku g łosowania ka żdy cz łonek Rady mo że otrzyma ć pe łnomocnictwo tylko od jednego 
z pozosta łych cz łonków. 
Artyku ł 240  
(dawny artyku ł 207 TWE)  
1. Komitet z łożony ze sta łych przedstawicieli rz ądów Pa ństw Cz łonkowskich odpowiada za 
przygotowywanie prac Rady i wykonywanie zadań powierzonych mu przez Rad ę. Komitet mo że 
przyjmowa ć decyzje proceduralne w przypadkach przewidzianych w regulaminie wewn ętrznym 
Rady.  
2. Rad ę wspomaga Sekretariat Generalny, dzia łaj ący pod kierunkiem sekretarza generalnego 
mianowanego przez Radę.  
Rada decyduje o organizacji Sekretariatu Generalnego zwyk łą wi ększo ścią. 
3. Rada stanowi zwyk łą wi ększo ścią w kwestiach proceduralnych oraz w celu przyj ęcia swojego 
regulaminu wewn ętrznego.PL C 83/154 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 241  
(dawny artyku ł 208 TWE)  
Rada stanowi ąc zwyk łą wi ększo ścią mo że za żąda ć od Komisji przeprowadzenia wszelkich analiz, 
które uzna za po żądane dla realizacji wspólnych celów i przed łożenia jej wszelkich w łaściwych 
propozycji. Je żeli Komisja nie przed łoży propozycji, zawiadamia o tym Rad ę, podaj ąc uzasadnienie.  
Artyku ł 242  
(dawny artyku ł 209 TWE)  
Rada stanowi ąc zwyk łą wi ększo ścią okreś la, po konsultacji z Komisj ą, status komitetów 
przewidzianych w Traktatach.  
Artyku ł 243  
(dawny artyku ł 210 TWE)  
Rada ustala uposa żenia, dodatki i emerytury przewodnicz ącego Rady Europejskiej, przewodnicz ącego 
Komisji, wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, cz łonków 
Komisji, prezesów, cz łonków i sekretarzy Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, oraz 
sekretarza generalnego Rady. Ustala ona tak że wszelkie nale żno ści p łatne zamiast wynagrodzenia.  
SEKCJA 4 
KOMISJA  
Artyku ł 244  
Zgodnie z artyku łem 17 ust ęp 5 Traktatu o Unii Europejskiej cz łonkowie Komisji są wybierani na 
podstawie systemu rotacji ustanowionego jednomy ślnie przez Rad ę Europejską na podstawie 
nast ępuj ących zasad:  
a) Pa ństwa Cz łonkowskie s ą traktowane na zasadzie ś cis łej równo ści przy ustalaniu kolejno ści 
i d ługoś ci mandatu ich obywateli w Komisji; w zwi ązku z tym ró żnica mi ędzy ca łkowit ą 
liczb ą kadencji pe łnionych przez obywateli danych dwóch Pań stw Cz łonkowskich nie mo że 
nigdy przewy ższa ć jednej kadencji;  
b) z zastrze żeniem litery a), sk ład ka żdej kolejnej Komisji odzwierciedla w zadowalaj ący sposób 
różnorodno ść demograficzn ą i geograficzn ą wszystkich Pań stw Cz łonkowskich.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/155
Artyku ł 245  
(dawny artyku ł 213 TWE)  
Cz łonkowie Komisji powstrzymuj ą si ę od wszelkich czynno ści niezgodnych z charakterem ich 
funkcji. Pa ństwa Cz łonkowskie szanuj ą ich niezale żno ść i nie d ążą do wywierania na nich wp ływu 
przy wykonywaniu przez nich zada ń. 
Cz łonkowie Komisji nie mogą , podczas pe łnienia swych funkcji, wykonywa ć żadnej innej zarobkowej 
lub niezarobkowej dzia łalno ści zawodowej. Obejmuj ąc swoje stanowiska, uroczy ście zobowi ązuj ą si ę 
szanowa ć, w trakcie pe łnienia funkcji i po ich zako ńczeniu, zobowi ązania z nich wynikaj ące, 
zw łaszcza obowi ązki uczciwo ści i roztropno ści przy obejmowaniu pewnych stanowisk lub 
przyjmowaniu pewnych korzyś ci po zako ńczeniu funkcji. W przypadku naruszenia tych 
zobowi ązań przez cz łonka Komisji Trybuna ł Sprawiedliwo ści, na wniosek Rady stanowi ącej 
zwyk łą wi ększo ścią lub Komisji, mo że orzec, stosownie do okoliczno ści, o jego dymisji, zgodnie 
z artyku łem 247, lub o pozbawieniu go prawa do emerytury lub innych podobnych korzy ści. 
Artyku ł 246  
(dawny artyku ł 215 TWE)  
Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci, funkcje cz łonka Komisji ko ńcz ą si ę z chwil ą jego 
rezygnacji lub dymisji.  
W przypadku wakatu spowodowanego przez rezygnacj ę, dymisj ę lub śmier ć cz łonka Komisji jest on 
zastępowany, na okres pozostaj ący do zako ńczenia kadencji, przez nowego cz łonka posiadaj ącego 
takie samo obywatelstwo mianowanego przez Rad ę za wspólnym porozumieniem 
z przewodniczą cym Komisji po konsultacji z Parlamentem Europejskim i zgodnie z kryteriami, 
o których mowa w artykule 17 ust ęp 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej.  
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek przewodnicz ącego Komisji, mo że podj ąć decyzj ę, aby nie 
zastępowa ć takiego cz łonka, zw łaszcza je żeli okres pozostaj ący do zako ńczenia jego kadencji jest 
krótki.  
W przypadku rezygnacji, dymisji lub śmierci przewodnicz ący jest zast ępowany na okres pozostaj ący 
do zako ńczenia kadencji. Procedura przewidziana w artykule 17 ust ęp 7 akapit pierwszy Traktatu 
o Unii Europejskiej ma zastosowanie do zast ąpienia przewodnicz ącego.  
W przypadku rezygnacji, dymisji lub śmierci, wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych 
i polityki bezpiecze ństwa jest zast ępowany na okres pozostaj ący do zako ńczenia kadencji, zgodnie 
z artyku łem 18 ust ęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej.  
W przypadku kolegialnej rezygnacji cz łonków Komisji, pe łni ą oni swoje funkcje i nadal prowadz ą 
sprawy bie żące do chwili ich zast ąpienia, na okres pozostaj ący do zako ńczenia kadencji, zgodnie 
z artyku łem 17 Traktatu o Unii Europejskiej.PL C 83/156 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 247  
(dawny artyku ł 216 TWE)  
Jeśli cz łonek Komisji nie spe łnia ju ż warunków koniecznych do wykonywania swych funkcji lub 
dopu ścił się powa żnego uchybienia, Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że go zdymisjonować , na wniosek 
Rady stanowi ącej zwyk łą wi ększo ścią lub Komisji.  
Artyku ł 248  
(dawny artyku ł 217 ust ęp 2 TWE)  
Bez uszczerbku dla artyku łu 18 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej, przewodnicz ący ustala zakres 
obowi ązków Komisji i rozdziela je pomi ędzy jej cz łonków, zgodnie z artyku łem 17 ustęp 6 tego 
Traktatu. Przewodnicz ący mo że dokonywa ć zmian w rozdziale obowi ązków w trakcie kadencji 
Komisji. Cz łonkowie Komisji wykonuj ą funkcje powierzone im przez przewodnicz ącego i jemu 
podlegaj ą. 
Artyku ł 249  
(dawny artyku ł 218 ust ęp 2 i artyku ł 212 TWE)  
1. Komisja uchwala swój regulamin wewn ętrzny w celu zapewnienia, że zarówno Komisja, jak 
i jej słu żby funkcjonuj ą. Zapewnia ona publikacj ę tego regulaminu.  
2. Komisja publikuje co roku, nie pó źniej ni ż na miesi ąc przed otwarciem sesji Parlamentu 
Europejskiego, ogólne sprawozdanie z dzia łalno ści Unii.  
Artyku ł 250  
(dawny artyku ł 219 TWE)  
Komisja podejmuje uchwa ły wi ększo ścią jej cz łonków. 
Regulamin wewn ętrzny Komisji okre śla kworum.  
SEKCJA 5  
TRYBUNA Ł SPRAWIEDLIWO ŚCI UNII EUROPEJSKIEJ  
Artyku ł 251  
(dawny artyku ł 221 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści obraduje w izbach lub w sk ładzie wielkiej izby, na warunkach 
ustanowionych w tym celu w Statucie Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
W przypadkach przewidzianych w Statucie Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że obradowa ć równie ż 
w pe łnym składzie Trybuna łu.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/157
Artyku ł 252  
(dawny artyku ł 222 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści jest wspomagany przez o śmiu rzeczników generalnych. Je żeli Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści tego za żąda, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, mo że zwi ększy ć liczb ę rzeczników 
generalnych.  
Zadaniem rzecznika generalnego jest publiczne przedstawianie, przy zachowaniu ca łkowitej 
bezstronno ści i niezale żno ści, uzasadnionych opinii w sprawach, które zgodnie ze Statutem 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej wymagaj ą jego zaangaż owania. 
Artyku ł 253  
(dawny artyku ł 223 TWE)  
Sędziowie i rzecznicy generalni Trybuna łu Sprawiedliwo ści s ą wybierani spoś ród osób 
o niekwestionowanej niezale żno ści i maj ących kwalifikacje wymagane w ich pa ństwach do 
zajmowania najwy ższych stanowisk s ądowych lub s ą prawnikami o uznanej kompetencji. S ą oni 
mianowani za wspólnym porozumieniem przez rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich na okres sze ściu lat, 
po konsultacji z komitetem przewidzianym w artykule 255.  
Co trzy lata nast ępuje cz ęściowe odnowienie sk ładu sę dziowskiego i sk ładu rzeczników generalnych, 
na warunkach okre ślonych w Statucie Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
Sędziowie wybieraj ą spo śród siebie na okres trzech lat prezesa Trybuna łu Sprawiedliwo ści. Jego 
mandat jest odnawialny.  
Ust ępuj ący s ędziowie i rzecznicy generalni mog ą by ć mianowani ponownie.  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści mianuje swojego sekretarza i okre śla jego status.  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści ustanawia swój regulamin proceduralny. Wymaga on zatwierdzenia przez 
Rad ę. 
Artyku ł 254  
(dawny artyku ł 224 TWE)  
Liczb ę s ędziów S ądu okre śla Statut Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej. Statut mo że 
przewidywa ć, że S ąd wspierany b ędzie przez rzeczników generalnych.  
Cz łonkowie S ądu są wybierani spo śród osób o niekwestionowanej niezale żno ści i mog ących 
zajmowa ć wysokie stanowiska s ądowe. S ą oni mianowani za wspólnym porozumieniem przez 
rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich na okres sze ściu lat, po konsultacji z komitetem przewidzianym 
w artykule 255. Co trzy lata nast ępuje cz ęściowa wymiana sk ładu. Ust ępuj ący cz łonkowie mog ą 
być mianowani ponownie.PL C 83/158 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Sędziowie wybieraj ą spo śród siebie na okres trzech lat prezesa S ądu. Jego mandat jest odnawialny.  
Sąd mianuje swojego sekretarza i okre śla jego status.  
Sąd ustanawia swój regulamin proceduralny w porozumieniu z Trybuna łem Sprawiedliwo ści. 
Wymaga on zatwierdzenia przez Rad ę. 
Z zastrze żeniem odmiennych postanowie ń Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, 
postanowienia Traktatów dotycz ące Trybuna łu Sprawiedliwo ści stosuj ą si ę do S ądu. 
Artyku ł 255  
Ustanawia si ę komitet, którego zadaniem jest opiniowanie kandydatów do wykonywania funkcji 
sędziego i rzecznika generalnego w Trybunale Sprawiedliwo ści i S ądzie przed ich mianowaniem 
przez rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich zgodnie z artyku łami 253 i 254.  
Komitet sk łada si ę z siedmiu osobisto ści wybranych spoś ród by łych cz łonków Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści i S ądu, cz łonków krajowych są dów najwy ższych i prawników o uznanej 
kompetencji, przy czym jedn ą z kandydatur proponuje Parlament Europejski. Rada przyjmuje 
decyzj ę ustanawiaj ącą regu ły funkcjonowania komitetu oraz decyzj ę mianuj ąc ą jego cz łonków. 
Rada stanowi na wniosek prezesa Trybuna łu Sprawiedliwo ści. 
Artyku ł 256  
(dawny artyku ł 225 TWE)  
1. S ąd jest w łaściwy do rozpoznawania w skarg okre ślonych w artyku łach 263, 265, 268, 270 
i 272, z wyj ątkiem skarg powierzonych s ądowi wyspecjalizowanemu utworzonemu na mocy 
artyku łu 257 i skarg zastrze żonych na mocy Statutu dla Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej. Statut mo że przyzna ć S ądowi w łaściwo ść w innych kategoriach skarg.  
Od orzecze ń wydanych przez S ąd na mocy niniejszego ust ępu przys ługuje, na warunkach i w 
zakresie okre ślonym przez Statut, prawo odwo łania si ę do Trybuna łu Sprawiedliwo ści, 
ograniczone do kwestii prawnych.  
2. S ąd jest w łaściwy do rozpoznawania skarg wniesionych przeciwko orzeczeniom s ądów 
wyspecjalizowanych.  
Orzeczenia wydane przez S ąd na mocy niniejszego ust ępu mog ą zosta ć w drodze wyj ątku, na 
warunkach i w zakresie okre ślonym przez Statut, poddane kontroli Trybuna łu Sprawiedliwo ści, 
jeżeli zachodzi powa żne ryzyko naruszenia jedno ści lub spójno ści prawa Unii.  
3. S ąd jest w łaściwy do rozpoznawania pyta ń prejudycjalnych przedk ładanych na mocy artyku łu 
267, w poszczególnych dziedzinach okre ślonych w Statucie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/159
Jeżeli S ąd uzna, że sprawa wymaga orzeczenia co do zasad, które mo że mie ć wp ływ na jedno ść lub 
spójno ść prawa Unii, mo że on przekaza ć t ę spraw ę do rozpoznania Trybuna łowi Sprawiedliwo ści. 
Orzeczenia wydane przez S ąd w sprawach pyta ń prejudycjalnych mog ą zosta ć w drodze wyj ątku, na 
warunkach i w zakresie okre ślonym przez Statut, poddane kontroli Trybuna łu Sprawiedliwo ści, je żeli 
zachodzi powa żne ryzyko naruszenia jedno ści lub spójno ści prawa Unii.  
Artyku ł 257  
(dawny artyku ł 225a TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą utworzy ć 
przy S ądzie są dy wyspecjalizowane, do rozpoznawania w pierwszej instancji niektórych kategorii 
skarg wniesionych w konkretnych dziedzinach. Parlament Europejski i Rada stanowi ą w drodze 
rozporz ądze ń na wniosek Komisji i po konsultacji z Trybuna łem Sprawiedliwo ści albo na wniosek 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści i po konsultacji z Komisj ą. 
Rozporz ądzenie ustanawiaj ące s ąd wyspecjalizowany okre śla zasady organizacji s ądu i zakres 
przyznanej mu w łaściwo ści. 
Od orzecze ń wydanych przez są dy wyspecjalizowane przys ługuje prawo odwo łania si ę do S ądu, 
ograniczone do kwestii prawnych lub – je żeli jest to przewidziane w rozporz ądzeniu ustanawiaj ącym 
sąd wyspecjalizowany – obejmuj ące równie ż kwestie faktyczne.  
Cz łonkowie sądów wyspecjalizowanych są wybierani spoś ród osób o niekwestionowanej 
niezale żno ści i mog ących zajmowa ć stanowiska s ądowe. S ą oni mianowani przez Radę, 
stanowi ącą jednomy ślnie.  
Sądy wyspecjalizowane ustanawiaj ą swój regulamin proceduralny w porozumieniu z Trybuna łem 
Sprawiedliwo ści. Wymaga on zatwierdzenia przez Rad ę. 
Z zastrze żeniem odmiennych postanowie ń rozporz ądzenia ustanawiaj ącego s ąd wyspecjalizowany, 
postanowienia Traktatów dotycz ące Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej oraz postanowienia 
Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej stosuj ą si ę do są dów wyspecjalizowanych. Tytu ł 
I Statutu oraz jego artyku ł 64 maj ą zastosowanie w ka żdym przypadku do są dów 
wyspecjalizowanych.  
Artyku ł 258  
(dawny artyku ł 226 TWE)  
Jeśli Komisja uzna, że Pa ństwo Cz łonkowskie uchybi ło jednemu z zobowi ąza ń, które na nim ci ążą 
na mocy Traktatów, wydaje ona uzasadnion ą opini ę w tym przedmiocie, po uprzednim 
umo żliwieniu temu Pa ństwu przedstawienia swych uwag.  
Jeśli Pa ństwo to nie zastosuje się do opinii w terminie okre ślonym przez Komisj ę, mo że ona wnieść  
spraw ę do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.PL C 83/160 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 259  
(dawny artyku ł 227 TWE)  
Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie mo że wnieść spraw ę do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, 
jeśli uznaje, ż e inne Pa ństwo Cz łonkowskie uchybi ło jednemu z zobowi ązań , które na nim ci ążą na 
mocy Traktatów.  
Zanim Pa ństwo Cz łonkowskie wniesie przeciwko innemu Pa ństwu Cz łonkowskiemu skarg ę opart ą 
na zarzucanym naruszeniu zobowi ązania, które na nim ci ąży na podstawie Traktatów, powinno 
wnie ść spraw ę do Komisji. 
Komisja wydaje uzasadnion ą opini ę, po umo żliwieniu zainteresowanym Pa ństwom przedstawienia, 
na zasadzie spornej, uwag pisemnych i ustnych.  
Jeśli Komisja nie wyda opinii w terminie trzech miesi ęcy od wniesienia sprawy, brak opinii nie 
stanowi przeszkody we wniesieniu sprawy do Trybuna łu. 
Artyku ł 260  
(dawny artyku ł 228 TWE)  
1. Je śli Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej stwierdza, że Pa ństwo Cz łonkowskie uchybi ło 
jednemu z zobowi ąza ń, które na nim ci ążą na mocy Traktatów, Pa ństwo to jest zobowi ązane podj ąć 
środki, które zapewni ą wykonanie wyroku Trybuna łu. 
2. Je żeli Komisja uzna, że dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie podj ęło środków zapewniaj ących 
wykonanie wyroku Trybuna łu, mo że ona wnieść spraw ę do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej, po umo żliwieniu temu Pań stwu przedstawienia uwag. Wskazuje ona wysoko ść 
rycza łtu lub okresowej kary pieni ężnej do zapłacenia przez dane Pa ństwo Cz łonkowskie, jak ą 
uzna za odpowiednią do okoliczno ści. 
Jeżeli Trybuna ł stwierdza, że dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie zastosowało si ę do jego wyroku, mo że 
na nie na łożyć rycza łt lub okresow ą kar ę pieni ężną. 
Procedura ta nie narusza artyku łu 259.  
3. Je żeli Komisja wniesie skargę do Trybuna łu zgodnie z artyku łem 258, uznaj ąc, że dane Pa ństwo 
Cz łonkowskie uchybi ło obowi ązkowi poinformowania o ś rodkach podj ętych w celu transpozycji 
dyrektywy przyj ętej zgodnie z procedur ą ustawodawcz ą, Komisja mo że, o ile uzna to za w łaściwe, 
wskaza ć kwot ę ryczałtu lub okresowej kary pieni ężnej do zapłacenia przez dane Pań stwo, jak ą uzna 
za odpowiedni ą do okoliczno ści. 
Jeżeli Trybuna ł stwierdzi, że nast ąpi ło naruszenie prawa, mo że na ło żyć na dane Pa ństwo 
Cz łonkowskie rycza łt lub okresow ą kar ę pieni ężną w wysoko ści nie przekraczaj ącej kwoty 
wskazanej przez Komisj ę. Zobowi ązanie do zapłaty staje si ę skuteczne w terminie okre ślonym 
w wyroku Trybuna łu.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/161
Artyku ł 261  
(dawny artyku ł 229 TWE)  
Rozporz ądzenia uchwalone wspólnie przez Parlament Europejski i Rad ę, i przez Rad ę, na mocy 
postanowie ń Traktatów, mog ą przyzna ć Trybuna łowi Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej 
nieograniczone prawo orzekania w odniesieniu do kar przewidzianych w tych rozporz ądzeniach. 
Artyku ł 262  
(dawny artyku ł 229a TWE)  
Bez uszczerbku dla innych postanowie ń Traktatów, Rada, stanowią c jednomy ślnie zgodnie ze 
specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, mo że przyj ąć 
postanowienia w sprawie przyznania Trybuna łowi Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, 
w okreś lonym przez ni ą zakresie, w łaściwo ści w odniesieniu do sporów dotycz ących stosowania 
aktów przyj ętych na podstawie Traktatów, które tworz ą europejskie tytu ły prawne w dziedzinie 
własno ści intelektualnej. Postanowienia te wchodz ą w życie po ich zatwierdzeniu przez Pań stwa 
Cz łonkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.  
Artyku ł 263  
(dawny artyku ł 230 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej kontroluje legalno ść aktów ustawodawczych, aktów 
Rady, Komisji i Europejskiego Banku Centralnego, innych ni ż zalecenia i opinie, oraz aktów 
Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej zmierzaj ących do wywarcia skutków prawnych 
wobec podmiotów trzecich. Kontroluje równie ż legalność aktów organów lub jednostek 
organizacyjnych Unii, które zmierzaj ą do wywarcia skutków prawnych wobec osób trzecich.  
W tym celu Trybuna ł jest w łaściwy do orzekania w zakresie skarg wniesionych przez Pa ństwo 
Cz łonkowskie, Parlament Europejski, Rad ę lub Komisj ę, podnosz ących zarzut braku kompetencji, 
naruszenia istotnych wymogów proceduralnych, naruszenia Traktatów lub jakiejkolwiek reguły 
prawnej zwi ązanej z ich stosowaniem lub nadu życia w ładzy.  
Trybuna ł jest w łaściwy, na tych samych warunkach, do orzekania w zakresie skarg wniesionych 
przez Trybuna ł Obrachunkowy, Europejski Bank Centralny i Komitet Regionów, zmierzaj ących do 
zapewnienia ochrony ich prerogatyw.  
Ka żda osoba fizyczna lub prawna mo że wnie ść, na warunkach przewidzianych w akapitach 
pierwszym i drugim, skarg ę na akty, których jest adresatem lub które dotycz ą jej bezpo średnio 
i indywidualnie oraz na akty regulacyjne, które dotycz ą jej bezpo średnio i nie wymagaj ą środków 
wykonawczych.  
Akty tworz ące organy i jednostki organizacyjne Unii mog ą przewidywa ć wymogi i warunki 
szczególne dotycz ące skarg wniesionych przez osoby fizyczne lub prawne na akty tych organów 
lub jednostek organizacyjnych zmierzaj ące do wywarcia skutków prawnych wobec tych osób.PL C 83/162 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Skargi przewidziane w niniejszym artykule wnosi si ę w terminie dwóch miesi ęcy, stosownie do 
przypadku, od daty publikacji aktu lub jego notyfikowania skarżącemu lub, w razie ich braku, od 
daty powzi ęcia przez niego wiadomo ści o tym akcie.  
Artyku ł 264  
(dawny artyku ł 231 TWE)  
Jeżeli skarga jest zasadna, Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej orzeka o niewa żno ści danego 
aktu.  
Jednak że Trybuna ł wskazuje, je śli uzna to za niezb ędne, które skutki aktu, o którego niewa żno ści 
orzek ł, powinny być uwa żane za ostateczne.  
Artyku ł 265  
(dawny artyku ł 232 TWE)  
Jeśli Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada, Komisja lub Europejski Bank Centralny, 
z naruszeniem Traktatów, zaniechaj ą dzia łania, Pa ństwa Cz łonkowskie i inne instytucje Unii mog ą 
wnie ść skarg ę do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej w celu stwierdzenia tego naruszenia. 
Niniejszy artyku ł ma zastosowanie, na tych samych warunkach, do organów i jednostek 
organizacyjnych Unii, które zaniechaj ą dzia łania. 
Skarga ta jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy dana instytucja, organ lub jednostka organizacyjna 
zosta ła uprzednio wezwana do dzia łania. Je śli w terminie dwóch miesi ęcy od tego wezwania 
instytucja, organ lub jednostka organizacyjna nie zaj ęła stanowiska, skarga mo że być wniesiona 
w ci ągu nast ępnych dwóch miesi ęcy. 
Ka żda osoba fizyczna lub prawna mo że wnieść spraw ę do Trybuna łu, na warunkach okreś lonych 
w poprzednich akapitach, stawiaj ąc zarzut jednej z instytucji lub jednemu z organów lub jednej 
z jednostek organizacyjnych Unii, i ż zaniecha ła wydania aktu skierowanego do niej, innego ni ż 
zalecenie lub opinia.  
Artyku ł 266  
(dawny artyku ł 233 TWE)  
W przypadku orzeczenia o niewa żno ści aktu przyj ętego przez instytucj ę, organ lub jednostk ę 
organizacyjn ą lub stwierdzenia, iż zaniechanie przez ni ą dzia łania jest sprzeczne z Traktatami, jest 
ona zobowi ązana do podj ęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
Zobowi ązanie to nie narusza zobowią zania, jakie mo że wynikn ąć z zastosowania artyku łu 340 
akapit drugi.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/163
Artyku ł 267  
(dawny artyku ł 234 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym:  
a) o wyk ładni Traktatów;  
b) o wa żno ści i wyk ładni aktów przyj ętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii;  
W przypadku gdy pytanie z tym zwi ązane jest podniesione przed s ądem jednego z Pa ństw 
Cz łonkowskich, są d ten mo że, je śli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezb ędna do wydania 
wyroku, zwróci ć si ę do Trybuna łu z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania.  
W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawis łej przed są dem krajowym, którego 
orzeczenia nie podlegaj ą zaskarż eniu według prawa wewn ętrznego, s ąd ten jest zobowią zany wnieść  
spraw ę do Trybuna łu. 
Jeżeli takie pytanie jest podniesione w sprawie zawis łej przed s ądem krajowym dotycz ącej osoby 
pozbawionej wolno ści, Trybuna ł stanowi w jak najkrótszym terminie.  
Artyku ł 268  
(dawny artyku ł 235 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w sporach dotycz ących 
odszkodowań okre ślonych w artykule 340 akapity drugi i trzeci.  
Artyku ł 269  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści jest w łaściwy do orzekania w sprawie legalno ści aktu przyj ętego przez 
Rad ę Europejsk ą lub Rad ę zgodnie z artyku łem 7 Traktatu o Unii Europejskiej wyłą cznie na wniosek 
Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego dotyczy stwierdzenie Rady Europejskiej lub Rady, oraz wy łącznie 
w odniesieniu do przestrzegania postanowień czysto proceduralnych przewidzianych w tym artykule.  
Wniosek taki musi by ć z łożony w terminie miesi ąca od daty tego stwierdzenia. Trybuna ł orzeka 
w terminie miesią ca od daty wniosku.  
Artyku ł 270  
(dawny artyku ł 236 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze mi ędzy 
Uni ą i jej pracownikami, w granicach i na warunkach okre ślonych w regulaminie pracowniczym 
urz ędników Unii oraz warunkach zatrudnienia innych pracowników Unii.PL C 83/164 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 271  
(dawny artyku ł 237 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania, w poni ższych granicach, 
w sporach dotycz ących:  
a) wykonywania zobowi ązań Pa ństw Cz łonkowskich, wynikaj ących ze Statutu Europejskiego Banku 
Inwestycyjnego. W tym zakresie Rada Dyrektorów Banku ma uprawnienia przyznane Komisji 
przez artyku ł 258; 
b) środków przyj ętych przez Rad ę Gubernatorów Europejskiego Banku Inwestycyjnego. W tym 
zakresie ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie, Komisja i Rada Dyrektorów Banku mog ą wnie ść skarg ę 
na warunkach przewidzianych w artykule 263;  
c) środków przyj ętych przez Rad ę Dyrektorów Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Skargi na te 
środki mog ą być wniesione, na warunkach okre ślonych w artykule 263, tylko przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie lub Komisj ę i jedynie w związku z naruszeniem procedur przewidzianych 
w artykule 19 ust ępy 2 i 5–7 Statutu Banku;  
d) wykonywania przez krajowe banki centralne zobowi ąza ń wynikaj ących z Traktatów i Statutu 
ESBC i EBC. W tym zakresie Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego dysponuje wobec krajowych banków centralnych uprawnieniami przyznanymi Komisji wobec Pa ństw 
Cz łonkowskich przez artyku ł 258. Je śli Trybuna ł stwierdza, że krajowy bank centralny uchybi ł 
jednemu ze zobowią zań, które na nim ci ążą na mocy Traktatów, bank ten jest zobowi ązany 
podj ąć środki, które zapewnią wykonanie wyroku Trybuna łu. 
Artyku ł 272
 
(dawny artyku ł 238 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania na mocy klauzuli arbitra żowej 
umieszczonej w umowie prawa publicznego lub prywatnego, zawartej przez Uni ę lub w jej imieniu.  
Artyku ł 273  
(dawny artyku ł 239 TWE)  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi, zwi ązanym z przedmiotem Traktatów, je śli spór ten jest mu przed łożony na 
mocy kompromisu.  
Artyku ł 274  
(dawny artyku ł 240 TWE)  
Z zastrzeż eniem w łaściwo ści Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej okre ślonej Traktatami, 
spory, których stron ą jest Unia, nie s ą z tego tytu łu wy łączone spod jurysdykcji s ądów krajowych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/165
Artyku ł 275  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej nie jest w łaściwy w zakresie postanowie ń dotycz ących 
wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa ani w zakresie aktów przyj ętych na ich podstawie.  
Trybuna ł jest jednak wła ściwy w zakresie kontroli przestrzegania artyku łu 40 Traktatu o Unii 
Europejskiej oraz orzekania w sprawie skarg wniesionych na warunkach przewidzianych 
w artykule 263 akapit czwarty niniejszego Traktatu, dotycz ących kontroli legalno ści decyzji 
przewiduj ących środki ograniczaj ące wobec osób fizycznych lub prawnych przyj ętych przez Rad ę 
na podstawie tytu łu V rozdzia ł 2 Traktatu o Unii Europejskiej.  
Artyku ł 276  
W wykonywaniu swoich uprawnie ń dotycz ących postanowie ń cz ęści trzeciej tytu ł V rozdzia ły 4 i 5 
odnosz ących się do przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwoś ci, Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej nie jest w łaściwy w zakresie kontroli waż no ści lub 
proporcjonalnoś ci dzia łań policji lub innych organów ś cigania w Pa ństwie Cz łonkowskim ani do 
orzekania w sprawie 
wykonywania przez Pa ństwa Cz łonkowskie obowi ązków dotycz ących utrzymania porz ądku 
publicznego i ochrony bezpiecze ństwa wewn ętrznego.  
Artyku ł 277  
(dawny artyku ł 241 TWE)  
Bez wzgl ędu na up ływ terminu przewidzianego w artykule 263 akapit szósty, ka żda strona mo że, 
w post ępowaniu dotycz ącym aktu o zasi ęgu ogólnym przyj ętego przez instytucj ę, organ lub 
jednostk ę organizacyjn ą Unii, podnie ść zarzuty okre ślone w artykule 263 akapit drugi, w celu 
powoł ania si ę przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej na niemo żno ść stosowania 
tego aktu.  
Artyku ł 278  
(dawny artyku ł 242 TWE)  
Skargi wniesione do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej nie mają skutku zawieszaj ącego. 
Jednak że Trybuna ł mo że, je śli uzna, że okoliczno ści tego wymagaj ą, zarz ądzi ć zawieszenie 
wykonania zaskar żonego aktu.  
Artyku ł 279  
(dawny artyku ł 243 TWE)  
W sprawach, które rozpatruje, Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej mo że zarz ądzi ć niezb ędne 
środki tymczasowe.PL C 83/166 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 280  
(dawny artyku ł 244 TWE)  
Wyroki Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej podlegaj ą wykonaniu na warunkach 
okreś lonych w artykule 299.  
Artyku ł 281  
(dawny artyku ł 245 TWE)  
Statut Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest okre ślony w odr ębnym protokole.  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, mog ą zmieni ć 
postanowienia Statutu, z wyj ątkiem postanowie ń tytu łu I i artyku łu 64 tego Statutu. Parlament 
Europejski i Rada stanowi ą na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwo ści i po konsultacji z Komisj ą albo 
na wniosek Komisji i po konsultacji z Trybuna łem Sprawiedliwo ści. 
SEKCJA 6 
EUROPEJSKI BANK CENTRALNY  
Artyku ł 282  
1. Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne stanowi ą Europejski System Banków 
Centralnych (ESBC). Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne Pa ństw Cz łonkowskich, 
których walut ą jest euro, tworz ące Eurosystem, prowadz ą polityk ę pieni ężną Unii.  
2. ESBC jest kierowany przez organy decyzyjne Europejskiego Banku Centralnego. G łównym 
celem ESBC jest utrzymywanie stabilno ści cen. Bez uszczerbku dla tego celu, wspiera on ogólne 
polityki gospodarcze w Unii, maj ąc na wzgl ędzie przyczynianie si ę do osią gni ęcia celów Unii.  
3. Europejski Bank Centralny ma osobowo ść prawn ą. Ma wy łączne prawo do upowa żniania do 
emisji euro. Jest niezale żny w wykonywaniu swoich uprawnie ń oraz w zarz ądzaniu swoimi 
finansami. Instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich 
szanuj ą t ę niezale żno ść. 
4. Europejski Bank Centralny przyjmuje środki niezb ędne do wykonywania swoich zada ń zgodnie 
z artyku łami 127–133, artyku łem 138 oraz warunkami przewidzianymi w Statucie ESBC i EBC. 
Zgodnie z tymi artyku łami Pa ństwa Cz łonkowskie, których walut ą nie jest euro, a tak że ich banki 
centralne zachowuj ą swoje kompetencje w kwestiach pieni ężnych.  
5. W zakresie swoich uprawnie ń Europejski Bank Centralny jest konsultowany w sprawie ka żdego 
projektu aktu Unii i ka żdego projektu regulacji na poziomie krajowym oraz mo że wydawa ć opinie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/167
Artyku ł 283  
(dawny artyku ł 112 TWE)  
1. Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego sk łada si ę z cz łonków Zarz ądu Europejskiego 
Banku Centralnego i prezesów krajowych banków centralnych Pa ństw Cz łonkowskich, których 
walut ą jest euro.  
2. Zarz ąd sk łada si ę z prezesa, wiceprezesa i czterech innych cz łonków. 
Prezes, wiceprezes i pozostali cz łonkowie Zarz ądu są mianowani przez Rad ę Europejsk ą stanowi ącą 
wi ększo ścią kwalifikowan ą na zalecenie Rady i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz 
z Rad ą Prezesów Europejskiego Banku Centralnego, spo śród osób o uznanym autorytecie 
i do świadczeniu zawodowym w dziedzinie pienią dza lub bankowo ści. 
Ich mandat trwa osiem lat i nie jest odnawialny.  
Cz łonkami Zarz ądu mog ą być tylko obywatele Pań stw Cz łonkowskich. 
Artyku ł 284  
(dawny artyku ł 113 TWE)  
1. Przewodnicz ący Rady i cz łonek Komisji mog ą uczestniczy ć, bez prawa g łosowania, 
w posiedzeniach Rady Prezesów Europejskiego Banku Centralnego.  
Przewodnicz ący Rady mo że przed ło żyć wniosek do rozwa żenia przez Rad ę Prezesów Europejskiego 
Banku Centralnego.  
2. Prezes Europejskiego Banku Centralnego jest zapraszany do uczestniczenia w posiedzeniach 
Rady, kiedy dyskutuje ona o sprawach dotycz ących celów i zada ń ESBC. 
3. Europejski Bank Centralny kieruje sprawozdanie roczne z dzia łalno ści ESBC i w sprawie 
polityki pieni ężnej za rok ubieg ły i rok bie żący do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, jak 
równie ż do Rady Europejskiej. Prezes Europejskiego Banku Centralnego przedstawia to sprawozdanie 
Radzie i Parlamentowi Europejskiemu, który mo że odby ć debat ę generaln ą na tej podstawie.  
Prezes Europejskiego Banku Centralnego i inni cz łonkowie Zarz ądu mog ą, na żądanie Parlamentu 
Europejskiego lub z inicjatywy w łasnej, by ć przes łuchani przez w łaściwe komisje Parlamentu 
Europejskiego.PL C 83/168 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
SEKCJA 7 
TRYBUNA Ł OBRACHUNKOWY  
Artyku ł 285  
(dawny artyku ł 246 TWE)  
Trybuna ł Obrachunkowy sprawuje kontrol ę rachunków Unii.  
W sk ład Trybuna łu Obrachunkowego wchodzi jeden obywatel z ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego. 
Cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego są w pe łni niezale żni w pe łnieniu swoich funkcji, 
w ogólnym interesie Unii.  
Artyku ł 286  
(dawny artyku ł 247 TWE)  
1. Cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego s ą wybierani spo śród osób, które wchodz ą lub 
wchodziły w swych pa ństwach w skład organów kontroli zewn ętrznej lub maj ących szczególne 
kwalifikacje do zajmowania tego stanowiska. Ich niezale żno ść musi by ć niekwestionowana.  
2. Cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego s ą mianowani na okres sze ściu lat. Rada po 
konsultacji z Parlamentem Europejskim przyjmuje list ę cz łonków, sporz ądzon ą zgodnie 
z propozycjami ka żdego z Pa ństw Cz łonkowskich. Mandat cz łonków Trybuna łu Obrachunkowego 
jest odnawialny.  
Wybieraj ą oni spo śród siebie, na okres trzech lat, prezesa Trybuna łu Obrachunkowego. Jego mandat 
jest odnawialny.  
3. W wykonywaniu swych obowi ązków cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego nie zwracaj ą si ę 
o instrukcje ani ich nie przyjmuj ą od żadnego rz ądu lub jakiegokolwiek organu. Powstrzymuj ą si ę od 
wszelkich czynno ści niezgodnych z charakterem ich funkcji.  
4. Cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego nie mog ą podczas pe łnienia swych funkcji 
wykonywa ć żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalnoś ci zawodowej. Obejmuj ąc 
stanowiska, uroczy ście zobowi ązuj ą si ę szanowa ć, w trakcie pe łnienia funkcji i po ich 
zako ńczeniu, zobowi ązania z nich wynikaj ące, zw łaszcza obowi ązki uczciwo ści i roztropno ści 
przy obejmowaniu pewnych stanowisk lub przyjmowaniu pewnych korzy ści po zako ńczeniu funkcji.  
5. Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci, funkcje cz łonka Trybuna łu 
Obrachunkowego ko ńcz ą si ę z chwil ą jego rezygnacji lub dymisji, orzeczonej przez Trybunał 
Sprawiedliwo ści zgodnie z ustę pem 6.  
Osoba ta jest zast ępowana na okres pozostaj ący do zako ńczenia mandatu.  
Z wyj ątkiem przypadku dymisji, cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego pe łni ą swoje funkcje do 
chwili ich zast ąpienia.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/169
6. Cz łonkowie Trybuna łu Obrachunkowego mog ą być zwolnieni z funkcji lub pozbawieni prawa 
do emerytury b ądź innych podobnych korzy ści tylko wówczas, gdy Trybunał Sprawiedliwo ści 
stwierdzi, na żądanie Trybuna łu Obrachunkowego, że przestali odpowiada ć wymaganym 
warunkom lub czyni ć zado ść zobowi ązaniom wynikaj ącym z ich urz ędu. 
7. Rada ustala warunki zatrudnienia prezesa i cz łonków Trybuna łu Obrachunkowego, a zw łaszcza 
ich uposa żeń, dodatków i emerytur. Ustala ona tak że wszelkie nale żno ści p łatne zamiast 
wynagrodzenia.  
8. Postanowienia Protoko łu w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, które maj ą 
zastosowanie do sędziów Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, stosuje si ę tak że do cz łonków 
Trybuna łu Obrachunkowego. 
Artyku ł 287  
(dawny artyku ł 248 TWE)  
1. Trybuna ł Obrachunkowy kontroluje rachunki wszystkich dochodów i wydatków Unii. 
Kontroluje również rachunki wszystkich dochodów i wydatków wszystkich organów lub jednostek 
organizacyjnych utworzonych przez Uni ę, w zakresie, w jakim akt za łożycielski nie wyklucza takiej 
kontroli.  
Trybuna ł Obrachunkowy przedk łada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie po świadczenie 
wiarygodno ści rachunków, jak równie ż legalno ści i prawid łowoś ci operacji le żących u ich 
podstaw, które jest publikowane w  Dzienniku Urz ędowym Unii Europejskiej . Po świadczenie to mo że 
zosta ć uzupe łnione przez szczegó łowe oceny ka żdego z g łównych obszarów dzia łalnoś ci Unii. 
2. Trybuna ł Obrachunkowy kontroluje legalno ść i prawidł owo ść dochodów i wydatków oraz 
upewnia si ę co do nale żytego zarz ądzania finansami. Czyni ąc to, sygnalizuje w szczególno ści 
wszelkie nieprawid łowoś ci. 
Kontrol ę dochodów przeprowadza si ę zarówno na podstawie za łożeń dochodowych, jak i p łatno ści 
przekazanych Unii.  
Kontrol ę wydatków przeprowadza si ę zarówno na podstawie podj ętych zobowi ązań , jak 
i dokonanych wyp łat. 
Kontrole te mog ą być przeprowadzane przed zamkni ęciem rozlicze ń w danym roku bud żetowym.  
3. Kontrola dotyczy dokumentów, a w razie potrz eby przeprowadzana jest na miejscu w innych 
instytucjach Unii, w pomieszczeniach każ dego organu lub jednostki organizacyjnej zarz ądzaj ących 
dochodami i wydatkami w imieniu Unii oraz w Pa ństwach Cz łonkowskich, w tym 
w pomieszczeniach ka żdej osoby fizycznej lub prawnej otrzymuj ącej płatno ści z bud żetu. 
Kontrol ę w Pa ństwach Cz łonkowskich przeprowadza si ę w powi ązaniu z krajowymi instytucjami 
kontrolnymi lub, je śli nie maj ą one niezb ędnych uprawnie ń, z w łaściwymi słu żbami krajowymi. 
Trybuna ł Obrachunkowy oraz krajowe instytucje kontrolne Pa ństw Cz łonkowskich wspó łpracuj ą 
na zasadzie wzajemnego zaufania, zachowuj ąc swoj ą niezale żno ść. Instytucje te lub s łu żby 
zawiadamiaj ą Trybuna ł Obrachunkowy, czy zamierzaj ą uczestniczyć w kontroli.PL C 83/170 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Inne instytucje Unii, organy lub jednostki organizacyjne zarz ądzaj ące dochodami i wydatkami 
w imieniu Unii, osoby fizyczne lub prawne otrzymują ce p łatno ści z bud żetu oraz krajowe 
instytucje kontrolne b ąd ź, je śli nie maj ą one niezb ędnych uprawnie ń, w łaściwe s łużby krajowe, 
przekazuj ą Trybuna łowi Obrachunkowemu, na jego żądanie, wszelkie dokumenty lub informacje 
niezb ędne do wykonywania jego zadania.  
W odniesieniu do dzia łalnoś ci Europejskiego Banku Inwestycyjnego zwi ązanej z zarz ądzaniem 
dochodami i wydatkami Unii, prawo dost ępu Trybuna łu do informacji posiadanych przez Bank 
jest regulowane umową zawart ą mi ędzy Trybuna łem, Bankiem oraz Komisj ą. W przypadku braku 
umowy Trybuna ł ma wszak że dost ęp do informacji niezb ędnych do przeprowadzania kontroli 
dochodów i wydatków Unii zarz ądzanych przez Bank.  
4. Trybuna ł Obrachunkowy sporzą dza roczne sprawozdanie po zamkni ęciu ka żdego roku 
bud żetowego. Sprawozdanie to jest przesy łane innym instytucjom Unii i publikowane w  Dzienniku 
Urz ędowym Unii Europejskiej  wraz z odpowiedziami tych instytucji na uwagi Trybuna łu 
Obrachunkowego.  
Ponadto Trybuna ł Obrachunkowy mo że przedstawia ć w ka żdej chwili swoje uwagi, zw łaszcza 
w formie sprawozda ń specjalnych w poszczególnych sprawach oraz wydawa ć opinie na żądanie 
jednej z pozosta łych instytucji Unii.  
Przyjmuje on swoje sprawozdania roczne, sprawozdania specjalne lub opinie wi ększo ścią cz łonków 
wchodz ących w jego sk ład. Jednak że mo że on ustanowi ć wewn ętrzne izby, w celu przyjmowania 
pewnych kategorii sprawozda ń lub opinii, na warunkach okre ślonych w jego regulaminie 
wewn ętrznym.  
Pomaga on Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w wykonywaniu ich funkcji kontrolnych 
w zakresie wykonania bud żetu. 
Trybuna ł Obrachunkowy uchwala swój regulamin wewn ętrzny. Wymaga on zatwierdzenia przez 
Rad ę. 
ROZDZIA Ł 2 
AKTY PRAWNE UNII, PROCEDURY PRZYJMOWANIA I INNE POSTANOWIENIA  
SEKCJA 1  
AKTY PRAWNE UNII  
Artyku ł 288  
(dawny artyku ł 249 TWE)  
W celu wykonania kompetencji Unii instytucje przyjmuj ą rozporz ądzenia, dyrektywy, decyzje, 
zalecenia i opinie.  
Rozporz ądzenie ma zasi ęg ogólny. Wi ąże w ca ło ści i jest bezpo średnio stosowane we wszystkich 
Pa ństwach Cz łonkowskich.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/171
Dyrektywa wi ąże ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do 
rezultatu, który ma by ć osią gni ęty, pozostawia jednak organom krajowym swobod ę wyboru formy 
i środków. 
Decyzja wi ąże w ca łości. Decyzja, która wskazuje adresatów, wi ąże tylko tych adresatów.  
Zalecenia i opinie nie maj ą mocy wi ążącej. 
Artyku ł 289  
1. Zwyk ła procedura ustawodawcza polega na przyj ęciu rozporzą dzenia, dyrektywy lub decyzji 
wspólnie przez Parlament Europejski i Rad ę na wniosek Komisji. Procedur ę t ę okreś la artyku ł 294. 
2. W szczególnych przypadkach przewidzianych w Traktatach przyj ęcie rozporz ądzenia, 
dyrektywy lub decyzji przez Parlament Europejski z udzia łem Rady lub przez Rad ę z udzia łem 
Parlamentu Europejskiego stanowi specjaln ą procedur ę ustawodawcz ą. 
3. Akty prawne przyjmowane w drodze procedury ustawodawczej stanowi ą akty ustawodawcze.  
4. W szczególnych przypadkach przewidzianych w Traktatach akty ustawodawcze mog ą być 
przyjmowane z inicjatywy grupy Pa ństw Cz łonkowskich lub Parlamentu Europejskiego, na 
zalecenie Europejskiego Banku Centralnego lub na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwo ści lub 
Europejskiego Banku Inwestycyjnego.  
Artyku ł 290  
1. Akt ustawodawczy mo że przekazywa ć Komisji uprawnienia do przyj ęcia aktów o charakterze 
nieustawodawczym o zasi ęgu ogólnym, które uzupe łniaj ą lub zmieniaj ą niektóre, inne ni ż istotne, 
elementy aktu ustawodawczego.  
Akty ustawodawcze wyra źnie okre ślaj ą cele, tre ść, zakres oraz czas obowi ązywania przekazanych 
uprawnie ń. Przekazanie uprawnień nie mo że dotyczy ć istotnych elementów danej dziedziny, 
poniewa ż s ą one zastrze żone dla aktu ustawodawczego.  
2. Warunki, którym podlega przekazanie uprawnie ń, s ą wyra źnie okre ślone w aktach 
ustawodawczych i mog ą być nast ępuj ące: 
a) Parlament Europejski lub Rada mo że zadecydowa ć o odwo łaniu przekazanych uprawnie ń; 
b) akt delegowany mo że wej ść w życie tylko wtedy, gdy Parlament Europejski lub Rada nie wyra żą 
sprzeciwu w terminie przewidzianym przez akt ustawodawczy.  
Do celów litery a) i b) Parlament Europejski stanowi wię kszo ścią g łosów wchodz ących w jego sk ład 
cz łonków, a Rada wi ększo ścią kwalifikowan ą. 
3. W nagłówku aktów delegowanych dodaje si ę przymiotnik „delegowane” albo „delegowana”.PL C 83/172 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 291  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie przyjmuj ą wszelkie ś rodki prawa krajowego niezb ędne do 
wprowadzenia w życie prawnie wi ążących aktów Unii.  
2. Je żeli konieczne s ą jednolite warunki wykonywania prawnie wi ążących aktów Unii, akty te 
powierzaj ą uprawnienia wykonawcze Komisji lub, w nale życie uzasadnionych przypadkach oraz 
w przypadkach okreś lonych w artyku łach 24 i 26 Traktatu o Unii Europejskiej, Radzie.  
3. Do celów ust ępu 2 Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze 
zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą z wyprzedzeniem przepisy i zasady ogólne dotycz ące 
trybu kontroli przez Pa ństwa Cz łonkowskie wykonywania uprawnie ń wykonawczych przez Komisj ę. 
4. W nagłówku aktów wykonawczych dodaje si ę przymiotnik „wykonawcze” albo „wykonawcza”.  
Artyku ł 292  
Rada przyjmuje zalecenia. Rada stanowi na wniosek Komisji we wszystkich przypadkach, gdy 
Traktaty przewiduj ą przyjmowanie aktów przez Rad ę na wniosek Komisji. Rada stanowi 
jednomy ślnie w dziedzinach, w których jednomy ślno ść wymagana jest do przyj ęcia aktu Unii. 
Komisja, a w szczególnych przypadkach przewidzianych w Traktatach równie ż Europejski Bank 
Centralny, przyjmuj ą zalecenia.  
SEKCJA 2 
PROCEDURY PRZYJMOWANIA AKTÓW I INNE POSTANOWIENIA  
Artyku ł 293  
(dawny artyku ł 250 TWE)  
1. Je żeli na mocy Traktatów Rada stanowi na wniosek Komisji, mo że ona zmieni ć ten wniosek 
wy łącznie jednomy ślnie, z wyj ątkiem przypadków, o których mowa w artykule 294 ust ępy 10 i 13, 
artyku łach 310, 312, 314 oraz w artykule 315 akapit drugi.  
2. Dopóki Rada nie podj ęła dzia łań, Komisja mo że zmieni ć swój projekt w ka żdej chwili w toku 
procedur prowadz ących do przyj ęcia aktu Unii.  
Artyku ł 294  
(dawny artyku ł 251 TWE)  
1. W przypadku gdy w Traktatach czyni się odwo łanie do zwyk łej procedury ustawodawczej 
w celu przyj ęcia aktu, stosowana jest nast ępuj ąca procedura.  
2. Komisja przedstawia projekt Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/173
Pierwsze czytanie  
3. Parlament Europejski uchwala stanowisko w pierwszym czytaniu i przekazuje je Radzie.  
4. Je żeli Rada zatwierdzi stanowisko Parlamentu Europejskiego, projektowany akt zostaje przyj ęty 
w brzmieniu, które odpowiada stanowisku Parlamentu Europejskiego.  
5. Je żeli Rada nie zatwierdzi stanowiska Parlamentu Europejskiego, przyjmuje w łasne stanowisko 
w pierwszym czytaniu i przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu.  
6. Rada informuje w pe łni Parlament Europejski o powodach, które doprowadzi ły j ą do przyj ęcia 
jej stanowiska w pierwszym czytaniu. Komisja informuje w pe łni Parlament Europejski o swoim 
stanowisku.  
Drugie czytanie  
7. Je żeli w terminie trzech miesi ęcy od tego przekazania Parlament Europejski:  
a) zatwierdzi stanowisko Rady w pierwszym czytaniu lub nie wypowie si ę, dany akt uwa ża si ę za 
przyj ęty w brzmieniu, które odpowiada stanowisku Rady;  
b) odrzuci, większo ścią g łosów wchodz ących w jego skład cz łonków, stanowisko Rady w pierwszym 
czytaniu, proponowany akt uwa ża si ę za nieprzyj ęty; 
c) zaproponuje wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego sk ład cz łonków poprawki do stanowiska 
Rady w pierwszym czytaniu, zmieniony w ten sposób tekst jest przekazywany Radzie i Komisji, 
która wydaje opini ę w przedmiocie tych poprawek.  
8. Je żeli w terminie trzech miesi ęcy od otrzymania poprawek Parlamentu Europejskiego Rada, 
stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą: 
a) przyjmie wszystkie te poprawki, dany akt uwa ża si ę za przyj ęty; 
b) nie przyjmie wszystkich poprawek, przewodnicz ący Rady w porozumieniu z przewodnicz ącym 
Parlamentu Europejskiego zwo łuje komitet pojednawczy w terminie sze ściu tygodni.  
9. Rada stanowi jednomy ślnie w sprawie poprawek, które sta ły si ę przedmiotem negatywnej 
opinii Komisji.  
Procedura pojednawcza  
10. Komitet pojednawczy, w którego sk ład wchodz ą cz łonkowie Rady lub ich przedstawiciele 
oraz taka sama liczba cz łonków reprezentuj ących Parlament Europejski, ma za zadanie doprowadzi ć 
do porozumienia w sprawie wspólnego projektu większo ścią kwalifikowan ą cz łonków Rady lub ich 
przedstawicieli oraz wi ększo ścią g łosów cz łonków reprezentują cych Parlament Europejski, w terminie 
sze ściu tygodni od jego zwo łania, na podstawie stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady 
w drugim czytaniu.PL C 83/174 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
11. Komisja uczestniczy w pracach komitetu pojednawczego i podejmuje wszelkie niezb ędne 
inicjatywy na rzecz zbli żenia stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady.  
12. Je żeli w terminie sze ściu tygodni od jego zwo łania komitet pojednawczy nie zatwierdzi 
wspólnego projektu, proponowany akt uwa ża si ę za nieprzyj ęty. 
Trzecie czytanie  
13. Je żeli w tym terminie komitet pojednawczy zatwierdzi wspólny projekt, Parlament Europejski 
i Rada dysponuj ą terminem sze ściu tygodni od tego zatwierdzenia na przyj ęcie danego aktu zgodnie 
z tym projektem, przy czym Parlament Europejski stanowi wi ększo ścią oddanych g łosów, a Rada 
– wi ększo ścią kwalifikowan ą. Je żeli nie uczynią tego, proponowany akt uwa ża si ę za nieprzyj ęty. 
14. Terminy trzech miesi ęcy i sze ściu tygodni, o których mowa w niniejszym artykule, s ą 
przed łu żane najwy żej, odpowiednio, o miesi ąc i o dwa tygodnie, z inicjatywy Parlamentu 
Europejskiego lub Rady.  
Postanowienia szczególne  
15. Je żeli, w przypadkach przewidzianych w Traktatach, akt ustawodawczy jest poddany zwyk łej 
procedurze ustawodawczej z inicjatywy grupy Pa ństw Cz łonkowskich, na zalecenie Europejskiego 
Banku Centralnego lub na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwo ści, ust ępu 2, ust ępu 6 zdanie drugie oraz 
ust ępu 9 nie stosuje si ę. 
W takich przypadkach Parlament Europejski i Rada przekazuj ą Komisji projekt aktu oraz swoje 
stanowiska w pierwszym i drugim czytaniu. Parlament Europejski lub Rada mog ą, w toku ca łej 
procedury, zwróci ć się do Komisji o opini ę, któr ą Komisja mo że wyda ć równie ż z w łasnej 
inicjatywy. Moż e ona równie ż, je żeli uzna to za niezb ędne, uczestniczy ć w pracach komitetu 
pojednawczego zgodnie z ust ępem 11.  
Artyku ł 295  
Parlament Europejski, Rada i Komisja konsultuj ą si ę wzajemnie oraz za wspólnym porozumieniem 
ustalaj ą warunki wspó łpracy. W tym celu mog ą one, w poszanowaniu Traktatów, zawiera ć 
porozumienia mi ędzyinstytucjonalne, które mog ą mie ć charakter wi ążący. 
Artyku ł 296  
(dawny artyku ł 253 TWE)  
Jeżeli Traktaty nie przewiduj ą rodzaju przyjmowanego aktu, instytucje dokonuj ą wyboru, jakiego 
rodzaju akt ma w danym przypadku zosta ć przyj ęty, w poszanowaniu obowi ązuj ących procedur oraz 
zasady proporcjonalnoś ci.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/175
Akty prawne s ą uzasadniane i odnosz ą si ę do propozycji, inicjatyw, zalece ń, wniosków lub opinii 
przewidzianych w Traktatach.  
Rozpatruj ąc projekt aktu ustawodawczego, Parlament Europejski i Rada powstrzymuj ą si ę od 
przyjmowania aktów nieprzewidzianych przez procedur ę ustawodawcz ą obowi ązuj ącą w danej 
dziedzinie.  
Artyku ł 297  
(dawny artyku ł 254 TWE)  
1. Akty ustawodawcze przyj ęte zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą s ą podpisywane 
przez przewodnicz ącego Parlamentu Europejskiego i przewodnicz ącego Rady. 
Akty ustawodawcze przyj ęte zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą s ą podpisywane przez 
przewodnicz ącego instytucji, która je przyj ęła. 
Akty ustawodawcze s ą publikowane w  Dzienniku Urz ędowym Unii Europejskiej . Wchodz ą one w życie 
z dniem w nich okre ślonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji.  
2. Akty o charakterze nieustawodawczym przyj ęte w formie rozporz ądze ń, dyrektyw oraz decyzji, 
w przypadku gdy te ostatnie nie wskazuj ą adresata, są podpisywane przez przewodniczą cego 
instytucji, która je przyj ęła. 
Rozporz ądzenia, dyrektywy, które s ą skierowane do wszystkich Pa ństw Cz łonkowskich, jak równie ż 
decyzje, które nie wskazuj ą adresata, są publikowane w  Dzienniku Urz ędowym Unii Europejskiej . 
Wchodz ą one w życie z dniem w nich okre ślonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich 
publikacji.  
Inne dyrektywy, jak równie ż decyzje, które wskazuj ą adresata, s ą notyfikowane adresatom i staj ą si ę 
skuteczne wraz z t ą notyfikacj ą. 
Artyku ł 298  
1. Wykonuj ąc swoje zadania, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii korzystaj ą ze 
wsparcia otwartej, efektywnej i niezale żnej administracji europejskiej.  
2. Z poszanowaniem regulaminu i warunków przyj ętych na podstawie artyku łu 336, Parlament 
Europejski i Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, 
okreś laj ą stosowne przepisy.  
Artyku ł 299  
(dawny artyku ł 256 TWE)  
Akty Rady, Komisji lub Europejskiego Banku Centralnego, które nak ładaj ą zobowi ązanie pieni ężne na 
podmioty inne ni ż Pa ństwa, stanowi ą tytuł egzekucjny.  
Postępowanie egzekucyjne jest regulowane przez przepisy procedury cywilnej obowi ązuj ące 
w Pa ństwie, na terytorium którego ma ono miejsce. Klauzula wykonalno ści jest nadawana, bez 
jakiejkolwiek kontroli innej ni ż weryfikacja autentyczno ści tytu łu, przez wyznaczony w tym celu 
przez rząd Pa ństwa Cz łonkowskiego organ krajowy, o którym zostanie powiadomiona Komisja 
i Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.PL C 83/176 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Po dope łnieniu tych formalno ści na wniosek zainteresowanego, mo że on przyst ąpi ć do egzekucji 
zgodnie z ustawodawstwem krajowym, wnosz ąc spraw ę bezpoś rednio do w łaściwego organu.  
Postępowanie egzekucyjne mo że być zawieszone wy łącznie na mocy orzeczenia Trybuna łu. Jednak że 
kontrola prawid łowoś ci przeprowadzenia egzekucji podlega w łaściwo ści s ądów krajowych.  
ROZDZIA Ł 3 
ORGANY DORADCZE UNII  
Artyku ł 300  
1. Parlament Europejski, Rada i Komisja s ą wspomagane przez Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny 
i Komitet Regionów, które pe łni ą funkcje doradcze.  
2. W sk ład Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego wchodz ą przedstawiciele organizacji 
pracodawców, pracowników oraz inni przedstawiciele podmiotów reprezentuj ących spo łecze ństwo 
obywatelskie, w szczególno ści z dziedzin spo łeczno-ekonomicznej, obywatelskiej, zawodowej 
i kultury.  
3. W skład Komitetu Regionów wchodz ą przedstawiciele spo łeczno ści regionalnych i lokalnych, 
posiadaj ący mandat wyborczy spo łeczno ści regionalnej lub lokalnej albo odpowiedzialni politycznie 
przed wybranym zgromadzeniem.  
4. Cz łonków Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego i Komitetu Regionów nie wi ążą żadne 
instrukcje. S ą w pe łni niezale żni w wykonywaniu swoich funkcji, w ogólnym interesie Unii.  
5. W regularnych odst ępach czasu Rada dokonuje przeglą du zasad, o których mowa w ust ępach 2 
i 3, odnosz ących si ę do charakteru sk ładu Komitetów, w celu uwzgl ędnienia rozwoju gospodarczego, 
spo łecznego i demograficznego w Unii. W tym celu Rada na wniosek Komisji przyjmuje decyzje.  
SEKCJA 1  
KOMITET EKONOMICZNO-SPO ŁECZNY  
Artyku ł 301  
(dawny artyku ł 258 TWE)  
Liczba cz łonków Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego nie przekracza 350.  
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję okreś laj ącą skład Komitetu.  
Rada okre śla diety cz łonków Komitetu.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/177
Artyku ł 302  
(dawny artyku ł 259 TWE)  
1. Cz łonkowie Komitetu s ą mianowani na okres pi ęciu lat. Rada przyjmuje list ę cz łonków 
sporz ądzon ą zgodnie z propozycjami ka żdego z Pa ństw Cz łonkowskich. Mandat cz łonków 
Komitetu jest odnawialny.  
2. Rada stanowi po konsultacji z Komisj ą. Mo że ona zasi ęgn ąć opinii organizacji europejskich 
reprezentują cych róż ne sektory gospodarcze i społ eczne oraz spo łecze ństwo obywatelskie, których 
dotyczy działalność Unii.  
Artyku ł 303  
(dawny artyku ł 260 TWE)  
Komitet wybiera spoś ród swoich cz łonków przewodnicz ącego i prezydium na okres dwóch i pó ł 
roku. 
Uchwala on swój regulamin wewn ętrzny.  
Komitet jest zwo ływany przez przewodnicz ącego na żądanie Parlamentu Europejskiego, Rady lub 
Komisji. Mo że równie ż zbiera ć si ę z inicjatywy w łasnej.  
Artyku ł 304  
(dawny artyku ł 262 TWE)  
Komitet jest konsultowany przez Parlament Europejski, Rad ę lub Komisj ę w przypadkach 
przewidzianych w Traktatach. Mo że być konsultowany przez te instytucje w przypadkach gdy 
uznaj ą to za stosowne. Mo że on wydawa ć opinie z w łasnej inicjatywy w przypadkach gdy uzna 
to za stosowne.  
Parlament Europejski, Rada lub Komisja wyznaczaj ą Komitetowi, je śli uznaj ą to za niezb ędne, termin 
na dostarczenie opinii, który nie mo że być krótszy niż miesi ąc od daty skierowania do 
przewodnicz ącego zawiadomienia w tej sprawie. Po up ływie wyznaczonego terminu brak opinii 
nie stanowi przeszkody w podj ęciu dalszych działa ń. 
Opinia Komitetu, jak równie ż protokó ł z obrad, są przesy łane Parlamentowi Europejskiemu, Radzie 
i Komisji.  
SEKCJA 2 
KOMITET REGIONÓW  
Artyku ł 305  
(dawny artyku ł 263 akapity drugi, trzeci i czwarty TWE)  
Liczba cz łonków Komitetu Regionów nie przekracza 350.PL C 83/178 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję okreś laj ącą skład Komitetu. 
Cz łonkowie Komitetu oraz w równej liczbie zast ępcy cz łonków s ą mianowani na okres pi ęciu lat. Ich 
mandat jest odnawialny. Rada przyjmuje list ę cz łonków oraz zast ępców cz łonków, sporz ądzon ą 
zgodnie z propozycjami ka żdego z Pa ństw Cz łonkowskich. Kadencja cz łonków Komitetu ko ńczy 
się automatycznie, gdy mandat, o którym mowa w artykule 300 ust ęp 3, na podstawie którego 
zostali zaproponowani, dobiega ko ńca. S ą oni wówczas zast ępowani na czas pozostaj ący do 
zako ńczenia kadencji, zgodnie z t ą samą procedur ą. Cz łonkowie Komitetu nie mog ą być 
równocze śnie cz łonkami Parlamentu Europejskiego.  
Artyku ł 306  
(dawny artyku ł 264 TWE)  
Komitet Regionów wybiera spo śród swoich cz łonków przewodniczą cego i prezydium na okres 
dwóch i pó ł roku.  
Uchwala on swój regulamin wewn ętrzny.  
Komitet jest zwo ływany przez przewodnicz ącego na żądanie Parlamentu Europejskiego, Rady lub 
Komisji. Mo że równie ż zbiera ć si ę z inicjatywy w łasnej.  
Artyku ł 307  
(dawny artyku ł 265 TWE)  
Komitet Regionów jest konsultowany przez Parlament Europejski, Rad ę lub Komisj ę w przypadkach 
przewidzianych w Traktatach oraz we wszelkich innych przypadkach, w szczególno ści gdy maj ą one 
zwi ązek ze wspó łprac ą transgraniczn ą, o ile jedna z tych instytucji uzna to za stosowne.  
Parlament Europejski, Rada lub Komisja wyznaczaj ą Komitetowi, je śli uznaj ą to za niezb ędne, termin 
na dostarczenie opinii, który nie mo że być krótszy niż miesi ąc od daty skierowania do 
przewodnicz ącego zawiadomienia w tej sprawie. Po up ływie wyznaczonego terminu brak opinii 
nie stanowi przeszkody w podj ęciu dalszych działa ń. 
W przypadku gdy Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny jest konsultowany na mocy artyku łu 304, 
Komitet Regionów jest informowany przez Parlament Europejski, Rad ę lub Komisj ę o żądaniu 
wydania opinii. Komitet Regionów mo że, je śli uzna, że wchodz ą w gr ę specyficzne interesy 
regionalne, wyda ć opini ę w tym przedmiocie.  
Mo że on wydawa ć opinie z w łasnej inicjatywy w przypadkach gdy uzna to za stosowne.  
Opinia Komitetu, jak równie ż protokó ł z obrad są przesy łane Parlamentowi Europejskiemu, Radzie 
i Komisji.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/179
ROZDZIA Ł 4 
EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY  
Artyku ł 308  
(dawny artyku ł 266 TWE)  
Europejski Bank Inwestycyjny ma osobowo ść prawn ą. 
Cz łonkami Europejskiego Banku Inwestycyjnego s ą Pa ństwa Cz łonkowskie.  
Statut Europejskiego Banku Inwestycyjnego stanowi przedmiot protoko łu załą czonego do Traktatów. 
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą na żądanie 
Europejskiego Banku Inwestycyjnego i po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komisj ą, b ądź 
na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem 
Inwestycyjnym, mo że zmieni ć Statut Banku.  
Artyku ł 309  
(dawny artyku ł 267 TWE)  
Zadaniem Europejskiego Banku Inwestycyjnego jest przyczynianie si ę, poprzez odwołanie si ę do 
rynku kapita łowego i zasobów w łasnych, do zrównowa żonego i sta łego rozwoju rynku 
wewn ętrznego w interesie Unii. W tym celu Bank, nie d ążąc do osi ągania zysków, udziela 
po życzek i gwarancji, które sprzyjaj ą finansowaniu poniż szych projektów we wszystkich sektorach 
gospodarki:  
a) projektów zmierzaj ących do rozwoju regionów mniej rozwini ętych; 
b) projektów modernizacji lub przekszta łcania przedsi ębiorstw lub tworzenia nowych dziedzin 
dzia łalnoś ci, wynikaj ących z ustanowienia lub funkcjonowania rynku wewn ętrznego, które 
z uwagi na swoje rozmiary lub charakter nie mog ą by ć ca łkowicie sfinansowane z ró żnych 
środków dost ępnych w poszczególnych Pa ństwach Cz łonkowskich;  
c) projektów stanowi ących przedmiot wspólnego zainteresowania kilku Pa ństw Cz łonkowskich, 
które z uwagi na swoje rozmiary lub charakter nie mog ą być ca łkowicie sfinansowane 
z róż nych środków dost ępnych w poszczególnych Pa ństwach Cz łonkowskich.  
Wykonuj ąc swoje zadania, Bank ułatwia finansowanie programów inwestycyjnych w powią zaniu 
z pomoc ą funduszy strukturalnych i innych instrumentów finansowych Unii.PL C 83/180 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
TYTU Ł II  
POSTANOWIENIA FINANSOWE  
Artyku ł 310  
(dawny artyku ł 268 TWE)  
1. Wszystkie dochody i wydatki Unii powinny stanowi ć przedmiot preliminarza na ka żdy rok 
bud żetowy i by ć wpisane do bud żetu. 
Parlament Europejski i Rada ustanawiaj ą roczny bud żet Unii zgodnie z artyku łem 314.  
Bud żet powinien by ć zrównowa żony w odniesieniu do dochodów i wydatków.  
2. Wydatki wpisane do bud żetu są zatwierdzane na czas trwania roku bud żetowego, zgodnie 
z rozporz ądzeniem, o którym mowa w artykule 322.  
3. Dokonanie wydatków wpisanych do bud żetu wymaga uprzedniego przyj ęcia prawnie 
wi ążącego aktu Unii stanowi ącego podstaw ę prawn ą jej dzia łania oraz dokonania odpowiednich 
wydatków zgodnie z rozporz ądzeniem, o którym mowa w artykule 322, z zastrze żeniem 
wyj ątków w nim okre ślonych. 
4. W celu zapewnienia dyscypliny bud żetowej Unia nie przyjmuje żadnego aktu, który mo że mie ć 
istotny wp ływ na bud żet, bez zapewnienia mo żliwo ści finansowania wydatków wynikaj ących 
z takich aktów w granicach zasobów w łasnych Unii i w poszanowaniu wieloletnich ram 
finansowych, o których mowa w artykule 312.  
5. Bud żet jest wykonywany zgodnie z zasad ą należ ytego zarz ądzania finansami. Pa ństwa 
Cz łonkowskie wspó łpracuj ą z Uni ą w celu zagwarantowania wykorzystania środków wpisanych 
do bud żetu zgodnie z t ą zasad ą. 
6. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie z postanowieniami artyku łu 325, zwalczaj ą nadu życia 
finansowe i wszelkie inne nielegalne dzia łania naruszaj ące interesy finansowe Unii.  
ROZDZIA Ł 1 
ZASOBY W ŁASNE UNII  
Artyku ł 311  
(dawny artyku ł 269 TWE)  
Unia pozyskuje środki niezb ędne do osi ągni ęcia swoich celów i nale żytego prowadzenia swoich 
polityk.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/181
Bez uszczerbku dla innych dochodów bud żet jest finansowany ca łkowicie z zasobów w łasnych. 
Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, jednomy ślnie i po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim, przyjmuje decyzj ę okreś laj ąc ą przepisy maj ące zastosowanie do 
systemu zasobów w łasnych Unii. W tym kontek ście mo żna ustanawia ć nowe lub uchyla ć 
istniej ące kategorie zasobów w łasnych. Decyzja ta wchodzi w życie dopiero po jej zatwierdzeniu 
przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.  
Rada, stanowi ąc w drodze rozporz ądzenia zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawia 
środki wykonawcze w odniesieniu do systemu zasobów w łasnych Unii w zakresie, w jakim zosta ło 
to przewidziane w decyzji przyj ętej na podstawie akapitu trzeciego. Rada stanowi po uzyskaniu 
zgody Parlamentu Europejskiego.  
ROZDZIA Ł 2 
WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE  
Artyku ł 312  
1. Wieloletnie ramy finansowe maj ą na celu zapewnienie dokonywania wydatków Unii w sposób 
usystematyzowany i w granicach jej zasobów w łasnych. 
Ramy ustala si ę na okres co najmniej pięciu lat.  
Roczny bud żet Unii jest zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi.  
2. Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, przyjmuje rozporz ądzenie 
okreś laj ące wieloletnie ramy finansowe. Rada stanowi jednomy ślnie po uzyskaniu zgody 
Parlamentu Europejskiego, który stanowi wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego sk ład cz łonków. 
Rada Europejska mo że jednomy ślnie przyj ąć decyzj ę upowa żniaj ąc ą Rad ę do stanowienia wi ększo ścią 
kwalifikowan ą przy przyjmowaniu rozporz ądzenia, o którym mowa w akapicie pierwszym.  
3. Ramy finansowe okre ślaj ą kwoty rocznych pu łapów środków na zobowi ązania z podzia łem na 
kategorie wydatków oraz rocznego pu łapu środków na pł atno ści. Kategorie wydatków, w liczbie 
ograniczonej, odpowiadaj ą g łównym sektorom dzia łalnoś ci Unii.  
Ramy finansowe zawieraj ą wszelkie inne postanowienia wymagane dla prawid łowego prowadzenia 
rocznej procedury bud żetowej.  
4. Je żeli rozporzą dzenie Rady ustanawiaj ące nowe ramy finansowe nie zosta ło przyj ęte przed 
wyga śni ęciem poprzednich ram finansowych, pu łapy i inne przepisy dotycz ące ostatniego roku 
obowi ązywania tych ram przed łu ża si ę do czasu przyj ęcia tego aktu.PL C 83/182 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
5. W toku ca łej procedury prowadz ącej do przyj ęcia ram finansowych Parlament Europejski, Rada 
i Komisja podejmuj ą wszelkie środki niezb ędne do u łatwienia takiego przyj ęcia.  
ROZDZIA Ł 3 
ROCZNY BUD ŻET UNII  
Artyku ł 313  
(dawny artyku ł 272 ust ęp 1 TWE)  
Rok bud żetowy rozpoczyna si ę 1 stycznia i ko ńczy 31 grudnia.  
Artyku ł 314  
(dawny artyku ł 272 ustę py 2–10 TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, ustanawiaj ą 
roczny bud żet Unii zgodnie z poni ższymi postanowieniami.  
1. Ka żda instytucja, z wyj ątkiem Europejskiego Banku Centralnego, sporz ądza przed 1 lipca swój 
preliminarz wydatków na nast ępny rok bud żetowy. Komisja łączy te preliminarze w projekt bud żetu, 
który mo że zawiera ć ró żne warianty preliminarzy.  
Projekt bud żetu obejmuje prognoz ę dochodów i wydatków.  
2. Komisja przedk łada wniosek zawieraj ący projekt bud żetu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie 
nie póź niej ni ż 1 wrze śnia roku poprzedzaj ącego rok, w którym bud żet ma by ć wykonywany.  
Komisja mo że zmienia ć projekt bud żetu w toku procedury do czasu powo łania komitetu 
pojednawczego, o którym mowa w ust ępie 5. 
3. Rada przyjmuje stanowisko w sprawie projektu bud żetu i przekazuje je Parlamentowi 
Europejskiemu nie pó źniej ni ż 1 pa ździernika roku poprzedzaj ącego rok, w którym bud żet ma być 
wykonywany. Rada w pe łni informuje Parlament Europejski o powodach, które doprowadzi ły j ą do 
przyj ęcia jej stanowiska.  
4. Je żeli w terminie czterdziestu dwóch dni od tego przekazania Parlament Europejski:  
a) zatwierdzi stanowisko Rady, bud żet zostaje przyj ęty; 
b) nie podejmie decyzji, bud żet uwa ża się za przyj ęty; 
c) przyjmie wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego sk ład cz łonków poprawki, zmieniony projekt 
jest przekazywany Radzie i Komisji. Przewodnicz ący Parlamentu Europejskiego w porozumieniuPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/183
z przewodnicz ącym Rady niezw łocznie zwo łuje komitet pojednawczy. Jednak komitet 
pojednawczy nie zbiera si ę, je żeli w terminie dziesi ęciu dni od przekazania projektu, Rada 
poinformuje Parlament Europejski o przyj ęciu wszystkich jego poprawek.  
5. Komitet pojednawczy, w którego sk ład wchodz ą cz łonkowie Rady lub ich przedstawiciele oraz 
taka sama liczba cz łonków reprezentuj ących Parlament Europejski, ma za zadanie na podstawie 
stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady osi ągn ąć porozumienie w sprawie wspólnego projektu 
wi ększo ścią kwalifikowan ą cz łonków Rady lub ich przedstawicieli oraz wi ększo ścią g łosów cz łonków 
reprezentują cych Parlament Europejski, w terminie dwudziestu jeden dni od jego zwo łania. 
Komisja uczestniczy w pracach komitetu pojednawczego i podejmuje wszelkie niezb ędne inicjatywy 
na rzecz zbli żenia stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady.  
6. Je żeli w terminie dwudziestu jeden dni, o którym mowa w ust ępie 5, komitet pojednawczy 
doprowadzi do porozumienia w sprawie wspólnego projektu, zarówno Parlament Europejski, jak 
i Rada dysponuj ą terminem czternastu dni od daty tego porozumienia na przyję cie wspólnego 
projektu.  
7. Je żeli w terminie czternastu dni, o którym mowa w ust ępie 6: 
a) Parlament Europejski i Rada zatwierdz ą wspólny projekt lub nie podejm ą decyzji, lub je żeli jedna 
z tych instytucji zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy druga nie podejmie decyzji, bud żet 
uznaje si ę za ostatecznie przyj ęty zgodnie ze wspólnym projektem; lub  
b) Parlament Europejski, stanowi ąc wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego sk ład cz łonków, i Rada 
odrzuc ą wspólny projekt, lub jedna z tych instytucji odrzuci wspólny projekt, podczas gdy druga 
nie podejmie decyzji, Komisja przedk łada nowy projekt bud żetu; lub  
c) Parlament Europejski, stanowią c wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego sk ład cz łonków, 
odrzuci wspólny projekt, podczas gdy Rada go zatwierdzi, Komisja przedk łada nowy projekt 
bud żetu; lub  
d) Parlament Europejski zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy Rada go odrzuci, Parlament 
Europejski mo że, w terminie czternastu dni od dnia odrzucenia projektu przez Rad ę 
i stanowi ąc wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego skład cz łonków i trzech pi ątych 
oddanych g łosów, zdecydowa ć o potwierdzeniu wszystkich lub niektórych poprawek, o których 
mowa w ust ępie 4 litera c). Je żeli którakolwiek z poprawek Parlamentu Europejskiego nie zostanie 
potwierdzona, stanowisko uzgodnione w ramach komitetu pojednawczego w sprawie linii 
bud żetowej, która jest przedmiotem tej zmiany, zostaje utrzymane. Bud żet uznaje si ę za 
ostatecznie przyj ęty na tej podstawie.  
8. Je żeli w terminie dwudziestu jeden dni, o którym mowa w ust ępie 5, komitet pojednawczy nie 
doprowadzi do porozumienia w sprawie wspólnego projektu, Komisja przedkłada nowy projekt 
bud żetu.PL C 83/184 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
9. W przypadku gdy procedura przewidziana w niniejszym artykule zosta ła zako ńczona, 
przewodnicz ący Parlamentu Europejskiego stwierdza, ż e bud żet jest ostatecznie przyj ęty. 
10. Ka żda instytucja korzysta z uprawnie ń przyznanych jej w niniejszym artykule zgodnie 
z Traktatami oraz aktami przyj ętymi na ich mocy, w szczególno ści w dziedzinie zasobów 
własnych Unii oraz równowagi mi ędzy dochodami i wydatkami.  
Artyku ł 315  
(dawny artyku ł 273 TWE)  
Jeśli na pocz ątku roku bud żetowego bud żet nie by ł jeszcze ostatecznie przyj ęty, wydatki mog ą być 
dokonywane miesi ęcznie na rozdzia ł, wed ług przepisów rozporz ądzenia wydanego w wykonaniu 
artyku łu 322, w granicach jednej dwunastej środków przyznanych w ramach danego rozdzia łu 
bud żetu w poprzednim roku bud żetowym, przy czym kwota ta nie mo że przekracza ć jednej 
dwunastej środków przewidzianych w tym samym rozdziale w projekcie bud żetu. 
Rada, na wniosek Komisji i z zastrze żeniem poszanowania innych warunków okre ślonych 
w poprzednim akapicie, mo że upowa żni ć do dokonywania wydatków przekraczaj ących jedn ą 
dwunast ą, zgodnie z rozporz ądzeniem przyj ętym na mocy artyku łu 322. Rada niezw łocznie 
przekazuje decyzj ę Parlamentowi Europejskiemu.  
Decyzja, o której mowa w akapicie drugim, przewiduje niezb ędne środki w zakresie zasobów dla 
stosowania niniejszego artyku łu, w poszanowaniu aktów, o których mowa w artykule 311.  
Wchodzi ona w ż ycie trzydziestego dnia od jej przyj ęcia, je żeli w tym terminie Parlament Europejski, 
stanowi ąc wi ększo ścią g łosów wchodz ących w jego skład cz łonków, nie zdecydowa ł o ograniczeniu 
tych wydatków.  
Artyku ł 316  
(dawny artyku ł 271 TWE)  
Zgodnie z warunkami okre ślonymi na mocy artyku łu 322, środki inne ni ż dotycz ące wydatków 
personalnych, które nie zostan ą wykorzystane na koniec roku bud żetowego, mog ą by ć przeniesione 
wy łącznie na nast ępny rok bud żetowy.  
Wydatki klasyfikowane s ą w rozdzia ły grupuj ące wydatki według ich charakteru i przeznaczenia, 
oraz dzielone dalej zgodnie z rozporz ądzeniem uchwalonym na mocy artyku łu 322.  
Wydatki Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady, Komisji, jak równie ż Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej s ą przedmiotem odr ębnych cz ęści bud żetu, bez uszczerbku dla 
szczególnych zasad odnosz ących si ę do niektórych wydatków wspólnych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/185
ROZDZIA Ł 4 
WYKONANIE BUD ŻETU I ABSOLUTORIUM  
Artyku ł 317  
(dawny artyku ł 274 TWE)  
Komisja wykonuje bud żet we współ pracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi zgodnie z przepisami 
rozporz ądze ń wydanych na podstawie artyku łu 322, na w łasną odpowiedzialno ść i w granicach 
przyznanych środków, zgodnie z zasad ą nale żytego zarz ądzania finansami. Pań stwa Cz łonkowskie 
wspó łpracuj ą z Komisj ą w celu zapewnienia, aby środki by ły wykorzystywane zgodnie z zasadami 
należ ytego zarz ądzania finansami.  
Rozporz ądzenie przewiduje obowi ązki kontroli i audytu Pa ństw Cz łonkowskich w zakresie 
wykonania bud żetu oraz wynikaj ącą z nich odpowiedzialno ść. Przewiduje ono takż e obowi ązki 
i szczegó łowe zasady, według których ka żda instytucja uczestniczy w wykonywaniu swoich 
własnych wydatków.  
W ramach bud żetu Komisja mo że, w granicach i na warunkach okre ślonych w rozporz ądzeniach 
wydanych w wykonaniu artyku łu 322, przenosi ć środki z rozdzia łu do rozdzia łu b ądź 
z podrozdzia łu do podrozdzia łu. 
Artyku ł 318  
(dawny artyku ł 275 TWE)  
Komisja przedk łada corocznie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie rozliczenia za poprzedni rok 
bud żetowy odnosz ące si ę do wykonania bud żetu. Komisja przekazuje im tak że bilans finansowy 
przedstawiaj ący aktywa i pasywa Unii.  
Komisja przedstawia tak że Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniaj ące finanse 
Unii oparte na uzyskanych wynikach, w szczególno ści w odniesieniu do wskaza ń udzielonych przez 
Parlament Europejski i Rad ę na podstawie artyku łu 319.  
Artyku ł 319  
(dawny artyku ł 276 TWE)  
1. Parlament Europejski, na zalecenie Rady, udziela Komisji absolutorium z wykonania bud żetu. 
W tym celu Rada i Parlament kolejno badaj ą rachunki, bilans finansowy i sprawozdanie oceniaj ące, 
o których mowa w artykule 318, roczne sprawozdanie Trybuna łu Obrachunkowego, wraz 
z odpowiedziami kontrolowanych instytucji na uwagi Trybuna łu Obrachunkowego, o świadczenie 
o wiarygodno ści okreś lone w artykule 287 ust ęp 1 drugi akapit, jak równie ż odpowiednie 
sprawozdania specjalne Trybuna łu Obrachunkowego.PL C 83/186 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Przed udzieleniem Komisji absolutorium lub w jakichkolwiek innych celach pozostaj ących 
w zwi ązku z wykonywaniem jego uprawnień  w dziedzinie realizacji bud żetu, Parlament Europejski 
mo że żąda ć przes łuchania Komisji w sprawie wykonywania wydatków lub funkcjonowania systemów 
kontroli finansowej. Komisja przedk łada Parlamentowi Europejskiemu, na jego żądanie, wszelkie 
niezb ędne informacje.  
3. Komisja podejmuje wszelkie dzia łania w celu uwzgl ędnienia uwag towarzysz ących decyzjom 
o absolutorium i innych uwag Parlamentu Europejskiego dotycz ących wykonywania wydatków, jak 
równie ż komentarzy towarzysz ących zaleceniom odnosz ącym si ę do absolutorium przyj ętym przez 
Rad ę. 
Na żądanie Parlamentu Europejskiego lub Rady Komisja sk łada sprawozdanie co do środków 
podj ętych w kontek ście tych uwag i komentarzy, a zw łaszcza co do instrukcji udzielonych 
słu żbom odpowiedzialnym za wykonanie bud żetu. Sprawozdania te s ą równie ż przesy łane do 
Trybuna łu Obrachunkowego.  
ROZDZIA Ł 5 
POSTANOWIENIA WSPÓLNE 
Artyku ł 320  
(dawny artyku ł 277 TWE)  
Wieloletnie ramy finansowe i bud żet roczny s ą ustanawiane w euro.  
Artyku ł 321  
(dawny artyku ł 278 TWE)  
Komisja mo że, z zastrze żeniem, i ż poinformuje o tym w łaściwe w ładze zainteresowanych Pa ństw 
Cz łonkowskich, przelewa ć w walucie jednego z Pa ństw Cz łonkowskich aktywa, które posiada 
w walucie innego Pań stwa Cz łonkowskiego, w zakresie koniecznym do ich wykorzystania 
w celach, na które s ą one przeznaczone w Traktatach. Komisja unika w miarę mo żliwo ści 
dokonywania takich przelewów, je śli ma dost ępne lub daj ące si ę zgromadzi ć aktywa w walutach, 
których potrzebuje.  
Komisja komunikuje si ę z ka żdym z Pa ństw Cz łonkowskich za poś rednictwem organu, który one 
wyznacz ą. W wykonywaniu operacji finansowych korzysta ona z us ług banku emisyjnego 
zainteresowanego Pań stwa Cz łonkowskiego lub innej instytucji finansowej przez niego uznanej.  
Artyku ł 322  
(dawny artyku ł 279 TWE)  
1. Parlament Europejski i Rada, stanowią c zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą i po 
konsultacji z Trybuna łem Obrachunkowym, przyjmuj ą w drodze rozporz ądzenia:  
a) zasady finansowe okre ślaj ące w szczególno ści warunki uchwalania i wykonywania bud żetu oraz 
przedstawiania i kontrolowania rachunków;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/187
b) zasady, które organizuj ą kontrol ę odpowiedzialno ści podmiotów finansowych, w szczególno ści 
urz ędników zatwierdzaj ących i ksi ęgowych. 
2. Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz 
Trybuna łem Obrachunkowym, okre śla sposoby i procedur ę, według których dochody bud żetowe 
przewidziane w ramach systemu zasobów w łasnych Unii są pozostawione do dyspozycji Komisji, 
oraz okreś la środki stosowane, w razie potrzeby, w celu zaspokojenia potrzeb gotówkowych.  
Artyku ł 323  
Parlament Europejski, Rada i Komisja zapewniaj ą dost ępność środków finansowych umo żliwiaj ących 
Unii wykonywanie jej zobowi ązań prawnych wobec stron trzecich.  
Artyku ł 324  
Regularne spotkania przewodnicz ących Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji s ą zwo ływane 
z inicjatywy Komisji w ramach procedur bud żetowych, o których mowa w niniejszym rozdziale. 
Przewodnicz ący podejmuj ą wszelkie środki niezb ędne do popierania uzgodnie ń i zbli żania stanowisk 
instytucji, którymi kieruj ą, w celu u łatwienia wykonania niniejszego tytu łu. 
ROZDZIA Ł 6 
ZWALCZANIE NADU ŻYĆ FINANSOWYCH  
Artyku ł 325  
(dawny artyku ł 280 TWE)  
1. Unia i Pa ństwa Cz łonkowskie zwalczaj ą nadu życia finansowe i wszelkie inne dzia łania 
nielegalne naruszaj ące interesy finansowe Unii za pomoc ą środków podejmowanych zgodnie 
z niniejszym artyku łem, które maj ą skutek odstraszaj ący i zapewniaj ą skuteczn ą ochronę 
w Pa ństwach Cz łonkowskich oraz we wszystkich instytucjach, organach i jednostkach 
organizacyjnych Unii.  
2. Pa ństwa Cz łonkowskie podejmuj ą takie same środki do zwalczania nadu żyć finansowych 
naruszaj ących interesy finansowe Unii, jakie podejmuj ą do zwalczania nadu żyć finansowych 
naruszaj ących ich w łasne interesy finansowe.  
3. Z zastrze żeniem innych postanowie ń Traktatów, Pa ństwa Cz łonkowskie koordynuj ą swoje 
dzia łania zmierzaj ące do ochrony interesów finansowych Unii przed nadu życiami finansowymi. 
W tym celu organizuj ą z Komisj ą ścis łą i regularn ą wspó łprac ę mi ędzy w łaściwymi w ładzami.PL C 83/188 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
4. Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, po 
konsultacji z Trybuna łem Obrachunkowym, uchwalaj ą niezb ędne środki w dziedzinach 
zapobiegania nadu życiom finansowym naruszaj ącym interesy finansowe Unii i zwalczania tych 
nadu żyć w celu zapewnienia skutecznej i równowa żnej ochrony w Pa ństwach Cz łonkowskich oraz 
we wszystkich instytucjach, organach i jednostkach organizacyjnych Unii.  
5. Komisja, we wspó łpracy z Pa ństwami Cz łonkowskimi kieruje corocznie do Parlamentu 
Europejskiego i Rady sprawozdanie w sprawie środków podj ętych w celu wykonania niniejszego 
artyku łu. 
TYTU Ł III  
WZMOCNIONA WSPÓ ŁPRACA  
Artyku ł 326  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
Wzmocniona współ praca jest podejmowana w poszanowaniu Traktatów i prawa Unii.  
Wspó łpraca ta nie mo że narusza ć rynku wewn ętrznego ani spójno ści gospodarczej, spo łecznej 
i terytorialnej. Nie mo że ona stanowi ć przeszkody ani dyskryminacji w handlu mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi, ani prowadzi ć do zakłócenia konkurencji mi ędzy nimi.  
Artyku ł 327  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
Wzmocniona wspó łpraca nie narusza kompetencji, praw i obowi ązków Pa ństw Cz łonkowskich, 
które w niej nie uczestnicz ą. Pa ństwa te nie utrudniaj ą wprowadzania jej w życie przez 
uczestniczą ce Pa ństwa Cz łonkowskie.  
Artyku ł 328  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
1. Od chwili jej ustanowienia, wzmocniona wspó łpraca pozostaje otwarta dla wszystkich Pa ństw 
Cz łonkowskich, pod warunkiem spe łnienia ewentualnych warunków uczestnictwa okre ślonych 
w decyzji upowa żniaj ącej. Pa ństwa Cz łonkowskie mog ą przyst ąpi ć do wspó łpracy tak że 
w dowolnym innym momencie, o ile, poza spe łnieniem wy żej wymienionych warunków, b ęd ą 
równie ż przestrzega ć aktów ju ż przyj ętych w ramach tej wspó łpracy.  
Komisja i Pa ństwa Cz łonkowskie uczestnicz ące we wzmocnionej wspó łpracy zapewniaj ą wsparcie dla 
uczestnictwa w niej mo żliwie najwi ększej liczby Pań stw Cz łonkowskich.  
2. Komisja oraz, w stosownym przypadku, wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych 
i polityki bezpiecze ństwa regularnie informują Parlament Europejski i Rad ę o rozwoju wzmocnionej 
wspó łpracy.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/189
Artyku ł 329  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
1. Pa ństwa Cz łonkowskie, które pragn ą ustanowi ć mi ędzy sob ą wzmocnion ą wspó łprac ę w jednej 
z dziedzin, o których mowa w Traktatach, z wyj ątkiem dziedzin kompetencji wy łącznej oraz 
wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, kieruj ą wniosek do Komisji, okre ślaj ąc zakres 
zastosowania i cele przewidywanej wzmocnionej wspó łpracy. Komisja mo że przed łożyć Radzie 
odpowiedni wniosek. Je żeli Komisja nie przed łoży takiego wniosku, zawiadamia o tym 
zainteresowane Pań stwa Cz łonkowskie, podaj ąc uzasadnienie.  
Upowa żnienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy, o której mowa w akapicie pierwszym, jest 
udzielane przez Rad ę na wniosek Komisji i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.  
2. Wniosek Pa ństw Cz łonkowskich, które chc ą ustanowi ć mi ędzy sob ą wzmocnion ą wspó łprac ę 
w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, jest kierowany do Rady. Jest on 
przekazywany przez ni ą wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw Zagranicznych i polityki 
bezpiecze ństwa, który wydaje opinię o spójno ści przewidywanej wzmocnionej współpracy ze 
wspóln ą polityk ą zagraniczn ą i bezpiecze ństwa Unii, oraz Komisji, która wydaje opini ę dotycz ącą 
w szczególno ści spójno ści przewidywanej wzmocnionej wspó łpracy z innymi politykami Unii. 
Wniosek przekazywany jest równie ż do wiadomo ści Parlamentowi Europejskiemu.  
Upowa żnienie do podj ęcia wzmocnionej wspó łpracy jest udzielane na mocy decyzji Rady stanowiącej 
jednomy ślnie.  
Artyku ł 330  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
W obradach Rady mog ą uczestniczy ć wszyscy jej cz łonkowie, jednak w g łosowaniu bior ą udzia ł 
tylko cz łonkowie Rady reprezentuj ący Pa ństwa Cz łonkowskie uczestnicz ące we wzmocnionej 
wspó łpracy.  
Jednomy ślno ść jest osi ągana wy łącznie g łosami przedstawicieli uczestnicz ących Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
Wi ększo ść kwalifikowan ą okreś la si ę zgodnie z artyku łem 238 ust ęp 3. 
Artyku ł 331  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
1. Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie, które pragnie uczestniczy ć w ju ż realizowanej wzmocnionej 
wspó łpracy w jednej z dziedzin, o których mowa w artykule 329 ust ęp 1, notyfikuje swój zamiar 
Radzie i Komisji.  
Komisja potwierdza, w terminie czterech miesi ęcy od otrzymania tej notyfikacji, uczestnictwo danego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego. Stwierdza ona, w stosownych przypadkach, że warunki uczestnictwa 
zosta ły spe łnione i przyjmuje niezb ędne środki przej ściowe dotycz ące stosowania aktów ju ż 
przyj ętych w ramach wzmocnionej wspó łpracy.PL C 83/190 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Jeżeli jednak Komisja uwa ża, że warunki uczestnictwa nie zosta ły spe łnione, wskazuje środki, które 
należ y podj ąć w celu spe łnienia tych warunków i okre śla termin ponownego rozpatrzenia wniosku. 
Po up ływie terminu, rozpatruje ona ponownie wniosek zgodnie z procedur ą przewidzian ą w akapicie 
drugim. Je żeli Komisja uwa ża, że warunki uczestnictwa nadal pozostaj ą niespe łnione, zainteresowane 
Pa ństwo Cz łonkowskie mo że przekaza ć spraw ę Radzie, która podejmuje decyzj ę w sprawie wniosku. 
Rada stanowi zgodnie z artyku łem 330. Rada mo że równie ż na wniosek Komisji przyj ąć środki 
przej ściowe, o których mowa w akapicie drugim.  
2. Ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie, które pragnie uczestniczy ć w realizowanej ju ż wzmocnionej 
wspó łpracy w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, notyfikuje swój zamiar 
Radzie, wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa oraz 
Komisji. 
Rada potwierdza uczestnictwo danego Pań stwa Cz łonkowskiego po konsultacji z wysokim 
przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa i po stwierdzeniu, 
w stosownych przypadkach, że warunki uczestnictwa zosta ły spe łnione. Rada, na wniosek wysokiego 
przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, mo że tak że przyj ąć 
niezb ędne środki przej ściowe dotycz ące stosowania aktów ju ż przyj ętych w ramach wzmocnionej 
wspó łpracy. Je żeli jednak Rada uwa ża, że warunki uczestnictwa nie zosta ły spe łnione, wskazuje 
środki, które nale ży podj ąć w celu spe łnienia tych warunków i okre śla termin ponownego 
rozpatrzenia wniosku w sprawie uczestnictwa.  
Do celów niniejszego ust ępu Rada stanowi jednomy ślnie, zgodnie z artyku łem 330.  
Artyku ł 332  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
Wydatki wynikaj ące z realizacji wzmocnionej wspó łpracy, inne ni ż koszty administracyjne 
ponoszone przez instytucje, obci ążaj ą uczestniczą ce we współ pracy Pa ństwa Cz łonkowskie, chyba 
że Rada, stanowi ąc jednomy ślnie g łosami wszystkich swoich cz łonków, po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim, zadecyduje inaczej.  
Artyku ł 333  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
1. Je żeli postanowienie Traktatów, które mo że by ć zastosowane w ramach wzmocnionej 
wspó łpracy przewiduje, że Rada stanowi jednomy ślnie, Rada, stanowią c jednomy ślnie zgodnie 
z zasadami zawartymi w artykule 330, mo że podj ąć decyzj ę o stanowieniu wię kszo ścią 
kwalifikowan ą. 
2. Je żeli postanowienie Traktatów, które mo że by ć zastosowane w ramach wzmocnionej 
wspó łpracy przewiduje, ż e Rada przyjmuje akty zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, 
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie zgodnie z zasadami zawartymi w artykule 330, mo że przyj ąć 
decyzj ę o stanowieniu zgodnie ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą. Rada stanowi po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/191
3. Ust ępów 1 i 2 nie stosuje si ę do decyzji maj ących wp ływ na kwestie wojskowe lub obronne.  
Artyku ł 334  
(dawne artyku ły 27a–27e, 40–40b i 43–45 TUE oraz dawne artyku ły 11 i 11a TWE)  
Rada i Komisja zapewniaj ą spójność dzia łań podejmowanych w ramach wzmocnionej wspó łpracy 
oraz ich zgodno ść z politykami Unii, wspó łpracuj ąc w tym celu ze sob ą. 
CZ ĘŚĆ SIÓDMA  
POSTANOWIENIA OGÓLNE I KO ŃCOWE 
Artyku ł 335  
(dawny artyku ł 282 TWE)  
W ka żdym z Pa ństw Cz łonkowskich Unia posiada zdolno ść prawn ą i zdolno ść do czynno ści 
prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; 
mo że ona zw łaszcza nabywa ć lub zbywa ć mienie ruchome i nieruchome oraz stawa ć przed s ądem. 
W tym zakresie jest ona reprezentowana przez Komisj ę. Unia jest jednak reprezentowana przez 
ka żdą z instytucji, z tytu łu ich autonomii administracyjnej, w sprawach zwi ązanych 
z funkcjonowaniem każ dej z nich.  
Artyku ł 336  
(dawny artyku ł 283 TWE)  
Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą i po konsultacji z innymi zainteresowanymi instytucjami, uchwalaj ą regulamin 
pracowniczy urz ędników Unii Europejskiej oraz warunki zatrudnienia innych pracowników Unii.  
Artyku ł 337  
(dawny artyku ł 284 TWE)  
W celu wype łnienia zadań , które są jej powierzone, Komisja mo że zbiera ć wszelkie informacje 
i dokonywa ć wszelkich niezb ędnych weryfikacji w granicach i na warunkach okre ślonych przez 
Rad ę stanowią cą zwyk łą wi ększo ścią zgodnie z postanowieniami Traktatów.  
Artyku ł 338  
(dawny artyku ł 285 TWE)  
1. Z zastrze żeniem artyku łu 5 Protoko łu w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków 
Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie 
ze zwyk łą procedur ą ustawodawcz ą, uchwalaj ą środki w celu tworzenia statystyk, je żeli jest to 
konieczne do wykonywania dzia łań Unii.PL C 83/192 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
2. Tworzenie statystyk odbywa si ę w poszanowaniu bezstronno ści, rzetelno ści, obiektywizmu, 
niezale żno ści naukowej, efektywno ści pod wzgl ędem kosztów oraz poufno ści informacji 
statystycznych; nie powinno to poci ąga ć za sob ą nadmiernych obci ążeń dla podmiotów 
gospodarczych. 
Artyku ł 339  
(dawny artyku ł 287 TWE)  
Cz łonkowie instytucji Unii, cz łonkowie komitetów, jak równie ż urz ędnicy i inni pracownicy Unii s ą 
zobowi ązani, również po zaprzestaniu pe łnienia swoich funkcji, nie ujawnia ć informacji objętych ze 
wzgl ędu na swój charakter tajemnicą zawodow ą, a zw łaszcza informacji dotycz ących przedsi ębiorstw 
i ich stosunków handlowych lub kosztów w łasnych. 
Artyku ł 340  
(dawny artyku ł 288 TWE)  
Odpowiedzialno ść umowna Unii podlega prawu w łaściwemu dla danej umowy.  
W dziedzinie odpowiedzialno ści pozaumownej Unia powinna naprawi ć, zgodnie z zasadami 
ogólnymi, wspólnymi dla praw Pa ństw Cz łonkowskich, szkody wyrz ądzone przez jej instytucje 
lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.  
Na zasadzie odst ępstwa od akapitu drugiego, Europejski Bank Centralny jest zobowi ązany do 
naprawienia, zgodnie z ogólnymi zasadami wspólnymi dla praw Pa ństw Cz łonkowskich, szkód 
wyrz ądzonych przez Bank lub jego pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.  
Odpowiedzialno ść osobist ą pracowników wobec Unii okre ślaj ą przepisy ich regulaminu 
pracowniczego lub maj ących zastosowanie warunków zatrudnienia.  
Artyku ł 341  
(dawny artyku ł 289 TWE)  
Siedzib ę instytucji Unii okre śla wspólne porozumienie rz ądów Pa ństw Cz łonkowskich.  
Artyku ł 342  
(dawny artyku ł 290 TWE)  
System j ęzykowy instytucji Unii okre śla Rada, stanowi ąc jednomy ślnie w drodze rozporz ądze ń, bez 
uszczerbku dla postanowień  Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/193
Artyku ł 343  
(dawny artyku ł 291 TWE)  
Unia korzysta na terytorium Pa ństw Cz łonkowskich z przywilejów i immunitetów koniecznych do 
wykonywania jej zada ń, na warunkach okre ślonych w Protokole z 8 kwietnia 1965 roku w sprawie 
przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej. Jest tak równie ż w przypadku Europejskiego Banku 
Centralnego i Europejskiego Banku Inwestycyjnego.  
Artyku ł 344  
(dawny artyku ł 292 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie zobowi ązuj ą si ę nie poddawa ć sporów dotycz ących wyk ładni lub stosowania 
Traktatów procedurze rozstrzygania innej ni ż w nich przewidziana.  
Artyku ł 345  
(dawny artyku ł 295 TWE)  
Traktaty nie przesą dzaj ą w niczym zasad prawa w łasno ści w Pa ństwach Cz łonkowskich. 
Artyku ł 346  
(dawny artyku ł 296 TWE)  
1. Postanowienia Traktatów nie stanowi ą przeszkody w stosowaniu nast ępuj ących regu ł: 
a) żadne Pa ństwo Cz łonkowskie nie ma obowią zku udzielania informacji, których ujawnienie uznaje 
za sprzeczne z podstawowymi interesami jego bezpiecze ństwa;  
b) ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie mo że podejmowa ć środki, jakie uwa ża za konieczne w celu 
ochrony podstawowych interesów jego bezpiecze ństwa, a które odnosz ą si ę do produkcji lub 
handlu broni ą, amunicj ą lub materia łami wojennymi; ś rodki takie nie mog ą negatywnie wp ływa ć 
na warunki konkurencji na rynku wewn ętrznym w odniesieniu do produktów, które nie s ą 
przeznaczone wy łącznie do celów wojskowych.  
2. Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek Komisji, mo że wprowadza ć zmiany do sporz ądzonej 
przez siebie 15 kwietnia 1958 roku listy produktów, do których maj ą zastosowanie postanowienia 
ust ępu 1 litera b).  
Artyku ł 347  
(dawny artyku ł 297 TWE)  
Pa ństwa Cz łonkowskie konsultuj ą si ę ze sob ą w celu wspólnego podj ęcia dzia łań niezb ędnych, aby 
środki do podj ęcia których Pa ństwo Cz łonkowskie mo że być sk łonione w przypadku powa żnych 
zaburze ń wewn ętrznych zagra żających porz ądkowi publicznemu, w przypadku wojny, powa żnego 
napi ęcia mi ędzynarodowego stanowi ącego gro źbę wojny lub w celu wype łnienia zobowi ązań  
przyj ętych przez nie w celu utrzymania pokoju i bezpiecze ństwa mi ędzynarodowego, nie mia ły 
wp ływu na funkcjonowanie rynku wewn ętrznego.PL C 83/194 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 348  
(dawny artyku ł 298 TWE)  
Jeżeli środki podj ęte w przypadkach przewidzianych w artyku łach 346 i 347 powoduj ą zak łócenie 
warunków konkurencji na rynku wewn ętrznym, Komisja bada z zainteresowanym Pa ństwem 
sposoby dostosowania tych środków do zasad ustanowionych w Traktatach.  
Na zasadzie odst ępstwa od procedury przewidzianej w artyku łach 258 i 259, Komisja lub ka żde 
Pa ństwo Cz łonkowskie mogą wnie ść bezpo średnio do Trybuna łu Sprawiedliwo ści skarg ę, je żeli 
uznaj ą, że inne Pa ństwo Cz łonkowskie nadu żywa uprawnie ń przewidzianych w artyku łach 346 
i 347. Trybuna ł Sprawiedliwo ści orzeka z wy łączeniem jawno ści. 
Artyku ł 349  
(dawny artyku ł 299 ust ęp 2 akapity drugi, trzeci i czwarty TWE)  
Bior ąc pod uwag ę strukturaln ą sytuacj ę gospodarcz ą i spo łeczn ą Gwadelupy, Gujany Francuskiej, 
Martyniki, Reunionu, Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Azorów, Madery i Wysp Kanaryjskich, 
pogorszon ą ich oddaleniem, charakterem wyspiarskim, niewielkimi rozmiarami, trudn ą topografi ą 
i klimatem, ich zależ no ścią gospodarcz ą od niewielkiej liczby produktów, podczas gdy trwa łość 
i łączne wyst ępowanie tych czynników powa żnie szkodz ą ich rozwojowi, Rada, stanowi ąc na 
wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, przyjmuje specyficzne środki 
zmierzaj ące w szczególno ści do okreś lenia warunków stosowania Traktatów do tych regionów, 
w tym wspólnych polityk. W przypadku gdy wspomniane specyficzne środki przyjmowane s ą 
przez Rad ę zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, stanowi ona również na wniosek 
Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim.  
Środki, o których mowa w akapicie pierwszym, dotycz ą w szczególno ści polityk celnych 
i handlowych, polityki fiskalnej, stref wolnoc łowych, polityk w dziedzinach rolnictwa 
i rybołówstwa, warunków zaopatrzenia w surowce i dobra konsumpcyjne pierwszej potrzeby, 
pomocy pa ństwowej i warunków dost ępu do funduszy strukturalnych oraz programów 
horyzontalnych Unii.  
Rada przyjmuje środki okreś lone w akapicie pierwszym, bior ąc pod uwag ę szczególne cechy 
charakterystyczne i ograniczenia regionów najbardziej oddalonych, bez podważ ania integralno ści 
i spójnoś ci porz ądku prawnego Unii, w tym rynku wewn ętrznego i wspólnych polityk.  
Artyku ł 350  
(dawny artyku ł 306 TWE)  
Postanowienia Traktatów nie wykluczają istnienia lub powstania zwi ązków regionalnych mi ędzy 
Belgi ą i Luksemburgiem, jak równie ż mi ędzy Belgi ą, Luksemburgiem i Niderlandami, w zakresie, 
w jakim cele tych zwi ązków regionalnych nie s ą osi ągni ęte w wyniku zastosowania Traktatów.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/195
Artyku ł 351  
(dawny artyku ł 307 TWE)  
Postanowienia Traktatów nie naruszaj ą praw i obowi ązków wynikaj ących z umów zawartych przed 
1 stycznia 1958 roku lub, wobec Pa ństw przyst ępuj ących, przed datą ich przyst ąpienia, mi ędzy 
jednym lub wię ksz ą liczb ą Pa ństw Cz łonkowskich, z jednej strony, a jednym lub wi ększ ą liczb ą 
pa ństw trzecich, z drugiej strony.  
W zakresie, w jakim umowy te nie s ą zgodne z Traktatami, dane Pa ństwo lub Pań stwa Cz łonkowskie 
zastosuj ą wszelkie w łaściwe środki w celu wyeliminowania stwierdzonych niezgodno ści. W razie 
potrzeby Pa ństwa Cz łonkowskie udzielaj ą sobie wzajemnie pomocy dla osi ągni ęcia tego celu i w 
odpowiednim przypadku przyjmuj ą wspóln ą postaw ę. 
Przy stosowaniu umów, o których mowa w pierwszym akapicie, Pa ństwa Cz łonkowskie uwzgl ędniaj ą 
fakt, że korzy ści uzgodnione w Traktatach przez każ de Pa ństwo Cz łonkowskie wi ążą się integralnie 
z ustanowieniem Unii i z tego tytu łu s ą nierozerwalnie zwi ązane z utworzeniem wspólnych 
instytucji, powierzeniem im kompetencji i przyznaniem takich samych korzy ści przez wszystkie 
pozosta łe Pa ństwa Cz łonkowskie.  
Artyku ł 352  
(dawny artyku ł 308 TWE)  
1. Je żeli działanie Unii oka że si ę niezb ędne do osi ągni ęcia, w ramach polityk okreś lonych 
w Traktatach, jednego z celów, o których mowa w Traktatach, a Traktaty nie przewidzia ły 
uprawnie ń do dzia łania wymaganego w tym celu, Rada, stanowi ąc jednomy ślnie na wniosek 
Komisji i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, przyjmuje stosowne przepisy. Je żeli 
przepisy te są przyjmowane przez Rad ę zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą, stanowi 
ona równie ż jednomy ślnie na wniosek Komisji i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.  
2. W ramach procedury kontroli stosowania zasady pomocniczo ści okreś lonej w artykule 5 ust ęp 
3 Traktatu o Unii Europejskiej Komisja zwraca uwag ę parlamentów narodowych na wnioski, których 
podstaw ą jest niniejszy artyku ł. 
3. Środki, których podstaw ą jest niniejszy artyku ł, nie mog ą prowadzi ć do harmonizacji 
przepisów ustawowych i wykonawczych Pa ństw Cz łonkowskich, je żeli Traktaty wykluczaj ą tak ą 
harmonizacj ę. 
4. Niniejszy artyku ł nie mo że s łu żyć jako podstawa do osi ągania celów zwi ązanych ze wspólną 
polityk ą zagraniczn ą i bezpiecze ństwa, a wszelkie akty przyj ęte zgodnie z niniejszym artyku łem 
przestrzegaj ą granic okre ślonych w artykule 40 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej.PL C 83/196 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 353  
Artyku łu 48 ust ęp 7 Traktatu o Unii Europejskiej nie stosuje si ę do nast ępuj ących artyku łów: 
— artyku łu 311 akapit trzeci i czwarty,  
— artyku łu 312 ust ęp 2 akapit pierwszy,  
— artyku łu 352, oraz  
— artyku łu 354.  
Artyku ł 354  
(dawny artyku ł 309 TWE)  
Do celów artyku łu 7 Traktatu o Unii Europejskiej dotycz ącego zawieszenia niektórych praw 
wynikaj ących z cz łonkostwa w Unii, cz łonek Rady Europejskiej lub Rady reprezentuj ący dane 
Pa ństwo Cz łonkowskie nie bierze udzia łu w g łosowaniu, a dane Pa ństwo Cz łonkowskie nie jest 
uwzględniane przy obliczaniu jednej trzeciej lub czterech pi ątych Pa ństw Cz łonkowskich 
przewidzianych w ust ępach 1 i 2 wspomnianego artyku łu. Wstrzymanie si ę od g łosu cz łonków 
obecnych lub reprezentowanych nie stanowi przeszkody w przyj ęciu decyzji, o których mowa 
w ust ępie 2 wspomnianego artyku łu. 
Do celów przyj ęcia decyzji, o których mowa w artykule 7 ust ęp 3 i 4 Traktatu o Unii Europejskiej, 
wi ększo ść kwalifikowan ą okreś la si ę zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 litera b) niniejszego Traktatu.  
Jeżeli w wyniku podj ęcia decyzji o zawieszeniu prawa do g łosowania zgodnie z artyku łem 7 ust ęp 3 
Traktatu o Unii Europejskiej Rada stanowi wi ększo ścią kwalifikowan ą na podstawie jednego 
z postanowie ń Traktatów, wi ększo ść kwalifikowan ą okreś la si ę zgodnie z artyku łem 238 ust ęp 3 
litera b) niniejszego Traktatu, lub je żeli Rada stanowi na wniosek Komisji lub wysokiego 
przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa – zgodnie z artyku łem 
238 ust ęp 3 litera a).  
Do celów artyku łu 7 Traktatu o Unii Europejskiej Parlament Europejski stanowi wi ększo ścią dwóch 
trzecich oddanych g łosów, reprezentuj ących wi ększo ść wchodz ących w jego skład cz łonków.  
Artyku ł 355  
(dawny artyku ł 299 ust ęp 2 akapit pierwszy oraz ust ępy 3–6 TWE)  
Poza postanowieniami artyku łu 52 Traktatu o Unii Europejskiej dotycz ącymi terytorialnego zakresu 
stosowania Traktatów stosuje się nast ępuj ące postanowienia:  
1. Postanowienia Traktatów stosuje si ę do Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Martyniki, Reunionu, 
Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Azorów, Madery i Wysp Kanaryjskich, zgodnie z artyku łem 349.  
2. Szczególne zasady stowarzyszania okre ślone w cz ęści czwartej stosuje si ę do krajów i terytoriów 
zamorskich, których lista zawarta jest w za łączniku II.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/197
Traktaty nie maj ą zastosowania do krajów i terytoriów zamorskich utrzymuj ących szczególne 
stosunki ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej, które nie s ą 
umieszczone na wymienionej li ście. 
3. Postanowienia Traktatów stosuje si ę do terytoriów europejskich, za których stosunki zewn ętrzne 
odpowiedzialne jest Pa ństwo Cz łonkowskie.  
4. Postanowienia Traktatów stosuje si ę do Wysp Alandzkich, zgodnie z postanowieniami Protoko łu 
nr 2 do Aktu dotycz ącego warunków przyst ąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa 
Szwecji.  
5. Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu 52 Traktatu o Unii Europejskiej i ust ępów 1–4 niniejszego 
artyku łu: 
a) Traktaty nie maj ą zastosowania do Wysp Owczych;  
b) Traktaty stosuje się do stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii 
Pó łnocnej w Akrotiri i Dhekelia na Cyprze tylko w zakresie niezb ędnym do zapewnienia 
wykonania uzgodnie ń okre ślonych w Protokole w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego 
Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej na Cyprze do łączonym do Aktu dotycz ącego 
warunków przyst ąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Esto ńskiej, Republiki Cypryjskiej, 
Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki W ęgierskiej, Republiki Malty, 
Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki S łowenii i Republiki S łowackiej do Unii Europejskiej i na 
warunkach okre ślonych w tym Protokole;  
c) Traktaty stosuje si ę do wysp kana łu La Manche i wyspy Man tylko w zakresie niezb ędnym do 
zapewnienia stosowania ustaleń dotycz ących tych wysp, zawartych w traktacie dotycz ącym 
przyst ąpienia nowych Pa ństw Cz łonkowskich do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej oraz 
Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej podpisanym 22 stycznia 1972 roku.  
6. Rada Europejska mo że, z inicjatywy zainteresowanego Pa ństwa Cz łonkowskiego, przyj ąć decyzj ę 
zmieniaj ącą wobec Unii status du ńskiego, francuskiego lub niderlandzkiego kraju lub terytorium, 
o którym mowa w ustępach 1 i 2. Rada Europejska stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Komisj ą. 
Artyku ł 356  
(dawny artyku ł 312 TWE)  
Niniejszy Traktat zawiera si ę na czas nieograniczony.  
Artyku ł 357  
(dawny artyku ł 313 TWE)  
Niniejszy Traktat podlega ratyfikacji przez Wysokie Umawiaj ące si ę Strony, zgodnie z ich 
odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi. Dokumenty ratyfikacyjne zostan ą z łożone do 
depozytu Rz ądowi Republiki W łoskiej.PL C 83/198 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Niniejszy Traktat wchodzi w życie pierwszego dnia miesią ca nast ępuj ącego po z łożeniu do depozytu 
dokumentu ratyfikacyjnego przez Pa ństwo-Sygnatariusza, które jako ostatnie spe łni t ę formalno ść. 
Jeżeli jednak z łożenie to ma miejsce w okresie krótszym ni ż 15 dni przed rozpocz ęciem nast ępnego 
miesi ąca, wej ście w życie Traktatu jest od ło żone do pierwszego dnia drugiego miesią ca po dacie 
złożenia do depozytu.  
Artyku ł 358  
Postanowienia artyku łu 55 Traktatu o Unii Europejskiej stosuje si ę do niniejszego Traktatu.  
W DOWÓD CZEGO ni żej wymienieni pe łnomocnicy z ło żyli swoje podpisy pod niniejszym 
Traktatem.  
Sporz ądzono w Rzymie, dwudziestego pi ątego marca roku tysi ąc dziewi ęćset pi ęćdziesi ątego 
siódmego.  
(lista pe łnomocników zosta ła pomini ęta)PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/199

PROTOKO ŁYPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/201

PROTOKÓ Ł (nr 1)  
W SPRAWIE ROLI PARLAMENTÓW NARODOWYCH 
W UNII EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że sposób, w jaki parlamenty narodowe sprawuj ą kontrolę nad swoimi rz ądami 
w odniesieniu do dzia łań Unii Europejskiej, nale ży do organizacji i praktyki konstytucyjnej ka żdego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego,  
PRAGN ĄC zach ęci ć parlamenty narodowe do bardziej aktywnego udzia łu w działaniach Unii 
Europejskiej i zwi ększy ć mo żliwo ść wyra żania przez nie ich punktu widzenia w sprawie 
projektów aktów ustawodawczych Unii Europejskiej, a tak że w innych kwestiach, które mog ą 
stanowi ć dla nich przedmiot szczególnego zainteresowania,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które są do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiaj ącego Europejską Wspólnot ę Energii 
Atomowej:  
TYTU Ł I 
INFORMACJE DLA PARLAMENTÓW NARODOWYCH  
Artyku ł 1 
Dokumenty konsultacyjne Komisji (zielone ksi ęgi, bia łe ksi ęgi i komunikaty) s ą przekazywane, po ich 
opublikowaniu, parlamentom narodowym bezpo średnio przez Komisj ę. Komisja przekazuje również 
parlamentom narodowym roczny program prac legislacyjnych oraz wszelkie inne dokumenty 
dotycz ące planowania legislacyjnego lub strategii politycznej równocze śnie z ich przekazaniem 
Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.  
Artyku ł 2 
Projekty aktów ustawodawczych kierowane do Parlamentu Europejskiego i do Rady s ą przekazywane 
parlamentom narodowym.  
Do celów niniejszego Protoko łu przez „projekty aktów ustawodawczych” rozumie si ę maj ące na celu 
przyj ęcie aktu ustawodawczego: wnioski Komisji, inicjatywy grupy Pa ństw Cz łonkowskich, inicjatywy 
Parlamentu Europejskiego, wnioski Trybuna łu Sprawiedliwo ści, zalecenia Europejskiego Banku 
Centralnego i wnioski Europejskiego Banku Inwestycyjnego.  
Projekty aktów ustawodawczych pochodz ące od Komisji s ą przekazywane parlamentom narodowym 
bezpo średnio przez Komisj ę równocze śnie z ich przekazaniem Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.  
Projekty aktów ustawodawczych pochodz ące od Parlamentu Europejskiego s ą przekazywane 
parlamentom narodowym bezpo średnio przez Parlament Europejski.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/203
Projekty aktów ustawodawczych pochodz ące od grupy Pa ństw Cz łonkowskich, Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści, Europejskiego Banku Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego s ą 
przekazywane parlamentom narodowym przez Rad ę. 
Artyku ł 3 
Parlamenty narodowe mog ą przesy łać przewodnicz ącym Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji 
uzasadnion ą opini ę na temat zgodno ści projektu aktu ustawodawczego z zasad ą pomocniczo ści, 
zgodnie z procedur ą przewidzian ą w Protokole w sprawie stosowania zasad pomocniczo ści 
i proporcjonalno ści. 
Jeżeli projekt aktu ustawodawczego pochodzi od grupy Pa ństw Cz łonkowskich, przewodnicz ący 
Rady przekazuje uzasadnion ą opini ę lub opinie rz ądom tych Pa ństw Cz łonkowskich.  
Jeżeli projekt aktu ustawodawczego pochodzi od Trybuna łu Sprawiedliwo ści, Europejskiego Banku 
Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego, przewodnicz ący Rady przekazuje uzasadnione 
opini ę lub opinie danej instytucji lub organowi.  
Artyku ł 4 
Termin mi ędzy przekazaniem parlamentom narodowym projektu aktu ustawodawczego w j ęzykach 
urz ędowych Unii a dat ą jego wpisania do wst ępnego porz ądku obrad Rady w celu jego przyj ęcia lub 
przyj ęcia stanowiska w ramach procedury ustawodawczej wynosi osiem tygodni. W pilnych 
przypadkach mo żliwe są wyj ątki, które zostaj ą uzasadnione w akcie lub w stanowisku Rady. 
Z wyj ątkiem przypadków pilnych, które zosta ły nale życie uzasadnione, w ci ągu tych o śmiu 
tygodni nie zawiera si ę żadnego porozumienia w sprawie projektu aktu ustawodawczego. 
Z wyj ątkiem przypadków pilnych, które zosta ły należ ycie uzasadnione, termin mi ędzy wpisaniem 
projektu aktu ustawodawczego do wstępnego porz ądku obrad Rady a przyj ęciem stanowiska wynosi 
dziesi ęć dni.  
Artyku ł 5 
Porz ądki obrad i wyniki posiedze ń Rady, w tym protoko ły posiedze ń Rady rozpatruj ącej projekty 
aktów ustawodawczych, s ą przekazywane bezpo średnio parlamentom narodowym, równocze śnie 
z ich przekazaniem rz ądom Pa ństw Cz łonkowskich.  
Artyku ł 6 
Jeżeli Rada Europejska zamierza powo łać si ę na artyku ł 48 ust ęp 7 akapit pierwszy lub drugi 
Traktatu o Unii Europejskiej, parlamenty narodowe s ą informowane o tej inicjatywie Rady 
Europejskiej co najmniej sze ść miesi ęcy przed przyj ęciem jakiejkolwiek decyzji.  
Artyku ł 7 
Trybuna ł Obrachunkowy przekazuje swoje sprawozdanie roczne parlamentom narodowym w celach 
informacyjnych, równocze śnie z przekazaniem go Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.PL C 83/204 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 8 
Jeżeli krajowy system parlamentarny nie jest jednoizbowy, artyku ły 1–7 stosuje si ę do izb 
tworz ących parlament narodowy.  
TYTU Ł II  
WSPÓ ŁPRACA MI ĘDZYPARLAMENTARNA  
Artyku ł 9 
Parlament Europejski i parlamenty narodowe wspólnie okre ślaj ą sposób organizacji i wspierania 
skutecznej i systematycznej współpracy mi ędzyparlamentarnej w ramach Unii.  
Artyku ł 10  
Konferencja organów parlamentarnych wyspecjalizowanych w sprawach Unii mo że przedk łada ć 
wszelkie uwagi, które uzna za w łaściwe, pod rozwag ę Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. 
Konferencja ta wspiera ponadto wymian ę informacji i najlepszych praktyk mi ędzy parlamentami 
narodowymi a Parlamentem Europejskim, w tym mi ędzy ich wyspecjalizowanymi komisjami. 
Mo że tak że organizowa ć konferencje mi ędzyparlamentarne na wybrane tematy, w szczególno ści 
w celu omówienia zagadnie ń wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa, w tym wspólnej 
polityki bezpiecze ństwa i obrony. Uwagi przedło żone przez konferencj ę nie wi ążą parlamentów 
narodowych ani nie przes ądzaj ą ich stanowiska.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/205
PROTOKÓ Ł (nr 2)  
W SPRAWIE STOSOWANIA ZASAD 
POMOCNICZO ŚCI I PROPORCJONALNO ŚCI 
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC zapewnić podejmowanie decyzji na poziomie mo żliwie najbli ższym obywatelom Unii,  
ZDECYDOWANE  okre ślić warunki stosowania zasad pomocniczo ści i proporcjonalnoś ci okreś lonych 
w artykule 5 Traktatu o Unii Europejskiej oraz ustanowi ć system kontroli stosowania tych zasad,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Ka żda instytucja stale czuwa nad poszanowaniem zasad pomocniczo ści i proporcjonalno ści, 
okreś lonych w artykule 5 Traktatu o Unii Europejskiej.  
Artyku ł 2 
Przed zg łoszeniem wniosku dotycz ącego aktu ustawodawczego Komisja prowadzi szerokie 
konsultacje. Konsultacje te, w stosownym przypadku, powinny uwzgl ędnia ć wymiar regionalny 
i lokalny przewidywanych dzia łań. W szczególnie pilnych przypadkach Komisja nie prowadzi 
konsultacji. W swoim wniosku uzasadnia tak ą decyzj ę. 
Artyku ł 3 
Do celów niniejszego Protoko łu, przez „projekty aktów ustawodawczych” rozumie si ę wnioski 
Komisji, inicjatywy grupy Pa ństw Cz łonkowskich, inicjatywy Parlamentu Europejskiego, wnioski 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści, zalecenia Europejskiego Banku Centralnego i wnioski Europejskiego 
Banku Inwestycyjnego mają ce na celu przyj ęcie aktu ustawodawczego.  
Artyku ł 4 
Komisja przekazuje parlamentom narodowym swoje projekty i swoje zmienione projekty aktów 
ustawodawczych równocze śnie z ich przekazaniem prawodawcy Unii.  
Parlament Europejski przekazuje parlamentom narodowym swoje projekty i swoje zmienione 
projekty aktów ustawodawczych.  
Rada przekazuje parlamentom narodowym projekty i zmienione projekty aktów ustawodawczych 
pochodz ących od grupy Pa ństw Cz łonkowskich, Trybuna łu Sprawiedliwo ści, Europejskiego Banku 
Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego.PL C 83/206 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Rezolucje legislacyjne Parlamentu Europejskiego oraz stanowiska Rady s ą, po ich przyj ęciu, 
przekazywane przez te instytucje parlamentom narodowym.  
Artyku ł 5 
Projekty aktów ustawodawczych s ą uzasadniane w odniesieniu do zasad pomocniczo ści 
i proporcjonalnoś ci. Ka żdy projekt aktu ustawodawczego powinien zawierać szczegó łowe 
stwierdzenie umo żliwiaj ące ocen ę zgodno ści z zasadami pomocniczo ści i proporcjonalno ści. Takie 
stwierdzenie powinno zawiera ć dane umo żliwiaj ące ocen ę skutków finansowych danego projektu 
aktu oraz, w przypadku dyrektywy, jej skutków dla regulacji wprowadzanych przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie, w tym, w stosownym przypadku, dla prawodawstwa regionalnego. Podstawy 
stwierdzenia, że cel Unii mo że zosta ć lepiej osi ągni ęty na poziomie Unii, s ą uzasadniane na 
podstawie wska źników jako ściowych, a tam gdzie to mo żliwe, iloś ciowych. Projekty aktów 
ustawodawczych bior ą pod uwag ę konieczno ść zminimalizowania wszelkich obci ążeń finansowych 
lub administracyjnych nak ładanych na Uni ę, rządy krajowe, w ładze regionalne lub lokalne, podmioty 
gospodarcze i obywateli oraz to, by takie obci ążenia by ły wspó łmierne do zamierzonego celu.  
Artyku ł 6 
Ka żdy parlament narodowy lub każ da izba parlamentu narodowego mo że, w terminie o śmiu tygodni 
od daty przekazania projektu aktu ustawodawczego w j ęzykach urz ędowych Unii, przes łać 
przewodnicz ącym Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji uzasadnion ą opini ę zawieraj ącą 
powody, dla których uznaje, że dany projekt nie jest zgodny z zasad ą pomocniczo ści. Do 
parlamentu narodowego lub izby parlamentu narodowego nale ży konsultowanie si ę, w stosownym 
przypadku, z parlamentami regionalnymi maj ącymi kompetencje ustawodawcze.  
Jeżeli projekt aktu ustawodawczego pochodzi od grupy Pa ństw Cz łonkowskich, przewodnicz ący 
Rady przekazuje opini ę rzą dom tych Pa ństw Cz łonkowskich.  
Jeżeli projekt aktu ustawodawczego pochodzi od Trybuna łu Sprawiedliwo ści, Europejskiego Banku 
Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego, przewodnicz ący Rady przekazuje opini ę danej 
instytucji lub organowi.  
Artyku ł 7 
1. Parlament Europejski, Rada i Komisja oraz, w stosownym przypadku, grupa Pa ństw 
Cz łonkowskich, Trybuna ł Sprawiedliwoś ci, Europejski Bank Centralny lub Europejski Bank 
Inwestycyjny, je żeli projekt aktu ustawodawczego pochodzi od nich, uwzgl ędniaj ą uzasadnione 
opinie wydane przez parlamenty narodowe lub izb ę parlamentu narodowego.  
Ka żdy parlament narodowy dysponuje dwoma g łosami rozdzielonymi w zale żno ści od krajowego 
systemu parlamentarnego. W dwuizbowym krajowym systemie parlamentarnym ka żda z izb 
dysponuje jednym głosem.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/207
2. W przypadku gdy uzasadnione opinie o niezgodno ści projektu aktu ustawodawczego z zasad ą 
pomocniczo ści stanowią co najmniej jedn ą trzeci ą g łosów przyznanych parlamentom narodowym 
zgodnie z ustępem 1 akapit drugi, projekt zostaje poddany ponownej analizie. Próg ten wynosi jedn ą 
czwart ą w przypadku projektu aktu ustawodawczego dotycz ącego przestrzeni wolno ści, 
bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści, przed łożonego na podstawie artyku łu 76 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Po ponownej analizie, Komisja lub, w stosownym przypadku, grupa Pa ństw Cz łonkowskich, 
Parlament Europejski, Trybuna ł Sprawiedliwo ści, Europejski Bank Centralny lub Europejski Bank 
Inwestycyjny, je żeli projekt aktu ustawodawczego pochodzi od nich, mog ą postanowi ć 
o podtrzymaniu, zmianie lub wycofaniu projektu. Decyzja ta musi by ć uzasadniona.  
3. Ponadto, je żeli w ramach zwyk łej procedury ustawodawczej uzasadnione opinie o niezgodno ści 
wniosku dotycz ącego aktu ustawodawczego z zasad ą pomocniczo ści stanowią co najmniej zwyk łą 
wi ększo ść g łosów przyznanych parlamentom narodowym zgodnie z ust ępem 1 akapit drugi, 
wniosek zostaje poddany ponownej analizie. Po ponownej analizie Komisja mo że postanowi ć 
o podtrzymaniu, zmianie lub wycofaniu wniosku.  
Jeżeli Komisja postanowi podtrzyma ć wniosek, powinna przedstawi ć uzasadnion ą opini ę okreś laj ącą 
przyczyny, dla których uwa ża, że wniosek ten jest zgodny z zasad ą pomocniczo ści. Wspomniana 
uzasadniona opinia, a tak że uzasadnione opinie parlamentów narodowych, powinny zosta ć 
przekazane prawodawcy Unii w celu ich wzi ęcia pod uwag ę w ramach procedury ustawodawczej:  
a) przed zako ńczeniem pierwszego czytania prawodawca (Parlament Europejski i Rada) rozwa ża 
zgodno ść wniosku ustawodawczego z zasad ą pomocniczo ści, bior ąc w szczególno ści pod 
uwag ę powody podane i podzielane przez wi ększo ść parlamentów narodowych, jak równie ż 
uzasadnion ą opini ę Komisji;  
b) je żeli wi ększo ścią g łosów wynosz ącą 55 % cz łonków Rady lub wi ększo ścią g łosów oddanych 
w Parlamencie Europejskim prawodawca stwierdzi, że jego zdaniem wniosek nie jest zgodny 
z zasad ą pomocniczo ści, wniosek ustawodawczy nie b ędzie dalej analizowany.  
Artyku ł 8 
Trybuna ł Sprawiedliwoś ci Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w zakresie skarg w sprawie 
naruszenia przez akt ustawodawczy zasady pomocniczo ści wniesionych przez Pa ństwo 
Cz łonkowskie zgodnie z zasadami okre ślonymi w artykule 263 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej lub przekazanych przez nie zgodnie z jego porz ądkiem prawnym w imieniu jego 
parlamentu narodowego lub izby tego parlamentu.  
Zgodnie z zasadami okre ślonymi w tym samym artykule skargi takie mog ą by ć równie ż wnoszone 
przez Komitet Regionów w odniesieniu do aktów ustawodawczych, do których przyj ęcia Traktat 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wymaga jego konsultacji.PL C 83/208 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 9 
Komisja przedk łada co roku Radzie Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i parlamentom 
narodowym sprawozdanie w sprawie stosowania artyku łu 5 Traktatu o Unii Europejskiej. To 
sprawozdanie roczne jest równie ż przekazywane Komitetowi Ekonomiczno–Spo łecznemu 
i Komitetowi Regionów.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/209
PROTOKÓ Ł (nr 3)  
W SPRAWIE STATUTU TRYBUNA ŁU SPRAWIEDLIWO ŚCI UNII 
EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC uchwali ć Statut Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, przewidziany w artykule 281 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które są do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiaj ącego Europejską Wspólnot ę Energii 
Atomowej:  
Artyku ł 1 
Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest powołany i funkcjonuje zgodnie z postanowieniami 
Traktatów, Traktatu ustawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej (Traktatu EWEA) oraz 
niniejszego Statutu.  
TYTU Ł I 
SĘDZIOWIE I RZECZNICY GENERALNI  
Artyku ł 2 
Przed podj ęciem obowi ązków ka żdy z sędziów ślubuje, przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści 
obraduj ącym na posiedzeniu jawnym, wykonywa ć swe obowi ązki bezstronnie i sumiennie oraz 
utrzyma ć w tajemnicy tre ść obrad Trybuna łu. 
Artyku ł 3 
Sędziów chroni immunitet jurysdykcyjny. Po zako ńczeniu funkcji s ą nadal obję ci immunitetem 
w odniesieniu do dzia łań podejmowanych przez nich w ramach czynno ści słu żbowych, 
obejmuj ącym również s łowa wypowiedziane lub napisane.  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści obraduj ący w pe łnym składzie mo że uchyli ć immunitet. Je żeli decyzja 
dotyczy cz łonka S ądu lub s ądu wyspecjalizowanego, Trybuna ł orzeka po konsultacji 
z zainteresowanym s ądem.  
W przypadku uchylenia immunitetu i wszcz ęcia postę powania karnego przeciwko s ędziemu, jest on 
sądzony w Pa ństwie Cz łonkowskim jedynie przez s ąd uprawniony do są dzenia cz łonków 
najwy ższych krajowych organów s ądowniczych.PL C 83/210 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ły 11–14 i artyku ł 17 Protoko łu w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej 
stosuje si ę wobec sędziów, rzeczników generalnych, sekretarza i sprawozdawców pomocniczych 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla postanowie ń zawartych 
w poprzednich ust ępach, dotycz ących immunitetu jurysdykcyjnego s ędziów. 
Artyku ł 4 
Sędziowie nie mogą sprawowa ć żadnych funkcji politycznych ani administracyjnych.  
Nie mog ą oni wykonywa ć żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalno ści zawodowej, o ile 
Rada stanowi ąca zwyk łą wi ększo ścią w drodze wyj ątku nie zwolni ich od tego zakazu.  
Podejmuj ąc swoje obowi ązki, uroczy ście zobowi ązuj ą si ę szanowa ć, w trakcie pe łnienia funkcji i po 
ich zako ńczeniu, zobowi ązania z nich wynikaj ące, zw łaszcza obowi ązki uczciwo ści i roztropno ści 
przy obejmowaniu pewnych stanowisk lub przyjmowaniu pewnych korzy ści po zako ńczeniu funkcji.  
Wszelkie zwi ązane z t ą spraw ą w ątpliwo ści rozstrzyga Trybuna ł Sprawiedliwo ści. Je żeli decyzja 
dotyczy cz łonka S ądu lub s ądu wyspecjalizowanego, Trybuna ł orzeka po konsultacji 
z zainteresowanym s ądem. 
Artyku ł 5 
Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci, funkcje s ędziego ko ńcz ą si ę z chwil ą jego 
rezygnacji.  
Sędzia sk łada rezygnacj ę przesy łaj ąc j ą w formie pisemnej do prezesa Trybuna łu Sprawiedliwo ści, 
który przekazuje j ą do przewodnicz ącego Rady. W momencie tego zawiadomienia w sk ładzie 
sędziowskim powstaje wakat.  
Z wyj ątkiem okoliczno ści, których dotyczy artyku ł 6, s ędzia nadal peł ni funkcj ę do momentu 
podj ęcia obowi ązków przez nast ępc ę. 
Artyku ł 6 
Sędzia mo że być zwolniony z funkcji lub pozbawiony prawa do emerytury b ądź innych podobnych 
korzy ści tylko wówczas, gdy w jednomy ślnej opinii sę dziów i rzeczników generalnych Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści, nie spe łnia on ju ż wymaganych warunków lub nie czyni zado ść zobowi ązaniom 
wynikaj ącym z jego urz ędu. Dany sędzia nie bierze udzia łu w tych obradach. Je żeli dan ą osob ą jest 
cz łonek S ądu lub s ądu wyspecjalizowanego, Trybuna ł orzeka po konsultacji z zainteresowanym 
sądem.  
Sekretarz Trybuna łu przekazuje decyzj ę Trybuna łu przewodnicz ącemu Parlamentu Europejskiego 
i przewodnicz ącemu Komisji oraz zawiadamia o niej przewodnicz ącego Rady.  
W przypadku decyzji o zwolnieniu s ędziego z funkcji, w momencie zawiadomienia 
przewodnicz ącego Rady w składzie s ędziowskim powstaje wakat.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/211
Artyku ł 7 
Sędzia, który ma zast ąpi ć cz łonka Trybuna łu przed up ływem jego kadencji, jest mianowany na okres 
pozostaj ący do zako ńczenia kadencji jego poprzednika.  
Artyku ł 8 
Postanowienia artyku łów 2–7 maj ą zastosowanie do rzeczników generalnych.  
TYTU Ł II  
ORGANIZACJA TRYBUNA ŁU SPRAWIEDLIWO ŚCI 
Artyku ł 9 
Gdy co trzy lata nast ępuje cz ęściowe odnowienie sk ładu sę dziowskiego, dotyczy ono przemiennie 
czternastu i trzynastu s ędziów. 
Gdy co trzy lata następuje cz ęściowe odnowienie sk ładu rzeczników generalnych, dotyczy ono za 
ka żdym razem czterech rzeczników generalnych.  
Artyku ł 10  
Przed podj ęciem obowi ązków sekretarz ślubuje wykonywa ć swe obowi ązki bezstronnie i sumiennie 
oraz utrzyma ć w tajemnicy tre ść obrad Trybuna łu Sprawiedliwo ści. 
Artyku ł 11  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści uzgadnia zast ępstwo dla sekretarza, gdy ten nie mo że uczestniczy ć 
w posiedzeniach Trybuna łu. 
Artyku ł 12  
Trybuna łowi Sprawiedliwo ści przydziela si ę urz ędników i innych pracowników, aby umo żliwi ć mu 
funkcjonowanie. S ą oni odpowiedzialni przed sekretarzem, który podlega prezesowi.  
Artyku ł 13  
Na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwo ści Parlament Europejski i Rada, stanowi ąc zgodnie ze zwyk łą 
procedur ą ustawodawcz ą, mog ą postanowi ć o mianowaniu sprawozdawców pomocniczych i okre ślić 
zasady, jakim b ędzie podporz ądkowana ich praca. Od sprawozdawców pomocniczych mo żna 
wymaga ć, zgodnie z warunkami okre ślonymi w regulaminie proceduralnym, aby uczestniczyli we 
wst ępnych post ępowaniach wyja śniaj ących dotycz ących spraw, które b ęd ą rozpatrywane przez 
Trybuna ł oraz wspó łpracowali z s ędzi ą pe łni ącym rol ę sprawozdawcy.  
Sprawozdawców pomocniczych wybiera si ę spo śród osób o niekwestionowanej niezale żno ści i które 
posiadaj ą niezb ędne kwalifikacje prawnicze; mianuje ich Rada stanowi ąca zwyk łą wi ększo ścią. Przed 
podj ęciem obowi ązków ślubuj ą oni wykonywa ć swe obowi ązki bezstronnie i sumiennie oraz 
utrzyma ć w tajemnicy tre ść obrad Trybuna łu.PL C 83/212 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 14  
Od s ędziów, rzeczników generalnych i sekretarza wymaga si ę, aby zamieszkiwali w miejscu, 
w którym znajduje się siedziba Trybuna łu Sprawiedliwo ści. 
Artyku ł 15  
Obrady Trybuna łu Sprawiedliwo ści odbywaj ą si ę w trybie ci ągłym. Czas trwania wakacji s ądowych 
ustala Trybuna ł, maj ąc na wzgl ędzie potrzeby wynikaj ące z w łasnej pracy. 
Artyku ł 16  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści powołuje izby sk ładaj ące si ę z trzech lub pi ęciu s ędziów. S ędziowie 
wybieraj ą spo śród siebie prezesów izb. Prezesi izb z łożonych z pi ęciu sę dziów wybierani s ą na 
trzy lata. Ich mandat mo że być jednokrotnie odnowiony.  
Wielka izba sk łada si ę z trzynastu s ędziów. Przewodniczy jej prezes Trybuna łu. Prezesi izb z łożonych 
z pi ęciu sędziów oraz sędziowie mianowani zgodnie z regulaminem proceduralnym stanowi ą 
równie ż cz ęść wielkiej izby.  
Wielka izba obraduje na żądanie Pa ństwa Cz łonkowskiego lub instytucji Unii, które s ą stron ą 
w post ępowaniu. 
Trybuna ł Sprawiedliwoś ci obraduje w pe łnym sk ładzie w sprawach wniesionych na mocy artyku łu 
228 ust ęp 2, artyku łu 245 ust ęp 2, artyku łu 247 lub 286 ust ęp 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej.  
Ponadto je śli Trybuna ł uzna, że wniesiona sprawa ma wyj ątkowe znaczenie, po wys łuchaniu 
rzecznika generalnego mo że skierowa ć t ę spraw ę do pe łnego sk ładu Trybuna łu. 
Artyku ł 17  
Obrady Trybuna łu Sprawiedliwo ści s ą wa żne jedynie wtedy, gdy zasiada nieparzysta liczba jego 
cz łonków.  
Obrady izb z łożonych z trzech lub pi ęciu sędziów s ą wa żne jedynie wtedy, gdy zasiada trzech 
sędziów. 
Obrady wielkiej izby s ą wa żne jedynie wtedy, gdy zasiada dziewi ęciu sę dziów. 
Obrady pe łnego sk ładu Trybuna łu s ą wa żne jedynie wtedy, gdy zasiada pi ętnastu s ędziów.  
W sytuacji, gdy jeden z s ędziów izby nie mo że uczestniczy ć w obradach, mo żna, zgodnie 
z warunkami okre ślonymi w regulaminie proceduralnym, wezwa ć do uczestnictwa w obradach 
sędziego z innej izby.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/213
Artyku ł 18  
Żaden sędzia ani rzecznik generalny nie mo że wspó łdecydowa ć o sprawie, w której uczestniczy ł jako 
pe łnomocnik lub doradca lub dzia łał na rzecz jednej ze stron lub je śli zosta ł powo łany do orzekania 
w niej jako cz łonek są du, komisji śledczej lub w jeszcze innej roli.  
Jeśli z jakiego ś szczególnego powodu s ędzia lub rzecznik generalny uzna, ż e nie powinien bra ć 
udzia łu w orzekaniu w jakiej ś konkretnej sprawie lub badaniu jej, informuje o tym prezesa. Je śli 
z jakiego ś szczególnego powodu prezes uzna, że s ędzia lub rzecznik generalny nie powinien 
uczestniczy ć w jakiej ś konkretnej sprawie lub przedstawia ć w niej opinii, zawiadamia o tym 
zainteresowanego.  
Wszelkie trudno ści powstaj ące w zwi ązku ze stosowaniem niniejszego artyku łu rozstrzyga Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści. 
Strona nie mo że wnosi ć o zmian ę składu Trybuna łu lub jednej z jego izb, podaj ąc za powód b ądź 
obywatelstwo s ędziego, b ądź brak w sk ładzie Trybuna łu lub izby s ędziego maj ącego obywatelstwo to 
samo co ta strona.  
TYTU Ł III  
POST ĘPOWANIE PRZED TRYBUNA ŁEM SPRAWIEDLIWO ŚCI 
Artyku ł 19  
Pa ństwa Cz łonkowskie i instytucje Unii reprezentuje przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści 
pe łnomocnik, ustanawiany dla każ dej sprawy; pe łnomocnika mo że wspomaga ć doradca albo 
adwokat lub radca prawny.  
Pa ństwa b ęd ące stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, nieb ędące 
Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz Urz ąd Nadzoru EFTA, okreś lony w tym Porozumieniu, s ą 
reprezentowane w taki sam sposób.  
Inne strony musz ą być reprezentowane przez adwokatów lub radców prawnych.  
Jedynie adwokat lub radca prawny uprawniony do wyst ępowania przed są dem Pa ństwa 
Cz łonkowskiego lub innego pa ństwa, które jest stron ą Porozumienia o Europejskim Obszarze 
Gospodarczym, mo że reprezentowa ć lub wspomaga ć stron ę przed Trybuna łem. 
Gdy pe łnomocnicy, doradcy i adwokaci lub radcy prawni wyst ępuj ą przed Trybuna łem, korzystaj ą, 
zgodnie z warunkami okre ślonymi w regulaminie proceduralnym, z praw i immunitetów 
niezb ędnych do wykonywania obowi ązków w sposób niezale żny. 
W stosunku do doradców i adwokatów lub radców prawnych wyst ępuj ących przed Trybuna łem, 
Trybuna ł ma uprawnienia w łaściwe dla są dów powszechnych, zgodnie z warunkami okre ślonymi 
w regulaminie proceduralnym.  
Nauczyciele akademiccy b ęd ący obywatelami Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego prawo przyznaje im 
prawo reprezentowania stron przed s ądem, maj ą takie same prawa przed Trybuna łem jak te, które 
niniejszy artyku ł przyznaje adwokatom lub radcom prawnym.PL C 83/214 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 20  
Stosowana przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści procedura składa si ę z dwóch cz ęści: pisemnej 
i ustnej.  
Na procedur ę pisemn ą sk łada si ę przekazywanie stronom oraz instytucjom Unii, których decyzje s ą 
przedmiotem sporu, skarg, pism procesowych, argumentów obrony i uwag oraz odpowiedzi na nie, 
jeśli takie s ą, jak te ż wszelkich pism i dokumentów na ich poparcie lub ich uwierzytelnionych 
odpisów. 
Materia ły przekazuje sekretarz w trybie i w terminie okre ślonych w regulaminie proceduralnym.  
Na procedur ę ustn ą sk łada si ę odczytywanie sprawozdania przed łożonego przez sę dziego pe łni ącego 
rol ę sprawozdawcy, wys łuchiwanie przez Trybuna ł pe łnomocników, doradców i adwokatów lub 
radców prawnych oraz opinii rzecznika generalnego jak równie ż, w miar ę mo żliwoś ci, 
przes łuchiwanie świadków i wys łuchiwanie opinii bieg łych.  
Jeśli Trybuna ł uzna, że w sprawie nie wyst ępuje nowe zagadnienie prawne, po wys łuchaniu rzecznika 
generalnego mo że zadecydowa ć o rozstrzygni ęciu sprawy bez opinii rzecznika generalnego.  
Artyku ł 21  
Wniesienie skargi do Trybuna łu Sprawiedliwo ści nast ępuje poprzez skierowanie jej w formie 
pisemnej do sekretarza Trybuna łu. Skarga musi zawiera ć nazwisko i adres zamieszkania 
skar żącego oraz charakter, w jakim wyst ępuje osoba podpisuj ąca, wskazanie strony lub stron, 
przeciw którym wnosi si ę skarg ę, przedmiot sporu, żądania oraz zwi ęz łe przedstawienie zarzutów 
prawnych stanowią cych podstaw ę skargi.  
Skardze towarzyszy, w stosownych przypadkach, akt, którego stwierdzenia niewa żno ści si ę żąda lub, 
w okoliczno ściach przewidzianych w artykule 265 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, 
dokumenty dowodowe wskazuj ące datę wezwania instytucji do dzia łania zgodnie z tym artyku łem. 
Gdy dokumenty nie zostaj ą przed łożone razem ze skargą , sekretarz zwraca si ę do zainteresowanej 
strony o przedstawienie ich w rozs ądnym terminie, lecz w takim przypadku prawa strony nie 
wygasaj ą nawet wtedy, gdy takie dokumenty s ą przedstawione po terminie wyznaczonym do 
wszcz ęcia post ępowania.  
Artyku ł 22  
W przypadkach obj ętych artyku łem 18 Traktatu EWEA, wniesienie sprawy do Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści nast ępuje poprzez odwołanie skierowane do sekretarza Trybuna łu. Odwo łanie 
musi zawiera ć nazwisko i adres zamieszkania skar żącego oraz charakter, w jakim wyst ępuje osoba 
podpisuj ąca, wskazanie decyzji, od której wnosi si ę odwo łanie, wskazanie stron przeciwnych, 
przedmiot sporu, żądania i zwi ęz łe przedstawienie podstaw odwo łania.  
Do odwołania do łącza si ę uwierzytelniony odpis zaskar żanej decyzji Komitetu Arbitra żowego. 
W wypadku odrzucenia odwo łania przez Trybuna ł decyzja Komitetu Arbitraż owego jest ostateczna.  
W wypadku orzeczenia o niewa żno ści decyzji Komitetu Arbitra żowego przez Trybuna ł sprawa mo że 
zosta ć wznowiona, w stosownych przypadkach, z inicjatywy jednej ze stron postę powania, przed 
Komitetem Arbitra żowym. Podlega on wszelkim decyzjom w kwestiach prawnych wydanym przez 
Trybuna ł.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/215
Artyku ł 23  
W sprawach obj ętych artyku łem 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej s ąd Pa ństwa 
Cz łonkowskiego podejmuj ący decyzj ę o zawieszeniu post ępowania i przekazaniu sprawy do 
Trybuna łu zawiadamia o niej Trybuna ł. Nast ępnie sekretarz Trybuna łu zawiadamia o tej decyzji 
strony, Pa ństwa Cz łonkowskie i Komisj ę, jak również instytucj ę, organ lub jednostk ę 
organizacyjn ą Unii, które przyj ęły akt, którego wa żno ści lub wyk ładni dotyczy spór.  
W terminie dwóch miesi ęcy od tego zawiadomienia strony, Pa ństwa Cz łonkowskie, Komisja oraz, 
w stosownym przypadku, instytucja, organ lub jednostka organizacyjna Unii, która przyj ęła akt, 
którego wa żno ści lub wyk ładni dotyczy spór, są uprawnione do przed łożenia Trybuna łowi pism 
procesowych lub uwag na pi śmie. 
Ponadto, w sprawach objętych artyku łem 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, 
o decyzjach s ądu krajowego sekretarz Trybuna łu zawiadamia pa ństwa b ędące stronami 
Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a nieb ędące Pa ństwami Cz łonkowskimi, 
oraz okre ślony w Porozumieniu o Europejskim Obszarze Gospodarczym Urz ąd Nadzoru EFTA, 
które mog ą, w sprawach dotycz ących jednej z dziedzin stosowania tego Porozumienia, w terminie 
dwóch miesi ęcy od zawiadomienia, przed łożyć Trybuna łowi pisma procesowe lub uwagi na pi śmie. 
W przypadku gdy porozumienie dotycz ące okreś lonej dziedziny, zawarte przez Rad ę i jedno lub 
wi ęcej pa ństw trzecich przewiduje, że pa ństwa te s ą uprawnione do przedk ładania pism procesowych 
lub uwag na pi śmie, w przypadku gdy s ąd Pa ństwa Cz łonkowskiego kieruje do Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści pytanie prejudycjalne dotycz ące dziedziny stosowania porozumienia, o decyzji 
sądu krajowego zawieraj ącej to pytanie prejudycjalne powiadamia się równie ż zainteresowane 
pa ństwa trzecie, które w terminie dwóch miesi ęcy od takiego powiadomienia mog ą przed ło żyć 
Trybuna łowi pisma procesowe lub uwagi na pi śmie. 
Artyku ł 23a (  1 ) 
W regulaminie proceduralnym mo że zosta ć przewidziany tryb przyspieszony, a dla odes łań 
prejudycjalnych dotycz ących przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści – pilny tryb 
prejudycjalny.  
Tryby te mog ą wymaga ć, w odniesieniu do sk ładania pism procesowych lub uwag na pi śmie, terminu 
krótszego ni ż przewidziany w artykule 23, oraz, na zasadzie odst ępstwa od artyku łu 20 akapit 
czwarty, braku opinii rzecznika generalnego.  
Pilny tryb prejudycjalny mo że ponadto wymaga ć ograniczenia liczby stron i innych podmiotów, 
o których mowa w artykule 23, upowa żnionych do składania pism procesowych lub uwag na 
pi śmie, oraz, w przypadku wyj ątkowo pilnego charakteru – pominięcia cz ęści pisemnej 
post ępowania.PL C 83/216 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010  
( 1 ) Artyku ł dodany decyzj ą 2008/79/WE, Euratom (Dz.U. L 24 z 29.1.2008, s. 42).
Artyku ł 24  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że nakaza ć stronom, aby przedstawi ły wszelkie dokumenty 
i dostarczy ły wszelkich informacji, które Trybuna ł uzna za pożą dane. Odmowa zostanie formalnie 
zaprotoko łowana. 
Trybuna ł mo że równie ż nakaza ć Pa ństwom Cz łonkowskim i instytucjom, organom lub jednostkom 
organizacyjnym nieb ęd ącym stronami w sprawie, aby dostarczy ły wszelkich informacji, które 
Trybuna ł uzna za niezb ędne w post ępowaniu.  
Artyku ł 25  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że równie ż w dowolnym momencie powierzy ć ka żdej osobie, 
organowi, w ładzy, komitetowi lub innej wybranej przez siebie organizacji zadanie sporz ądzenia 
ekspertyzy.  
Artyku ł 26  
Świadkowie mog ą by ć przes łuchiwani na warunkach okre ślonych w regulaminie proceduralnym.  
Artyku ł 27  
W stosunku do świadków, którzy nie stawili si ę, Trybuna ł Sprawiedliwo ści ma uprawnienia 
powszechnie przyznane s ądom i mo że nak łada ć kary pieni ężne, zgodnie z warunkami 
okreś lonymi w regulaminie proceduralnym.  
Artyku ł 28  
Świadkowie i biegli mogą być przes łuchiwani pod przysi ęgą składan ą w formie okre ślonej 
w regulaminie proceduralnym lub w sposób okre ślony przepisami prawa kraju, z którego 
pochodzi świadek lub bieg ły. 
Artyku ł 29  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że postanowi ć o przes łuchaniu świadka lub bieg łego przez organ 
sądowy w miejscu jego zamieszkania.  
Postanowienie w tej sprawie wysy ła si ę do wykonania w łaściwemu organowi s ądowemu zgodnie 
z warunkami okre ślonymi w regulaminie proceduralnym. Dokumenty sporz ądzone w ramach 
pomocy prawnej odsy ła si ę Trybuna łowi na tych samych warunkach.  
Trybuna ł pokrywa koszty, bez uszczerbku dla prawa obci ążania nimi stron, w stosownych 
przypadkach.  
Artyku ł 30  
Pa ństwo Cz łonkowskie traktuje ka żde z łamanie przysi ęgi przez świadka lub bieg łego tak, jakby 
przest ępstwo to pope łniono przed jednym z jego s ądów w łaściwych do orzekania w sprawach 
cywilnych. Na wniosek Trybuna łu Sprawiedliwo ści Pa ństwo Cz łonkowskie ściga i sądzi sprawc ę 
przed w łaściwym są dem krajowym.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/217
Artyku ł 31  
Rozprawa jest jawna, chyba że Trybuna ł Sprawiedliwo ści, dzia łaj ąc z urz ędu lub na wniosek stron, 
z wa żnych powodów postanowi inaczej.  
Artyku ł 32  
W czasie rozpraw Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że przes łuchiwa ć bieg łych, świadków i strony. 
Jednak że strony mog ą zwraca ć się do Trybuna łu jedynie poprzez swych przedstawicieli.  
Artyku ł 33  
Z ka żdej rozprawy sporz ądza si ę protokó ł, podpisywany przez prezesa i sekretarza.  
Artyku ł 34  
Wokanda ustalana jest przez prezesa.  
Artyku ł 35  
Obrady Trybuna łu Sprawiedliwo ści s ą i pozostaj ą niejawne.  
Artyku ł 36  
Wyroki zawieraj ą uzasadnienie oraz nazwiska s ędziów uczestnicz ących w obradach. 
Artyku ł 37  
Wyroki podpisuj ą prezes i sekretarz. Odczytuje się je na posiedzeniu jawnym.  
Artyku ł 38  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści orzeka w sprawie kosztów.  
Artyku ł 39  
Stosuj ąc procedur ę dora źną, okreś lon ą w regulaminie proceduralnym, która, w niezb ędnym zakresie, 
mo że róż ni ć si ę od postanowie ń niniejszego Statutu, prezes Trybuna łu Sprawiedliwo ści mo że 
rozstrzyga ć wnioski o zawieszenie wykonania, zgodnie z artyku łem 278 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i artyku łem 157 Traktatu EWEA, o zastosowanie środków 
tymczasowych zgodnie z artyku łem 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej albo 
o zawieszenie post ępowania egzekucyjnego zgodnie z akapitem czwartym artykułu 299 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub akapitem trzecim artyku łu 164 Traktatu EWEA.PL C 83/218 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Jeśli nie mo że tego uczyni ć prezes, zast ępuje go inny s ędzia zgodnie z warunkami okre ślonymi 
w regulaminie proceduralnym.  
Postanowienie prezesa lub s ędziego, który go zast ępuje, jest tymczasowe i w żadnym wypadku nie 
przes ądza orzeczenia Trybuna łu co do istoty sprawy.  
Artyku ł 40  
Pa ństwa Cz łonkowskie i instytucje Unii mog ą interweniowa ć w sprawach rozpatrywanych przez 
Trybuna ł Sprawiedliwo ści. 
Takie samo prawo przys ługuje organom i jednostkom organizacyjnym Unii oraz ka żdej innej osobie, 
jeżeli mog ą oni uzasadni ć interes w rozstrzygni ęciu sprawy przed łożonej Trybuna łowi. Osoby 
fizyczne ani prawne nie mog ą interweniowa ć w sprawach mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, 
mi ędzy instytucjami Unii lub mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi a instytucjami Unii.  
Bez uszczerbku dla drugiego akapitu, pań stwa b ęd ące stronami Porozumienia o Europejskim 
Obszarze Gospodarczym, nie b ęd ące Pa ństwami Cz łonkowskimi oraz Urz ąd Nadzoru EFTA, 
okreś lony w tym Porozumieniu, mog ą interweniowa ć w sprawach rozpatrywanych przez 
Trybuna ł, dotycz ących jednej z dziedzin stosowania tego Porozumienia.  
Wniosek interwencyjny ogranicza si ę do poparcia żąda ń jednej ze stron.  
Artyku ł 41  
Jeśli nale życie zawiadomiona strona pozwana nie z łoży pisemnych wniosków, wydaje si ę przeciwko 
tej stronie wyrok zaoczny. Od wyroku zaocznego mo żna wnie ść sprzeciw w terminie jednego 
miesi ąca od zawiadomienia o nim. Sprzeciw nie ma skutku zawieszaj ącego wykonanie 
przymusowe wyroku zaocznego, o ile Trybuna ł Sprawiedliwo ści nie postanowi inaczej.  
Artyku ł 42  
W sprawach oraz na warunkach okreś lonych w regulaminie proceduralnym Pa ństwa Cz łonkowskie, 
instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii i inne osoby fizyczne lub prawne mog ą wnie ść 
przeciw wyrokowi powództwo osoby trzeciej przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, je żeli wyrok 
ten narusza ich prawa i zosta ł wydany w sprawie, do udziału w której nie zostali wezwani.  
Artyku ł 43  
Jeśli zachodzi w ątpliwo ść co do znaczenia lub zakresu wyroku, Trybuna ł Sprawiedliwo ści jest 
właściwy do dokonania jego wyk ładni na wniosek którejkolwiek ze stron lub instytucji Unii, która 
uzasadni swój interes w tym zakresie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/219
Artyku ł 44  
Wniosek o wznowienie post ępowania mo żna wnie ść do Trybuna łu Sprawiedliwo ści jedynie 
w zwi ązku z ujawnieniem okoliczno ści faktycznej, mog ącej mie ć decyduj ące znaczenie, nieznanej 
w chwili wydania wyroku ani Trybuna łowi, ani stronie żądaj ącej wznowienia.  
Wznowienie post ępowania wszczyna si ę na mocy wyroku Trybuna łu, wyra źnie stwierdzaj ącego 
istnienie nowej okoliczno ści faktycznej uzasadniaj ącej wznowienie i — tym samym — 
stwierdzaj ącego dopuszczalno ść wniosku w tej sprawie.  
Wniosku o wznowienie post ępowania nie mo żna wnie ść po up ływie dziesi ęciu lat od wydania 
wyroku. 
Artyku ł 45  
Regulamin proceduralny okre śla szczególne terminy, uwzgl ędniaj ące odleg łości. 
Up ływ terminu nie narusza uprawnie ń, je śli strona dowiedzie zaistnienie nieprzewidywalnych 
okoliczno ści lub si ły wy ższej.  
Artyku ł 46  
Roszczenia wynikaj ące z odpowiedzialno ści pozaumownej Unii ulegaj ą przedawnieniu z upływem 
pi ęciu lat od zdarzenia stanowią cego podstaw ę tej odpowiedzialno ści. Okres przedawnienia przerywa 
wniesienie skargi do Trybuna łu Sprawiedliwo ści lub uprzednie wniesienie przez poszkodowanego 
wniosku do w łaściwej instytucji Unii. W ostatnim przypadku wniosek musi by ć wniesiony w ci ągu 
dwóch miesi ęcy, zgodnie z artyku łem 263 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; 
postanowienia drugiego akapitu artyku łu 265 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stosuje 
się odpowiednio. 
Niniejszy artyku ł stosuje si ę równie ż do roszcze ń wynikaj ących z odpowiedzialno ści pozaumownej 
Europejskiego Banku Centralnego.  
TYTU Ł IV  
SĄD 
Artyku ł 47  
Artyku ł 9 akapit pierwszy, artyku ły 14 i 15, artyku ł 17 akapity pierwszy, drugi, czwarty i pi ąty oraz 
artyku ł 18 stosuj ą si ę do S ądu i jego cz łonków. 
Czwarty akapit artyku łu 3 oraz artyku ły 10, 11 i 14 stosuj ą si ę do sekretarza S ądu mutatis mutandis . 
Artyku ł 48  
Sąd sk łada si ę z dwudziestu siedmiu s ędziów.PL C 83/220 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 49  
Cz łonkowie S ądu mog ą być wezwani do wykonywania zada ń rzecznika generalnego.  
Obowi ązkiem rzecznika generalnego jest publiczne przedstawianie, przy zachowaniu ca łkowitej 
bezstronno ści i niezale żno ści, uzasadnionej opinii w niektórych sprawach wnoszonych do S ądu, 
w celu wspomagania go w wykonywaniu powierzonego mu zadania.  
Kryteria wyboru tego typu spraw, jak te ż procedury wyznaczania rzeczników generalnych okre śla 
regulamin proceduralny S ądu. 
Cz łonek S ądu wezwany do pe łnienia obowi ązków rzecznika generalnego w danej sprawie nie mo że 
bra ć udzia łu w orzekaniu w tej sprawie.  
Artyku ł 50  
Sąd obraduje w izbach z ło żonych z trzech lub pi ęciu sę dziów. S ędziowie wybieraj ą spo śród siebie 
prezesów izb. Prezesów izb z ło żonych z pi ęciu sędziów wybiera si ę na trzy lata. Ich mandat mo że 
być jednokrotnie odnowiony.  
Sk ład izb i przydzielanie im spraw okre śla regulamin proceduralny. W niektórych przypadkach 
okreś lonych w regulaminie proceduralnym S ąd mo że obradowa ć w pe łnym sk ładzie lub 
w składzie jednoosobowym.  
Regulamin proceduralny mo że równie ż przewidywa ć, że S ąd obraduje w sk ładzie wielkiej izby 
w sprawach i na warunkach w nim wyszczególnionych.  
Artyku ł 51  
Na zasadzie odst ępstwa od zasady okre ślonej w artykule 256 ust ęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej, Trybuna ł Sprawiedliwo ści jest w łaściwy do orzekania w zakresie skarg o których 
mowa w artyku łach 263 i 265 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które zosta ły wniesione 
przez Pa ństwo Cz łonkowskie, kierowanych:  
a) przeciwko aktowi lub zaniechaniu Parlamentu Europejskiego lub Rady lub obu tych instytucji 
stanowi ących wspólnie, z wyj ątkiem:  
— decyzji przyj ętych przez Rad ę na podstawie artyku łu 108 ustę p 2 akapit trzeci Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
— aktów Rady przyj ętych zgodnie z rozporzą dzeniem Rady dotycz ącym handlowych środków 
ochronnych w rozumieniu artyku łu 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
— aktów Rady, poprzez które Rada wykonuje uprawnienia wykonawcze zgodnie z artyku łem 
291 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/221
b) przeciwko aktowi lub zaniechaniu Komisji na podstawie artyku łu 331 ust ęp 1 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści jest równie ż w łaściwy do orzekania w zakresie skarg okre ślonych w tych 
samych artyku łach, wniesionych przez jedn ą z instytucji Unii przeciwko aktowi lub zaniechaniu 
Parlamentu Europejskiego, Rady, obu tych instytucji stanowi ących wspólnie lub Komisji, jak 
równie ż w przypadkach skarg jednej z instytucji Unii przeciwko aktowi lub zaniechaniu 
Europejskiego Banku Centralnego.  
Artyku ł 52  
Prezes Trybuna łu Sprawiedliwo ści i prezes S ądu za wspólnym porozumieniem okre ślaj ą warunki, na 
jakich urz ędnicy i inni pracownicy zatrudnieni przy Trybunale Sprawiedliwo ści świadcz ą wobec S ądu 
us ługi umo żliwiaj ące jego funkcjonowanie. Niektórzy urz ędnicy i inni pracownicy odpowiadaj ą przed 
sekretarzem S ądu, który podlega prezesowi S ądu. 
Artyku ł 53  
Procedur ę S ądu reguluje tytu ł III.  
Jej postanowienia szczegółowe okreś la i uzupe łnia w razie potrzeby regulamin proceduralny S ądu. 
Regulamin proceduralny mo że odbiega ć od akapitu czwartego artyku łu 40 oraz od artyku łu 41, tak 
aby uwzględni ć szczególny charakter sporów prawnych z dziedziny w łasnoś ci intelektualnej.  
Na zasadzie odst ępstwa od czwartego akapitu artyku łu 20, rzecznik generalny mo że przedstawi ć 
uzasadnion ą opini ę w formie pisemnej.  
Artyku ł 54  
Jeśli skarga lub inny dokument procesowy skierowany do S ądu zostanie omy łkowo z łożony 
u sekretarza Trybuna łu Sprawiedliwo ści, ten przekazuje go natychmiast sekretarzowi S ądu; je śli 
skarga lub inny dokument procesowy skierowany do Trybuna łu Sprawiedliwo ści zostanie 
omy łkowo z łożony u sekretarza S ądu, ten przekazuje go natychmiast sekretarzowi Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści. 
Jeśli S ąd stwierdzi, że nie jest w łaściwy do rozpoznawania skargi, dla której wła ściwy jest Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści, kieruje j ą do Trybuna łu Sprawiedliwo ści. Je śli Trybuna ł Sprawiedliwo ści stwierdzi, że 
skarga nale ży do w łaściwo ści S ądu, kieruje j ą do S ądu, który nie mo że stwierdzi ć braku w łaściwo ści. 
Jeżeli w Trybunale Sprawiedliwo ści i S ądzie są zawis łe sprawy maj ące ten sam przedmiot, dotycz ące 
tej samej kwestii wyk ładni lub dotycz ące wa żno ści tego samego aktu, S ąd po wys łuchaniu stron 
mo że zawiesi ć tocz ące si ę przed nim post ępowanie do czasu wydania wyroku przez Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści lub w przypadku skarg na podstawie artyku łu 263 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej S ąd mo że stwierdzić brak swojej wła ściwo ści, tak aby Trybuna ł Sprawiedliwo ści 
móg ł rozstrzygn ąć takie skargi. Na takich samych warunkach Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że 
równie ż zadecydowa ć o zawieszeniu tocz ącego si ę przed nim post ępowania; w takim przypadku 
kontynuowane jest post ępowanie przed S ądem.  
Jeżeli Pa ństwo Cz łonkowskie i instytucja Unii podwa żają ten sam akt, S ąd stwierdza brak swojej 
właściwo ści w celu umo żliwienia Trybuna łowi Sprawiedliwo ści wydania orzeczenia w sprawie tych 
skarg.PL C 83/222 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 55  
O orzeczeniach S ądu ko ńcz ących post ępowanie w sprawie, orzeczeniach rozstrzygaj ących kwestie 
merytoryczne tylko w cz ęści lub rozstrzygaj ących kwesti ę proceduraln ą dotycz ącą zarzutu braku 
kompetencji lub niedopuszczalno ści sekretarz S ądu zawiadamia wszystkie strony, a tak że 
wszystkie Pań stwa Cz łonkowskie i instytucje Unii, nawet je żeli nie interweniowa ły w danej 
sprawie przed S ądem. 
Artyku ł 56  
Odwo łanie mo że zosta ć wniesione do Trybuna łu Sprawiedliwo ści w terminie dwóch miesi ęcy od 
zawiadomienia o orzeczeniu, od którego wnoszone jest odwo łanie, od orzecze ń S ądu ko ńcz ących 
post ępowanie w sprawie i orzecze ń tego S ądu rozstrzygaj ących kwestie merytoryczne jedynie 
w cz ęści, lub rozstrzygaj ących kwesti ę proceduraln ą dotycz ącą zarzutu braku kompetencji lub 
niedopuszczalno ści. 
Odwo łanie takie mo że zostać wniesione przez ka żdą stron ę, której żądania nie zosta ły uwzgl ędnione, 
w ca łości lub w cz ęści. Jednak że interwenienci, nieb ędący ani Pa ństwami Cz łonkowskimi ani 
instytucjami Unii, mog ą wnie ść takie odwo łanie jedynie wtedy, gdy orzeczenie S ądu dotyczy ich 
bezpo średnio. 
Z wyj ątkiem spraw dotycz ących sporów mi ędzy Uni ą a jej pracownikami, odwo łanie mo że być 
równie ż wniesione przez Pań stwa Cz łonkowskie i instytucje Unii, które nie interweniowa ły 
w post ępowaniach przed S ądem. Sytuacja takich Pa ństw Cz łonkowskich i instytucji jest taka sama 
jak Pa ństw Cz łonkowskich i instytucji, które interweniowa ły w pierwszej instancji.  
Artyku ł 57  
Ka żda osoba, której wniosek interwencyjny zosta ł oddalony przez S ąd, mo że wnie ść odwo łanie do 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści w ci ągu dwóch tygodni od zawiadomienia o orzeczeniu oddalaj ącym 
wniosek.  
Strony post ępowania mog ą wnie ść odwo łanie do Trybuna łu Sprawiedliwo ści od wszelkich orzecze ń 
Sądu wydanych na mocy artyku łu 278 lub artyku łu 279 lub czwartego akapitu artyku łu 299 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub artyku łu 157 lub trzeciego akapitu artyku łu 164 
Traktatu EWEA, w terminie dwóch miesi ęcy od zawiadomienia o nich.  
Odwo łanie, o którym mowa w dwóch pierwszych akapitach niniejszego artyku łu, jest rozpoznawane 
zgodnie z procedur ą okre ślon ą w artykule 39 niniejszego Statutu.  
Artyku ł 58  
Odwo łanie do Trybuna łu Sprawiedliwo ści jest ograniczone do kwestii prawnych. Podstawę 
odwo łania stanowi brak w łaściwo ści S ądu, naruszenie procedury w post ępowaniu przed S ądem 
wp ływaj ące niekorzystnie na interesy wnosz ącego odwołanie oraz naruszenie prawa Unii przez S ąd. 
Odwo łanie nie mo że dotyczy ć wy łącznie ustalenia wysoko ści kosztów post ępowania lub wskazania 
strony je ponosz ącej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/223
Artyku ł 59  
W wypadku wniesienia odwo łania od orzeczenia S ądu procedura postę powania przed Trybuna łem 
Sprawiedliwo ści sk łada si ę z cz ęści pisemnej i ustnej. Zgodnie z warunkami okre ślonymi 
w regulaminie proceduralnym Trybuna ł Sprawiedliwo ści, po wys łuchaniu rzecznika generalnego 
i stron, mo że odst ąpi ć od procedury ustnej.  
Artyku ł 60  
Z zastrze żeniem artyku łów 278 i 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i artyku łu 157 
Traktatu EWEA, odwo łanie nie ma skutku zawieszają cego. 
Na zasadzie odst ępstwa od artyku łu 280 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, orzeczenia 
Sądu o niewa żno ści rozporz ądzenia staj ą się skuteczne dopiero po up ływie terminu okre ślonego 
w pierwszym akapicie artyku łu 56 niniejszego Statutu, b ąd ź je śli w terminie tym wniesiono 
odwo łanie — od daty jego oddalenia, jednak bez uszczerbku dla prawa strony do wyst ąpienia do 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści, zgodnie z artyku łami 278 i 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej lub artyku łem 157 Traktatu EWEA, o zawieszenie skutków rozporz ądzenia, 
o niewa żno ści którego orzeczono, lub o podj ęcie innych środków tymczasowych.  
Artyku ł 61  
Jeśli odwo łanie jest zasadne, Trybuna ł Sprawiedliwo ści uchyla orzeczenie S ądu. Mo że on wyda ć 
orzeczenie ostateczne w sprawie, je śli stan post ępowania na to pozwala lub skierowa ć spraw ę do 
ponownego rozpoznania przez S ąd. 
Gdy sprawa zostanie skierowana do ponownego rozpoznania przez S ąd, jest on zwi ązany 
orzeczeniem Trybuna łu Sprawiedliwo ści co do kwestii prawnych.  
Jeśli odwo łanie wniesione przez Pa ństwo Cz łonkowskie lub instytucj ę Unii, które nie interweniowa ły 
w postępowaniu przed S ądem, jest zasadne, Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że okreś lić, je śli uzna to za 
konieczne, które ze skutków uchylonego orzeczenia S ądu uwa ża się za ostateczne wobec stron 
sporu.  
Artyku ł 62  
Jeżeli w sprawach przewidzianych w artykule 256 ust ęp 2 i 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, pierwszy rzecznik generalny uzna, że zachodzi powa żne ryzyko naruszenia jedno ści lub 
spójno ści prawa Unii, mo że wyst ąpi ć do Trybuna łu Sprawiedliwo ści z wnioskiem o poddanie 
orzeczenia S ądu kontroli.  
Wniosek musi zosta ć z ło żony w terminie jednego miesi ąca od wydania orzeczenia przez S ąd. 
W terminie miesią ca od otrzymania wniosku pierwszego rzecznika generalnego, Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści decyduje, czy podda ć orzeczenie kontroli.  
Artyku ł 62a  
Trybuna ł Sprawiedliwo ści orzeka w sprawie pyta ń b ędących przedmiotem kontroli zgodnie 
z procedur ą nadzwyczajn ą na podstawie akt przekazanych mu przez S ąd.PL C 83/224 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Zainteresowani, o których mowa w artykule 23 niniejszego Statutu, a tak że w przypadkach 
przewidzianych w artykule 256 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, strony 
post ępowania przed S ądem maj ą prawo, w wyznaczonym w tym celu terminie, przedstawi ć 
Trybuna łowi pisma procesowe lub uwagi na pi śmie odno śnie do pyta ń b ędących przedmiotem 
kontroli.  
Trybuna ł mo że podj ąć decyzj ę o otwarciu procedury ustnej przed wydaniem orzeczenia.  
Artyku ł 62b 
W przypadkach przewidzianych w artykule 256 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, bez uszczerbku dla artyku łów 278 i 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, wniosek o poddanie orzeczenia kontroli oraz decyzja w sprawie otwarcia procedury 
kontroli nie maj ą skutku zawieszaj ącego. Je żeli Trybuna ł Sprawiedliwo ści stwierdzi, że orzeczenie 
Sądu narusza jedno ść i spójność prawa Unii, kieruje spraw ę do ponownego rozpoznania przez S ąd, 
który jest zwi ązany orzeczeniem Trybuna łu co do kwestii prawnych; Trybuna ł mo że okreś lić, które 
ze skutków orzeczenia S ądu uwa ża się za ostateczne wobec stron sporu. Jednakż e je żeli 
rozstrzygni ęcie sporu, przy uwzgl ędnieniu rezultatu kontroli, wynika z ustale ń stanu faktycznego, 
na których oparte zosta ło orzeczenie S ądu, Trybuna ł wydaje orzeczenie ostateczne.  
W przypadkach przewidzianych w artykule 256 ust ęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, w przypadku braku wniosku o poddanie orzeczenia kontroli lub decyzji o otwarciu procedury kontroli, odpowiedzi udzielone przez S ąd na zadane mu pytania staj ą si ę skuteczne 
z chwil ą wyga śni ęcia terminów okre ślonych w artykule 62 akapit drugi. W przypadku otwarcia 
procedury kontroli odpowiedzi, które zosta ły poddane kontroli staj ą si ę skuteczne wraz 
z zako ńczeniem tej procedury, chyba że Trybuna ł postanowi inaczej. Je żeli Trybuna ł uzna, że 
orzeczenie S ądu narusza jedność lub spójność prawa Unii, odpowied ź udzielona przez Trybuna ł 
na pytania b ęd ące przedmiotem kontroli zast ępuje odpowied ź S ądu. 
TYTU Ł IV a
 
SĄDY WYSPECJALIZOWANE  
Artyku ł 62c  
Przepisy odnosz ące się do w łaściwo ści, składu, organizacji i procedury s ądów wyspecjalizowanych 
ustanowionych na mocy artyku łu 257 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej s ą zawarte 
w załą czniku do niniejszego Statutu.  
TYTU Ł V  
POSTANOWIENIA KO ŃCOWE  
Artyku ł 63  
Regulaminy proceduralne Trybuna łu Sprawiedliwo ści i S ądu zawieraj ą wszelkie postanowienia 
niezb ędne do stosowania niniejszego Statutu, a w razie potrzeby do jego uzupe łnienia.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/225
Artyku ł 64  
Regu ły dotycz ące systemu j ęzykowego stosowanego w Trybunale Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej 
okreś la rozporz ądzenie Rady stanowi ącej jednomy ślnie. Rozporz ądzenie to jest przyjmowane na 
wniosek Trybuna łu Sprawiedliwo ści i po konsultacji z Komisj ą i Parlamentem Europejskim albo 
na wniosek Komisji i po konsultacji z Trybuna łem Sprawiedliwo ści i Parlamentem Europejskim.  
Do chwili przyj ęcia tych regu ł stosuje si ę postanowienia regulaminu proceduralnego Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści oraz regulaminu proceduralnego S ądu dotycz ące systemu j ęzykowego. Na zasadzie 
odst ępstwa od artyku łów 253 i 254 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wszelkie zmiany 
tych postanowie ń lub ich uchylenie wymagaj ą jednomy ślnej zgody Rady.  
ZA ŁĄCZNIK I  
SĄD DO SPRAW S ŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ  
Artyku ł 1 
Sąd do spraw S łużby Publicznej Unii Europejskiej, zwany dalej „S ądem do spraw S łużby Publicznej”, jest w łaściwy do 
rozpoznawania w pierwszej instancji sporów mię dzy Uni ą a jej pracownikami na mocy art. 270 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w tym sporów mi ędzy organami i jednostkami organizacyjnymi a ich 
personelem, w odniesieniu do których przyznano w łaściwo ść Trybuna łowi Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
Artyku ł 2 
W sk ład S ądu do spraw S łużby Publicznej wchodzi siedmiu s ędziów. Je żeli Trybuna ł Sprawiedliwo ści tego za żąda, Rada, 
stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowaną , mo że zwi ększy ć liczb ę s ędziów.  
Sędziowie s ą mianowani na okres sze ściu lat. Ust ępuj ący s ędziowie mog ą by ć mianowani ponownie.  
Wakaty uzupe łnia si ę przez mianowanie nowego s ędziego na okres sze ściu lat.  
Artyku ł 3 
1. S ędziowie s ą mianowani przez Rad ę, stanowi ącą zgodnie z art. 257 akapit czwarty Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, po konsultacji z komitetem przewidzianym w niniejszym artykule. Przy mianowaniu s ędziów Rada zapewnia 
zrównowa żony sk ład S ądu do spraw S łużby Publicznej w odniesieniu do obywateli Pań stw Cz łonkowskich pochodz ących 
z moż liwie najszerszego obszaru geograficznego oraz w odniesieniu do reprezentowanych krajowych systemów 
sądowniczych.  
2. Ka żda osoba posiadaj ąca obywatelstwo Unii i spe łniaj ąca warunki przewidziane w art. 257 akapit czwarty Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej mo że przedstawi ć swoj ą kandydatur ę. Rada, stanowi ąc na zalecenie Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści, okre śla warunki i zasady dotycz ące przedstawiania i rozpatrywania kandydatur.  
3. Tworzy si ę komitet sk ładaj ący si ę z siedmiu osobisto ści wybranych spo śród by łych cz łonków Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści i S ądu oraz prawników o uznanej kompetencji. O mianowaniu cz łonków komitetu oraz zasadach 
jego dział ania decyduje Rada stanowi ąca na zalecenie prezesa Trybuna łu Sprawiedliwo ści.PL C 83/226 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
4. Komitet wydaje opini ę, czy kandydat jest odpowiedni do pe łnienia funkcji s ędziego S ądu do spraw S łużby 
Publicznej. Komitet do łącza do tej opinii list ę kandydatów o najbardziej odpowiednim doś wiadczeniu na najwy ższym 
poziomie. Lista taka powinna zawiera ć co najmniej dwukrotnie wi ększ ą liczb ę kandydatów od liczby s ędziów, którzy 
maj ą by ć mianowani przez Rad ę. 
Artyku ł 4 
1. S ędziowie wybieraj ą spo śród siebie na okres trzech lat prezesa S ądu do spraw S łużby Publicznej. Jego mandat jest 
odnawialny.  
2. S ąd do spraw S łużby Publicznej obraduje w izbach sk ładaj ących si ę z trzech s ędziów. W niektórych przypadkach 
okre ślonych w jego regulaminie S ąd moż e obradowa ć w pe łnym sk ładzie, w izbie z łożonej z pi ęciu s ędziów lub 
w sk ładzie jednoosobowym.  
3. Prezes S ądu do spraw S łużby Publicznej przewodniczy obradom w pe łnym sk ładzie i w izbie z łożonej z pi ęciu 
sędziów. Prezesi izb z łożonych z trzech s ędziów s ą wyznaczani na warunkach okreś lonych w ust. 1. Je żeli prezes S ądu do 
spraw S łużby Publicznej jest przydzielony do izby trzyosobowej, przewodniczy on takiej izbie.  
4. W łaściwo ści i kworum pe łnego sk ładu, jak równie ż sk ład izb i przydzielanie im spraw okre śla regulamin.  
Artyku ł 5 
Artyku ły 2–6, 14, 15 i 17 akapity pierwszy, drugi i pi ąty, a tak że art. 18 Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej stosuj ą si ę do S ądu do spraw S łużby Publicznej i jego cz łonków. 
Ślubowanie, o którym mowa w art. 2 Statutu, sk łada si ę przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści, a decyzje, o których mowa 
w art. 3, 4 i 6, s ą podejmowane przez Trybuna ł Sprawiedliwo ści po konsultacji z S ądem do spraw S łużby Publicznej.  
Artyku ł 6 
1. S ąd do spraw S łużby Publicznej jest wspierany przez s łużby administracyjne Trybuna łu Sprawiedliwo ści i S ądu. 
Prezes Trybuna łu Sprawiedliwo ści lub, w stosownym przypadku, prezes S ądu okre śla za wspólnym porozumieniem 
z prezesem S ądu do spraw S łużby Publicznej warunki, na jakich urz ędnicy i inni pracownicy zatrudnieni przy 
Trybunale Sprawiedliwo ści lub S ądzie świadcz ą wobec S ądu do spraw S łużby Publicznej us ługi umo żliwiaj ące jego 
funkcjonowanie. Niektórzy urz ędnicy lub inni pracownicy odpowiadaj ą przed sekretarzem S ądu do spraw S łużby 
Publicznej, który podlega prezesowi tego S ądu. 
2. S ąd do spraw S łużby Publicznej mianuje swojego sekretarza i okre śla jego status. Artyku ł 3 akapit czwarty, art. 10, 
11 i 14 Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej stosuj ą si ę do sekretarza tego S ądu. 
Artyku ł 7 
1. Post ępowanie przed S ądem do spraw S łużby Publicznej okre ślaj ą przepisy tytu łu III Statutu Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, z wyj ątkiem jego art. 22 i 23. W miar ę potrzeb ustanawia si ę bardziej szczegó łowe 
i szersze przepisy w regulaminie tego S ądu. 
2. Przepisy odnoszą ce si ę do systemu j ęzykowego S ądu maj ą zastosowanie do S ądu do spraw S łużby Publicznej.  
3. Cz ęść pisemna post ępowania obejmuje przedstawienie skargi i odpowiedzi na skarg ę, o ile S ąd do spraw S łużby 
Publicznej nie podejmie decyzji, że niezb ędna jest kolejna wymiana pism procesowych. W przypadku gdy przeprowadza 
się tak ą kolejn ą wymian ę pism procesowych, S ąd do spraw S łużby Publicznej mo że, za zgod ą stron, zadecydowa ć 
o rozstrzygni ęciu sprawy bez przeprowadzenia post ępowania ustnego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/227
4. W ka żdym stadium post ępowania, w tym od chwili z łożenia skargi, S ąd do spraw S łużby Publicznej mo że bada ć 
mo żliwo ść polubownego rozstrzygni ęcia sporu i przyczynia ć si ę do osi ągnię cia ugody.  
5. S ąd do spraw S łużby Publicznej rozstrzyga o kosztach post ępowania. Z zastrze żeniem przepisów szczególnych 
regulaminu, kosztami zostaje obciąż ona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywaj ąca spraw ę. 
Artyku ł 8 
1. Je śli skarga lub inny dokument procesowy skierowany do S ądu do spraw S łużby Publicznej zostanie omy łkowo 
złożony u sekretarza Trybuna łu Sprawiedliwo ści lub S ądu, ten przekazuje go natychmiast sekretarzowi S ądu do spraw 
Służby Publicznej. Podobnie je śli skarga lub inny dokument procesowy skierowany do Trybuna łu Sprawiedliwo ści lub 
Sądu zostanie omy łkowo z łożony u sekretarza S ądu do spraw S łużby Publicznej, ten przekazuje go natychmiast 
sekretarzowi Trybuna łu Sprawiedliwo ści lub S ądu. 
2. Je śli S ąd do spraw S łużby Publicznej stwierdzi, że nie jest w łaściwy do rozpoznawania skargi, dla której w łaściwy 
jest Trybuna ł Sprawiedliwo ści lub S ąd, kieruje j ą do Trybuna łu Sprawiedliwo ści lub S ądu. Podobnie je śli Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści lub S ąd stwierdzi, że skarga nale ży do w łaściwo ści S ądu do spraw S łużby Publicznej, kieruje j ą do 
Sądu do spraw S łużby Cywilnej, który nie mo że stwierdzi ć braku swojej w łaściwo ści. 
3. Je śli w S ądzie do spraw S łużby Publicznej i S ądzie s ą zawis łe sprawy dotycz ące tej samej kwestii wyk ładni lub 
dotycz ące wa żno ści tego samego aktu, S ąd do spraw S łużby Publicznej, po wys łuchaniu stron, mo że zawiesi ć 
post ępowanie do czasu wydania wyroku przez S ąd. 
Jeśli w S ądzie do spraw S łużby Publicznej i S ądzie s ą zawis łe sprawy maj ące ten sam przedmiot, S ąd do spraw S łużby 
Publicznej stwierdza brak swojej w łaściwo ści, tak aby S ąd móg ł orzec w tych sprawach.  
Artyku ł 9 
Odwo łanie mo że zosta ć wniesione do S ądu w terminie dwóch miesi ęcy od zawiadomienia o orzeczeniu, od którego 
wnoszone jest odwoł anie, od orzecze ń S ądu do spraw S łużby Publicznej ko ńcz ących post ępowanie w sprawie i orzecze ń 
tego S ądu rozstrzygaj ących kwestie merytoryczne jedynie w cz ęści lub rozstrzygaj ących kwesti ę proceduraln ą dotycz ącą 
zarzutu braku kompetencji lub niedopuszczalno ści. 
Odwo łanie takie mo że zosta ć wniesione przez ka żdą stronę , której żądania nie zosta ły uwzgl ędnione, w ca łości lub 
w cz ęści. Jednak że interwenienci nieb ędący ani Pa ństwami Cz łonkowskimi, ani instytucjami Unii mog ą wnie ść takie 
odwo łanie jedynie wtedy, gdy orzeczenie S ądu do spraw S łużby Cywilnej dotyczy ich bezpo średnio.  
Artyku ł 10 
1. Ka żda osoba, której wniosek interwencyjny zosta ł oddalony przez S ąd do spraw S łużby Publicznej, mo że wnie ść 
odwo łanie do S ądu w ci ągu dwóch tygodni od zawiadomienia o orzeczeniu oddalaj ącym wniosek.  
2. Strony post ępowania mog ą wnie ść odwo łanie do S ądu od wszelkich orzecze ń S ądu do spraw S łużby Publicznej 
wydanych na mocy art. 278 lub art. 279 lub art. 299 akapit czwarty Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub art. 
157 lub art. 164 akapit trzeci Traktatu EWEA, w terminie dwóch miesi ęcy od zawiadomienia o nich.  
3. Prezes S ądu moż e rozstrzyga ć odwo łania, o których mowa w ust. 1 i 2 niniejszego artyku łu, stosuj ąc procedur ę 
dora źną, która, w niezb ędnym zakresie, mo że ró żni ć si ę od przepisów niniejszego za łącznika i która zostanie okreś lona 
w regulaminie S ądu.PL C 83/228 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 11  
1. Odwo łanie do S ądu jest ograniczone do kwestii prawnych. Podstaw ę odwo łania mo że stanowi ć brak w łaściwo ści 
Sądu do spraw S łużby Publicznej, naruszenie procedury w postę powaniu przed S ądem wp ływaj ące niekorzystnie na 
interesy wnosz ącego odwo łanie oraz naruszenie prawa Unii przez S ąd do spraw S łużby Publicznej.  
2. Odwo łanie nie mo że dotyczy ć wy łącznie ustalenia wysoko ści kosztów post ępowania i wskazania strony je 
ponoszą cej. 
Artyku ł 12  
1. Z zastrze żeniem art. 278 i 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 157 Traktatu EWEA, odwo łanie 
do S ądu nie ma skutku zawieszaj ącego. 
2. W przypadku wniesienia odwo łania od orzeczenia S ądu do spraw S łużby Publicznej post ępowanie przed S ądem 
sk łada si ę z cz ęści pisemnej i ustnej. Zgodnie z warunkami okre ślonymi w regulaminie S ąd mo że, po wys łuchaniu stron, 
odst ąpi ć od post ępowania ustnego.  
Artyku ł 13  
1. Je śli odwo łanie jest zasadne, S ąd uchyla orzeczenie S ądu do spraw S łużby Publicznej i sam wydaje orzeczenie 
w sprawie. Je żeli stan post ępowania nie pozwala na wydanie orzeczenia przez S ąd, kieruje on spraw ę do ponownego 
rozpoznania przez S ąd do spraw S łużby Publicznej.  
2. Gdy sprawa zostanie skierowana do ponownego rozpoznania przez S ąd do spraw S łużby Publicznej, jest on 
zwi ązany orzeczeniem S ądu co do kwestii prawnych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/229
PROTOKÓ Ł (nr 4)  
W SPRAWIE STATUTU EUROPEJSKIEGO SYSTEMU 
BANKÓW CENTRALNYCH I EUROPEJSKIEGO BANKU 
CENTRALNEGO  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC okreś lić Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku 
Centralnego wymienionych w artykule 129 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
ROZDZIA Ł I 
EUROPEJSKI SYSTEM BANKÓW CENTRALNYCH  
Artyku ł 1 
Europejski System Banków Centralnych  
Zgodnie z artyku łem 282 ustęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Europejski Bank 
Centralny (EBC) i krajowe banki centralne stanowi ą Europejski System Banków Centralnych (ESBC). 
EBC i krajowe banki centralne Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro, stanowią 
Eurosystem.  
ESBC i EBC wype łniaj ą swoje zadania i dzia łaj ą zgodnie z postanowieniami Traktatów i niniejszego 
Statutu.  
ROZDZIA Ł II 
CELE I ZADANIA ESBC  
Artyku ł 2 
Cele  
Zgodnie z artyku łem 127 ustęp 1 i artyku łem 282 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, g łównym celem ESBC jest utrzymywanie stabilno ści cen. Bez uszczerbku dla celu 
stabilno ści cen, ESBC wspiera ogólne polityki gospodarcze w Unii, maj ąc na wzgl ędzie 
przyczynianie si ę do osią gni ęcia celów Unii przedstawionych w artykule 3 Traktatu o Unii 
Europejskiej. ESBC dzia ła w poszanowaniu zasady otwartej gospodarki rynkowej z woln ą 
konkurencj ą, sprzyjaj ąc efektywnej alokacji zasobów oraz zgodnie z zasadami okre ślonymi 
w artykule 119 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.PL C 83/230 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 3 
Zadania  
3.1. Zgodnie z artyku łem 127 ustę p 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej podstawowe 
zadania ESBC polegaj ą na:  
— definiowaniu i urzeczywistnianiu polityki pienięż nej Unii,  
— przeprowadzaniu operacji walutowych zgodnie z artyku łem 219 wspomnianego Traktatu,  
— utrzymywaniu i zarz ądzaniu oficjalnymi rezerwami walutowymi Pa ństw Cz łonkowskich,  
— popieraniu sprawnego funkcjonowania systemów p łatniczych. 
3.2. Zgodnie z artyku łem 127 ustę p 3 wspomnianego Traktatu, trzecie tiret artyku łu 3.1 stosuje 
się bez uszczerbku dla utrzymywania i zarz ądzania przez rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich walutowymi 
kapita łami obrotowymi.  
3.3. Zgodnie z artyku łem 127 ustęp 5 wspomnianego Traktatu ESBC przyczynia si ę do 
należ ytego wykonywania polityk prowadzonych przez w łaściwe w ładze w odniesieniu do nadzoru 
ostroż no ściowego nad instytucjami kredytowymi i do stabilno ści systemu finansowego.  
Artyku ł 4 
Funkcje doradcze  
Zgodnie z artyku łem 127 ust ęp 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
a) EBC jest konsultowany:  
— w sprawie ka żdego projektowanego aktu Unii w dziedzinach podlegaj ących jego kompetencji,  
— przez w ładze krajowe w sprawie ka żdego projektu regulacji w dziedzinach podlegaj ących jego 
kompetencji, lecz w granicach i na warunkach okre ślonych przez Rad ę zgodnie z procedur ą 
przewidzian ą w artykule 41;  
b) EBC mo że w dziedzinach podlegaj ących jego kompetencji przedk łada ć opinie instytucjom, 
organom lub jednostkom organizacyjnym Unii b ądź w ładzom krajowym.  
Artyku ł 5 
Gromadzenie informacji statystycznych  
5.1. W celu realizacji zadań  ESBC, EBC, wspomagany przez krajowe banki centralne, gromadzi 
niezb ędne informacje statystyczne b ąd ź od w łaściwych w ładz krajowych, b ądź bezpo średnio od 
podmiotów gospodarczych. W tym celu wspó łpracuje z instytucjami, organami lub jednostkami 
organizacyjnymi Unii i wła ściwymi w ładzami Pa ństw Cz łonkowskich lub pa ństw trzecich oraz 
organizacjami mi ędzynarodowymi.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/231
5.2. Krajowe banki centralne wykonują , w miar ę mo żliwo ści, zadania okreś lone w artykule 5.1.  
5.3. EBC przyczynia si ę do harmonizacji, w miar ę potrzeb, regu ł i praktyk rz ądz ących 
gromadzeniem, tworzeniem i upowszechnianiem informacji statystycznej w dziedzinie podlegaj ącej 
jego kompetencji;  
5.4. Rada, zgodnie z procedur ą przewidzian ą w artykule 41, okre śla osoby fizyczne i prawne 
poddane wymogom sprawozdawczo ści, zasady poufno ści oraz odpowiednie przepisy wykonawcze. 
Artyku ł 6 
Wspó łpraca mi ędzynarodowa  
6.1. W dziedzinie wspó łpracy mi ędzynarodowej zwi ązanej z zadaniami powierzonymi ESBC, EBC 
decyduje o sposobie reprezentacji ESBC.  
6.2. EBC i, za jego zgodą , krajowe banki centralne mog ą uczestniczy ć w mi ędzynarodowych 
instytucjach walutowych.  
6.3. Artyku ły 6.1 i 6.2 stosuje si ę bez uszczerbku dla artyku łu 138 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej.  
ROZDZIA Ł III 
ORGANIZACJA ESBC 
Artyku ł 7 
Niezale żno ść 
Zgodnie z artyku łem 130 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przy wykonywaniu 
uprawnie ń oraz zada ń i obowi ązków, które zosta ły im powierzone Traktatami i Statutem ESBC 
i EBC, ani EBC, ani krajowy bank centralny, ani cz łonek któregokolwiek z ich organów 
decyzyjnych, nie zwracaj ą si ę o instrukcje ani ich nie przyjmuj ą od instytucji, organów lub 
jednostek organizacyjnych Unii, rz ądów Pa ństw Cz łonkowskich, ani jakiegokolwiek innego organu. 
Instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich zobowi ązuj ą si ę 
respektowa ć t ę zasad ę i nie dąż yć do wywierania wp ływu na cz łonków organów decyzyjnych EBC 
lub krajowych banków centralnych przy wykonywaniu ich zada ń. 
Artyku ł 8 
Zasada ogólna  
ESBC jest kierowany przez organy decyzyjne EBC.PL C 83/232 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 9 
Europejski Bank Centralny  
9.1. EBC, który na mocy artyku łu 282 ust ęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ma 
osobowość prawn ą, posiada w ka żdym z Pa ństw Cz łonkowskich zdolno ść prawn ą i zdolno ść do 
czynno ści prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom 
prawnym; mo że on zw łaszcza nabywa ć i zbywa ć mienie ruchome i nieruchome oraz stawać 
przed są dem.  
9.2. EBC zapewnia realizacj ę zada ń powierzonych ESBC na mocy artyku łu 127 ustę py 2, 3 i 5 
wspomnianego Traktatu, b ądź to przez w łasne działania zgodnie z niniejszym Statutem, b ądź 
poprzez dzia łania krajowych banków centralnych zgodnie z artyku łami 12.1 i 14.  
9.3. Zgodnie z artyku łem 129 ustęp 1 wspomnianego Traktatu organami decyzyjnymi EBC s ą 
Rada Prezesów i Zarz ąd. 
Artyku ł 10  
Rada Prezesów  
10.1. Zgodnie z artyku łem 283 ustęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Rada 
Prezesów EBC sk łada si ę z cz łonków Zarz ądu EBC i prezesów krajowych banków centralnych 
Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro.  
10.2. Ka żdy cz łonek Rady Prezesów ma jeden g łos. Od dnia, w którym liczba cz łonków Rady 
Prezesów przekroczy 21, każ dy cz łonek Zarz ądu b ędzie mia ł jeden głos, a liczba prezesów z prawem 
do g łosowania wynosi ć b ędzie 15. Te prawa do g łosowania zostaj ą przydzielone, a ich rotacja 
odbywa si ę nast ępuj ąco:  
— od dnia, w którym liczba cz łonków Rady Prezesów przekroczy 15, do chwili gdy osi ągnie 22, 
prezesi zostają przydzieleni do dwóch grup, zgodnie z uszeregowaniem wielko ści udzia łu 
Pa ństwa Cz łonkowskiego danego KBC w ca łkowitym produkcie krajowym brutto w cenach 
rynkowych oraz w łącznym zagregowanym bilansie monetarnych instytucji finansowych 
Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro. Udzia ły w ca łkowitym produkcie krajowym 
brutto w cenach rynkowych oraz w łącznym zagregowanym bilansie monetarnych instytucji 
finansowych zostają przydzielone odpowiednio w wagach 5/6 i 1/6. Pierwsza grupa z łożona 
jest z pi ęciu prezesów, a druga z pozostałych prezesów. Cz ęstotliwo ść praw do g łosowania 
prezesów przydzielonych do pierwszej grupy nie b ędzie ni ższa od cz ęstotliwo ści praw do 
głosowania prezesów z grupy drugiej. Z zastrze żeniem poprzedniego zdania, pierwszej grupie 
zostaj ą przydzielone cztery prawa do g łosowania, a drugiej grupie jedena ście praw do g łosowania,  
— od dnia, w którym liczba prezesów osiągnie 22 prezesi zostan ą przydzieleni do trzech grup 
zgodnie z uszeregowaniem na podstawie powy ższych kryteriów. Pierwsza grupa z łożona jest 
z pi ęciu prezesów i zostan ą jej przydzielone cztery prawa do g łosowania. Druga grupa z łożona 
jest z po łowy łącznej liczby prezesów, w przypadku jakiegokolwiek u łamka zaokr ąglonego do 
najbli ższej liczby ca łkowitej, i zostanie jej przydzielone osiem praw do g łosowania. Trzecia grupa 
złożona jest z pozosta łych prezesów i zostan ą jej przydzielone trzy prawa do głosowania,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/233
— prezesi w ka żdej grupie maj ą swoje prawa do g łosowania w równych okresach czasu,  
— do obliczania udzia łów w ca łkowitym produkcie krajowym brutto w cenach rynkowych stosuje 
się art. 29.2. Łą czny zagregowany bilans monetarnych instytucji finansowych obliczany jest 
zgodnie z ramami statystycznymi stosowanymi w Unii w momencie obliczania,  
— w ka żdym przypadku gdy ca łkowity produkt krajowy brutto w cenach rynkowych jest 
dostosowywany zgodnie z art. 29.3, lub w ka żdym przypadku gdy zwi ększa si ę liczba 
prezesów, wielko ść lub struktura grup jest dostosowywana zgodnie z powy ższymi zasadami,  
— Rada Prezesów, stanowi ąca wi ększo ścią dwóch trzecich g łosów wszystkich jej cz łonków, 
maj ących lub nie prawo do głosowania, przyjmuje wszelkie środki niezb ędne do wykonania 
powy ższych zasad oraz mo że podj ąć decyzj ę o opó źnieniu rozpocz ęcia systemu rotacji do 
dnia, w którym liczba prezesów przekroczy 18.  
Prawo do g łosowania jest wykonywane osobi ście. Na zasadzie odst ępstwa od tej regu ły, regulamin 
wewn ętrzny okre ślony w art. 12.3 mo że ustanowi ć, że cz łonkowie Rady Prezesów mog ą odda ć swój 
głos za pomoc ą środków telekonferencyjnych. Regulamin ten stanowi równie ż, że cz łonek Rady 
Prezesów, który nie mo że uczestniczy ć w jej posiedzeniach przez d łu ższy okres, mo że wyznaczy ć 
zastępc ę jako cz łonka Rady Prezesów.  
Przepisy poprzednich akapitów pozostaj ą bez uszczerbku dla praw do g łosowania wszystkich 
cz łonków Rady Prezesów, maj ących lub nie prawo do głosowania, na podstawie artyku łów 10.3, 
40.2 i 40.3.  
O ile w niniejszym Statucie nie przewidziano inaczej, Rada Prezesów stanowi zwyk łą wi ększo ścią 
cz łonków maj ących prawo do g łosowania. W przypadku równej liczby g łosów, g łos 
przewodnicz ącego jest decyduj ący. 
W celu umo żliwienia g łosowania Radzie Prezesów wymagane jest kworum dwóch trzecich cz łonków 
maj ących prawo do g łosowania. Je żeli nie osi ągni ęto kworum, Przewodnicz ący mo że zwo łać 
nadzwyczajne posiedzenie, na którym decyzje mog ą być podejmowane bez wzgl ędu na kworum.  
10.3. Dla wszelkich decyzji podj ętych zgodnie z artyku łami 28, 29, 30, 32 i 33 g łosy cz łonków 
Rady Prezesów wa żone s ą zgodnie z udzia łami krajowych banków centralnych w subskrybowanym 
kapitale EBC. Waga g łosów cz łonków Zarz ądu wynosi zero. Decyzja wymagaj ąca kwalifikowanej 
wi ększo ści zostaje podj ęta, je żeli g łosy za jej przyj ęciem reprezentuj ą przynajmniej dwie trzecie 
subskrybowanego kapita łu EBC i przynajmniej po łow ę akcjonariuszy. Je żeli jeden z prezesów nie 
mo że być obecny, mo że on wyznaczy ć swego zast ępc ę w celu oddania jego wa żonego g łosu.  
10.4. Zebrania s ą poufne. Rada Prezesów mo że zadecydowa ć o podaniu wyniku swoich obrad do 
publicznej wiadomo ści. 
10.5. Rada Prezesów zbiera się przynajmniej 10 razy w roku.PL C 83/234 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 11  
Zarz ąd 
11.1. Zgodnie z artyku łem 283 ustęp 2 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej Zarz ąd składa si ę z prezesa, wiceprezesa i czterech innych cz łonków.  
Cz łonkowie wykonuj ą swoje obowi ązki w pe łnym wymiarze czasowym. Cz łonkowie nie mog ą 
wykonywa ć żadnej innej zarobkowej lub niezarobkowej dzia łalno ści zawodowej, chyba ż e Rada 
Prezesów w drodze wyj ątku zwolni z tego zakazu.  
11.2. Zgodnie z artyku łem 283 ustęp 2 akapit drugi wspomnianego Traktatu prezes, wiceprezes 
i pozostali cz łonkowie Zarz ądu są mianowani przez Rad ę Europejsk ą stanowi ącą wi ększo ścią 
kwalifikowan ą, na zalecenie Rady i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Rad ą 
Prezesów spoś ród osób o uznanym autorytecie i do świadczeniu zawodowym w dziedzinie 
pieni ądza lub bankowo ści. 
Ich mandat trwa osiem lat i nie jest odnawialny.  
Cz łonkami Zarz ądu mog ą być tylko obywatele Pań stw Cz łonkowskich. 
11.3. Okresy i warunki zatrudnienia cz łonków Zarz ądu, w szczególno ści ich wynagrodzenia, 
emerytury i inne świadczenia z tytu łu ubezpiecze ń spo łecznych są przedmiotem umów 
zawieranych z EBC i s ą ustalane przez Rad ę Prezesów na wniosek Komitetu sk ładaj ącego si ę 
z trzech cz łonków mianowanych przez Rad ę Prezesów i trzech cz łonków mianowanych przez 
Rad ę. Cz łonkowie Zarz ądu nie maj ą prawa g łosu w sprawach okreś lonych w niniejszym punkcie.  
11.4. Je śli cz łonek Zarz ądu nie spe łnia ju ż warunków koniecznych do wykonywania swych 
funkcji lub dopu ścił się powa żnego uchybienia, Trybuna ł Sprawiedliwo ści mo że go 
zdymisjonowa ć na wniosek Rady Prezesów lub Zarz ądu.  
11.5. Ka żdy cz łonek Zarz ądu obecny osobi ście na posiedzeniach ma prawo g łosu i dysponuje 
w tym celu jednym g łosem. Z zastrzeż eniem odmiennych postanowie ń Zarz ąd stanowi zwyk łą 
wi ększo ścią oddanych g łosów. W przypadku jednakowej liczby g łosów przewa ża g łos prezesa 
Procedury g łosowania s ą szczegó łowo okreś lone w regulaminie wewn ętrznym przewidzianym 
w artykule 12.3.  
11.6. Zarz ąd odpowiada za bie żące sprawy EBC.  
11.7. Ka żdy wakat w Zarz ądzie jest obsadzany w drodze mianowania nowego cz łonka zgodnie 
z artyku łem 11.2.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/235
Artyku ł 12  
Obowi ązki organów decyzyjnych  
12.1. Rada Prezesów uchwala wytyczne i podejmuje decyzje niezb ędne do zapewnienia 
wykonania zadań powierzonych ESBC na podstawie Traktatów i niniejszego Statutu. Rada 
Prezesów ustala polityk ę pieni ężną Unii, w łącznie z odpowiednimi decyzjami w sprawach 
po średnich celów pieni ężnych, podstawowych stóp procentowych i wielko ści rezerw w ESBC oraz 
okreś la wytyczne konieczne do ich realizacji.  
Zarz ąd realizuje polityk ę pieni ężną zgodnie z wytycznymi i postanowieniami Rady Prezesów. W tych 
ramach Zarz ąd udziela niezb ędnych instrukcji krajowym bankom centralnym. Ponadto, Zarz ąd mo że 
uzyska ć w drodze delegacji pewne uprawnienia, o ile Rada Prezesów tak zadecyduje.  
W zakresie uznanym za mo żliwy i odpowiedni oraz bez uszczerbku dla postanowie ń niniejszego 
artyku łu EBC ma prawo zwraca ć się do krajowych banków centralnych w celu przeprowadzenia 
operacji stanowi ących cz ęść zada ń ESBC. 
12.2. Zarz ąd jest odpowiedzialny za przygotowanie posiedze ń Rady Prezesów.  
12.3. Rada Prezesów przyjmuje regulamin wewn ętrzny, który okre śla wewn ętrzn ą organizacj ę 
EBC i jego organów decyzyjnych.  
12.4. Rada Prezesów wykonuje funkcje doradcze okre ślone w artykule 4.  
12.5. Rada Prezesów podejmuje decyzje okreś lone w artykule 6.  
Artyku ł 13  
Prezes EBC  
13.1. Prezes lub, w razie jego nieobecno ści, wiceprezes przewodniczy Radzie Prezesów 
i Zarz ądowi EBC. 
13.2. Z zastrze żeniem artyku łu 38 prezes EBC lub osoba przez niego wyznaczona reprezentuje 
EBC na zewn ątrz. 
Artyku ł 14  
Krajowe banki centralne  
14.1. Zgodnie z artyku łem 131 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ka żde Pa ństwo 
Cz łonkowskie zapewnia zgodno ść swojego ustawodawstwa, w tym statutu krajowego banku 
centralnego, z Traktatami i niniejszym Statutem.  
14.2. Statuty krajowych banków centralnych przewiduj ą w szczególno ści, że kadencja prezesa 
krajowego banku centralnego nie b ędzie krótsza ni ż pi ęć lat.PL C 83/236 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Prezes mo że zosta ć zwolniony z urz ędu wy łącznie wówczas, gdy nie spe łnia ju ż warunków 
koniecznych do wykonywania swych funkcji lub dopu ścił si ę powa żnego uchybienia. Decyzja 
w tej sprawie mo że być zaskar żona do Trybuna łu Sprawiedliwo ści przez prezesa, którego dotyczy, 
lub Rad ę Prezesów z powodu naruszenia Traktatów lub jakiejkolwiek regu ły prawnej dotycz ącej ich 
stosowania. Skargi takie powinny by ć wniesione w terminie dwóch miesi ęcy, stosownie do 
przypadku, od daty publikacji decyzji lub jej notyfikowania skar żącemu lub, w razie ich braku, od 
daty powzi ęcia przez niego wiadomo ści o tej decyzji.  
14.3. Krajowe banki centralne s ą integraln ą cz ęścią ESBC i dzia łaj ą zgodnie z wytycznymi 
i instrukcjami EBC. Rada Prezesów podejmuje kroki niezb ędne w celu zapewnienia poszanowania 
wytycznych i instrukcji EBC oraz wymaga, aby dostarczano jej wszelkich niezb ędnych informacji.  
14.4. Krajowe banki centralne mog ą wykonywa ć inne funkcje ni ż okreś lone niniejszym Statutem, 
chyba że Rada Prezesów, stanowi ąc wi ększo ścią dwóch trzecich oddanych głosów, uzna, że s ą one 
sprzeczne z celami i zadaniami ESBC. Funkcje te krajowe banki centralne wykonuj ą na w łasn ą 
odpowiedzialno ść i nie uwa ża si ę ich za cz ęść funkcji ESBC.  
Artyku ł 15  
Obowi ązek sk ładania sprawozda ń 
15.1. Co najmniej raz na kwarta ł EBC opracowuje i publikuje sprawozdania z dzia łalno ści ESBC.  
15.2. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe ESBC jest publikowane co tydzie ń. 
15.3. Zgodnie z artyku łem 284 ustęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej EBC kieruje 
raport roczny z dzia łalnoś ci ESBC i w sprawie polityki pieni ężnej za rok ubieg ły i rok bie żący do 
Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, jak równie ż do Rady Europejskiej.  
15.4. Raporty i sprawozdania okre ślone w niniejszym artykule udost ępnia si ę zainteresowanym 
stronom bezp łatnie.  
Artyku ł 16  
Banknoty  
Zgodnie z artyku łem 128 ustęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Rada Prezesów ma 
wy łączne prawo do upowa żnienia do emisji banknotów euro w Unii. Banknoty takie mog ą emitowa ć 
EBC i krajowe banki centralne. Banknoty emitowane przez EBC i krajowe banki centralne s ą jedynym 
legalnym środkiem p łatniczym w Unii.  
EBC respektuje, w miar ę mo żliwo ści, istniej ące praktyki zwi ązane z emisj ą i projektowaniem 
banknotów.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/237
ROZDZIA Ł IV 
FUNKCJE MONETARNE I OPERACJE WYKONYWANE PRZEZ ESBC  
Artyku ł 17  
Rachunki bankowe w EBC i krajowych bankach centralnych  
W celu przeprowadzania swoich operacji, EBC i krajowe banki centralne mog ą otwiera ć rachunki 
bankowe instytucjom kredytowym, organom publicznym i innym uczestnikom rynku oraz 
akceptowa ć aktywa, w tym zdematerializowane papiery warto ściowe, na rachunku bie żącym jako 
zabezpieczenie.  
Artyku ł 18  
Operacje otwartego rynku i operacje kredytowe  
18.1. Aby osi ągn ąć cele ESBC i wykonywa ć swe zadania EBC i krajowe banki centralne mog ą: 
— dokonywa ć operacji na rynkach finansowych w formie kupna i sprzeda ży bezwarunkowej (na 
rynku kasowym i terminowym), albo z zastrze żeniem prawa odkupu, oraz udzielaj ąc i zaci ągaj ąc 
po życzki wyra żone w wierzytelno ściach i papierach zbywalnych w euro lub innych walutach, jak 
równie ż w odniesieniu do metali szlachetnych,  
— dokonywa ć w łaściwie zabezpieczonych operacji kredytowych z instytucjami kredytowymi oraz 
innymi uczestnikami rynku.  
18.2. EBC okre śla ogólne zasady dokonywania przez niego lub przez krajowe banki centralne 
operacji otwartego rynku i operacji kredytowych, w tym og łaszania warunków, na jakich s ą one 
gotowe dokonywa ć powy ższe operacje.  
Artyku ł 19  
Rezerwy obowi ązkowe  
19.1. Z zastrze żeniem artyku łu 2, realizuj ąc cele polityki pieni ężnej, EBC ma prawo żąda ć od 
instytucji kredytowych ustanowionych w Pa ństwach Cz łonkowskich utrzymywania obowi ązkowych 
rezerw na rachunkach EBC i krajowych banków centralnych. Zasady dotycz ące obliczania 
i okreś lania wymaganych rezerw obowi ązkowych mog ą być ustalane przez Radę Prezesów. 
W przypadkach niestosowania si ę do powy ższych wymaga ń EBC jest uprawniony pobiera ć odsetki 
karne oraz nak łada ć inne sankcje o porównywalnym skutku.  
19.2. W celu stosowania niniejszego artyku łu Rada, zgodnie z procedur ą przewidzian ą w artykule 
41, ustala podstaw ę dla rezerw obowi ązkowych oraz dopuszczalne maksymalne proporcje pomi ędzy 
tymi rezerwami a ich podstawami, a tak że stosowne sankcje w razie nieprzestrzegania tych zasad.PL C 83/238 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 20  
Inne narz ędzia kontroli pieni ężnej 
Rada Prezesów mo że, wi ększo ścią dwóch trzecich oddanych g łosów, zadecydowa ć o zastosowaniu 
innych operacyjnych metod kontroli pieni ężnej, jakie uzna za stosowne, z uwzgl ędnieniem artyku łu 
2. 
Rada, zgodnie z procedur ą przewidzian ą w artykule 41, okre śla zakres powy ższych metod, je żeli 
nak ładaj ą one zobowi ązania na osoby trzecie.  
Artyku ł 21  
Operacje z podmiotami publicznymi  
21.1. Zgodnie z artyku łem 123 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zakazane jest 
udzielanie przez EBC lub krajowe banki centralne po życzek na pokrycie deficytu lub 
jakichkolwiek innych kredytów instytucjom, organom lub jednostkom organizacyjnym Unii, 
rz ądom centralnym, w ładzom regionalnym, lokalnym lub innym w ładzom publicznym, innym 
instytucjom lub przedsi ębiorstwom publicznym Pa ństw Cz łonkowskich, jak równie ż nabywanie 
bezpo średnio od nich przez EBC lub krajowe banki centralne ich papierów d łużnych.  
21.2. EBC i krajowe banki centralne mog ą dzia łać jako agenci skarbowi na rzecz jednostek 
wymienionych w artykule 21.1.  
21.3. Postanowienia niniejszego artyku łu nie maj ą zastosowania do publicznych instytucji 
kredytowych, które, w ramach utrzymywania rezerw przez banki centralne, korzystaj ą ze strony 
krajowych banków centralnych i EBC z takiego samego traktowania jak prywatne instytucje 
kredytowe.  
Artyku ł 22  
Systemy rozlicze ń i p łatno ści 
EBC i krajowe banki centralne mog ą stwarza ć udogodnienia, a EBC mo że uchwala ć rozporz ądzenia, 
w celu zapewnienia skuteczno ści i rzetelno ści systemów rozlicze ń i p łatno ści w ramach Unii 
i z innymi krajami.  
Artyku ł 23  
Operacje zewn ętrzne  
EBC i krajowe banki centralne mog ą: 
— ustanawia ć stosunki z bankami centralnymi i instytucjami finansowymi innych krajów oraz, 
w miar ę potrzeby, z organizacjami mi ędzynarodowymi,  
— nabywa ć i zbywa ć, na rynku kasowym i terminowym, wszystkie rodzaje aktywów walutowych 
i metale szlachetne; termin „aktywa walutowe” oznacza papiery warto ściowe i wszystkie inne 
aktywa wyra żone w walucie dowolnego pa ństwa lub w jednostkach rachunkowych, bez wzgl ędu 
na form ę, w jakiej s ą przechowywane,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/239
— utrzymywa ć i zarz ądza ć aktywami okre ślonymi w niniejszym artykule,  
— przeprowadza ć wszystkie typy operacji bankowych z pań stwami trzecimi i organizacjami 
mi ędzynarodowymi, w tym operacje udzielania i zacią gania po życzek.  
Artyku ł 24  
Inne operacje  
Poza operacjami wynikaj ącymi z ich zada ń EBC i krajowe banki centralne mog ą wykonywa ć inne 
operacje dla celów swojej infrastruktury administracyjnej lub na rzecz swojego personelu.  
ROZDZIA Ł V 
NADZÓR OSTRO ŻNO ŚCIOWY 
Artyku ł 25  
Nadzór ostro żno ściowy  
25.1. EBC jest uprawniony do wyra żania opinii i udzielania konsultacji Radzie, Komisji 
i w łaściwym organom Pa ństw Cz łonkowskich w sprawie zakresu i stosowania ustawodawstwa 
Unii odnosz ącego si ę do nadzoru ostro żno ściowego nad instytucjami kredytowymi i do 
stabilno ści systemu finansowego.  
25.2. Zgodnie z ka żdym rozporz ądzeniem Rady przyj ętym na podstawie artyku łu 127 ust ęp 6 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, EBC mo że wykonywa ć specyficzne zadania, zwi ązane 
z polityk ą nadzoru ostro żno ściowego instytucji kredytowych i innych instytucji finansowych, 
z wy łączeniem przedsi ębiorstw ubezpieczeniowych.  
ROZDZIA Ł VI 
PRZEPISY FINANSOWE ESBC  
Artyku ł 26  
Sprawozdania finansowe  
26.1. Rok obrachunkowy EBC i krajowych banków centralnych rozpoczyna si ę pierwszego dnia 
stycznia i ko ńczy ostatniego dnia grudnia.  
26.2. Roczne sprawozdania finansowe EBC sporz ądza Zarz ąd zgodnie z zasadami okre ślonymi 
przez Rad ę Prezesów. Sprawozdania zatwierdza Rada Prezesów, a nast ępnie są one publikowane.  
26.3. Dla potrzeb analizy i zarz ądzania Zarz ąd sporz ądza bilans skonsolidowany ESBC, 
zawieraj ący aktywa i pasywa krajowych banków centralnych wchodz ących w sk ład ESBC.PL C 83/240 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
26.4. W celu stosowania niniejszego artyku łu Rada Prezesów przyjmuje zasady konieczne do 
normalizacji procedur rachunkowych i sprawozdawczych dotycz ących operacji krajowych banków 
centralnych.  
Artyku ł 27  
Badanie sprawozda ń finansowych  
27.1. Sprawozdania finansowe EBC i krajowych banków centralnych s ą badane przez 
niezale żnych rewidentów z zewn ątrz wyznaczonych na zalecenie Rady Prezesów i zatwierdzonych 
przez Rad ę. Rewidenci ksi ęgowi maj ą wszelkie pe łnomocnictwa do badania wszystkich ksi ąg 
i rachunków EBC i krajowych banków centralnych oraz do otrzymywania wszystkich informacji 
na temat ich operacji.  
27.2. Postanowienia artyku łu 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stosuj ą si ę tylko 
do badania skuteczno ści zarz ądzania EBC. 
Artyku ł 28  
Kapita ł EBC  
28.1. Kapita ł EBC wynosi 5 miliardów euro. Kapita ł ten mo że zosta ć podwy ższony o kwot ę 
okreś lon ą przez Rad ę Prezesów, stanowi ącą wi ększo ścią kwalifikowan ą przewidzian ą w artykule 
10.3, w granicach i na warunkach ustanowionych przez Rad ę, zgodnie z procedur ą przewidzian ą 
w artykule 41.  
28.2. Krajowe banki centralne s ą wy łącznymi subskrybentami i posiadaczami kapita łu EBC. 
Kapita ł jest subskrybowany zgodnie z kluczem okre ślonym w artykule 29.  
28.3. Rada Prezesów, stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą przewidzian ą w artykule 10.3, okre śla 
wymagan ą wysoko ść i sposoby objęcia kapita łu. 
28.4. Z zastrze żeniem artyku łu 28.5 udzia ły krajowych banków centralnych w subskrybowanym 
kapitale EBC nie mog ą być zbywane, zastawiane ani zajmowane.  
28.5. Je żeli klucz okre ślony w artykule 29 ulega zmianie, krajowe banki centralne przekazuj ą 
sobie udziały kapita łowe w taki sposób, aby podział tych udzia łów odpowiada ł nowemu kluczowi. 
Rada Prezesów okre śla terminy i warunki tych transferów.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/241
Artyku ł 29  
Klucz subskrypcji kapita łu 
29.1. Klucz subskrypcji kapita łu EBC, okreś lony po raz pierwszy w 1998 roku, gdy ustanowiono 
ESBC, ustala si ę poprzez przypisanie ka żdemu krajowemu bankowi centralnemu wagi w tym kluczu, 
która jest równa sumie:  
— 50 % udzia łu danego Pa ństwa Cz łonkowskiego w ludno ści Unii w przedostatnim roku 
poprzedzaj ącym ustanowienie ESBC,  
— 50 % udzia łu danego Pa ństwa Cz łonkowskiego w produkcie wewn ętrznym brutto Unii w cenach 
rynkowych, stwierdzonego w trakcie pi ęciu lat poprzedzaj ących przedostatni rok przed 
ustanowieniem ESBC.  
Warto ści procentowe zaokrągla si ę w gór ę lub w dó ł do najbli ższej wielokrotno ści 0,0001 %.  
29.2 Dane statystyczne konieczne do stosowania niniejszego artyku łu s ą sporz ądzane przez 
Komisj ę zgodnie z zasadami przyj ętymi przez Rad ę stosownie do procedury przewidzianej 
w artykule 41.  
29.3. Wa żenia przyznane krajowym bankom centralnym s ą dostosowywane co pi ęć lat po 
ustanowieniu ESBC, analogicznie do przepisów artyku łu 29.1. Dostosowany klucz wywiera skutek 
pierwszego dnia nast ępnego roku.  
29.4. Rada Prezesów podejmie wszelkie inne środki konieczne do zastosowania niniejszego 
artyku łu. 
Artyku ł 30  
Przekazanie rezerw walutowych do EBC  
30.1. Bez uszczerbku dla artyku łu 28, EBC jest wyposa żony przez krajowe banki centralne 
w rezerwowe aktywa walutowe inne ni ż waluty Pa ństw Cz łonkowskich, euro, pozycje rezerwowe 
w MFW i specjalne prawa ci ągnienia (SDR), do kwoty stanowi ącej równowarto ść 50 miliardów euro. 
Rada Prezesów decyduje o proporcjach wymaganych przez EBC po jego ustanowieniu i o kwotach, 
które b ęd ą wymagane w póź niejszych terminach. EBC ma pe łne prawo do utrzymywania 
i zarz ądzania rezerwami walutowymi, które zosta ły mu przekazane, i uż ywania ich dla celów 
ustalonych w niniejszym Statucie.  
30.2. Wk ład ka żdego krajowego banku centralnego jest ustalony proporcjonalnie do jego udzia łu 
w subskrybowanym kapitale EBC.  
30.3. Ka żdy krajowy bank centralny uzyskuje od EBC wierzytelno ść stanowi ącą równowarto ść 
jego wk ładu. Rada Prezesów okre śla denominacj ę i oprocentowanie tych wierzytelno ści. 
30.4. Dodatkowe aktywa rezerwowe mog ą być wymagane przez EBC, zgodnie z artyku łem 30.2, 
ponad limit okre ślony w artykule 30.1, w granicach i na warunkach okre ślonych przez Rad ę zgodnie 
z procedur ą okreś lon ą w artykule 41.PL C 83/242 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
30.5. EBC mo że utrzymywa ć i zarz ądza ć pozycjami rezerwowymi w MFW i specjalnymi prawami 
ciągnienia oraz akceptowa ć łączenie tych aktywów.  
30.6. Rada Prezesów podejmuje wszystkie inne środki niezb ędne do stosowania niniejszego 
artyku łu. 
Artyku ł 31  
Rezerwy walutowe utrzymywane przez krajowe banki centralne  
31.1. Krajowe banki centralne s ą upowa żnione do dokonywania operacji zwi ązanych 
z wype łnianiem ich zobowi ązań w stosunku do organizacji mi ędzynarodowych zgodnie 
z artyku łem 23.  
31.2. Wszelkie inne operacje zwi ązane z rezerwami walutowymi, które pozostaj ą w krajowych 
bankach centralnych po transferach okre ślonych w artykule 30 oraz transakcje dokonywane przez 
Pa ństwa Cz łonkowskie ich walutowymi kapita łami obrotowymi, powy żej pewnej granicy ustalonej 
w ramach artyku łu 31.3, podlegaj ą zatwierdzeniu przez EBC w celu zagwarantowania spójno ści 
z polityk ą kursów walutowych i polityk ą pieni ężną Unii.  
31.3. Rada Prezesów okre śla wytyczne w celu u łatwienia powy ższych operacji. 
Artyku ł 32  
Podzia ł dochodów pieni ężnych krajowych banków centralnych  
32.1. Dochód osią gany przez krajowe banki centralne w wyniku realizowania zada ń polityki 
pieni ężnej ESBC, nazywany dalej „dochodem pieni ężnym”, jest rozdzielany pod koniec ka żdego 
roku obrachunkowego zgodnie z postanowieniami niniejszego artyku łu. 
32.2. Wysoko ść dochodu pieni ężnego ka żdego krajowego banku centralnego równa jest jego 
rocznemu dochodowi uzyskanemu z jego aktywów zestawionych z warto ścią pieni ądza w obiegu 
i zobowi ązań wynikaj ących z depozytów instytucji kredytowych. Powyż sze aktywa s ą asygnowane 
przez krajowe banki centralne zgodnie z wytycznymi przyj ętymi przez Radę Prezesów.  
32.3. Je żeli, po wprowadzeniu euro, struktury bilansów krajowych banków centralnych, w ocenie 
Rady Prezesów, nie pozwalaj ą na zastosowanie artyku łu 32.2, Rada Prezesów, stanowi ąc 
kwalifikowan ą wi ększo ścią, mo że zdecydowa ć, że w drodze odst ępstwa od artyku łu 32.2 dochód 
pieni ężny b ędzie obliczany wed ług innej metody, przez okres nie d łu ższy ni ż pi ęć lat.  
32.4. Kwota dochodu pieni ężnego ka żdego krajowego banku centralnego jest zmniejszana 
o wszelkie odsetki zap łacone przez ten bank centralny od zobowi ązań wynikaj ących z depozytów 
ustanowionych przez instytucje kredytowe zgodnie z artyku łem 19.  
Rada Prezesów mo że zdecydowa ć o wyrównaniu krajowym bankom centralnym kosztów 
zwi ązanych z emisj ą banknotów lub, w wyj ątkowych okoliczno ściach, o wyrównaniu konkretnych 
strat spowodowanych operacjami polityki pieni ężnej realizowanej dla ESBC. Wyrównanie 
dokonywane jest w formie uznanej za odpowiedni ą przez Rad ę Prezesów; powy ższe sumy mog ą 
być potr ącone z dochodu pieni ężnego krajowych banków centralnych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/243
32.5. Suma dochodu pieni ężnego krajowych banków centralnych zostaje rozdzielona pomi ędzy 
krajowe banki centralne proporcjonalnie do ich wpłaconych udzia łów w kapitale EBC, 
z zastrzeż eniem wszelkich decyzji podj ętych przez Rad ę Prezesów zgodnie z artyku łem 33.2. 
32.6. Rozliczenie i rozrachunek sald wynikaj ących z podzia łu dochodu pieni ężnego przeprowadza 
EBC zgodnie z wytycznymi ustanowionymi przez Rad ę Prezesów.  
32.7. Rada Prezesów podejmie wszelkie inne środki konieczne do zastosowania niniejszego 
artyku łu. 
Artyku ł 33  
Podzia ł zysków netto i strat EBC  
33.1. Zysk netto EBC jest przekazywany w nast ępuj ącym porzą dku: 
a) suma okre ślona przez Rad ę Prezesów, która nie mo że przekroczy ć 20 % zysku netto, jest 
przekazywana do ogólnego funduszu rezerwowego ograniczonego do 100 % kapita łu; 
b) pozosta ły zysk netto zostaje podzielony mi ędzy akcjonariuszy EBC proporcjonalnie do ich 
wp łaconych udzia łów. 
33.2. W przypadku strat poniesionych przez EBC deficyt mo że być potr ącony z ogólnego 
funduszu rezerwowego EBC i, je żeli b ędzie to konieczne, po podj ęciu decyzji przez Rad ę 
Prezesów, z dochodów pieni ężnych odpowiedniego finansowego roku obrachunkowego 
proporcjonalnie i do wysokoś ci sum podzielonych pomi ędzy krajowe banki centralne zgodnie 
z artyku łem 32.5.  
ROZDZIA Ł VII  
POSTANOWIENIA OGÓLNE 
Artyku ł 34  
Akty prawne  
34.1. Zgodnie z artyku łem 132 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, EBC:  
— uchwala rozporz ądzenia w zakresie koniecznym do wykonania zada ń okreś lonych w artykule 3.1 
pierwsze tiret, w artyku łach 19.1, 22 i 25.2 jak równie ż w przypadkach przewidzianych w aktach 
Rady, o których mowa w artykule 41,  
— podejmuje decyzje niezb ędne do wykonania zada ń powierzonych ESBC na podstawie Traktatów 
i Statutu ESBC i EBC,  
— wydaje zalecenia i opinie.  
34.2. EBC mo że zadecydowa ć o opublikowaniu swych decyzji, zalece ń i opinii.PL C 83/244 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
34.3. W granicach i na warunkach uchwalonych przez Radę zgodnie z procedur ą przewidzian ą 
w artykule 41, EBC jest upowa żniony, w przypadku nieposzanowania jego rozporz ądze ń i decyzji, 
do nak ładania na przedsi ębiorstwa grzywien i okresowych kar pieni ężnych. 
Artyku ł 35  
Kontrola są dowa i zwi ązane z ni ą kwestie  
35.1. Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej mo że kontrolowa ć dzia łania i zaniechania EBC 
bądź interpretowa ć je w sprawach i na warunkach okre ślonych Traktatami. EBC mo że wszczyna ć 
post ępowanie w sprawach i na warunkach okre ślonych Traktatami.  
35.2. Spory pomi ędzy EBC a jego wierzycielami, d łu żnikami lub innymi stronami rozstrzygaj ą 
właściwe są dy krajowe, chyba że w łaściwo ść ta zostanie przyznana Trybuna łowi Sprawiedliwo ści 
Unii Europejskiej.  
35.3. EBC podlega systemowi odpowiedzialno ści przewidzianemu w artykule 340 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Odpowiedzialno ść krajowych banków centralnych jest 
okreś lona stosownie do ich krajowych systemów prawnych.  
35.4. Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania na mocy klauzuli 
arbitra żowej umieszczonej w umowie prawa publicznego lub prywatnego, zawartej przez EBC lub 
w jego imieniu.  
35.5. Decyzja EBC o wszcz ęciu postę powania przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej podejmowana jest przez Rad ę Prezesów.  
35.6. Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze 
zwi ązanym z wype łnianiem przez krajowe banki centralne zobowi ązań okreś lonych w Traktatach 
i niniejszym Statucie. Je żeli EBC uznaje, że krajowy bank centralny uchybi ł jednemu z zobowi ązań, 
które na nim ci ążą na mocy Traktatów i niniejszego Statutu, wydaje on uzasadnion ą opini ę w tym 
przedmiocie, po uprzednim umo żliwieniu temu bankowi przedstawienia swych uwag. Je śli dany 
krajowy bank centralny nie zastosuje si ę do opinii w terminie okre ślonym przez EBC, ten ostatni 
mo że wnieść spraw ę do Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
Artyku ł 36  
Personel  
36.1. Rada Prezesów na wniosek Zarzą du ustanawia warunki zatrudnienia personelu EBC.  
36.2. Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do orzekania w ka żdym sporze 
mi ędzy EBC i jego pracownikami, w granicach i na warunkach okre ślonych w warunkach 
zatrudnienia.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/245
Artyku ł 37  (dawny artyku ł 38)  
Tajemnica s łużbowa  
37.1. Cz łonkowie organów decyzyjnych i personelu EBC oraz krajowych banków centralnych s ą 
obowi ązani, nawet po zako ńczeniu pe łnienia swoich obowi ązków do nieudzielania informacji 
obj ętych tajemnic ą s łużbow ą. 
37.2. Osoby maj ące dost ęp do danych podlegaj ących prawodawstwu Unii nak ładaj ącemu 
obowi ązek zachowania tajemnicy podlegaj ą temu prawu.  
Artyku ł 38  (dawny artyku ł 39)  
Sygnatariusze  
Prawne zobowi ązania EBC w stosunku do osób trzecich s ą podejmowane przez prezesa EBC lub 
przez dwóch cz łonków Zarz ądu, lub na podstawie podpisów dwóch cz łonków personelu EBC, 
którzy zostali nale życie upowa żnieni przez prezesa do sk ładania podpisów w imieniu EBC.  
Artyku ł 39  (dawny artyku ł 40)  
Przywileje i immunitety  
EBC korzysta na terenie Pa ństw Cz łonkowskich z wszelkich przywilejów i immunitetów jakie s ą 
niezb ędnie do wykonywania swoich zada ń, na warunkach ustanowionych w Protokole w sprawie 
przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.  
ROZDZIA Ł VIII  
ZMIANA STATUTU I PRAWODAWSTWO UZUPE ŁNIAJĄ CE 
Artyku ł 40  (dawny artyku ł 41)  
Uproszczona procedura zmian  
40.1. Zgodnie z artyku łem 129 ustę p 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, artyku ły 
5.1, 5.2, 5.3, 17, 18, 19.1, 22, 23, 24, 26, 32.2, 32.3, 32.4, 32.6, 33.1 litera a) i 36 niniejszego 
Statutu mog ą zosta ć zmienione przez Parlament Europejski i Rad ę, stanowi ące zgodnie ze zwyk łą 
procedur ą ustawodawcz ą na zalecenie EBC i po zasi ęgni ęciu opinii Komisji albo na wniosek Komisji 
i po zasięgni ęciu opinii EBC.  
40.2. Artyku ł 10.2 mo że zostać zmieniony na mocy decyzji Rady Europejskiej stanowi ącej 
jednomy ślnie na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Parlamentem 
Europejskim i Komisj ą albo na zalecenie Komisji po konsultacji z Parlamentem Europejskim 
i Europejskim Bankiem Centralnym. Zmiany te wchodz ą w ż ycie dopiero po ich zatwierdzeniu 
przez Pa ństwa Cz łonkowskie zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.PL C 83/246 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
40.3. Zalecenie wydane przez EBC zgodnie z niniejszym artyku łem wymaga jednomy ślnej decyzji 
Rady Prezesów.  
Artyku ł 41  (dawny artyku ł 42) 
Prawodawstwo uzupe łniaj ące 
Zgodnie z artyku łem 129 ustęp 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Rada na wniosek 
Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz EBC albo na zalecenie EBC i po konsultacji 
z Parlamentem Europejskim oraz Komisj ą, uchwala przepisy, o których mowa w artyku łach 4, 5.4, 
19.2, 20, 28.1, 29.2, 30.4 i 34.3 niniejszego Statutu.  
ROZDZIA Ł IX 
POSTANOWIENIA PRZEJ ŚCIOWE ORAZ INNE POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE ESBC  
Artyku ł 42  (dawny artyku ł 43) 
Postanowienia ogólne  
42.1. Derogacja okre ślona w artykule 139 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
powoduje, że nast ępuj ące artyku ły niniejszego Statutu nie przyznaj ą żadnych praw ani nie 
nak ładaj ą żadnych zobowi ąza ń na dane Pa ństwa Cz łonkowskie: 3, 6, 9.2, 12.1, 14.3, 16, 18, 19, 
20, 22, 23, 26.2, 27, 30, 31, 32, 33, 34 i 49.  
42.2. Banki centralne Pa ństw Cz łonkowskich obj ętych derogacj ą, okre ślon ą w artykule 139 
wspomnianego Traktatu, zachowuj ą swoje uprawnienia w zakresie polityki pieni ężnej zgodnie 
z prawem krajowym.  
42.3. Zgodnie z artyku łem 139 wspomnianego Traktatu okre ślenie „Pa ństwa Cz łonkowskie” 
rozumie si ę jako „Pa ństwa Cz łonkowskie, których walut ą jest euro” w nast ępuj ących artyku łach 
niniejszego Statutu: 3, 11.2 i 19.  
42.4 Okre ślenie „krajowe banki centralne” nale ży rozumie ć jako „banki centralne Pa ństw 
Cz łonkowskich, których walut ą jest euro” w nast ępuj ących artyku łach niniejszego Statutu: 9.2, 
10.2, 10.3, 12.1, 16, 17, 18, 22, 23, 27, 30, 31, 32, 33.2 i 49.  
42.5. W artyku łach 10.3 i 33.1 przez „akcjonariuszy” nale ży rozumie ć „banki centralne Pa ństw 
Cz łonkowskich, których walut ą jest euro”.  
42.6. W artyku łach 10.3 i 30.2 przez „kapita ł subskrybowany” nale ży rozumie ć „kapita ł EBC 
subskrybowany przez banki centralne Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro”.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/247
Artyku ł 43  (dawny artyku ł 44)  
Zadania przej ściowe EBC  
EBC przejmie dawne zadania Europejskiego Instytutu Walutowego, o których mowa w artykule 141 
ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które, z powodu obj ęcia derogacj ą jednego lub 
wi ęcej Pa ństw Cz łonkowskich, musz ą by ć nadal realizowane po wprowadzeniu euro.  
EBC pe łni funkcj ę doradcz ą w przygotowaniach do zniesienia derogacji okre ślonych artyku łem 140 
wspomnianego Traktatu.  
Artyku ł 44  (dawny artyku ł 45)  
Rada Ogólna EBC  
44.1. Z zastrze żeniem postanowień artyku łu 129 ust ęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, Rada Ogólna jest ustanowiona jako trzeci organ decyzyjny EBC.  
44.2. Rada Ogólna sk łada si ę z prezesa i wiceprezesa EBC oraz prezesów krajowych banków 
centralnych. Pozostali cz łonkowie Zarz ądu mog ą uczestniczy ć w posiedzeniach Rady Ogólnej, ale 
bez prawa do g łosowania. 
44.3. Obowi ązki Rady Ogólnej wymieniono w sposób wyczerpuj ący w artykule 46 niniejszego 
Statutu.  
Artyku ł 45  (dawny artyku ł 46)  
Regulamin wewn ętrzny Rady Ogólnej  
45.1. Radzie Ogólnej EBC przewodniczy prezes lub, w razie jego nieobecno ści, wiceprezes EBC.  
45.2. Przewodnicz ący Rady i cz łonek Komisji mog ą uczestniczy ć w posiedzeniach Rady Ogólnej, 
ale bez prawa g łosowania.  
45.3. Prezes EBC przygotowuje posiedzenia Rady Ogólnej.  
45.4. W drodze odst ępstwa od artyku łu 12.3, Rada Ogólna uchwala swój regulamin wewn ętrzny.  
45.5. Sekretariat Rady Ogólnej jest zapewniony przez EBC.  
Artyku ł 46  (dawny artyku ł 47)  
Obowi ązki Rady Ogólnej  
46.1. Rada Ogólna: 
— wykonuje zadania wymienione w artykule 43,  
— wspó łdzia ła w wykonywaniu funkcji doradczych okre ślonych w artyku łach 4 i 25.1.PL C 83/248 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
46.2. Rada Ogólna wspiera:  
— gromadzenie informacji statystycznych okre ślonych w artykule 5,  
— dzia łalność sprawozdawcz ą EBC okre ślon ą w artykule 15,  
— ustanawianie zasad koniecznych dla zastosowania artyku łu 26, okre ślonych w artykule 26.4,  
— podejmowanie wszelkich innych środków koniecznych dla zastosowania artyku łu 29, 
okreś lonych w artykule 29.4,  
— ustanawianie warunków zatrudnienia personelu EBC przewidzianych w artykule 36.  
46.3. Rada Ogólna wspomaga wszelkie przygotowania niezb ędne do nieodwo łalnego ustalenia 
kursów walut Pań stw Cz łonkowskich obj ętych derogacj ą w odniesieniu do euro, zgodnie z artyku łem 
140 ust ęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
46.4. Rada Ogólna jest informowana przez prezesa EBC o decyzjach podj ętych przez Rad ę 
Prezesów.  
Artyku ł 47  (dawny artyku ł 48) 
Postanowienia przej ściowe dotycz ące kapita łu EBC  
Zgodnie z artyku łem 29.1 ka żdemu krajowemu bankowi centralnemu zostaje przyznana — zgodnie 
z kluczem subskrypcji — cz ęść kapita łu EBC. W drodze odst ępstwa od artyku łu 28.3, banki 
centralne Pa ństw Cz łonkowskich obj ętych derogacj ą nie wp łacaj ą swojego subskrybowanego 
kapita łu, chyba że Rada Ogólna, stanowi ąc wi ększo ścią reprezentują cą przynajmniej dwie trzecie 
subskrybowanego kapita łu EBC i przynajmniej po łow ę akcjonariuszy, podejmie decyzję, że musi 
zosta ć wp łacony minimalny procent jako wk ład w koszty operacyjne EBC.  
Artyku ł 48  (dawny artyku ł 49) 
Odroczona wp łata kapita łu, rezerw i zasobów EBC  
48.1. Bank centralny Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego derogacja zosta ła uchylona, wp łaca swój 
subskrybowany udział w kapitale EBC w takim samym stopniu jak banki centralne innych Pa ństw 
Cz łonkowskich, których walut ą jest euro i przekazuje do EBC rezerwy walutowe zgodnie z artyku łem 
30.1. Przekazywana kwota jest okre ślona poprzez pomno żenie okre ślonych w euro zgodnie 
z obowi ązuj ącymi kursami walut warto ści rezerw walutowych, które zosta ły ju ż przekazane do 
EBC zgodnie z artyku łem 30.1, przez stosunek pomi ędzy liczb ą udzia łów subskrybowanych przez 
dany krajowy bank centralny a liczb ą udzia łów uprzednio wp łaconych przez inne krajowe banki 
centralne.  
48.2. Oprócz wp łaty, która jest dokonywana zgodnie z artyku łem 48.1, dany bank centralny 
uczestniczy w rezerwach EBC, zasobach równowa żnych rezerwom i kwocie, która ma zosta ć 
dodana do rezerw i zasobów odpowiadaj ących saldu rachunku zysków i strat z 31 grudnia roku 
poprzedzaj ącego uchylenie derogacji. Suma, któr ą należ y wyasygnowa ć, zostaje ustalona poprzezPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/249
pomnoż enie sumy rezerw, okre ślonej powy żej i zapisanej w zatwierdzonym bilansie EBC, przez 
stosunek liczby udzia łów subskrybowanych przez dany bank centralny a liczb ą udzia łów 
uprzednio wp łaconych przez inne banki centralne.  
48.3. Po tym jak jedno lub wi ęcej pa ństw stanie si ę Pa ństwami Cz łonkowskimi, a ich krajowe 
banki centralne stan ą si ę cz ęścią Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC), kapita ł 
subskrybowany EBC oraz ograniczenie ilo ści rezerwowych aktywów walutowych, które mogą by ć 
przekazywane EBC zostaj ą podwy ższone automatycznie. Wzrost ustala si ę poprzez pomnoż enie 
odpowiednich warto ści obowi ązuj ących w danym czasie przez stosunek, w ramach rozszerzonego 
klucza kapita łowego, pomi ędzy wa żeniem przyst ępuj ących krajowych banków centralnych 
a wa żeniem krajowych banków centralnych ju ż b ęd ących cz łonkami ESBC. Wa żenie ka żdego 
z krajowych banków centralnych w kluczu kapita łowym oblicza si ę przez analogi ę z artyku łem 
29.1 oraz zgodnie z artyku łem 29.2. Okresy referencyjne, które maj ą być stosowane do celów 
danych statystycznych s ą identyczne z zastosowanymi do celów ostatniego dostosowywania 
wa żenia dokonywanego co pi ęć lat, zgodnie z artyku łem 29.3.  
Artyku ł 49  (dawny artyku ł 52)  
Wymiana banknotów w walucie Pa ństw Czł onkowskich  
Po nieodwo łalnym ustaleniu kursów walut, zgodnie z artyku łem 140 ustę p 3 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Rada Prezesów podejmie konieczne środki w celu 
zapewnienia, że banknoty w walutach o nieodwo łalnie ustalonym kursie walut s ą wymieniane 
przez krajowe banki centralne wed ług warto ści nominalnej.  
Artyku ł 50  (dawny artyku ł 53)  
Stosowanie środków przej ściowych  
Artyku ły 42–47 są stosowane je śli i tak długo jak istniej ą Pa ństwa Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą.PL C 83/250 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 5)  
W SPRAWIE STATUTU EUROPEJSKIEGO BANKU 
INWESTYCYJNEGO  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC okreś lić Statut Europejskiego Banku Inwestycyjnego przewidziany w artykule 308 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Niniejszym tworzy si ę Europejski Bank Inwestycyjny, ustanowiony artyku łem 308 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwany dalej „Bankiem”), który wykonuje swoje funkcje 
i prowadzi dzia łalność zgodnie z postanowieniami Traktatów i niniejszego Statutu.  
Artyku ł 2 
Zadanie Banku zdefiniowano w artykule 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Artyku ł 3 
Zgodnie z artyku łem 308 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej cz łonkami Banku s ą Pa ństwa 
Cz łonkowskie.  
Artyku ł 4 
1. Kapita ł Banku wynosi 232 392 989 000 EUR subskrybowany przez Pa ństwa Cz łonkowskie 
nast ępuj ąco: 
Niemcy  37 578 019 000  
Francja  37 578 019 000  
W łochy  37 578 019 000  
Zjednoczone Królestwo  37 578 019 000  
Hiszpania  22 546 811 500  
Belgia 10 416 365 500  
Niderlandy  10 416 365 500  
Szwecja  6 910 226 000  
Dania 5 274 105 000  
Austria  5 170 732 500  
Polska 4 810 160 500  
Finlandia  2 970 783 000PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/251
Grecja  2 825 416 500  
Portugalia  1 820 820 000  
Republika Czeska  1 774 990 500  
W ęgry 1 679 222 000  
Irlandia  1 318 525 000  
Rumunia  1 217 626 000  
Słowacja 604 206 500  
Słowenia 560 951 500  
Bułgaria 410 217 500  
Litwa  351 981 000  
Luksemburg  263 707 000  
Cypr 258 583 500  
Łotwa 214 805 000  
Estonia  165 882 000  
Malta 98 429 500 
Pa ństwa Cz łonkowskie ponosz ą odpowiedzialność  wy łącznie do wysoko ści kapita łu 
subskrybowanego, który nie zosta ł pokryty.  
2. Przyj ęcie nowego cz łonka stanowi podwy ższenie subskrybowanego kapita łu proporcjonalnie 
do wysokoś ci kapita łu wniesionego przez tego cz łonka. 
3. Rada Gubernatorów mo że jednomy ślnie zadecydowa ć o podwy ższeniu subskrybowanego 
kapita łu. 
4. Udzia ł w subskrybowanym kapitale nie mo że zosta ć przeniesiony, zastawiony ani zaj ęty. 
Artyku ł 5 
1. Kapita ł subskrybowany wpłacany jest przez Pa ństwa Cz łonkowskie średnio w wysoko ści 5 % 
kwot okre ślonych w art. 4 ust. 1.  
2. W przypadku podwy ższenia kapita łu subskrybowanego, Rada Gubernatorów jednog łośnie 
ustala procent przewidziany do zap łaty i sposób uregulowania p łatno ści. Wp łaty gotówkowe są 
dokonywane wy łącznie w euro.  
3. Rada Dyrektorów mo że żąda ć wyrównania salda kapita łu subskrybowanego w wysoko ści 
niezb ędnej dla Banku do spe łnienia jego zobowi ązań. 
Pa ństwa Cz łonkowskie dokonuj ą p łatno ści proporcjonalnie do ich udzia łów w subskrybowanym 
kapitale.PL C 83/252 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 6 
(dawny artyku ł 8) 
Bankiem kieruje i zarz ądza Rada Gubernatorów, Rada Dyrektorów i Komitet Zarz ądzaj ący. 
Artyku ł 7 
(dawny artyku ł 9) 
1. Rada Gubernatorów sk łada si ę z ministrów wyznaczonych przez Pa ństwa Cz łonkowskie.  
2. Rada Gubernatorów ustala ogólne wytyczne polityki kredytowej Banku zgodnie z celami Unii.  
Rada Gubernatorów zapewnia wykonanie tych wytycznych.  
3. Ponadto Rada Gubernatorów:  
a) podejmuje decyzje o podwy ższeniu subskrybowanego kapita łu zgodnie z artyku łem 4 ust ęp 3 
i artyku łem 5 ust ęp 2; 
b) do celów artyku łu 9 ust ęp 1 okre śla zasady maj ące zastosowanie do operacji finansowania 
podejmowanych w ramach zada ń Banku;  
c) wykonuje uprawnienia przewidziane w artyku łach 9 i 11 odno śnie mianowania i dymisjonowania 
cz łonków Rady Dyrektorów i Komitetu Zarz ądzaj ącego, jak również uprawnienia przewidziane 
w drugim akapicie artyku łu 11 ust ęp 1; 
d) decyduje o przyznaniu finansowania na dzia łania inwestycyjne prowadzone, w ca ło ści lub 
w cz ęści, poza terytorium Pa ństw Cz łonkowskich, zgodnie z artyku łem 16 ustę p 1;  
e) zatwierdza roczne sprawozdanie Rady Dyrektorów;  
f) zatwierdza roczny bilans i rachunek zysków i strat;  
g) wykonuje inne uprawnienia i funkcje powierzone na mocy niniejszego Statutu;  
h) zatwierdza regulamin wewn ętrzny Banku.  
4. W ramach Traktatów i niniejszego Statutu, Rada Gubernatorów mo że jednomy ślnie 
podejmowa ć decyzje dotycz ące wstrzymania operacji Banku oraz, w miar ę potrzeby, jego likwidacji.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/253
Artyku ł 8 
(dawny artyku ł 10)  
O ile w niniejszym Statucie nie przewidziano inaczej, decyzje Rady Gubernatorów s ą podejmowane 
wi ększo ścią g łosów jej cz łonków. Wi ększo ść ta musi by ć reprezentowana przez co najmniej 50 % 
subskrybowanego kapita łu. 
Wi ększo ść kwalifikowana wymaga oddania osiemnastu g łosów reprezentują cych 68 % kapita łu 
subskrybowanego.  
Wstrzymanie si ę od g łosu przez cz łonków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi przeszkody 
w przyj ęciu uchwa ł wymagaj ących jednomy ślno ści. 
Artyku ł 9 
(dawny artyku ł 11)  
1. Rada Dyrektorów decyduje o przyznaniu finansowania, w szczególno ści w formie kredytów 
i gwarancji oraz o zaci ągni ęciu po życzek, ustala oprocentowanie udzielanych kredytów, a tak że 
prowizje i inne op łaty. Mo że ona, na podstawie decyzji przyj ętej wi ększo ścią kwalifikowan ą, 
delegowa ć niektóre ze swoich funkcji Komitetowi Zarz ądzaj ącemu. Okre śla zasady i warunki takiej 
delegacji oraz nadzoruje jej wykonanie.  
Rada Dyrektorów nadzoruje w łaściwe zarz ądzanie Bankiem i zapewnia kierowanie Bankiem zgodnie 
z postanowieniami Traktatów i Statutu oraz ogólnymi wytycznymi Rady Gubernatorów.  
Na koniec roku bud żetowego Rada Dyrektorów sk łada sprawozdanie Radzie Gubernatorów 
i publikuje je po zatwierdzeniu.  
2. Rada Dyrektorów sk łada się z dwudziestu o śmiu dyrektorów i osiemnastu zast ępców.  
Dyrektorów mianuje Rada Gubernatorów na okres pięciu lat, jeden jest nominowany przez ka żde 
Pa ństwo Cz łonkowskie, a jeden jest nominowany przez Komisj ę. 
Zast ępcy dyrektorów są mianowani przez Rad ę Gubernatorów na okres pi ęciu lat w nast ępuj ący 
sposób: 
— dwóch zastępców wyznacza Republika Federalna Niemiec,  
— dwóch zastępców wyznacza Republika Francuska,  
— dwóch zastępców wyznacza Republika W łoska, 
— dwóch zastępców wyznacza Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej,  
— jednego zast ępc ę wyznaczaj ą za wspólnym porozumieniem Królestwo Hiszpanii i Republika 
Portugalska,PL C 83/254 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
— jednego zast ępc ę wyznaczaj ą za wspólnym porozumieniem Królestwo Belgii i Wielkie Księstwo 
Luksemburga oraz Królestwo Niderlandów,  
— dwóch zastępców wyznaczaj ą za wspólnym porozumieniem Królestwo Danii, Republika Grecka, 
Irlandia i Rumunia,  
— dwóch zastępców wyznaczaj ą za wspólnym porozumieniem Republika Esto ńska, Republika 
Litewska, Republika Austrii, Republika Finlandii i Królestwo Szwecji,  
— trzech zast ępców wyznaczaj ą za wspólnym porozumieniem Republika Bu łgarii, Republika 
Czeska, Republika Cypryjska, Republika W ęgierska, Republika Malty, Rzeczpospolita Polska, 
Republika S łowenii i Republika S łowacka, 
— jednego zast ępc ę wyznacza Komisja.  
Rada Dyrektorów dobiera sobie sze ściu ekspertów bez prawa g łosu: trzech jako cz łonków i trzech 
jako zastępców.  
Dyrektorzy i zast ępcy mog ą zosta ć mianowani ponownie.  
Regulamin wewn ętrzny ustanawia zasady uczestnictwa w posiedzeniach Rady Dyrektorów i przepisy 
maj ące zastosowanie do zast ępców i dobranych ekspertów.  
Posiedzeniami Rady Dyrektorów kieruje przewodnicz ący Komitetu Zarz ądzaj ącego lub, w przypadku 
jego nieobecno ści, jeden z wiceprzewodnicz ących, bez prawa g łosu. 
Cz łonków Rady Dyrektorów wybiera się spo śród osób o niekwestionowanej niezależ no ści 
i kompetencji. S ą oni odpowiedzialni wy łącznie przed Bankiem.  
3. Dyrektor mo że zostać zdymisjonowany przez Radę Gubernatorów wy łącznie, je żeli nie spe łnia 
już warunków niezb ędnych do wykonywania swych funkcji. Rada stanowi wi ększo ścią 
kwalifikowan ą. 
Jeżeli sprawozdanie roczne nie zostanie zatwierdzone, Rada Dyrektorów sk łada rezygnacj ę. 
4. Wakat powsta ły wskutek śmierci, rezygnacji, dymisji lub rezygnacji kolektywnej zape łnia si ę 
zgodnie z ustępem 2. Cz łonków zast ępuje si ę na okres pozostaj ący do zako ńczenia kadencji, chyba 
że wymianie podlega ca ła Rada Dyrektorów.  
5. Rada Gubernatorów ustala wynagrodzenie cz łonków Rady Dyrektorów. Rada Gubernatorów 
okreś la jakie działania s ą nie do pogodzenia z obowi ązkami dyrektora lub zast ępcy.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/255
Artyku ł 10  
(dawny artyku ł 12)  
1. Ka żdy dyrektor dysponuje jednym g łosem w Radzie Dyrektorów. Swój g łos mo że w ka żdej 
sprawie scedowa ć, zgodnie z regulaminem Banku.  
2. O ile w niniejszym Statucie nie przewidziano inaczej, decyzje Rady Dyrektorów s ą 
podejmowane co najmniej jedn ą trzeci ą g łosów cz łonków uprawnionych do głosowania, 
reprezentują cych co najmniej pi ęćdziesi ąt procent subskrybowanego kapita łu. Wi ększo ść 
kwalifikowana wymaga oddania osiemnastu g łosów „za” i sze śćdziesi ęciu o śmiu procent 
subskrybowanego kapita łu. Regulamin wewn ętrzny Banku okre śla kworum wymagane do 
wa żno ści decyzji podejmowanych przez Radę Dyrektorów.  
Artyku ł 11  
(dawny artyku ł 13)  
1. Komitet Zarz ądzaj ący składa si ę z przewodniczą cego i oś miu wiceprzewodnicz ących 
mianowanych na okres sze ściu lat przez Radę Gubernatorów na wniosek Rady Dyrektorów. Ich 
mandat jest odnawialny.  
Rada Dyrektorów mo że jednog łośnie zmieni ć liczb ę cz łonków Komitetu Zarz ądzaj ącego. 
2. Na wniosek Rady Dyrektorów, przyj ęty wi ększo ścią kwalifikowaną , Rada Gubernatorów, 
stanowi ąc równie ż wi ększo ścią kwalifikowan ą, mo że zdymisjonowa ć cz łonka Komitetu 
Zarz ądzaj ącego. 
3. Komitet Zarz ądzaj ący jest odpowiedzialny za bie żące dzia łania Banku, pod kierownictwem 
przewodnicz ącego i nadzorem Rady Dyrektorów.  
Komitet Zarz ądzaj ący opracowuje decyzje Rady Dyrektorów, zw łaszcza dotycz ące zaci ągania 
kredytów, przyznawania finansowania, w szczególno ści w formie kredytów, jak równie ż zapewnia 
ich wykonanie.  
4. Komitet Zarz ądzaj ący stanowi większo ścią, gdy wydaje opinie na temat propozycji dotycz ących 
zaci ągania poż yczek oraz przyznawania finansowania, w szczególno ści w formie kredytów 
i gwarancji.  
5. Rada Gubernatorów ustala wynagrodzenie cz łonków Komitetu Zarz ądzaj ącego i okre śla, jakie 
dzia łania s ą nie do pogodzenia z ich obowi ązkami.  
6. W sprawach s ądowych i pozas ądowych Bank reprezentuje przewodnicz ący lub, je żeli nie jest to 
mo żliwe, wiceprzewodnicz ący. 
7. Cz łonkowie personelu Banku podlegaj ą przewodnicz ącemu, przez którego s ą zatrudniani 
i zwalniani. Przy doborze personelu uwzgl ędnia si ę nie tylko osobiste umiej ętno ści i kwalifikacje 
zawodowe, ale tak że sprawiedliw ą reprezentacj ę obywateli Pa ństw Cz łonkowskich. Regulamin 
wewn ętrzny okre śla, który organ jest w łaściwy do przyjmowania przepisów maj ących 
zastosowanie do personelu.PL C 83/256 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
8. Komitet Zarz ądzaj ący i personel Banku podlega wy łącznie Bankowi i jest ca łkowicie niezale żny 
w wykonywaniu swoich obowi ązków. 
Artyku ł 12  
(dawny artyku ł 14)  
1. Komitet sk ładaj ący si ę z sze ściu cz łonków, mianowanych na podstawie ich kompetencji przez 
Rad ę Gubernatorów, sprawdza, czy dzia łania Banku są zgodne z najlepszymi praktykami 
bankowymi, i odpowiada za kontrol ę ksi ąg Banku.  
2. Komitet, o którym mowa w ust ępie 1, corocznie bada, czy operacje Banku i jego księgi s ą 
prowadzone w łaściwie. W tym celu sprawdza, czy operacje Banku zosta ły przeprowadzone zgodnie 
z formalno ściami i procedurami okre ślonymi w niniejszym Statucie i w regulaminie wewn ętrznym.  
3. Komitet, o którym mowa w ust ępie 1, potwierdza, że dane finansowe, jak równie ż wszelkie 
inne informacje finansowe zawarte w rocznych sprawozdaniach finansowych sporz ądzonych przez 
Rad ę Dyrektorów, daj ą rzetelny obraz sytuacji finansowej Banku w zakresie jego aktywów 
i pasywów, wyników jego dzia łalnoś ci oraz przep ływów środków pieni ężnych za dany rok 
finansowy.  
4. Regulamin wewn ętrzny okre śla szczegó łowe kwalifikacje, które musz ą posiada ć cz łonkowie 
Komitetu, o którym mowa w ust ępie 1, oraz ustala zasady i warunki dzia łania Komitetu.  
Artyku ł 13  
(dawny artyku ł 15)  
Bank komunikuje si ę z ka żdym z Pa ństw Cz łonkowskich za poś rednictwem wyznaczonego przez nie 
organu. W wykonywaniu operacji finansowych Bank korzysta z us ług krajowego banku centralnego 
zainteresowanego Pań stwa Cz łonkowskiego lub innej instytucji finansowej przez dane pa ństwo 
uznanej.  
Artyku ł 14  
(dawny artyku ł 16)  
1. Bank wspó łpracuje ze wszystkimi organizacjami mi ędzynarodowymi dzia łającymi 
w podobnych dziedzinach.  
2. Bank d ąży do nawi ązywania w łaściwych kontaktów, w celu wspó łpracy z instytucjami 
bankowymi i finansowymi w krajach, w których prowadzi operacje.  
Artyku ł 15  
(dawny artyku ł 17)  
Na wniosek Pa ństwa Cz łonkowskiego lub Komisji albo z w łasnej inicjatywy Rada Gubernatorów 
interpretuje i uzupe łnia wytyczne przyj ęte przez ni ą na podstawie artyku łu 7 niniejszego Statutu, 
zgodnie z przepisami reguluj ącymi ich przyjmowanie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/257
Artyku ł 16  
(dawny artyku ł 18)  
1. W ramach zada ń okreś lonych w artykule 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
Bank przyznaje finansowanie, w szczególno ści w formie kredytów i gwarancji, swoim cz łonkom oraz 
przedsi ębiorstwom prywatnym i publicznym na realizacj ę inwestycji na terytoriach Pa ństw 
Cz łonkowskich, o ile nie jest mo żliwe uzyskanie środków z innych źróde ł na rozs ądnych warunkach.  
Niemniej, na mocy decyzji Rady Gubernatorów stanowi ącej wi ększo ścią kwalifikowan ą na wniosek 
Rady Dyrektorów, Bank mo że przyznać finansowanie na inwestycje realizowane w ca łości lub 
w cz ęści poza terytoriami Pa ństw Cz łonkowskich.  
2. O ile to mo żliwe, po życzki są udzielane wy łącznie pod warunkiem korzystania tak że z innych 
źróde ł finansowania.  
3. Udzielaj ąc po życzki przedsi ębiorstwu lub innemu podmiotowi ni ż Pa ństwo Cz łonkowskie, 
Bank uzale żnia t ę po życzk ę od udzielenia gwarancji przez Pa ństwo Cz łonkowskie, na którego 
obszarze inwestycja b ędzie realizowana, albo innej odpowiedniej gwarancji, albo od zdolno ści 
finansowej d łu żnika.  
Ponadto, zgodnie z zasadami ustalonymi przez Rad ę Gubernatorów na podstawie artyku łu 7 ust ęp 3 
litera b) i kiedy wymaga tego realizacja dzia łań okreś lonych w artykule 309 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Rada Dyrektorów stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą 
okreś la zasady i warunki wszelkiego finansowania, z którym wi ąże si ę szczególne ryzyko i które 
z tego tytu łu uwa żane są za działanie specjalne.  
4. Bank mo że gwarantowa ć po życzki uzyskane przez przedsi ębiorstwa prywatne lub publiczne 
lub inne podmioty w celu realizacji projektów przewidzianych w artykule 309 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
5. Łączna kwota kredytów i gwarancji udzielonych przez Bank nie mo że przekroczy ć 250 % 
kwoty subskrybowanego kapita łu, kapita łu zapasowego, nierozwi ązanych rezerw oraz nadwy żki 
rachunku zysku i strat. Łączna kwota tych pozycji jest obliczana po dokonaniu potr ącenia kwoty 
równej wysoko ści kapita łu subskrybowanego (wp łaconego b ądź nie wp łaconego) z tytu łu 
obejmowania udzia łów przez Bank.  
Kwota wp łacona z tytu łu obejmowania udzia łów przez Bank nie mo że w żadnej chwili przekroczy ć 
łącznej warto ści kapita łu op łaconego, kapita łu zapasowego, nie rozwi ązanych rezerw oraz nadwy żki 
rachunku zysków i strat.  
Wyj ątkowo, dla działa ń specjalnych Banku, w sprawie których decyzj ę podejmuj ą Rada 
Gubernatorów i Rada Dyrektorów zgodnie z ust ępem 3, ustanawia si ę rezerw ę szczególn ą. 
Niniejszy ustę p stosuje si ę równie ż do skonsolidowanych ksią g Banku.  
6. Bank chroni si ę przed ryzykiem kursowym, w łączaj ąc do umów po życzek i gwarancji klauzule 
uznane przez siebie za odpowiednie.PL C 83/258 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 17  
(dawny artyku ł 19)  
1. Oprocentowanie po życzek udzielanych przez Bank oraz prowizje i inne op łaty dostosowuje si ę 
do warunków przewa żających na rynku kapita łowym i oblicza w taki sposób, aby dochód uzyskany 
z tych odsetek i prowizji umo żliwi ł Bankowi wywi ązanie si ę z jego zobowi ąza ń, pokrycie kosztów 
i ryzyk i stworzenie funduszu rezerw, przewidzianego w artykule 22.  
2. Bank nie zmniejsza stóp oprocentowania. Je żeli redukcja oprocentowania wydaje si ę być 
niezb ędn ą z uwagi na szczególny charakter finansowanej inwestycji, dane Pa ństwo Cz łonkowskie 
lub inna instytucja mo że udzieli ć pomocy na sp łat ę odsetek, w zakresie zgodnym z artyku łem 107 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Artyku ł 18  
(dawny artyku ł 20)  
Przyznaj ąc finansowanie, Bank kieruje się nast ępuj ącymi zasadami:  
1. Bank zapewnia wykorzystanie funduszy w sposób maksymalnie racjonalny, w interesie Unii.  
Po życzki i gwarancje mog ą być udzielane wy łącznie:  
a) je żeli sp łata odsetek i kapita łu jest pokrywana z zysków operacyjnych w przypadku inwestycji 
realizowanych przez przedsi ębiorstwa z sektora produkcji lub, w przypadku innych inwestycji, 
poprzez podj ęcie zobowi ązania przez pa ństwo, w którym realizowana jest inwestycja, albo 
w inny sposób; oraz  
b) je żeli realizacja inwestycji przyczynia si ę generalnie do zwi ększenia produktywno ści ekonomicznej 
i u łatwia stworzenie rynku wewn ętrznego.  
2. Bank nie nabywa udziałów w przedsi ębiorstwach i nie podejmuje zobowią za ń odno śnie 
zarz ądzania nimi, chyba że jest to niezb ędne do zabezpieczenia praw Banku do zwrotu 
po życzonych funduszy.  
Jednak że, zgodnie z zasadami ustalonymi przez Rad ę Gubernatorów na podstawie artyku łu 7 ust ęp 3 
litera b) i kiedy wymaga tego realizacja dzia łań okreś lonych w artykule 309 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Rada Dyrektorów stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą 
okreś la zasady i warunki uczestnictwa w kapitale przedsi ębiorstwa handlowego, zwykle jako 
uzupe łnienie kredytu lub gwarancji, o ile jest to konieczne do finansowania inwestycji lub programu.  
3. Bank mo że zbywa ć swoje roszczenia na rynku kapita łowym i mo że w tym celu zobowi ązywa ć 
swoich po życzkobiorców do wydania obligacji lub innych papierów warto ściowych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/259
4. Bank i Pa ństwa Cz łonkowskie nie mog ą nak łada ć warunków wymagaj ących wydatkowania 
środków po życzonych przez Bank w okre ślonym Pa ństwie Cz łonkowskim.  
5. Bank mo że uzale żni ć przyznanie po życzki od zorganizowania mi ędzynarodowego przetargu.  
6. Bank nie finansuje żadnych inwestycji, w ca ło ści ani w cz ęści, kwestionowanych przez Pa ństwo 
Cz łonkowskie, na którego obszarze maj ą one zosta ć zrealizowane.  
7. Obok udzielania kredytów, Bank mo że udziela ć wsparcia technicznego zgodnie z zasadami i na 
warunkach okre ślonych przez Rad ę Gubernatorów stanowi ąc ą wi ększo ścią kwalifikowan ą 
i z poszanowaniem niniejszego Statutu.  
Artyku ł 19  
(dawny artyku ł 21)  
1. Ka żde przedsi ębiorstwo lub podmiot publiczny lub prywatny mo że wyst ąpi ć bezpoś rednio do 
Banku z wnioskiem o finansowanie. Wnioski do Banku mog ą by ć te ż sk ładane za po średnictwem 
Komisji albo Pa ństwa Cz łonkowskiego, na którego terytorium inwestycja ma zosta ć zrealizowana.  
2. Wnioski z łożone za poś rednictwem Komisji s ą przekazywane do zaopiniowania przez Pa ństwo 
Cz łonkowskie, na którego terytorium inwestycja ma by ć realizowana. Wnioski z ło żone za 
po średnictwem Pa ństwa Cz łonkowskiego s ą przekazywane do zaopiniowania przez Komisj ę. 
Wnioski z ło żone bezpoś rednio przez przedsi ębiorstwa przekazuje si ę zainteresowanemu Pa ństwu 
Cz łonkowskiemu i Komisji.  
Zainteresowane Pa ństwo Cz łonkowskie i Komisja przedstawiaj ą swoje opinie najpó źniej w ci ągu 
dwóch miesi ęcy. Brak odpowiedzi jest uwa żany przez Bank za brak zastrze żeń co do danej 
inwestycji.  
3. Rada Dyrektorów podejmuje decyzje w sprawie wniosków o finansowanie, otrzymanych od 
Komitetu Zarz ądzaj ącego.  
4. Komitet Zarz ądzaj ący bada zgodno ść otrzymanych wniosków o finansowanie 
z postanowieniami niniejszego Statutu, zw łaszcza jego artyku łami 16 i 18. Je żeli Komitet 
Zarz ądzaj ący opowiada si ę za przyznaniem finansowania, przekazuje odpowiedni projekt Radzie 
Dyrektorów. Komitet mo że uzale żni ć swoj ą aprobat ę od spe łnienia warunków, jakie uzna za 
istotne. Je żeli Komitet jest przeciwny przyznaniu finansowania, przekazuje odpowiednie 
dokumenty wraz z opinią Radzie Dyrektorów.  
5. W przypadku wydania negatywnej opinii przez Komitet Zarz ądzaj ący, Rada Dyrektorów mo że 
przyznać finansowanie jedynie na podstawie decyzji przyj ętej jednomy ślnie.  
6. W przypadku wydania negatywnej opinii przez Komisj ę, Rada Dyrektorów mo że przyznać 
finansowanie jedynie na podstawie decyzji przyj ętej jednomy ślnie, przy czym dyrektor 
nominowany przez Komisj ę wstrzymuje si ę od g łosu.PL C 83/260 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
7. W przypadku wydania negatywnej opinii zarówno przez Komitet Zarz ądzaj ący i przez Komisj ę, 
Rada Dyrektorów nie mo że przyzna ć finansowania.  
8. Je żeli zmiana struktury operacji finansowania dotycz ącego zatwierdzonej inwestycji 
uzasadniona jest ochroną praw i interesów Banku, Komitet Zarz ądzaj ący bezzw łocznie podejmuje 
takie środki nadzwyczajne, które uzna za konieczne, z zastrze żeniem natychmiastowego 
powiadomienia o tym Rady Dyrektorów.  
Artyku ł 20  
(dawny artyku ł 22)  
1. Bank nabywa na rynkach kapita łowych środki niezb ędne do wykonywania swoich zada ń. 
2. Bank mo że zaci ąga ć po życzki na rynkach kapita łowych Pa ństw Cz łonkowskich zgodnie 
z przepisami maj ącymi zastosowanie do tych rynków.  
W łaściwe organy Pa ństwa Cz łonkowskiego obj ętego derogacj ą w rozumieniu artyku łu 139 ust ęp 1 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej mog ą si ę temu sprzeciwi ć wy łącznie gdy istnieje ryzyko 
powa żnych zak łóce ń na rynku kapita łowym tego pa ństwa. 
Artyku ł 21  
(dawny artyku ł 23)  
1. Bank mo że wykorzystywa ć wszelkie dost ępne fundusze, które nie s ą natychmiastowo 
niezb ędne do spe łnienia jego zobowi ąza ń, w nast ępuj ący sposób: 
a) inwestowanie na rynkach pieni ężnych; 
b) z zastrze żeniem postanowie ń artyku łu 18 ustę p 2, nabywanie i zbywanie papierów 
warto ściowych; 
c) dokonywanie wszelkich innych operacji finansowych powiązanych z jego celami.  
2. Nie naruszaj ąc postanowie ń artyku łu 23, zarz ądzaj ąc swoimi inwestycjami Bank nie mo że 
wykonywa ć arbitra żu walutowego, który nie jest bezpo średnio wymagany do wykonania jego 
operacji po życzkowych lub realizacji zobowi ąza ń wynikaj ących z udzielonych poż yczek lub 
gwarancji.  
3. W sferze obj ętej postanowieniami niniejszego artyku łu Bank działa w porozumieniu 
z w łaściwymi organami lub krajowym bankiem centralnym zainteresowanego Pa ństwa 
Cz łonkowskiego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/261
Artyku ł 22  
(dawny artyku ł 24)  
1. Stopniowo tworzy si ę fundusz rezerwowy w wysoko ści 10 % objętego kapita łu. Je żeli wymaga 
tego stan zobowi ązań Banku, Rada Dyrektorów mo że zadecydowa ć o utworzeniu dodatkowych 
rezerw. W okresie kiedy fundusz rezerwowy nie jest jeszcze w ca łości utworzony, jest on zasilany z:  
a) odsetek od po życzek udzielonych przez Bank z sum wp łaconych przez Pa ństwa Cz łonkowskie na 
mocy artyku łu 5;  
b) odsetek od po życzek udzielonych przez Bank z sum uzyskanych ze zwrotu po życzek 
wymienionych w literze a);  
w zakresie, w jakim odsetki te nie s ą wymagane do spe łnienia zobowi ąza ń Banku ani na pokrycie 
jego wydatków. 
2. Środki z funduszu rezerwowego s ą inwestowane w taki sposób, aby by ły dost ępne 
w dowolnym czasie na realizacje celów funduszu.  
Artyku ł 23  
(dawny artyku ł 25)  
1. Bank mo że w dowolnym czasie wymieni ć swoje aktywa w walucie jednego Pa ństwa 
Cz łonkowskiego, którego walut ą nie jest euro, w celu wykonania operacji finansowych 
odpowiadaj ących zadaniom okre ślonym w artykule 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, z uwzgl ędnieniem postanowie ń artyku łu 21 niniejszego Statutu. Bank unika w miar ę 
mo żliwo ści dokonywania takiej wymiany, je śli ma dost ępne lub daj ące si ę zgromadzi ć aktywa 
w wymaganej walucie.  
2. Bank nie mo że wymienia ć aktywów w walucie Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego walut ą nie 
jest euro, na walut ę pa ństwa trzeciego bez zgody tego Pa ństwa Cz łonkowskiego.  
3. Bank mo że dowolnie zbywa ć cz ęść swojego kapita łu oraz wszelkie waluty po życzone na 
rynkach poza Uni ą. 
4. Pa ństwa Cz łonkowskie zobowi ązuj ą się udost ępnia ć d łu żnikom Banku środki walutowe 
niezb ędne do sp łaty po życzek z odsetkami lub prowizji gwarancyjnych udzielonych przez Bank 
na cele inwestycji realizowanych na ich obszarach.PL C 83/262 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 24  
(dawny artyku ł 26)  
Jeżeli Pa ństwo Cz łonkowskie nie wywiąże si ę ze swoich zobowi ąza ń cz łonkowskich wynikaj ących 
z niniejszego Statutu, w szczególno ści z zobowi ązania pokrycia swojego udzia łu lub obs ługi swoich 
po życzek, udzielanie po życzek lub gwarancji temu Pa ństwu Cz łonkowskiemu lub jego obywatelom 
mo że zostać wstrzymane decyzj ą Rady Gubernatorów, podj ętą wi ększo ścią kwalifikowan ą. 
Decyzja taka nie zwalnia tego Pa ństwa Cz łonkowskiego ani jego obywateli z zobowi ąza ń w stosunku 
do Banku. 
Artyku ł 25  
(dawny artyku ł 27)  
1. W przypadku podj ęcia decyzji przez Radę Gubernatorów o wstrzymaniu operacji Banku, 
wszelkie jego dzia łania zostaj ą niezw łocznie zawieszone, za wyj ątkiem operacji koniecznych dla 
zapewnienia w łaściwego wykorzystania, ochrony i zabezpieczenia aktywów Banku oraz 
uregulowania jego zobowi ązań. 
2. W przypadku likwidacji Rada Gubernatorów wyznacza likwidatorów i udziela im instrukcji 
odno śnie do przeprowadzenia likwidacji. Zapewnia zabezpieczenie praw cz łonków personelu.  
Artyku ł 26  
(dawny artyku ł 28)  
1. W ka żdym z Pa ństw Cz łonkowskich Bank ma zdolno ść prawn ą i zdolno ść do czynno ści 
prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; 
mo że on zw łaszcza nabywa ć lub zbywa ć mienie ruchome i nieruchome oraz stawać przed s ądem. 
2. Mienie Banku nie podlega żadnym formom przej ęcia ani wyw łaszczenia.  
Artyku ł 27  
(dawny artyku ł 29)  
Spory pomiędzy Bankiem, z jednej strony, a jego wierzycielami, po życzkobiorcami lub osobami 
trzecimi, z drugiej strony, rozstrzygaj ą w łaściwe s ądy krajowe, chyba że w łaściwo ść ta zostanie 
przyznana Trybuna łowi Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej. Bank mo że przewidzie ć w umowach 
post ępowanie arbitra żowe.  
Bank ma adres do dor ęcze ń pism w ka żdym Pa ństwie Cz łonkowskim. Niemniej w umowach mo że 
on wskaza ć inny szczególny adres do dor ęcze ń pism.  
Mienie i aktywa Banku nie podlegaj ą zaj ęciu ani konfiskacie z tytu łu egzekucji, chyba że na mocy 
orzeczenia są dowego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/263
Artyku ł 28  
(dawny artyku ł 30)  
1. Rada Gubernatorów, stanowi ąc jednomy ślnie, mo że zadecydowa ć o utworzeniu spółek 
zale żnych lub innych podmiotów, które b ęd ą mie ć osobowo ść prawn ą i niezale żno ść finansow ą. 
2. Rada Gubernatorów przyjmuje statuty jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust ępie 1, 
stanowi ąc jednomy ślnie. Statuty okre ślaj ą, w szczególno ści, cele, struktur ę, kapita ł, cz łonkostwo, 
siedzib ę, zasoby finansowe, środki interwencyjne i ustalenia dotycz ące audytu, a tak że stosunki 
mi ędzy tymi jednostkami organizacyjnymi a organami Banku.  
3. Bank jest uprawniony do uczestniczenia w zarz ądzaniu tymi jednostkami organizacyjnymi 
i wnoszenia wk ładu do ich subskrybowanego kapita łu do wysokoś ci okreś lonej przez Radę 
Gubernatorów, stanowią cą jednomy ślnie.  
4. Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej stosuje si ę do jednostek 
organizacyjnych, o których mowa w ust ępie 1, w zakresie, w jakim podlegaj ąf one prawu Unii, 
do cz łonków ich organów w wykonywaniu przez nich obowi ązków słu żbowych oraz do ich 
personelu, zgodnie z tymi samymi zasadami i warunkami, które stosuj ą się do Banku.  
Jednak dywidendy, zyski kapita łowe i inne formy przychodu pochodz ące z takich jednostek 
organizacyjnych, do których maj ą prawo cz łonkowie inni ni ż Unia Europejska i Bank, podlegaj ą 
przepisom podatkowym w łaściwego ustawodawstwa.  
5. Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy, w granicach ustanowionych poniż ej, 
do rozpoznawania sporów dotycz ących środków przyj ętych przez organy jednostki organizacyjnej 
podlegaj ącej prawu Unii. Skargi przeciwko takim środkom mog ą być wniesione przez ka żdego 
cz łonka takiej jednostki organizacyjnej występuj ącego w tym charakterze lub przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie, na warunkach okre ślonych w artykule 263 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej.  
6. Rada Gubernatorów mo że zdecydowa ć, stanowią c jednomy ślnie, o przyznaniu personelowi 
jednostek organizacyjnych podlegaj ących prawu Unii, zgodnie z odpowiednimi procedurami 
wewn ętrznymi, dost ępu do systemów utrzymywanych wspólnie z Bankiem.PL C 83/264 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 6)  
W SPRAWIE USTALENIA SIEDZIB INSTYTUCJI 
I NIEKTÓRYCH ORGANÓW, JEDNOSTEK 
ORGANIZACYJNYCH 
I S ŁUŻB UNII EUROPEJSKIEJ  
PRZEDSTAWICIELE RZ ĄDÓW PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH,  
UWZGL ĘDNIAJ ĄC artyku ł 341 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i artyku ł 189 Traktatu 
ustanawiaj ącego Europejską Wspólnot ę Energii Atomowej,  
PRZYWO ŁUJ ĄC I POTWIERDZAJ ĄC decyzj ę z 8 kwietnia 1965 roku, bez uszczerbku dla decyzji 
dotycz ących siedziby przysz łych instytucji, organów, jednostek organizacyjnych i s łużb, 
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które są do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiaj ącego Europejską Wspólnot ę Energii 
Atomowej:  
Artyku ł 
a) Parlament Europejski ma siedzib ę w Strasburgu, gdzie odbywa si ę 12 posiedze ń plenarnych, 
w tym posiedzenie bud żetowe. Dodatkowe posiedzenia plenarne odbywaj ą si ę w Brukseli. 
Komisje Parlamentu Europejskiego obraduj ą w Brukseli. Sekretariat Generalny Parlamentu 
Europejskiego i jego s łu żby pozostaj ą w Luksemburgu.  
b) Rada ma siedzib ę w Brukseli. Posiedzenia Rady w kwietniu, czerwcu i pa ździerniku odbywaj ą si ę 
w Luksemburgu.  
c) Komisja ma siedzib ę w Brukseli. S łu żby wymienione w artyku łach 7, 8 i 9 decyzji z 8 kwietnia 
1965 roku mieszcz ą si ę w Luksemburgu.  
d) Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej ma siedzib ę w Luksemburgu.  
e) Trybuna ł Obrachunkowy ma siedzib ę w Luksemburgu.  
f) Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny ma siedzib ę w Brukseli.  
g) Komitet Regionów ma siedzib ę w Brukseli.  
h) Europejski Bank Inwestycyjny ma siedzib ę w Luksemburgu.  
i) Europejski Bank Centralny ma siedzib ę we Frankfurcie.  
j) Europejski Urz ąd Policji (Europol) ma siedzib ę w Hadze.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/265
PROTOKÓ Ł (nr 7)  
W SPRAWIE PRZYWILEJÓW I IMMUNITETÓW UNII 
EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
MAJ ĄC NA UWADZE,  że zgodnie z artyku łem 343 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
i artyku łem 191 Traktatu ustanawiaj ącego Europejską Wspólnot ę Energii Atomowej, Unia 
Europejska i EWEA korzystaj ą na terytoriach Pa ństw Cz łonkowskich z przywilejów i immunitetów 
niezb ędnych do wykonywania ich zadań , 
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które są do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiaj ącego Europejską Wspólnot ę Energii 
Atomowej:  
ROZDZIA Ł I 
MIENIE, FUNDUSZE, AKTYWA I OPERACJE UNII EUROPEJSKIEJ  
Artyku ł 1 
Lokale i budynki Unii s ą nietykalne. Nie podlegaj ą rewizjom, rekwizycjom, konfiskacie lub 
wyw łaszczeniu. Mienie i aktywa Unii nie podlegaj ą żadnym środkom przymusu administracyjnego 
lub s ądowego bez upowa żnienia Trybuna łu Sprawiedliwo ści. 
Artyku ł 2 
Archiwa Unii są nietykalne.  
Artyku ł 3 
Unia, jej aktywa, przychody i inne mienie s ą zwolnione ze wszelkich podatków bezpo średnich.  
Rz ądy Pa ństw Cz łonkowskich, wsz ędzie tam, gdzie jest to mo żliwe, podejmuj ą stosowne środki 
w celu umorzenia lub zwrotu kwoty podatków po średnich lub podatków z tytułu sprzeda ży 
wliczonych w cen ę mienia ruchomego i nieruchomego, w przypadku gdy Unia dokonuje, do 
celów u żytku słu żbowego, powa żnych zakupów, których cena zawiera tego typu podatki. 
Jednak że stosowanie tych postanowie ń nie mo że spowodowa ć zak łócenia konkurencji w obr ębie 
Unii.  
Zwolnie ń nie udziela si ę w stosunku do podatków i op łat, których wysokość  stanowi jedynie 
wynagrodzenie za skorzystanie z us ługi u żyteczno ści publicznej.PL C 83/266 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 4 
Unia jest zwolniona z wszelkich ce ł, zakazów i ogranicze ń przywozowych i wywozowych 
w stosunku do produktów przeznaczonych do ich u żytku słu żbowego: produkty przywiezione 
w ten sposób mogą zosta ć sprzedane, odp łatnie lub nieodp łatnie, na terytorium kraju, do którego 
zosta ły przywiezione, wy łącznie na warunkach okre ślonych przez rz ąd tego kraju.  
Unia jest takż e zwolniona z wszelkich ceł, zakazów i ogranicze ń przywozowych i wywozowych 
w odniesieniu do swoich publikacji.  
ROZDZIA Ł II 
KOMUNIKACJA I LAISSEZ-PASSER  
Artyku ł 5 
(dawny artyku ł 6) 
W celu komunikacji s łużbowej i przekazywania wszelkich dokumentów, instytucje Unii korzystaj ą na 
terytorium ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego z przywilejów przyznawanych przez dane pa ństwo 
placówkom dyplomatycznym.  
Korespondencja s łu żbowa i inne środki komunikacji s łu żbowej instytucji Unii nie podlegaj ą cenzurze.  
Artyku ł 6 
(dawny artyku ł 7) 
Laissez-passer  w postaci, która zostanie okre ślona przez Rad ę stanowi ącą zwykłą wi ększo ścią, a które 
władze Pa ństwa Cz łonkowskiego uznaj ą za wa żny dokument podró ży, mog ą być wystawiane 
cz łonkom i pracownikom instytucji Unii przez szefów tych instytucji. Te  laissez-passer  wydawane 
są urz ędnikom i innym pracownikom na warunkach okre ślonych w regulaminie pracowniczym 
urz ędników i warunkach zatrudnienia innych pracowników Unii.  
Komisja mo że zawiera ć umowy umo żliwiaj ące uznawanie  laissez-passer  jako wa żnych dokumentów 
podró ży na terytorium pa ństw trzecich.  
ROZDZIA Ł III 
CZŁONKOWIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO  
Artyku ł 7 
(dawny artyku ł 8) 
Swoboda przep ływu cz łonków Parlamentu Europejskiego podró żujących do lub z miejsca obrad 
Parlamentu Europejskiego nie podlega ż adnym ograniczeniom administracyjnym lub innym.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/267
Cz łonkom Parlamentu Europejskiego, w zakresie kontroli celnej i walutowej, przyznaje si ę: 
a) ze strony w łasnego rz ądu — takie same udogodnienia jak przyznawane wy ższym urz ędnikom 
wyje żdżającym za granic ę na czasowe pobyty s łu żbowe; 
b) ze strony rz ądów innych Pa ństw Cz łonkowskich — takie same udogodnienia jak przyznawane 
przedstawicielom obcych rz ądów w zwi ązku z czasowym pobytem s łu żbowym.  
Artyku ł 8 
(dawny artyku ł 9) 
Wobec cz łonków Parlamentu Europejskiego nie mo żna prowadzi ć dochodzenia, postępowania 
sądowego, ani te ż ich zatrzymywa ć z powodu ich opinii lub stanowiska zaj ętego przez nich 
w g łosowaniu w czasie wykonywania przez nich obowi ązków słu żbowych. 
Artyku ł 9 
(dawny artyku ł 10)  
Podczas sesji Parlamentu Europejskiego jego cz łonkowie korzystaj ą: 
a) na terytorium swojego pa ństwa — z immunitetów przyznawanych cz łonkom parlamentu ich 
pa ństwa;  
b) na terytorium innego Pa ństwa Cz łonkowskiego — z immunitetu chroni ącego przed 
zatrzymaniem oraz immunitetu jurysdykcyjnego.  
Immunitet chroni tak że cz łonków podczas ich podró ży do i z miejsca, gdzie odbywa si ę posiedzenie 
Parlamentu Europejskiego.  
Nie mo żna powo ływa ć si ę na immunitet w przypadku, gdy cz łonek zosta ł schwytany na gor ącym 
uczynku i nie mo że on stanowić przeszkody w wykonywaniu przez Parlament Europejski prawa 
uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek ze swoich cz łonków.  
ROZDZIA Ł IV 
PRZEDSTAWICIELE PA ŃSTW CZŁ ONKOWSKICH BIOR ĄCY UDZIA Ł W PRACACH INSTYTUCJI 
UNII EUROPEJSKIEJ  
Artyku ł 10  
(dawny artyku ł 11)  
Przedstawiciele Pa ństw Cz łonkowskich bior ący udzia ł w pracach instytucji Unii, ich doradcy 
i eksperci techniczni, korzystaj ą w czasie wykonywania swoich funkcji i w czasie podró ży do 
i z miejsca obrad, ze zwyczajowych przywilejów, immunitetów i udogodnie ń. 
Niniejszy artyku ł stosuje si ę równie ż do cz łonków organów doradczych Unii.PL C 83/268 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
ROZDZIA Ł V 
URZ ĘDNICY I INNI PRACOWNICY UNII EUROPEJSKIEJ  
Artyku ł 11  
(dawny artyku ł 12)  
Na terytorium ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego i bez wzgl ędu na ich przynale żno ść pa ństwow ą, 
urz ędnicy i inni pracownicy Unii:  
a) z zastrze żeniem postanowie ń Traktatów dotycz ących z jednej strony regu ł odpowiedzialno ści 
urz ędników i innych pracowników w stosunku do Unii oraz, z drugiej strony, w łaściwo ści 
Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej w sporach mi ędzy Uni ą a jej urz ędnikami 
i innymi pracownikami, korzystaj ą z immunitetu jurysdykcyjnego co do dokonanych przez 
nich czynno ści s łu żbowych, a obejmuj ącego równie ż s łowa wypowiedziane lub napisane; 
korzystaj ą oni z tego immunitetu równie ż po zako ńczeniu pe łnienia funkcji;  
b) wraz ze wspó łma łżonkami oraz cz łonkami rodziny pozostaj ącymi na utrzymaniu, nie podlegaj ą 
ograniczeniom imigracyjnym i nie s ą obj ęci formalno ściami dotycz ącymi rejestracji 
cudzoziemców;  
c) w zakresie przepisów walutowych, korzystaj ą z takich samych udogodnie ń, które są zwyczajowo 
przyznawane pracownikom organizacji mi ędzynarodowych; 
d) korzystaj ą z prawa przywozu bez op łat z kraju ostatniego miejsca zamieszkania lub z kraju, 
którego są obywatelami, mebli i przedmiotów osobistego u żytku przy podejmowaniu po raz 
pierwszy pracy w danym kraju, a tak że prawa ponownego wywozu bez op łat mebli 
i przedmiotów osobistego u żytku, po ustaniu funkcji w tym kraju, w obu przypadkach 
w stopniu uznanym przez rz ąd pa ństwa, w którym prawo to jest wykonywane, za niezb ędny;  
e) korzystaj ą z prawa przywozu bez op łat samochodu do u żytku osobistego, nabytego w kraju 
ostatniego miejsca zamieszkania lub w kraju, którego s ą obywatelami na zasadach rz ądz ących 
rodzimym rynkiem tego kraju, a tak że z prawa ponownego wywozu bez op łat tego samochodu, 
w obu przypadkach w stopniu uznanym przez rz ąd danego pa ństwa za niezb ędny.  
Artyku ł 12  
(dawny artyku ł 13)  
Urz ędnicy i inni pracownicy Unii obj ęci s ą podatkiem na rzecz Unii od dochodów, wynagrodze ń 
i dodatków wyp łacanych im przez Uni ę, na warunkach i zgodnie z procedur ą okre ślonymi przez 
Parlament Europejski i Rad ę, stanowi ące w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą i po konsultacji z zainteresowanymi instytucjami.  
Są oni zwolnieni z krajowych podatków od dochodów, wynagrodze ń i dodatków wyp łacanych przez 
Uni ę.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/269
Artyku ł 13  
(dawny artyku ł 14)  
Przy stosowaniu podatku dochodowego, podatku mają tkowego oraz podatku od spadku, a tak że 
stosuj ąc konwencje o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi Unii, uznaje się, że urz ędnicy i inni pracownicy Unii, którzy osiedlają si ę na 
terytorium Pa ństwa Cz łonkowskiego innego ni ż kraj ich miejsca zamieszkania dla celów 
podatkowych, w momencie do łączenia do sł użb Unii, i wy łącznie z tytu łu wykonywania swoich 
obowi ązków na rzecz Unii zarówno w kraju ich faktycznego zamieszkania i kraju zamieszkania dla 
celów podatkowych, zachowuj ą miejsce zamieszkania w tym ostatnim, pod warunkiem że kraj ten 
należ y do Unii. Niniejsze postanowienie stosuje si ę tak że do wspó łmałż onka, w zakresie w jakim nie 
wykonuje on dzia łalno ści zawodowej oraz do dzieci pozostaj ących na utrzymaniu i pod opiek ą osób, 
o których jest mowa w niniejszym artykule.  
Mienie ruchome nale żące do osób, o których mowa w pierwszym akapicie, znajduj ące si ę na 
terytorium, w którym osoby te przebywaj ą, jest zwolnione z podatku od spadku w tym pań stwie; 
w celu ustalenia takiego podatku, uznaje się za znajduj ące si ę w kraju sta łego zamieszkania, 
z zastrze żeniem praw pa ństw trzecich oraz ewentualnego stosowania postanowie ń 
mi ędzynarodowych konwencji dotycz ących podwójnego opodatkowania.  
Miejsce zamieszkania uzyskane wy łącznie w zwi ązku z pe łnieniem funkcji w innych organizacjach 
mi ędzynarodowych nie jest brane pod uwag ę przy stosowaniu postanowie ń niniejszego artyku łu. 
Artyku ł 14  
(dawny artyku ł 15)  
Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą i po konsultacji z zainteresowanymi instytucjami, okre ślaj ą system świadcze ń 
socjalnych obejmuj ący urz ędników i innych pracowników Unii.  
Artyku ł 15  
(dawny artyku ł 16)  
Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporz ądze ń zgodnie ze zwyk łą procedur ą 
ustawodawcz ą i po konsultacji z innymi zainteresowanymi instytucjami, okre ślaj ą kategorie 
urz ędników i innych pracowników Unii, do których stosuj ą się postanowienia artyku łu 11, 
drugiego akapitu artyku łu 12 i artyku łu 13, cz ęściowo lub w ca ło ści. 
Nazwiska, stopnie s łużbowe i adresy urz ędników i innych pracowników w poszczególnych 
kategoriach przekazywane s ą okresowo rz ądom Pa ństw Cz łonkowskich.PL C 83/270 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
ROZDZIA Ł VI 
PRZYWILEJE I IMMUNITETY PLACÓWEK DYPLOMATYCZNYCH PA ŃSTW TRZECICH 
AKREDYTOWANYCH PRZY UNII EUROPEJSKIEJ  
Artyku ł 16  
(dawny artyku ł 17)  
Pa ństwo Cz łonkowskie, na którego terytorium znajduje si ę siedziba Unii, udziela zwyczajowych 
immunitetów dyplomatycznych i przywilejów placówkom dyplomatycznym pa ństw trzecich 
akredytowanych przy Unii.  
ROZDZIA Ł VII  
POSTANOWIENIA OGÓLNE  
Artyku ł 17  
(dawny artyku ł 18)  
Przywileje, immunitety i inne udogodnienia przyznaje si ę urz ędnikom i innym pracownikom Unii 
wy łącznie w interesie Unii.  
Ka żda instytucja Unii powinna uchyli ć immunitet udzielony urz ędnikowi lub innemu pracownikowi, 
kiedy uzna, że uchylenie takiego immunitetu nie jest sprzeczne z interesami Unii.  
Artyku ł 18  
(dawny artyku ł 19)  
W celu stosowania niniejszego Protoko łu, instytucje Unii wspó łpracuj ą z w łaściwymi w ładzami 
danych Pa ństw Cz łonkowskich.  
Artyku ł 19  
(dawny artyku ł 20)  
Artyku ły 11-14 i artyku ł 17 maj ą zastosowanie do przewodnicz ącego Rady Europejskiej.  
Maj ą one tak że zastosowanie do cz łonków Komisji.  
Artyku ł 20  
(dawny artyku ł 21)  
Artyku ły 11–14 i artyku ł 17 stosuje si ę wobec sę dziów, rzeczników generalnych, sekretarzy 
i sprawozdawców pomocniczych Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla 
postanowie ń artyku łu 3 Protoko łu w sprawie Statutu Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej, 
dotycz ących immunitetu jurysdykcyjnego s ędziów i rzeczników generalnych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/271
Artyku ł 21  
(dawny artyku ł 22)  
Niniejszy Protokó ł stosuje si ę tak że do Europejskiego Banku Inwestycyjnego, cz łonków jego 
organów, jego pracowników i do przedstawicieli Pań stw Cz łonkowskich bior ących udzia ł w jego 
dzia łalno ści, bez uszczerbku dla postanowie ń Protoko łu w sprawie Statutu tego banku.  
Ponadto Europejski Bank Inwestycyjny jest zwolniony z jakiegokolwiek opodatkowania i obci ąże ń 
o podobnym charakterze zwi ązanych z podwy ższeniem jego kapita łu, jak również z ró żnych 
formalno ści, które mog ą być z tym zwi ązane w pa ństwie, w którym Bank ma swoją siedzib ę. 
Podobnie te ż, jego rozwi ązanie lub likwidacja nie stanowi ą podstaw do na ło żenia opodatkowania. 
Ponadto działalność Banku i jego organów, prowadzona zgodnie z jego statutem, nie podlega 
żadnemu podatkowi obrotowemu.  
Artyku ł 22  
(dawny artyku ł 23)  
Niniejszy Protokó ł stosuje si ę takż e do Europejskiego Banku Centralnego, do cz łonków jego organów 
i do jego personelu, bez uszczerbku dla postanowień  Protoko łu w sprawie Statutu Europejskiego 
Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.  
Europejski Bank Centralny jest dodatkowo zwolniony z wszelkich form opodatkowania lub obci ąże ń 
o podobnym charakterze w zwi ązku z podwy ższeniem jego kapita łu, jak również z wszelkich 
formalno ści, które mog ą być z tym zwi ązane w pa ństwie, w którym Bank ma swoją siedzib ę. 
Dzia łalno ść Banku i jego organów, podejmowan a zgodnie ze Statutem Europejskiego Systemu 
Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, nie podlega żadnemu podatkowi 
obrotowemu.PL C 83/272 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 8)  
DOTYCZ ĄCY ARTYKU ŁU 6 UST ĘP 2 TRAKTATU 
O UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE PRZYST ĄPIENIA 
UNII DO EUROPEJSKIEJ KONWENCJI O OCHRONIE 
PRAW CZ ŁOWIEKA I PODSTAWOWYCH WOLNOŚ CI 
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Umowa dotycz ąca przyst ąpienia Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka 
i podstawowych wolno ści (zwanej dalej „Konwencj ą Europejską ”), przewidzianego w artykule 6 
ust ęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej, musi odzwierciedla ć konieczno ść zachowania szczególnych 
cech Unii i prawa Unii, zw łaszcza w odniesieniu do:  
a) szczególnych warunków ewentualnego udzia łu Unii w organach kontrolnych Konwencji 
Europejskiej;  
b) mechanizmów niezb ędnych do zapewnienia, aby skargi pa ństw niecz łonkowskich i skargi 
indywidualne by ły kierowane prawid łowo przeciwko Pa ństwom Cz łonkowskim lub Unii, 
w zale żno ści od danego przypadku.  
Artyku ł 2 
Umowa, o której mowa w artykule 1, zagwarantuje, ż e przyst ąpienie nie ma wp ływu na kompetencje 
Unii ani uprawnienia jej instytucji. Zagwarantuje, że żadne jej postanowienia nie mają wp ływu na 
szczególn ą sytuacj ę Pa ństw Cz łonkowskich w odniesieniu do Konwencji Europejskiej, 
w szczególno ści protokołów do niej, środków podj ętych przez Pa ństwa Cz łonkowskie w drodze 
odst ępstwa od Konwencji Europejskiej zgodnie z jej artyku łem 15 i zastrze żeń do Konwencji 
Europejskiej dokonanych przez Pań stwa Cz łonkowskie zgodnie z jej artyku łem 57.  
Artyku ł 3 
Postanowienia umowy, o której mowa w artykule 1, nie mog ą mie ć wp ływu na artyku ł 344 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/273
PROTOKÓ Ł (nr 9)  
W SPRAWIE DECYZJI RADY ODNOSZ ĄCEJ SI Ę DO 
WYKONANIA ARTYKU ŁU 16 UST ĘP 4 TRAKTATU 
O UNII EUROPEJSKIEJ I ARTYKU ŁU 238 UST ĘP 2 
TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII 
EUROPEJSKIEJ W OKRESIE MI ĘDZY 1 LISTOPADA 
2014 ROKU A 31 MARCA 2017 ROKU I OD 
1 KWIETNIA 2017 ROKU  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
MAJ ĄC NA UWADZE  zasadnicze znaczenie, jakie miała zgoda na decyzj ę Rady odnosz ącą si ę do 
wykonania artyku łu 16 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej i artyku łu 238 ustę p 2 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w okresie mi ędzy 1 listopada 2014 roku a 31 marca 2017 
roku i od 1 kwietnia 2017 roku (zwan ą dalej „decyzją ”) przy okazji zatwierdzenia Traktatu 
z Lizbony,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 
Zanim Rada przeanalizuje jakikolwiek projekt, który mia łby na celu zmian ę lub uchylenie 
przedmiotowej decyzji lub któregokolwiek z jej przepisów albo który mia łby na celu po średni ą 
zmian ę zakresu zastosowania lub znaczenia tej decyzji przez zmian ę innego aktu prawnego Unii, 
Rada Europejska przeprowadzi wst ępn ą dyskusj ę na temat takiego projektu, stanowi ąc w drodze 
konsensusu, zgodnie z artyku łem 15 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej.PL C 83/274 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 10)  
W SPRAWIE STA ŁEJ WSPÓ ŁPRACY STRUKTURALNEJ 
USTANOWIONEJ NA MOCY ARTYKU ŁU 42 
TRAKTATU O UNII EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UWZGL ĘDNIAJ ĄC artyku ł 42 ust ęp 6 i artyku ł 46 Traktatu o Unii Europejskiej,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że Unia prowadzi wspóln ą polityk ę zagraniczn ą i bezpiecze ństwa, której podstaw ę 
stanowi osi ąganie coraz wi ększego stopnia zbie żno ści działa ń Pa ństw Cz łonkowskich,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony stanowi integraln ą cz ęść wspólnej 
polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa; że zapewnia Unii zdolno ść operacyjn ą, opart ą na środkach 
cywilnych i wojskowych; że Unia mo że korzysta ć z tych środków w przeprowadzanych poza Uni ą 
misjach, o których mowa w artykule 43 Traktatu o Unii Europejskiej, które maj ą na celu utrzymanie 
pokoju, zapobieganie konfliktom i wzmacnianie mi ędzynarodowego bezpiecze ństwa, zgodnie 
z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych; że zadania te powinny by ć wykonywane 
z wykorzystaniem zdolno ści wojskowych zapewnianych przez Pa ństwa Cz łonkowskie zgodnie 
z zasad ą „jednolitego zasobu si ł”, 
PRZYPOMINAJ ĄC, że wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony Unii nie ma wp ływu na szczególny 
charakter polityki bezpiecze ństwa i obrony niektórych Pa ństw Cz łonkowskich,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że wspólna polityka bezpiecze ństwa i obrony Unii szanuje wynikaj ące z Traktatu 
Pó łnocnoatlantyckiego zobowi ązania tych Pa ństw Cz łonkowskich, które uwa żają, że ich wspólna 
obrona jest wykonywana w ramach Organizacji Traktatu Pó łnocnoatlantyckiego, która nadal 
stanowi podstaw ę zbiorowej obrony jej cz łonków oraz jest zgodna ze wspóln ą polityk ą 
bezpiecze ństwa i obrony przyj ętą w ramach tej organizacji,  
PRZEKONANE , że bardziej zdecydowana rola Unii w kwestiach bezpiecze ństwa i obrony przyczyni si ę 
do o żywienia odnowionego Sojuszu Atlantyckiego, zgodnie z uzgodnieniami „Berlin Plus”,  
ZDECYDOWANE  zapewni ć Unii zdolno ść pe łnego wype łniania jej obowi ązków w ramach wspólnoty 
mi ędzynarodowej,  
UZNAJ ĄC, że Organizacja Narodów Zjednoczonych mo że za żąda ć pomocy Unii przy wykonywaniu 
misji podejmowanych w przypadkach nadzwyczajnych na mocy rozdzia łów VI i VII Karty Narodów 
Zjednoczonych,  
UZNAJ ĄC, że wzmocnienie polityki bezpiecze ństwa i obrony b ędzie wymaga ło ze strony Pań stw 
Cz łonkowskich wysi łków w zakresie zdolno ści, 
ŚWIADOME , że rozpocz ęcie nowego etapu w rozwoju europejskiej polityki bezpiecze ństwa i obrony 
poci ąga za sob ą zdecydowane zaanga żowanie zainteresowanych Pań stw Cz łonkowskich,  
PRZYPOMINAJ ĄC znaczenie, jakie ma pe łne zaangaż owanie wysokiego przedstawiciela Unii do spraw 
zagranicznych i polityki bezpieczeń stwa w prace zwi ązane ze sta łą wspó łprac ą strukturaln ą,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/275
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Stała wspó łpraca strukturalna, o której mowa w artykule 42 ust ęp 6 Traktatu o Unii Europejskiej jest 
dost ępna dla ka żdego Pa ństwa Cz łonkowskiego, które, z dniem wej ścia w życie Traktatu z Lizbony, 
zobowi ązuje si ę: 
a) przyst ąpi ć do intensywniejszego zwi ększania swoich zdolno ści obronnych, poprzez rozwój 
swoich wk ładów krajowych i udzia ł, w stosownym przypadku, w si łach wielonarodowych, 
w g łównych europejskich programach wyposa żenia wojskowego oraz w dzia łalno ści Agencji 
do spraw Rozwoju Zdolno ści Obronnych, Bada ń, Zakupów i Uzbrojenia (zwanej dalej 
„Europejską Agencj ą Obrony”); oraz 
b) posiada ć mo żliwo ść zapewnienia, najpó źniej do 2010 roku, na poziomie krajowym albo jako 
cz ęść wielonarodowych si ł zbrojnych, wyspecjalizowanych jednostek zbrojnych przeznaczonych 
do udzia łu w planowanych misjach, których struktur ę okreś lono na poziomie planu taktycznego 
jako zgrupowanie taktyczne wraz z elementami wsparcia, w tym transportem i logistyk ą, 
zdolnych do podj ęcia misji, o których mowa w artykule 43 Traktatu o Unii Europejskiej, 
w terminie od 5 do 30 dni, w szczególno ści w odpowiedzi na żądanie Organizacji Narodów 
Zjednoczonych i które mog ą prowadzi ć operacje w pocz ątkowym okresie przez 30 dni, 
z mo żliwo ścią przed łu żenia tego okresu do co najmniej 120 dni.  
Artyku ł 2 
Do osi ągni ęcia celów, o których mowa w artykule 1, Pa ństwa Cz łonkowskie uczestnicz ące w sta łej 
wspó łpracy strukturalnej zobowią zuj ą się : 
a) wspó łpracowa ć, od wej ścia w życie Traktatu z Lizbony, aby osi ągn ąć uzgodnione cele dotycz ące 
poziomu wydatków inwestycyjnych w zakresie wyposa żenia obronnego oraz regularnie poddawa ć 
te cele przegl ądowi w świetle stanu bezpiecze ństwa i mi ędzynarodowych zobowi ązań  Unii;  
b) zbli żyć, w miar ę mo żliwo ści, swoje systemy obronne, zw łaszcza poprzez zharmonizowanie 
identyfikacji potrzeb wojskowych, poprzez łączenie i, w stosownym przypadku, poprzez 
specjalizacj ę ich środków i zdolno ści obronnych, jak również poprzez zach ęcanie do 
wspó łpracy w dziedzinie szkolenia i logistyki;  
c) podj ąć konkretne środki w celu zwi ększenia dyspozycyjno ści, interoperacyjno ści, elastyczno ści 
oraz zdolno ści do rozmieszczania si ł, zw łaszcza poprzez okre ślenie wspólnych celów 
w zakresie uż ycia si ł, w tym poprzez mo żliwo ści ponownego przeanalizowania krajowych 
procedur decyzyjnych;  
d) wspó łpracowa ć w celu zapewnienia podj ęcia niezb ędnych środków, aby uzupe łni ć, w tym 
w ramach podej ścia wielonarodowego i bez uszczerbku dla zobowi ąza ń tych Pa ństw 
Cz łonkowskich w ramach Organizacji Traktatu Pó łnocnoatlantyckiego, braki stwierdzone 
w ramach „Mechanizmu Rozwoju Zdolno ści Obronnych”;PL C 83/276 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
e) uczestniczy ć, w stosownym przypadku, w rozwoju g łównych wspólnych lub europejskich 
programów wyposa żenia w ramach Europejskiej Agencji Obrony.  
Artyku ł 3 
Europejska Agencja Obrony przyczynia si ę do regularnej oceny wkładu uczestniczą cych Pa ństw 
Cz łonkowskich w zakresie zdolno ści, w szczególno ści wk ładu zapewnianego zgodnie z kryteriami, 
które zostan ą ustanowione mi ędzy innymi na podstawie artyku łu 2, oraz składa sprawozdanie z tej 
oceny co najmniej raz do roku. Ocena mo że s łu żyć za podstaw ę zalece ń oraz decyzji Rady 
przyjmowanych zgodnie z artyku łem 46 Traktatu o Unii Europejskiej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/277
PROTOKÓ Ł (nr 11)  
W SPRAWIE ARTYKU ŁU 42 TRAKTATU O UNII 
EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
MAJ ĄC NA UWADZE  konieczno ść pe łnego stosowania postanowie ń artyku łu 42 ust ęp 2 Traktatu 
o Unii Europejskiej,  
MAJ ĄC NA UWADZE,  że polityka Unii w znaczeniu nadanym artyku łem 42 nie powinna uchybia ć 
specyficznemu charakterowi polityki bezpieczeń stwa i obronnej niektórych Pa ństw Cz łonkowskich, 
powinna szanowa ć zobowi ązania wynikaj ące z Traktatu Pó łnocnoatlantyckiego w stosunku do 
niektórych Pa ństw Cz łonkowskich, które uwa żają, że ich wspólna polityka obronna jest 
wykonywana w ramach NATO i powinna by ć zgodna ze wspóln ą polityk ą bezpiecze ństwa 
i obronn ą przyj ętą w tych ramach,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Unia Europejska, we wspó łpracy z Uni ą Zachodnioeuropejsk ą, opracowuje uzgodnienia maj ące na 
celu pog łębienie wspó łpracy mi ędzy nimi.PL C 83/278 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 12)  
W SPRAWIE PROCEDURY DOTYCZ ĄCEJ NADMIERNEGO DEFICYTU  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC ustali ć szczegó ły procedury dotycz ącej nadmiernego deficytu, okre ślonej w artykule 126 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Warto ści odniesienia okre ślone w artykule 126 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
są nast ępuj ące: 
— 3 % dla stosunku planowanego lub rzeczywistego deficytu publicznego do produktu krajowego 
brutto wyra żonego w cenach rynkowych,  
— 60 % dla stosunku zad łu żenia publicznego do produktu krajowego brutto wyra żonego w cenach 
rynkowych.  
Artyku ł 2 
W artykule 126 wspomnianego Traktatu i w niniejszym Protokole:  
— »publiczny« oznacza dotycz ący ca łej w ładzy publicznej, czyli rz ądu centralnego, w ładz 
regionalnych lub lokalnych i funduszy ubezpiecze ń spo łecznych, z wy łączeniem operacji 
handlowych, w rozumieniu Europejskiego Systemu Zintegrowanej Rachunkowo ści Gospodarczej,  
— »deficyt« oznacza po życzki netto, zgodnie z definicj ą w Europejskim Systemie Zintegrowanej 
Rachunkowo ści Gospodarczej,  
— »inwestycja« oznacza tworzenie trwa łego kapita łu brutto, zgodnie z definicją w Europejskim 
Systemie Zintegrowanej Rachunkowo ści Gospodarczej, 
— »zadłu żenie« oznacza ca łkowit ą sum ę zad łu żenia brutto w warto ści nominalnej, wyst ępuj ącą na 
koniec roku i skonsolidowan ą dla wszystkich sektorów w ładzy publicznej, zgodnie z definicj ą 
zawart ą w pierwszym tiret.  
Artyku ł 3 
W celu zapewnienia efektywno ści procedury stosowanej w przypadku nadmiernego deficytu, rz ądy 
Pa ństw Cz łonkowskich, w ramach tej procedury, s ą odpowiedzialne za deficyt publiczny, zgodniePL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/279
z definicj ą zawart ą w artykule 2 tiret pierwsze. Pa ństwa Cz łonkowskie zapewni ą, by krajowe 
procedury w sferze bud żetowej pozwoli ły im wywi ąza ć si ę ze zobowi ąza ń w tej dziedzinie, 
wynikaj ących z Traktatów. Pa ństwa Cz łonkowskie zdaj ą Komisji regularnie i bezzw łocznie 
sprawozdania dotycz ące ich planowanych i rzeczywistych deficytów oraz poziomów ich zad łu żeń. 
Artyku ł 4 
Dane statystyczne, z których korzysta si ę przy stosowaniu niniejszego Protoko łu, s ą dostarczane 
przez Komisj ę.PL C 83/280 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 13)  
W SPRAWIE KRYTERIÓW KONWERGENCJI  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC ustali ć szczegó ły dotycz ące kryteriów konwergencji, którymi Unia b ędzie si ę kierowa ć przy 
podejmowaniu decyzji dotycz ących uchylenia derogacji w stosunku do Pa ństw Cz łonkowskich 
obj ętych derogacj ą, o których mowa w artykule 140 ust ęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Kryterium stabilno ści cen okre ślone w artykule 140 ust ęp 1 tiret pierwsze Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oznacza, że Pa ństwo Cz łonkowskie ma trwa ły poziom 
stabilno ści cen, a średnia stopa inflacji, odnotowana w tym pa ństwie w ci ągu jednego roku 
poprzedzaj ącego badanie, nie przekracza o wi ęcej ni ż 1,5 punktu procentowego inflacji trzech 
Pa ństw Cz łonkowskich o najbardziej stabilnych cenach. Inflacja mierzona jest za pomoc ą 
wska źnika cen artyku łów konsumpcyjnych na porównywalnych podstawach, z uwzglę dnieniem 
różnic w definicjach krajowych.  
Artyku ł 2 
Kryterium sytuacji finansów publicznych, okre ślone w artykule 140 ust ęp 1 tiret drugie 
wspomnianego Traktatu, oznacza, że w czasie badania Pa ństwo Cz łonkowskie nie jest obj ęte 
decyzj ą Rady zgodnie z artyku łem 126 ustęp 6 wspomnianego Traktatu, stwierdzaj ącą istnienie 
nadmiernego deficytu.  
Artyku ł 3 
Kryterium udzia łu w mechanizmie kursów walut Europejskiego Systemu Walutowego, okre ślonego 
w artykule 140 ust ęp 1 akapit trzeci wspomnianego Traktatu, oznacza, że Pa ństwo Cz łonkowskie 
stosowa ło normalne granice waha ń, przewidziane w mechanizmie kursów walut Europejskiego 
Systemu Walutowego, bez powa żnych napi ęć przynajmniej przez dwa lata przed badaniem. 
W szczególno ści Pa ństwo Cz łonkowskie nie zdewaluowa ło dwustronnego centralnego kursu 
swojej waluty wobec euro z własnej inicjatywy przez ten sam okres.  
Artyku ł 4 
Kryterium konwergencji stóp procentowych okre ślone w artykule 140 ust ęp 1 tiret trzecie 
wspomnianego Traktatu oznacza, że w ci ągu jednego roku przed badaniem Pa ństwo 
Cz łonkowskie posiada ło średni ą nominaln ą d ługoterminow ą stop ę procentow ą nie przekraczaj ącąPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/281
wi ęcej ni ż o dwa punkty procentowe stopy procentowej trzech Pa ństw Cz łonkowskich o najbardziej 
stabilnych cenach. Stopy procentowe oblicza si ę na podstawie d ługoterminowych obligacji 
pa ństwowych lub porównywalnych papierów warto ściowych, z uwzglę dnieniem ró żnic 
w definicjach krajowych.  
Artyku ł 5 
Dane statystyczne, z których korzysta si ę przy stosowaniu niniejszego Protoko łu, s ą dostarczane 
przez Komisj ę. 
Artyku ł 6 
Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, EBC 
oraz z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, przyjmuje odpowiednie przepisy w celu ustanowienia 
szczegó łów kryteriów konwergencji, wymienionych w artykule 140 wspomnianego Traktatu, które 
zastąpi ą niniejszy Protokó ł.PL C 83/282 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 14)  
W SPRAWIE EUROGRUPY  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC sprzyja ć warunkom silniejszego wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej i w tym celu 
pragn ąc rozwija ć coraz ś ciślejsz ą koordynacj ę polityk gospodarczych w strefie euro,  
ŚWIADOME  konieczno ści ustanowienia postanowie ń szczególnych w celu pog łębienia dialogu mi ędzy 
Pa ństwami Cz łonkowskimi, których walut ą jest euro, w oczekiwaniu na moment, w którym euro 
stanie si ę walut ą wszystkich Pa ństw Cz łonkowskich Unii,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Ministrowie Pań stw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro, zbieraj ą si ę na nieformalnych 
spotkaniach. Spotkania te odbywaj ą si ę, w miar ę potrzeby, w celu omówienia spraw zwi ązanych 
ze szczególnymi obowi ązkami, jakie na nich ci ążą w zwi ązku z jedną walut ą. Komisja bierze udzia ł 
w tych spotkaniach. Europejski Bank Centralny jest zapraszany do udzia łu w tych spotkaniach, które 
są przygotowywane przez przedstawicieli ministrów do spraw finansów Pa ństw Cz łonkowskich, 
których walut ą jest euro, oraz przez przedstawicieli Komisji.  
Artyku ł 2 
Ministrowie Pań stw Cz łonkowskich, których walut ą jest euro, wybieraj ą przewodnicz ącego na okres 
dwóch i pó ł roku wi ększo ścią g łosów tych Pa ństw Cz łonkowskich.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/283
PROTOKÓ Ł (nr 15)  
W SPRAWIE NIEKTÓRYCH POSTANOWIE Ń 
DOTYCZ ĄCYCH ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA 
WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓ ŁNOCNEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UZNAJ ĄC, że Zjednoczone Królestwo nie ma obowi ązku przyj ęcia euro je żeli jego Parlament i rz ąd nie 
podejm ą odr ębnej decyzji w tej sprawie,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę, że 16 pa ździernika 1996 roku i 30 pa ździernika 1997 roku rz ąd 
Zjednoczonego Królestwa notyfikowa ł Radzie zamiar nieuczestniczenia w trzecim etapie unii 
gospodarczej i walutowej,  
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI, że rz ąd Zjednoczonego Królestwa praktykuje finansowanie swoich 
potrzeb kredytowych poprzez sprzeda ż d ługów sektorowi prywatnemu,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
1. Zjednoczone Królestwo nie jest zobowi ązane do przyj ęcia euro, chyba że taki zamiar notyfikuje 
Radzie. 
2. Postanowienia ustępów 3–8 i 10 stosuje si ę do Zjednoczonego Królestwa, z uwzgl ędnieniem 
notyfikacji dokonanej Radzie przez rz ąd tego pa ństwa 16 pa ździernika 1996 roku 
i 30 pa ździernika 1997 roku.  
3. Zjednoczone Królestwo zachowuje swoje uprawnienia w dziedzinie polityki pieni ężnej zgodnie 
z prawem krajowym.  
4. Artyku ł 119 akapit drugi, artyku ł 126 ust ępy 1, 9 i 11, artyku ł 127 ust ępy 1–5, artyku ły 128, 
130, 131, 132, 133, 138, artyku ł 140 ust ęp 3, artyku ł 219, artyku ł 282 ust ęp 2, z wyj ątkiem jego 
pierwszego i ostatniego zdania, artyku ł 282 ust ęp 5 oraz artyku ł 283 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej nie maj ą zastosowania do Zjednoczonego Królestwa. Równie ż artyku ł 121 ust ęp 2 
tego Traktatu nie ma do tego pa ństwa zastosowania w zakresie przyjmowania cz ęści ogólnych 
kierunków polityk gospodarczych dotycz ących strefy euro w sposób ogólny. Odniesienia do Unii 
lub Pa ństw Cz łonkowskich zawarte w tych postanowieniach nie dotycz ą Zjednoczonego Królestwa, 
natomiast odniesienia do krajowych banków centralnych nie dotycz ą Banku Anglii.  
5. Zjednoczone Królestwo podejmuje wysi łki w celu unikni ęcia nadmiernego deficytu.  
Artyku ły 143 i 144 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej maj ą nadal zastosowanie do 
Zjednoczonego Królestwa. Artyku ły 134 ust ęp 4 i 142 maj ą zastosowanie do Zjednoczonego 
Królestwa, jakby było obj ęte derogacj ą.PL C 83/284 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
6. Prawa g łosu Zjednoczonego Królestwa są zawieszone w odniesieniu do aktów prawnych Rady, 
o których mowa w artyku łach wymienionych w ust ępie 4 i w przypadkach, o których mowa 
w artykule 139 ust ęp 4 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W tym 
celu zastosowanie ma artyku ł 139 ust ęp 4 akapit drugi tego Traktatu.  
Zjednoczone Królestwo nie ma prawa uczestniczy ć w mianowaniu prezesa, wiceprezesa 
i pozosta łych cz łonków Zarz ądu EBC, zgodnie z artyku łem 283 ust ęp 2 akapit drugi 
wspomnianego Traktatu.  
7. Artyku ły 3, 4, 6, 7, 9.2, 10.1, 10.3, 11.2, 12.1, 14, 16, 18–20, 22, 23, 26, 27, 30–34 i 49 
Protoko łu w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku 
Centralnego (dalej zwanego „Statutem”) nie maj ą zastosowania do Zjednoczonego Królestwa.  
Odniesienia do Unii lub Pa ństw Cz łonkowskich zawarte w tych artyku łach nie dotycz ą 
Zjednoczonego Królestwa, a odniesienia do krajowych banków centralnych i akcjonariuszy nie 
dotycz ą Banku Anglii.  
Zawarte w artykule 10.3 i 30.2 Statutu odniesienia do „subskrybowanego kapita łu EBC” nie dotycz ą 
kapita łu subskrybowanego przez Bank Anglii.  
8. Artyku ł 141 ust ęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i artyku ły 43–47 Statutu 
stosuj ą si ę bez wzgl ędu na to, czy istniej ą Pa ństwa Cz łonkowskie obj ęte derogacj ą, 
z zastrzeż eniem nast ępuj ących zmian:  
a) odniesienia zawarte w artykule 43 do zada ń EBC i EIW dotycz ą tak że tych zada ń, które nale ży 
wykonywa ć po wprowadzeniu euro w zwi ązku z ewentualn ą decyzj ą Zjednoczonego Królestwa 
o nieprzyjmowaniu euro;  
b) poza zadaniami wymienionymi w artykule 46 EBC udziela również porad i pomocy w zwi ązku 
z przygotowaniami wszelkich decyzji, które Rada mog łaby podj ąć wobec Zjednoczonego 
Królestwa, zgodnie z postanowieniami ust ępu 9 litery a) i c);  
c) Bank Anglii wp łaca swój udzia ł do kapita łu EBC jako wk ład w jego koszty operacyjne na takiej 
samej zasadzie jak krajowe banki centralne Pa ństw Cz łonkowskich obj ętych derogacj ą. 
9. Zjednoczone Królestwo mo że w ka żdej chwili notyfikowa ć swój zamiar przyj ęcia euro. W takim 
przypadku: 
a) Zjednoczone Królestwo ma prawo przyj ąć euro je śli tylko spe łni niezb ędne warunki. Rada, 
stanowi ąc na żądanie Zjednoczonego Królestwa, na warunkach i zgodnie z procedur ą 
ustanowion ą w artykule 140 ust ęp 1 i 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, 
zadecyduje czy spe łnia ono konieczne warunki;  
b) Bank Anglii wp łaca swój subskrybowany kapita ł, przekazuje do EBC środki rezerw dewizowych 
i wp łaca swój udzia ł do jego rezerw na takich samych zasadach jak krajowy bank centralny 
Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego derogacja zosta ła uchylona;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/285
c) Rada, stanowi ąc na warunkach i zgodnie z procedur ą ustanowion ą w artykule 140 ust ęp 3 
wspomnianego Traktatu, podejmuje wszelkie decyzje niezb ędne, aby umo żliwi ć Zjednoczonemu 
Królestwu przyj ęcie euro.  
Jeżeli Zjednoczone Królestwo przyjmie euro zgodnie z postanowieniami niniejszego Protoko łu 
ust ępy 3–8 przestaj ą obowi ązywa ć. 
10. Nie naruszaj ąc artyku łu 123 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz artyku łu 21.1 
Statutu, rz ąd Zjednoczonego Królestwa mo że zachowa ć kredyt „ ways and means ”, który posiada 
w Banku Anglii, dopóki Zjednoczone Królestwo nie przyjmie euro.PL C 83/286 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 16)  
W SPRAWIE NIEKTÓRYCH POSTANOWIE Ń 
DOTYCZ ĄCYCH DANII  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę, że du ńska Konstytucja zawiera postanowienia, które mog ą zak łada ć konieczno ść 
przeprowadzenia referendum w Danii przed rezygnacj ą tego pa ństwa z derogacji,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę, że 3 listopada 1993 roku rz ąd Danii notyfikowa ł Radzie zamiar 
nieuczestniczenia w trzecim etapie unii gospodarczej i walutowej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
1. Z uwagi na notyfikacj ę dokonan ą Radzie przez rz ąd Danii 3 listopada 1993 roku, Dania zostaje 
obj ęta derogacj ą. Oznacza to, że wszelkie artyku ły i postanowienia Traktatów i Statutu ESBC i EBC 
dotycz ące derogacji stosuj ą si ę do Danii. 
2. Dla uchylenia tej derogacji, procedura okre ślona w artykule 140 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej zostanie rozpocz ęta jedynie na wniosek Danii.  
3. W przypadku uchylenia derogacji postanowienia niniejszego Protoko łu przestaj ą być stosowane.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/287
PROTOKÓ Ł (nr 17)  
W SPRAWIE DANII  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC uregulowa ć pewne szczególne problemy dotycz ące Danii,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Postanowienia artyku łu 14 Protoko łu w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych 
i Europejskiego Banku Centralnego nie naruszaj ą prawa Narodowego Banku Danii do wykonywania 
obowi ązuj ących go zada ń w tych cz ęściach Królestwa Danii, które nie stanowi ą cz ęści Unii.PL C 83/288 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 18)  
W SPRAWIE FRANCJI  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC wzi ąć pod uwag ę szczególn ą kwesti ę odnosz ącą si ę do Francji,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Francja zachowuje swój przywilej emisji pieni ądza w Nowej Kaledonii, Polinezji Francuskiej i na 
wyspach Wallis i Futuna na warunkach okre ślonych jej prawem krajowym i posiada wy łączne prawo 
okreś lenia parytetu franka CFP.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/289
PROTOKÓ Ł (nr 19)  
W SPRAWIE DOROBKU SCHENGEN W ŁĄCZONEGO W RAMY UNII 
EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
ZWRACAJ ĄC UWAG Ę, że uk łady w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, 
podpisane przez niektóre Pań stwa Cz łonkowskie Unii Europejskiej w Schengen dnia 14 czerwca 
1985 roku i dnia 19 czerwca 1990 roku oraz uk łady z nimi zwi ązane i przepisy wydane na 
podstawie tych uk ładów, zosta ły w łączone w ramy Unii Europejskiej przez Traktat z Amsterdamu 
z dnia 2 pa ździernika 1997 roku,  
PRAGN ĄC zachowa ć dorobek Schengen w formie, jaką  zyska ł on od wej ścia w życie Traktatu 
z Amsterdamu oraz rozwin ąć ten dorobek, aby przyczyni ć si ę do osi ągni ęcia celu zak ładaj ącego 
zapewnienie obywatelom Unii przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści bez granic 
wewn ętrznych,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę szczególne stanowisko Danii,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę, że wobec Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii 
Pó łnocnej nie maj ą zastosowania wszystkie przepisy dorobku Schengen oraz że nale ży przewidzie ć 
dla tych Pa ństw Cz łonkowskich mo żliwo ść przyj ęcia ca łości lub cz ęści innych przepisów tego 
dorobku,  
UZNAJ ĄC, że w konsekwencji konieczne jest odwo łanie si ę do postanowie ń Traktatów dotycz ących 
wzmocnionej wspó łpracy mi ędzy niektórymi Pań stwami Cz łonkowskimi,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę potrzeb ę utrzymania uprzywilejowanych stosunków z Republik ą Islandii 
i Królestwem Norwegii, jako że te dwa pa ństwa, jak również pa ństwa nordyckie, które s ą 
cz łonkami Unii Europejskiej, s ą zwi ązane postanowieniami Nordyckiej Unii Paszportowej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Królestwo Belgii, Republika Bułgarii, Republika Czeska, Królestwo Danii, Republika Federalna 
Niemiec, Republika Esto ńska, Republika Grecka, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska, 
Republika W łoska, Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Wielkie 
Ksi ęstwo Luksemburga, Republika W ęgierska, Republika Malty, Królestwo Niderlandów, Republika 
Austrii, Rzeczpospolita Polska, Republika Portugalska, Rumunia, Republika S łowenii, Republika 
Słowacka, Republika Finlandii i Królestwo Szwecji s ą upowa żnione do ustanowienia mi ędzy sob ą 
wzmocnionej wspó łpracy w dziedzinach obj ętych postanowieniami okre ślonymi przez Radę, 
tworz ącymi dorobek Schengen. Wspó łpraca ta jest prowadzona w ramach prawnych 
i instytucjonalnych Unii Europejskiej i z poszanowaniem stosownych postanowie ń Traktatów.PL C 83/290 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 2 
Dorobek Schengen stosuje si ę do Pa ństw Cz łonkowskich, o których mowa w artykule 1, bez 
uszczerbku dla artyku łu 3 Aktu przyst ąpienia z 16 kwietnia 2003 roku i artyku łu 4 Aktu 
przyst ąpienia z 25 kwietnia 2005 roku. Rada zast ępuje Komitet Wykonawczy utworzony na 
mocy uk ładów z Schengen.  
Artyku ł 3 
Udzia ł Danii w przyjmowaniu środków stanowi ących rozwinię cie dorobku Schengen, jak równie ż we 
wprowadzaniu w ż ycie i stosowaniu tych środków w Danii, reguluj ą odpowiednie postanowienia 
Protoko łu w sprawie stanowiska Danii.  
Artyku ł 4 
Irlandia oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej mog ą w ka żdej chwili 
wyst ąpi ć z wnioskiem o zastosowanie wobec nich wszystkich lub niektórych przepisów dorobku 
Schengen. 
Rada rozstrzyga o takim wniosku, stanowi ąc na zasadzie jednomyś lno ści swych cz łonków 
wymienionych w artykule 1 i przedstawiciela rz ądu pa ństwa, którego ten wniosek dotyczy.  
Artyku ł 5 
1. Wnioski i inicjatywy formu łowane na podstawie dorobku Schengen podlegaj ą stosownym 
postanowieniom Traktatów.  
W zwi ązku z tym, w przypadku gdy Irlandia albo Zjednoczone Królestwo nie notyfikowa ły Radzie 
na pi śmie, w rozs ądnym terminie, ch ęci uczestnictwa, uznaje się, że upowa żnienie, o którym mowa 
w artykule 329 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zosta ło przyznane Pa ństwom 
Cz łonkowskim, o których mowa w artykule 1, oraz Irlandii lub Zjednoczonemu Królestwu, je żeli 
którekolwiek z nich pragnie uczestniczy ć w przedmiotowych dziedzinach wspó łpracy.  
2. W przypadku gdy zgodnie z decyzj ą na mocy artyku łu 4 uznaje si ę, że Irlandia albo 
Zjednoczone Królestwo przed łożyły notyfikacj ę, każ de z tych pa ństw w terminie trzech miesi ęcy 
mo że mimo to notyfikowa ć Radzie na pi śmie, że nie chce uczestniczy ć w takim wniosku lub 
inicjatywie. W takim przypadku, Irlandia lub Zjednoczone Królestwo nie bierze udzia łu 
w przyj ęciu takiego wniosku lub inicjatywy. Od dnia przed łożenia tej drugiej notyfikacji procedur ę 
przyj ęcia środka formu łowanego na podstawie dorobku Schengen zawiesza si ę do zako ńczenia 
procedury okre ślonej w ust ępie 3 lub 4 lub do chwili wycofania tej notyfikacji, co mo że nast ąpi ć 
w ka żdym momencie trwania tej procedury.  
3. Od dnia wej ścia w życie proponowanego środka jakakolwiek decyzja Rady podj ęta zgodnie 
z artyku łem 4 przestaje mie ć zastosowanie do Pa ństwa Cz łonkowskiego, które przed łożyło 
notyfikacj ę, o której mowa w ustępie 2, w zakresie, jaki Rada uzna za konieczny i na warunkach, 
które zostan ą okreś lone w decyzji Rady stanowi ącej wi ększo ścią kwalifikowan ą na wniosek Komisji. 
Przy podejmowaniu tej decyzji uwzgl ędnia si ę nast ępuj ące kryteria: Rada stara si ę utrzymać mo żliwie 
najszersze uczestnictwo danego Pa ństwa Cz łonkowskiego, unikaj ąc przy tym powa żnych zakłóce ńPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/291
w praktycznym funkcjonowaniu ró żnych cz ęści tego dorobku i przy poszanowaniu ich spójno ści. 
Komisja przedstawia swój wniosek mo żliwie najszybciej po notyfikacji, o której mowa w ust ępie 2. 
Rada, o ile okaż e si ę to konieczne po zwo łaniu dwóch kolejnych posiedze ń, stanowi w ci ągu 
czterech miesi ęcy od przedstawienia wniosku przez Komisję . 
4. Je żeli przed up ływem okresu czterech miesięcy Rada nie przyjmie decyzji, Pa ństwo 
Cz łonkowskie mo że bezzw łocznie za żąda ć przed łożenia tej kwestii Radzie Europejskiej. W takim 
przypadku na swoim najbli ższym posiedzeniu Rada Europejska, stanowią c wi ększo ścią 
kwalifikowan ą na wniosek Komisji, podejmuje decyzj ę zgodnie z kryteriami, o których mowa 
w ust ępie 3.  
5. Je żeli do zako ńczenia procedury, przewidzianej w ust ępie 3 lub 4, Rada, lub w stosownym 
przypadku, Rada Europejska nie przyjm ą stosownej decyzji, zawieszenie procedury przyj ęcia środka 
sformu łowanego na podstawie dorobku Schengen zostaje zako ńczone. Je żeli wspomniany ś rodek 
zostaje nast ępnie przyj ęty, z dniem jego wej ścia w życie do zainteresowanego Pa ństwa 
Cz łonkowskiego przestaje mie ć zastosowanie jakakolwiek decyzja podj ęta przez Rad ę zgodnie 
z artyku łem 4, w zakresie i na warunkach okre ślonych przez Komisj ę, chyba że to Pa ństwo 
Cz łonkowskie wycofa ło notyfikacj ę, o której mowa w ustę pie 2, przed przyj ęciem takiego środka. 
Komisja stanowi do dnia przyj ęcia tego środka. Przy podejmowaniu takiej decyzji Komisja 
przestrzega kryteriów, o których mowa w ust ępie 3. 
Artyku ł 6 
Republika Islandii i Królestwo Norwegii s ą w łączone we wprowadzanie w życie dorobku Schengen 
i w jego dalszy rozwój. W łaściwe procedury uzgadnia si ę w tym celu w uk ładzie z tymi pa ństwami 
zawartym przez Rad ę stanowi ąc ą na zasadzie jednomy ślno ści cz łonków wymienionych w artykule 1. 
Uk ład taki zawiera postanowienia dotycz ące udzia łu Islandii i Norwegii w ponoszeniu wszelkich 
skutków finansowych wynikaj ących z wprowadzenia w życie niniejszego Protoko łu. 
Odr ębny uk ład Rada zawiera z Islandi ą i Norwegi ą, stanowi ąc jednomy ślnie, w celu okre ślenia praw 
i obowi ązków mi ędzy Irlandi ą oraz Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej 
— z jednej strony oraz Islandi ą i Norwegi ą — z drugiej strony, w tych dziedzinach dorobku 
Schengen, które stosuj ą si ę do tych Pa ństw.  
Artyku ł 7 
W negocjacjach dotycz ących przyst ąpienia nowych Pa ństw Cz łonkowskich do Unii Europejskiej 
dorobek Schengen i inne środki podj ęte przez instytucje w zakresie jego zastosowania s ą 
uznawane za dorobek, który powinien by ć w pe łni przyj ęty przez wszystkie pa ństwa kandyduj ące 
do przyst ąpienia.PL C 83/292 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 20)  
W SPRAWIE STOSOWANIA NIEKTÓRYCH 
ASPEKTÓW ARTYKU ŁU 26 TRAKTATU 
O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ DO 
ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA I IRLANDII  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC uregulowa ć niektóre kwestie dotycz ące Zjednoczonego Królestwa i Irlandii,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę istnienie od wielu lat szczególnych uzgodnie ń dotyczą cych podró żowania 
mi ędzy Zjednoczonym Królestwem i Irlandią , 
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Zjednoczone Królestwo jest uprawnione — bez wzgl ędu na artyku ły 26 i 77 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez wzgl ędu na ka żde inne postanowienie tego Traktatu lub 
Traktatu o Unii Europejskiej, ka żdy środek przyj ęty na mocy tych traktatów lub ka żdą umow ę 
mi ędzynarodową zawart ą przez Uni ę lub Uni ę i jej Pa ństwa Cz łonkowskie z jednym lub wieloma 
pa ństwami trzecimi — do wykonywania na swych granicach z innymi Pa ństwami Cz łonkowskimi 
kontroli, które uwa ża za konieczne, wobec osób zamierzaj ących wjecha ć na jego terytorium. Celem 
takich kontroli jest:  
a) sprawdzenie, czy obywatele Pań stw Cz łonkowskich lub osoby pozostaj ące na ich utrzymaniu, 
wykonuj ące prawa przyznane przez prawo Unii oraz obywatele innych pa ństw, którym te prawa 
zosta ły przyznane na mocy umowy wi ążącej Zjednoczone Królestwo, maj ą prawo wjazdu na 
terytorium Zjednoczonego Królestwa; oraz  
b) podj ęcie decyzji o przyznaniu lub nieprzyznaniu innym osobom zezwolenia na wjazd na 
terytorium Zjednoczonego Królestwa.  
Artyku ły 26 i 77 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ani inne postanowienie tego Traktatu 
lub Traktatu o Unii Europejskiej, ani żaden środek przyj ęty w ich wykonaniu w niczym nie naruszaj ą 
praw Zjednoczonego Królestwa do ustanowienia i przeprowadzania tych kontroli. Nawi ązania 
w niniejszym artykule do Zjednoczonego Królestwa dotycz ą równie ż terytoriów, za których 
stosunki zewn ętrzne Zjednoczone Królestwo ponosi odpowiedzialno ść. 
Artyku ł 2 
Zjednoczone Królestwo i Irlandia mog ą nadal uzgadniać mi ędzy sob ą kwestie dotycz ące przep ływu 
osób mi ędzy ich terytoriami („wspólna strefa podró żowania”), w pe łni szanuj ąc prawa osób 
okreś lonych w artykule 1 pierwszy akapit litera a) niniejszego Protoko łu. Zgodnie z powy ższym,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/293
dopóki uzgodnienia te obowi ązuj ą, postanowienia artyku łu 1 niniejszego Protoko łu stosuj ą si ę do 
Irlandii na takich samych zasadach i przy spe łnieniu takich samych przes łanek jak w przypadku 
Zjednoczonego Królestwa. Artyku ły 26 i 77 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, inne 
postanowienie tego Traktatu lub Traktatu o Unii Europejskiej, ani żaden środek przyj ęty w ich 
wykonaniu w niczym nie naruszaj ą tych uzgodnie ń. 
Artyku ł 3 
Inne Pa ństwa Cz łonkowskie s ą uprawnione do wykonywania, na ich granicach lub w ka żdym 
punkcie wjazdu na ich terytorium, odpowiednic h kontroli wobec osób, które chc ą wjecha ć na ich 
terytorium ze Zjednoczonego Królestwa lub ka żdego terytorium, za którego stosunki zewn ętrzne 
ponosi ono odpowiedzialność , w tych samych celach co okre ślone w artykule 1 niniejszego 
Protoko łu, lub z Irlandii, w zakresie, w jakim postanowienia artyku łu 1 niniejszego Protoko łu 
maj ą zastosowanie do Irlandii.  
Artyku ły 26 i 77 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ani inne postanowienie tego Traktatu 
lub Traktatu o Unii Europejskiej ani żaden środek przyj ęty w ich wykonaniu w niczym nie naruszaj ą 
praw innych Pa ństw Cz łonkowskich do ustanowienia i przeprowadzania tych kontroli.PL C 83/294 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 21)  
W SPRAWIE STANOWISKA ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA 
I IRLANDII W ODNIESIENIU DO PRZESTRZENI WOLNO ŚCI, 
BEZPIECZEŃ STWA I SPRAWIEDLIWO ŚCI 
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC uregulowa ć niektóre kwestie dotycz ące Zjednoczonego Królestwa i Irlandii,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę Protokó ł w sprawie stosowania niektórych aspektów artyku łu 26 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do Zjednoczonego Królestwa i Irlandii,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Z zastrzeż eniem artyku łu 3, Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestnicz ą w przyjmowaniu przez 
Rad ę środków objętych cz ęścią trzeci ą tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Do 
decyzji Rady, w odniesieniu do których wymagana jest jednomy ślno ść, konieczna jest zgoda 
wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem przedstawicieli rz ądów Zjednoczonego Królestwa i Irlandii.  
Do celów niniejszego artyku łu wi ększo ść kwalifikowan ą okreś la się zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Artyku ł 2 
Na mocy artyku łu 1 i z zastrze żeniem artyku łów 3, 4 i 6, Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii nie 
wi ążą ani nie maj ą do nich zastosowania postanowienia cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, środki przyj ęte na podstawie tego tytu łu, postanowienia 
jakiejkolwiek umowy mi ędzynarodowej zawartej przez Uni ę w wykonaniu tego tytu łu, ani 
orzeczenia Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej interpretuj ące te postanowienia lub środki. 
Postanowienia te, środki lub orzeczenia w niczym nie naruszają kompetencji, praw i obowi ązków 
tych Pa ństw. Postanowienia te, środki lub orzeczenia w niczym nie zmieniaj ą dorobku 
wspólnotowego, ani dorobku Unii i nie stanowi ą cz ęści prawa Unii w zakresie, w jakim stosuj ą 
się do Zjednoczonego Królestwa i Irlandii.  
Artyku ł 3 
1. Zjednoczone Królestwo lub Irlandia mog ą pisemnie notyfikowa ć Przewodnicz ącemu Rady, 
w terminie trzech miesi ęcy od przedstawienia Radzie propozycji lub inicjatywy w wykonaniu 
cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, swoje życzenie uczestniczenia 
w przyj ęciu i stosowaniu zaproponowanego środka, na podstawie czego pa ństwo to uzyskuje do 
tego uprawnienie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/295
Do decyzji Rady, w odniesieniu do których wymagana jest jednomy ślno ść, konieczna jest zgoda 
wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem cz łonka, który nie dokona ł takiej notyfikacji. Środek 
przyj ęty stosownie do niniejszego ust ępu wi ąże wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie, które 
uczestniczy ły w jego przyj ęciu. 
Środki przyj ęte w wykonaniu artyku łu 70 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej okre ślaj ą 
warunki uczestnictwa Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w ocenach dotycz ących dziedzin objętych 
cz ęścią trzeci ą tytu ł V tego Traktatu.  
Do celów niniejszego artyku łu wi ększo ść kwalifikowan ą okreś la się zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
2. Je żeli po up ływie rozs ądnego terminu środek okre ślony w ust ępie 1 nie mo że być przyj ęty 
z udzia łem Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii, Rada mo że przyj ąć ten środek zgodnie 
z artyku łem 1, bez udzia łu Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii. W takim przypadku stosuje si ę 
artyku ł 2. 
Artyku ł 4 
Zjednoczone Królestwo lub Irlandia mo że, w ka żdym czasie po przyj ęciu środka przez Rad ę, 
stosownie do cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, notyfikowa ć 
Radzie i Komisji swój zamiar przyj ęcia tego środka. W tym przypadku procedura przewidziana 
w artykule 331 ust ęp 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stosuje si ę mutatis mutandis . 
Artyku ł 4a 
1. Postanowienia niniejszego Protoko łu maj ą zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i Irlandii 
tak że w odniesieniu do środków zaproponowanych lub przyj ętych zgodnie z cz ęścią trzeci ą tytu ł 
V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zmieniaj ących obowi ązuj ące środki, którymi pa ństwa 
te są zwi ązane.  
2. Jednak w przypadku gdy Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji, stwierdzi, że nieuczestniczenie 
Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii w zmienionej wersji obowi ązuj ącego środka uniemo żliwia jego 
stosowanie przez inne Pa ństwa Cz łonkowskie lub Uni ę, Rada mo że wezwa ć te dwa pa ństwa do 
przed ło żenia notyfikacji na mocy artyku łu 3 lub 4. Do celów artyku łu 3 w dniu dokonania takiego 
stwierdzenia przez Rad ę rozpoczyna bieg dodatkowy termin dwóch miesi ęcy. 
Jeżeli przed up ływem tego terminu dwóch miesi ęcy od dokonania stwierdzenia przez Rad ę 
Zjednoczone Królestwo ani Irlandia nie przed łożą notyfikacji na mocy artyku łu 3 lub 4, pa ństwa 
te przestaj ą być zwi ązane tym obowi ązuj ącym środkiem i przestaje mie ć on do nich zastosowanie, 
chyba że dane Pa ństwo Cz łonkowskie przed łożyło notyfikacj ę na mocy artyku łu 4 przed wej ściem 
w życie środka zmieniaj ącego. Staje si ę to skuteczne w dniu wej ścia w życie środka zmieniaj ącego 
lub w dniu up łyni ęcia terminu dwóch miesię cy, w zale żno ści od tego, który z tych terminów jest 
pó źniejszy.PL C 83/296 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Do celów niniejszego ust ępu, po dogłębnym omówieniu tej kwestii, Rada stanowi kwalifikowan ą 
wi ększo ścią g łosów swoich cz łonków reprezentuj ących Pa ństwa Cz łonkowskie, które uczestnicz ą lub 
uczestniczy ły w przyj ęciu środka zmieniaj ącego. Wi ększo ść kwalifikowaną w Radzie okre śla si ę 
zgodnie z artyku łem 238 ustęp 3 litera a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
3. Rada, stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą na wniosek Komisji, mo że równie ż stwierdzić , że 
Zjednoczone Królestwo lub Irlandia ponosz ą ewentualne bezpo średnie konsekwencje finansowe 
powsta łe w sposób konieczny i nieunikniony w wyn iku zaprzestania uczestnictwa w tych aktach 
prawnych. 
4. Niniejszy artyku ł pozostaje bez uszczerbku dla artyku łu 4. 
Artyku ł 5 
Pa ństwa Cz łonkowskiego, które nie jest zwi ązane środkiem przyj ętym stosownie do cz ęści trzeciej 
tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nie obci ążaj ą skutki finansowe tego środka, 
inne ni ż koszty administracyjne ponoszone przez instytucje, chyba że Rada, stanowi ąc jednomy ślnie 
głosami wszystkich swoich cz łonków, po konsultacji z Parlamentem Europejskim zadecyduje inaczej.  
Artyku ł 6 
Jeżeli w przypadkach okre ślonych w niniejszym Protokole Zjednoczone Królestwo lub Irlandia s ą 
zwi ązane środkiem przyj ętym przez Rad ę stosownie do cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, odpowiednie postanowienia Traktatów stosuj ą si ę do tego 
pa ństwa w zwi ązku z tym środkiem.  
Artyku ł 6a 
Zjednoczone Królestwo ani Irlandia nie b ęd ą zwi ązane zasadami okre ślonymi na podstawie artyku łu 
16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dotycz ącymi przetwarzania danych osobowych 
przez Pa ństwa Cz łonkowskie w wykonywaniu dzia łań wchodz ących w zakres zastosowania cz ęści 
trzeciej tytu ł V rozdzia ł 4 lub 5 tego Traktatu, je śli pa ństwa te nie b ęd ą zwi ązane zasadami Unii 
w dziedzinie wspó łpracy wymiarów sprawiedliwo ści w sprawach karnych lub wspó łpracy policyjnej, 
w ramach której nale ży przestrzega ć przepisów ustanowionych na podstawie artyku łu 16.  
Artyku ł 7 
Artyku ły 3, 4 i 4a nie naruszaj ą Protokołu w sprawie dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii 
Europejskiej.  
Artyku ł 8 
Irlandia mo że na pi śmie notyfikowa ć Radzie swoj ą wolę niepodlegania ju ż dalej postanowieniom 
niniejszego Protoko łu. W tym przypadku wobec Irlandii stosuj ą si ę zwyk łe postanowienia traktatowe.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/297
Artyku ł 9 
W odniesieniu do Irlandii niniejszy Protokó ł nie stosuje si ę do artyku łu 75 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.PL C 83/298 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 22)  
W SPRAWIE STANOWISKA DANII  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRZYWO ŁUJ ĄC decyzj ę szefów pa ństw lub rz ądów, zebranych w ramach Rady Europejskiej 
w Edynburgu 12 grudnia 1992 roku, dotycz ącą niektórych problemów poruszonych przez Dani ę 
w kwestii Traktatu o Unii Europejskiej,  
PRZYJ ĄWSZY DO WIADOMO ŚCI stanowisko Danii w sprawie obywatelstwa, Unii Gospodarczej 
i Walutowej, polityki obronnej oraz sprawiedliwo ści i spraw wewn ętrznych, ustalone w decyzji 
z Edynburga,  
ŚWIADOME  faktu, że utrzymanie w ramach Traktatów porz ądku prawnego istniej ącego od dnia 
przyj ęcia decyzji z Edynburga znacznie ograniczy udzia ł Danii w wa żnych dziedzinach wspó łpracy 
Unii oraz że w interesie Unii by łoby zapewnienie integralno ści dorobku dotycz ącego przestrzeni 
wolnoś ci, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści, 
PRAGN ĄC zatem ustanowi ć ramy prawne, które b ęd ą przewidywa ć mo żliwo ść udzia łu Danii 
w przyjmowaniu środków zaproponowanych na podstawie cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, i z radoś cią przyjmuj ąc zamiar Danii skorzystania z tej 
mo żliwo ści, kiedy b ędzie to mo żliwe zgodnie z jej wymogami konstytucyjnymi,  
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI, że Dania nie b ędzie sprzeciwia ć si ę dalszemu rozwojowi wspó łpracy 
mi ędzy pozosta łymi Pa ństwami Cz łonkowskimi dotycz ącej środków, które Danii nie wi ążą,  
BIOR ĄC POD UWAG Ę artyku ł 3 Protoko łu w sprawie dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii 
Europejskiej,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
CZĘŚĆ  I 
Artyku ł 1 
Dania nie uczestniczy w przyj ęciu przez Radę środków zaproponowanych na podstawie cz ęści 
trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Do decyzji Rady, w odniesieniu do 
których wymagana jest jednomy ślno ść, konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem 
przedstawiciela rz ądu Danii.  
Do celów niniejszego artyku łu wi ększo ść kwalifikowan ą okreś la się zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/299
Artyku ł 2 
Dania nie jest związana żadnymi z postanowie ń cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej, ani żadnym środkiem przyj ętym zgodnie z tym tytu łem, żadnym postanowieniem 
jakiejkolwiek umowy mi ędzynarodowej zawartej przez Uni ę zgodnie z tym tytu łem, ani żadn ą 
decyzj ą Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej stanowi ąc ą wyk ładni ę któregokolwiek 
z takich postanowie ń lub ś rodków, ani żadnym środkiem zmienionym lub mo żliwym do zmiany 
zgodnie z tym tytu łem, ani nie maj ą one do niej zastosowania; takie postanowienia, środki lub 
decyzje nie maj ą żadnego wp ływu na kompetencje, prawa i obowi ązki Danii; takie postanowienia, 
środki lub decyzje nie mają żadnego wp ływu na dorobek prawny Wspólnoty lub Unii, ani nie 
stanowi ą cz ęści prawa Unii, gdy maj ą zastosowanie do Danii. W szczególno ści akty prawne Unii 
w dziedzinie wspó łpracy policyjnej i wspó łpracy s ądowej w sprawach karnych przyj ęte przed 
wej ściem w życie Traktatu z Lizbony i podleg łe zmianie, dla Danii pozostaj ą wi ążące i maj ą do 
niej zastosowanie w formie niezmienionej.  
Artyku ł 2a 
Artyku ł 2 niniejszego Protoko łu ma równie ż zastosowanie do tych zasad okre ślonych na podstawie 
artyku łu 16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które dotycz ą przetwarzania danych 
osobowych przez Pa ństwa Cz łonkowskie w wykonywaniu działa ń wchodz ących w zakres 
zastosowania cz ęści trzeciej tytu ł V rozdzia ł 4 lub 5 tego Traktatu.  
Artyku ł 3 
Danii nie obci ążają skutki finansowe środków okre ślonych w artykule 1, inne ni ż koszty 
administracyjne ponoszone przez instytucje.  
Artyku ł 4 
1. Dania podejmuje decyzj ę, w terminie sze ściu miesi ęcy po przyj ęciu przez Radę środka 
dotyczą cego propozycji lub inicjatywy maj ącej na celu rozwój dorobku Schengen i obj ętej 
niniejsz ą cz ęścią, czy dokona transpozycji tego środka do swego prawa krajowego. Je żeli podejmie 
tak ą decyzj ę, to środek ten tworzy zobowi ązanie prawa mi ędzynarodowego mi ędzy Dani ą i innymi 
Pa ństwami Cz łonkowskimi zwi ązanymi tym środkiem.  
2. Je żeli Dania podejmie decyzję , że nie dokona transpozycji decyzji Rady w rozumieniu ust ępu 1, 
Pa ństwa Cz łonkowskie zwi ązane tym środkiem oraz Dania rozwa żą, jakie w łaściwe środki nale ży 
podj ąć. 
CZĘŚĆ II  
Artyku ł 5 
W odniesieniu do środków przyj ętych przez Rad ę w dziedzinie obj ętej artyku łem 26 ust ęp 1, 
artyku łem 42 i artyku łami 43–46 Traktatu o Unii Europejskiej Dania nie uczestniczy 
w opracowaniu oraz wprowadzaniu w życie decyzji i dzia łań Unii, które maj ą wp ływ na kwestiePL C 83/300 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
polityczno-obronne. Dania nie uczestniczy zatem w ich przyj ęciu. Dania nie b ędzie sprzeciwia ć si ę 
dalszemu rozwojowi wspó łpracy mi ędzy pozosta łymi Pa ństwami Cz łonkowskimi w tej dziedzinie. 
Dania nie jest zobowią zana do wspó łfinansowania wydatków operacyjnych wynikaj ących z tych 
środków ani do udost ępniania Unii zdolno ści wojskowych. 
Do aktów przyjmowanych przez Rad ę, w odniesieniu do których wymagana jest jednomy ślno ść, 
konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem przedstawiciela rz ądu Danii. 
Do celów niniejszego artyku łu wi ększo ść kwalifikowan ą okreś la się zgodnie z artyku łem 238 ustę p 3 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
CZĘŚĆ  III 
Artyku ł 6 
Artyku łów 1, 2 i 3 nie stosuje się do środków okreś laj ących pa ństwa trzecie, których obywatele 
musz ą mie ć wizy podczas przekraczania granic zewn ętrznych Pa ństw Cz łonkowskich ani do 
środków odnosz ących si ę do jednolitego wzorca wiz.  
CZĘŚĆ  IV 
Artyku ł 7 
Dania mo że w ka żdej chwili, zgodnie ze swymi odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi 
powiadomi ć pozosta łe Pa ństwa Cz łonkowskie, że nie zamierza ju ż korzysta ć ze wszystkich lub 
niektórych postanowie ń niniejszego Protoko łu. W tym przypadku Dania b ędzie w pe łni stosowa ć 
wszystkie obowią zuj ące w tym momencie wła ściwe środki podj ęte w ramach Unii Europejskiej.  
Artyku ł 8 
1. Dania mo że w ka żdej chwili i bez uszczerbku dla artyku łu 7 zgodnie ze swymi wymogami 
konstytucyjnymi notyfikowa ć pozosta łym Pa ństwom Cz łonkowskim, że ze skutkiem od pierwszego 
dnia miesi ąca nast ępuj ącego po notyfikacji, cz ęść I składa si ę z postanowie ń zawartych w za łączniku. 
W tym przypadku artyku ły 5–8 otrzymuj ą odpowiednie oznaczenie.  
2. Po up ływie sze ściu miesi ęcy od daty, w której notyfikacja, o której mowa w ust ępie 1, sta ła si ę 
skuteczna, ca ły dorobek Schengen oraz środki przyj ęte dla jego rozwoju, które do tej pory wi ąza ły 
Dani ę z tytu łu zobowi ązań prawa mi ędzynarodowego, wi ążą Dani ę z tytu łu prawa Unii.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/301
ZA ŁĄCZNIK  
Artyku ł 1 
Z zastrze żeniem artyku łu 3, Dania nie uczestniczy w przyjmowaniu przez Rad ę środków zaproponowanych na podstawie 
cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Do aktów przyjmowanych przez Rad ę, w odniesieniu 
do których wymagana jest jednomy ślno ść, konieczna jest zgoda wszystkich cz łonków Rady, z wyj ątkiem przedstawiciela 
rz ądu Danii.  
Do celów niniejszego artyku łu wi ększość kwalifikowaną okre śla si ę zgodnie z artyku łem 238 ust ęp 3 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Artyku ł 2 
Na mocy artyku łu 1 i z zastrze żeniem artyku łów 3, 4 i 8, Danii nie wi ążą ani nie maj ą do niej zastosowania żadne 
postanowienia cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, żadne środki przyj ęte na podstawie 
tego tytu łu, żadne postanowienia umowy mi ędzynarodowej zawartej przez Uni ę w wykonaniu tego tytu łu, ani żadne 
orzeczenia Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej dokonuj ące wyk ładni tych postanowie ń lub środków. Te 
postanowienia, środki lub orzeczenia w niczym nie naruszaj ą kompetencji, praw ani obowi ązków Danii. Te 
postanowienia, środki lub orzeczenia w niczym nie zmieniaj ą dorobku wspólnotowego ani dorobku Unii i nie 
stanowi ą cz ęści prawa Unii w zakresie, w jakim stosuj ą si ę do Danii. 
Artyku ł 3 
1. Dania moż e pisemnie notyfikowa ć przewodnicz ącemu Rady, w terminie trzech miesi ęcy od przedstawienia Radzie 
wniosku lub inicjatywy w zastosowaniu cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, swoj ą ch ęć 
uczestniczenia w przyj ęciu i stosowaniu zaproponowanego środka, w wyniku czego Dania uzyskuje do tego uprawnienie.  
2. Je żeli po up ływie rozs ądnego terminu środek, o którym mowa w ust ępie 1, nie mo że zosta ć przyj ęty z udzia łem 
Danii, Rada mo że przyj ąć środek, o którym mowa w ust ępie 1, zgodnie z artyku łem 1, bez udzia łu Danii. W takim 
przypadku stosuje się artyku ł 2. 
Artyku ł 4 
Dania moż e, w ka żdej chwili po przyj ęciu środka w wykonaniu cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, notyfikowa ć Radzie i Komisji swój zamiar zaakceptowania tego środka. W tym przypadku procedura 
przewidziana w artykule 331 ust ęp 1 wspomnianego Traktatu stosuje si ę mutatis mutandis . 
Artyku ł 5 
1. Postanowienia niniejszego Protokoł u maj ą zastosowanie do Danii tak że w odniesieniu do środków 
zaproponowanych lub przyj ętych zgodnie z cz ęścią trzeci ą tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
zmieniaj ących obowi ązuj ące środki, którymi pa ństwo to jest zwi ązane.  
2. Jednak w przypadku gdy Rada, stanowi ąc na wniosek Komisji, stwierdzi, że nieuczestniczenie Danii w zmienionej 
wersji obowi ązuj ącego środka uniemo żliwia jego stosowanie przez inne Pa ństwa Cz łonkowskie lub Uni ę, Rada mo że 
wezwa ć to pa ństwo do przed łożenia notyfikacji na mocy artyku łu 3 lub 4. Do celów artyku łu 3 w dniu dokonania 
takiego stwierdzenia przez Rad ę rozpoczyna bieg dodatkowy termin dwóch miesi ęcy.PL C 83/302 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Jeżeli przed up ływem tego terminu dwóch miesi ęcy od dokonania stwierdzenia przez Rad ę Dania nie przed łoży 
notyfikacji na mocy artyku łu 3 lub 4, pa ństwo to przestaje być zwi ązane tym obowi ązuj ącym środkiem i przestaje 
mie ć on do niego zastosowanie, chyba że Dania przed łożyła notyfikacj ę na mocy artyku łu 4 przed wej ściem w życie 
środka zmieniaj ącego. Staje si ę to skuteczne w dniu wej ścia w życie środka zmieniaj ącego lub w dniu up łyni ęcia terminu 
dwóch miesi ęcy, w zale żno ści od tego, który z tych terminów jest pó źniejszy.  
Do celów niniejszego ust ępu, po dog łębnym omówieniu tej kwestii, Rada stanowi kwalifikowan ą wi ększo ścią g łosów 
swoich cz łonków reprezentuj ących Pa ństwa Cz łonkowskie, które uczestnicz ą lub uczestniczy ły w przyj ęciu środka 
zmieniaj ącego. Wi ększo ść kwalifikowan ą w Radzie okre śla si ę zgodnie z artyku łem 238 ust ęp 3 litera a) Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
3. Rada, stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą na wniosek Komisji, mo że stwierdzi ć, że Dania ponosi ewentualne 
bezpo średnie konsekwencje finansowe powsta łe w sposób konieczny i nieunikniony w wyniku zaprzestania 
uczestnictwa w tych aktach prawnych.  
4. Niniejszy artyku ł pozostaje bez uszczerbku dla artyku łu 4. 
Artyku ł 6 
1. Notyfikacja przewidziana w artykule 4 jest przedk ładana nie pó źniej ni ż sze ść miesi ęcy po ostatecznym przyj ęciu 
środka maj ącego na celu rozwój dorobku Schengen.  
W przypadku gdy Dania nie przed łoży notyfikacji zgodnie z artyku łem 3 lub 4 w stosunku do środka maj ącego na celu 
rozwój dorobku Schengen, Pa ństwa Cz łonkowskie zwi ązane tym środkiem oraz Dania rozwa żą, jakie w łaściwe kroki 
nale ży podj ąć. 
2. Notyfikacja dokonana w zastosowaniu artyku łu 3 w stosunku do środków maj ących na celu rozwój dorobku 
Schengen jest nieodwo łalnie uwa żana za notyfikacj ę dokonan ą zgodnie z artyku łem 3 w odniesieniu do wszelkich 
innych wniosków lub inicjatyw maj ących na celu rozwój tego środka w takim zakresie, w jakim ten wniosek lub 
inicjatywa ta rozwija dorobek Schengen.  
Artyku ł 7 
Dania nie b ędzie zwi ązana zasadami okre ślonymi na podstawie artyku łu 16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii, 
dotycz ącymi przetwarzania danych osobowych przez Pa ństwa Cz łonkowskie w wykonywaniu dzia łań wchodz ących 
w zakres zastosowania cz ęści trzeciej tytu ł V rozdzia ł 4 lub 5 tego Traktatu, je śli pa ństwo to nie b ędzie zwi ązane 
zasadami Unii w dziedzinie wspó łpracy wymiarów sprawiedliwo ści w sprawach karnych lub wspó łpracy policyjnej, 
w ramach której nale ży przestrzega ć przepisów ustanowionych na podstawie artyku łu 16.  
Artyku ł 8 
Jeżeli, w przypadkach okre ślonych w niniejszej cz ęści, Dania jest zwi ązana środkiem przyj ętym przez Rad ę stosownie do 
cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, odpowiednie postanowienia Traktatów stosuj ą si ę do 
Danii w zwi ązku z tym ś rodkiem.  
Artyku ł 9 
Jeżeli Dania nie jest zwi ązana środkiem przyj ętym stosownie do cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, nie obci ążają jej skutki finansowe tego środka, inne ni ż koszty administracyjne instytucji, chyba że Rada 
stanowi ąc jednomy ślnie gł osami wszystkich swoich czł onków, po konsultacji z Parlamentem Europejskim, postanowi 
inaczej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/303
PROTOKÓ Ł (nr 23)  
W SPRAWIE STOSUNKÓW ZEWN ĘTRZNYCH PA ŃSTW CZ ŁONKOW ­
SKICH DOTYCZ ĄCYCH PRZEKRACZANIA ZEWN ĘTRZNYCH GRANIC  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UWZGL ĘDNIAJ ĄC potrzebę Pa ństw Cz łonkowskich dotycz ącą zapewnienia skutecznych kontroli ich 
granic zewn ętrznych, w odpowiednim przypadku we wspó łpracy z pa ństwami trzecimi,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Postanowienia w sprawie środków dotycz ących przekraczania granic zewn ętrznych zawarte 
w artykule 77 ust ęp 2 litera b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie naruszaj ą 
kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich do negocjowania lub zawierania umów z pa ństwami trzecimi, 
o ile s ą one zgodne z prawem Unii i innymi stosownymi umowami mi ędzynarodowymi.PL C 83/304 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 24)  
W SPRAWIE PRAWA AZYLU DLA OBYWATELI 
PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH UNII EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UZNAJ ĄC, że zgodnie z artyku łem 6 ust ęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej Unia uznaje prawa, 
wolnoś ci i zasady okre ślone w Karcie Praw Podstawowych,  
UZNAJ ĄC, że zgodnie z artyku łem 6 ust ęp 3 Traktatu o Unii Europejskiej, prawa podstawowe, 
zagwarantowane w europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, 
stanowi ą cz ęść prawa Unii jako zasady ogólne,  
UZNAJ ĄC, że Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej jest w łaściwy do zapewnienia, by w ramach 
Unii Europejskiej prawo by ło przestrzegane w wykładni i stosowaniu artyku łu 6 ust ęp 1 i 3 Traktatu 
o Unii Europejskiej,  
UZNAJ ĄC, że zgodnie z artyku łem 49 Traktatu o Unii Europejskiej ka żde pa ństwo europejskie 
sk ładaj ąc wniosek o przyj ęcie do Unii Europejskiej, musi szanowa ć warto ści okreś lone w artykule 
2 Traktatu o Unii Europejskiej,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że artyku ł 7 Traktatu o Unii Europejskiej ustanawia mechanizm umo żliwiaj ący 
zawieszenie niektórych praw w razie poważ nego i trwa łego naruszenia tych warto ści przez jedno 
z Pa ństw Cz łonkowskich,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że ka żdemu obywatelowi Pa ństwa Cz łonkowskiego, jako obywatelowi Unii, 
przys ługuje szczególny status i ochrona, któr ą zapewniaj ą Pa ństwa Cz łonkowskie, zgodnie 
z postanowieniami cz ęści II Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że Traktaty ustanawiaj ą przestrzeń  bez granic wewn ętrznych oraz przyznaj ą 
ka żdemu obywatelowi Unii prawo do swobodnego przemieszczania si ę i przebywania na 
terytorium Pa ństw Cz łonkowskich,  
PRAGN ĄC zapobiec wykorzystywaniu instytucji azylu do innych celów ni ż zamierzone,  
UZNAJ ĄC, że niniejszy Protokó ł szanuje cele i zadania Konwencji genewskiej z 28 lipca 1951 roku 
dotycz ące statusu uchod źców,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/305
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 
Z uwagi na poziom ochrony podstawowych praw i wolnoś ci przez Pa ństwa Cz łonkowskie Unii 
Europejskiej, Pa ństwa Cz łonkowskie nale ży uwa żać za bezpieczne pa ństwa pochodzenia w ich 
wzajemnych stosunkach we wszystkich aspektach prawnych czy praktycznych zwi ązanych 
z kwestiami azylu. W zwi ązku z tym, wszelkie wnioski o przyznanie azylu sk ładane przez 
obywateli Pa ństw Cz łonkowskich mog ą by ć rozpatrywane lub uznane jako mo żliwe do 
rozpatrzenia przez inne Pań stwo Cz łonkowskie jedynie w nast ępuj ących przypadkach:  
a) je żeli Pa ństwo Cz łonkowskie, którego obywatelem jest osoba sk ładaj ąca wniosek o azyl, 
powo łuj ąc się na postanowienia artyku łu 15 Konwencji o ochronie praw cz łowieka 
i podstawowych wolno ści, podejmuje, po wej ściu w życie Traktatu z Amsterdamu, środki 
odst ępuj ące na jego terytorium od zobowi ąza ń tego pa ństwa wynikaj ących z tej konwencji;  
b) je żeli procedura wymieniona w artykule 7 ust ęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej zosta ła wszcz ęta 
w odniesieniu do Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca, oraz do 
momentu podj ęcia decyzji w tej sprawie przez Rad ę lub, w stosownym przypadku, Rad ę 
Europejską ; 
c) je żeli Rada przyj ęła decyzj ę zgodnie z artyku łem 7 ust ęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej 
w odniesieniu do Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca lub je żeli 
Rada Europejska przyj ęła decyzj ę zgodnie z artyku łem 7 ust ęp 2 tego Traktatu w odniesieniu do 
Pa ństwa Cz łonkowskiego, którego obywatelem jest wnioskodawca;  
d) je żeli Pa ństwo Cz łonkowskie jednostronnie podejmuje tak ą decyzj ę w odniesieniu do wniosku 
obywatela innego Pa ństwa Cz łonkowskiego; w takim przypadku nale ży natychmiast powiadomi ć 
o tym Rad ę; wniosek taki nale ży rozpatrywa ć w oparciu o domniemanie, że jest on ca łkowicie 
nieuzasadniony, nie naruszaj ąc tym samym w ż aden sposób, kompetencji decyzyjnych tego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego.PL C 83/306 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 25)  
W SPRAWIE WYKONYWANIA KOMPETENCJI 
DZIELONYCH  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 
W odniesieniu do artyku łu 2 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotycz ącego 
kompetencji dzielonych, je żeli Unia prowadzi dzia łania w pewnej dziedzinie, zakres wykonywania 
tych kompetencji obejmuje wy łącznie elementy regulowane przedmiotowym aktem Unii, w zwi ązku 
z czym nie obejmuje ca łej dziedziny.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/307
PROTOKÓ Ł (nr 26)  
W SPRAWIE US ŁUG ŚWIADCZONYCH W INTERESIE OGÓLNYM  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGNAC  podkre ślić wag ę us ług świadczonych w interesie ogólnym,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia wyja śniaj ące, które są do łączone do Traktatu o Unii 
Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Wspólne warto ści Unii w odniesieniu do us ług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym 
w rozumieniu artyku łu 14 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej obejmuj ą w szczególno ści: 
— zasadnicz ą rol ę i szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych organów krajowych, regionalnych 
i lokalnych w zakresie świadczenia, zlecania i organizowania us ług świadczonych w ogólnym 
interesie gospodarczym w sposób mo żliwie najbardziej odpowiadaj ący potrzebom odbiorców,  
— ró żnorodno ść us ług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym oraz ró żnice 
w potrzebach i preferencjach odbiorców mog ące wynika ć z odmiennej sytuacji geograficznej, 
spo łecznej lub kulturowej,  
— wysoki poziom jako ści, bezpiecze ństwa i przyst ępno ści cenowej, równe traktowanie oraz 
propagowanie powszechnego dost ępu i praw odbiorców. 
Artyku ł 2 
Postanowienia Traktatów nie naruszaj ą kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich w zakresie świadczenia, 
zlecania i organizowania us ług niemaj ących charakteru gospodarczego świadczonych w interesie 
ogólnym.PL C 83/308 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 27)  
W SPRAWIE RYNKU WEWN ĘTRZNEGO I KONKURENCJI  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UZNAJ ĄC, że rynek wewn ętrzny zdefiniowany w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej obejmuje 
system zapewniaj ący niezak łócon ą konkurencj ę, 
UZGODNI ŁY, że 
w tym celu Unia podejmuje w razie konieczno ści środki na mocy postanowie ń Traktatów, w tym 
artyku łu 352 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Niniejszy Protokó ł zostaje do łączony do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/309
PROTOKÓ Ł (nr 28)  
W SPRAWIE SPÓJNOŚ CI GOSPODARCZEJ, 
SPO ŁECZNEJ I TERYTORIALNEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że artyku ł 3 Traktatu o Unii Europejskiej jako jeden z celów wskazuje cel wspierania 
spójno ści gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej oraz solidarno ści mi ędzy Pa ństwami 
Cz łonkowskimi, a tak że, że spójno ść ta jest jedn ą z dziedzin kompetencji dzielonej Unii 
wymienionych w artykule 4 ust ęp 2 litera c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że postanowienia cz ęści trzeciej tytu ł XVIII w sprawie spójno ści gospodarczej, 
spo łecznej i terytorialnej jako ca łości stanowi ą podstaw ę prawn ą do konsolidacji i dalszego 
rozwoju działa ń Unii w dziedzinie spójno ści gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej, wraz ze 
stworzeniem nowego funduszu,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że postanowienia artyku łu 177 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
przewiduj ą utworzenie Funduszu Spójno ści, 
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI, że Europejski Bank Inwestycyjny udziela kredytów na znaczne kwoty 
na rzecz biedniejszych regionów,  
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI pragnienie wi ększej elastyczno ści przy przyznawaniu kwot z funduszy 
strukturalnych,  
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI pragnienie zró żnicowania poziomów udzia łu Unii w programach 
i projektach w niektórych pa ństwach,  
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI propozycj ę uwzględnienia w wię kszym stopniu relatywnie wysokiego 
poziomu rozwoju Pa ństw Cz łonkowskich w systemie zasobów w łasnych,  
POTWIERDZAJ Ą, że wspieranie spójnoś ci gospodarczej, spo łecznej i terytorialnej jest istotne dla 
pe łnego rozwoju i trwa łego powodzenia Unii,  
POTWIERDZAJ Ą swoje przekonanie, że fundusze strukturalne powinny nadal pe łni ć istotn ą rol ę 
w osi ąganiu celów Unii w zakresie spójno ści, 
POTWIERDZAJ Ą swoje przekonanie, że Europejski Bank Inwestycyjny powinien nadal przeznacza ć 
wi ększo ść swoich środków na wspieranie spójno ści gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz 
deklaruj ą wolę ponownego rozpatrzenia potrzeb kapita łowych Europejski Bank Inwestycyjny tak 
szybko, jak b ędzie to konieczne dla powy ższego celu,  
POSTANAWIAJ Ą, że Fundusz Spójno ści zapewni wk łady finansowe Unii do projektów z zakresu 
środowiska i sieci transeuropejskich w Pa ństwach Cz łonkowskich, których produkt narodowy 
brutto na mieszkań ca jest ni ższy ni ż 90 % ś redniej Unii i które maj ą program prowadz ący do 
spe łnienia warunków konwergencji gospodarczej ustanowionych w artykule 126,PL C 83/310 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
DEKLARUJ Ą swój zamiar zezwalania na wi ększ ą elastyczno ść w przydzielaniu kredytów z funduszy 
strukturalnych na konkretne potrzeby nie obj ęte obecnymi przepisami dotycz ącymi funduszy 
strukturalnych,  
DEKLARUJ Ą swoj ą wolę dostosowywania zakresów udziału Unii w programach i projektach funduszy 
strukturalnych w celu unikni ęcia nadmiernych wzrostów wydatków bud żetowych w mniej 
zamo żnych Pa ństwach Cz łonkowskich,  
UZNAJ Ą potrzeb ę regularnej kontroli post ępów w osią ganiu spójnoś ci gospodarczej, spo łecznej 
i terytorialnej oraz zapewniaj ą o swojej woli rozwa żenia wszelkich koniecznych do tego środków,  
DEKLARUJ Ą swój zamiar uwa żniejszego brania pod uwag ę zdolno ści udzia łu poszczególnych Pa ństw 
Cz łonkowskich w systemie środków w łasnych i zbadania sposobów poprawy, dla mniej zamo żnych 
Pa ństw Cz łonkowskich, elementów regresywnych wyst ępuj ących w istniej ącym obecnie systemie 
środków w łasnych,  
POSTANAWIAJ Ą do łączy ć niniejszy Protokó ł do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/311
PROTOKÓ Ł (nr 29)  
W SPRAWIE SYSTEMU PUBLICZNEGO NADAWANIA 
W PA ŃSTWACH CZŁ ONKOWSKICH  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UWA ŻAJ ĄC, że system publicznego nadawania w Pa ństwach Cz łonkowskich jest bezpo średnio 
zwi ązany z potrzebami demokratycznymi, spo łecznymi i kulturowymi ka żdego spo łecze ństwa 
oraz z konieczno ścią zachowania pluralizmu w mediach,  
PRZYJ ĘŁY nast ępuj ące postanowienia interpretacyjne, które s ą do łączone do Traktatu o Unii 
Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,  
Postanowienia Traktatów nie naruszaj ą kompetencji Pa ństw Cz łonkowskich w zakresie zapewnienia 
finansowania publicznego nadawania w zakresie, w jakim takie finansowanie przyznaje si ę 
organizacjom nadawczym w celu wype łnienia misji s łużby publicznej, która zosta ła powierzona, 
okreś lona i zorganizowana przez ka żde Pa ństwo Cz łonkowskie, oraz w zakresie, w jakim takie 
finansowanie nie wp ływa na warunki handlowe i konkurencj ę w Unii w zakresie, w jakim by łoby 
to sprzeczne ze wspólnym interesem, przy uwzgl ędnieniu konieczno ści realizacji mandatu tej s łużby 
publicznej.PL C 83/312 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 30)  
W SPRAWIE STOSOWANIA KARTY PRAW 
PODSTAWOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ DO POLSKI 
I ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że w artykule 6 Traktatu o Unii Europejskiej Unia uznaje prawa, wolno ści 
i zasady okre ślone w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że Karta ma by ć stosowana w ś cis łej zgodno ści z postanowieniami 
wspomnianego wy żej artyku łu 6 i tytu łu VII samej Karty,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że wspomniany artyku ł 6 stanowi, że Karta jest stosowana i interpretowana 
przez sądy Polski i Zjednoczonego Królestwa w ścis łej zgodno ści z wyja śnieniami, o których mowa 
w tym artykule,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że Karta zawiera zarówno prawa, jak i zasady,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że Karta zawiera zarówno postanowienia o charakterze obywatelskim 
i politycznym, jak i postanowienia o charakterze gospodarczym i spo łecznym,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że Karta potwierdza prawa, wolno ści i zasady uznawane w Unii oraz sprawia, że 
są one bardziej widoczne, nie tworzy jednak nowych praw ani zasad,  
PRZYPOMINAJ ĄC zobowi ązania Polski i Zjednoczonego Królestwa wynikaj ące z Traktatu o Unii 
Europejskiej, Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak równie ż ogólnie poj ętego 
prawodawstwa Unii,  
PRZYJMUJ ĄC DO WIADOMO ŚCI pragnienie Polski i Zjednoczonego Królestwa sprecyzowania pewnych 
aspektów stosowania Karty,  
PRAGN ĄC zatem sprecyzowa ć stosowanie Karty w stosunku do przepisów prawnych i dzia łań 
administracyjnych Polski i Zjednoczonego Królestwa oraz mo żliwo ść rozpoznawania na podstawie 
postanowie ń Karty spraw na drodze s ądowej w Polsce i Zjednoczonym Królestwie,  
POTWIERDZAJ ĄC, że zawarte w niniejszym Protokole odniesienia do wprowadzania w życie 
poszczególnych postanowie ń Karty pozostaj ą ściśle bez uszczerbku dla wprowadzania w życie 
innych postanowie ń Karty,  
POTWIERDZAJ ĄC, że niniejszy Protokó ł pozostaje bez uszczerbku dla stosowania Karty w stosunku do 
innych Pa ństw Cz łonkowskich,  
POTWIERDZAJ ĄC, że niniejszy Protokó ł pozostaje bez uszczerbku dla innych zobowi ąza ń Polski 
i Zjednoczonego Królestwa wynikaj ących z Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz ogólnie poj ętego prawodawstwa Unii,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/313
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
1. Karta nie rozszerza kompetencji Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej ani żadnego s ądu 
lub trybuna łu Polski lub Zjednoczonego Królestwa do uznania, że przepisy ustawowe, wykonawcze 
lub administracyjne, praktyki lub dzia łania administracyjne Polski lub Zjednoczonego Królestwa s ą 
niezgodne z podstawowymi prawami, wolno ściami i zasadami, które s ą w niej potwierdzone.  
2. W szczególno ści i w celu unikni ęcia wszelkich w ątpliwo ści nic, co zawarte jest w tytule IV 
Karty nie tworzy praw, które mog ą by ć dochodzone na drodze s ądowej, maj ących zastosowanie do 
Polski lub Zjednoczonego Królestwa, z wyj ątkiem przypadków gdy Polska lub Zjednoczone 
Królestwo przewidzia ły takie prawa w swoim prawie krajowym.  
Artyku ł 2 
Jeżeli dane postanowienie Karty odnosi si ę do ustawodawstw i praktyk krajowych, ma ono 
zastosowanie do Polski lub Zjednoczonego Królestwa wy łącznie w zakresie, w jakim prawa 
i zasady zawarte w tym postanowieniu s ą uznane przez ustawodawstwo lub praktyki Polski lub 
Zjednoczonego Królestwa.PL C 83/314 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 31)  
W SPRAWIE PRZYWOZU DO UNII EUROPEJSKIEJ 
PRODUKTÓW NAFTOWYCH RAFINOWANYCH 
W ANTYLACH NIDERLANDZKICH  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC dok ładniej okre ślić system dotycz ący wymiany handlowej, stosuj ący się do przywozu do 
Unii Europejskiej produktów naftowych rafinowanych w Antylach Niderlandzkich,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
Niniejszy protokó ł stosuje si ę do produktów naftowych znajduj ących pod poz. 27.10, 27.11, 27.12, 
ex 27.13 (parafina, woski naftowe lub łupki i pozosta łości parafinowe) i 27.14 nomenklatury 
brukselskiej, przywo żonych w celu konsumpcyjnym do Pa ństw Cz łonkowskich. 
Artyku ł 2 
Pa ństwa Cz łonkowskie zgadzaj ą si ę przyznać produktom naftowym rafinowanym w Antylach 
Niderlandzkich ulgi taryfowe wynikaj ące z ich stowarzyszenia z Uni ą na warunkach okre ślonych 
w niniejszym protokole. Postanowienia te s ą wa żne niezale żnie od regu ł pochodzenia stosowanych 
przez Pa ństwa Cz łonkowskie.  
Artyku ł 3 
1. Je żeli Komisja, na wniosek Pań stwa Cz łonkowskiego lub z własnej inicjatywy, stwierdzi, że 
przywóz produktów rafinowanych w Antylach Niderlandzkich do Unii na zasadach okre ślonych 
w artykule 2 powy żej jest przyczyn ą rzeczywistych trudno ści na rynku jednego lub wi ęcej Pa ństw 
Cz łonkowskich, postanawia o wprowadzeniu, zwi ększeniu lub przywróceniu op łat celnych 
stosuj ących si ę do tych przywozów przez zainteresowane Pa ństwa Cz łonkowskie, w takim stopniu 
i na okres, który oka że si ę niezb ędny do sprostania zaistnia łej sytuacji. Wprowadzone, zwi ększone 
lub przywrócone w ten sposób op łaty celne nie mogą przewy ższa ć op łat celnych stosuj ących si ę do 
pa ństw trzecich odno śnie do tych samych produktów.  
2. Postanowienia okre ślone w poprzednim ustępie mog ą by ć stosowane, gdy przywóz do Unii 
produktów rafinowanych w Antylach Niderlandzkich osi ąga dwa miliony ton rocznie.  
3. Decyzje podj ęte przez Komisj ę na mocy poprzednich ust ępów, łącznie z odrzuceniem wniosku 
Pa ństwa Cz łonkowskiego, są przekazywane Radzie do wiadomo ści. Rada mo że si ę od nich odwoła ć 
na wniosek Pań stwa Cz łonkowskiego i w ka żdej chwili je zmieni ć lub uchyli ć.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/315
Artyku ł 4 
1. Je żeli Pa ństwo Cz łonkowskie jest zdania, że przywóz produktów naftowych rafinowanych 
w Antylach Niderlandzkich, który odbywa si ę bezpoś rednio lub za po średnictwem innego Pa ństwa 
Cz łonkowskiego na zasadach okre ślonych w artykule 2 powy żej, są przyczyn ą rzeczywistych 
trudno ści oraz że nale ży podj ąć natychmiastowe dzia łania zaradcze, mo że z w łasnej inicjatywy 
zdecydowa ć o na ło żeniu na ten przywóz op łat celnych, których wysoko ść nie mo że przekroczy ć 
op łat celnych stosowanych do pa ństw trzecich do tych samych produktów. Powiadamia Komisję 
o swojej decyzji, która orzeka w terminie jednego miesi ąca o tym, czy środki podj ęte przez to 
pa ństwo mog ą zosta ć utrzymane, czy nale ży je zmieni ć lub znie ść. Postanowienia artyku łu 3 
ust ęp 3 stosuj ą si ę do tej decyzji Komisji.  
2. Je żeli przywóz produktów naftowych rafinowanych w Antylach Niderlandzkich, który odbywa 
się bezpo średnio lub za po średnictwem innego Pań stwa Cz łonkowskiego na zasadach okre ślonych 
w artykule 2 powy żej do jednego lub wi ęcej Pa ństw Cz łonkowskich Unii Europejskiej przekracza 
w jednym roku kalendarzowym obj ęto ści wskazane w za łączniku do niniejszego protoko łu, środki 
ewentualnie podj ęte na mocy ustę pu 1 przez to lub inne Pa ństwa Cz łonkowskie, dotycz ące bie żącego 
roku, uznaje si ę za zgodne z prawem: po upewnieniu si ę, że osią gni ęto ju ż ustalone limity obj ęto ści, 
Komisja przyjmie do wiadomo ści podj ęte środki. W takim przypadku pozosta łe Pa ństwa 
Cz łonkowskie nie b ęd ą odwo ływa ły si ę do Rady. 
Artyku ł 5 
Jeżeli Unia postanowi o na łożeniu ogranicze ń iloś ciowych w przywozie produktów naftowych 
wszelkiego pochodzenia, mog ą one tak że być stosowane wzgl ędem przywozu tych produktów 
z Antyli Niderlandzkich. W takim przypadku Antyle Niderlandzkie b ęd ą przedmiotem 
preferencyjnego traktowania w stosunku do pa ństw trzecich.  
Artyku ł 6 
1. Postanowienia okre ślone w artyku łach 2–5 zostan ą przejrzane przez Rad ę, stanowi ącą 
jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komisj ą, przy przyjmowaniu wspólnej 
definicji o pochodzeniu maj ącej zastosowanie do produktów naftowych pochodz ących z pa ństw 
trzecich i pa ństw stowarzyszonych lub przy podejmowaniu decyzji w ramach wspólnej polityki 
handlowej dotycz ącej tych produktów przy ustanawianiu wspólnej polityki energetycznej.  
2. Jednak że podczas takiego przegl ądu zachowane zostaj ą ulgi o równowa żnym zakresie stosuj ące 
się do Antyli Niderlandzkich w odpowiedniej formie i dotycz ące co najmniej dwóch i pó ł miliona 
ton produktów naftowych.  
3. Zobowi ązania Unii w odniesieniu do ulg o równowa żnym zakresie, o których mowa w ust ępie 
2 niniejszego artyku łu, mo żna, w razie potrzeby, rozdzieli ć mi ędzy poszczególne pa ństwa, 
uwzględniaj ąc tona ż wskazany w Za łączniku do niniejszego Protoko łu.PL C 83/316 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Artyku ł 7 
W celu wykonania niniejszego protoko łu, Komisja jest zobowi ązana śledzi ć przebieg przywozów 
produktów naftowych rafinowanych w Antylach Niderlandzkich. Pa ństwa Cz łonkowskie przekazuj ą 
Komisji, która zapewnia ich rozpowszechnianie, wszelkie u żyteczne w tym celu informacje zgodnie 
ze wskazanymi przez ni ą przepisami administracyjnymi.  
ZA ŁĄCZNIK DO PROTOKOŁ U 
W celu wykonania artyku łu 4 ustę p 2 protoko łu w sprawie przywozu do Unii Europejskiej produktów naftowych 
rafinowanych w Antylach Niderlandzkich, Wysokie Umawiaj ące si ę Strony uzgodni ły nast ępuj ący podzia ł obj ęto ści 2 
milionów ton antylskich produktów naftowych pomi ędzy Pa ństwa Cz łonkowskie: 
Niemcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  625 000 ton 
Unia Gospodarcza Belgijsko-Luksemburska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  200 000 ton 
Francja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . 75 000 ton 
W łochy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  100 000 ton 
Niderlandy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  1 000 000 tonPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/317
PROTOKÓ Ł (nr 32)  
W SPRAWIE NABYWANIA W ŁASNO ŚCI W DANII  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRAGN ĄC uregulowa ć pewne szczególne problemy dotycz ące Danii,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Nie naruszaj ąc postanowie ń Traktatów Dania mo że zachowa ć swoje obecne prawodawstwo 
dotycz ące nabywania drugich domów.PL C 83/318 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 33)  
DOTYCZ ĄCY ARTYKU ŁU 157 TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU 
UNII EUROPEJSKIEJ  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Do celów artyku łu 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, korzy ści w ramach 
pracowniczych ubezpieczeń spo łecznych nie s ą traktowane jako wynagrodzenie, je żeli są one, i w 
takim zakresie, w jakim s ą one mo żliwe do przypisania do okresów zatrudnienia przed 17 maja 
1990 roku, z wyj ątkiem przypadków pracowników lub innych osób zg łaszaj ących roszczenia w tej 
kwestii, którzy przed t ą dat ą rozpocz ęli postępowanie s ądowe lub zg łosili równorz ędne roszczenie 
zgodnie z maj ącym zastosowanie prawem krajowym.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/319
PROTOKÓ Ł (nr 34)  
W SPRAWIE SZCZEGÓLNYCH USTALE Ń DLA 
GRENLANDII  
Artyku ł 
1. Traktowanie produktów importowanych do Unii obj ętych wspólną organizacj ą rynku 
produktów rybo łówstwa, a pochodz ących z Grenlandii, przy zachowaniu zgodno ści 
z mechanizmami wspólnej organizacji rynku, zak łada zwolnienie z op łat celnych i op łat o skutku 
równowa żnym oraz brak ogranicze ń ilo ściowych lub środków o skutku równowa żnym, je żeli Unia 
uzna mo żliwo ści dost ępu do stref poł owowych Grenlandii przyznane Unii na mocy umowy zawartej 
mi ędzy Uni ą a w ładzami odpowiedzialnymi za Grenlandię za wystarczaj ące. 
2. Wszystkie środki odnosz ące si ę do ustale ń przywozowych dla takich produktów, w łącznie 
z tymi odnosz ącymi si ę do przyj ęcia takich środków, przyjmuje si ę zgodnie z procedur ą 
przewidzian ą w artykule 43 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.PL C 83/320 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 35)  
W SPRAWIE ARTYKU ŁU 40.3.3 KONSTYTUCJI 
IRLANDII  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii 
Atomowej:  
Postanowienia Traktatów, Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej ani 
postanowienia innych Traktatów czy Aktów zmieniaj ących lub uzupe łniaj ących te Traktaty 
w niczym nie naruszaj ą stosowania w Irlandii artyku łu 40.3.3 Konstytucji Irlandii.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/321
PROTOKÓ Ł (nr 36)  
W SPRAWIE POSTANOWIE Ń PRZEJ ŚCIOWYCH  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
MAJ ĄC NA UWADZE , że w celu umo żliwienia przej ścia od postanowie ń instytucjonalnych Traktatów 
maj ących zastosowanie przed wej ściem w życie Traktatu z Lizbony do postanowie ń przewidzianych 
we wspomnianym Traktacie nale ży ustanowi ć postanowienia przej ściowe,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które są do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej, Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiaj ącego Europejską Wspólnot ę Energii 
Atomowej:  
Artyku ł 1 
W niniejszym Protokole wyraz „Traktaty” oznacza Traktat o Unii Europejskiej, Traktat 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktat ustanawiaj ący Europejską Wspólnot ę Energii 
Atomowej.  
TYTU Ł I 
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO  
Artyku ł 2 
W stosownym czasie przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku, Rada Europejska 
przyjmuje decyzj ę ustalaj ącą sk ład Parlamentu Europejskiego, zgodnie z artyku łem 14 ustę p 2 akapit 
drugi Traktatu o Unii Europejskiej.  
Do koń ca kadencji 2004–2009 sk ład i liczba cz łonków Parlamentu Europejskiego pozostaj ą takie 
same jak te obowi ązuj ące w chwili wej ścia w życie Traktatu z Lizbony.  
TYTU Ł II  
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE WI ĘKSZO ŚCI KWALIFIKOWANEJ  
Artyku ł 3 
1. Zgodnie z artyku łem 16 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej postanowienia tego ust ępu 
i postanowienia artyku łu 238 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dotycz ące 
definicji wi ększo ści kwalifikowanej w Radzie Europejskiej i w Radzie, staj ą si ę skuteczne 
1 listopada 2014 roku.  
2. Mi ędzy 1 listopada 2014 roku a 31 marca 2017 roku, je żeli przyj ęcie aktu wymaga wi ększo ści 
kwalifikowanej, cz łonek Rady mo że za żąda ć, by akt ten zosta ł przyj ęty wi ększo ścią kwalifikowan ą 
okreś lon ą w ust ępie 3. W takim przypadku stosuje si ę ust ępy 3 i 4.PL C 83/322 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
3. Bez uszczerbku dla artyku łu 235 ust ęp 1 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej do 31 pa ździernika 2014 roku obowi ązuj ą nast ępuj ące postanowienia:  
Jeżeli przyj ęcie aktu przez Rad ę Europejską i Rad ę wymaga wi ększo ści kwalifikowanej, g łosy 
cz łonków wa żone s ą nast ępuj ąco: 
Belgia 12  
Bu łgaria 10  
Republika Czeska  12  
Dania 7  
Niemcy  29  
Estonia  4  
Irlandia  7  
Grecja  12  
Hiszpania  27  
Francja  29  
W łochy  29  
Cypr 4  
Łotwa 4  
Litwa  7  Luksemburg  4  
W ęgry 12  
Malta 3  
Niderlandy  13 
Austria  10 
Polska 27  
Portugalia  12 
Rumunia  14 
Słowenia 4  
Słowacja  7  
Finlandia  7  
Szwecja  10 
Zjednoczone Królestwo  29  
Jeżeli na mocy Traktatów akty przyjmowane s ą na wniosek Komisji, wymagaj ą one do ich przyj ęcia 
co najmniej 255 g łosów „za”, oddanych przez wi ększo ść cz łonków. W innych przypadkach akty 
wymagaj ą do ich przyj ęcia co najmniej 255 g łosów „za”, oddanych przez co najmniej dwie trzecie 
cz łonków. 
Jeżeli akt ma zosta ć przyj ęty przez Radę Europejsk ą lub Radę wi ększo ścią kwalifikowan ą, cz łonek 
Rady Europejskiej lub Rady mo że za żąda ć sprawdzenia, czy Pa ństwa Cz łonkowskie stanowi ące t ę 
wi ększo ść kwalifikowan ą reprezentują co najmniej 62 % ogó łu ludno ści Unii. Je żeli okaż e si ę, że 
warunek ten nie zosta ł spe łniony, dany akt nie zostaje przyj ęty. 
4. Do 31 pa ździernika 2014 roku, w przypadku gdy w zastosowaniu Traktatów nie wszyscy 
cz łonkowie Rady bior ą udzia ł w g łosowaniu, czyli w przypadkach gdy zastosowanie ma wi ększo ść 
kwalifikowana okre ślona zgodnie z artyku łem 238 ust ęp 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, wi ększo ść kwalifikowana jest okre ślona jako taki sam udział g łosów wa żonych i taki 
sam udzia ł liczby cz łonków Rady oraz, w stosownym przypadku, taki sam udzia ł procentowy 
ludno ści danych Pa ństw Cz łonkowskich, jak te ustalone w ust ępie 3 niniejszego artyku łu. 
TYTU Ł III  
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE SK ŁADÓW RADY  
Artyku ł 4 
Do wej ścia w życie decyzji, o której mowa w artykule 16 ust ęp 6 akapit pierwszy Traktatu o Unii 
Europejskiej, Rada mo że zbiera ć się w sk ładach okre ślonych w akapitach drugim i trzecim tego 
ust ępu oraz w innych sk ładach, których wykaz zosta ł ustanowiony w decyzji Rady do Spraw 
Ogólnych, stanowi ącej zwyk łą wi ększo ścią g łosów.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/323
TYTU Ł IV  
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE KOMISJI, W TYM WYSOKIEGO PRZEDSTAWICIELA 
UNII DO SPRAW ZAGRANICZNYCH I POLITYKI BEZPIECZE ŃSTWA  
Artyku ł 5 
Cz łonkowie Komisji pe łni ący swoje funkcje w dniu wej ścia w życie Traktatu z Lizbony pe łni ą te 
funkcje do ko ńca kadencji. Jednak że w dniu mianowania wysokiego przedstawiciela Unii do spraw 
zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, kadencja cz łonka maj ącego takie samo obywatelstwo co 
wysoki przedstawiciel ko ńczy si ę. 
TYTU Ł V  
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE SEKRETARZA GENERALNEGO RADY, WYSOKIEGO 
PRZEDSTAWICIELA DO SPRAW WSPÓLNEJ POLITYKI ZAGRANICZNEJ 
I BEZPIECZE ŃSTWA ORAZ ZASTĘ PCY SEKRETARZA GENERALNEGO RADY  
Artyku ł 6 
Kadencja sekretarza generalnego Rady, wysokiego przedstawiciela do spraw wspólnej polityki 
zagranicznej i bezpiecze ństwa oraz zast ępcy sekretarza generalnego Rady ko ńczy si ę w dniu 
wej ścia w życie Traktatu z Lizbony. Rada mianuje sekretarza generalnego zgodnie z artyku łem 
240 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
TYTU Ł VI  
POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE ORGANÓW DORADCZYCH  
Artyku ł 7 
Do czasu wej ścia w życie decyzji, o której mowa w artykule 301 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, miejsca cz łonków w Komitecie Ekonomiczno-Spo łecznym rozdzielone s ą w nast ępuj ący 
sposób:  
Belgia 12  
Bu łgaria  12  
Republika Czeska  12  
Dania  9  
Niemcy  24  
Estonia  7  
Irlandia  9  
Grecja  12  Hiszpania  21 
Francja  24  
W łochy  24  
Cypr  6  
Łotwa 7  
Litwa  9  
Luksemburg  6  
W ęgry 12PL C 83/324 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Malta 5  
Niderlandy  12  
Austria  12  
Polska  21  
Portugalia  12  
Rumunia  15  Słowenia 7  
Słowacja  9  
Finlandia  9  
Szwecja  12 
Zjednoczone Królestwo  24  
Artyku ł 8 
Do czasu wej ścia w życie decyzji, o której mowa w artykule 305 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, miejsca cz łonków w Komitecie Regionów rozdzielone s ą w nast ępuj ący sposób:  
Belgia 12  
Bu łgaria  12  
Republika Czeska  12  
Dania 9  
Niemcy  24  
Estonia  7  
Irlandia  9  
Grecja  12  
Hiszpania  21  
Francja  24  
W łochy  24  
Cypr 6  
Łotwa 7  
Litwa  9  
Luksemburg  6  W ęgry 12  
Malta  5  
Niderlandy  12 
Austria  12 
Polska 21  
Portugalia  12 
Rumunia  15 
Słowenia 7  
Słowacja  9  
Finlandia  9  
Szwecja  12 
Zjednoczone Królestwo  24  
TYTU Ł VII  
POSTANOWIENIA PRZEJ ŚCIOWE DOTYCZ ĄCE AKTÓW PRZYJĘ TYCH NA 
PODSTAWIE TYTU ŁU V I VI TRAKTATU O UNII EUROPEJSKIEJ PRZED WEJ ŚCIEM 
W ŻYCIE TRAKTATU Z LIZBONY  
Artyku ł 9 
Skutki prawne aktów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii przyj ętych na podstawie 
Traktatu o Unii Europejskiej przed wej ściem w życie Traktatu z Lizbony zostaj ą utrzymane do czasu 
uchylenia, uniewa żnienia lub zmiany tych aktów w zastosowaniu Traktatów. To samo dotyczy 
konwencji zawartych mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej.  
Artyku ł 10  
1. Jako środek przej ściowy i w odniesieniu do aktów prawnych Unii w dziedzinie wspó łpracy 
policyjnej i wspó łpracy s ądowej w sprawach karnych, które zosta ły przyj ęte przed wej ściem w życie 
Traktatu z Lizbony, w dniu wej ścia w życie tego Traktatu instytucje dysponuj ą nast ępuj ącymiPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/325
uprawnieniami: uprawnienia przyznane Komisji na mocy artyku łu 258 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej nie maj ą zastosowania, a uprawnienia przyznane Trybuna łowi Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej na mocy tytu łu VI Traktatu o Unii Europejskiej – w wersji tego Traktatu obowi ązuj ącej 
przed wej ściem w życie Traktatu z Lizbony – pozostaj ą niezmienione, takż e w przypadku gdy 
zosta ły one uznane zgodnie z artyku łem 35 ust ęp 2 wspomnianego Traktatu o Unii Europejskiej.  
2. Zmiana aktu prawnego, o którym mowa w ust ępie 1, poci ąga za sob ą stosowanie – 
w odniesieniu do tego zmienionego aktu prawnego i wzgl ędem Pa ństw Cz łonkowskich, do 
których taki zmieniony akt ma zastosowanie – uprawnie ń instytucji wspomniane w tym ust ępie 
zgodnie z Traktatami.  
3. W ka żdym przypadku środek przej ściowy, o którym mowa w ustępie 1, przestaje obowi ązywa ć 
pi ęć lat po dacie wej ścia w życie Traktatu z Lizbony.  
4. Nie pó źniej ni ż sze ść miesi ęcy przed up ływem okresu przej ściowego, o którym mowa 
w ust ępie 3, Zjednoczone Królestwo mo że notyfikowa ć Radzie, że w odniesieniu do aktów 
prawnych, o których mowa w ustępie 1, nie uznaje uprawnie ń instytucji wspomnianych w ust ępie 
1, którymi dysponuj ą one zgodnie z Traktatami. W przypadku gdy Zjednoczone Królestwo dokona 
takiej notyfikacji, wszystkie akty prawne, o których mowa w ust ępie 1, przestaj ą obowi ązywa ć to 
pa ństwo od dnia up ływu okresu przej ściowego, o którym mowa w ustępie 3. Niniejszy akapit nie 
stosuje si ę do zmienionych aktów prawnych, które maj ą zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa, 
zgodnie z ustępem 2.  
Rada, stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą na wniosek Komisji, okre śla niezb ędne wynikaj ące 
ustalenia oraz niezb ędne ustalenia przej ściowe. Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy 
w przyjmowaniu tej decyzji. Wi ększo ść kwalifikowan ą w Radzie okre śla si ę zgodnie z artyku łem 
238 ust ęp 3 litera a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Rada, stanowi ąc wi ększo ścią kwalifikowan ą na wniosek Komisji, mo że tak że przyj ąć decyzj ę 
stanowi ącą, że Zjednoczone Królestwo poniesie ewentualne bezpo średnie konsekwencje finansowe 
powsta łe w sposób konieczny i nieunikniony w wyn iku zaprzestania uczestnictwa w tych aktach 
prawnych.  
5. Zjednoczone Królestwo mo że w pó źniejszym czasie w ka żdej chwili notyfikowa ć Radzie ch ęć 
uczestnictwa w aktach prawnych, które przesta ły mie ć do niego zastosowanie zgodnie z ust ępem 4 
akapit pierwszy. W takim przypadku stosuje si ę odpowiednie postanowienia Protoko łu w sprawie 
dorobku Schengen włą czonego w ramy Unii Europejskiej lub Protoko łu w sprawie stanowiska 
Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa 
i sprawiedliwo ści, w zale żno ści od przypadku. W odniesieniu do tych aktów prawnych instytucje 
dysponuj ą uprawnieniami okre ślonymi w Traktatach. Dzia łając na mocy stosownych protoko łów 
instytucje Unii i Zjednoczone Królestwo d ążą do zapewnienia mo żliwie najszerszego ponownego 
uczestnictwa Zjednoczonego Królestwa w dorobku prawnym Unii dotycz ącym przestrzeni wolno ści, 
bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści, unikaj ąc przy tym powa żnych zakłóce ń w praktycznym 
funkcjonowaniu ró żnych cz ęści tego dorobku i przy poszanowaniu ich spójno ści.PL C 83/326 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
PROTOKÓ Ł (nr 37)  
W SPRAWIE SKUTKÓW FINANSOWYCH 
WYGA ŚNI ĘCIA TRAKTATU EWWiS ORAZ 
W SPRAWIE FUNDUSZU BADAWCZEGO W ĘGLA 
I STALI  
WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY,  
PRZYPOMINAJ ĄC, że wszystkie aktywa i pasywa Europejskiej Wspólnoty W ęgla i Stali, w stanie na 
dzie ń 23 lipca 2002 roku, przesz ły 24 lipca 2002 roku na Wspólnot ę Europejsk ą, 
BIOR ĄC POD UWAG Ę pragnienie wykorzystania tych funduszy do celów bada ń w sektorach zwi ązanych 
z przemys łem w ęgla i stali oraz konieczno ść okreś lenia w tym celu pewnych zasad,  
UZGODNI ŁY nast ępuj ące postanowienia, które s ą do łączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:  
Artyku ł 1 
1. Z zastrzeż eniem ewentualnego zwi ększenia lub zmniejszenia w wyniku post ępowania 
likwidacyjnego, warto ść netto tych aktywów i pasywów, okre ślon ą w zestawieniu bilansowym 
EWWiS z dnia 23 lipca 2002 roku, uznaje si ę za maj ątek przeznaczony do celów bada ń 
w sektorach zwi ązanych z przemys łem w ęgla i stali, okre ślony jako „EWWiS w likwidacji”. Po 
zako ńczeniu likwidacji okre śla się go jako „Maj ątek Funduszu Badawczego W ęgla i Stali”.  
2. Dochód z maj ątku okre ślonego jako „Fundusz Badawczy W ęgla i Stali” mo że zosta ć 
wykorzystany jedynie do celów bada ń prowadzonych poza ramowym programem badawczym, 
w sektorach zwi ązanych z przemys łem w ęgla i stali, zgodnie z postanowieniami niniejszego 
Protoko łu i aktów przyj ętych na jego podstawie.  
Artyku ł 2 
Rada, stanowi ąc zgodnie ze specjaln ą procedur ą ustawodawcz ą i po zatwierdzeniu przez Parlament 
Europejski, przyjmuje wszelkie postanowienia niezb ędne do realizacji niniejszego Protoko łu, w tym 
podstawowe zasady.  
Rada na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim przyjmuje ś rodki 
ustanawiaj ące wieloletnie wytyczne finansowe dla zarz ądzania maj ątkiem Funduszu Badawczego 
W ęgla i Stali oraz wytyczne techniczne dla programu badawczego tego Funduszu.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/327
Artyku ł 3 
Z zastrze żeniem odmiennych postanowień  niniejszego Protoko łu i aktów przyj ętych na jego 
podstawie, stosuje si ę postanowienia Traktatów.PL C 83/328 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
ZA ŁĄCZNIKIPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/329

ZA ŁĄCZNIK I  
LISTA O KTÓREJ MOWA W ARTYKULE 38 TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII 
EUROPEJSKIEJ  
– 1 –  – 2 – 
Numer nomenklatury 
brukselskiej  Opis produktów  
Dzia ł 1 Zwierz ęta żywe 
Dzia ł 2 Mi ęso i podroby jadalne  
Dzia ł 3 Ryby, skorupiaki, mi ęczaki i inne bezkr ęgowce wodne  
Dzia ł 4 Produkty mleczarskie; jaja ptasie; miód naturalny; jadalne produkty 
pochodzenia zwierz ęcego, gdzie indziej niewymienione ani niewłą czone 
Dzia ł 5 
5.04 Jelita, pęcherze i żołądki zwierz ąt (z wyj ątkiem rybich), ca łe lub 
w kawa łkach, świe że, ch łodzone, mro żone, solone, w solance, suszone 
lub w ędzone 
5.15 Produkty pochodzenia zwierz ęcego, gdzie indziej niewymienione ani 
niew łączone; martwe zwierz ęta obj ęte dzia łami 1 lub 3, nienadaj ące si ę 
do spo życia przez ludzi  
Dzia ł 6 Żywe drzewa i inne ro śliny; bulwy, korzenie i podobne; ci ęte i ozdobne 
liście 
Dzia ł 7 Warzywa oraz niektóre korzenie i bulwy jadalne  
Dzia ł 8 Owoce i orzechy jadalne; skórki owoców cytrusowych lub melonów  
Dzia ł 9 Kawa, herbata i przyprawy, z wyj ątkiem herba mate (pozycja Nr 09.03)  
Dzia ł 10  Zbo ża 
Dzia ł 11  Produkty przemys łu m łynarskiego; s łód; skrobie; inulina; gluten pszenny  
Dzia ł 12  Nasiona i owoce oleiste; ziarna, nasiona i owoce ró żne; roś liny 
przemys łowe i lecznicze; s łoma i pasza 
Dzia ł 13  
ex 13.03  Pektyna  
Dzia ł 15  
15.01  S łonina i inny przetworzony t łuszcz wieprzowy; przetworzony t łuszcz 
drobiowy  
15.02 Nieprzetworzone tłuszcze wo łowe, owcze i ko źle; łój ( łącznie z „premier 
jus”) wytwarzany z tych t łuszczy  
15.03 Stearyna z tłuszczu, oleju i łoju; olej z t łuszczu, oliwy i łoju, 
nieemulgowany, niemieszany i niepreparowany  
15.04  T łuszcze i oleje z ryb i ssaków morskich, oczyszczane lub nie  
15.07  T łuszcze ro ślinne, p łynne lub sta łe, surowe, rafinowane lub oczyszczane  
15.12  T łuszcze i oleje zwierz ęce oraz ro ślinne, uwodorniane, rafinowane lub 
nie, ale bez dalszej przeróbkiPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/331
– 1 –  – 2 – 
Numer nomenklatury 
brukselskiej  Opis produktów  
15.13  Margaryna, sztuczna słonina i inne preparowane t łuszcze jadalne  
15.17  Pozosta łości po oczyszczaniu substancji t łuszczowych i wosków 
zwierz ęcych lub ro ślinnych  
Dzia ł 16 Przetwory z mi ęsa, ryb lub skorupiaków, mi ęczaków i innych 
bezkr ęgowców wodnych 
Dzia ł 17  
17.01  Cukier trzcinowy lub buraczany i chemicznie czysta sacharoza, w postaci 
sta łej: 
17.02  Inne rodzaje cukru; syropy cukrowe; miód syntetyczny (zmieszany 
z naturalnym lub nie); karmel  
17.03  Melasa, odbarwiona lub nie 
17.05 (*)  Cukry, syropy, aromatyzowana melasa lub z dodatkiem barwników 
(w tym cukier waniliowy lub wanilina), z wyj ątkiem soków owocowych 
z dodatkiem cukru w jakichkolwiek proporcjach  
Dzia ł 18  
18.01  Ziarna kakaowe, ca łe lub łamane, surowe lub palone  
18.02  Kakaowe łuski, łupiny, os łonki i inne odpady z kakao  
Dzia ł 20  Przetwory z warzyw, owoców, orzechów lub innych cz ęści roś lin 
Dzia ł 22  
22.04  Moszcz winogronowy, fermentuj ący lub z fermentacj ą zatrzyman ą 
w inny sposób ni ż przez dodanie alkoholu  
22.05  Wino ze świe żych winogron; moszcz winogronowy z fermentacj ą 
zatrzyman ą przez dodanie alkoholu  
22.07  Inne napoje na bazie fermentacji (np. jab łecznik, wino z gruszek i miód 
pitny)  
ex 22.08 (*) 
ex 22.09 (*)  Alkohol etylowy, denaturowany lub nie, o jakiejkolwiek mocy, 
otrzymywany z produktów rolnych, o których mowa w za łączniku I, 
z wy łączeniem wódek, likierów i innych napojów spirytusowych, z łożone 
preparaty alkoholowe (znane jako „skoncentrowane ekstrakty”) do wyrobu napojów  
22.10 (*)  Ocet i jego substytuty  
Dzia ł 23  Pozosta łości i odpady przemys łu spo żywczego; gotowa pasza dla 
zwierz ąt 
Dzia ł 24  
24.01  Tyto ń nieprzetworzony; odpady tytoniowe  
Dzia ł 45  
45.01  Korek naturalny surowy; odpady korka; korek kruszony, granulowany 
lub mielonyPL C 83/332 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
– 1 –  – 2 – 
Numer nomenklatury 
brukselskiej  Opis produktów  
Dzia ł 54  
54.01 Len surowy lub przetworzony ale nieprz ędzony; paku ły i odpady lniane 
(w tym skrawki workowe lub rozw łóknianie)  
Dzia ł 57  
57.01 Konopie naturalne (Cannabis sativa ), surowe lub przetworzone ale 
nieprz ędzone; paku ły i odpady z konopi naturalnych (w tym liny oraz 
skrawki workowe lub rozw łókniane)  
(*) Pozycja dodana artyku łem 1 rozporz ądzenia nr 7a Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej 
z dnia 18 grudnia 1959 r. (Dz.U. nr 7 z 30.1.1961, s. 71/61).PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/333
ZA ŁĄCZNIK II  
KRAJE I TERYTORIA ZAMORSKIE OBJ ĘTE POSTANOWIENIAMI CZ ĘŚCI IV 
TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ  
— Grenlandia,  
— Nowa Kaledonia oraz terytoria zale żne, 
— Polinezja Francuska,  
— Francuskie Terytoria Po łudniowe i Antarktyczne,  
— Wyspy Wallis i Futuna,  
— Mayotte, 
— Saint Pierre i Miquelon,  
— Aruba,  
— Antyle Niderlandzkie:  
— Bonaire, 
— Curaçao, 
— Saba, — Sint Eustasius,  
— Sint Maarten,  
— Anguilla,  
— Kajmany,  
— Falklandy,  
— Georgia Po łudniowa i wyspy Sandwich Po łudniowy,  
— Montserrat,  
— Pitcairn,  
— Świ ęta Helena i terytoria zale żne, 
— Brytyjskie Terytorium Antarktyczne,  
— Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego,  
— Wyspy Turks i Caicos,  
— Brytyjskie Wyspy Dziewicze,
 
— Bermudy.PL C 83/334 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
DEKLARACJE  
DO ŁĄCZONE DO AKTU KO ŃCOWEGO KONFERENCJI 
MI ĘDZYRZ ĄDOWEJ, KTÓRA PRZYJ ĘŁA TRAKTAT Z LIZBONY  
podpisany w dniu 13 grudnia 2007 rokuPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/335

A. DEKLARACJE ODNOSZ ĄCE SI Ę DO POSTANOWIE Ń TRAKTATÓW 
1. Deklaracja w sprawie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej  
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, która jest prawnie wi ążąca, potwierdza prawa 
podstawowe gwarantowane przez europejsk ą Konwencj ę o ochronie praw cz łowieka 
i podstawowych wolno ści oraz wynikaj ące z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
Karta nie rozszerza zakresu stosowania prawa Unii na dziedziny le żące poza kompetencjami Unii, 
nie ustanawia nowych uprawnień ani zada ń Unii, ani te ż nie zmienia uprawnie ń i zada ń okreś lonych 
w Traktatach. 
2. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 6 ust ęp 2 Traktatu o Unii 
Europejskiej  
Konferencja uzgadnia, że przyst ąpienie Unii do europejskiej Konwencji o ochronie praw cz łowieka 
i podstawowych wolnoś ci powinno nast ąpi ć w taki sposób, aby mo żna było zachowa ć szczególny 
charakter porządku prawnego Unii. W zwi ązku z tym Konferencja stwierdza istnienie regularnego 
dialogu mi ędzy Trybuna łem Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej a Europejskim Trybuna łem Praw 
Cz łowieka; dialog ten mo że zosta ć wzmocniony po przyst ąpieniu Unii do tej Konwencji.  
3. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 8 Traktatu o Unii Europejskiej  
Unia b ędzie uwzgl ędnia ć szczególn ą sytuacj ę pa ństw o ma łym obszarze terytorialnym, które 
utrzymuj ą z ni ą szczególne stosunki blisko ści. 
4. Deklaracja dotycz ąca skł adu Parlamentu Europejskiego  
Dodatkowe miejsce w Parlamencie Europejskim zostanie przyznane W łochom.  
5. Deklaracja dotycz ąca politycznej zgody Rady Europejskiej w sprawie 
projektu decyzji dotycz ącej skł adu Parlamentu Europejskiego  
Rada Europejska wyrazi polityczn ą zgod ę na zmieniony projekt decyzji dotycz ącej składu Parlamentu 
Europejskiego w kadencji 2009-2014 oparty na wniosku Parlamentu Europejskiego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/337
6. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 15 ust ępy 5 i 6, artyku łu 17 
ust ępy 6 i 7 oraz artyku łu 18 Traktatu o Unii Europejskiej  
Przy wyborze osób na stanowiska przewodnicz ącego Rady Europejskiej, przewodnicz ącego Komisji 
i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa nale ży 
uwzględni ć, w nale żyty sposób, konieczno ść poszanowania geograficznej i demograficznej 
różnorodno ści Unii oraz jej Pań stw Cz łonkowskich.  
7. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 16 ust ęp 4 Traktatu o Unii 
Europejskiej i artyku łu 238 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że decyzja odnosz ąca si ę do wykonania artyku łu 16 ust ęp 4 Traktatu o Unii 
Europejskiej i artyku łu 238 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zostanie przyj ęta 
przez Rad ę w dniu podpisania Traktatu z Lizbony i wejdzie w życie w dniu wej ścia w życie tego 
Traktatu. Projekt decyzji przedstawiony jest poni żej: 
Projekt decyzji Rady  
odnosz ącej si ę do wykonania artyku łu 16 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej 
i artyku łu 238 ust ęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w okresie 
mi ędzy 1 listopada 2014 roku a 31 marca 2017 roku i od 
1 kwietnia 2017 roku  
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,  
maj ąc na uwadze, co nast ępuje:  
(1) Nale ży przyj ąć przepisy pozwalaj ące na płynne przej ście z systemu podejmowania decyzji 
w Radzie wi ększo ścią kwalifikowan ą, okreś lon ą w art. 3 ust. 3 Protoko łu w sprawie 
postanowie ń przej ściowych, który b ędzie mie ć zastosowanie do 31 pa ździernika 2014 r., do 
systemu głosowania przewidzianego w art. 16 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 238 ust. 
2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który b ędzie mie ć zastosowanie ze skutkiem od 
1 listopada 2014 r., obejmuj ąc – w okresie przej ściowym do 31 marca 2017 r. – postanowienia 
szczegó łowe przewidziane w art. 3 ust. 2 wspomnianego protoko łu. 
(2) Przypomina si ę, że praktyk ą Rady jest dok ładanie wszelkich stara ń zmierzaj ących do 
wzmacniania legitymacji demokratycznej aktów przyjmowanych wi ększo ścią kwalifikowaną ,PL C 83/338 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
STANOWI, CO NAST ĘPUJE:  
Sekcja 1  
Przepisy maj ące zastosowanie mi ędzy 1 listopada 2014 r. a 31 marca 2017 r.  
Artyku ł 1 
Jeżeli w okresie mi ędzy 1 listopada 2014 r. a 31 marca 2017 r. cz łonkowie Rady reprezentuj ący: 
a) co najmniej trzy czwarte ludno ści; lub  
b) co najmniej trzy czwarte liczby Pa ństw Cz łonkowskich;  
niezb ędne do utworzenia mniejszo ści blokuj ącej, wynikaj ącej z zastosowania art. 16 ust. 4 akapit 
pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 238 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, zg łaszaj ą swój sprzeciw wobec przyj ęcia aktu prawnego przez Rad ę wi ększo ścią 
kwalifikowan ą, kwestia ta trafia pod obrady Rady.  
Artyku ł 2 
Podczas tych obrad Rada czyni wszystko, co le ży w granicach jej uprawnie ń aby, w rozs ądnym 
terminie i bez uszczerbku dla wi ążących terminów okre ślonych przez prawo Unii, osi ągn ąć 
zadowalaj ące rozwi ązanie w ątpliwo ści podniesionych przez cz łonków Rady, o których mowa 
w art. 1.  
Artyku ł 3 
W tym celu przewodnicz ący Rady, wspierany przez Komisj ę i z poszanowaniem regulaminu 
wewn ętrznego Rady, podejmuje wszelkie inicjatywy, aby u łatwi ć stworzenie szerszej podstawy do 
osią gni ęcia porozumienia w Radzie. Cz łonkowie Rady udzielaj ą przewodnicz ącemu wsparcia 
w wykonaniu tego zadania.  
Sekcja 2  
Przepisy maj ące zastosowanie od 1 kwietnia 2017 r.  
Artyku ł 4 
Jeżeli w okresie od 1 kwietnia 2017 r. cz łonkowie Rady reprezentuj ący: 
a) co najmniej 55 % ludno ści; lub  
b) co najmniej 55 % liczby Pa ństw Cz łonkowskich;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/339
niezb ędne do utworzenia mniejszo ści blokuj ącej, wynikaj ącej z zastosowania art. 16 ust. 4 akapit 
pierwszy Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 238 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, zg łaszaj ą swój sprzeciw wobec przyj ęcia aktu prawnego przez Rad ę wi ększo ścią 
kwalifikowan ą, kwestia ta trafia pod obrady Rady.  
Artyku ł 5 
Podczas tych obrad Rada czyni wszystko, co le ży w granicach jej uprawnie ń aby, w rozs ądnym 
terminie i bez uszczerbku dla wi ążących terminów okre ślonych przez prawo Unii, osi ągn ąć 
zadowalaj ące rozwi ązanie w ątpliwo ści podniesionych przez cz łonków Rady, o których mowa 
w art. 4.  
Artyku ł 6 
W tym celu przewodnicz ący Rady, wspierany przez Komisj ę i z poszanowaniem regulaminu 
wewn ętrznego Rady, podejmuje wszelkie inicjatywy, aby u łatwi ć stworzenie szerszej podstawy do 
osią gni ęcia porozumienia w Radzie. Cz łonkowie Rady udzielaj ą przewodnicz ącemu wsparcia 
w wykonaniu tego zadania.  
Sekcja 3  
Wej ście decyzji w życie 
Artyku ł 7 
Niniejsza decyzja wchodzi w życie w dniu wej ścia w życie Traktatu z Lizbony.  
8. Deklaracja odnosz ąca si ę do praktycznych środków, jakie nale ży 
podj ąć w momencie wej ścia w życie Traktatu z Lizbony, w odniesieniu do 
prezydencji Rady Europejskiej i Rady do Spraw Zagranicznych  
W przypadku gdyby Traktat z Lizbony wszed ł w życie po 1 stycznia 2009 r., Konferencja zach ęca 
właściwe organy Pa ństwa Cz łonkowskiego sprawuj ącego wówczas pó łroczn ą prezydencj ę Rady, 
a tak że osob ę, która zostanie wybrana przewodnicz ącym Rady Europejskiej, i osob ę, która 
zostanie mianowana wysokim przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki 
bezpiecze ństwa, do podj ęcia, w porozumieniu z pa ństwem maj ącym jako nast ępne sprawowa ć 
pó łroczn ą prezydencj ę, konkretnych koniecznych środków umo żliwiaj ących w okresie 
przej ściowym skuteczne sprawowanie prezydencji Rady Europejskiej i prezydencji Rady do Spraw 
Zagranicznych pod wzgl ędem merytorycznym i organizacyjnym.PL C 83/340 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
9. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 16 ust ęp 9 Traktatu o Unii 
Europejskiej dotycz ąca decyzji Rady Europejskiej w sprawie sprawowania 
prezydencji Rady  
Konferencja o świadcza, że niezw łocznie po podpisaniu Traktatu z Lizbony Rada powinna rozpocz ąć 
prace nad decyzj ą ustalaj ącą procedury wykonania decyzji w sprawie sprawowania prezydencji Rady 
i udzieli ć jej politycznej akceptacji w ci ągu sze ściu miesi ęcy. Projekt decyzji Rady Europejskiej, który 
zostanie przyj ęty w dniu wej ścia w życie wy żej wymienionego Traktatu, przedstawiony jest poni żej: 
Projekt decyzji Rady Europejskiej  
w sprawie sprawowania prezydencji Rady  
Artyku ł 1 
1. Prezydencj ę Rady, z wyj ątkiem Rady do Spraw Zagranicznych, sprawuj ą uprzednio ustalone 
grupy trzech Pa ństw Cz łonkowskich przez okres 18 miesięcy. Grupy te tworzone s ą na zasadzie 
równej rotacji mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, przy uwzgl ędnieniu ich ró żnorodno ści 
i równowagi geograficznej w ramach Unii.  
2. Ka żdy cz łonek grupy kolejno przewodniczy przez okres sze ściu miesi ęcy wszystkim sk ładom 
Rady, z wyj ątkiem Rady do Spraw Zagranicznych. Pozostali cz łonkowie grupy wspieraj ą kraj 
przewodnicz ący we wszystkich jego obowi ązkach na podstawie wspólnego programu. Cz łonkowie 
grupy mog ą przyj ąć inne ustalenia mi ędzy sob ą. 
Artyku ł 2 
Komitetowi Sta łych Przedstawicieli Rz ądów Pa ństw Cz łonkowskich przewodniczy przedstawiciel 
Pa ństwa Cz łonkowskiego, które przewodniczy Radzie do Spraw Ogólnych.  
Przewodnicz ącym Komitetu Politycznego i Bezpiecze ństwa jest przedstawiciel wysokiego 
przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa.  
Przewodnicz ącym w organach przygotowawczych ró żnych sk ładów Rady, z wyj ątkiem Rady do 
Spraw Zagranicznych, jest cz łonek grupy, która przewodniczy danemu sk ładowi, chyba że 
postanowiono inaczej zgodnie z artyku łem 4.  
Artyku ł 3 
Rada do Spraw Ogólnych we wspó łpracy z Komisj ą zapewnia spójność  i ci ągłość  prac róż nych 
sk ładów Rady w ramach wieloletniego programowania. Pań stwa Cz łonkowskie sprawuj ące 
prezydencj ę podejmuj ą, przy wsparciu Sekretariatu Generalnego Rady, wszelkie niezb ędne kroki 
w celu zapewnienia organizacji i p łynnego przebiegu prac Rady.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/341
Artyku ł 4 
Rada przyjmuje decyzj ę ustanawiaj ącą środki w celu wykonania niniejszej decyzji.  
10. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 17 Traktatu o Unii Europejskiej 
Konferencja uwa ża, że je żeli w skład Komisji nie b ęd ą ju ż wchodzi ć obywatele wszystkich Pań stw 
Cz łonkowskich, Komisja powinna zwraca ć szczególn ą uwag ę na potrzeb ę zapewnienia pe łnej 
przejrzystoś ci w stosunkach ze wszystkimi Pa ństwami Cz łonkowskimi. W zwi ązku z tym Komisja 
powinna ściśle wspó łdzia łać ze wszystkimi Pań stwami Cz łonkowskimi, niezale żnie od tego, czy ich 
obywatel jest cz łonkiem Komisji, i w tym kontek ście zwraca ć szczególn ą uwag ę na potrzeb ę 
dzielenia si ę informacjami i prowadzenia konsultacji ze wszystkimi Pa ństwami Cz łonkowskimi.  
Konferencja uwa ża równie ż, że Komisja powinna przedsi ęwzi ąć wszelkie niezb ędne środki w celu 
zagwarantowania, że uwarunkowania sytuacji politycznej, spo łecznej i gospodarczej wszystkich 
Pa ństw Cz łonkowskich, łącznie z tymi, których obywatele nie s ą cz łonkami Komisji, są w pe łni 
uwzględniane. Środki te powinny mi ędzy innymi obejmowa ć gwarancj ę uwzglę dnienia stanowisk 
tych Pa ństw Cz łonkowskich poprzez przyj ęcie odpowiednich ustale ń organizacyjnych.  
11. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 17 ust ępy 6 i 7 Traktatu o Unii 
Europejskiej  
Konferencja uwa ża, że zgodnie z postanowieniami Traktatów Parlament Europejski i Rada Europejska 
wspólnie ponosz ą odpowiedzialno ść za sprawny przebieg procesu wyboru przewodnicz ącego 
Komisji Europejskiej. Przed podj ęciem decyzji przez Rad ę Europejską , przedstawiciele Parlamentu 
Europejskiego i Rady Europejskiej przeprowadz ą niezb ędne konsultacje w ramach procedury 
uznanej za najbardziej odpowiedni ą. Konsultacje te b ęd ą koncentrowa ły się na kwalifikacjach 
kandydatów na urz ąd przewodnicz ącego Komisji, z uwzgl ędnieniem wyborów do Parlamentu 
Europejskiego, zgodnie z artyku łem 17 ust ęp 7 akapit pierwszy. Sposób przeprowadzania takich 
konsultacji mo że zostać okreś lony w odpowiednim czasie za wspólnym porozumieniem Parlamentu 
Europejskiego i Rady Europejskiej.  
12. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 18 Traktatu o Unii Europejskiej 
1. Konferencja o świadcza, że odpowiednie kontakty z Parlamentem Europejskim zostan ą 
nawi ązane w trakcie prac przygotowawczych poprzedzaj ących mianowanie wysokiego 
przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, które ma nast ąpi ć w dniu 
wej ścia w życie Traktatu z Lizbony, zgodnie z artyku łem 18 Traktatu o Unii Europejskiej i artyku łem 
5 Protoko łu w sprawie postanowie ń przej ściowych; kadencja wysokiego przedstawiciela Unii do 
spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa rozpocznie si ę tego samego dnia, a zako ńczy 
w dniu wyga śni ęcia kadencji urzęduj ącej w tym czasie Komisji.  
2. Konferencja przypomina równie ż, że wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych 
i polityki bezpieczeń stwa, którego kadencja rozpocznie się w listopadzie 2009 roku w tym 
samym czasie i na taki sam okres jak kadencja kolejnej Komisji, zostanie mianowany zgodnie 
z postanowieniami artyku łów 17 i 18 Traktatu o Unii Europejskiej.PL C 83/342 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
13. Deklaracja w sprawie wspólnej polityki zagranicznej 
i bezpiecze ństwa 
Konferencja podkre śla, że postanowienia Traktatu o Unii Europejskiej dotycz ące wspólnej polityki 
zagranicznej i bezpiecze ństwa, w tym utworzenia urz ędu wysokiego przedstawiciela Unii do spraw 
zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa oraz Europejskiej S łu żby Dzia łań Zewn ętrznych, nie 
naruszaj ą obecnej odpowiedzialno ści Pa ństw Cz łonkowskich za kszta łtowanie i prowadzenie 
własnej polityki zagranicznej ani sposobu w jaki s ą one reprezentowane w pa ństwach trzecich 
i organizacjach mi ędzynarodowych.  
Konferencja przypomina również , że postanowienia reguluj ące wspólną polityk ę bezpiecze ństwa 
i obrony nie naruszaj ą szczególnego charakteru polityki bezpiecze ństwa i obrony Pań stw 
Cz łonkowskich.  
Konferencja podkre śla, że Unia Europejska i jej Pa ństwa Cz łonkowskie pozostan ą zwi ązane 
postanowieniami Karty Narodów Zjednoczonych, a w szczególno ści podstawow ą 
odpowiedzialno ścią Rady Bezpiecze ństwa i jej cz łonków za utrzymanie mi ędzynarodowego pokoju 
i bezpiecze ństwa.  
14. Deklaracja w sprawie wspólnej polityki zagranicznej 
i bezpiecze ństwa 
W uzupe łnieniu szczególnych zasad i procedur, o których mowa w artykule 24 ust ęp 1 Traktatu 
o Unii Europejskiej, Konferencja podkre śla, że postanowienia dotycz ące wspólnej polityki 
zagranicznej i bezpiecze ństwa, w tym dotycz ące wysokiego przedstawiciela Unii do spraw 
zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa oraz Europejskiej S łużby Działa ń Zewn ętrznych, nie b ędą 
mia ły wp ływu na obowi ązuj ąc ą podstaw ę prawn ą, odpowiedzialno ść ani uprawnienia ka żdego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego w zakresie kszta łtowania i prowadzenia w łasnej polityki zagranicznej, 
krajowej słu żby dyplomatycznej, stosunków z pa ństwami trzecimi oraz uczestnictwa 
w organizacjach mi ędzynarodowych, w tym na cz łonkostwo Pa ństwa Cz łonkowskiego w Radzie 
Bezpiecze ństwa ONZ.  
Konferencja odnotowuje równie ż, że postanowienia dotycz ące wspólnej polityki zagranicznej 
i bezpiecze ństwa nie przyznaj ą Komisji nowych uprawnie ń do inicjowania decyzji ani nie 
zwi ększaj ą roli Parlamentu Europejskiego.  
Konferencja przypomina również , że postanowienia reguluj ące wspóln ą europejsk ą polityk ę 
bezpiecze ństwa i obrony nie naruszaj ą szczególnego charakteru polityki bezpiecze ństwa i obrony 
Pa ństw Cz łonkowskich.  
15. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 27 Traktatu o Unii Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że niezw łocznie po podpisaniu Traktatu z Lizbony, sekretarz generalny Rady, 
wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze ństwa, Komisja oraz Pa ństwa 
Cz łonkowskie powinni rozpocz ąć prace przygotowawcze dotycz ące Europejskiej S łu żby Dzia łań 
Zewn ętrznych.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/343
16. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 55 ust ęp 2 Traktatu o Unii 
Europejskiej  
Konferencja uwa ża, że mo żliwo ść sporz ądzenia t łumaczeń  urz ędowych Traktatów na j ęzyki, 
o których mowa w artykule 55 ust ęp 2, przyczynia się do realizacji celu okre ślonego w artykule 
3 ust ęp 3 akapit czwarty, który przewiduje, że Unia szanuje swoj ą bogat ą róż norodno ść kulturow ą 
i j ęzykow ą. W tym kontek ście Konferencja potwierdza przywi ązanie Unii do ró żnorodno ści 
kulturowej Europy oraz podkreś la, że b ędzie nadal poś wi ęca ć szczególn ą uwag ę tym i innym 
językom.  
Konferencja zaleca, aby Pa ństwa Cz łonkowskie, które pragn ą skorzysta ć z mo żliwo ści, o której mowa 
w artykule 55 ust ęp 2, poinformowa ły Rad ę w ci ągu sze ściu miesi ęcy od daty podpisania Traktatu 
z Lizbony, o j ęzyku lub j ęzykach, w jakich sporz ądzone zostanie t łumaczenie Traktatów.  
17. Deklaracja odnosz ąca si ę do pierwsze ństwa 
Konferencja przypomina, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej Traktaty i prawo przyj ęte przez Uni ę na podstawie Traktatów maj ą pierwsze ństwo przed 
prawem Pa ństw Cz łonkowskich na warunkach ustanowionych przez wspomniane orzecznictwo.  
Ponadto Konferencja postanowi ła, że do niniejszego Aktu ko ńcowego Konferencji zostanie za łączona 
opinia S łu żby Prawnej Rady dotycz ąca pierwsze ństwa, w wersji zawartej w dokumencie 11197/07 
(JUR 260):  
„Opinia S łużby Prawnej Rady 
z dnia 22 czerwca 2007 r.  
Z orzecznictwa Trybuna łu Sprawiedliwo ści wynika, że pierwsze ństwo prawa wspólnotowego stanowi 
podstawow ą zasad ę tego prawa. Wed ług Trybuna łu zasada ta jest nieod łącznie zwi ązana ze szczególną  
naturą Wspólnoty Europejskiej. Kiedy wydawany by ł pierwszy wyrok zapocz ątkowuj ący to obecnie ju ż 
utrwalone orzecznictwo (wyrok z dnia 15 lipca 1964 r. w sprawie 6/64, Costa przeciwko ENEL  ( 1 )), 
w Traktacie nie by ło żadnej wzmianki o zasadzie pierwsze ństwa. Sytuacja ta do dzi ś nie uleg ła zmianie. 
Fakt, że zasada pierwsze ństwa nie zostanie w łączona do przysz łego Traktatu, w żaden sposób nie narusza 
samej zasady ani obowi ązuj ącego orzecznictwa Trybuna łu Sprawiedliwo ści. 
___________  
( 1 ) »wynika (…), [ że] prawu utworzonemu na podstawie Traktatu, pochodz ącemu z niezale żnego źród ła, nie mo żna, ze wzgl ędu na 
jego wynikaj ącą st ąd szczególn ą natur ę, przeciwstawia ć w post ępowaniu s ądowym jakiegokolwiek wewn ętrznego aktu prawnego, 
gdy ż oznacza łoby to utrat ę przez to prawo charakteru wspólnotowego i zakwestionowanie samych podstaw prawnych Wspólnoty «.”. 
18. Deklaracja dotycz ąca rozgraniczenia kompetencji  
Konferencja podkre śla, że zgodnie z systemem podzia łu kompetencji pomi ędzy Uni ę a Pa ństwa 
Cz łonkowskie w my śl postanowie ń Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, wszelkie kompetencje nieprzyznane Unii w Traktatach nale żą do Pa ństw 
Cz łonkowskich.PL C 83/344 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Jeżeli Traktaty przyznaj ą Unii w okre ślonej dziedzinie kompetencj ę dzielon ą z Pa ństwami 
Cz łonkowskimi, Pa ństwa Cz łonkowskie wykonuj ą swoj ą kompetencj ę w zakresie, w jakim Unia 
nie wykona ła lub postanowi ła zaprzestać wykonywania swojej kompetencji. Ta ostatnia sytuacja 
ma miejsce wtedy, gdy wła ściwe instytucje Unii postanowi ą uchyli ć dany akt ustawodawczy, 
w szczególno ści w celu lepszego zagwarantowania stałego poszanowania zasad pomocniczo ści 
i proporcjonalno ści. Z inicjatywy jednego lub kilku swoich cz łonków (przedstawicieli Pa ństw 
Cz łonkowskich) i zgodnie z artyku łem 241 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Rada 
mo że zwróci ć si ę do Komisji o przedłoż enie wniosków maj ących na celu uchylenie danego aktu 
ustawodawczego. Konferencja z zadowoleniem przyjmuje deklaracj ę Komisji, że b ędzie ona 
traktowa ć te pro śby ze szczególn ą uwag ą. 
Analogicznie, przedstawiciele rz ądów Pa ństw Cz łonkowskich zebrani na konferencji mi ędzyrz ądowej, 
zgodnie ze zwyk łą procedur ą zmiany przewidzian ą w artykule 48 ust ępy 2–5 Traktatu o Unii 
Europejskiej, mog ą podj ąć decyzj ę o zmianie Traktatów stanowi ących podstaw ę Unii, w tym 
o rozszerzeniu albo ograniczeniu kompetencji przyznanych Unii we wspomnianych Traktatach.  
19. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 8 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja zgadza si ę, że w swoich ogólnych wysi łkach na rzecz zniesienia nierówno ści pomi ędzy 
kobietami i m ężczyznami Unia powinna d ążyć w ramach swoich ró żnych polityk do zwalczania 
wszelkiego rodzaju przemocy w rodzinie. Pa ństwa Cz łonkowskie powinny podj ąć wszelkie niezb ędne 
środki w celu zapobiegania tego rodzaju przest ępstwom i ich karania oraz w celu wspierania 
i ochrony ofiar.  
20. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 16 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że w ka żdym przypadku, w którym na podstawie artyku łu 16 maj ą zosta ć 
przyj ęte zasady dotycz ące ochrony danych osobowych, które mog łyby mie ć bezpoś redni wp ływ na 
bezpiecze ństwo narodowe, powinno to by ć nale życie wzi ęte pod uwag ę. Konferencja przypomina, że 
prawodawstwo maj ące obecnie zastosowanie (w szczególno ści dyrektywa 95/46/WE) zawiera 
szczególne odst ępstwa w tym zakresie.  
21. Deklaracja w sprawie ochrony danych osobowych w dziedzinie 
wspó łpracy wymiarów sprawiedliwo ści w sprawach karnych i wspó łpracy policyjnej  
Konferencja przyznaje, że konieczne mo że okazać si ę wprowadzenie zasad szczególnych dotycz ących 
ochrony danych osobowych i swobodnego przep ływu tych danych w dziedzinach wspó łpracy 
wymiarów sprawiedliwo ści w sprawach karnych i wspó łpracy policyjnej, zapewnianej na podstawie 
artyku łu 16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ze wzgl ędu na szczególny charakter tych 
dziedzin.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/345
22. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łów 48 i 79 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
Konferencja uwa ża, że w przypadku gdy projekt aktu ustawodawczego, którego podstaw ą jest 
artyku ł 79 ust ęp 2, narusza łby istotne aspekty systemu zabezpieczenia spo łecznego Pa ństwa 
Cz łonkowskiego, w szczególno ści jego zakres stosowania, koszty lub struktur ę finansow ą, lub 
mia łby wp ływ na równowag ę finansow ą tego systemu, zgodnie z artyku łem 48 akapit drugi, 
interesy tego Pa ństwa Cz łonkowskiego zostan ą należ ycie uwzgl ędnione.  
23. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 48 akapit drugi Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
Konferencja przypomina, że w takim przypadku Rada Europejska podejmuje decyzje w drodze 
konsensusu, zgodnie z artyku łem 15 ust ęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej.  
24. Deklaracja w sprawie osobowo ści prawnej Unii Europejskiej  
Konferencja potwierdza, że fakt posiadania przez Uni ę Europejską osobowoś ci prawnej w żaden 
sposób nie upowa żnia Unii do stanowienia prawa lub dzia łania wykraczaj ącego poza kompetencje 
przyznane jej przez Pa ństwa Cz łonkowskie w Traktatach.  
25. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łów 75 i 215 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
Konferencja przypomina, że poszanowanie podstawowych praw i wolno ści oznacza w szczególno ści 
zwracanie dostatecznej uwagi na ochron ę i poszanowanie prawa zainteresowanych osób fizycznych 
lub podmiotów do korzystania z gwarancji przewidzianych w ustawie. W tym celu oraz w celu 
zagwarantowania ścis łej kontroli s ądowej decyzji poddaj ących osob ę fizyczn ą lub podmiot środkom 
ograniczaj ącym, decyzje takie musz ą być oparte na jasnych i wyra źnych kryteriach. Kryteria te 
powinny by ć dostosowane do specyfiki ka żdego środka ograniczaj ącego.  
26. Deklaracja odnosz ąca si ę do nieuczestniczenia jednego z Pa ństw 
Cz łonkowskich w środku, którego podstaw ą jest cz ęść trzecia tytu ł V 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że je żeli jedno z Pa ństw Cz łonkowskich postanowi nie uczestniczy ć 
w środku, którego podstaw ą jest cz ęść trzecia tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, Rada przeprowadzi pog łębion ą dyskusj ę na temat mo żliwych konsekwencji i skutków 
nieuczestniczenia tego Pa ństwa Cz łonkowskiego w tym środku.  
Ka żde z Pa ństw Cz łonkowskich mo że ponadto zwróci ć si ę do Komisji o zbadanie sytuacji na 
podstawie artyku łu 116 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.  
Powy ższe akapity pozostaj ą bez uszczerbku dla mo żliwo ści przed łożenia tej kwestii przez Pa ństwo 
Cz łonkowskie Radzie Europejskiej.PL C 83/346 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
27. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 85 ust ęp 1 akapit drugi 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
Konferencja uwa ża, że rozporz ądzenia, o których mowa w artykule 85 ust ęp 1 akapit drugi Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, powinny uwzgl ędnia ć zasady i praktyki krajowe odnosz ące si ę 
do wszczynania śledztw karnych.  
28. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 98 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja stwierdza, że postanowienia artyku łu 98 nale ży stosowa ć zgodnie z obecn ą praktyk ą. 
Okre ślenie „(…) środków podj ętych (…), o ile s ą one niezb ędne w celu skompensowania 
niekorzystnych skutków gospodarczych spowodowanych podzia łem Niemiec dla gospodarki 
niektórych regionów Republiki Federalnej dotkni ętych tym podzia łem” nale ży interpretowa ć 
zgodnie istniej ącym orzecznictwem Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  
29. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 107 ust ęp 2 litera c) Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 
Konferencja stwierdza, że artyku ł 107 ust ęp 2 litera c) nale ży interpretowa ć zgodnie z istniej ącym 
orzecznictwem Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej dotycz ącym dopuszczalno ści stosowania 
postanowie ń odnosz ących się do pomocy przyznanej niektórym regionom Republiki Federalnej 
Niemiec dotkni ętym podzia łem Niemiec.  
30. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 126 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
W odniesieniu do artyku łu 126 Konferencja potwierdza, że podniesienie potencja łu wzrostu 
i zapewnienie zdrowej sytuacji bud żetowej stanowi ą dwa filary, na których oparta jest polityka 
gospodarcza i bud żetowa Unii i Pa ństw Cz łonkowskich. Pakt stabilno ści i wzrostu jest istotnym 
narz ędziem realizacji tych celów.  
Konferencja potwierdza swoje zaanga żowanie w stosowanie postanowie ń odnosz ących si ę do paktu 
stabilno ści i wzrostu, które stanowi ą ramy dla prowadzenia koordynacji polityk bud żetowych Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
Konferencja potwierdza, że system oparty na zasadach jest dla wszystkich Pa ństw Cz łonkowskich 
najlepsz ą gwarancj ą wykonania zobowi ązań i równego traktowania.  
W tym kontek ście Konferencja potwierdza równie ż swoje zaanga żowanie w wype łnianie celów 
strategii lizbo ńskiej: tworzenie miejsc pracy, reformy strukturalne i spójno ść spo łeczn ą. 
Unia ma na celu osi ągni ęcie zrównowa żonego wzrostu gospodarczego i stabilno ści cen. W zwi ązku 
z tym w ramach polityk gospodarczych i bud żetowych nale ży ustali ć odpowiednie priorytety 
skierowane na reformy gospodarcze, innowacje, konkurencyjno ść i wzmocnienie prywatnych 
inwestycji oraz konsumpcji w okresach s łabego wzrostu gospodarczego. Powinno to by ć 
odzwierciedlone w kierunkach decyzji bud żetowych na poziomie krajowym i na poziomie Unii,PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/347
w szczególno ści poprzez restrukturyzacj ę dochodów i wydatków publicznych, przy jednoczesnym 
przestrzeganiu dyscypliny bud żetowej zgodnie z Traktatami i paktem stabilno ści i wzrostu.  
Wyzwania bud żetowe i gospodarcze stoj ące przed Pa ństwami Cz łonkowskimi podkre ślaj ą znaczenie 
zdrowej polityki bud żetowej w ca łym cyklu gospodarczym.  
Konferencja zgadza si ę, że Pa ństwa Cz łonkowskie powinny aktywnie korzysta ć z okresów poprawy 
sytuacji gospodarczej w celu konsolidacji swoich finansów publicznych i poprawy swojej sytuacji 
bud żetowej. Celem jest stopniowe osi ągni ęcie nadwy żki bud żetowej w czasach dobrej koniunktury, 
co umo żliwia im dostosowanie si ę w okresie spadku koniunktury i w ten sposób przyczynia si ę do 
długookresowego zrównoważ enia finansów publicznych.  
Pa ństwa Cz łonkowskie oczekuj ą na ewentualne propozycje Komisji oraz dalszy wk ład Pa ństw 
Cz łonkowskich na rzecz wzmocnienia i udzielenia wyja śnie ń dotyczą cych realizacji paktu 
stabilno ści i wzrostu. Pa ństwa Cz łonkowskie podejm ą wszelkie niezb ędne środki w celu 
zwi ększenia potencja łu wzrostu ich gospodarki. Polepszona koordynacja polityki gospodarczej 
mog łaby sprzyja ć temu celowi. Niniejsza deklaracja nie przes ądza o wyniku przysz łej debaty na 
temat paktu stabilno ści i wzrostu.  
31. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 156 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja potwierdza, że polityki opisane w artykule 156 pozostaj ą zasadniczo w kompetencji 
Pa ństw Cz łonkowskich. Środki słu żące zach ęcie i koordynacji, które maj ą zosta ć podj ęte na poziomie 
Unii zgodnie z postanowieniami tego artyku łu maj ą charakter uzupe łniaj ący. Maj ą one na celu 
wzmocnienie wspó łpracy pomi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi, a nie harmonizacj ę systemów 
krajowych. Nie maj ą one wp ływu na gwarancje i praktyki istniej ące w ka żdym Pa ństwie 
Cz łonkowskim w zakresie odpowiedzialno ści partnerów spo łecznych.  
Niniejsza deklaracja nie narusza postanowie ń Traktatów przyznaj ących Unii kompetencje, w tym 
w zakresie polityki spo łecznej.  
32. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 168 ust ęp 4 litera c) Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że środki, które zostan ą przyj ęte zgodnie z artyku łem 168 ustę p 4 litera c), 
musz ą uwzględnia ć wspólne zagadnienia bezpiecze ństwa a ich celem musi by ć ustanowienie 
ostrzejszych norm jako ści i bezpiecze ństwa, je żeli w przeciwnym razie normy krajowe maj ące 
wp ływ na rynek wewn ętrzny uniemo żliwia łyby osią gni ęcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia 
ludzkiego.PL C 83/348 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
33. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 174 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja uwa ża, że termin „regiony wyspiarskie” zawarty w artykule 174 mo że równie ż 
obejmowa ć pa ństwa wyspiarskie w ca łości, z zastrze żeniem że spe łniaj ą one niezb ędne kryteria.  
34. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 179 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja zgadza si ę, że dzia łanie Unii w dziedzinie bada ń i rozwoju technologicznego b ędzie 
należ ycie uwzgl ędnia ć podstawowe kierunki i wybory zawarte w politykach Pa ństw Cz łonkowskich 
w dziedzinie bada ń. 
35. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 194 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja uwa ża, że artyku ł 194 nie wp ływa na prawo Pa ństw Cz łonkowskich do przyjmowania 
niezb ędnych postanowie ń w celu zapewnienia dostaw energii zgodnie z warunkami przewidzianymi 
w artykule 347.  
36. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 218 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej dotycz ąca negocjowania i zawierania przez Pa ństwa 
Cz łonkowskie umów mi ędzynarodowych odnosz ących si ę do przestrzeni 
wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści 
Konferencja potwierdza, że Pa ństwa Cz łonkowskie maj ą prawo negocjowania i zawierania umów 
z pa ństwami trzecimi lub organizacjami mi ędzynarodowymi w dziedzinach obj ętych cz ęścią trzeci ą 
tytu ł V rozdzia ły 3, 4 i 5, o ile umowy takie s ą zgodne z prawem Unii.  
37. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 222 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Bez uszczerbku dla środków przyj ętych przez Uni ę w celu wype łnienia obowi ązku solidarno ści 
w stosunku do Pań stwa Cz łonkowskiego, które jest przedmiotem ataku terrorystycznego lub 
ofiar ą kl ęski żywio łowej lub kl ęski spowodowanej przez cz łowieka, żadne z postanowień  artyku łu 
222 nie ma na celu naruszenia prawa innego Pa ństwa Cz łonkowskiego do wyboru najbardziej 
odpowiednich środków w celu wype łnienia przez nie obowi ązku solidarno ści w stosunku do tego 
Pa ństwa Cz łonkowskiego.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/349
38. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 252 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej w sprawie liczby rzeczników generalnych w Trybunale 
Sprawiedliwo ści 
Konferencja o świadcza, że je żeli Trybuna ł Sprawiedliwo ści wyst ąpi, zgodnie z artyku łem 252 akapit 
pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, o zwi ększenie liczby rzeczników generalnych 
o trzy osoby (czyli jedenastu zamiast o śmiu), Rada, stanowi ąc jednomy ślnie, wyrazi na to zgod ę. 
W takim przypadku Konferencja uzgadnia, że Polska, podobnie jak ma to obecnie miejsce 
w przypadku Niemiec, Francji, W łoch, Hiszpanii i Zjednoczonego Królestwa, b ędzie mia ła sta łego 
rzecznika generalnego i nie b ędzie ju ż uczestniczy ć w systemie rotacji, a tym samym obowi ązuj ący 
system rotacji b ędzie obejmowa ł pi ęciu rzeczników generalnych zamiast trzech.  
39. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 290 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja przyjmuje do wiadomo ści, że zgodnie ze swoj ą ustalon ą praktyk ą Komisja, przy 
opracowywaniu projektów aktów delegowanych w dziedzinie us ług finansowych, zamierza nadal 
przeprowadza ć konsultacje z ekspertami wyznaczonymi przez Pa ństwa Cz łonkowskie.  
40. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 329 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że Pa ństwa Cz łonkowskie mog ą poinformowa ć, w momencie sk ładania 
wniosku o ustanowienie wzmocnionej współpracy, czy zamierzaj ą ju ż na tym etapie zastosowa ć 
artyku ł 333, który przewiduje rozszerzenie g łosowania wi ększo ścią kwalifikowan ą, czy te ż skorzysta ć 
ze zwyk łej procedury ustawodawczej.  
41. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 352 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że odniesienie do celów Unii zawarte w artykule 352 ust ęp 1 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczy celów okre ślonych w artykule 3 ust ępy 2 i 3 
Traktatu o Unii Europejskiej oraz celów okre ślonych w artykule 3 ust ęp 5 tego Traktatu 
w odniesieniu do dzia łań zewn ętrznych na podstawie cz ęści pi ątej Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej. Wyklucza si ę zatem, aby dzia łania oparte na artykule 352 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej s łużyły wy łącznie realizacji celów okre ślonych w artykule 3 
ust ęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej. W zwi ązku z tym Konferencja zauwa ża, że zgodnie 
z artyku łem 31 ust ęp 1 Traktatu o Unii Europejskiej nie ma mo żliwo ści przyjmowania aktów 
ustawodawczych w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa.PL C 83/350 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
42. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 352 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Konferencja podkre śla, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej artyku ł 352 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, stanowi ąc integraln ą cz ęść 
systemu instytucjonalnego opartego na zasadzie przyznania kompetencji, nie mo że s łu żyć jako 
podstawa rozszerzenia zakresu kompetencji Unii poza ogólne ramy wynikaj ące z ca ło ści 
postanowie ń Traktatów, w szczególno ści poza postanowienia okre ślaj ące zadania i dzia łania Unii. 
Artyku ł ten nie mo że być w żadnym przypadku wykorzystywany jako podstawa przyj ęcia przepisów, 
które w istocie skutkowa łyby zmianą Traktatów z pomini ęciem przewidzianej w nich w tym celu 
procedury. 
43. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 355 ust ęp 6 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  
Wysokie Umawiaj ące si ę Strony uzgadniaj ą, że Rada Europejska, w zastosowaniu artyku łu 355 ustę p 
6, podejmie decyzj ę prowadz ącą do zmian statusu Majotty w stosunku do Unii, tak aby to terytorium 
było regionem najbardziej oddalonym w rozumieniu artyku łu 355 ustę p 1 i artyku łu 349, po 
notyfikowaniu Radzie Europejskiej i Komisji przez w ładze francuskie, że umo żliwiaj ą to obecnie 
dokonuj ące si ę przemiany w statusie wewn ętrznym wyspy.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/351
B. DEKLARACJE ODNOSZ ĄCE SI Ę DO PROTOKO ŁÓW 
DO ŁĄCZONYCH DO TRAKTATÓW  
44. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 5 Protoko łu w sprawie 
dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii Europejskiej  
Konferencja odnotowuje, ż e w przypadku gdy jedno z Pa ństw Cz łonkowskich przed łoży na mocy 
artyku łu 5 ust ęp 2 Protoko łu w sprawie dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii Europejskiej 
notyfikacj ę, że nie chce uczestniczy ć w danym wniosku lub inicjatywie, notyfikacja taka mo że być 
wycofana w ka żdym momencie przed przyj ęciem środka sformu łowanego na podstawie dorobku 
Schengen.  
45. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 5 ust ęp 2 Protoko łu w sprawie 
dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii Europejskiej  
Konferencja o świadcza, że ka żdorazowo gdy Zjednoczone Królestwo lub Irlandia zg łosz ą Radzie 
zamiar nieuczestniczenia w środku sformułowanym na podstawie cz ęści dorobku Schengen, 
w której stosowaniu jedno z tych pa ństw uczestniczy, Rada przeprowadzi pog łębion ą dyskusj ę na 
temat mo żliwych konsekwencji nieuczestniczenia tego Pa ństwa Cz łonkowskiego w tym środku. T ę 
dyskusj ę na forum Rady nale ży przeprowadzi ć w świetle dostarczonych przez Komisj ę informacji 
dotycz ących zwi ązku mi ędzy wnioskiem a dorobkiem Schengen.  
46. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 5 ust ęp 3 Protoko łu w sprawie 
dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii Europejskiej  
Konferencja przypomina, że je żeli Rada nie podejmie decyzji po pierwszej merytorycznej analizie nad 
danym zagadnieniem, Komisja mo że przedstawi ć zmieniony wniosek, który zostanie poddany przez 
Rad ę dalszej merytorycznej analizie w terminie 4 miesi ęcy. 
47. Deklaracja odnosz ąca si ę do artyku łu 5 ust ępy 3, 4 i 5 Protoko łu 
w sprawie dorobku Schengen włą czonego w ramy Unii Europejskiej  
Konferencja odnotowuje, że warunki, które maj ą zosta ć okre ślone w decyzji, o której mowa 
w artykule 5 ust ępy 3, 4 i 5 Protoko łu w sprawie dorobku Schengen w łączonego w ramy Unii 
Europejskiej, mog ą stanowi ć, że dane Pa ństwo Cz łonkowskie poniesie ewentualne bezpo średnie 
konsekwencje finansowe powsta łe w sposób konieczny i nieunikniony w wyniku zaprzestania 
przez to pa ństwo uczestnictwa w niektórych elementach lub ca łości dorobku, o którym mowa 
w jakiejkolwiek decyzji podj ętej przez Rad ę zgodnie z artyku łem 4 wspomnianego protoko łu.PL C 83/352 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
48. Deklaracja dotycz ąca Protokoł u w sprawie stanowiska Danii  
Konferencja odnotowuje, że w sprawie aktów prawnych, które mają być przyj ęte przez Radę 
stanowi ącą samodzielnie lub wspólnie z Parlamentem Europejskim, zawieraj ących przepisy 
zarówno maj ące zastosowanie do Danii, jak i nie mają ce do niej zastosowania, poniewa ż opieraj ą 
się na podstawie prawnej, do której stosuje si ę cz ęść I Protoko łu w sprawie stanowiska Danii, Dania 
oświadcza, że nie b ędzie korzysta ć ze swojego prawa do głosowania, aby nie stanowić przeszkody 
dla przyj ęcia przepisów, które nie maj ą zastosowania do Danii.  
Ponadto Konferencja odnotowuje, że na podstawie deklaracji Konferencji w sprawie artyku łu 222 
Dania oś wiadcza, że b ędzie uczestniczyć w działaniach lub aktach prawnych w zastosowaniu 
artyku łu 222 zgodnie z cz ęścią I i II Protoko łu w sprawie stanowiska Danii.  
49. Deklaracja dotycz ąca W łoch  
Konferencja bierze pod uwag ę fakt, że Protokół w sprawie W łoch załą czony w 1957 roku do 
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Gospodarcz ą, w wersji zmienionej podczas 
przyjmowania Traktatu o Unii Europejskiej stanowi ł, co nast ępuje:  
„WYSOKIE UMAWIAJ ĄCE SI Ę STRONY, 
PRAGN ĄC rozwi ązać niektóre szczególne problemy dotycz ące W łoch,  
PODJ ĘŁY nast ępuj ące postanowienia, za łączone do niniejszego Traktatu:  
PA ŃSTWA CZ ŁONKOWSKIE WSPÓLNOTY  
BIOR Ą POD UWAG Ę fakt, i ż rz ąd W łoch jest w trakcie realizacji dziesi ęcioletniego programu 
rozwoju gospodarczego, którego celem jest zniesienie nierówno ści w gospodarce W łoch, 
w szczególno ści przez rozwijanie infrastruktury mniej rozwini ętych obszarów południowych 
W łoch oraz w łoskich wysp, a tak że przez tworzenie nowych stanowisk pracy w celu likwidacji 
bezrobocia;  
PRZYPOMINAJ Ą, że zasady i cele tego rz ądowego programu W łoch zosta ły przeanalizowane 
i zaakceptowane przez organizacje wspó łpracy mi ędzynarodowej, których Pa ństwa Cz łonkowskie 
są cz łonkami;  
UZNAJ Ą, że osi ągni ęcie celów w łoskiego programu leż y w ich wspólnym interesie;  
POSTANAWIAJ Ą, pragn ąc u łatwi ć wype łnienie tego zadania rz ądowi w łoskiemu, zaleci ć instytucjom 
Wspólnoty stosowanie wszelkich metod i procedur przewidzianych w niniejszym Traktacie, i w 
szczególno ści odpowiednie korzystanie z zasobów Europejskiego Banku Inwestycyjnego 
i Europejskiego Funduszu Spo łecznego;PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/353
SĄ ZDANIA, że instytucje Wspólnoty, stosuj ąc niniejszy Traktat, powinny bra ć pod uwag ę wysi łek, 
któremu b ędzie musia ła podo łać gospodarka W łoch w najbli ższych latach oraz dzia łania zmierzaj ące 
do unikni ęcia niebezpiecznych napi ęć zwi ązanych w szczególno ści z równowag ą bilansu p łatniczego 
lub poziomem bezrobocia, które mog ą utrudni ć stosowanie niniejszego Traktatu we W łoszech; 
UZNAJ Ą, że w przypadku stosowania artyku łów 109h i 109i nale ży do ło żyć szczególnej troski, aby 
środki na łożone na rz ąd W łoch nie wp łyn ęły negatywnie na realizacj ę programu rozwoju 
gospodarczego i podniesienia poziomu życia ludno ści.”. 
50. Deklaracja dotycz ąca artyku łu 10 Protoko łu w sprawie postanowie ń 
przej ściowych  
Konferencja zwraca si ę do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, aby w ramach swoich 
odpowiednich uprawnie ń do łożyły stara ń, by przyj ąć, w stosownych przypadkach i o ile to 
mo żliwe w terminie pi ęciu lat, o którym mowa w artykule 10 ust ęp 3 Protoko łu w sprawie 
postanowie ń przej ściowych, akty prawne zmieniają ce lub zast ępuj ące akty, o których mowa 
w artykule 10 ust ęp 1 wspomnianego protoko łu.PL C 83/354 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
C. DEKLARACJE PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH 
51. Deklaracja Królestwa Belgii w sprawie parlamentów narodowych 
Belgia wyja śnia, że zgodnie z jej prawem konstytucyjnym zarówno Izba Reprezentantów, Senat 
Parlamentu Federalnego, jak i zgromadzenia parlamentarne Wspólnot oraz Regionów dzia łaj ą, 
w zale żno ści od kompetencji wykonywanych przez Uni ę, jako cz ęści sk ładowe krajowego systemu 
parlamentarnego lub jako izby parlamentu narodowego.  
52. Deklaracja Królestwa Belgii, Republiki Bu łgarii, Republiki Federalnej 
Niemiec, Republiki Greckiej, Królestwa Hiszpanii, Republiki W łoskiej, 
Republiki Cypryjskiej, Republiki Litewskiej, Wielkiego Ksi ęstwa 
Luksemburga, Republiki W ęgierskiej, Republiki Malty, Republiki Austrii, 
Republiki Portugalskiej, Rumunii, Republiki S łowenii oraz Republiki 
Słowackiej w sprawie symboli Unii Europejskiej  
Belgia, Bu łgaria, Niemcy, Grecja, Hiszpania, W łochy, Cypr, Litwa, Luksemburg, W ęgry, Malta, Austria, 
Portugalia, Rumunia, S łowenia i S łowacja oś wiadczaj ą, że flaga przedstawiaj ąca krą g dwunastu 
złotych gwiazd na niebieskim tle, hymn pochodz ący z „Ody do Rado ści” z IX Symfonii Ludwiga 
van Beethovena, dewiza „Zjednoczona w ró żnorodno ści”, euro b ęd ące walut ą Unii Europejskiej oraz 
Dzie ń Europy obchodzony 9 maja pozostaj ą dla nich symbolami wyra żającymi poczucie wspólnoty 
obywateli Unii Europejskiej oraz ich zwi ązek z ni ą. 
53. Deklaracja Republiki Czeskiej w sprawie Karty praw podstawowych 
Unii Europejskiej  
1. Republika Czeska przypomina, że postanowienia Karty praw podstawowych Unii Europejskiej 
maj ą zastosowanie do instytucji i organów Unii Europejskiej przy poszanowaniu zasady 
pomocniczo ści i podzia łu kompetencji mi ędzy Uni ę Europejską a jej Pa ństwa Cz łonkowskie, co 
zosta ło potwierdzone w deklaracji (nr 18) dotycz ącej rozgraniczenia kompetencji. Republika 
Czeska podkre śla, że postanowienia Karty maj ą zastosowanie do Pa ństw Cz łonkowskich wy łącznie 
wtedy, gdy stosuj ą one prawo Unii, nie za ś gdy przyjmuj ą i stosuj ą prawo krajowe niezależ nie od 
prawa Unii.  
2. Republika Czeska k ładzie również nacisk na fakt, że Karta nie rozszerza zakresu zastosowania 
prawa Unii ani nie ustanawia nowych kompetencji Unii. Nie zaw ęża zakresu zastosowania prawa 
krajowego ani nie ogranicza istniej ących uprawnie ń organów krajowych w tej dziedzinie.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/355
3. Republika Czeska podkre śla, że w zakresie, w jakim Karta uznaje prawa i zasady podstawowe 
wynikaj ące ze wspólnych tradycji konstytucyjnych Pa ństw Cz łonkowskich, prawa te i zasady 
interpretuje si ę zgodnie z tymi tradycjami.  
4. Republika Czeska pragnie ponadto podkreś lić, że żadne z postanowie ń Karty nie mo że być 
interpretowane jako ograniczaj ące lub naruszaj ące prawa cz łowieka i podstawowe wolno ści uznane, 
we w łaściwych im obszarach zastosowania, przez prawo Unii oraz konwencje mi ędzynarodowe, 
których Unia lub wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie są stronami, w szczególno ści przez europejsk ą 
Konwencj ę o ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści, oraz przez konstytucje Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
54. Deklaracja Republiki Federalnej Niemiec, Irlandii, Republiki 
W ęgierskiej, Republiki Austrii i Królestwa Szwecji  
Niemcy, Irlandia, W ęgry, Austria i Szwecja zwracaj ą uwag ę, że g łówne postanowienia Traktatu 
ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej nie podlega ły znacz ącym zmianom od 
wej ścia w życie tego Traktatu i zachodzi zatem potrzeba ich aktualizacji. W zwi ązku z tym 
popieraj ą one zamys ł mo żliwie szybkiego zwo łania Konferencji przedstawicieli rz ądów Pa ństw 
Cz łonkowskich.  
55. Deklaracja Królestwa Hiszpanii oraz Zjednoczonego Królestwa 
Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej  
Traktaty maj ą zastosowanie do Gibraltaru jako do terytorium europejskiego, za którego stosunki 
zewn ętrzne odpowiedzialne jest jedno z Pa ństw Cz łonkowskich. Nie oznacza to jakichkolwiek zmian 
w odpowiednich stanowiskach zainteresowanych Pa ństw Cz łonkowskich. 
56. Deklaracja Irlandii w sprawie artyku łu 3 Protokoł u w sprawie 
stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do 
przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści 
Irlandia potwierdza swoje zaanga żowanie na rzecz Unii b ędącej przestrzeni ą wolnoś ci, 
bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści, w której szanowane s ą prawa podstawowe oraz ró żne systemy 
prawne i tradycje Pa ństw Cz łonkowskich i w której zapewnia si ę obywatelom wysoki poziom 
bezpiecze ństwa.  
W zwi ązku z tym Irlandia deklaruje stanowczy zamiar korzystania z przys ługuj ącego jej na mocy 
artyku łu 3 Protoko łu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do 
przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści prawa uczestniczenia w przyjmowaniu 
środków w wykonaniu cz ęści trzeciej tytu ł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w tak 
szerokim zakresie, w jakim uzna to za mo żliwe.  
Irlandia b ędzie w szczególno ści uczestniczy ć w mo żliwie najszerszym zakresie w środkach 
w dziedzinie wspó łpracy policyjnej.PL C 83/356 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Irlandia przypomina ponadto, że zgodnie z artyku łem 8 wspomnianego protoko łu mo że na pi śmie 
notyfikowa ć Radzie swoj ą wolę niepodlegania ju ż dalej postanowieniom tego protoko łu. Irlandia 
zamierza podda ć przeglą dowi funkcjonowanie tych rozwi ąza ń w ci ągu trzech lat od wej ścia w życie 
Traktatu z Lizbony.  
57. Deklaracja Republiki W łoskiej w sprawie sk ładu Parlamentu 
Europejskiego 
W łochy stwierdzaj ą, że zgodnie z artyku łami 10 i 14 Traktatu o Unii Europejskiej, w sk ład 
Parlamentu Europejskiego wchodz ą przedstawiciele obywateli Unii, przy czym reprezentacja 
obywateli ma charakter degresywnie proporcjonalny.  
W łochy stwierdzaj ą równie ż, że na mocy artyku łu 9 Traktatu o Unii Europejskiej oraz artyku łu 20 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej obywatelem Unii jest ka żda osoba maj ąca obywatelstwo 
Pa ństwa Cz łonkowskiego.  
W zwi ązku z powy ższym W łochy uwa żają, że bez uszczerbku dla decyzji dotycz ącej wyborów do 
Parlamentu Europejskiego na kadencj ę 2009–2014, ka żda decyzja przyj ęta przez Rad ę Europejsk ą 
z inicjatywy Parlamentu Europejskiego i za jego zgod ą, ustalaj ąca skład Parlamentu Europejskiego, 
musi przestrzega ć zasad, o których mowa w artykule 14 ust ęp 2 akapit pierwszy.  
58. Deklaracja Republiki Łotewskiej, Republiki W ęgierskiej i Republiki 
Malty w sprawie pisowni nazwy jednej waluty w Traktatach  
Nie naruszaj ąc ujednoliconej pisowni nazwy jednej waluty Unii Europejskiej, o której mowa 
w Traktatach, w formie w jakiej nazwa ta jest umieszczona na banknotach i monetach, Łotwa, 
W ęgry i Malta o świadczaj ą, że pisownia nazwy jednej waluty, w tym jej form pochodnych 
stosowanych w łotewskiej, w ęgierskiej i malta ńskiej wersji j ęzykowej Traktatów, nie ma wpływu 
na obowi ązuj ące zasady j ęzyków łotewskiego, w ęgierskiego i maltań skiego.  
59. Deklaracja Królestwa Niderlandów odnosz ąca si ę do artyku łu 312 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  
Królestwo Niderlandów wyrazi zgod ę na decyzję , o której mowa w artykule 312 ust ęp 2 akapit drugi 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, je żeli zmiana decyzji, o której mowa w artykule 311 
akapit trzeci tego Traktatu, zapewni Niderlandom zadowalaj ące rozwi ązanie dotycz ące ich 
nadmiernych negatywnych p łatno ści netto w odniesieniu do bud żetu Unii.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/357
60. Deklaracja Królestwa Niderlandów odnosz ąca si ę do artyku łu 355 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  
Królestwo Niderlandów o świadcza, że inicjatywa dotycz ąca decyzji, o której mowa w artykule 355 
ust ęp 6, maj ącej na celu zmian ę statusu Antyli Holenderskich lub Aruby wobec Unii Europejskiej, 
zostanie przed łożona jedynie na podstawie decyzji podj ętej zgodnie ze Statutem Królestwa 
Niderlandów. 
61. Deklaracja Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie Karty praw 
podstawowych Unii Europejskiej  
Karta w żaden sposób nie narusza prawa Pa ństw Cz łonkowskich do stanowienia prawa w zakresie 
moralnoś ci publicznej, prawa rodzinnego, a tak że ochrony godno ści ludzkiej oraz poszanowania 
fizycznej i moralnej integralno ści cz łowieka. 
62. Deklaracja Rzeczypospolitej Polskiej dotycz ąca Protoko łu w sprawie 
stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w odniesieniu do 
Polski i Zjednoczonego Królestwa  
Rzeczpospolita Polska o świadcza, że ze względu na tradycj ę ruchu spo łecznego „Solidarno ść” i jego 
znacz ący wk ład w walk ę o prawa spo łeczne i pracownicze, w pe łni szanuje prawa spo łeczne 
i pracownicze ustanowione prawem Unii Europejskiej, w szczególno ści prawa potwierdzone 
w tytule IV Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.  
63. Deklaracja Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii 
Pó łnocnej w sprawie definicji terminu „obywatele”  
W odniesieniu do Traktatów i Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej, 
oraz ka żdego aktu powsta łego na podstawie tych Traktatów lub obowi ązuj ącego na mocy tych 
Traktatów, Zjednoczone Królestwo ponawia deklaracj ę, któr ą z łożyło 31 grudnia 1982 roku 
w sprawie definicji terminu „obywatele”, z wyj ątkiem tego, że odniesienie do „obywateli 
brytyjskich terytoriów zale żnych” nale ży rozumie ć jako oznaczaj ące „obywateli brytyjskich 
terytoriów zamorskich”.  
64. Deklaracja Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii 
Pó łnocnej w sprawie prawa g łosowania w europejskich wyborach 
parlamentarnych  
Zjednoczone Królestwo odnotowuje, że artyku ł 14 Traktatu o Unii Europejskiej i inne postanowienia 
Traktatów nie maj ą na celu zmiany podstawy prawa do g łosowania w europejskich wyborach 
parlamentarnych.PL C 83/358 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
65. Deklaracja Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii 
Pó łnocnej w sprawie artyku łu 75 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej  
Zjednoczone Królestwo w pe łni popiera zdecydowane dzia łania dotycz ące przyj ęcia sankcji 
finansowych, których celem jest zapobieganie terroryzmowi i dzia łalno ści powi ązanej oraz 
zwalczanie tych zjawisk. Zjednoczone Królestwo o świadcza zatem, że zamierza skorzysta ć 
z przys ługuj ącego mu na mocy artyku łu 3 Protoko łu w sprawie stanowiska Zjednoczonego 
Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści 
prawa uczestniczenia w przyj ęciu wszelkich wniosków przedk ładanych na mocy artyku łu 75 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/359

TABELE EKWIWALENCYJNE  (*) 
Traktat o Unii Europejskiej  
Dotychczasowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  Nowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  
TYTU Ł I – POSTANOWIENIA WSPÓLNE  TYTU Ł I – POSTANOWIENIA WSPÓLNE  
Artyku ł 1 Artyku ł 1 
Artyku ł 2 
Artyku ł 2 Artyku ł 3 
Artyku ł 3 (uchylony) (  1 ) 
Artyku ł 4 
Artyku ł 5 (  2 ) 
Artyku ł 4 (uchylony) (  3 ) 
Artyku ł 5 (uchylony) (  4 ) 
Artyku ł 6 Artyku ł 6 
Artyku ł 7 Artyku ł 7 
Artyku ł 8 
TYTU Ł II – POSTANOWIENIA ZMIENIAJ ĄCE 
TRAKTAT USTANAWIAJ ĄCY EUROPEJSK Ą 
WSPÓLNOT Ę GOSPODARCZ Ą W CELU 
USTANOWIENIA WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ  TYTU Ł II – POSTANOWIENIA O ZASADACH 
DEMOKRATYCZNYCH  
Artyku ł 8 (uchylony) (  5 ) Artyku ł 9 
Artyku ł 10 (  6 ) 
( 1 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „TFUE”) 
i artyku łem 13 ust ęp 1 oraz artyku łem 21 ust ęp 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (zwanego 
dalej „Traktatem UE”). 
( 2 ) Zast ępuje artyku ł 5 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą (zwanego dalej „Traktatem WE”). 
( 3 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 15 Traktatu UE. 
( 4 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 13 ust ęp 2 Traktatu UE. 
( 5 ) Artyku ł 8 Traktatu EU, który obowi ązywa ł przed wej ściem w życie Traktatu z Lizbony (zwany dalej 
„dotychczasowym Traktatem UE”) zmieniaj ącego Traktat WE. Zmiany te zosta ły w łączone do ostat ­
niego z wymienionych Traktatów, a artyku ł 8 został uchylony. Jego oznaczenie zosta ło wykorzystane 
w celu dodania nowego postanowienia. 
( 6 ) Ust ęp 4 zast ępuje tre ść artyku łu 191 akapit pierwszy Traktatu WE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/361  
(*) Niniejsze dwie tabele stanowi ą wyci ąg z tabel, o których mowa w artykule 5 Traktatu z Lizbony, 
z pomini ęciem środkowej kolumny, która wskazywa ła tymczasow ą numeracj ę wyst ępuj ącą 
w Traktacie z Lizbony.
Dotychczasowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  Nowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  
Artyku ł 11  
Artyku ł 12  
TYTU Ł III – POSTANOWIENIA ZMIENIAJ ĄCE 
TRAKTAT USTANAWIAJ ĄCY EUROPEJSK Ą 
WSPÓLNOT Ę W ĘGLA I STALI  TYTU Ł III – POSTANOWIENIA 
O INSTYTUCJACH 
Artyku ł 9 (uchylony) (  7 ) Artyku ł 13  
Artyku ł 14 (  8 ) 
Artyku ł 15 (  9 ) 
Artyku ł 16 (  10 ) 
Artyku ł 17 (  11 ) 
Artyku ł 18  
Artyku ł 19 (  12 ) 
TYTU Ł IV – POSTANOWIENIA ZMIENIAJ ĄCE 
TRAKTAT USTANAWIAJ ĄCY EUROPEJSK Ą 
WSPÓLNOT Ę ENERGII ATOMOWEJ TYTU Ł IV – POSTANOWIENIA 
O WZMOCNIONEJ WSPÓ ŁPRACY  
Artyku ł 10 (uchylony) (  13 ) 
Artyku ły 27a–27e (zast ąpione) 
Artyku ły 40–40b (zast ąpione) 
Artyku ły 43-45 (zast ąpione)  Artyku ł 20 (  14 ) 
( 7 ) Artyku ł 9 dotychczasowego Traktatu UE wprowadza ł zmiany do Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą 
Wspólnot ę W ęgla i Stali. Traktat ten wygas ł 23 lipca 2002 roku. Artyku ł 9 został uchylony, a jego 
oznaczenie zosta ło wykorzystane w celu dodania nowego postanowienia. 
( 8 ) — Ust ępy 1 i 2 zast ępuj ą tre ść artyku łu 189 Traktatu WE, 
— ust ępy 1–3 zast ępuj ą tre ść artyku łu 190 ust ępy 1–3 Traktatu WE, 
— ust ęp 1 zast ępuje tre ść artyku łu 192 akapit pierwszy Traktatu WE, 
— ust ęp 4 zast ępuje tre ść artyku łu 197 akapit pierwszy Traktatu WE. 
( 9 ) Zast ępuje tre ść artyku łu 4. 
( 10 ) — Ust ęp 1 zast ępuje tre ść artyku łu 202 tiret pierwsze i drugie Traktatu WE, 
— ust ępy 2 i 9 zast ępuj ą tre ść artyku łu 203 Traktatu WE, 
— ust ępy 4 i 5 zast ępuj ą tre ść artyku łu 205 ust ępy 2 i 4 Traktatu WE. 
( 11 ) — Ust ęp 1 zast ępuje tre ść artyku łu 211 Traktatu WE, 
— ust ępy 3 i 7 zast ępuj ą tre ść artyku łu 214 Traktatu WE, 
— ust ęp 6 zast ępuje tre ść artyku łu 217 ust ępy 1, 3 i 4 Traktatu WE. 
( 12 ) — Zast ępuje tre ść artyku łu 220 Traktatu WE, 
— ust ęp 2 akapit pierwszy zast ępuje tre ść artyku łu 221 akapit pierwszy Traktatu WE. 
( 13 ) Artyku ł 10 dotychczasowego Traktatu UE wprowadza ł zmiany do Traktatu ustanawiaj ącego Euro ­
pejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej. Zmiany te zosta ły w łączone do ostatniego z wymienionych 
Traktatów, a artyku ł 10 zosta ł uchylony. Jego oznaczenie zosta ło wykorzystane w celu dodania 
nowego postanowienia. 
( 14 ) Zast ępuje równie ż artyku ły 11 i 11a Traktatu WE.PL C 83/362 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  Nowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  
TYTU Ł V – POSTANOWIENIA DOTYCZ ĄCE 
WSPÓLNEJ POLITYKI ZAGRANICZNEJ 
I BEZPIECZE ŃSTWA TYTU Ł V – POSTANOWIENIA OGÓLNE 
O DZIA ŁANIACH ZEWN ĘTRZNYCH UNII 
I POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DOTY ­
CZ ĄCE WSPÓLNEJ POLITYKI ZAGRANICZNEJ 
I BEZPIECZE ŃSTWA 
Rozdzia ł 1 – Postanowienia ogólne 
o dzia łaniach zewn ętrznych Unii  
Artyku ł 21  
Artyku ł 22  
Rozdzia ł 2 – Postanowienia szczególne doty ­
cz ące wspólnej polityki zagranicznej 
i bezpiecze ństwa  
Sekcja 1 – Postanowienia wspólne  
Artyku ł 23  
Artyku ł 11  Artyku ł 24  
Artyku ł 12  Artyku ł 25  
Artyku ł 13  Artyku ł 26  
Artyku ł 27  
Artyku ł 14  Artyku ł 28  
Artyku ł 15  Artyku ł 29  
Artyku ł 22 (przeniesiony) Artyku ł 30  
Artyku ł 23 (przeniesiony) Artyku ł 31  
Artyku ł 16  Artyku ł 32  
Artyku ł 17 (przeniesiony)  Artyku ł 42  
Artyku ł 18  Artyku ł 33  
Artyku ł 19  Artyku ł 34  
Artyku ł 20  Artyku ł 35  
Artyku ł 21  Artyku ł 36  
Artyku ł 22 (przeniesiony)  Artyku ł 30  
Artyku ł 23 (przeniesiony)  Artyku ł 31  
Artyku ł 24  Artyku ł 37PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/363
Dotychczasowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  Nowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  
Artyku ł 25  Artyku ł 38  
Artyku ł 39  
Artyku ł 47 (przeniesiony) Artyku ł 40  
Artyku ł 26 (uchylony)  
Artyku ł 27 (uchylony)  
Artyku ł 27a (zast ąpiony) (  15 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 27b (zast ąpiony) (  15 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 27c (zast ąpiony) (  15 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 27d (zast ąpiony) (  15 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 27e (zast ąpiony) (  15 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 28  Artyku ł 41  
Sekcja 2 – Postanowienia szczególne dotycz ące 
wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze ństwa  
Artyku ł 17 (przeniesiony) Artyku ł 42  
Artyku ł 43  
Artyku ł 44  
Artyku ł 45  
Artyku ł 46  
TYTU Ł VI – POSTANOWIENIA 
O WSPÓ ŁPRACY POLICYJNEJ I S ĄDOWEJ 
W SPRAWACH KARNYCH (uchylony) (  16 ) 
Artyku ł 29 (zast ąpiony) (  17 ) 
Artyku ł 30 (zast ąpiony) (  18 ) 
Artyku ł 31 (zast ąpiony) (  19 ) 
( 15 ) Artyku ły 27a–27e dotychczasowego Traktatu UE dotycz ące wzmocnionej wspó łpracy zostaj ą tak że 
zast ąpione artyku łami 326–334 TFUE. 
( 16 ) Postanowienia tytu łu VI dotychczasowego Traktatu UE dotycz ące wspó łpracy policyjnej i są dowej 
w sprawach karnych zostaj ą zast ąpione postanowieniami cz ęści trzeciej tytu ł V rozdzia ły 1, 4 i 5 
TFUE. 
( 17 ) Zast ąpiony artyku łem 67 TFUE. 
( 18 ) Zast ąpiony artyku łami 87 i 88 TFUE. 
( 19 ) Zast ąpiony artyku łami 82, 83 i 85 TFUE.PL C 83/364 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  Nowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  
Artyku ł 32 (zast ąpiony) (  20 ) 
Artyku ł 33 (zast ąpiony) (  21 ) 
Artyku ł 34 (uchylony)  
Artyku ł 35 (uchylony)  
Artyku ł 36 (zast ąpiony) (  22 ) 
Artyku ł 37 (uchylony)  
Artyku ł 38 (uchylony)  
Artyku ł 39 (uchylony)  
Artyku ł 40 (zast ąpiony) (  23 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 40a (zast ąpiony) (  23 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 40b (zast ąpiony) (  23 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 41 (uchylony)  
Artyku ł 42 (uchylony)  
TYTU Ł VII – POSTANOWIENIA 
O WZMOCNIONEJ WSPÓ ŁPRACY (zast ą­
piony) (  24 ) TYTU Ł IV – POSTANOWIENIA 
O WZMOCNIONEJ WSPÓ ŁPRACY  
Artyku ł 43 (zast ąpiony) (  24 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 43a (zast ąpiony) (  24 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 43b (zast ąpiony) (  24 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 44 (zast ąpiony) (  24 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 44a (zast ąpiony) (  24 ) Artyku ł 20  
Artyku ł 45 (zast ąpiony) (  24 ) Artyku ł 20  
TYTU Ł VIII – POSTANOWIENIA KO ŃCOWE  TYTU Ł VI – POSTANOWIENIA KOŃ COWE 
Artyku ł 46 (uchylony)  
Artyku ł 47  
( 20 ) Zast ąpiony artyku łem 89 TFUE. 
( 21 ) Zast ąpiony artyku łem 72 TFUE. 
( 22 ) Zast ąpiony artyku łem 71 TFUE. 
( 23 ) Artyku ły 40–40b dotychczasowego Traktatu UE dotycz ące wzmocnionej wspó łpracy zostaj ą tak że 
zast ąpione artyku łami 326–334 TFUE. 
( 24 ) Artyku ły 43–45 oraz tytu ł VII dotychczasowego Traktatu UE dotycz ące wzmocnionej współ pracy 
zostaj ą tak że zast ąpione artyku łami 326–334 TFUE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/365
Dotychczasowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  Nowa numeracja w Traktacie o Unii 
Europejskiej  
Artyku ł 47 (zast ąpiony) Artyku ł 40  
Artyku ł 48  Artyku ł 48  
Artyku ł 49 Artyku ł 49  
Artyku ł 50  
Artyku ł 51  
Artyku ł 52  
Artyku ł 50 (uchylony)  
Artyku ł 51  Artyku ł 53  
Artyku ł 52 Artyku ł 54  
Artyku ł 53 Artyku ł 55 
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
CZ ĘŚĆ PIERWSZA – ZASADY  CZ ĘŚĆ  PIERWSZA – ZASADY  
Artyku ł 1 (uchylony)  
Artyku ł 1 
Artyku ł 2 (uchylony) (  25 ) 
Tytu ł I – Kategorie i dziedziny kompetencji 
Unii  
Artyku ł 2 
Artyku ł 3 
Artyku ł 4 
Artyku ł 5 
Artyku ł 6 
Tytu ł II – Postanowienia ogólne  
( 25 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 3 Traktatu UE.PL C 83/366 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 7 
Artyku ł 3 ust ęp 1 (uchylony) (  26 ) 
Artyku ł 3 ust ęp 2 Artyku ł 8 
Artyku ł 4 (przeniesiony)  Artyku ł 119  
Artyku ł 5 (zast ąpiony) (  27 ) 
Artyku ł 9 
Artyku ł 10  
Artyku ł 6 Artyku ł 11  
Artyku ł 153 ust ęp 2 (przeniesiony)  Artyku ł 12  
Artyku ł 13 (  28 ) 
Artyku ł 7 (uchylony) (  29 ) 
Artyku ł 8 (uchylony) (  30 ) 
Artyku ł 9 (uchylony)  
Artyku ł 10 (uchylony) (  31 ) 
Artyku ł 11 (zast ąpiony) (  32 ) Artyku ły 326–334  
Artyku ł 11a (zast ąpiony) (  32 ) Artyku ły 326–334  
Artyku ł 12 (przeniesiony)  Artyku ł 18  
Artyku ł 13 (przeniesiony)  Artyku ł 19  
Artyku ł 14 (przeniesiony)  Artyku ł 26  
Artyku ł 15 (przeniesiony)  Artyku ł 27  
Artyku ł 16  Artyku ł 14  
Artyku ł 255 (przeniesiony)  Artyku ł 15  
Artyku ł 286 (zast ąpiony) Artyku ł 16  
( 26 ) Tre ść zast ąpiona artyku łami 3–6 TFUE. 
( 27 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 5 Traktatu UE. 
( 28 ) Dodanie postanowienia Protoko łu w sprawie dobrostanu zwierz ąt. 
( 29 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 13 Traktatu UE. 
( 30 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 9 Traktatu UE oraz artyku łem 282 ust ęp 1 TFUE. 
( 31 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 4 ust ęp 3 Traktatu UE. 
( 32 ) Zast ąpiony tak że artyku łem 20 Traktatu UE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/367
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 17  
CZ ĘŚĆ DRUGA – OBYWATELSTWO UNII  CZ ĘŚĆ  DRUGA – NIEDYSKRYMINACJA 
I OBYWATELSTWO UNII  
Artyku ł 12 (przeniesiony) Artyku ł 18  
Artyku ł 13 (przeniesiony) Artyku ł 19  
Artyku ł 17 Artyku ł 20  
Artyku ł 18 Artyku ł 21  
Artyku ł 19 Artyku ł 22  
Artyku ł 20 Artyku ł 23  
Artyku ł 21 Artyku ł 24  
Artyku ł 22 Artyku ł 25  
CZ ĘŚĆ TRZECIA – POLITYKI WSPÓLNOTY CZ ĘŚĆ  TRZECIA – POLITYKI I DZIA ŁANIA 
WEWN ĘTRZNE  
Tytu ł I – Rynek wewn ętrzny  
Artyku ł 14 (przeniesiony) Artyku ł 26  
Artyku ł 15 (przeniesiony) Artyku ł 27  
Tytu ł I – Swobodny przep ływ towarów  Tytu ł II – Swobodny przep ływ towarów  
Artyku ł 23 Artyku ł 28  
Artyku ł 24 Artyku ł 29  
Rozdzia ł 1 – Unia celna  Rozdzia ł 1 – Unia celna  
Artyku ł 25 Artyku ł 30  
Artyku ł 26 Artyku ł 31  
Artyku ł 27  Artyku ł 32  
Cz ęść trzecia tytu ł X Wspó łpraca celna (przenie ­
siony) Rozdzia ł 2 – Wspó łpraca celna  
Artyku ł 135 (przeniesiony)  Artyku ł 33  
Rozdzia ł 2 – Zakaz ogranicze ń ilo ściowych 
mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi  Rozdzia ł 3 – Zakaz ogranicze ń ilo ściowych 
mi ędzy Pa ństwami Cz łonkowskimi  
Artyku ł 28 Artyku ł 34PL C 83/368 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 29  Artyku ł 35  
Artyku ł 30  Artyku ł 36  
Artyku ł 31  Artyku ł 37  
Tytu ł II – Rolnictwo  Tytu ł III – Rolnictwo i rybo łówstwo 
Artyku ł 32  Artyku ł 38  
Artyku ł 33  Artyku ł 39  
Artyku ł 34  Artyku ł 40  
Artyku ł 35  Artyku ł 41  
Artyku ł 36  Artyku ł 42  
Artyku ł 37  Artyku ł 43  
Artyku ł 38  Artyku ł 44  
Tytu ł III – Swobodny przep ływ osób, us ług 
i kapita łu Tytu ł IV – Swobodny przep ływ osób, us ług 
i kapita łu 
Rozdzia ł 1 – Pracownicy  Rozdzia ł 1 – Pracownicy  
Artyku ł 39  Artyku ł 45  
Artyku ł 40  Artyku ł 46  
Artyku ł 41  Artyku ł 47  
Artyku ł 42  Artyku ł 48  
Rozdzia ł 2 – Prawo przedsi ębiorczo ści Rozdzia ł 2 – Prawo przedsi ębiorczo ści 
Artyku ł 43  Artyku ł 49  
Artyku ł 44  Artyku ł 50  
Artyku ł 45  Artyku ł 51  
Artyku ł 46  Artyku ł 52  
Artyku ł 47  Artyku ł 53  
Artyku ł 48  Artyku ł 54  
Artyku ł 294 (przeniesiony) Artyku ł 55  
Rozdzia ł 3 – Usł ugi Rozdzia ł 3 – Us ługi 
Artyku ł 49  Artyku ł 56PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/369
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 50  Artyku ł 57  
Artyku ł 51 Artyku ł 58  
Artyku ł 52 Artyku ł 59  
Artyku ł 53 Artyku ł 60  
Artyku ł 54 Artyku ł 61  
Artyku ł 55 Artyku ł 62  
Rozdzia ł 4 – Kapita ł i p łatnoś ci Rozdzia ł 4 – Kapita ł i p łatno ści 
Artyku ł 56  Artyku ł 63  
Artyku ł 57 Artyku ł 64  
Artyku ł 58 Artyku ł 65  
Artyku ł 59 Artyku ł 66  
Artyku ł 60 (przeniesiony)  Artyku ł 75  
Tytu ł IV – Wizy, azyl, imigracja i inne polityki 
zwi ązane ze swobodnym przep ływem osób  Tytu ł V – Przestrze ń wolno ści, bezpiecze ństwa 
i sprawiedliwo ści 
Rozdzia ł 1 – Postanowienia ogólne  
Artyku ł 61  Artyku ł 67 (  33 ) 
Artyku ł 68  
Artyku ł 69  
Artyku ł 70  
Artyku ł 71 (  34 ) 
Artyku ł 64 ustę p 1 (zast ąpiony)  Artyku ł 72 (  35 ) 
Artyku ł 73  
Artyku ł 66 (zast ąpiony) Artyku ł 74  
Artyku ł 60 (przeniesiony) Artyku ł 75  
Artyku ł 76  
( 33 ) Zast ępuje tak że artyku ł 29 dotychczasowego Traktatu UE. 
( 34 ) Zast ępuje tak że artyku ł 36 dotychczasowego Traktatu UE. 
( 35 ) Zast ępuje tak że artyku ł 33 dotychczasowego Traktatu UE.PL C 83/370 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Rozdzia ł 2 – Polityki dotycz ące kontroli 
granicznej, azylu i imigracji  
Artyku ł 62  Artyku ł 77  
Artyku ł 63 punkty 1 i 2 oraz artyku ł 64 ust ęp 
2 (  36 ) Artyku ł 78  
Artyku ł 63 punkty 3 i 4  Artyku ł 79  
Artyku ł 80  
Artyku ł 64 ust ęp 1 (zast ąpiony) Artyku ł 72  
Rozdzia ł 3 – Wspó łpraca są dowa w sprawach 
cywilnych  
Artyku ł 65  Artyku ł 81  
Artyku ł 66 (zast ąpiony) Artyku ł 74  
Artyku ł 67 (uchylony)  
Artyku ł 68 (uchylony)  
Artyku ł 69 (uchylony)  
Rozdzia ł 4 – Wspó łpraca wymiarów spra ­
wiedliwo ści w sprawach karnych  
Artyku ł 82 (  37 ) 
Artyku ł 83 (  37 ) 
Artyku ł 84  
Artyku ł 85 (  37 ) 
Artyku ł 86  
Rozdzia ł 5 – Wspó łpraca policyjna 
Artyku ł 87 (  38 ) 
Artyku ł 88 (  38 ) 
Artyku ł 89 (  39 ) 
( 36 ) Artyku ł 63 punkty 1 i 2 Traktatu WE zostaje zast ąpiony artyku łem 78 ust ępy 1 i 2 TFUE, 
a artyku ł 64 ust ęp 2 zostaje zast ąpiony artyku łem 78 ust ęp 3 TFUE. 
( 37 ) Zast ępuje artyku ł 31 dotychczasowego Traktatu UE. 
( 38 ) Zast ępuje artyku ł 30 dotychczasowego Traktatu UE. 
( 39 ) Zast ępuje artyku ł 32 dotychczasowego Traktatu UE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/371
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Tytu ł V – Transport  Tytu ł VI – Transport  
Artyku ł 70  Artyku ł 90  
Artyku ł 71 Artyku ł 91  
Artyku ł 72 Artyku ł 92  
Artyku ł 73 Artyku ł 93  
Artyku ł 74 Artyku ł 94  
Artyku ł 75 Artyku ł 95  
Artyku ł 76 Artyku ł 96  
Artyku ł 77 Artyku ł 97  
Artyku ł 78 Artyku ł 98  
Artyku ł 79 Artyku ł 99  
Artyku ł 80 Artyku ł 100  
Tytu ł VI – Wspólne regu ły w dziedzinie 
konkurencji, podatków i zbli żenia ustawo ­
dawstw  Tytu ł VII – Wspólne regu ły w dziedzinie 
konkurencji, podatków i zbli żenia ustawo ­
dawstw  
Rozdzia ł 1 – Regu ły konkurencji  Rozdzia ł 1 – Regu ły konkurencji  
Sekcja 1 – Regu ły maj ące zastosowanie do 
przedsi ębiorstw  Sekcja 1 – Regu ły maj ące zastosowanie do 
przedsi ębiorstw  
Artyku ł 81  Artyku ł 101  
Artyku ł 82 Artyku ł 102  
Artyku ł 83 Artyku ł 103  
Artyku ł 84 Artyku ł 104  
Artyku ł 85  Artyku ł 105  
Artyku ł 86 Artyku ł 106  
Sekcja 2 – Pomoc przyznawana przez Pa ństwa  Sekcja 2 – Pomoc przyznawana przez Pa ństwa  
Artyku ł 87  Artyku ł 107  
Artyku ł 88  Artyku ł 108  
Artyku ł 89 Artyku ł 109  
Rozdzia ł 2 – Postanowienia podatkowe  Rozdzia ł 2 – Postanowienia podatkowePL C 83/372 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 90  Artyku ł 110  
Artyku ł 91  Artyku ł 111  
Artyku ł 92  Artyku ł 112  
Artyku ł 93  Artyku ł 113  
Rozdzia ł 3 – Zbli żanie ustawodawstw  Rozdzia ł 3 – Zbli żanie ustawodawstw  
Artyku ł 95 (przeniesiony) Artyku ł 114  
Artyku ł 94 (przeniesiony) Artyku ł 115  
Artyku ł 96  Artyku ł 116  
Artyku ł 97  Artyku ł 117  
Artyku ł 118  
Tytu ł VII – Polityka gospodarcza i pieni ężna Tytu ł VIII – Polityka gospodarcza i pieni ężna 
Artyku ł 4 (przeniesiony) Artyku ł 119  
Rozdzia ł 1 – Polityka gospodarcza  Rozdzia ł 1 – Polityka gospodarcza  
Artyku ł 98  Artyku ł 120  
Artyku ł 99  Artyku ł 121  
Artyku ł 100  Artyku ł 122  
Artyku ł 101  Artyku ł 123  
Artyku ł 102  Artyku ł 124  
Artyku ł 103  Artyku ł 125  
Artyku ł 104  Artyku ł 126  
Rozdzia ł 2 – Polityka pieni ężna Rozdzia ł 2 – Polityka pieni ężna 
Artyku ł 105  Artyku ł 127  
Artyku ł 106  Artyku ł 128  
Artyku ł 107  Artyku ł 129  
Artyku ł 108  Artyku ł 130  
Artyku ł 109  Artyku ł 131  
Artyku ł 110  Artyku ł 132PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/373
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 111 ust ępy 1–3 i 5 (przeniesione)  Artyku ł 219  
Artyku ł 111 ust ęp 4 (przeniesiony)  Artyku ł 138  
Artyku ł 133  
Rozdzia ł 3 – Postanowienia instytucjonalne  Rozdzia ł 3 – Postanowienia instytucjonalne  
Artyku ł 112 (przeniesiony)  Artyku ł 283  
Artyku ł 113 (przeniesiony)  Artyku ł 284  
Artyku ł 114  Artyku ł 134  
Artyku ł 115  Artyku ł 135  
Rozdzia ł 4 – Postanowienia szczególne dla 
Pa ństw Cz łonkowskich, których walut ą jest 
euro  
Artyku ł 136  
Artyku ł 137  
Artyku ł 111 ust ęp 4 (przeniesiony)  Artyku ł 138  
Rozdzia ł 4 – Postanowienia przej ściowe  Rozdzia ł 5 – Postanowienia przej ściowe 
Artyku ł 116 (uchylony)  
Artyku ł 139  
Artyku ł 117 ust ęp 1, ust ęp 2 tiret szóste 
i ust ępy 3–9 (uchylone)  
Artyku ł 117 ust ęp 2 pi ęć pierwszych tiret 
(przeniesione)  Artyku ł 141 ust ęp 2 
Artyku ł 121 ust ęp 1 (przeniesiony) 
Artyku ł 122 ust ęp 2 zdanie drugie (przeniesione) 
Artyku ł 123 ust ęp 5 (przeniesiony)  Artyku ł 140 (  40 ) 
Artyku ł 118 (uchylony)  
Artyku ł 123 ust ęp 3 (przeniesiony) 
Artyku ł 117 ust ęp 2 pi ęć pierwszych tiret (prze ­
niesione) Artyku ł 141 (  41 ) 
( 40 ) — Artyku ł 140 ust ęp 1 przejmuje artyku ł 121 ust ęp 1, 
— artyku ł 140 ust ęp 2 przejmuje artyku ł 122 ust ęp 2 zdanie drugie, 
— artyku ł 140 ust ęp 3 przejmuje artyku ł 123 ust ęp 5. 
( 41 ) — Artyku ł 141 ust ęp 1 przejmuje artyku ł 123 ust ęp 3, 
— artyku ł 141 ust ęp 2 przejmuje artyku ł 117 ust ęp 2 pi ęć pierwszych tiret.PL C 83/374 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 124 ust ęp 1 (przeniesiony)  Artyku ł 142  
Artyku ł 119  Artyku ł 143  
Artyku ł 120  Artyku ł 144  
Artyku ł 121 ust ęp 1 (przeniesiony)  Artyku ł 140 ust ęp 1 
Artyku ł 121 ust ępy 2–4 (uchylone)  
Artyku ł 122 ust ęp 1, ust ęp 2 zdanie pierwsze, 
ust ępy 3, 4, 5 i 6 (uchylone)  
Artyku ł 122 ust ęp 2 zdanie drugie (przenie ­
sione)  Artyku ł 140 ust ęp 2 akapit pierwszy  
Artyku ł 123 ust ępy 1, 2 i 4 (uchylone)  
Artyku ł 123 ust ęp 3 (przeniesiony)  Artyku ł 141 ust ęp 1 
Artyku ł 123 ust ęp 5 (przeniesiony)  Artyku ł 140 ust ęp 3 
Artyku ł 124 ust ęp 1 (przeniesiony)  Artyku ł 142  
Artyku ł 124 ust ęp 2 (uchylony)  
Tytu ł VIII – Zatrudnienie  Tytu ł IX – Zatrudnienie  
Artyku ł 125  Artyku ł 145  
Artyku ł 126  Artyku ł 146  
Artyku ł 127  Artyku ł 147  
Artyku ł 128  Artyku ł 148  
Artyku ł 129  Artyku ł 149  
Artyku ł 130  Artyku ł 150  
Tytu ł IX – Wspólna polityka handlowa (prze ­
niesiony)  Cz ęść pi ąta tytu ł II Wspólna polityka handlowa  
Artyku ł 131 (przeniesiony)  Artyku ł 206  
Artyku ł 132 (uchylony)  
Artyku ł 133 (przeniesiony)  Artyku ł 207  
Artyku ł 134 (uchylony)  
Tytu ł X – Wspó łpraca celna (przeniesiony)  Cz ęść trzecia tytu ł II rozdzia ł 2 Wspó łpraca celnaPL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/375
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 135 (przeniesiony)  Artyku ł 33  
Tytu ł XI – Polityka spo łeczna, edukacja, 
kszta łcenie zawodowe i m łodzie ż Tytu ł X – Polityka spo łeczna 
Rozdzia ł 1 – Postanowienia dotycz ące zagad ­
nie ń spo łecznych (uchylony)  
Artyku ł 136  Artyku ł 151  
Artyku ł 152  
Artyku ł 137  Artyku ł 153  
Artyku ł 138  Artyku ł 154  
Artyku ł 139  Artyku ł 155  
Artyku ł 140  Artyku ł 156  
Artyku ł 141  Artyku ł 157  
Artyku ł 142  Artyku ł 158  
Artyku ł 143  Artyku ł 159  
Artyku ł 144  Artyku ł 160  
Artyku ł 145  Artyku ł 161  
Rozdzia ł 2 – Europejski Fundusz Spo łeczny  Tytu ł XI – Europejski Fundusz Spo łeczny  
Artyku ł 146  Artyku ł 162  
Artyku ł 147  Artyku ł 163  
Artyku ł 148  Artyku ł 164  
Rozdzia ł 3 – Edukacja, kszta łcenie zawodowe 
i m łodzie ż Tytu ł XII – Edukacja, kszta łcenie zawodowe, 
m łodzie ż i sport  
Artyku ł 149  Artyku ł 165  
Artyku ł 150  Artyku ł 166  
Tytu ł XII – Kultura  Tytu ł XIII – Kultura  
Artyku ł 151  Artyku ł 167  
Tytu ł XIII – Zdrowie publiczne  Tytu ł XIV – Zdrowie publiczne  
Artyku ł 152  Artyku ł 168  
Tytu ł XIV – Ochrona konsumentów  Tytu ł XV – Ochrona konsumentówPL C 83/376 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 153 ust ępy 1, 3, 4 i 5  Artyku ł 169  
Artyku ł 153 ust ęp 2 (przeniesiony)  Artyku ł 12  
Tytu ł XV – Sieci transeuropejskie  Tytu ł XVI – Sieci transeuropejskie  
Artyku ł 154  Artyku ł 170  
Artyku ł 155  Artyku ł 171  
Artyku ł 156  Artyku ł 172  
Tytu ł XVI – Przemys ł Tytu ł XVII – Przemys ł 
Artyku ł 157  Artyku ł 173  
Tytu ł XVII – Spójno ść gospodarcza i spo łeczna  Tytu ł XVIII – Spójno ść gospodarcza, spo łeczna 
i terytorialna  
Artyku ł 158  Artyku ł 174  
Artyku ł 159  Artyku ł 175  
Artyku ł 160  Artyku ł 176  
Artyku ł 161  Artyku ł 177  
Artyku ł 162  Artyku ł 178  
Tytu ł XVIII – Badania i rozwój technologiczny  Tytu ł XIX – Badania i rozwój technologiczny 
oraz przestrze ń kosmiczna  
Artyku ł 163  Artyku ł 179  
Artyku ł 164  Artyku ł 180  
Artyku ł 165  Artyku ł 181  
Artyku ł 166  Artyku ł 182  
Artyku ł 167  Artyku ł 183  
Artyku ł 168  Artyku ł 184  
Artyku ł 169  Artyku ł 185  
Artyku ł 170  Artyku ł 186  
Artyku ł 171  Artyku ł 187  
Artyku ł 172  Artyku ł 188  
Artyku ł 189PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/377
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 173  Artyku ł 190  
Tytu ł XIX – Ś rodowisko  Tytu ł XX – Ś rodowisko 
Artyku ł 174  Artyku ł 191  
Artyku ł 175  Artyku ł 192  
Artyku ł 176  Artyku ł 193  
Tytu ł XXI – Energetyka  
Artyku ł 194  
Tytu ł XXII – Turystyka  
Artyku ł 195  
Tytu ł XXIII – Ochrona ludno ści 
Artyku ł 196  
Tytu ł XXIV – Wspó łpraca administracyjna  
Artyku ł 197  
Tytu ł XX – Wspó łpraca na rzecz rozwoju 
(przeniesiony)  Cz ęść pi ąta tytu ł III rozdzia ł 1 Wspó łpraca na rzecz 
rozwoju  
Artyku ł 177 (przeniesiony)  Artyku ł 208  
Artyku ł 178 (uchylony) (  42 ) 
Artyku ł 179 (przeniesiony)  Artyku ł 209  
Artyku ł 180 (przeniesiony)  Artyku ł 210  
Artyku ł 181 (przeniesiony)  Artyku ł 211  
Tytu ł XXI – Wspó łpraca gospodarcza, finan ­
sowa i techniczna z pa ństwami trzecimi 
(zast ąpiony) Cz ęść pi ąta tytu ł III rozdzia ł 2 Wspó łpraca gospo ­
darcza, finansowa i techniczna z pa ństwami trzecimi  
Artyku ł 181a (przeniesiony)  Artyku ł 212  
CZ ĘŚĆ CZWARTA – STOWARZYSZENIE 
KRAJÓW I TERYTORIÓW ZAMORSKICH  CZ ĘŚĆ  CZWARTA – STOWARZYSZENIE 
KRAJÓW I TERYTORIÓW ZAMORSKICH  
Artyku ł 182  Artyku ł 198  
Artyku ł 183  Artyku ł 199  
( 42 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 208 ust ęp 1 akapit drugi zdanie drugie TFUE.PL C 83/378 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 184  Artyku ł 200  
Artyku ł 185  Artyku ł 201  
Artyku ł 186  Artyku ł 202  
Artyku ł 187  Artyku ł 203  
Artyku ł 188  Artyku ł 204  
CZ ĘŚĆ  PIĄ TA – DZIA ŁANIA ZEWN ĘTRZNE 
UNII  
Tytu ł I – Postanowienia ogólne dotycz ące 
dzia łań zewn ętrznych Unii  
Artyku ł 205  
Cz ęść trzecia tytu ł IX Wspólna polityka handlowa 
(przeniesiony)  Tytu ł II – Wspólna polityka handlowa  
Artyku ł 131 (przeniesiony) Artyku ł 206  
Artyku ł 133 (przeniesiony) Artyku ł 207  
Tytu ł III – Współ praca z pa ństwami trzecimi 
i pomoc humanitarna  
Cz ęść trzecia tytu ł XX Wspó łpraca na rzecz rozwoju 
(przeniesiony)  Rozdzia ł 1 – Wspó łpraca na rzecz rozwoju  
Artyku ł 177 (przeniesiony) Artyku ł 208 (  43 ) 
Artyku ł 179 (przeniesiony) Artyku ł 209  
Artyku ł 180 (przeniesiony)  Artyku ł 210  
Artyku ł 181 (przeniesiony) Artyku ł 211  
Cz ęść trzecia tytu ł XXI Wspó łpraca gospodarcza, 
finansowa i techniczna z pa ństwami trzecimi (prze ­
niesiony) Rozdzia ł 2 – Wspó łpraca gospodarcza, finan ­
sowa i techniczna z pa ństwami trzecimi  
Artyku ł 181a (przeniesiony) Artyku ł 212  
Artyku ł 213  
Rozdzia ł 3 – Pomoc humanitarna  
Artyku ł 214  
Tytu ł IV – Ś rodki ograniczaj ące 
( 43 ) Ust ęp 1 akapit drugi zdanie drugie zast ępuje tre ść artyku łu 178 Traktatu WE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/379
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 301 (zast ąpiony) Artyku ł 215  
Tytu ł V – Umowy mi ędzynarodowe 
Artyku ł 216  
Artyku ł 310 (przeniesiony) Artyku ł 217  
Artyku ł 300 (zast ąpiony) Artyku ł 218  
Artyku ł 111 ust ępy 1–3 i 5 (przeniesione)  Artyku ł 219  
Tytu ł VI – Stosunki Unii z organizacjami 
mi ędzynarodowymi i pa ństwami trzecimi oraz 
delegatury Unii  
Artyku ły 302–304 (zast ąpione)  Artyku ł 220  
Artyku ł 221  
Tytu ł VII – Klauzula solidarno ści 
Artyku ł 222  
CZ ĘŚĆ PIĄ TA – INSTYTUCJE WSPÓLNOTY CZ ĘŚĆ  SZÓSTA – POSTANOWIENIA INSTY ­
TUCJONALNE I FINANSOWE  
Tytu ł I – Postanowienia instytucjonalne  Tytu ł I – Postanowienia instytucjonalne  
Rozdzia ł 1 – Instytucje  Rozdzia ł 1 – Instytucje  
Sekcja 1 – Parlament Europejski  Sekcja 1 – Parlament Europejski  
Artyku ł 189 (uchylony) (  44 ) 
Artyku ł 190 ust ępy 1–3 (uchylone) (  45 ) 
Artyku ł 190 ust ępy 4 i 5 Artyku ł 223  
Artyku ł 191 akapit pierwszy (uchylony) (  46 ) 
Artyku ł 191 akapit drugi  Artyku ł 224  
Artyku ł 192 akapit pierwszy (uchylony) (  47 ) 
Artyku ł 192 akapit drugi  Artyku ł 225  
Artyku ł 193  Artyku ł 226  
( 44 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 14 ust ępy 1 i 2 Traktatu UE. 
( 45 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 14 ust ępy 1–3 Traktatu UE. 
( 46 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 11 ust ęp 4 Traktatu UE. 
( 47 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 14 ust ęp 1 Traktatu UE.PL C 83/380 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 194  Artyku ł 227  
Artyku ł 195  Artyku ł 228  
Artyku ł 196  Artyku ł 229  
Artyku ł 197 akapit pierwszy (uchylony) (  48 ) 
Artyku ł 197 akapity drugi, trzeci i czwarty  Artyku ł 230  
Artyku ł 198  Artyku ł 231  
Artyku ł 199  Artyku ł 232  
Artyku ł 200  Artyku ł 233  
Artyku ł 201  Artyku ł 234  
Sekcja 2 – Rada Europejska  
Artyku ł 235  
Artyku ł 236  
Sekcja 2 – Rada  Sekcja 3 – Rada  
Artyku ł 202 (uchylony) (  49 ) 
Artyku ł 203 (uchylony) (  50 ) 
Artyku ł 204  Artyku ł 237  
Artyku ł 205 ust ępy 2 i 4 (uchylone) (  51 ) 
Artyku ł 205 ust ępy 1 i 3 Artyku ł 238  
Artyku ł 206  Artyku ł 239  
Artyku ł 207  Artyku ł 240  
Artyku ł 208  Artyku ł 241  
Artyku ł 209  Artyku ł 242  
Artyku ł 210  Artyku ł 243  
Sekcja 3 – Komisja  Sekcja 4 – Komisja  
( 48 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 14 ust ęp 4 Traktatu UE. 
( 49 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 16 ust ęp 1 Traktatu UE oraz artyku łami 290 i 291 TFUE. 
( 50 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 16 ust ępy 2 i 9 Traktatu UE. 
( 51 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 16 ust ępy 4 i 5 Traktatu UE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/381
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 211 (uchylony) (  52 ) 
Artyku ł 244  
Artyku ł 212 (przeniesiony)  Artyku ł 249 ust ęp 2 
Artyku ł 213  Artyku ł 245  
Artyku ł 214 (uchylony) (  53 ) 
Artyku ł 215  Artyku ł 246  
Artyku ł 216  Artyku ł 247  
Artyku ł 217 ust ępy 1, 3 i 4 (uchylone) (  54 ) 
Artyku ł 217 ust ęp 2 Artyku ł 248  
Artyku ł 218 ust ęp 1 (uchylony) (  55 ) 
Artyku ł 218 ust ęp 2 Artyku ł 249  
Artyku ł 219  Artyku ł 250  
Sekcja 4 – Trybuna ł Sprawiedliwo ści Sekcja 5 – Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej  
Artyku ł 220 (uchylony) (  56 ) 
Artyku ł 221 akapit pierwszy (uchylony) (  57 ) 
Artyku ł 221 akapity drugi i trzeci  Artyku ł 251  
Artyku ł 222  Artyku ł 252  
Artyku ł 223  Artyku ł 253  
Artyku ł 224 (  58 ) Artyku ł 254  
Artyku ł 255  
Artyku ł 225  Artyku ł 256  
Artyku ł 225a  Artyku ł 257  
( 52 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 17 ust ęp 1 Traktatu UE. 
( 53 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 17 ust ępy 3 i 7 Traktatu UE. 
( 54 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 17 ust ęp 6 Traktatu UE. 
( 55 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 295 TFUE. 
( 56 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 19 Traktatu UE. 
( 57 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 19 ust ęp 2 akapit pierwszy Traktatu UE. 
( 58 ) Tre ść akapitu pierwszego zdanie pierwsze zostaje zast ąpiona artyku łem 19 ust ęp 2 akapit drugi 
Traktatu UE.PL C 83/382 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 226  Artyku ł 258  
Artyku ł 227  Artyku ł 259  
Artyku ł 228  Artyku ł 260  
Artyku ł 229  Artyku ł 261  
Artyku ł 229a  Artyku ł 262  
Artyku ł 230  Artyku ł 263  
Artyku ł 231  Artyku ł 264  
Artyku ł 232  Artyku ł 265  
Artyku ł 233  Artyku ł 266  
Artyku ł 234  Artyku ł 267  
Artyku ł 235  Artyku ł 268  
Artyku ł 269  
Artyku ł 236  Artyku ł 270  
Artyku ł 237  Artyku ł 271  
Artyku ł 238  Artyku ł 272  
Artyku ł 239  Artyku ł 273  
Artyku ł 240  Artyku ł 274  
Artyku ł 275  
Artyku ł 276  
Artyku ł 241  Artyku ł 277  
Artyku ł 242  Artyku ł 278  
Artyku ł 243  Artyku ł 279  
Artyku ł 244  Artyku ł 280  
Artyku ł 245  Artyku ł 281  
Sekcja 6 – Europejski Bank Centralny  
Artyku ł 282  
Artyku ł 112 (przeniesiony) Artyku ł 283PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/383
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 113 (przeniesiony) Artyku ł 284  
Sekcja 5 – Trybuna ł Obrachunkowy  Sekcja 7 – Trybuna ł Obrachunkowy 
Artyku ł 246  Artyku ł 285  
Artyku ł 247  Artyku ł 286  
Artyku ł 248  Artyku ł 287  
Rozdzia ł 2 – Postanowienia wspólne dla wielu 
instytucji  Rozdzia ł 2 – Akty prawne Unii, procedury 
przyjmowania i inne postanowienia  
Sekcja 1 – Akty prawne Unii  
Artyku ł 249  Artyku ł 288  
Artyku ł 289  
Artyku ł 290 (  59 ) 
Artyku ł 291 (  59 ) 
Artyku ł 292  
Sekcja 2 – Procedury przyjmowania aktów 
i inne postanowienia  
Artyku ł 250  Artyku ł 293  
Artyku ł 251  Artyku ł 294  
Artyku ł 252 (uchylony)  
Artyku ł 295  
Artyku ł 253  Artyku ł 296  
Artyku ł 254  Artyku ł 297  
Artyku ł 298  
Artyku ł 255 (przeniesiony)  Artyku ł 15  
Artyku ł 256  Artyku ł 299  
Rozdzia ł 3 – Organy doradcze Unii  
Artyku ł 300  
Rozdzia ł 3 – Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny  Sekcja 1 – Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny  
( 59 ) Zast ępuje tre ść artyku łu 202 tiret trzecie Traktatu WE.PL C 83/384 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 257 (uchylony) (  60 ) 
Artyku ł 258 akapity pierwszy, drugi i czwarty  Artyku ł 301  
Artyku ł 258 akapit trzeci (uchylony) (  61 ) 
Artyku ł 259  Artyku ł 302  
Artyku ł 260  Artyku ł 303  
Artyku ł 261 (uchylony)  
Artyku ł 262  Artyku ł 304  
Rozdzia ł 4 – Komitet Regionów  Sekcja 2 – Komitet Regionów  
Artyku ł 263 akapity pierwszy i pi ąty (uchy ­
lone) (  62 ) 
Artyku ł 263 akapity drugi, trzeci i czwarty  Artyku ł 305  
Artyku ł 264  Artyku ł 306  
Artyku ł 265  Artyku ł 307  
Rozdzia ł 5 – Europejski Bank Inwestycyjny  Rozdzia ł 4 – Europejski Bank Inwestycyjny  
Artyku ł 266  Artyku ł 308  
Artyku ł 267  Artyku ł 309  
Tytu ł II – Postanowienia finansowe  Tytu ł II – Postanowienia finansowe  
Artyku ł 268  Artyku ł 310  
Rozdzia ł 1 – Zasoby w łasne Unii  
Artyku ł 269  Artyku ł 311  
Artyku ł 270 (uchylony) (  63 ) 
Rozdzia ł 2 – Wieloletnie ramy finansowe  
Artyku ł 312  
Rozdzia ł 3 – Roczny bud żet Unii  
( 60 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 300 ust ęp 2 TFUE. 
( 61 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 300 ust ęp 4 TFUE. 
( 62 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 300 ust ępy 3 i 4 TFUE. 
( 63 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 300 ust ęp 4 TFUE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/385
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 272 ust ęp 1 (przeniesiony)  Artyku ł 313  
Artyku ł 271 (przeniesiony)  Artyku ł 316  
Artyku ł 272 ust ęp 1 (przeniesiony)  Artyku ł 313  
Artyku ł 272 ust ępy 2–10 Artyku ł 314  
Artyku ł 273  Artyku ł 315  
Artyku ł 271 (przeniesiony) Artyku ł 316  
Rozdzia ł 4 – Wykonanie bud żetu 
i absolutorium  
Artyku ł 274  Artyku ł 317  
Artyku ł 275  Artyku ł 318  
Artyku ł 276  Artyku ł 319  
Rozdzia ł 5 – Postanowienia wspólne  
Artyku ł 277  Artyku ł 320  
Artyku ł 278  Artyku ł 321  
Artyku ł 279  Artyku ł 322  
Artyku ł 323  
Artyku ł 324  
Rozdzia ł 6 – Zwalczanie nadu żyć finansowych  
Artyku ł 280  Artyku ł 325  
Tytu ł III – Wzmocniona wspó łpraca 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione)  Artyku ł 326 (  64 ) 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione)  Artyku ł 327 (  64 ) 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione)  Artyku ł 328 (  64 ) 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione)  Artyku ł 329 (  64 ) 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione)  Artyku ł 330 (  64 ) 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione)  Artyku ł 331 (  64 ) 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione)  Artyku ł 332 (  64 ) 
( 64 ) Zast ępuje tak że tre ść artyku łów 27a–27e, 40–40b oraz 43–45 dotychczasowego Traktatu UE.PL C 83/386 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione) Artyku ł 333 (  64 ) 
Artyku ł 11 i 11a (zast ąpione) Artyku ł 334 (  64 ) 
CZ ĘŚĆ SZÓSTA – POSTANOWIENIA 
OGÓLNE I KO ŃCOWE CZ ĘŚĆ  SIÓDMA – POSTANOWIENIA 
OGÓLNE I KO ŃCOWE 
Artyku ł 281 (uchylony) (  65 ) 
Artyku ł 282  Artyku ł 335  
Artyku ł 283  Artyku ł 336  
Artyku ł 284  Artyku ł 337  
Artyku ł 285  Artyku ł 338  
Artyku ł 286 (zast ąpiony) Artyku ł 16  
Artyku ł 287  Artyku ł 339  
Artyku ł 288  Artyku ł 340  
Artyku ł 289  Artyku ł 341  
Artyku ł 290  Artyku ł 342  
Artyku ł 291  Artyku ł 343  
Artyku ł 292  Artyku ł 344  
Artyku ł 293 (uchylony)  
Artyku ł 294 (przeniesiony)  Artyku ł 55  
Artyku ł 295  Artyku ł 345  
Artyku ł 296  Artyku ł 346  
Artyku ł 297  Artyku ł 347  
Artyku ł 298  Artyku ł 348  
Artyku ł 299 ust ęp 1 (uchylony) (  66 ) 
Artyku ł 299 ust ęp 2 akapity drugi, trzeci 
i czwarty  Artyku ł 349  
Artyku ł 299 ust ęp 2 akapit pierwszy i ust ępy 
3–6 (przeniesione)  Artyku ł 355  
( 64 ) Zast ępuje tak że tre ść artyku łów 27a–27e, 40–40b oraz 43–45 dotychczasowego Traktatu UE. 
( 65 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 47 Traktatu UE. 
( 66 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 52 Traktatu UE.PL 30.3.2010 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej C 83/387
Dotychczasowa numeracja w Traktacie 
ustanawiaj ącym Wspólnot ę Europejsk ą Nowa numeracja w Traktacie o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej  
Artyku ł 300 (zast ąpiony) Artyku ł 218  
Artyku ł 301 (zast ąpiony) Artyku ł 215  
Artyku ł 302 (zast ąpiony) Artyku ł 220  
Artyku ł 303 (zast ąpiony) Artyku ł 220  
Artyku ł 304 (zast ąpiony)  Artyku ł 220  
Artyku ł 305 (uchylony)  
Artyku ł 306  Artyku ł 350  
Artyku ł 307  Artyku ł 351  
Artyku ł 308  Artyku ł 352  
Artyku ł 353  
Artyku ł 309  Artyku ł 354  
Artyku ł 310 (przeniesiony)  Artyku ł 217  
Artyku ł 311 (uchylony) (  67 ) 
Artyku ł 299 ustę p 2 akapit pierwszy i ust ępy 3– 6 
(przeniesione)  Artyku ł 355  
Artyku ł 312  Artyku ł 356  
Postanowienia ko ńcowe 
Artyku ł 313  Artyku ł 357  
Artyku ł 358  
Artyku ł 314 (uchylony) (  68 ) 
( 67 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 51 Traktatu UE. 
( 68 ) Tre ść zast ąpiona artyku łem 55 Traktatu UE.PL C 83/388 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej 30.3.2010