Artykuł 2

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską zmienia się zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu.

1) Nagłówek Traktatu otrzymuje brzmienie: "Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej".

A. ZMIANY HORYZONTALNE

2) W całym Traktacie:

a) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Wspólnota" lub "Wspólnota Europejska" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazu "Unia", wyrazy "we Wspólnocie" zastępuje się wyrazami "w Unii", wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Wspólnot Europejskich" lub skrót "EWG" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Unii Europejskiej", z wyjątkiem artykułu 299 ustęp 6 litera c), który otrzymał oznaczenie artykuł 311a ustęp 5 litera c). Wszystkie formy gramatyczne przymiotnika "wspólnotowy" zastępuje się wyrazem "Unii", z wyjątkiem artykułu 95, który otrzymał oznaczenie artykuł 94, ustęp 10, artykułu 164 litery b) i c), artykułu 170 akapit pierwszy, artykułu 171 oraz artykułu 174 ustęp 2 akapit drugi, w których to postanowieniach wszystkie formy gramatyczne przymiotnika "wspólnotowy" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną przymiotnika "unijny". Zmian określonych w zdaniu poprzednim nie stosuje się do artykułu 13, który otrzymał oznaczenie artykuł 16e, artykułu 100 ustęp 2 oraz artykułu 299 ustęp 2 akapit czwarty, do których stosuje się zmiany szczegółowe określone, odpowiednio, w punktach 33), 87) i 287) litera d) niniejszego artykułu. W odniesieniu do artykułu 136 akapit pierwszy, wyżej wymienione zmiany stosuje się tylko do wyrazu "Wspólnota";

b) wyrazy "niniejszy Traktat", "niniejszego Traktatu", "w niniejszym Traktacie" i "niniejszym Traktatem" zastępuje się, odpowiednio, wyrazami "Traktaty", "Traktatów", "w Traktatach" i "Traktatami" a, w stosownych przypadkach, czasownik i przymiotniki występujące po nich lub przed nimi otrzymują liczbę mnogą; niniejsza litera nie stosuje się do artykułu 121 ustęp 1 akapit pierwszy, który otrzymał oznaczenie artykuł 117a ustęp 1 akapit pierwszy, artykułu 182 akapit trzeci oraz artykułów 312 i 313;

c) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w artykule 251" oraz "Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule 251" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą", zaś wszystkie formy gramatyczne wyrazów "procedura określona w artykule 251" oraz "procedura przewidziana w artykule 251" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "zwykła procedura prawodawcza", a w stosownych przypadkach czasownik po nich występujący otrzymuje liczbę mnogą i występujący przed nimi przyimek "z" zastępuje się przyimkiem "ze";

d) skreśla się wszystkie formy gramatyczne wyrazów "stanowiąc większością kwalifikowaną" lub "stanowiąc kwalifikowaną większością" oraz wyrazów "większością kwalifikowaną" lub "kwalifikowaną większością", w stosownych przypadkach wraz z odpowiednim gramatycznym dostosowaniem danego zdania;

e) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Rada zebrana w składzie szefów państw lub rządów" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Rada Europejska";

f) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "instytucje lub organy" oraz "instytucje i organy" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "instytucje, organy lub jednostki organizacyjne", z wyjątkiem artykułu 193 akapit pierwszy, natomiast w artykule 108 wyrazy "instytucji czy organów" zastępuje się wyrazami "instytucji, organów ani jednostek organizacyjnych", z odpowiednim dostosowaniem gramatycznym czasownika;

g) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "wspólny rynek" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "rynek wewnętrzny", natomiast występujące przed nimi przyimki "ze" lub "we" zastępuje się, odpowiednio, przyimkami "z" lub "w";

h) wyraz "ECU" zastępuje się wyrazem "euro";

i) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Państwa Członkowskie nieobjęte derogacją" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Państwa Członkowskie, których walutą jest euro";

j) skrót "EBC" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Europejski Bank Centralny";

k) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Statut ESBC" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Statut ESBC i EBC";

l) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Komitet przewidziany w artykule 114" i "Komitet określony w artykule 114" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Komitet Ekonomiczno-Finansowy";

m) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Statut Trybunału Sprawiedliwości" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej";

n) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Sąd Pierwszej Instancji" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazu "Sąd";

o) wszystkie formy gramatyczne wyrazów "izba sądowa" i "izby sądowe" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów, odpowiednio, "sąd wyspecjalizowany" i "sądy wyspecjalizowane", w stosownych przypadkach wraz z odpowiednim gramatycznym dostosowaniem danego zdania.

3) W następujących artykułach wyrazy "Rada, stanowiąc jednomyślnie" zastępuje się wyrazami "Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą" i skreśla się wyrazy "na wniosek Komisji":

- artykuł 13, który otrzymał oznaczenie, artykuł 16e ustęp 1,

- artykuł 22 akapit drugi,

- artykuł 93,

- artykuł 94, który otrzymał oznaczenie, artykuł 95,

- artykuł 104 ustęp 14 akapit drugi,

- artykuł 175 ustęp 2 akapit pierwszy.

- W artykule 19 ustęp 1 i 2 wyrazy "Radę stanowiącą jednomyślnie" zastępuje się wyrazami "Radę stanowiącą jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą" i skreśla się wyrazy "na wniosek Komisji".

4) W następujących artykułach po wszystkich formach gramatycznych wyrazu "Rada" dodaje się odpowiednią formę gramatyczną wyrazów "stanowiąc zwykłą większością":

- artykuł 130 akapit pierwszy,

- artykuł 144 akapit pierwszy,

- artykuł 208,

- artykuł 209,

- artykuł 213 akapit ostatni zdanie trzecie,

- artykuł 216,

- artykuł 284.

5) W następujących artykułach wyrazy "konsultacji z Parlamentem Europejskim" zastępuje się wyrazami "uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego":

- artykuł 13, który otrzymał oznaczenie artykuł 16e ustęp 1

- artykuł 22 akapit drugi.

6) W następujących artykułach wszystkie formy gramatyczne wyrazu "instytucja" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "instytucja, organ lub jednostka organizacyjna", w stosownych przypadkach wraz z odpowiednim gramatycznym dostosowaniem danego zdania:

- artykuł 195 ustęp 1 akapit drugi,

- artykuł 232 akapit drugi,

- artykuł 233 akapit pierwszy,

- artykuł 234 litera b),

- artykuł 255 ustęp 3, który otrzymuje oznaczenie artykuł 16a ustęp 3 akapit trzeci.

7) W następujących artykułach wszystkie formy gramatyczne wyrazów "Trybunał Sprawiedliwości" lub "Trybunał" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej":

- artykuł 83 ustęp 2 litera d),

- artykuł 88 ustęp 2 akapit drugi,

- artykuł 95, który otrzymał oznaczenie artykuł 94 ustęp 9,

- artykuł 195 ustęp 1,

- artykuł 225a akapit szósty,

- artykuł 226 akapit drugi,

- artykuł 227 akapit pierwszy,

- artykuł 228 ustęp 1 pierwsza wzmianka,

- artykuł 229,

- artykuł 229a,

- artykuł 230 akapit pierwszy,

- artykuł 231 akapit pierwszy,

- artykuł 232 akapit pierwszy,

- artykuł 233 akapit pierwszy,

- artykuł 234 akapit pierwszy,

- artykuł 235,

- artykuł 236,

- artykuł 237 zdanie wprowadzające,

- artykuł 238,

- artykuł 240,

- artykuł 242 zdanie pierwsze,

- artykuł 243,

- artykuł 244,

- artykuł 247 ustęp 9, który otrzymał oznaczenie ustęp 8,

- artykuł 256 akapit drugi.

W następujących artykułach skreśla się wyraz "Sprawiedliwości" po wszystkich formach gramatycznych wyrazu "Trybunał":

- artykuł 227 akapit czwarty,

- artykuł 228 ustęp 1 druga wzmianka ,

- artykuł 230 akapit trzeci,

- artykuł 231 akapit drugi,

- artykuł 232 akapit trzeci,

- artykuł 234 akapit drugi i trzeci,

- artykuł 237 litera d) zdanie trzecie,

- artykuł 256 akapit czwarty.

8) W następujących artykułach odesłanie do innego artykułu Traktatu zastępuje się następującym odesłaniem do artykułu Traktatu o Unii Europejskiej:

artykuł 21 akapit trzeci, który otrzymał oznaczenie akapit czwarty: | odesłanie do artykułu 9 (pierwsze odesłanie) i do artykułu 53 ustęp 1 (drugie odesłanie) |

artykuł 97b: | odesłanie do artykułu 2, |

artykuł 98: | odesłanie do artykułu 2 (pierwsze odesłanie), |

artykuł 105 ustęp 1 zdanie drugie: | odesłanie do artykułu 2, |

artykuł 215 akapit trzeci, który otrzymał oznaczenie akapit czwarty: | odesłanie do artykułu 9d ustęp 7 akapit pierwszy. |

9) (nie dotyczy wersji polskiej).

B. ZMIANY SZCZEGÓŁOWE

PREAMBUŁA

10) W motywie drugim wyraz "krajów" zastępuje się wyrazem "Państw", a w motywie ostatnim preambuły wyrazy "POSTANOWILI ustanowić WSPÓLNOTĘ EUROPEJSKĄ i w tym celu powołali …" zastępuje się wyrazami "POWOŁALI …".

POSTANOWIENIA WSPÓLNE

11) Uchyla się artykuły 1 i 2. Dodaje się artykuł 1a w brzmieniu:

"Artykuł 1a

1. Niniejszy Traktat organizuje funkcjonowanie Unii i określa dziedziny, granice i warunki wykonywania jej kompetencji.

2. Niniejszy Traktat oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej są traktatami stanowiącymi podstawę Unii. Oba Traktaty, mające taką samą moc prawną, określane są mianem "Traktatów".".

KATEGORIE I DZIEDZINY KOMPETENCJI

12) Dodaje się nowy tytuł i nowe artykuły 2a–2e w brzmieniu:

"TYTUŁ I

KATEGORIE I DZIEDZINY KOMPETENCJI UNII

Artykuł 2a

1. Jeżeli Traktaty przyznają Unii wyłączną kompetencję w określonej dziedzinie, jedynie Unia może stanowić prawo oraz przyjmować akty prawnie wiążące, natomiast Państwa Członkowskie mogą to czynić wyłącznie z upoważnienia Unii lub w celu wykonania aktów Unii.

2. Jeżeli Traktaty przyznają Unii w określonej dziedzinie kompetencję dzieloną z Państwami Członkowskimi, Unia i Państwa Członkowskie mogą stanowić prawo i przyjmować akty prawnie wiążące w tej dziedzinie. Państwa Członkowskie wykonują swoją kompetencję w zakresie, w jakim Unia nie wykonała swojej kompetencji. Państwa Członkowskie ponownie wykonują swoją kompetencję w zakresie, w jakim Unia postanowiła zaprzestać wykonywania swojej kompetencji.

3. Państwa Członkowskie koordynują swoje polityki gospodarcze i zatrudnienia na zasadach przewidzianych w niniejszym Traktacie, do których określenia Unia ma kompetencję.

4. Zgodnie z postanowieniami Traktatu o Unii Europejskiej Unia ma kompetencję w zakresie określania i realizowania wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym stopniowego określania wspólnej polityki obronnej.

5. W niektórych dziedzinach i na warunkach przewidzianych w Traktatach, Unia ma kompetencję w zakresie prowadzenia działań w celu wspierania, koordynowania lub uzupełniania działań Państw Członkowskich, nie zastępując jednak ich kompetencji w tych dziedzinach.

Prawnie wiążące akty Unii przyjęte na podstawie postanowień Traktatów odnoszących się do tych dziedzin nie mogą prowadzić do harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.

6. Zakres i warunki wykonywania kompetencji Unii określają postanowienia Traktatów odnoszące się do każdej dziedziny.

Artykuł 2b

1. Unia ma wyłączne kompetencje w następujących dziedzinach:

a) unia celna;

b) ustanawianie reguł konkurencji niezbędnych do funkcjonowania rynku wewnętrznego;

c) polityka pieniężna w odniesieniu do Państw Członkowskich, których walutą jest euro;

d) zachowanie morskich zasobów biologicznych w ramach wspólnej polityki rybołówstwa;

e) wspólna polityka handlowa.

2. Unia ma także wyłączną kompetencję do zawierania umów międzynarodowych, jeżeli ich zawarcie zostało przewidziane w akcie prawodawczym Unii lub jest niezbędne do umożliwienia Unii wykonywania jej wewnętrznych kompetencji lub w zakresie, w jakim ich zawarcie może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres.

Artykuł 2c

1. Unia dzieli kompetencje z Państwami Członkowskimi, jeżeli Traktaty przyznają jej kompetencje, które nie dotyczą dziedzin określonych w artykułach 2b i 2e.

2. Kompetencje dzielone między Unią a Państwami Członkowskimi stosują się do następujących głównych dziedzin:

a) rynek wewnętrzny;

b) polityka społeczna w odniesieniu do aspektów określonych w niniejszym Traktacie;

c) spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna;

d) rolnictwo i rybołówstwo, z wyłączeniem zachowania morskich zasobów biologicznych;

e) środowisko naturalne;

f) ochrona konsumentów;

g) transport;

h) sieci transeuropejskie;

i) energia;

j) przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości;

k) wspólne problemy bezpieczeństwa w zakresie zdrowia publicznego w odniesieniu do aspektów określonych w niniejszym Traktacie.

3. W dziedzinach badań, rozwoju technologicznego i przestrzeni kosmicznej Unia ma kompetencje do prowadzenia działań, w szczególności do określania i realizacji programów, jednakże wykonywanie tych kompetencji nie może doprowadzić do uniemożliwienia Państwom Członkowskim wykonywania ich kompetencji.

4. W dziedzinach współpracy na rzecz rozwoju i pomocy humanitarnej Unia ma kompetencje do prowadzenia działań i wspólnej polityki, jednakże wykonywanie tych kompetencji nie może doprowadzić do uniemożliwienia Państwom Członkowskim wykonywania ich kompetencji.

Artykuł 2d

1. Państwa Członkowskie koordynują swoje polityki gospodarcze w ramach Unii. W tym celu Rada przyjmuje środki, w szczególności ogólne kierunki tych polityk.

Do Państw Członkowskich, których walutą jest euro, stosuje się postanowienia szczególne.

2. Unia podejmuje środki w celu zapewnienia koordynacji polityk zatrudnienia Państw Członkowskich, w szczególności określając wytyczne dla tych polityk.

3. Unia może podejmować inicjatywy w celu zapewnienia koordynacji polityk społecznych Państw Członkowskich.

Artykuł 2e

Unia ma kompetencje do prowadzenia działań mających na celu wspieranie, koordynowanie lub uzupełnianie działań Państw Członkowskich. Do dziedzin takich działań o wymiarze europejskim należą:

a) ochrona i poprawa zdrowia ludzkiego;

b) przemysł;

c) kultura;

d) turystyka;

e) edukacja, kształcenie zawodowe, młodzież i sport;

f) ochrona ludności;

g) współpraca administracyjna.".

POSTANOWIENIA OGÓLNE

13) Dodaje się tytuł i artykuł 2f w brzmieniu:

"TYTUŁ II

POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 2f

Unia zapewnia spójność swoich poszczególnych polityk i działań, uwzględniając wszystkie swoje cele i zgodnie z zasadą przyznania kompetencji.".

14) Uchyla się artykuł 3 ustęp 1. W artykule 3 ustęp 2 wprowadza się następujące zmiany: wyrazy "… działaniach określonych w niniejszym artykule" zastępuje się wyrazami "swoich działaniach", a ustęp ten pozbawia się oznaczenia.

15) Tekst artykułu 4 otrzymuje oznaczenie artykuł 97b. Wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 85) poniżej.

16) Uchyla się artykuł 5; zastępuje się go artykułem 3b Traktatu o Unii Europejskiej.

17) Dodaje się artykuł 5a w brzmieniu:

"Artykuł 5a

Przy określaniu i realizacji swoich polityk i działań Unia bierze pod uwagę wymogi związane ze wspieraniem wysokiego poziomu zatrudnienia, zapewnianiem odpowiedniej ochrony socjalnej, zwalczaniem wyłączenia społecznego, a także z wysokim poziomem kształcenia, szkolenia oraz ochrony zdrowia ludzkiego.".

18) Dodaje się artykuł 5b w brzmieniu:

"Artykuł 5b

Przy określaniu i realizacji swoich polityk i działań Unia dąży do zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.".

19) W artykule 6 skreśla się wyrazy "o których mowa w artykule 3,".

20) Dodaje się artykuł 6a, który otrzymuje brzmienie artykułu 153 ustęp 2.

21) Dodaje się artykuł 6b, który otrzymuje brzmienie postanowienia Protokołu w sprawie dobrobytu zwierząt; wyrazy "wspólnotowej polityki rolnej i transportu" zastępuje się wyrazami "polityki rolnej, rybołówstwa i transportu Unii"; wyrazy "i badań" zastępuje się wyrazami "…, badań i rozwoju technologicznego oraz przestrzeni kosmicznej", zaś po wyrazach "… w zakresie dobrobytu zwierząt" dodaje się wyrazy "jako istot zdolnych do odczuwania".

22) Uchyla się artykuły 7–10. Artykuły 11 i 11a zastępuje się artykułem 10 Traktatu o Unii Europejskiej i artykułami 280a–280i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zgodnie z artykułem 1 punkt 22) niniejszego Traktatu i punktem 278) poniżej.

23) Tekst artykułu 12 otrzymuje oznaczenie artykuł 16d.

24) Tekst artykułu 13 otrzymuje oznaczenie artykuł 16e. Wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 33) poniżej.

25) Tekst artykułu 14 otrzymuje oznaczenie artykuł 22a. Wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 41) poniżej.

26) Tekst artykułu 15 otrzymuje oznaczenie artykuł 22b. Wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 42) poniżej.

27) W artykule 16 wprowadza się następujące zmiany:

a) na początku zdania wyrazy "Bez uszczerbku dla artykułów 73, 86 i 87 …" zastępuje się wyrazami "Bez uszczerbku dla artykułu 3a Traktatu o Unii Europejskiej i artykułów 73, 86 i 87 niniejszego Traktatu …";

b) na końcu zdania wyrazy "… i na warunkach, które pozwolą im wypełniać ich zadania" zastępuje się wyrazami "… i na warunkach, w szczególności gospodarczych i finansowych, które pozwolą im wypełniać ich zadania";

c) dodaje się nowe zdanie w brzmieniu:

"Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, ustanawiają te zasady i określają te warunki, bez uszczerbku dla kompetencji, które Państwa Członkowskie mają, w poszanowaniu Traktatów, do świadczenia, zlecania i finansowania takich usług.".

28) Dodaje się artykuł 16a, który otrzymuje brzmienie artykułu 255; wprowadza się w nim następujące zmiany:

a) ustęp 1 poprzedza się poniższym tekstem, przy czym ustęp ten otrzymuje oznaczenie ustęp 3, a ustępy 2 i 3 stają się jego akapitami:

"1. W celu wspierania dobrych rządów i zapewnienia uczestnictwa społeczeństwa obywatelskiego, instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii działają z jak największym poszanowaniem zasady otwartości.

2. Obrady Parlamentu Europejskiego oraz Rady obradującej i głosującej nad projektem aktu prawodawczego są jawne.";

b) w ustępie 1, który otrzymuje oznaczenie ustęp 3 akapit pierwszy po wyrazie "siedzibę" dodaje się wyraz "statutową", wyrazy "Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji" zastępuje się wyrazami "instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezależnie od ich formy", a wyrazy "ustępami 2 i 3" zastępuje się wyrazami "niniejszym ustępem";

c) w ustępie 2, który otrzymuje oznaczenie ustęp 3 akapit drugi, po wyrazach "są określane" dodaje się wyrazy "w drodze rozporządzeń", a wyrazy "…, w ciągu dwóch lat od wejścia w życie Traktatu z Amsterdamu" skreśla się;

d) w ustępie 3, który otrzymuje oznaczenie ustęp 3 akapit trzeci, wyrazy "… wskazana powyżej opracowuje …" zastępuje się wyrazami "… zapewnia przejrzystość swoich prac i opracowuje …", na końcu akapitu dodaje się wyrazy "…, zgodnie z rozporządzeniami, o których mowa w akapicie drugim", dodaje się także dwa nowe akapity w brzmieniu:

"Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny i Europejski Bank Inwestycyjny podlegają niniejszemu ustępowi jedynie w wykonywaniu swoich funkcji administracyjnych.

Parlament Europejski i Rada zapewniają publikację dokumentów dotyczących procedur prawodawczych na warunkach przewidzianych w rozporządzeniu, o którym mowa w akapicie drugim.".

29) Dodaje się artykuł 16b, który zastępuje artykuł 286, w brzmieniu:

"Artykuł 16b

1. Każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących.

2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, określają zasady dotyczące ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz przez Państwa Członkowskie w wykonywaniu działań wchodzących w zakres zastosowania prawa Unii, a także zasady dotyczące swobodnego przepływu takich danych. Przestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezależnych organów.

Zasady przyjęte na podstawie niniejszego artykułu pozostają bez uszczerbku dla zasad szczególnych przewidzianych w artykule 25a Traktatu o Unii Europejskiej.".

30) Dodaje się nowy artykuł 16c w brzmieniu:

"Artykuł 16c

1. Unia szanuje status przyznany na mocy prawa krajowego kościołom i stowarzyszeniom lub wspólnotom religijnym w Państwach Członkowskich i nie narusza tego statusu.

2. Unia szanuje również status organizacji światopoglądowych i niewyznaniowych przyznany im na mocy prawa krajowego.

3. Uznając tożsamość i szczególny wkład tych kościołów i organizacji, Unia prowadzi z nimi otwarty, przejrzysty i regularny dialog.".

NIEDYSKRYMINACJA I OBYWATELSTWO

31) Nagłówek drugiej części otrzymuje brzmienie: "NIEDYSKRYMINACJA I OBYWATELSTWO UNII".

32) Dodaje się artykuł 16d, który otrzymuje brzmienie artykułu 12.

33) Dodaje się artykuł 16e, który otrzymuje brzmienie artykułu 13; w ustępie 2 wyrazy "Jeżeli dla wsparcia działania podjętego przez Państwa Członkowskie w celu przyczyniania się do osiągnięcia celów określonych w ustępie 1, Rada, na zasadzie odstępstwa od ustępu 1, przyjmuje wspólnotowe środki zachęcające…" zastępuje się wyrazami "Na zasadzie odstępstwa od ustępu 1, dla wsparcia działania podjętego przez Państwa Członkowskie w celu przyczyniania się do osiągnięcia celów określonych w ustępie 1, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą przyjąć podstawowe zasady dotyczące unijnych środków zachęcających, …", zaś wyrazy na końcu "…, stanowi ona zgodnie z procedurą określoną w artykule 251" skreśla się.

34) W artykule 17 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 wyrazy "uzupełnia obywatelstwo krajowe" zastępuje się wyrazami "ma charakter dodatkowy w stosunku do obywatelstwa krajowego";

b) ustęp 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w Traktatach. Mają między innymi prawo do:

a) swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Państw Członkowskich;

b) głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach lokalnych w Państwie Członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, na takich samych warunkach jak obywatele tego Państwa;

c) korzystania na terytorium państwa trzeciego, w którym Państwo Członkowskie, którego są obywatelami, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych Państw Członkowskich, na takich samych warunkach jak obywatele tego Państwa;

d) kierowania petycji do Parlamentu Europejskiego, odwoływania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz zwracania się do instytucji i organów doradczych Unii w jednym z języków Traktatów oraz otrzymywania odpowiedzi w tym samym języku.

Prawa te są wykonywane na warunkach i w granicach określonych przez Traktaty i środki przyjęte w ich zastosowaniu.".

35) W artykule 18 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 2 wyrazy "… Rada może wydać …" zastępuje się wyrazami "Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą wydać …" i skreśla się zdanie ostatnie;

b) ustęp 3 otrzymuje brzmienie:

"3. W takich samych celach, jak te określone w ustępie 1, i jeżeli Traktaty nie przewidują uprawnień do działania, Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, może przyjąć środki dotyczące zabezpieczenia społecznego lub ochrony socjalnej. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.".

36) W artykule 20 wyrazy "… ustanawiają między sobą niezbędne reguły oraz …" zastępuje się wyrazami "… przyjmują niezbędne przepisy i …". Dodaje się nowy akapit w brzmieniu:

"Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może przyjąć dyrektywy ustanawiające środki w zakresie koordynacji i współpracy niezbędne dla ułatwienia tej ochrony.".

37) W artykule 21 dodaje się nowy akapit pierwszy w brzmieniu:

"Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują przepisy dotyczące procedur i warunków wymaganych do przedstawienia inicjatywy obywatelskiej w rozumieniu artykułu 8b Traktatu o Unii Europejskiej, w tym minimalnej liczby Państw Członkowskich, z których muszą pochodzić obywatele, którzy występują z taką inicjatywą.".

38) W artykule 22 akapit drugi wyrazy "… praw przewidzianych w niniejszej części, których przyjęcie zaleca Państwom Członkowskim, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi" zastępuje się tekstem w brzmieniu: "… praw wymienionych w artykule 17b ustęp 2. Przepisy te wchodzą w życie po ich zatwierdzeniu przez Państwa Członkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi".

39) W nagłówku części trzeciej po wyrazie "POLITYKI" dodaje się wyrazy "I DZIAŁANIA WEWNĘTRZNE".

RYNEK WEWNĘTRZNY

40) Na początku części trzeciej dodaje się tytuł I "RYNEK WEWNĘTRZNY".

41) Dodaje się artykuł 22a, który otrzymuje brzmienie artykułu 14. Ustęp 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Traktatów.".

42) Dodaje się artykuł 22b, który otrzymuje brzmienie artykułu 15. W akapicie pierwszym wyrazy "… w czasie ustanawiania …" zastępuje się wyrazami "… w celu ustanowienia …".

43) Tytuł I dotyczący swobodnego przepływu towarów otrzymuje oznaczenie tytuł Ia.

44) W artykule 23 ustęp 1 wyrazy "Podstawą Wspólnoty jest unia celna …" zastępuje się wyrazami "Unia obejmuje unię celną …".

45) Po artykule 27 dodaje się rozdział 1a zatytułowany "WSPÓŁPRACA CELNA", dodaje się również artykuł 27a, który otrzymuje brzmienie artykułu 135, przy czym skreśla się ostatnie zdanie artykułu 135.

ROLNICTWO I RYBOŁÓWSTWO

46) W nagłówku tytułu II dodaje się wyrazy "I RYBOŁÓWSTWO".

47) W artykule 32 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 dodaje się nowy akapit pierwszy w brzmieniu:

" Unia określa i realizuje wspólną politykę rolną i rybołówstwa."

, a dotychczasowy tekst ustępu 1 staje się akapitem drugim.

W zdaniu pierwszym akapitu drugiego po wyrazie "rolnictwo" dodaje się wyraz "…, rybołówstwo"; dodaje się także, jako ostatnie zdanie w akapicie, zdanie w brzmieniu: "Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa oraz stosowanie wyrazu "rolny" są rozumiane jako dotyczące także rybołówstwa, z uwzględnieniem szczególnych cech charakterystycznych tego sektora.";

b) w ustępie 2 po wyrazie "ustanowienia" dodaje się wyrazy "… lub funkcjonowania …";

c) w ustępie 3 skreśla się wyrazy "do niniejszego Traktatu".

48) W artykule 36 wprowadza się następujące zmiany:

a) w akapicie pierwszym przed wyrazem "Radę" dodaje się wyrazy "Parlament Europejski i" oraz skreśla się odesłanie do ustępu 3;

b) w akapicie drugim zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie: "Rada, na wniosek Komisji, może zezwolić na przyznanie pomocy:".

49) W artykule 37 wprowadza się następujące zmiany:

a) skreśla się ustęp 1;

b) ustęp 2 otrzymuje oznaczenie ustęp 1; fragment zdania w brzmieniu: "Biorąc pod uwagę prace konferencji przewidzianej w ustępie 1, Komisja przedkłada, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym w ciągu dwóch lat od wejścia w życie niniejszego Traktatu propozycje…" zastępuje się wyrazami "Komisja przedstawia wnioski…" i skreśla się akapit trzeci;

c) dodaje się nowe ustępy 2 i 3 w poniższym brzmieniu, przy czym kolejne ustępy otrzymują odpowiednie oznaczenie:

"2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, ustanawiają wspólną organizację rynków rolnych przewidzianą w artykule 34 ustęp 1, jak również inne przepisy niezbędne dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa.

3. Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje środki dotyczące ustalania cen, potrąceń, pomocy i ograniczeń ilościowych, jak również dotyczące ustalania i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów.";

d) ustęp 3, który otrzymuje oznaczenie ustęp 4, zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie: "Krajowe organizacje rynkowe mogą zostać zastąpione wspólną organizacją przewidzianą w artykule 34 ustęp 1, na warunkach określonych w ustępie 2, jeżeli:";

e) (nie dotyczy wersji polskiej).

SWOBODNY PRZEPŁYW PRACOWNIKÓW

50) W artykule 39 ustęp 3 litera d) skreśla się wyraz "wykonawczych".

51) W artykule 42 wprowadza się następujące zmiany:

a) w akapicie pierwszym wyrazy "pracownikom migrującym oraz uprawnionym osobom od nich zależnym:" zastępuje się wyrazami "migrującym pracownikom najemnym i osobom prowadzącym działalność na własny rachunek oraz uprawnionym osobom od nich zależnym:";

b) ostatni akapit otrzymuje brzmienie:

"Jeżeli członek Rady uzna, że projekt aktu prawodawczego, o którym mowa w akapicie pierwszym, mógłby naruszać istotne aspekty jego systemu zabezpieczenia społecznego, w szczególności jego zakres stosowania, koszty lub strukturę finansową, lub mógłby naruszać równowagę finansową tego systemu, może zażądać przedłożenia tej kwestii Radzie Europejskiej. W takim przypadku zwykła procedura prawodawcza zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji, w terminie czterech miesięcy od takiego zawieszenia, Rada Europejska:

a) odsyła projekt do Rady, co oznacza zakończenie zawieszenia zwykłej procedury prawodawczej; lub

b) nie podejmuje żadnych działań lub występuje do Komisji z wnioskiem o przedstawienie nowego wniosku; w tym przypadku, akt początkowo proponowany uważa się za nieprzyjęty.".

PRAWO PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

52) W artykule 44 ustęp 2 na początku akapitu pierwszego dodaje się wyrazy "Parlament Europejski,".

53) W artykule 45 akapit drugi wyrazy "Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może …" zastępuje się wyrazami "Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą …".

54) W artykule 47 wprowadza się następujące zmiany:

a) na końcu ustępu 1 dodaje się zdanie w brzmieniu: "oraz do koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących podejmowania i wykonywania działalności prowadzonej na własny rachunek";

b) ustęp 2 skreśla się, a ustęp 3 otrzymuje oznaczenie ustęp 2.

55) Dodaje się artykuł 48a, który otrzymuje brzmienie artykułu 294.

USŁUGI

56) W artykule 49 wprowadza się następujące zmiany:

a) w akapicie pierwszym wyrazy "państwie Wspólnoty" zastępuje się wyrazami "Państwie Członkowskim";

b) w akapicie drugim wyrazy "Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może rozszerzyć …" zastępuje się wyrazami "Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą rozszerzyć …".

57) W artykule 50 akapit trzeci wyraz "państwie" zastępuje się wyrazami "Państwie Członkowskim".

58) W artykule 52 ustęp 1 wyrazy "… Rada uchwala dyrektywy, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz z Parlament Europejskim" zastępuje się wyrazami "… Parlament Europejski i Rada przyjmują dyrektywy, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym".

59) W artykule 53 wyrazy "… deklarują gotowość zliberalizowania …" zastępuje się wyrazami "… dokładają starań w celu zliberalizowania …".

KAPITAŁ

60) W artykule 57 ustęp 2 wyrazy "… Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może przyjąć środki …" zastępuje się wyrazami "… Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują środki …", natomiast ustęp 2 zdanie ostatnie otrzymuje oznaczenie ustęp 3, który otrzymuje brzmienie:

"3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, jedynie Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może przyjąć środki, które w prawie Unii stanowią krok wstecz w odniesieniu do liberalizacji przepływu kapitału do lub z państw trzecich.".

61) W artykule 58 dodaje się nowy ustęp 4 w brzmieniu:

"4. W przypadku braku środków przewidzianych w artykule 57 ustęp 3 Komisja, lub w przypadku braku decyzji Komisji w terminie trzech miesięcy od złożenia wniosku przez odnośne Państwo Członkowskie, Rada może przyjąć decyzję stwierdzającą, że ograniczające środki podatkowe przyjęte przez Państwo Członkowskie, wobec jednego lub większej liczby państw trzecich uważa się za zgodne z Traktatami, o ile są one uzasadnione ze względu na jeden z celów Unii i są zgodne z prawidłowym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego. Rada stanowi jednomyślnie na wniosek Państwa Członkowskiego.".

62) Artykuł 60 otrzymuje oznaczenie artykuł 61h. Wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 64) poniżej.

PRZESTRZEŃ WOLNOŚCI, BEZPIECZEŃSTWA I SPRAWIEDLIWOŚCI

63) Tytuł IV dotyczący wiz, azylu, imigracji i innych polityk związanych ze swobodnym przepływem osób zastępuje się tytułem IV "PRZESTRZEŃ WOLNOŚCI, BEZPIECZEŃSTWA I SPRAWIEDLIWOŚCI". Tytuł ten zawiera następujące rozdziały:

Rozdział 1: Postanowienia ogólne

Rozdział 2: Polityki dotyczące kontroli granicznej, azylu i imigracji

Rozdział 3: Współpraca sądowa w sprawach cywilnych

Rozdział 4: Współpraca sądowa w sprawach karnych

Rozdział 5: Współpraca policyjna

POSTANOWIENIA OGÓLNE

64) Artykuł 61 zastępuje się poniższym rozdziałem 1 i artykułami 61–61i. Artykuł 61 zastępuje również artykuł 29 dotychczasowego Traktatu o Unii Europejskiej, artykuł 61d zastępuje artykuł 36 tego Traktatu, artykuł 61e zastępuje artykuł 64 ustęp 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i artykuł 33 dotychczasowego Traktatu o Unii Europejskiej, artykuł 61g zastępuje artykuł 66 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i artykuł 61h otrzymuje brzmienie artykułu 60 ostatniego z wymienionych Traktatów zgodnie z punktem 62) poniżej.

"ROZDZIAŁ 1

POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 61

1. Unia stanowi przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w poszanowaniu praw podstawowych oraz różnych systemów i tradycji prawnych Państw Członkowskich.

2. Unia zapewnia brak kontroli osób na granicach wewnętrznych i rozwija wspólną politykę w dziedzinie azylu, imigracji i kontroli granic zewnętrznych, opartą na solidarności między Państwami Członkowskimi i sprawiedliwą wobec obywateli państw trzecich. Do celów niniejszego tytułu, bezpaństwowcy są traktowani jak obywatele państw trzecich.

3. Unia dokłada starań, aby zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa za pomocą środków zapobiegających przestępczości, rasizmowi i ksenofobii oraz zwalczających te zjawiska, a także za pomocą środków służących koordynacji i współpracy organów policyjnych i sądowych oraz innych właściwych organów, a także za pomocą wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych w sprawach karnych i, w miarę potrzeby, przez zbliżanie przepisów karnych.

4. Unia ułatwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, w szczególności przez zasadę wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych.

Artykuł 61a

Rada Europejska określa strategiczne wytyczne planowania prawodawczego i operacyjnego w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

Artykuł 61b

Parlamenty narodowe zapewniają zgodność wniosków i inicjatyw prawodawczych przedkładanych w ramach rozdziałów 4 i 5 z zasadą pomocniczości, zgodnie z Protokołem w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności.

Artykuł 61c

Bez uszczerbku dla artykułów 226, 227 i 228, Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć środki ustanawiające warunki dokonywania przez Państwa Członkowskie, we współpracy z Komisją, obiektywnej i bezstronnej oceny wprowadzania w życie przez władze Państw Członkowskich polityk Unii, o których mowa w niniejszym tytule, w szczególności w celu sprzyjania pełnemu stosowaniu zasady wzajemnego uznawania. Parlament Europejski oraz parlamenty narodowe są informowane o treści i wynikach tej oceny.

Artykuł 61d

W ramach Rady ustanawia się stały komitet w celu zapewnienia wewnątrz Unii wspierania i wzmacniania współpracy operacyjnej w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego. Bez uszczerbku dla artykułu 207, ułatwia on koordynację działań właściwych organów Państw Członkowskich. Przedstawiciele zainteresowanych organów i jednostek organizacyjnych Unii mogą uczestniczyć w pracach komitetu. Parlament Europejski oraz parlamenty narodowe są informowane o pracach komitetu.

Artykuł 61e

Niniejszy tytuł nie narusza wykonywania przez Państwa Członkowskie obowiązków dotyczących utrzymania porządku publicznego i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego.

Artykuł 61f

Państwa Członkowskie mogą organizować między sobą i na swoją odpowiedzialność uznane przez nie za stosowne formy współpracy i koordynacji między właściwymi służbami ich administracji odpowiedzialnymi za zapewnienie bezpieczeństwa narodowego.

Artykuł 61g

Rada przyjmuje środki w celu zapewnienia współpracy administracyjnej między właściwymi służbami Państw Członkowskich w dziedzinach, o których mowa w niniejszym tytule, jak również między tymi służbami a Komisją. Rada stanowi na wniosek Komisji, z zastrzeżeniem artykułu 61i, i po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Artykuł 61h

Jeżeli wymaga tego realizacja celów, o których mowa w artykule 61, w odniesieniu do zapobiegania terroryzmowi i działalności powiązanej oraz zwalczania tych zjawisk, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, określają ramy środków administracyjnych dotyczących przepływu kapitału i płatności, takich jak zamrożenie funduszy, aktywów finansowych lub zysków z działalności gospodarczej, które należą do osób fizycznych lub prawnych, grup lub innych podmiotów innych niż państwa, są w ich posiadaniu lub dyspozycji.

Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje środki w celu wdrożenia ram, o których mowa w akapicie pierwszym.

Akty, o których mowa w niniejszym artykule, zawierają niezbędne przepisy w zakresie gwarancji prawnych.

Artykuł 66i

Akty, o których mowa w rozdziałach 4 i 5, jak również środki, o których mowa w artykule 61g, które zapewniają współpracę administracyjną w dziedzinach, o których mowa w tych rozdziałach, są przyjmowane:

a) na wniosek Komisji; lub

b) z inicjatywy jednej czwartej Państw Członkowskich.".

KONTROLA GRANIC, AZYL I IMIGRACJA

65) Artykuły 62–64 zastępuje się poniższym rozdziałem 2 i artykułami 62–63b. Artykuł 62 zastępuje artykuł 62, artykuł 63 ustępy 1 i 2 zastępuje artykuł 63 punkty 1 i 2, artykuł 63 ustęp 3 zastępuje artykuł 64 ustęp 2 i artykuł 63a zastępuje artykuł 63 punkty 3 i 4.

"ROZDZIAŁ 2

POLITYKI DOTYCZĄCE KONTROLI GRANICZNEJ, AZYLU I IMIGRACJI

Artykuł 62

1. Unia rozwija politykę mającą na celu:

a) zapewnienie braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezależnie od ich przynależności państwowej, przy przekraczaniu przez nie granic wewnętrznych;

b) zapewnienie kontroli osób i skutecznego nadzoru przy przekraczaniu granic zewnętrznych;

c) stopniowe wprowadzanie zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi.

2. Do celów ustępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują środki dotyczące:

a) wspólnej polityki w zakresie wiz i innych dokumentów uprawniających do krótkiego pobytu;

b) kontroli, którym podlegają osoby przekraczające granice zewnętrzne;

c) warunków swobodnego przemieszczania się obywateli państw trzecich, w krótkim okresie, na terytorium Unii;

d) wszelkich środków niezbędnych dla stopniowego wprowadzania zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi;

e) braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezależnie od ich przynależności państwowej, przy przekraczaniu przez nie granic wewnętrznych.

3. Jeżeli działanie Unii okazuje się niezbędne do ułatwienia wykonywania prawa, o którym mowa w artykule 17 ustęp 2 litera a), a Traktaty nie przewidują stosownych uprawnień do działania w tym zakresie, Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, może przyjąć przepisy dotyczące paszportów, dowodów tożsamości, dokumentów pobytowych lub jakichkolwiek innych podobnych dokumentów. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

4. Niniejszy artykuł nie narusza kompetencji Państw Członkowskich w odniesieniu do geograficznego wytyczania ich granic, zgodnie z prawem międzynarodowym.

Artykuł 63

1. Unia rozwija wspólną politykę w dziedzinie azylu, ochrony uzupełniającej i tymczasowej ochrony, mającą na celu przyznanie odpowiedniego statusu każdemu obywatelowi państwa trzeciego wymagającemu międzynarodowej ochrony oraz mającą na celu zapewnienie przestrzegania zasady non–refoulement. Polityka ta musi być zgodna z Konwencją genewską z dnia 28 lipca 1951 roku i Protokołem z dnia 31 stycznia 1967 roku dotyczącymi statusu uchodźców, jak również z innymi odpowiednimi traktatami.

2. Do celów ustępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują środki dotyczące wspólnego europejskiego systemu azylowego obejmującego:

a) jednolity status azylu dla obywateli państw trzecich, obowiązujący w całej Unii;

b) jednolity status ochrony uzupełniającej dla obywateli państw trzecich, którzy nie uzyskawszy azylu europejskiego, wymagają międzynarodowej ochrony;

c) wspólny system tymczasowej ochrony wysiedleńców, na wypadek masowego napływu;

d) wspólne procedury przyznawania i pozbawiania jednolitego statusu azylu lub ochrony uzupełniającej;

e) kryteria i mechanizmy ustalania Państwa Członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrywanie wniosku o udzielenie azylu lub ochrony uzupełniającej;

f) normy dotyczące warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl lub o ochronę uzupełniającą;

g) partnerstwo i współpracę z państwami trzecimi w celu zarządzania przepływami osób ubiegających się o azyl lub o ochronę uzupełniającą lub tymczasową.

3. W przypadku gdy jedno lub więcej Państw Członkowskich znajdzie się w nadzwyczajnej sytuacji charakteryzującej się nagłym napływem obywateli państw trzecich, Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć środki tymczasowe na korzyść zainteresowanego Państwa lub Państw Członkowskich. Rada stanowi po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Artykuł 63a

1. Unia rozwija wspólną politykę imigracyjną mającą na celu zapewnienie, na każdym etapie, skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi, sprawiedliwego traktowania obywateli państw trzecich przebywających legalnie w Państwach Członkowskich, a także zapobieganie nielegalnej imigracji i handlowi ludźmi oraz wzmocnione ich zwalczanie.

2. Do celów ustępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują środki w następujących dziedzinach:

a) warunki wjazdu i pobytu, jak również normy dotyczące procedur wydawania przez Państwa Członkowskie długoterminowych wiz i dokumentów pobytowych, w tym do celów łączenia rodzin;

b) określenie praw obywateli państw trzecich przebywających legalnie w Państwie Członkowskim, w tym warunków dotyczących swobody przemieszczania się i pobytu w innych Państwach Członkowskich;

c) nielegalna imigracja i nielegalny pobyt, w tym wydalanie i odsyłanie osób przebywających nielegalnie;

d) zwalczanie handlu ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi.

3. Unia może zawrzeć z państwami trzecimi umowy o readmisji obywateli państw trzecich, którzy nie spełniają warunków wjazdu, obecności lub pobytu na terytorium jednego z Państw Członkowskich lub przestali je spełniać, do państw pochodzenia lub państw, z których oni przybywają.

4. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą ustanowić środki zachęcające i wspierające działania Państw Członkowskich, podejmowane w celu popierania integracji obywateli państw trzecich przebywających legalnie na ich terytoriach, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.

5. Niniejszy artykuł nie narusza prawa Państw Członkowskich do ustalania wielkości napływu obywateli państw trzecich przybywających z państw trzecich na ich terytorium w poszukiwaniu pracy najemnej lub na własny rachunek.

Artykuł 63b

Polityki Unii, o których mowa w niniejszym rozdziale, oraz ich wprowadzanie w życie podlegają zasadzie solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między Państwami Członkowskimi, w tym również na płaszczyźnie finansowej. Akty Unii przyjęte na podstawie niniejszego rozdziału zawierają, w każdym niezbędnym przypadku, odpowiednie środki w celu zastosowania tej zasady.".

WSPÓŁPRACA SĄDOWA W SPRAWACH CYWILNYCH

66) Artykuł 65 zastępuje się rozdziałem 3 i artykułem 65 w brzmieniu:

"ROZDZIAŁ 3

WSPÓŁPRACA SĄDOWA W SPRAWACH CYWILNYCH

Artykuł 65

1. Unia rozwija współpracę sądową w sprawach cywilnych mających skutki transgraniczne, w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych i pozasądowych. Współpraca ta może obejmować przyjmowanie środków w celu zbliżenia przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.

2. Do celów ustępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują, w szczególności, jeżeli jest to niezbędne do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, środki mające na celu zapewnienie:

a) wzajemnego uznawania i wykonywania przez Państwa Członkowskie orzeczeń sądowych i pozasądowych;

b) transgranicznego doręczania i zawiadamiania o aktach sądowych i pozasądowych;

c) zgodności norm mających zastosowanie w Państwach Członkowskich w przypadku kolizji przepisów i sporów o właściwość;

d) współpracy w zakresie gromadzenia dowodów;

e) skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości;

f) usuwania przeszkód utrudniających prawidłowy przebieg procedur cywilnych, wspierając w razie potrzeby zgodność zasad procedury cywilnej mających zastosowanie w Państwach Członkowskich;

g) rozwoju alternatywnych metod rozstrzygania sporów;

h) wspierania szkolenia sędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwości.

3. Na zasadzie odstępstwa od ustępu 2, środki dotyczące prawa rodzinnego mające skutki transgraniczne są ustanawiane przez Radę stanowiącą zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję określającą te aspekty prawa rodzinnego mające skutki transgraniczne, które mogą być przedmiotem aktów przyjmowanych w drodze zwykłej procedury prawodawczej. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

Wniosek, o którym mowa w akapicie drugim, jest przekazywany parlamentom narodowym. W przypadku gdy parlament narodowy notyfikuje swój sprzeciw w terminie sześciu miesięcy od takiego przekazania, decyzja nie zostaje przyjęta. W przypadku braku sprzeciwu Rada może przyjąć taką decyzję.".

WSPÓŁPRACA SĄDOWA W SPRAWACH KARNYCH

67) Artykuł 66 zastępuje się artykułem 61g, zgodnie z punktem 64) powyżej, i uchyla się artykuły 67–69. Dodaje się poniższy rozdział 4 i artykuły 69a–69e. Artykuły 69a, 69b i 69d zastępują artykuł 31 dotychczasowego Traktatu o Unii Europejskiej zgodnie z artykułem 1 punkt 51) niniejszego Traktatu.

"ROZDZIAŁ 4

WSPÓŁPRACA SĄDOWA W SPRAWACH KARNYCH

Artykuł 69a

1. Współpraca sądowa w sprawach karnych w Unii opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych oraz obejmuje zbliżanie przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich w dziedzinach, o których mowa w ustępie 2 i w artykule 69b.

Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, przyjmują środki mające na celu:

a) ustanowienie zasad i procedur zapewniających uznawanie w całej Unii wszystkich form wyroków i orzeczeń sądowych;

b) zapobieganie sporom o właściwość pomiędzy Państwami Członkowskimi i ich rozstrzyganie;

c) wspieranie szkolenia sędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwości;

d) ułatwianie współpracy między organami sądowymi lub równoważnymi organami Państw Członkowskich w ramach ścigania karnego i wykonywania orzeczeń.

2. W zakresie niezbędnym dla ułatwienia wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych, jak również współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych o wymiarze transgranicznym, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze dyrektyw zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą ustanawiać normy minimalne. Normy takie uwzględniają różnice między tradycjami i systemami prawnymi Państw Członkowskich.

Dotyczą one:

a) wzajemnego dopuszczania dowodów między Państwami Członkowskimi;

b) praw jednostek w postępowaniu karnym;

c) praw ofiar przestępstw;

d) innych szczególnych aspektów postępowania karnego, określonych uprzednio przez Radę w drodze decyzji; przyjmując taką decyzję, Rada stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

Przyjęcie minimalnych norm, o których mowa w niniejszym ustępie, nie stanowi przeszkody dla Państw Członkowskich w utrzymaniu lub ustanowieniu wyższego poziomu ochrony osób.

3. Jeżeli członek Rady uzna, że projekt dyrektywy, o której mowa w ustępie 2, mógłby naruszać podstawowe aspekty jego systemu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, może zażądać przedłożenia tej kwestii Radzie Europejskiej. W takim przypadku zwykła procedura prawodawcza zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku konsensusu Rada Europejska, w terminie czterech miesięcy od takiego zawieszenia, odsyła projekt do Rady, co oznacza zakończenie zawieszenia zwykłej procedury prawodawczej.

W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewięć Państw Członkowskich pragnie ustanowić wzmocnioną współpracę na podstawie danego projektu dyrektywy, informują one o tym Parlament Europejski, Radę i Komisję. W takim przypadku uznaje się, że upoważnienie do podjęcia wzmocnionej współpracy, o którym mowa w artykule 10 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 280d ustęp 1 niniejszego Traktatu, zostało udzielone i stosuje się postanowienia dotyczące wzmocnionej współpracy.

Artykuł 69b

1. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze dyrektyw zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą ustanowić normy minimalne odnoszące się do określania przestępstw oraz kar w dziedzinach szczególnie poważnej przestępczości o wymiarze transgranicznym, wynikające z rodzaju lub skutków tych przestępstw lub ze szczególnej potrzeby wspólnego ich zwalczania.

Powyższe dziedziny przestępczości są następujące: terroryzm, handel ludźmi oraz seksualne wykorzystywanie kobiet i dzieci, nielegalny handel narkotykami, nielegalny handel bronią, pranie pieniędzy, korupcja, fałszowanie środków płatniczych, przestępczość komputerowa i przestępczość zorganizowana.

W zależności od rozwoju przestępczości Rada może przyjąć decyzję określającą inne dziedziny przestępczości spełniające kryteria, o których mowa w niniejszym ustępie. Rada stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

2. Jeżeli zbliżanie przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich w sprawach karnych okaże się niezbędne w celu zapewnienia skutecznego wprowadzania w życie polityki Unii w dziedzinie, która stała się przedmiotem środków harmonizujących, dyrektywy mogą ustanowić normy minimalne odnoszące się do określania przestępstw oraz kar w danej dziedzinie. Dyrektywy te przyjmuje się zgodnie ze zwykłą lub specjalną procedurą prawodawczą, taką samą jak procedura stosowana do przyjmowania stosownych środków harmonizujących, bez uszczerbku dla artykułu 61i.

3. Jeżeli członek Rady uzna, że projekt dyrektywy, o której mowa w ustępie 1 lub 2, mógłby naruszać podstawowe aspekty jego systemu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, może zażądać przedłożenia tej kwestii Radzie Europejskiej. W takim przypadku zwykła procedura prawodawcza zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku konsensusu Rada Europejska, w terminie czterech miesięcy od takiego zawieszenia, odsyła projekt do Rady, co oznacza zakończenie zawieszenia zwykłej procedury prawodawczej.

W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewięć Państw Członkowskich pragnie ustanowić wzmocnioną współpracę na podstawie danego projektu dyrektywy, informują one o tym Parlament Europejski, Radę i Komisję. W takim przypadku uznaje się, że upoważnienie do podjęcia wzmocnionej współpracy, o którym mowa w artykule 10 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 280d ustęp 1 niniejszego Traktatu, zostało udzielone i stosuje się postanowienia dotyczące wzmocnionej współpracy.

Artykuł 69c

Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą ustanowić środki w celu promowania i wspierania działania Państw Członkowskich w dziedzinie zapobiegania przestępczości, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.

Artykuł 69d

1. Zadaniem Eurojust jest wspieranie oraz wzmacnianie koordynacji i współpracy między krajowymi organami śledczymi i organami ścigania w odniesieniu do poważnej przestępczości, która dotyka dwóch lub więcej Państw Członkowskich lub która wymaga wspólnego ścigania, w oparciu o operacje przeprowadzane i informacje dostarczane przez organy Państw Członkowskich i Europol.

W związku z tym Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, określają strukturę, funkcjonowanie oraz zakres działań i zadań Eurojust. Zadania te mogą obejmować:

a) wszczynanie śledztwa karnego oraz występowanie z wnioskiem o wszczęcie ścigania prowadzonego przez właściwe organy krajowe, w szczególności dotyczącego przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii;

b) koordynację śledztw i ścigania, o których mowa w literze a);

c) wzmacnianie współpracy sądowej, w tym przez rozstrzyganie sporów o właściwość i ścisłą współpracę z Europejską Siecią Sądową.

Rozporządzenia te określają także warunki uczestnictwa Parlamentu Europejskiego i parlamentów narodowych w ocenie działalności Eurojust.

2. W ramach ścigania, o którym mowa w ustępie 1, i bez uszczerbku dla artykułu 69e, czynności urzędowe w postępowaniu sądowym są dokonywane przez właściwych urzędników krajowych.

Artykuł 69e

1. W celu zwalczania przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, może ustanowić Prokuraturę Europejską w oparciu o Eurojust. Rada stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

W przypadku braku jednomyślności grupa co najmniej dziewięciu Państw Członkowskich może wystąpić z wnioskiem o przekazanie projektu rozporządzenia Radzie Europejskiej. W takim przypadku procedura w Radzie zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku konsensusu Rada Europejska, w terminie czterech miesięcy od takiego zawieszenia, odsyła projekt Radzie do przyjęcia.

W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewięć Państw Członkowskich pragnie ustanowić wzmocnioną współpracę na podstawie danego projektu rozporządzenia, informują one o tym Parlament Europejski, Radę i Komisję. W takim przypadku uznaje się, że upoważnienie do podjęcia wzmocnionej współpracy, o którym mowa w artykule 10 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 280d ustęp 1 niniejszego Traktatu, zostało udzielone i stosuje się postanowienia w sprawie wzmocnionej współpracy.

2. Prokuratura Europejska jest właściwa do spraw dochodzenia, ścigania i stawiania przed sądem, w stosownych przypadkach w powiązaniu z Europolem, sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii, określonych w rozporządzeniu przewidzianym w ustępie 1. Prokuratura Europejska jest właściwa do wnoszenia przed właściwe sądy Państw Członkowskich publicznego oskarżenia w odniesieniu do tych przestępstw.

3. Rozporządzenia, o których mowa w ustępie 1, określają statut Prokuratury Europejskiej, warunki wypełniania jej funkcji, zasady proceduralne mające zastosowanie do jej działań, jak również zasady dopuszczalności dowodów oraz zasady sądowej kontroli czynności procesowych podjętych przez nią przy wypełnianiu jej funkcji.

4. Rada Europejska może, jednocześnie lub później, przyjąć decyzję zmieniającą ustęp 1 w celu rozszerzenia uprawnień Prokuratury Europejskiej na zwalczanie poważnej przestępczości o wymiarze transgranicznym oraz odpowiednio zmieniającą w związku z tym ustęp 2 w odniesieniu do sprawców i współsprawców poważnych przestępstw dotykających więcej niż jedno Państwo Członkowskie. Rada Europejska stanowi jednomyślnie po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego i po konsultacji z Komisją.".

WSPÓŁPRACA POLICYJNA

68) Dodaje się rozdział 5 i artykuły 69f, 69g i 69h w poniższym brzmieniu. Artykuły 69f i 69g zastępują artykuł 30 dotychczasowego Traktatu o Unii Europejskiej i artykuł 69h zastępuje artykuł 32 tego Traktatu, zgodnie z artykułem 1 punkt 51) niniejszego Traktatu.

"ROZDZIAŁ 5

WSPÓŁPRACA POLICYJNA

Artykuł 69f

1. Unia rozwija współpracę policyjną obejmującą wszystkie właściwe organy Państw Członkowskich, w tym służby policji, służby celne oraz inne organy ścigania wyspecjalizowane w zapobieganiu przestępstwom lub ich wykrywaniu i ściganiu.

2. Do celów ustępu 1 Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą ustanawiać środki dotyczące:

a) gromadzenia, przechowywania, przetwarzania, analizowania i wymiany istotnych informacji;

b) wspierania szkolenia pracowników, jak również współpracy w zakresie wymiany pracowników oraz wyposażenia i badań w dziedzinie kryminalistyki;

c) wspólnych technik śledczych dotyczących wykrywania poważnych form przestępczości zorganizowanej.

3. Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, może ustanowić środki dotyczące współpracy operacyjnej między organami, o których mowa w niniejszym artykule. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.

W przypadku braku jednomyślności grupa co najmniej dziewięciu Państw Członkowskich może wystąpić z wnioskiem o przekazanie projektu środków Radzie Europejskiej. W takim przypadku procedura w Radzie zostaje zawieszona. Po przeprowadzeniu dyskusji i w przypadku konsensusu Rada Europejska, w terminie czterech miesięcy od takiego zawieszenia, odsyła projekt Radzie do przyjęcia.

W takim samym terminie, w przypadku braku porozumienia i w sytuacji gdy co najmniej dziewięć Państw Członkowskich pragnie ustanowić wzmocnioną współpracę na podstawie danego projektu środków, informują one o tym Parlament Europejski, Radę i Komisję. W takim przypadku uznaje się, że upoważnienie do podjęcia wzmocnionej współpracy, o którym mowa w artykule 10 ustęp 2 Traktatu o Unii Europejskiej i w artykule 280d ustęp 1 niniejszego Traktatu, zostało udzielone i stosuje się postanowienia w sprawie wzmocnionej współpracy.

Procedury specjalnej przewidzianej w akapicie drugim i trzecim nie stosuje się do aktów, które stanowią rozwinięcie dorobku Schengen.

Artykuł 69g

1. Zadaniem Europolu jest wspieranie i wzmacnianie działań organów policyjnych i innych organów ścigania Państw Członkowskich, jak również ich wzajemnej współpracy w zapobieganiu i zwalczaniu poważnej przestępczości dotykającej dwóch lub więcej Państw Członkowskich, terroryzmu oraz form przestępczości naruszających wspólny interes objęty polityką Unii.

2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, określają strukturę, funkcjonowanie oraz zakres działań i zadań Europolu. Zadania te mogą obejmować:

a) gromadzenie, przechowywanie, przetwarzanie, analizę i wymianę informacji, przekazywanych zwłaszcza przez organy Państw Członkowskich, państw trzecich lub instytucji spoza Unii;

b) koordynowanie, organizowanie i prowadzenie dochodzeń i działań operacyjnych prowadzonych wspólnie z właściwymi organami Państw Członkowskich lub w ramach wspólnych zespołów dochodzeniowych, w stosownych przypadkach w powiązaniu z Eurojust.

Rozporządzenia te określają również procedury kontroli działań Europolu przez Parlament Europejski, w której uczestniczą parlamenty narodowe.

3. Wszelkie działania operacyjne Europolu są prowadzone w powiązaniu i w porozumieniu z organami Państwa Członkowskiego lub Państw Członkowskich, których terytorium dotyczą. Stosowanie środków przymusu należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów krajowych.

Artykuł 69h

Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, określa warunki i granice, w jakich właściwe organy Państw Członkowskich, o których mowa w artykułach 69a i 69f, mogą podejmować działania na terytorium innego Państwa Członkowskiego, w powiązaniu i w porozumieniu z organami tego Państwa. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.".

TRANSPORT

69) W artykule 70 skreśla się wyrazy "przez Państwa Członkowskie".

70) W artykule 71 ustęp 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Przy przyjmowaniu środków, o których mowa w ustępie 1, uwzględnia się przypadki, w których zastosowanie tych środków może poważnie wpływać na jakość życia i poziom zatrudnienia w pewnych regionach, jak również na funkcjonowanie infrastruktury transportowej.".

71) Na początku artykułu 72 wyrazy "… bez jednomyślnej zgody Rady …" zastępuje się wyrazami "… bez przyjęcia jednomyślnie przez Radę środka przyznającego odstępstwo …".

72) W artykule 75 wprowadza się następujące zmiany:

a) (nie dotyczy wersji polskiej);

b) w ustępie 2 wyraz "Radę" zastępuje się wyrazami "Parlament Europejski i Radę";

c) w ustępie 3 akapit pierwszy wyrazy "Komitetem Ekonomiczno-Społecznym" zastępuje się wyrazami "Parlamentem Europejskim i Komitetem Ekonomiczno-Społecznym".

73) W artykule 78 dodaje się zdanie w brzmieniu:

"Pięć lat po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję uchylającą niniejszy artykuł.".

74) W artykule 79 skreśla się fragment zdania w brzmieniu: "…, bez uszczerbku dla kompetencji Komitetu Ekonomiczno-Społecznego".

75) W artykule 80 ustęp 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą ustanowić odpowiednie przepisy dotyczące transportu morskiego i lotniczego. Stanowią one po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów.".

REGUŁY KONKURENCJI

76) W artykule 85 dodaje się nowy ustęp 3 w brzmieniu:

"3. Komisja może przyjmować rozporządzenia dotyczące kategorii porozumień, w odniesieniu do których Rada przyjęła rozporządzenie lub dyrektywę zgodnie z artykułem 83 ustęp 2 litera b).".

77) W artykule 87 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 2 na końcu litery c) dodaje się zdanie w brzmieniu:

"Pięć lat po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć decyzję uchylającą niniejszą literę.";

b) w ustępie 3 na końcu litery a) dodaje się fragment zdania w brzmieniu: "…, jak również regionów, o których mowa w artykule 299, z uwzględnieniem ich sytuacji strukturalnej, gospodarczej i społecznej".

78) W artykule 88 dodaje się nowy ustęp 4 w brzmieniu:

"4. Komisja może przyjąć rozporządzenia dotyczące kategorii pomocy państwa, w odniesieniu do których Rada postanowiła, zgodnie z artykułem 89, że mogą one zostać zwolnione z procedury przewidzianej w ustępie 3 niniejszego artykułu.".

POSTANOWIENIA PODATKOWE

79) W artykule 93 na końcu wyrazy "… w terminie przewidzianym w artykule 14" zastępuje się wyrazami "oraz uniknięcia zakłóceń konkurencji".

ZBLIŻANIE USTAWODAWSTW

80) Odwraca się kolejność artykułów 94 i 95. Artykuł 94 otrzymuje oznaczenie artykuł 95, a artykuł 95 otrzymuje oznaczenie artykuł 94.

81) W artykule 95, który otrzymuje oznaczenie artykuł 94, wprowadza się następujące zmiany:

a) na początku ustępu 1 skreśla się wyrazy "Na zasadzie odstępstwa od artykułu 94 i";

b) na początku ustępu 4 fragment zdania w brzmieniu: "Jeśli po przyjęciu przez Radę lub Komisję środka harmonizującego…" zastępuje się wyrazami "Jeżeli po przyjęciu środka harmonizującego przez Parlament Europejski i Radę, przez Radę lub przez Komisję, …";

c) na początku ustępu 5 fragment zdania w brzmieniu: "Ponadto, bez uszczerbku dla ustępu 4, jeśli po przyjęciu przez Radę lub Komisję środka harmonizującego…" zastępuje się wyrazami "Ponadto, bez uszczerbku dla ustępu 4, jeżeli po przyjęciu środka harmonizującego przez Parlament Europejski i Radę, przez Radę lub przez Komisję, …";

d) (nie dotyczy wersji polskiej).

82) W artykule 94, który otrzymuje oznaczenie artykuł 95, na początku dodaje się wyrazy "Bez uszczerbku dla artykułu 94, …".

83) W artykule 96 akapit drugi zdanie pierwsze wyrazy "Rada, na wniosek Komisji, uchwala …" zastępuje się wyrazami "Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą przyjmują …". Zdanie drugie otrzymuje brzmienie: "Mogą zostać przyjęte wszelkie inne właściwe środki przewidziane w Traktatach.".

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA

84) Jako ostatni artykuł tytułu VI dodaje się nowy artykuł 97a w brzmieniu:

"Artykuł 97a

W ramach ustanawiania lub funkcjonowania rynku wewnętrznego, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, ustanawiają środki dotyczące tworzenia europejskich tytułów prawnych w celu zapewnienia jednolitej ochrony praw własności intelektualnej w Unii oraz utworzenia scentralizowanych na poziomie Unii systemów zezwoleń, koordynacji i nadzoru.

Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, ustanawia w drodze rozporządzeń systemy językowe dotyczące europejskich tytułów prawnych. Rada stanowi jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim.".

POLITYKA GOSPODARCZA I PIENIĘŻNA

85) Jako pierwszy artykuł tytułu VII dodaje się artykuł 97b, który otrzymuje brzmienie artykułu 4; wprowadza się w nim następujące zmiany:

a) w ustępie 1 skreśla się wyrazy "i zgodnie z harmonogramem", wraz ze stosownym dostosowaniem gramatycznym pozostałej części zdania;

b) w ustępie 2 fragment zdania w brzmieniu: "Równolegle, na warunkach i zgodnie z harmonogramem i procedurami przewidzianymi w niniejszym Traktacie, działania te obejmują nieodwołalne ustalenie kursów wymiany walut, prowadzące do ustanowienia jednej waluty, ECU, …" zastępuje się fragmentem zdania w brzmieniu: "Równolegle, na warunkach i zgodnie z procedurami przewidzianymi w Traktatach, działania te obejmują jedną walutę, euro, …".

86) W artykule 99 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 4 akapit pierwszy zdanie pierwsze zastępuje się dwoma zdaniami w brzmieniu:

"Jeżeli w ramach procedury, o której mowa w ustępie 3, zostanie stwierdzone, że polityki gospodarcze Państwa Członkowskiego nie są zgodne z ogólnymi kierunkami, o których mowa w ustępie 2, lub zagrażają prawidłowemu funkcjonowaniu unii gospodarczej i walutowej, Komisja może skierować do danego Państwa Członkowskiego ostrzeżenie. Rada, na zalecenie Komisji, może kierować do danego Państwa Członkowskiego niezbędne zalecenia.";

b) w ustępie 4 akapit drugi otrzymuje oznaczenie ustęp 5, a dotychczasowy ustęp 5 otrzymuje oznaczenie ustęp 6;

c) w ustępie 4 dodaje się dwa nowe akapity w brzmieniu:

"W zakresie niniejszego ustępu, Rada stanowi nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady reprezentującego dane Państwo Członkowskie.

Większość kwalifikowaną pozostałych członków Rady określa się zgodnie z artykułem 205 ustęp 3 litera a).";

d) w ustępie 5, który otrzymał oznaczenie ustęp 6, fragment zdania w brzmieniu: "Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule 252, może przyjąć szczegółowe zasady …" zastępuje się fragmentem zdania w brzmieniu: "Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą przyjąć szczegółowe zasady …" i skreśla się wyrazy "niniejszego artykułu".

TRUDNOŚCI W ZAOPATRZENIU W NIEKTÓRE PRODUKTY (ENERGIA)

87) W artykule 100 ustęp 2 wyrazy "wspólnotową pomoc finansową" zastępuje się wyrazami "pomoc finansową Unii", a ustęp 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Bez uszczerbku dla innych procedur przewidzianych w Traktatach, Rada, na wniosek Komisji, może postanowić, w duchu solidarności między Państwami Członkowskimi, o środkach stosownych do sytuacji gospodarczej, w szczególności w przypadku wystąpienia poważnych trudności w zaopatrzeniu w niektóre produkty, zwłaszcza w obszarze energii.".

POZOSTAŁE POSTANOWIENIA – POLITYKA GOSPODARCZA I PIENIĘŻNA

88) W artykule 102 skreśla się ustęp 2, a ustęp 1 pozbawia się oznaczenia liczbowego.

89) W artykule 103 ustęp 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Rada, stanowiąc na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może w razie potrzeby sprecyzować definicje w celu zastosowania zakazów, o których mowa w artykułach 101 i 102, jak również w niniejszym artykule.".

PROCEDURA DOTYCZĄCA NADMIERNEGO DEFICYTU

90) W artykule 104 wprowadza się następujące zmiany:

a) ustęp 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Jeżeli Komisja uzna, że w Państwie Członkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt może wystąpić, kieruje opinię do danego Państwa Członkowskiego i informuje o tym Radę.";

b) w ustępie 6 wyraz "zalecenie" zastępuje się wyrazem "wniosek";

c) w ustępie 7 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: "Jeżeli Rada stwierdzi, zgodnie z ustępem 6, że istnieje nadmierny deficyt, przyjmuje na zalecenie Komisji, bez nieuzasadnionej zwłoki, zalecenia skierowane do danego Państwa Członkowskiego w celu położenia przez nie kresu tej sytuacji w oznaczonym terminie.";

d) w ustępie 11 akapit pierwszy w zdaniu wprowadzającym wyraz "zaostrzeniu" zastępuje się wyrazem "wzmocnieniu";

e) w ustępie 12 na początku zdania pierwszego wyrazy "swoje decyzje" zastępuje się wyrazami "swoje decyzje lub zalecenia";

f) ustęp 13 otrzymuje brzmienie:

"13. Jeżeli Rada podejmuje decyzje lub wydaje zalecenia, o których mowa w ustępach 8, 9, 11 i 12, stanowi ona na zalecenie Komisji.

Jeżeli Rada przyjmuje środki, o których mowa w ustępach 6–9, 11 i 12, stanowi ona nie biorąc pod uwagę głosu członka Rady reprezentującego dane Państwo Członkowskie.

Większość kwalifikowaną pozostałych członków Rady określa się zgodnie z artykułem 205 ustęp 3 litera a).";

g) w ustępie 14 w akapicie trzecim skreśla się wyrazy "przed 1 stycznia 1994 roku".

POLITYKA PIENIĘŻNA

91) W artykule 105 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 zdanie pierwsze skrót "ESBC" zastępuje się wyrazami "Europejskiego Systemu Banków Centralnych, zwanego dalej "ESBC",";

b) w ustępie 2 tiret drugie odesłanie do artykułu 111 zastępuje się odesłaniem do artykułu 188o;

c) tekst ustępu 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, jednomyślnie i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Europejskim Bankiem Centralnym, może powierzyć Europejskiemu Bankowi Centralnemu szczególne zadania dotyczące polityk w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i innymi instytucjami finansowymi, z wyjątkiem instytucji ubezpieczeniowych.".

92) W artykule 106 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 zdanie pierwsze po wyrazie "… banknotów …" dodaje się wyraz "euro";

b) w ustępie 2 zdanie pierwsze po wyrazie "… monety …" dodaje się wyraz "euro"; na początku drugiego zdania wyrazy "Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w artykule 252 i po konsultacji z EBC, …" zastępuje się wyrazami: "Rada, na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Europejskim Bankiem Centralnym, …".

93) W artykule 107 wprowadza się następujące zmiany:

a) skreśla się ustępy 1 i 2, a ustępy 3, 4, 5 i 6 otrzymują, odpowiednio, oznaczenie ustęp 1, 2, 3 i 4;

b) w ustępie 4, który otrzymuje oznaczenie ustęp 2, wyrazy "Statut ESBC" zastępuje się fragmentem zdania w brzmieniu: "Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, zwany dalej "Statutem ESBC i EBC" …";

c) ustęp 5, który otrzymuje oznaczenie ustęp 3, otrzymuje brzmienie:

"3. Artykuły 5.1, 5.2, 5.3, 17, 18, 19.1, 22, 23, 24, 26, 32.2, 32.3, 32.4, 32.6, 33.1 litera a) oraz artykuł 36 Statutu ESBC i EBC mogą zostać zmienione przez Parlament Europejski i Radę stanowiące zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą. Stanowią one na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego i po konsultacji z Komisją albo na wniosek Komisji i po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.".

94) W artykule 109 skreśla się fragment zdania w brzmieniu: "…, najpóźniej z datą ustanowienia ESBC,".

95) W artykule 110 ustęp 2 skreśla się cztery pierwsze akapity.

ŚRODKI DOTYCZĄCE STOSOWANIA EURO

96) W artykule 111 tekst ustępów 1–3 i 5 otrzymuje, odpowiednio, oznaczenie artykuł 188o ustępy 1–4; zmienia się je zgodnie z punktem 174) poniżej. Tekst ustępu 4 otrzymuje oznaczenie artykuł 115c ustęp 1; wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 100) poniżej.

97) Dodaje się artykuł 111a w brzmieniu:

"Artykuł 111a

Bez uszczerbku dla uprawnień Europejskiego Banku Centralnego, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, ustanawiają środki niezbędne do używania euro jako jednej waluty. Środki te są przyjmowane po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.".

POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE (UGW)

98) Tekst artykułu 112 otrzymuje oznaczenie artykuł 245b; wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 228) poniżej. Tekst artykułu 113 otrzymuje oznaczenie artykuł 245c.

99) W artykule 114 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 akapit pierwszy wyrazy "Komitet Walutowy o charakterze doradczym" zastępuje się wyrazami "Komitet Ekonomiczno-Finansowy";

b) w ustępie 1 skreśla się akapity drugi i trzeci;

c) w ustępie 2 skreśla się akapit pierwszy; w tiret trzecim odesłanie do artykułu 99 ustępy 2, 3, 4 i 5 zastępuje się odesłaniem do artykułu 99 ustępy 2, 3, 4 i 6, a odesłania do artykułu 122 ustęp 2 i artykułu 123 ustępy 4 i 5 zastępuje się odesłaniem do artykułu 117a ustępy 2 i 3;

d) w ustępie 4 odesłanie do artykułów 122 i 123 zastępuje się odesłaniem do artykułu 116a.

POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DLA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, KTÓRYCH WALUTĄ JEST EURO

100) Dodaje się nowy rozdział 3a i nowe artykuły 115a, 115b i 115c w brzmieniu:

"ROZDZIAŁ 3a

POSTANOWIENIA SZCZEGÓLNE DLA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, KTÓRYCH WALUTĄ JEST EURO

Artykuł 115a

1. W celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej oraz zgodnie z odpowiednimi postanowieniami Traktatów, Rada, zgodnie z odpowiednią procedurą spośród tych, o których mowa w artykułach 99 i 104, z wyjątkiem procedury przewidzianej w artykule 104 ustęp 14, przyjmuje środki w odniesieniu do Państw Członkowskich, których walutą jest euro, w celu:

a) wzmocnienia koordynacji i nadzoru ich dyscypliny budżetowej;

b) określenia kierunków, w zakresie w jakim ich to dotyczy, polityki gospodarczej, czuwając nad zgodnością tych kierunków z kierunkami przyjętymi dla całej Unii oraz zapewniając nadzór nad nimi.

2. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępie 1, w głosowaniu biorą udział tylko członkowie Rady reprezentujący Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.

Większość kwalifikowaną wyżej wymienionych członków określa się zgodnie z artykułem 205 ustęp 3 litera a).

Artykuł 115b

Szczegóły dotyczące spotkań ministrów Państw Członkowskich, których walutą jest euro, są ustalone w Protokole w sprawie Eurogrupy.

Artykuł 115c

1. W celu zapewnienia pozycji dla euro w międzynarodowym systemie walutowym, Rada, na wniosek Komisji, przyjmuje decyzję ustanawiającą wspólne stanowiska w kwestiach szczególnego zainteresowania dla unii gospodarczej i walutowej, w ramach właściwych międzynarodowych instytucji i konferencji finansowych. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.

2. Rada, na wniosek Komisji, może przyjąć odpowiednie środki w celu zapewnienia jednolitej reprezentacji w międzynarodowych instytucjach i konferencjach finansowych. Rada stanowi po konsultacji z Europejskim Bankiem Centralnym.

3. W odniesieniu do środków, o których mowa w ustępach 1 i 2, w głosowaniu biorą udział tylko członkowie Rady reprezentujący Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.

Większość kwalifikowaną wyżej wymienionych członków określa się zgodnie z artykułem 205 ustęp 3 litera a).".

POSTANOWIENIA PRZEJŚCIOWE DOTYCZĄCE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH OBJĘTYCH DEROGACJĄ

101) Uchyla się artykuł 116 i dodaje się artykuł 116a w brzmieniu:

"Artykuł 116a

1. Państwa Członkowskie, w odniesieniu do których Rada nie zadecydowała, że spełniają one warunki niezbędne do przyjęcia euro, zwane są dalej "Państwami Członkowskimi objętymi derogacją".

2. Do Państw Członkowskich objętych derogacją nie stosuje się następujących postanowień Traktatów:

a) przyjmowanie części ogólnych kierunków polityk gospodarczych dotyczących strefy euro w sposób ogólny (artykuł 99 ustęp 2);

b) środki przymusowe mające na celu zaradzenie nadmiernemu deficytowi (artykuł 104 ustępy 9 i 11);

c) cele i zadania ESBC (artykuł 105 ustępy 1, 2, 3 i 5);

d) emisja euro (artykuł 106);

e) akty Europejskiego Banku Centralnego (artykuł 110);

f) środki dotyczące używania euro (artykuł 111a);

g) porozumienia walutowe i inne środki dotyczące polityki kursowej (artykuł 188o);

h) mianowanie członków Zarządu Europejskiego Banku Centralnego (artykuł 245b ustęp 2);

i) decyzje ustanawiające wspólne stanowiska w kwestiach szczególnego zainteresowania dla unii gospodarczej i walutowej, w ramach właściwych międzynarodowych instytucji i konferencji finansowych (artykuł 115c ustęp 1);

j) środki w celu zapewnienia jednolitej reprezentacji w międzynarodowych instytucjach i konferencjach finansowych (artykuł 115c ustęp 2).

W związku z tym, w artykułach, o których mowa w literach a)–j), przez "Państwa Członkowskie" rozumie się Państwa Członkowskie, których walutą jest euro.

3. Państwa Członkowskie objęte derogacją i ich krajowe banki centralne są wyłączone z praw i obowiązków w ramach ESBC, zgodnie z rozdziałem IX Statutu ESBC i EBC.

4. Prawa głosu członków Rady reprezentujących Państwa Członkowskie objęte derogacją są zawieszone podczas przyjmowania przez Radę środków, o których mowa w artykułach wymienionych w ustępie 2, a także w następujących przypadkach:

a) zaleceń kierowanych do Państw Członkowskich, których walutą jest euro, w ramach wielostronnego nadzoru, w tym dotyczących programów stabilności i ostrzeżeń (artykuł 99 ustęp 4);

b) środków odnoszących się do nadmiernych deficytów dotyczących Państw Członkowskich, których walutą jest euro (artykuł 104 ustępy 6, 7, 8, 12 i 13).

Większość kwalifikowaną pozostałych członków Rady określa się zgodnie z artykułem 205 ustęp 3 litera a).".

102) Uchyla się artykuł 117, z wyjątkiem pięciu pierwszych tiret artykułu 117 ustęp 2, które stają się pięcioma pierwszymi tiret artykułu 118a ustęp 2; wprowadza się w nich zmiany zgodnie z punktem 103) poniżej. Dodaje się artykuł 117a, przy czym:

a) jego ustęp 1 otrzymuje brzmienie artykułu 121 ustęp 1 z uwzględnieniem następujących zmian:

(i) w całym ustępie wyraz "EIW" zastępuje się odpowiednią formą gramatyczną wyrazów "Europejski Bank Centralny";

(ii) na początku akapitu pierwszego dodaje się fragment zdania w brzmieniu: "Co najmniej co dwa lata lub na wniosek Państwa Członkowskiego objętego derogacją, …";

(iii) w akapicie pierwszym zdanie pierwsze wyrazy "… postępów dokonanych przez Państwa Członkowskie w wypełnianiu ich zobowiązań …" zastępuje się wyrazami "postępów dokonanych przez Państwa Członkowskie objęte derogacją w wypełnianiu ich zobowiązań …";

(iv) w akapicie pierwszym zdanie drugie wyrazy "… każdego Państwa Członkowskiego …" zastępuje się wyrazami "… każdego z tych Państw Członkowskich …" i skreśla się wyrazy "niniejszego Traktatu";

(v) w akapicie pierwszym tiret trzecie wyrazy "mechanizmem wymiany walut" zastępuje się wyrazami "mechanizmem kursów wymiany walut …", a wyrazy "… w stosunku do waluty innego Państwa Członkowskiego" zastępuje się wyrazami "… w stosunku do euro";

(vi) w akapicie pierwszym tiret czwarte wyrazy "… Państwo Członkowskie …" zastępuje się wyrazami "… Państwo Członkowskie objęte derogacją …", a wyrazy "… w mechanizmie wymiany walut europejskiego systemu walutowego …" zastępuje się wyrazami "… w mechanizmie kursów wymiany walut …";

(vii) w akapicie drugim skreśla się wyrazy "stan rozwoju ECU,";

b) jego ustęp 2 otrzymuje brzmienie artykułu 122 ustęp 2 zdanie drugie; wprowadza się w nim następujące zmiany:

(i) na końcu tekstu wyrazy "określonych w artykule 121 ustęp 1" zastępuje się wyrazami "określonych w ustępie 1";

(ii) dodaje się nowe akapity drugi i trzeci w brzmieniu:

"Rada stanowi po otrzymaniu zalecenia od kwalifikowanej większości jej członków reprezentujących Państwa Członkowskie, których walutą jest euro. Członkowie ci stanowią w terminie sześciu miesięcy od otrzymania przez Radę wniosku Komisji.

Większość kwalifikowaną wyżej wymienionych członków, o której mowa w akapicie drugim, określa się zgodnie z artykułem 205 ustęp 3 litera a).";

c) jego ustęp 3 otrzymuje brzmienie artykułu 123 ustęp 5; wprowadza się w nim następujące zmiany:

(i) na początku ustępu fragment zdania w brzmieniu: "Jeśli decyduje się, zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule 122 ustęp 2, o uchyleniu derogacji, …" zastępuje się fragmentem zdania w brzmieniu: "Jeżeli decyduje się, zgodnie z procedurą przewidzianą w ustępie 2, o zakończeniu stosowania derogacji, …",

(ii) wyrazy "określa kurs …" zastępuje się wyrazami "nieodwołalnie określa kurs …".

103) Uchyla się artykuł 118. Dodaje się artykuł 118a, przy czym:

a) jego ustęp 1 otrzymuje brzmienie artykułu 123 ustęp 3; skreśla się wyrazy "niniejszego Traktatu";

b) jego ustęp 2 otrzymuje brzmienie pierwszych pięciu tiret artykułu 117 ustęp 2; w pięciu tiret wprowadza się zmiany wskazane poniżej, przy czym zostają one poprzedzone zdaniem wprowadzającym w brzmieniu:

"Jeżeli i tak długo jak istnieją Państwa Członkowskie objęte derogacją, Europejski Bank Centralny w odniesieniu do tych Państw Członkowskich:"

(i) w tiret trzecim wyrazy "europejskiego systemu walutowego" zastępuje się wyrazami "mechanizmu kursu wymiany walut";

(ii) tiret piąte otrzymuje brzmienie:

- "— wykonuje dawne funkcje Europejskiego Funduszu Współpracy Walutowej, które zostały wcześniej przejęte przez Europejski Instytut Walutowy.".

104) Dodaje się artykuł 118b, który otrzymuje brzmienie artykułu 124 ustęp 1; wprowadza się w nim następujące zmiany:

a) fragment zdania w brzmieniu: "Aż do rozpoczęcia trzeciego etapu każde Państwo Członkowskie traktuje …" zastępuje się wyrazami "Każde Państwo Członkowskie objęte derogacją traktuje …";

b) fragment zdania w brzmieniu: "… europejskiego systemu walutowego (ESW) i dzięki rozwojowi ECU, w poszanowaniu istniejących w tej dziedzinie kompetencji" zastępuje się wyrazami "… mechanizmu kursu wymiany walut".

105) W artykule 119 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 akapit pierwszy po wyrazach "Państwa Członkowskiego" dodaje się wyrazy "objętego derogacją" i skreśla się wyraz "stopniową"; w akapicie drugim po wyrazach "Państwo Członkowskie" dodaje się wyrazy "objęte derogacją";

b) w ustępie 2 litera a) po wyrazach "Państwa Członkowskie" dodaje się wyrazy "objęte derogacją", a w literze b) wyrazy "państwo znajdujące się w trudnej sytuacji …" zastępuje się wyrazami "Państwo Członkowskie objęte derogacją, które znajduje się w trudnej sytuacji, …";

c) w ustępie 3 wyrazy "Komisja upoważnia Państwo mające trudności …" zastępuje się wyrazami "Komisja upoważnia Państwo Członkowskie objęte derogacją, które znajduje się w trudnej sytuacji, …";

d) skreśla się ustęp 4.

106) W artykule 120 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 wyrazy "zainteresowane Państwo Członkowskie może podjąć …" zastępuje się wyrazami "Państwo Członkowskie objęte derogacją może podjąć …";

b) w ustępie 3 wyraz "opinii" zastępuje się wyrazem "zalecenia";

c) skreśla się ustęp 4.

107) W artykule 121 ustęp 1 otrzymuje oznaczenie artykuł 117a ustęp 1; wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 102) powyżej. Pozostałą część artykułu 121 uchyla się.

108) W artykule 122 ustęp 2 zdanie drugie otrzymuje oznaczenie artykuł 117a ustęp 2 akapit pierwszy; wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 102) powyżej. Pozostałą część artykułu 122 uchyla się.

109) W artykule 123 ustęp 3 otrzymuje oznaczenie artykuł 118a ustęp 1, natomiast ustęp 5 otrzymuje oznaczenie artykuł 117a ustęp 3; wprowadza się w nich zmiany zgodnie, odpowiednio, z punktem 103) i punktem 102) powyżej. Pozostałą część artykułu 123 uchyla się.

110) W artykule 124 ustęp 1 otrzymuje oznaczenie artykuł 118b; wprowadza się w nim zmiany zgodnie z punktem 104) powyżej. Pozostałą część artykułu 124 uchyla się.

ZATRUDNIENIE

111) W artykule 125 skreśla się wyrazy "i artykule 2 niniejszego Traktatu".

TYTUŁY PRZENIESIONE

112) Tytuł IX "WSPÓLNA POLITYKA HANDLOWA" oraz artykuły 131 i 133 otrzymują, odpowiednio, oznaczenie tytuł II w części piątej dotyczącej działań zewnętrznych Unii oraz artykuł 188b i 188c. W artykule 131 wprowadza się zmiany zgodnie z punktem 157) poniżej, zaś artykuł 133 zastępuje się artykułem 188c.

Uchyla się artykuły 132 i 134.

113) Tytuł X "WSPÓŁPRACA CELNA" i artykuł 135 otrzymują, odpowiednio, oznaczenie rozdział 1a w tytule Ia "Swobodny przepływ towarów" i artykuł 27a, zgodnie z punktem 45) powyżej.

POLITYKA SPOŁECZNA

114) Nagłówek tytułu XI "POLITYKA SPOŁECZNA, EDUKACJA, KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I MŁODZIEŻ" otrzymuje brzmienie: "POLITYKA SPOŁECZNA" i oznaczenie tytuł IX; skreśla się nagłówek "Rozdział 1 – Postanowienia dotyczące zagadnień społecznych".

115) Dodaje się nowy artykuł 136a w brzmieniu:

"Artykuł 136a

Unia uznaje i wspiera rolę partnerów społecznych na swoim poziomie, uwzględniając różnorodność systemów krajowych. Ułatwia ona dialog między nimi, szanując ich autonomię.

Trójstronny szczyt społeczny do spraw wzrostu i zatrudnienia przyczynia się do dialogu społecznego.".

116) W artykule 137 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 2 akapit pierwszy część wprowadzająca wyraz "Rada:" zastępuje się wyrazami "Parlament Europejski i Rada:", wraz z odpowiednim dostosowaniem gramatycznym czasowników; akapit drugi zdanie pierwsze dzieli się na dwa akapity w brzmieniu:

"Parlament Europejski i Rada stanowią zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów.

W dziedzinach, o których mowa w ustępie 1 litery c), d), f) i g), Rada stanowi jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą, po konsultacji z Parlamentem Europejskim i wymienionymi wyżej Komitetami.".

Akapit drugi zdanie drugie staje się ostatnim akapitem i skreśla się wyrazy "niniejszego artykułu";

b) w ustępie 3 akapit pierwszy dodaje się na końcu fragment zdania w brzmieniu: " … lub, w stosownych przypadkach, wykonanie decyzji Rady przyjętej zgodnie z artykułem 139."; w akapicie drugim po wyrazie "dyrektywy" dodaje się wyrazy "… lub decyzji", a wyrazy "… dyrektywa powinna być przetransponowana zgodnie z artykułem 249," zastępuje się wyrazami "… dyrektywa lub decyzja powinna być przetransponowana lub wykonana".

117) W artykule 138 ustęp 4 zdanie pierwsze wyrazy "Przy okazji tej konsultacji …" zastępuje się wyrazami "Przy okazji konsultacji, o których mowa w ustępach 2 i 3, …", a w zdaniu drugim wyrazy "Czas trwania procedury" zastępuje się wyrazami "Czas trwania tego procesu".

118) W artykule 139 ustęp 2 wprowadza się następujące zmiany:

a) w akapicie pierwszym dodaje się na końcu zdanie w brzmieniu: "Parlament Europejski jest informowany.";

b) w akapicie drugim, początek zdania pierwszego "Rada stanowi większością kwalifikowaną, z wyjątkiem przypadku gdy dana umowa …" zastępuje się wyrazami "Rada stanowi jednomyślnie, gdy dana umowa …" i skreśla się zdanie ostatnie.

119) W artykule 140 akapit drugi na końcu dodaje się tekst w brzmieniu: "…, w szczególności poprzez inicjatywy mające na celu określenie wytycznych i wskaźników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany".

120) W artykule 143 skreśla się akapit drugi.

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY

121) Rozdział 2 otrzymuje oznaczenie "TYTUŁ X".

122) W artykule 148 wyrazy "podejmuje decyzje wykonawcze" zastępuje się wyrazami "przyjmuje rozporządzenia wykonawcze".

EDUKACJA, KSZTAŁCENIE ZAWODOWE, MŁODZIEŻ I SPORT

123) Rozdział 3 otrzymuje oznaczenie "TYTUŁ XI", zaś wyrazy "… I MŁODZIEŻ" na końcu jego nagłówka zastępuje się wyrazami "…, MŁODZIEŻ I SPORT".

124) W artykule 149 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 dodaje się akapit w brzmieniu:

"Unia przyczynia się do wspierania europejskich przedsięwzięć w zakresie sportu, uwzględniając jego szczególny charakter, jego struktury oparte na zasadzie dobrowolności oraz uwzględniając jego funkcję społeczną i edukacyjną.";

b) w ustępie 2 tiret piąte dodaje się na końcu wyrazy "… a także zachęcania młodzieży do uczestnictwa w demokratycznym życiu Europy,"; jako ostatnie tiret dodaje się tiret w brzmieniu:

- "— rozwoju europejskiego wymiaru sportu, przez popieranie uczciwości i dostępności we współzawodnictwie sportowym oraz współpracy między podmiotami odpowiedzialnymi za sport, jak również przez ochronę integralności fizycznej i psychicznej sportowców, w szczególności tych najmłodszych.";

c) w ustępie 3 wyrazy "w dziedzinie edukacji" zastępuje się wyrazami "w dziedzinie edukacji i sportu";

d) w ustępie 4 skreśla się wyrazy "…, Rada przyjmuje", a tiret pierwsze otrzymuje brzmienie:

- "— Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, przyjmują środki zachęcające, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich,"; tiret drugie rozpoczyna się wyrazami "Rada przyjmuje …".

125) W artykule 150 ustęp 4 na końcu dodaje się zdanie w brzmieniu: "Rada przyjmuje także na wniosek Komisji zalecenia.".

KULTURA

126) W artykule 151 ustęp 5 wprowadza się następujące zmiany:

a) w zdaniu wprowadzającym skreśla się wyrazy "…, Rada przyjmuje";

b) w tiret pierwsze pierwszy fragment zdania otrzymuje brzmienie: "Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Regionów, przyjmują środki zachęcające, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich,", natomiast fragment zdania po średniku skreśla się;

c) w tiret drugim skreśla się wyrazy "…, stanowiąc jednomyślnie", a tiret rozpoczyna się wyrazami "Rada wydaje …".

ZDROWIE PUBLICZNE

127) W artykule 152 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 akapit drugi wyraz "ludzkiego" zastępuje się wyrazami "fizycznego i psychicznego", a na końcu akapitu dodaje się fragment zdania w brzmieniu: "…, a także monitorowanie poważnych transgranicznych zagrożeń dla zdrowia, wczesne ostrzeganie w przypadku takich zagrożeń oraz ich zwalczanie.";

b) w ustępie 2 na końcu akapitu pierwszego dodaje się zdanie w brzmieniu: "Unia zachęca w szczególności do współpracy między Państwami Członkowskimi w celu zwiększenia komplementarności ich usług zdrowotnych w regionach przygranicznych.";

c) w ustępie 2 na końcu akapitu drugiego dodaje się tekst w brzmieniu: " …, w szczególności inicjatywy mające na celu określenie wytycznych i wskaźników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany";

d) w ustępie 4 wprowadza się następujące zmiany:

(i) w akapicie pierwszym zdanie wprowadzające dodaje się na początku fragment zdania w brzmieniu: "Na zasadzie odstępstwa od artykułu 2a ustęp 5 i artykułu 2e litera a) oraz zgodnie z artykułem 2c ustęp 2 litera k), …", a na końcu dodaje się wyrazy "…, w celu stawienia czoła wspólnym zagadnieniom związanym z bezpieczeństwem";

(ii) w literze b) skreśla się wyrazy "na zasadzie odstępstwa od artykułu 37, …";

(iii) dodaje się nową literę c) w brzmieniu:

"c) środki ustanawiające wysokie standardy jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych i wyrobów medycznych.";

(iv) dotychczasowa litera c) otrzymuje oznaczenie ustęp 5 w brzmieniu:

"5. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, mogą również ustanowić środki zachęcające, zmierzające do ochrony i poprawy zdrowia ludzkiego, w szczególności zwalczania epidemii transgranicznych, środki dotyczące monitorowania poważnych transgranicznych zagrożeń dla zdrowia, wczesnego ostrzegania w przypadku takich zagrożeń oraz ich zwalczania, jak również środki, których bezpośrednim celem jest ochrona zdrowia publicznego w związku z tytoniem i nadużywaniem alkoholu, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.";

e) akapit drugi dotychczasowego ustępu 4 otrzymuje oznaczenie ustęp 6, a ustęp 5, który otrzymuje oznaczenie ustęp 7, otrzymuje brzmienie:

"7. Działania Unii są prowadzone w poszanowaniu obowiązków Państw Członkowskich w zakresie określania ich polityki dotyczącej zdrowia, jak również organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej. Obowiązki Państw Członkowskich obejmują zarządzanie usługami zdrowotnymi i opieką medyczną, jak również przydział przyznanych im zasobów. Środki, o których mowa w ustępie 4 litera a), nie naruszają przepisów krajowych dotyczących oddawania organów i krwi lub ich wykorzystywania do celów medycznych.".

OCHRONA KONSUMENTÓW

128) W artykule 153 ustęp 2 otrzymuje oznaczenie artykuł 6a, a ustępy 3, 4 i 5 otrzymują, odpowiednio, oznaczenie ustęp 2, 3 i 4.

PRZEMYSŁ

129) W artykule 157 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 2 dodaje się na końcu tekst w brzmieniu: "…, w szczególności inicjatywy mające na celu określenie wytycznych i wskaźników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany";

b) w ustępie 3 akapit pierwszy na końcu zdania drugiego dodaje się fragment zdania w brzmieniu: "…, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich".

SPÓJNOŚĆ GOSPODARCZA, SPOŁECZNA I TERYTORIALNA

130) Nagłówek tytułu XVII otrzymuje brzmienie: "SPÓJNOŚĆ GOSPODARCZA, SPOŁECZNA I TERYTORIALNA".

131) W artykule 158 wprowadza się następujące zmiany:

a) w akapicie pierwszym wyrazy "spójności gospodarczej i społecznej" zastępuje się wyrazami "spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej";

b) w akapicie drugim skreśla się wyrazy "lub wysp" i wyrazy "…, w tym obszarów wiejskich";

c) dodaje się nowy akapit w brzmieniu:

"Wśród regionów, o których mowa, szczególną uwagę poświęca się obszarom wiejskim, obszarom podlegającym przemianom przemysłowym i regionom, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, takim jak najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie.".

132) W artykule 159 akapit drugi wyrazy "gospodarczej i społecznej" zastępuje się wyrazami "gospodarczej, społecznej i terytorialnej".

133) W artykule 161 wprowadza się następujące zmiany:

a) na początku akapitu pierwszego zdanie pierwsze wyrazy "Bez uszczerbku dla artykułu 162, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego …" zastępuje się wyrazami "Bez uszczerbku dla artykułu 162, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą …", a pierwszy czasownik po nich następujący otrzymuje liczbę mnogą. W zdaniu drugim wyrazy "Rada, stanowiąc według tej samej procedury, określa …" zastępuje się wyrazami "Według tej samej procedury określane są …";

b) w akapicie drugim skreśla się wyrazy "przez Radę";

c) skreśla się akapit trzeci.

134) W artykule 162 akapit pierwszy wyrazy "Decyzje wykonawcze" zastępuje się wyrazami "Rozporządzenia wykonawcze".

BADANIA I ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY

135) W nagłówku tytułu XVIII dodaje się wyrazy "ORAZ PRZESTRZEŃ KOSMICZNA".

136) W artykule 163 wprowadza się następujące zmiany:

a) ustęp 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Unia ma na celu wzmacnianie swojej bazy naukowej i technologicznej przez utworzenie europejskiej przestrzeni badawczej, w której naukowcy, wiedza naukowa i technologie podlegają swobodnej wymianie, oraz sprzyjanie rozwojowi swojej konkurencyjności, także w przemyśle, a także promowanie działalności badawczej uznanej za niezbędną na mocy innych rozdziałów Traktatów.";

b) w ustępie 2 fragment zdania "… zmierzając w szczególności do umożliwienia przedsiębiorstwom pełnego wykorzystania potencjału rynku wewnętrznego …" zastępuje się wyrazami "… zmierzając w szczególności do umożliwienia naukowcom swobodnej współpracy ponad granicami, a przedsiębiorstwom – pełnego wykorzystania potencjału rynku wewnętrznego …".

137) W artykule 165 ustęp 2 na końcu dodaje się tekst w brzmieniu: "…, w szczególności inicjatywy mające na celu określenie wytycznych i wskaźników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny. Parlament Europejski jest w pełni informowany".

138) W artykule 166 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 4 wyrazy "Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji" zastępuje się wyrazami "Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą";

b) dodaje się nowy ustęp 5 w brzmieniu:

"5. Jako uzupełnienie działań przewidzianych w wieloletnim programie ramowym, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, ustanawiają środki niezbędne do realizacji europejskiej przestrzeni badawczej.".

139) W artykule 167 wyraz "Rada" zastępuje się wyrazem "Unia".

140) W artykule 168 akapit drugi wyraz "Rada" zastępuje się wyrazem "Unia".

141) W artykule 170 akapit drugi skreśla się fragment zdania w brzmieniu: "…; umowy te są negocjowane i zawierane zgodnie z artykułem 300".

PRZESTRZEŃ KOSMICZNA

142) Dodaje się nowy artykuł 172a w brzmieniu:

"Artykuł 172a

1. W celu wspierania postępu naukowo-technicznego, konkurencyjności przemysłowej i realizacji swoich polityk, Unia opracowuje europejską politykę przestrzeni kosmicznej. W tym celu Unia może promować wspólne inicjatywy, popierać badania i rozwój technologiczny i koordynować wysiłki niezbędne dla badania i wykorzystania przestrzeni kosmicznej.

2. W celu przyczynienia się do realizacji celów określonych w ustępie 1, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, ustanawiają niezbędne środki, które mogą przybrać postać europejskiego programu kosmicznego, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych Państw Członkowskich.

3. Unia ustanawia odpowiednie stosunki z Europejską Agencją Kosmiczną.

4. Niniejszy artykuł nie narusza pozostałych postanowień niniejszego tytułu.".

ŚRODOWISKO NATURALNE (ZMIANY KLIMATU)

143) W artykule 174 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 1 tiret czwarte otrzymuje brzmienie:

- "— promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego, w szczególności zwalczania zmian klimatu.";

b) (nie dotyczy wersji polskiej);

c) w ustępie 4 akapit pierwszy skreśla się fragment zdania w brzmieniu: "…, negocjowanych i zawieranych zgodnie z artykułem 300".

144) W artykule 175 wprowadza się następujące zmiany:

a) w ustępie 2 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

"Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, może postanowić o stosowaniu zwykłej procedury prawodawczej do dziedzin, o których mowa w akapicie pierwszym.";

b) w ustępie 3 akapit pierwszy skreśla się wyrazy "W innych dziedzinach …", zaś akapit drugi otrzymuje brzmienie:

"Środki niezbędne do realizacji tych programów są przyjmowane na warunkach przewidzianych w ustępie 1 lub 2, zależnie od przypadku.";

c) w ustępie 4 wyrazy "… niektórych środków