1990L0496 — PL — 18.11.2008 — 003.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość

►B DYREKTYWA RADY z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych (90/496/EWG) (Dz.U. L 276, 6.10.1990, p.40)

zmienione przez:









▼B

DYREKTYWA RADY

z dnia 24 września 1990 r.

w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych

(90/496/EWG)







RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 100a, uwzględniając wniosek Komisji ( 1 ), we współpracy z Parlamentem Europejskim ( 2 ), uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego ( 3 ), a także mając na uwadze, co następuje: a także mając na uwadze, co następuje: ważne jest przyjęcie środków w związku ze stopniowym ustanawianiem rynku wewnętrznego do dnia 31 grudnia 1992 r.; rynek wewnętrzny jest przestrzenią bez granic wewnętrznych, w której zapewniony jest swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału; w obliczu wzrostu zainteresowania publicznego w odniesieniu do zależności między sposobem odżywiania a zdrowiem oraz wyboru właściwego sposobu odżywiania odpowiadającego indywidualnym potrzebom; Rada i przedstawiciele rządów Państw Członkowskich zebrani w Radzie w rezolucji z dnia 7 lipca 1986 r. w sprawie europejskiego programu walki z rakiem uznali za priorytetową sprawę poprawy żywienia; wiedza na temat podstawowych zasad żywienia i właściwego określania wartości odżywczej środków spożywczych przyczyniłyby się znacznie do umożliwienia konsumentowi dokonywania wyboru; przepisy dotyczące określania wartości odżywczej powinny towarzyszyć działaniom w dziedzinie edukacji żywieniowej społeczeństwa; w celu zabezpieczenia konsumenta, z jednej strony, i dla uniknięcia wszelkich możliwych barier technicznych w handlu, z drugiej strony, określanie wartości odżywczej powinno być prezentowane w znormalizowanej formie stosowanej w całej Wspólnocie; środki spożywcze opatrzone określeniem wartości odżywczej powinny być zgodne z zasadami ustanowionymi w niniejszej dyrektywie; wszystkie inne formy określania wartości odżywczej powinny zostać zakazane, ale środki spożywcze nieopatrzone określeniem wartości odżywczej powinny być dopuszczone do swobodnego obrotu; dostarczane informacje powinny być przedstawione w sposób prosty i zrozumiały dla przeciętnego konsumenta i przekazywane w celu, dla którego zostały wprowadzone, z uwzględnieniem aktualnie niskiego poziomu wiedzy na temat żywienia; stosowanie niniejszej dyrektywy przez pewien okres umożliwi zdobycie cennego doświadczenia oraz dokonanie oceny reakcji konsumentów na sposób przedstawiania informacji żywieniowej, umożliwiając Komisji dokonanie przeglądu niniejszych zasad i wystąpienie z wnioskiem wprowadzenia właściwych zmian; w celu zachęcenia zainteresowanych stron, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw, do zapewniania określania wartości odżywczej w odniesieniu do jak największej ilości produktów, należy stopniowo ustanawiać środki w celu dostarczania coraz bardziej wyczerpujących oraz zrównoważonych informacji; zasady ustanowione w niniejszej dyrektywie powinny również uwzględniać wytyczne w sprawie określania wartości odżywczej zawarte w Codex Altimentarius; przepisy ogólne dotyczące etykietowania oraz definicje zawarte są w dyrektywie Rady 79/112/EWG z dnia 18 grudnia 1978 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do etykietowania, prezentacji i reklamowania środków spożywczych przeznaczonych na sprzedaż konsumentowi końcowemu ( 4 ), ostatnio zmienionej dyrektywą 89/395/EWG ( 5 ); niniejsza dyrektywa może dlatego zostać ograniczona do przepisów odnoszących się do określania wartości odżywczej, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:







Artykuł 1

1. Niniejsza dyrektywa dotyczy określania wartości odżywczej środków spożywczych, dostarczanych jako takie konsumentowi końcowemu. Niniejsza dyrektywa znajduje również zastosowanie do środków spożywczych przeznaczonych dla restauracji, szpitali, barów i innych podobnych zakładów zbiorowego żywienia (zwanych dalej „zakładami zbiorowego żywienia”).

2. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:

— naturalnych wód mineralnych lub innych wód przeznaczonych do spożycia przez ludzi,

— składników diety/suplementów żywnościowych.

3. Niniejszą dyrektywę stosuje się bez uszczerbku dla przepisów w sprawie etykietowania ustanowionych w dyrektywie Rady 89/398/EWG z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego ( 6 ) oraz dyrektyw szczególnych, jak określono w art. 4 tej dyrektywy.

4. Do celów niniejszej dyrektywy:

a) „określanie wartości odżywczej” oznacza wszelkie informacje umieszczone na etykiecie i odnoszące się do: i) wartości energetycznej; ii) następujących składników odżywczych: — białko, — węglowodany, — tłuszcze, — błonnik pokarmowy, — sód, — witaminy i minerały wymienione w Załączniku i obecne w znaczących ilościach, jak określono w tym Załączniku. Zmiany w wykazie witamin, minerałów i ich zalecanego dziennego spożycia przyjmuje się zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10;

b) „oświadczenie żywieniowe” oznacza jakikolwiek opis i jakąkolwiek informację reklamową, która stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że środek spożywczy ma szczególne wartości odżywcze ze względu na energię (wartość kaloryczną), której: — dostarcza, — dostarcza w zmniejszonej lub w zwiększonej ilości, albo — nie dostarcza, i/lub ze względu na wartości odżywcze, które: — zawiera, — zawiera w zmniejszonej lub zwiększonej ilości, albo — nie zawiera. Odniesienie do jakości lub ilości składników odżywczych nie stanowi oświadczenia żywieniowego w rozumieniu przepisów prawa. Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10 można w niektórych przypadkach stwierdzić, czy warunki opisane w niniejszej literze są spełnione;

c) „białko” oznacza zawartość białka obliczoną w zastosowaniu wzoru: białko = całkowity azot Kjeldahla x 6,25;

d) „węglowodany” oznaczają wszelkie węglowodany, które podlegają procesom metabolizmu w organizmie człowieka, łącznie z alkoholami wielowodorotlenowymi;

e) „cukry” oznaczają wszystkie cukry proste i dwucukry obecne w żywności, z wyjątkiem alkoholi wielowodorotlenowych;

f) „tłuszcze” oznaczają tłuszcze całkowite, włącznie z fosfolipidami;

g) „kwasy tłuszczowe nasycone” oznaczają kwasy bez podwójnych wiązań;

h) „kwasy tłuszczowe jednonienasycone” oznaczają kwasy tłuszczowe z jednym podwójnym wiązaniem;

i) „kwasy tłuszczowe wielonienasycone” oznaczają kwasy tłuszczowe z podwójnymi wiązaniami przerwanymi cis-metylenem;

j) „błonnik pokarmowy” oznacza materiał, zdefiniowany zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10 i mierzony metodą analizy, którą należy ustalić zgodnie z tą procedurą. ►M3 W załączniku II wprowadza się definicję materiału i, w razie potrzeby, określa metody analizy; ◄

k) „wartość średnia” oznacza wartość, która najlepiej określa ilość składnika odżywczego zawartego w danym środku spożywczym i odzwierciedla ilości w odniesieniu do sezonowej zmienności, wzorców konsumpcji i innych czynników, które mogą mieć wpływ na zmianę wartości rzeczywistej.

Artykuł 2

1. Z zastrzeżeniem ust. 2, określanie wartości odżywczej jest nieobowiązkowe.

2. W przypadku gdy oświadczenie żywieniowe występuje na etykiecie, w prezentacji lub w reklamie, z wyłączeniem reklamy ogólnej, określanie wartości odżywczej jest obowiązkowe.

Artykuł 3

Jedynymi dozwolonymi oświadczeniami żywieniowymi są oświadczenia odnoszące się do wartości energetycznej, składników odżywczych wymienionych w art. 1 ust. 4 lit. a) pkt ii) oraz do substancji, które należą bądź które są składnikami kategorii tych składników odżywczych. Przepisy ograniczające lub zakazujące oświadczeń żywieniowych w rozumieniu niniejszego artykułu mogą być przyjęte na mocy procedury przewidzianej w art. 10.

Artykuł 4

1. W przypadku gdy przewiduje się określanie wartości odżywczej, podana informacja składa się albo z grupy 1 albo z grupy 2, w następującym porządku:

Grupa 1 a) wartość energetyczna; b) ilości białka, węglowodanów i tłuszczu.

Grupa 2 a) wartość energetyczna; b) ilość białka, węglowodanów, cukrów, tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, błonnika pokarmowego i sodu.

2. W przypadku gdy przedstawia się oświadczenie żywieniowe w odniesieniu do cukrów, kwasów tłuszczowych nasyconych, błonnika pokarmowego lub sodu, podana jest informacja składająca się z grupy 2.

3. Określenie wartości odżywczej może również obejmować ilości jednego lub więcej następujących składników:

— skrobia,

— alkohole wielowodorotlenowe,

— kwasy tłuszczowe jednonienasycone,

— kwasy tłuszczowe wielonienasycone,

— cholesterol,

— każdy z minerałów lub witamin wymienionych w Załączniku i obecnych w znaczącej ilości, jak określono w tym Załączniku.

4. W przypadku przedstawienia oświadczenia żywieniowego obowiązkowe jest oświadczenie dotyczące substancji, które należą lub które są składnikami jednej z kategorii składników odżywczych określonych w ust. 1 i 3.

Ponadto, w przypadku gdy podaje się ilość kwasów tłuszczowych wielonienasyconych lub jednonienasyconych lub cholesterolu, podaje się również ilość kwasów tłuszczowych nasyconych, przy czym oświadczenie dotyczące tego ostatniego składnika nie stanowi – w tym przypadku – oświadczenia żywieniowego w rozumieniu ust. 2.

Artykuł 5

1. Podawaną wartość energetyczną oblicza się z zastosowaniem następujących współczynników przeliczeniowych:







— węglowodany (z wyjątkiem alkoholi wielowodorotlenowych) 4 kcal/g – 17 kJ/g — alkohole wielowodorotlenowe 2,4 kcal/g – 10 kJ/g — białka 4 kcal/g – 17 kJ/g — tłuszcze 9 kcal/g – 37 kJ/g — alkohol (alkohol etylowy) 7 kcal/g – 29 kJ/g — kwas organiczny 3 kcal/g – 13 kJ/g ▼M2 — salatrimy 6 kcal/g – 25 kJ/g ▼M3 — błonnik pokarmowy 2 kcal/g – 8 kJ/g — erytrytol 0 kcal/g – 0 kJ/g. ▼B

2. Zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 10 ustanawia się przepisy dotyczące następujących punktów:

— zmiany współczynników przeliczeniowych wymienionych w ust. 1,

— dodania do wykazu określonego w ust. 1 substancji, które należą lub które są składnikami jednej z kategorii składników odżywczych określonych w tym ustępie, oraz ich współczynników przeliczeniowych w celu dokładniejszego obliczenia wartości energetycznej środków spożywczych.

Artykuł 6

1. Wartość energetyczną oraz proporcję składników odżywczych lub ich składników podaje się liczbowo. Stosuje się następujące jednostki:







— energia – kJ i kcal — białko gramy g) — węglowodany — tłuszcz — błonnik pokarmowy — sód — cholesterol miligramy (mg) — witaminy i minerały jednostki określone w Załączniku

2. Informacja wyrażona jest w jednostkach na 100 g lub 100 ml. Informacja ta może być dodatkowo podana w przeliczeniu na posiłek, zgodnie z informacją na etykiecie, albo w przeliczeniu na jedną porcję, pod warunkiem że na opakowaniu podana jest liczba porcji zawartych w opakowaniu.

3. Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10 można postanowić, że informacja w ust. 1 i 2 może zostać również podana w formie graficznej według formatów, które zostaną ustalone.

4. Wymienione ilości odnoszą się do ilości żywności, w jakich jest ona sprzedawana. Tam, gdzie stosowne, informacja ta może odnosić się do środków spożywczych po przygotowaniu, pod warunkiem że podawane są wystarczająco dokładne instrukcje dotyczące przygotowania, a informacje odnoszą się do żywności przygotowanej do spożycia.

5.

a) Informacja o witaminach i minerałach musi również być wyrażona jako wartość procentowa dziennego zalecanego spożycia (DZS), podana w Załączniku dla ilości, jak określono w ust. 2.

b) Wartość procentowa dziennego zalecanego spożycia (DZS) w odniesieniu do witamin i minerałów może również być wyrażona w formie graficznej. Zasady wykonywania niniejszej litery zostaną przyjęte zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 10.

6. W przypadku gdy przedstawia się oświadczenie dotyczące cukrów lub alkoholi wielowodorotlenowych lub skrobi, niezwłocznie po takim oświadczeniu przedstawia się oświadczenie dotyczące zawartości węglowodanów w następujący sposób:





węglowodany g w tym: — cukry g — alkohole wielowodorotlenowe g — skrobia g

7. W przypadku gdy przedstawia się oświadczenie dotyczące kwasów tłuszczowych lub cholesterolu, niezwłocznie po takim oświadczeniu przedstawia się oświadczenie dotyczące całkowitej zawartości tłuszczów w następujący sposób:





tłuszcze g w tym: — kwasy tłuszczowe nasycone g — kwasy tłuszczowe jednonienasycone g — kwasy tłuszczowe wielonienasycone g — cholesterol mg

8. Podawane wartości, odpowiednio dla danego przypadku, są wartościami średnimi opartymi na:

a) analizie żywności dokonanej przez producenta;

b) obliczeniu na podstawie znanych lub rzeczywistych wartości średnich używanych składników;

c) obliczeniu na podstawie ogólnie ustalonych i przyjętych danych.

Zasady wykonywania przepisów ustępu pierwszego w odniesieniu w szczególności do różnic między wartościami deklarowanymi a wartościami ustalonymi w trybie urzędowej kontroli są ustanawiane zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10.

Artykuł 7

1. Informacje objęte niniejszą dyrektywą muszą być przedstawione razem w jednym miejscu, w formie tabeli, ponumerowane w szeregu, jeśli jest wystarczająca ilość miejsca. W przypadku gdy ilość miejsca nie jest wystarczająca, informacje są przedstawiane w formie liniowej.

Informacje są drukowane w sposób czytelny i nieusuwalny w widocznym miejscu.

2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby informacje objęte niniejszą dyrektywą występowały w języku łatwo zrozumiałym dla kupujących, chyba że przyjęte zostały inne środki w celu zapewnienia kupującemu takich informacji. Niniejszy przepis nie stanowi przeszkody dla przedstawiania takich informacji w różnych językach.

3. Państwa Członkowskie powstrzymują się od ustanawiania wymogów dotyczących określania wartości odżywczej bardziej szczegółowych niż wymogi zawarte w niniejszej dyrektywie.

Artykuł 8

W przypadku środków spożywczych niepaczkowanych, przeznaczonych na sprzedaż dla konsumenta końcowego lub przeznaczonych dla zakładów żywienia zbiorowego, oraz w przypadku środków spożywczych pakowanych w punkcie sprzedaży na wniosek kupującego, lub paczkowanych w celu niezwłocznej sprzedaży, zakres informacji określony w art. 4 oraz sposób jej podania mogą zostać ustalone na mocy przepisów krajowych do czasu ewentualnego przyjęcia środków wspólnotowych zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10.

Artykuł 9

Wszelkie środki mogące mieć wpływ na zdrowie publiczne są przyjmowane po konsultacji z Komitetem Naukowym ds. Żywności ustanowionym decyzją 74/234/EWG ( 7 ).

▼M1

Artykuł 10

1. Komisję wspomaga Stały Komitet ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt powołany na mocy art. 58 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 ( 8 ), zwany dalej „Komitetem”.

2. W przypadku odniesienia się do niniejszego artykułu – art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE ( 9 ) stosuje się z uwagi na przepisy zawarte w jej art. 8.

Okres ustanowiony w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.

3. Komitet uchwala swój regulamin wewnętrzny.

▼B

Artykuł 11

1. Państwa Członkowskie przyjmują środki niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy i niezwłocznie informują o tym Komisję. Środki te stosuje się w taki sposób, aby:

— zezwolić na handel produktami spełniającymi wymagania niniejszej dyrektywy do dnia 1 kwietnia 1992 r.,

— zakazać handlu produktami, które nie są zgodne z niniejszą dyrektywą, z mocą od dnia 1 października 1993 r.

2. Do… (pięć lat od notyfikacji niniejszej dyrektywy) oświadczenie dotyczące określania wartości odżywczej podawane dobrowolnie albo w następstwie oświadczenia żywieniowego w zakresie występowania jednego lub więcej z następujących składników odżywczych: cukrów, kwasów tłuszczowych nasyconych, błonnika pokarmowego, sodu nie powoduje określonego w art. 4 ust. 1 i 2 obowiązku zgłaszania wszystkich tych składników odżywczych.

3. Do… (osiem lat od notyfikacji niniejszej dyrektywy) Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie stosowania niniejszej dyrektywy. Jednocześnie Komisja przedstawia Radzie właściwe wnioski dotyczące wprowadzenia zmian.

Artykuł 12

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

▼M3









ZAŁĄCZNIK I







Witaminy i składniki mineralne, których zawartość można podawać oraz ich dzienne zalecane spożycie (RDA) Witamina A (μg) 800 Witamina D (μg) 5 Witamina E (mg) 12 Witamina K (μg) 75 Witamina C (mg) 80 Tiamina (mg) 1,1 Ryboflawina (mg) 1,4 Niacyna (mg) 16 Witamina B6 (mg) 1,4 Kwas foliowy (μg) 200 Witamina B12 (μg) 2,5 Biotyna (μg) 50 Kwas pantotenowy (mg) 6 Potas (mg) 2 000 Chlorek (mg) 800 Wapń (mg) 800 Fosfor (mg) 700 Magnez (mg) 375 Żelazo (mg) 14 Cynk (mg) 10 Miedź (mg) 1 Mangan (mg) 2 Fluorek (mg) 3,5 Selen (μg) 55 Chrom (μg) 40 Molibden (μg) 50 Jod (μg) 150

Do celów określania, co stanowi ilość znaczącą, co do zasady należy uwzględniać 15 % zalecanego spożycia określonego w niniejszym załączniku zawartego w 100 g lub 100 ml lub w opakowaniu produktu, jeśli opakowanie zawiera wyłącznie jedną porcję.

▼M3









ZAŁĄCZNIK II

Definicja materiału stanowiącego błonnik pokarmowy i metody analizy, o których mowa w art. 1 ust. 4 lit. j)

Definicja materiału stanowiącego błonnik pokarmowy

Do celów niniejszej dyrektywy „błonnik pokarmowy” oznacza polimery węglowodanowe z co najmniej trzema jednostkami monomerów, które nie są trawione ani wchłaniane w jelicie cienkim człowieka i należą do następujących kategorii:

— jadalne polimery węglowodanowe naturalnie występujące w żywności przygotowanej do spożycia,

— jadalne polimery węglowodanowe otrzymane z surowców żywnościowych za pomocą środków fizycznych, enzymatycznych lub chemicznych, których korzystne efekty fizjologiczne potwierdzają powszechnie uznane dowody naukowe,

— jadalne syntetyczne polimery węglowodanowe, których korzystne efekty fizjologiczne potwierdzają powszechnie uznane dowody naukowe.