7.

WYMOGI 7.1 Ogólne 7.1.1. Jeśli kabina kierowcy pozbawiona jest dachu, kierowca powinien być chroniony specjalną osłoną przed silnym wiatrem, tumanami kurzu, intensywnym deszczem itd. 7.2. Masy i wymiary 7.2.1. Pojazdy muszą spełniać wymogi załącznika 11. 7.2.2. Przestrzeń dostępna dla pasażerów 7.2.2.1. Całkowita powierzchnia S0 dostępna dla pasażerów obliczana jest przez odjęcie od całkowitej powierzchni podłogi pojazdu: 7.2.2.1.1. powierzchni kabiny kierowcy; 7.2.2.1.2. powierzchni stopni w drzwiach i powierzchni każdego innego stopnia o głębokości mniejszej niż 300 mm oraz powierzchni, po której przesuwają się drzwi i ich mechanizm podczas pracy; 7.2.2.1.3. powierzchni każdej części, powyżej której pionowy prześwit mierzony od podłogi jest mniejszy niż 1 350 mm, z pominięciem dopuszczalnego naruszenia przestrzeni określonego w pkt 7.7.8.6.3 i 7.7.8.6.4 niniejszego załącznika. W przypadku pojazdów klasy A lub B wymiar ten można zmniejszyć do 1 200 mm; 7.2.2.1.4. powierzchni każdej części pojazdu, do której pasażerowie nie mają dostępu zgodnie z definicją w pkt 7.9.4 niniejszego załącznika; 7.2.2.1.5. powierzchni każdej przestrzeni zastrzeżonej wyłącznie do przewozu towarów lub bagażu i niedostępnej dla pasażerów; 7.2.2.1.6. powierzchni wymaganej do zapewnienia odrębnej powierzchni roboczej do przygotowywania posiłków; 7.2.2.1.7. powierzchni podłogi zajmowanej przez jakiekolwiek schody, półschody, schody wewnętrzne lub powierzchni każdego stopnia. 7.2.2.2. Powierzchnia S1 dostępna dla pasażerów stojących (tylko w przypadku pojazdów klasy A, I i II, w których dozwolony jest przewóz pasażerów stojących) obliczana jest przez odjęcie od powierzchni S0: 7.2.2.2.1. powierzchni wszystkich części podłogi, których nachylenie przekracza maksymalne wartości dopuszczalne określone w pkt 7.7.6 niniejszego załącznika; 7.2.2.2.2. powierzchni wszystkich części, które nie są dostępne dla pasażera stojącego, gdy zajęte są wszystkie siedzenia, z wyjątkiem siedzeń składanych; 7.2.2.2.3. powierzchni wszystkich części podłogi, gdzie wolna przestrzeń ponad podłogą jest mniejsza niż wysokość przejścia określona w pkt 7.7.5.1 niniejszego załącznika (w związku z tym nie bierze się pod uwagę uchwytów); 7.2.2.2.4. powierzchni wysuniętej w przód poza pionową płaszczyznę przechodzącą przez środek siedziska siedzenia kierowcy (ustawionego w skrajnym tylnym położeniu); 7.2.2.2.5. powierzchni w obrębie 300 mm przed wszystkimi siedzeniami innymi niż siedzenia składane, z wyjątkiem siedzenia zwróconego bokiem do kierunku jazdy, w którym to przypadku wymiar ten można zmniejszyć do 225 mm. W przypadku siedzenia w systemie zmiennego układu siedzeń, uznanego za będące w użyciu, zob. pkt 7.2.2.4 powyżej; 7.2.2.2.6. każdej powierzchni niewyłączonej przez przepisy pkt 7.2.2.2.1–7.2.2.2.5 powyżej, na której nie da się umieścić prostokąta o wymiarach 400 mm × 300 mm; 7.2.2.2.7. w pojazdach klasy II – powierzchni, na której nie mogą przebywać pasażerowie stojący; 7.2.2.2.8. w pojazdach dwupokładowych – całej powierzchni pokładu górnego; 7.2.2.2.9. powierzchni miejsca (miejsc) na wózek inwalidzki, uważanych za zajęte przez użytkownika wózka inwalidzkiego, zob. pkt 7.2.2.4 powyżej; 7.2.2.2.10. powierzchni miejsca (miejsc) na wózek inwalidzki przeznaczonych wyłącznie dla użytkownika wózka inwalidzkiego. 7.2.2.3. W pojeździe musi znajdować się liczba (P) miejsc siedzących, innych niż siedzenia składane, odpowiadających wymogom pkt 7.7.8 poniżej. Jeżeli pojazd należy do klasy I, II lub A, liczba miejsc siedzących na każdym pokładzie jest co najmniej równa liczbie metrów kwadratowych powierzchni podłogi na danym pokładzie dostępnym dla pasażerów i załogi (o ile występuje), zaokrąglonej w dół do najbliższej liczby całkowitej; w przypadku pojazdów klasy I liczbę tę można, z wyłączeniem pokładu górnego, zmniejszyć o 10 %. 7.2.2.4. W przypadku pojazdu o zmiennej liczbie miejsc siedzących powierzchnia dostępna dla pasażerów stojących (S1) oraz przepisy pkt 3.3.1 załącznika 11 określane są dla każdego z następujących warunków, jeśli mają zastosowanie: 7.2.2.4.1. przy wszystkich możliwych zajętych siedzeniach, a następnie pozostałej powierzchni dla pasażerów stojących, oraz jeśli pozostaje miejsce, zajętych miejscach dla wózków inwalidzkich; 7.2.2.4.2. przy wszystkich możliwych zajętych miejscach dla pasażerów stojących, a następnie pozostałych siedzeniach dostępnych dla pasażerów siedzących oraz, jeśli pozostaje miejsce, zajętych miejscach dla wózków inwalidzkich; 7.2.2.4.3. przy wszystkich możliwych zajętych miejscach dla wózków inwalidzkich i pozostałej powierzchni dla pasażerów stojących, a następnie pozostałych zajętych siedzeniach dostępnych do użytku. 7.2.3. Oznakowanie pojazdów 7.2.3.1. W przestrzeni zajmowanej przez kierowcę należy zapewnić miejsce wyraźnie widoczne dla siedzącego kierowcy, w którym umieszcza się oznakowanie, o którym mowa w pkt 3.3 załącznika 11. 7.2.3.1.1. Maksymalna liczba miejsc siedzących, do której pojazd jest przystosowany. 7.2.3.1.2. Maksymalna liczba ewentualnych miejsc stojących, do której pojazd jest przystosowany. 7.2.3.1.3. Maksymalna liczba ewentualnych wózków inwalidzkich, do której pojazd jest przystosowany. 7.2.3.2. (Zarezerwowane) 7.2.3.3. (Zarezerwowane) 7.3. Zapobieganie wypadkom 7.3.1. Jeżeli komora silnika znajduje się z tyłu kabiny kierowcy, nie jest możliwe uruchomienie silnika z pozycji kierowcy, kiedy główna klapa dostępu do silnika znajdująca się na tylnej ścianie pojazdu jest otwarta i umożliwia bezpośredni dostęp do części stwarzających zagrożenie, gdy pracuje silnik (np. koło pasowe napędów pasowych). 7.4. Badanie stabilności 7.4.1. Stateczność pojazdu musi być taka, aby nie został przekroczony punkt, w którym następuje przewrócenie, jeżeli powierzchnia, na której stoi pojazd, jest przechylana kolejno na obie strony pod kątem 28 stopni od poziomu. 7.4.2. Do celów powyższego badania pojazd musi mieć masę w stanie gotowym do jazdy określoną w pkt 2.18 niniejszego regulaminu, z następującym uzupełnieniem: 7.4.2.1. Obciążenia równe Q (określone w pkt 3.2.3.2.1 załącznika 11) należy umieścić na każdym z siedzeń dla pasażerów (na górnym pokładzie tylko w przypadku pojazdów dwupokładowych). Jeżeli pojazd jednopokładowy jest przeznaczony dla pasażerów podróżujących na stojąco lub do podróży z członkiem załogi niezajmującym miejsca siedzącego, środek ciężkości obciążeń Q lub 75 kg je reprezentujących musi być równomiernie rozłożony odpowiednio na powierzchni przeznaczonej dla pasażerów podróżujących na stojąco lub dla załogi, na wysokości 875 mm. Jeżeli w zamierzonym użytkowaniu pojazdu dwupokładowego przewidziany jest członek załogi niemający miejsca siedzącego, środek ciężkości masy 75 kg reprezentującej ciężar członka załogi umieszcza się w przejściu górnego pokładu na wysokości 875 mm. Jeżeli pojazd jest wyposażony w urządzenia do przewozu bagażu na dachu, na dachu należy umocować równomiernie rozłożoną masę (BX), nie mniejszą niż deklarowana przez producenta zgodnie z pkt 3.2.3.2.1 załącznika 11, odpowiadającą takiemu bagażowi. Pozostałe przedziały bagażowe nie mogą zawierać żadnego bagażu. 7.4.2.2. Jeśli pojazd posiada zmienną liczbę miejsc siedzących, zmienną ilość miejsca dla pasażerów stojących lub jest zaprojektowany do przewozu jednego lub więcej wózków inwalidzkich, w odniesieniu do dowolnego przedziału pasażerskiego, w którym takie zmiany się pojawiają, obciążenia wymienione w pkt 7.4.2.1 powyżej przyjmują większą z poniższych wartości: a) masa odpowiadająca liczbie pasażerów siedzących, którzy mogą zajmować powierzchnię, włącznie z masą siedzeń wyjmowanych; lub b) masa odpowiadająca liczbie pasażerów stojących, którzy mogą zajmować daną powierzchnię; lub c) masa wózków inwalidzkich i użytkowników, którzy mogą zajmować daną powierzchnię, każdy o całkowitej masie 250 kg, umieszczona na wysokości 500 mm nad podłogą w punkcie środkowym każdego miejsca przeznaczonego dla wózka inwalidzkiego; lub d) masa pasażerów siedzących, pasażerów stojących i użytkowników wózków inwalidzkich, występujących w różnych układach, którzy mogą zajmować daną powierzchnię. 7.4.3. Wysokość każdego stopnia stosowanego do zapobiegania ślizganiu się koła wózka inwalidzkiego na boki na urządzeniu do badania przechyłu nie może być większa niż dwie trzecie odległości między powierzchnią, na której pojazd stoi przed poddaniem go przechyłowi, a częścią obręczy tego koła, która znajduje się najbliżej w stosunku do danej powierzchni, kiedy pojazd jest obciążony zgodnie z pkt 7.4.2 powyżej. 7.4.4. W czasie badania nie może nastąpić zetknięcie się części, którego nie przewiduje się w normalnym użytkowaniu, ani też nie może nastąpić uszkodzenie lub przemieszczenie jakiejkolwiek części. 7.4.5. Alternatywnie w celu wykazania, że pojazd nie przewróci się w warunkach opisanych w pkt 7.4.1 i 7.4.2 powyżej można stosować metodę obliczeniową. Obliczenia te muszą uwzględniać następujące parametry: 7.4.5.1. masy i wymiary; 7.4.5.2. wysokość położenia środka ciężkości; 7.4.5.3. współczynnik sztywności; 7.4.5.4. boczna i promieniowa sztywność ogumienia; 7.4.5.5. właściwości w zakresie kontroli ciśnienia powietrza w amortyzatorach pneumatycznych; 7.4.5.6. położenie środka momentów; 7.4.5.7. odporność nadwozia na skręcanie. Metoda obliczeń przedstawiona jest w dodatku do niniejszego załącznika. 7.5. Zabezpieczenie przeciwpożarowe 7.5.1. Komora silnika 7.5.1.1. W komorze silnika nie stosuje się palnych materiałów wygłuszających ani materiałów nasiąkliwych paliwem, smarem lub innym materiałem palnym, o ile dane materiały nie są pokryte warstwą nieprzepuszczalną. 7.5.1.2. Podejmuje się środki ostrożności przez odpowiednie rozplanowanie komory silnika lub przez wyposażenie jej w kanały spływowe w celu uniknięcia, w możliwym zakresie, gromadzenia się paliwa, oleju smarowego lub innego materiału palnego w jakiejkolwiek części komory silnika. 7.5.1.3. Komora silnika lub jakiekolwiek inne źródło ciepła (takie jak urządzenie przeznaczone do pochłaniania energii uwalnianej podczas zjazdu z długiego wzniesienia, np. zwalniacz lub urządzenie ogrzewające wnętrze nadwozia, z wyłączeniem jednakże urządzeń grzewczych z obiegiem ciepłej wody) są oddzielone od reszty pojazdu przy użyciu przegrody z materiału o własnościach izolacji cieplnej. Wszystkie mocowania, zaciski, uszczelki itp. stosowane łącznie z taką przegrodą są ogniotrwałe. 7.5.1.4. W przedziale pasażerskim można stosować urządzenie grzewcze inne niż z obiegiem gorącej wody, jeśli jest ono pokryte materiałem odpornym na temperaturę wytwarzaną przez to urządzenie i niewydzielającym trujących wyziewów i które jest tak umieszczone, że nie jest prawdopodobne, aby ktokolwiek z pasażerów wszedł w bezpośredni kontakt z jakąkolwiek gorącą powierzchnią. 7.5.1.5. W przypadku pojazdów wyposażonych w silnik spalinowy wewnętrznego spalania lub grzejnik spalinowy umieszczony z tyłu kabiny kierowcy, kabina musi być wyposażona w system alarmowy ostrzegający kierowcę sygnałem dźwiękowym i wzrokowym oraz uruchamiający światła awaryjne w przypadku przekroczenia temperatury w komorze silnika i we wszystkich komorach, w których znajduje się grzejnik spalinowy. Oprócz systemu alarmowego, pojazdy klas I, II i III muszą być dodatkowo wyposażone w system tłumienia ognia w komorze silnika oraz w każdej komorze, w której znajduje się grzejnik spalinowy. Pojazdy klas A i B mogą być wyposażone w system tłumienia ognia w komorze silnika oraz w każdej komorze, w której znajduje się grzejnik spalinowy. 7.5.1.5.1. System alarmowy i system tłumienia ognia, o ile są zamontowane, muszą być automatycznie uruchamiane za pomocą systemu wykrywania pożaru. System wykrywania musi być zaprojektowany tak, by wykrywał w komorze silnika i we wszystkich komorach, w których znajduje się grzejnik spalinowy, temperaturę przekraczającą temperaturę występującą w czasie zwykłej pracy urządzeń. 7.5.1.5.2. Wymogi pkt 7.5.1.5.1 powyżej uważa się za spełnione, jeśli pod kątem zbyt wysokiej temperatury monitorowane są następujące obszary komory silnika i wszystkich komór, w których znajduje się grzejnik spalinowy: 7.5.1.5.2.1. obszary, w których – w przypadku wycieku – palne płyny (ciecz lub gaz) mogą zetknąć się z narażonymi na to elementami, np. sprężarką lub układem wydechowym, w tym elementami zamontowanymi na silniku, których temperatura robocza jest równa lub wyższa niż temperatura zapłonu palnych płynów (cieczy lub gazu); 7.5.1.5.2.2. obszary, w których – w przypadku wycieku – palne płyny (ciecz lub gaz) mogą zetknąć się z osłoniętymi elementami, np. niezależnym urządzeniem grzewczym, których temperatura robocza jest równa lub wyższa niż temperatura zapłonu palnych płynów (cieczy lub gazu); oraz 7.5.1.5.2.3. obszary, w których – w przypadku wycieku – palne płyny (ciecz lub gaz) mogą zetknąć się z elementami, np. alternatorem, których temperatura w przypadku awarii może być równa lub wyższa niż temperatura zapłonu palnych płynów (cieczy lub gazu). 7.5.1.5.3. System alarmowy i system tłumienia ognia muszą być włączone od chwili załączenia rozrusznika silnika do czasu wyłączenia silnika, bez względu na ustawienie, w jakim znajduje się pojazd. Mogą pozostawać włączone po wyłączeniu zapłonu lub dezaktywacji głównego wyłącznika pojazdu, w stosownych przypadkach. System alarmowy pozostaje włączony zawsze, gdy włączony jest grzejnik spalinowy. 7.5.1.5.4. Montaż systemu tłumienia ognia musi spełniać następujące wymogi: 7.5.1.5.4.1. system tłumienia ognia jest montowany zgodnie z instrukcją montażu producenta systemu; 7.5.1.5.4.2. przed rozpoczęciem montażu przeprowadza się analizę, aby ustalić umiejscowienie i kierunek punktów wyrzutu środka tłumiącego (np. dysz, generatorów środka gaśniczego lub rury do wyrzutu środka gaśniczego bądź innych urządzeń rozprowadzających). Potencjalne zagrożenia pożarowe w komorze silnika oraz w każdej komorze, w której znajduje się grzejnik spalinowy, są identyfikowane, a punkt wyrzutu umiejscowiony jest w taki sposób, aby umożliwić rozprowadzenie środka tłumiącego w celu pokrycia zagrożenia pożarowego w momencie aktywacji systemu. Należy upewnić się, że rozmieszczenie oraz kierunek punktów wyrzutu, jak również odległość wyrzutu, umożliwiają pokrycie zidentyfikowanych zagrożeń pożarowych. Należy upewnić się, że system działa prawidłowo bez względu na ustawienie, w jakim znajduje się pojazd. Analiza zagrożenia pożarowego musi uwzględniać co najmniej następujące elementy: a) elementy, których powierzchnia może osiągnąć temperaturę przekraczającą zapłonu dla płynów, gazów i substancji znajdujących się w komorze; b) elementy i przewody elektryczne o wartości prądu lub napięcia wystarczającej do wystąpienia zapłonu; c) węże i pojemniki z palnymi cieczami lub gazami (w szczególności jeśli znajdują się pod ciśnieniem). Analiza musi być w pełni udokumentowana. 7.5.1.5.4.3. System tłumienia skaluje się z systemu objętego badaniem, na podstawie łącznej objętości brutto komory silnika i komór z grzejnikiem spalinowym, w których ma być zamontowany system. Przy pomiarach komory silnika oraz komór z grzejnikiem spalinowym mierzy się objętość brutto tych komór, tzn. nie odejmuje się objętości silnika oraz jego elementów. Przy skalowaniu systemu uwzględnia się masę środka tłumiącego, wszystkie punkty wyrzutu oraz masę pojemnika z gazem napędowym, w stosownych przypadkach. Ciśnienie systemu musi pozostawać takie samo jak w badanym systemie. Jeżeli system obejmuje rurę do wyrzutu środka gaśniczego, długość rury skaluje się bez dysz. Dopuszcza się rozwiązania, w których system tłumienia zawiera większą ilość środka gaśniczego lub większą liczbę punktów wyrzutu lub dłuższą rurę do wyrzutu środka gaśniczego lub większą ilość gazu napędowego, niż jest to wymagane zgodnie z przedstawionymi niżej modelami skalowania. Jeżeli objętość brutto komory silnika i komór z grzejnikiem spalinowym przekracza 4 m3, system tłumienia skaluje się z użyciem współczynnika skalowania obliczanego zgodnie z pkt 1 poniżej. Jeżeli objętość brutto wynosi mniej niż 4 m3, dopuszcza się skalowanie w dół systemu tłumienia z użyciem współczynnika skalowania obliczanego zgodnie z pkt 2 poniżej. Sx oznacza współczynnik skalowania, a x oznacza łączną objętość brutto komory silnika i komór z grzejnikiem spalinowym [m3].



Sx = 0,1 · x + 0,6 (1) Sx = 0,15 · x + 0,4 (2) Liczbę skalowanych dysz lub innych punktów wyrzutu, w przypadku gdy system tłumienia posiada więcej niż jeden punkt wyrzutu, można zaokrąglić do najbliższej liczby całkowitej. 7.5.2. Wyposażenie elektryczne i instalacja elektryczna 7.5.2.1. Wszystkie przewody elektryczne muszą być dobrze izolowane, a wszystkie przewody i urządzenia elektryczne muszą być w stanie wytrzymać warunki temperatury i wilgotności, którym są poddawane. W szczególności elementy osprzętu elektrycznego pracujące w komorze silnika muszą być przystosowane do panującej tam temperatury oraz oddziaływania zanieczyszczeń. 7.5.2.2. Przez żaden przewód elektryczny stosowany w obwodzie elektrycznym nie może płynąć prąd przewyższający wielkość dopuszczalną dla tego przewodu z uwzględnieniem sposobu jego instalacji i przy maksymalnej temperaturze otoczenia. 7.5.2.3. Każdy obwód elektryczny zasilający odbiornik inny niż rozrusznik, elektryczny układ zapłonowy (zapłon wymuszony), świece żarowe, układ zatrzymujący silnik, układ ładowania akumulatora i uziemienie samego akumulatora musi zawierać bezpiecznik lub automatyczny wyłącznik prądu. Obwody zasilające inne elementy wyposażenia mogą jednakże być zabezpieczone wspólnym bezpiecznikiem lub wspólnym automatycznym wyłącznikiem prądu, pod warunkiem że ich łączna wartość prądów znamionowych nie przekracza wartości prądu bezpiecznika lub wyłącznika prądu. W przypadku instalacji multipleksowej, na wniosek placówki technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzanie badań, producent musi podać wszystkie właściwe informacje techniczne. 7.5.2.4. Wszystkie przewody elektryczne muszą być dobrze zabezpieczone i stabilnie utrzymywane w przewidzianym dla nich położeniu, w sposób uniemożliwiający ich uszkodzenie przez nacięcie, ścieranie lub przetarcie. 7.5.2.5. W przypadku gdy w jednym lub większej liczbie obwodów elektrycznych w pojeździe napięcie skuteczne prądu przekracza 100 V, odłącznik z napędem ręcznym przeznaczony do jednoczesnego odłączenia wszystkich takich obwodów od głównego źródła zasilania musi być połączony z każdym biegunem takiego zasilania, który nie jest połączony z masą oraz znajdować się wewnątrz pojazdu w miejscu łatwo dostępnym dla kierowcy, pod warunkiem że żaden taki odłącznik nie przerywa żadnego obwodu elektrycznego zasilającego obowiązkowe zewnętrzne oświetlenie pojazdu. Niniejszy punkt nie ma zastosowania do obwodów zapłonowych wysokiego napięcia ani do obwodów wewnętrznych zawartych w danym elemencie wyposażenia pojazdu. 7.5.2.6. Wszystkie przewody elektryczne muszą być rozmieszczone w taki sposób, aby żadna część nie miała kontaktu z przewodem paliwowym lub z częścią układu wydechowego ani nie była wystawiona na działanie nadmiernie wysokiej temperatury, o ile nie jest zapewniona odpowiednia specjalna izolacja i zabezpieczenie, na przykład elektromagnetyczny zawór wydechowy. 7.5.3. Akumulatory 7.5.3.1. Wszystkie akumulatory muszą być dobrze zamocowane i łatwo dostępne. 7.5.3.2. Przestrzeń na akumulatory musi być oddzielona od przedziału pasażerskiego i kabiny kierowcy oraz wietrzona powietrzem z zewnątrz pojazdu. 7.5.3.3. Zaciski akumulatora zabezpiecza się przed ryzykiem powstania zwarcia. 7.5.4. Gaśnice i apteczka 7.5.4.1. Należy zapewnić przestrzeń na zamocowanie jednej lub większej liczby gaśnic, z czego jedno miejsce musi znajdować się w pobliżu siedzenia kierowcy. W pojazdach klasy A lub B miejsce dla każdej obowiązkowej gaśnicy wynosi nie mniej niż 8 dm3, a w pojazdach klasy I, II lub III – nie mniej niż 15 dm3. W przypadku pojazdu dwupokładowego na górnym pokładzie należy przewidzieć miejsce na dodatkową gaśnicę. 7.5.4.2. Należy zapewnić przestrzeń na zamocowanie jednej lub więcej apteczek. Przewidziane miejsce musi wynosić nie mniej niż 7 dm3, a minimalny wymiar – nie mniej niż 80 mm. 7.5.4.3. Gaśnice i apteczki można zabezpieczyć przed kradzieżą lub zniszczeniem (np. w wewnętrznej szafce lub za tłukącą się szybą), pod warunkiem że umiejscowienie tych przedmiotów jest wyraźnie oznaczone i że zapewnione są środki umożliwiające łatwe ich wyjęcie w sytuacjach awaryjnych. 7.5.5. Materiały Niedozwolone jest stosowanie materiałów łatwopalnych w odległości mniejszej niż 100 mm od elementów układu wydechowego, urządzeń elektrycznych pracujących pod wysokim napięciem lub dowolnego innego znaczącego źródła ciepła, o ile materiał ten nie jest skutecznie osłonięty. W razie potrzeby należy zapewnić osłonę zapobiegającą wchodzeniu smaru lub innych materiałów palnych w styczność z układem wydechowym lub innymi znaczącymi źródłami ciepła. Do celów niniejszego punktu za materiał łatwopalny uważa się taki materiał, który nie jest odporny na temperaturę mogącą prawdopodobnie występować w omawianym miejscu. 7.5.6. Wykrywanie pożaru 7.5.6.1. Pojazdy muszą być wyposażone w system alarmowy wykrywający przekroczenie temperatury lub dym w pomieszczeniach toalet, w kabinach sypialnych kierowców lub w innych oddzielnych pomieszczeniach. 7.5.6.2. W momencie wykrycia system określony w pkt 7.5.6.1 powyżej musi przekazać kierowcy sygnał zarówno dźwiękowy, jak i wizualny do kabiny kierowcy oraz uruchomić światła awaryjne. 7.5.6.3. System alarmowy musi być co najmniej włączony od chwili załączenia rozrusznika silnika do czasu wyłączenia silnika, bez względu na ustawienie, w jakim znajduje się pojazd. 7.6. Wyjścia 7.6.1. Liczba wyjść 7.6.1.1. Minimalna liczba drzwi w pojeździe wynosi dwa: dwoje drzwi głównych lub jedne drzwi główne i jedne drzwi awaryjne. Każdy pojazd dwupokładowy posiada dwoje drzwi na pokładzie dolnym (zob. także pkt 7.6.2.3 poniżej). Minimalna wymagana liczba drzwi głównych jest następująca:



Liczba pasażerów Minimalna liczba drzwi głównych Klasy I i A Klasa II Klasy III i B 9–45 1 1 1 46–70 2 1 1 71–100 3 (2 w przypadku pojazdu dwupokładowego) 2 1 > 100 4 3 1 7.6.1.2. Minimalna liczba drzwi głównych w każdej sztywnej części pojazdu przegubowego wynosi jeden, z zastrzeżeniem, że w przypadku przedniej części pojazdu przegubowego klasy I ta liczba minimalna wynosi dwa. 7.6.1.3. Do celów tego wymogu, drzwi głównych wyposażonych w układ mechanicznego otwierania nie uważa się za drzwi awaryjne, o ile nie dają się one łatwo obsługiwać ręcznie po uruchomieniu, w razie konieczności, urządzenia sterującego opisanego w pkt 7.6.5.1 poniżej: 7.6.1.4. Minimalna liczba wyjść awaryjnych musi być taka, aby łączna liczba wyjść w oddzielnym przedziale była następująca:



Liczba pasażerów i członków załogi przewidziana do ulokowania w każdym przedziale lub na każdym pokładzie Minimalna łączna liczba wyjść 1–8 2 9–16 3 17–30 4 31–45 5 46–60 6 61–75 7 76–90 8 91–110 9 111–130 10 >130 11 Liczbę wyjść dla każdego oddzielnego pokładu (w przypadku pojazdu dwupokładowego) i każdego oddzielnego pomieszczenia należy określić oddzielnie. Pomieszczeń toalet lub kuchenek nie uznaje się za oddzielne pomieszczenia do celów określania liczby wyjść awaryjnych. Luki ratunkowe można zaliczyć jedynie do wymienionej powyżej liczby wyjść awaryjnych. 7.6.1.5. Przy określaniu minimalnej liczby i usytuowania wyjść awaryjnych każda ze sztywnych części pojazdu przegubowego traktowana jest jako oddzielny pojazd, z wyjątkiem pkt 7.6.2.4 poniżej. Przejścia je łączącego nie należy uważać za wyjście. Pomieszczeń toalet lub kuchenek nie uznaje się za oddzielne pomieszczenia do celów określania liczby wyjść awaryjnych. Należy ustalić liczbę pasażerów dla każdej części sztywnej. Płaszczyznę zawierającą poziomą oś zawiasu pomiędzy połączonymi częściami sztywnymi pojazdu oraz prostopadłą do osi wzdłużnej pojazdu poruszającego się do przodu należy uważać za granicę pomiędzy częściami. 7.6.1.6. Podwójne drzwi główne należy liczyć jako dwoje drzwi, a podwójne lub wieloczłonowe okna jako dwa okna awaryjne. 7.6.1.7. Jeżeli kabina kierowcy nie umożliwia dostępu do przedziału pasażerskiego za pośrednictwem przejścia, które pozwala, aby: a) przednia krawędź walcowego urządzenia pomiarowego, o którym mowa w załączniku 4 rys. 6, sięgnęła co najmniej do poprzecznej pionowej płaszczyzny stycznej do czołowego punktu oparcia siedzenia w najbardziej do tyłu wysuniętej wzdłużnej pozycji oraz b) z tej płaszczyzny możliwe było przesunięcie płyty przedstawionej na rys. 7 w załączniku 4 w taki sposób, że ruszając do przodu z położenia styku z walcowym urządzeniem do momentu dotarcia co najmniej do pionowej płaszczyzny stycznej z najbardziej wysuniętym do przodu punktem poduszki siedzenia kierowcy, to należy spełnić wymogi poniższych pkt 7.6.1.7.1–7.6.1.7.5. 7.6.1.7.1. Kabina kierowcy musi posiadać dwa wyjścia, które nie znajdują się na tej samej ścianie bocznej. Gdy jednym z wyjść jest okno, okno to musi mieć powierzchnię co najmniej 400 000 mm2, musi być możliwe wpisanie w tę powierzchnię prostokąta o wymiarach 500 mm × 700 mm i musi być ono zgodne z wymogami określonymi w pkt 7.6.8 poniżej dotyczącymi okien awaryjnych; 7.6.1.7.2. Dopuszcza się jedno lub dwa siedzenia wzdłuż kabiny kierowcy dla osób dodatkowych, w takim przypadku oba wyjścia określone w pkt 7.6.1.7.1 powyżej są drzwiami. Drzwi dla kierowcy uznaje się za drzwi awaryjne dla osób zajmujących te siedzenia, pod warunkiem że możliwe jest przesunięcie urządzenia pomiarowego od siedzeń tych osób na zewnątrz pojazdu przez drzwi kierowcy (zob. załącznik 4 rys. 27). Sprawdzenie dostępu do drzwi kierowcy objęte jest wymogami pkt 7.7.3.2 poniżej, przy czym stosuje się urządzenie pomiarowe o wymiarach 600 × 400 mm, zgodnie z opisem w pkt 7.7.3.3 poniżej. Drzwi główne muszą znajdować się z boku pojazdu, po stronie przeciwnej do tej, z której znajdują się drzwi kierowcy i muszą być uznane za drzwi awaryjne dla kierowcy. 7.6.1.7.3. Pkt 7.6.3–7.6.7, 7.7.1, 7.7.2 i 7.7.7 niniejszego załącznika nie mają zastosowania do wyjść przewidzianych dla kabiny kierowcy, o których mowa w pkt 7.6.1.7.1 i 7.6.1.7.2 powyżej. 7.6.1.7.4. W okolicznościach opisanych w powyższych pkt 7.6.1.7.1 i 7.6.1.7.2 wyjścia przewidziane dla kabiny kierowcy i użytkowników wszystkich siedzeń znajdujących się obok kierowcy nie są liczone jako jedne z drzwi wymaganych w powyższych pkt 7.6.1.1 i 7.6.1.2, ani też jako jedne z wyjść awaryjnych wymaganych w pkt 7.6.1.4 niniejszego załącznika dla każdego innego przedziału pasażerskiego. 7.6.1.7.5. W pomieszczeniu mieszczącym kabinę kierowcy można zamontować do pięciu dodatkowych siedzeń i dowolną liczbę siedzeń obok kierowcy, pod warunkiem że dodatkowe siedzenia i przestrzeń dla tych siedzeń odpowiadają wszystkim wymogom niniejszego regulaminu, a co najmniej jedno z wyjść awaryjnych wymaganych zgodnie z pkt 7.6.1.4 powyżej jest drzwiami umożliwiającymi dostęp do przedziału pasażerskiego odpowiadającymi wymogom pkt 7.6.3.1.2 niniejszego załącznika dla drzwi awaryjnych. 7.6.1.8. Jeżeli kabina kierowcy jest dostępna z przedziału pasażerskiego za pośrednictwem przejścia spełniającego wymogi określone w lit. a) i b) pkt 7.6.1.7 powyżej, a wszelkie siedzenia przylegające do takiej kabiny kierowcy są dostępne z tego samego przedziału pasażerskiego za pośrednictwem przejścia odpowiadającego jednemu z warunków określonych w pkt 7.7.5.1.1 niniejszego załącznika, nie wymaga się wyjścia zewnętrznego z kabiny kierowcy. 7.6.1.9. Jeżeli w okolicznościach opisanych w pkt 7.6.1.8 powyżej zapewniono drzwi dla kierowcy w pojazdach klasy A lub B, można je uznać za drzwi awaryjne dla pasażerów, pod warunkiem że: 7.6.1.9.1. drzwi dla kierowcy spełniają wymogi odnoszące się do wymiarów drzwi awaryjnych podanych w pkt 7.6.3.1.2 niniejszego załącznika; 7.6.1.9.2. drzwi dla kierowcy spełniają wymogi pkt 7.6.1.7.2 powyżej; 7.6.1.9.3. przestrzeń zastrzeżona dla siedzenia kierowcy musi być skomunikowana z głównym przedziałem pasażerskim za pomocą odpowiedniego przejścia; wymóg ten uznaje się za spełniony, jeśli urządzenie pomiarowe opisane w pkt 7.7.5.1 poniżej może zostać bez przeszkód przesunięte od przejścia tak długo, aż przednia krawędź urządzenia dotknie płaszczyzny pionowej stycznej do czołowego punktu oparcia siedzenia kierowcy (przy czym siedzenie ustawione jest w najbardziej do tyłu wysuniętej wzdłużnej pozycji) i, z tej płaszczyzny, urządzenie pomiarowe opisane w pkt 7.7.3.3 poniżej może zostać przesunięte do drzwi awaryjnych w kierunku określonym w tym punkcie (zob. załącznik 4, rysunek 28), przy czym siedzenie i koło kierownicy ustawione są w pozycji środkowej. 7.6.1.10. Pkt 7.6.1.8 i 7.6.1.9 powyżej nie wykluczają istnienia drzwi lub innej przegrody między siedzeniem kierowcy a przedziałem pasażerskim, pod warunkiem że w sytuacji awaryjnej kierowca może taką przegrodę szybko usunąć. Drzwi dla kierowcy w przedziale chronionym przez taką przegrodę nie liczy się jako wyjścia dla pasażerów. 7.6.1.11. Pojazdy klasy II, III i B, oprócz drzwi i okien awaryjnych, muszą być dodatkowo wyposażone w luki ratunkowe. W przypadku pojazdów dwupokładowych luki te muszą być zamontowane jedynie w dachu górnego pokładu. Minimalna liczba luków wynosi:



Liczba pasażerów (na górnym pokładzie w przypadku pojazdu dwupokładowego) Minimalna liczba luków Nie większa niż 30 l Większa niż 30 2 Z wyjątkiem przypadków przewidzianych w pkt 7.6.1.12, luki mogą stanowić także wyposażenie pojazdów klas I i A. Na dachach trolejbusów nie mogą być zamontowane żadne luki ratunkowe. 7.6.1.12. Nie można montować luków w miejscach, gdzie zainstalowano komponenty techniczne, które stwarzają potencjalne zagrożenie dla pasażerów korzystających z luków ratunkowych (np. systemy wysokonapięciowe, systemy zawierające niebezpieczne ciecze lub gazy itp.). 7.6.1.13. Każde schody wewnętrzne uznaje się za wyjście z pokładu górnego pojazdu dwupokładowego. 7.6.1.14. W sytuacji awaryjnej wszystkie osoby znajdujące się na pokładzie dolnym pojazdu dwupokładowego muszą mieć dostęp do przestrzeni na zewnątrz pojazdu bez konieczności wchodzenia na pokład górny. 7.6.1.15. Przejście na pokładzie górnym pojazdu dwupokładowego musi być połączone jednymi lub większą liczbą schodów wewnętrznych z dojściem do drzwi głównych lub z przejściem na pokładzie dolnym, które znajduje się w odległości do 3 m od drzwi głównych: 7.6.1.15.1. W pojazdach klasy I należy zapewnić co najmniej jeden ciąg stopni i półschody, jeżeli na pokładzie górnym przewozi się więcej niż 50 pasażerów. 7.6.1.15.2. W pojazdach klasy II i klasy III należy zapewnić co najmniej jeden ciąg stopni i półschody, jeżeli na pokładzie górnym przewozi się więcej niż 30 pasażerów. 7.6.1.16. W przypadku pojazdu bez dachu, wyjścia na pokład bez dachu muszą spełniać te wymogi, które nie są sprzeczne z brakiem dachu w pojeździe. 7.6.1.17. W przypadku pojazdów klasy A lub B, jeżeli drzwi znajdują się naprzeciwko drzwi kierowcy mogą się one liczyć jako wyjście dla pasażerów, pod warunkiem że: 7.6.1.17.1. obok kabiny kierowcy nie może być więcej niż jedno siedzenie dla pasażera; oraz 7.6.1.17.2. są one zgodne z przepisami pkt 7.6.1.9 powyżej. 7.6.2. Położenie wyjść 7.6.2.1. Pojazdy klas I, II i III muszą spełniać przedstawione poniżej wymogi. 7.6.2.1.1. Drzwi główne muszą znajdować się po stronie pojazdu położonej bliżej pobocza drogi odpowiadającego kierunkowi ruchu, dla którego pojazd jest zaprojektowany i podanej przez producenta w formularzu zawiadomienia z pkt 2.8 dodatku 1 do części I załącznika 1 do niniejszego regulaminu. Przynajmniej jedne z nich muszą się znajdować w przedniej połowie pojazdu. Nie wyklucza to: 7.6.2.1.1.1. zastosowania specjalnie zaprojektowanych drzwi z tyłu lub z boku pojazdu wykorzystywanych w miejsce drzwi głównych przez pasażerów na wózkach inwalidzkich; lub 7.6.2.1.1.2. zastosowania dodatkowych drzwi na tylnej ścianie pojazdu przede wszystkim do ładowania/wyładowywania towarów lub bagażu, ale z których mogą korzystać pasażerowie, gdyby wymagały tego okoliczności; lub 7.6.2.1.1.3. zastosowania co najmniej jednych dodatkowych drzwi głównych po przeciwnej stronie pojazdu w przypadku pojazdów przeznaczonych do użytkowania w warunkach, które wymagają wsiadania/wysiadania pasażerów z obu stron. Tak wyposażone pojazdy muszą posiadać urządzenia sterujące pozwalające kierowcy na uniemożliwienie zwykłej pracy drzwi, które są w danym czasie nieużywane. 7.6.2.2. Pojazdy klas A i B muszą spełniać następujące wymogi: 7.6.2.2.1. Drzwi główne muszą znajdować się po stronie pojazdu położonej bliżej pobocza drogi odpowiadającego kierunkowi ruchu, dla którego pojazd jest zaprojektowany i podanej przez producenta w formularzu zawiadomienia z pkt 2.8 dodatku 1 do części I załącznika 1 do niniejszego regulaminu. 7.6.2.2.2. Wyjścia umieszczone są w taki sposób, że po każdej stronie pojazdu znajduje się przynajmniej jedno wyjście. 7.6.2.2.3. W przedniej połowie i w tylnej połowie przedziału pasażerskiego musi się znajdować co najmniej po jednym wyjściu. 7.6.2.3. Jeżeli przedział pasażerski ma powierzchnię S0 nie mniejszą niż 10 m2, dwoje spośród drzwi, o których mowa w pkt 7.6.1.1 powyżej musi być tak od siebie oddalone, aby odległość między poprzecznymi pionowymi płaszczyznami przechodzącymi przez środki ich powierzchni wynosiła nie mniej niż: 7.6.2.3.1. w przypadku pojazdu jednopokładowego – 40 % całkowitej długości przedziału pasażerskiego zmierzonej równolegle do wzdłużnej osi pojazdu. W przypadku pojazdu przegubowego wymóg ten jest spełniony, jeśli dwoje drzwi w różnych częściach jest oddzielone w taki sposób, że odległość pomiędzy drzwiami wynosi nie mniej niż 40 % całkowitej długości połączonego przedziału pasażerskiego (wszystkich części). Jeżeli jedne z tych dwojga drzwi stanowią część drzwi podwójnych, wymienioną odległość mierzy się między dwojgiem drzwi najbardziej od siebie oddalonych; 7.6.2.3.2. w przypadku pojazdu dwupokładowego dwoje drzwi spośród określonych w pkt 7.6.1.1 powyżej musi być od siebie tak oddalonych, aby odległość między poprzecznymi pionowymi płaszczyznami przechodzącymi przez środki ich powierzchni wynosiła nie mniej niż 25 % całkowitej długości pojazdu albo nie mniej niż 40 % całkowitej długości przedziału pasażerskiego na pokładzie dolnym; wymóg ten nie ma zastosowania, jeżeli dwoje drzwi znajduje się po różnych stronach pojazdu. Jeżeli jedne z tych dwojga drzwi stanowią część drzwi podwójnych, wymienioną odległość mierzy się między dwojgiem drzwi najbardziej od siebie oddalonych. 7.6.2.4. Wyjścia (na każdym z pokładów w przypadku pojazdu dwupokładowego) muszą być tak rozmieszczone, aby ich liczba po obydwu stronach pojazdu była zasadniczo taka sama (nie oznacza to konieczności zapewnienia dodatkowych wyjść ponad liczbę określoną w pkt 7.6.1 powyżej). Liczba wyjść montowanych ponad wymagane minimum nie musi być podobna po obu stronach pojazdu. 7.6.2.5. Co najmniej jedno wyjście musi znajdować się na tylnej albo na przedniej ścianie pojazdu. 7.6.2.5.1. W przypadku pojazdów klas I i A wymogi określone w pkt 7.6.2.5 powyżej są spełnione, jeśli wyposażone są one w luk ratunkowy; lub, jeżeli ma zastosowanie pkt 7.6.1.12, dodatkowe wyjście oprócz tych, które zostały określone w pkt 7.6.1 powyżej, zostało umieszczone po obu stronach pojazdu. 7.6.2.5.2. W przypadku pojazdów dwupokładowych wymogi określone w pkt 7.6.2.5 powyżej mają zastosowanie tylko do pokładu górnego. 7.6.2.6. Wyjścia znajdujące się po tej samej stronie pojazdu muszą być odpowiednio oddzielone na całej długości przedziału pasażerskiego. 7.6.2.7. Dozwolone jest usytuowanie drzwi na tylnej ścianie pojazdu pod warunkiem, że nie są to drzwi główne. 7.6.2.8. Wymagane luki ratunkowe muszą być rozmieszczone następująco: a) jeżeli jest tylko jeden luk, to jest on usytuowany w środkowej części przedziału pasażerskiego podzielonego umownie na trzy części; lub b) jeżeli są dwa luki, musi je dzielić odległość co najmniej 2 m mierzona między najbliższymi krawędziami ich otworów, w linii równoległej do wzdłużnej osi pojazdu. 7.6.3. Minimalne wymiary wyjść 7.6.3.1. Pojazdy klas I, II i III muszą spełniać następujące wymogi: 7.6.3.1.1. drzwi główne muszą mieć otwór tworzący wejście zgodnie z wymogami określonymi w pkt 7.7.1 niniejszego załącznika; 7.6.3.1.2. drzwi awaryjne muszą mieć otwór o wysokości minimalnej 1 450 mm i szerokości minimalnej 600 mm; 7.6.3.1.3. minimalna powierzchnia okien awaryjnych musi wynosić 400 000 mm2. Musi być możliwe wpisanie w tę powierzchnię prostokąta o wymiarach 500 mm × 700 mm; 7.6.3.1.4. w przypadku okna awaryjnego umieszczonego na tylnej ścianie pojazdu – musi ono spełniać wymogi określone w pkt 7.6.3.1.3 powyżej lub musi być możliwe wpisanie w jego otwór prostokąta o wysokości 350 mm i szerokości 1 550 mm, przy czym wierzchołki tego prostokąta mogą posiadać zaokrąglenia o promieniu krzywizny nieprzekraczającym 250 mm; 7.6.3.1.5. minimalna powierzchnia otworu luków awaryjnych musi wynosić 450 000 mm2. Musi być możliwe wpisanie w tę powierzchnię prostokąta o wymiarach 600 mm × 700 mm. 7.6.3.2. Pojazdy klasy A lub B mogą spełniać bądź wymogi określone w pkt 7.6.3.1 powyżej (klasa A spełnia wymogi dla klasy I, a klasa B spełnia wymogi dla klasy II i III) lub w pkt 1.1 załącznika 7. 7.6.4. Wymogi techniczne dotyczące wszystkich drzwi głównych 7.6.4.1. Wszystkie drzwi główne dają się łatwo otwierać od wewnątrz oraz z zewnątrz pojazdu, gdy pojazd się nie porusza (lecz niekoniecznie w czasie jazdy). Wymogu tego jednakże nie należy rozumieć jako wykluczenia możliwości zamykania drzwi z zewnątrz pojazdu pod warunkiem, że dane drzwi można zawsze otworzyć z wnętrza pojazdu. 7.6.4.2. Każde urządzenie sterujące lub mechanizm służący do otwierania drzwi z zewnątrz znajduje się na wysokości między 1 000 mm a 1 500 mm nad podłożem oraz nie dalej niż 500 mm od drzwi. W pojazdach klas I, II i III każde urządzenie sterujące lub mechanizm służący do otwierania drzwi awaryjnych od wewnątrz znajduje się na wysokości między 1 000 mm a 1 500 mm od górnej powierzchni podłogi lub stopnia najbliższego w stosunku do urządzenia sterującego i nie dalej niż 500 mm od drzwi. Nie ma to zastosowania do urządzeń sterujących usytuowanych na powierzchni zajmowanej przez kierowcę. 7.6.4.3. Każde skrzydło drzwi głównych otwieranych ręcznie umocowanych na zawiasach lub na sworzniach jest tak umocowane na zawiasach lub na sworzniach, aby w czasie ruchu pojazdu do przodu zetknięcie się otwartych drzwi z obiektem nieruchomym wymuszało ich ruch zamykający. 7.6.4.4. Jeżeli drzwi główne otwierane ręcznie wyposażone są w zamek zatrzaskowy, musi mieć on podwójny zaczep. 7.6.4.5. Po wewnętrznej stronie drzwi głównych nie może znajdować się żadne urządzenie przykrywające stopnie wewnętrzne w czasie, gdy drzwi są zamknięte. Nie wyklucza to występowania we wnęce na schody, gdy drzwi są zamknięte, mechanizmu uruchamiającego drzwi i innego wyposażenia przymocowanego do wewnętrznej strony drzwi, niestanowiącego przedłużenia podłogi, na której mogą stać pasażerowie. Mechanizm ten i wyposażenie nie powinny być niebezpieczne dla pasażerów. 7.6.4.6. Jeśli bezpośrednie pole widzenia nie jest wystarczające, pojazd wyposażony jest w urządzenia optyczne lub inne, pozwalające kierowcy zauważyć ze swojego miejsca, obecność pasażera znajdującego się, zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz pojazdu, w bezpośrednim sąsiedztwie drzwi głównych po każdej ze stron, które nie są drzwiami uruchamianymi automatycznie. W przypadku pojazdów dwupokładowych klasy I wymóg ten stosuje się również do wewnętrznej strony wszystkich drzwi głównych oraz do bezpośredniego otoczenia każdych schodów wewnętrznych na pokładzie górnym. W przypadku drzwi głównych mieszczących się w tylnej ścianie pojazdu dla nie więcej niż 22 pasażerów, wymóg ten jest spełniony, jeśli kierowca jest w stanie zauważyć obecność osoby o wzroście 1,3 m stojącej w odległości 1 m za pojazdem. Do spełnienia wymogu niniejszego punktu można wykorzystać lusterka boczne, pod warunkiem że zapewnione jest również pole widzenia wymagane w czasie poruszania się pojazdu. W przypadku drzwi umieszczonych za częścią przegubową pojazdu przegubowego lusterek nie uznaje się za wystarczające urządzenie optyczne. 7.6.4.7. Każde drzwi otwierające się w kierunku wnętrza pojazdu i ich mechanizm muszą być skonstruowane w taki sposób, aby podczas normalnej eksploatacji ich ruch nie mógł spowodować obrażeń u pasażerów. W razie potrzeby należy zainstalować odpowiednie urządzenia zabezpieczające. 7.6.4.8. Jeżeli drzwi główne znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie drzwi do toalety lub innego pomieszczenia wewnętrznego, muszą być one wyposażone w urządzenie zabezpieczające przed ich niezamierzonym uruchomieniem. Wymóg ten nie ma jednakże zastosowania, jeżeli dane drzwi główne są automatycznie blokowane, kiedy pojazd porusza się z prędkością przekraczającą 5 km/h. 7.6.4.9. W przypadku pojazdów o pojemności nieprzekraczającej 22 pasażerów, w których drzwi główne znajdują się na tylnej ścianie pojazdu, skrzydła drzwi nie mogą otwierać się szerzej niż 115° ani nie mniej niż 85° oraz, kiedy są otwarte, muszą być w stanie utrzymać się automatycznie w tym położeniu. Nie wyklucza to możliwości pominięcia tego ogranicznika i otwarcia drzwi szerzej niż ten kąt, jeżeli jest to bezpieczne; na przykład w celu umożliwienia cofania w kierunku wysokiego pomostu do załadunku lub otwarcia drzwi pod kątem 270o, aby pozostawić za pojazdem wolną przestrzeń do załadunku. 7.6.4.10. Drzwi główne w dowolnej pozycji otwartej nie mogą ograniczać możliwości używania dowolnego obowiązkowego wyjścia ani ograniczać dostępu do nich. 7.6.4.11. Jeżeli występuje układ blokowania drzwi na noc, stosuje się następujące zasady: 7.6.4.11.1. układ blokowania drzwi musi się automatycznie wyłączać, gdy wyłącznik zapłonu jest w ustawieniu „włączony”; lub 7.6.4.11.2. kierowca musi otrzymywać sygnał ostrzegawczy wskazujący, że układ blokowania drzwi na noc jest nadal włączony w przypadku co najmniej jednej pary drzwi, gdy wyłącznik zapłonu jest w ustawieniu „włączony”. Jeden sygnał może być stosowany dla więcej niż jednej pary drzwi. 7.6.5. Dodatkowe wymogi techniczne dotyczące drzwi głównych uruchamianych mechanicznie 7.6.5.1. W sytuacji awaryjnej, gdy pojazd się nie porusza lub porusza z prędkością mniejszą lub równą 3 km/h, każde drzwi główne uruchamiane mechanicznie muszą dać się otwierać od wewnątrz oraz, gdy nie są zablokowane, także od zewnątrz niezależnie od tego, czy działa źródło zasilania, przy pomocy urządzeń sterujących, które: 7.6.5.1.1. są nadrzędne względem wszystkich innych urządzeń sterujących drzwiami; 7.6.5.1.2. w przypadku urządzeń sterujących we wnętrzu pojazdu – znajdują się one na drzwiach lub w odległości do 300 mm od drzwi, na wysokości (z wyjątkiem przypadku urządzeń sterujących we wnętrzu dla drzwi, o których mowa w pkt 3.9.1 załącznika 8) nie mniej niż 1 000 mm ponad pierwszym stopniem; 7.6.5.1.3. są łatwo widoczne i łatwe do identyfikacji podczas zbliżania się do drzwi oraz gdy stoi się przed drzwiami, a jeżeli stanowią uzupełnienie normalnych urządzeń sterujących otwieraniem, są wyraźnie oznakowane do użytku w sytuacjach awaryjnych; 7.6.5.1.4. mogą być uruchamiane przez jedną osobę stojącą bezpośrednio przed drzwiami; 7.6.5.1.5. mogą uruchomić urządzenie zapobiegające ruszeniu pojazdu; 7.6.5.1.6. powodują otwarcie drzwi na szerokość, przez którą można w ciągu 8 sekund od uruchomienia urządzenia sterującego przesunąć urządzenie pomiarowe określone w pkt 7.7.1.1 poniżej lub umożliwiają swobodne ręczne otwarcie drzwi na szerokość, przez którą można w ciągu 8 sekund od uruchomienia urządzenia sterującego przesunąć urządzenie pomiarowe określone w pkt 7.7.1.1 poniżej; 7.6.5.1.7. mogą być zabezpieczone przy pomocy urządzenia, które można łatwo wyjąć lub wyłamać w celu uzyskania dostępu do awaryjnego urządzenia sterującego; działanie awaryjnego urządzenia sterującego lub usunięcie osłony zabezpieczającej znajdującej się nad danym urządzeniem sterującym musi być sygnalizowane kierowcy zarówno akustycznie, jak i optycznie; oraz 7.6.5.1.8. w przypadku drzwi uruchamianych przez kierowcę, które nie spełniają wymogów pkt 7.6.5.6.2 powyżej, muszą działać one w taki sposób, aby po ich uruchomieniu w celu otwarcia drzwi i po tym, jak urządzenia sterujące powróciły do swojego normalnego położenia, drzwi nie zamknęły się ponownie, aż do chwili, gdy kierowca uruchomi urządzenie sterujące do ich zamykania; 7.6.5.1.9. w przypadku urządzeń sterujących we wnętrzu pojazdu – drzwi muszą być wyłączane w czasie, gdy pojazd porusza się z prędkością przekraczającą 3 km/h. Wymóg ten może mieć zastosowanie do zewnętrznych urządzeń sterujących. 7.6.5.2. Pojazd może być wyposażony w urządzenie pozwalające kierowcy na wyłączenie ze swojego miejsca zewnętrznych awaryjnych urządzeń sterujących do otwierania drzwi w celu zablokowania drzwi głównych z zewnątrz. W takim przypadku ponowne uaktywnienie zewnętrznych awaryjnych urządzeń sterujących odbywa się samoczynnie z chwilą uruchomienia silnika albo przed osiągnięciem przez pojazd prędkości 20 km/h. Później wyłączenie zewnętrznych awaryjnych urządzeń sterujących nie może następować automatycznie, lecz wymaga dalszego działania ze strony kierowcy. 7.6.5.3. Każde drzwi główne uruchamiane przez kierowcę muszą być otwierane i zamykane przez kierowcę siedzącego na swoim miejscu za pomocą urządzeń sterujących, które z wyjątkiem urządzeń sterowanych nożnie, są jednoznacznie i czytelnie oznakowane. 7.6.5.4. Każde drzwi główne uruchamiane mechanicznie muszą włączać optyczny sygnał ostrzegawczy wyraźnie widoczny dla kierowcy siedzącego w normalnej pozycji do jazdy w zwykłych warunkach oświetlenia panujących w otoczeniu, informujący, że drzwi nie są całkowicie zamknięte. Sygnał ostrzegawczy musi sygnalizować, że sztywna część drzwi znajduje się w położeniu między pełnym otwarciem a punktem 30 mm od pełnego zamknięcia. Jeden sygnał ostrzegawczy może obsługiwać jedne lub więcej drzwi. Jednakże taki sygnał ostrzegawczy nie może być zamontowany i podłączony do przednich drzwi głównych, jeżeli nie spełniają one wymogów pkt 7.6.5.6.1.1 i 7.6.5.6.1.2 poniżej. 7.6.5.5. Jeżeli pojazd jest wyposażony w urządzenia sterujące do drzwi głównych uruchamianych mechanicznie obsługiwane przez kierowcę, muszą one umożliwiać natychmiastowe odwrócenie kierunku ruchu drzwi w dowolnej chwili w trakcie ich otwierania lub zamykania. 7.6.5.6. Konstrukcja i układ sterujący każdych drzwi głównych uruchamianych mechanicznie musi gwarantować, że będzie mało prawdopodobne, aby pasażer mógł odnieść obrażenia wskutek działania drzwi lub zostać uwięziony w drzwiach podczas ich zamykania. 7.6.5.6.1. Wymóg ten uznaje się za spełniony, jeśli spełnione są następujące dwa wymogi: 7.6.5.6.1.1. pierwszy wymóg polega na tym, że gdy podczas zamykania drzwi w dowolnym punkcie pomiarowym opisanym w załączniku 6 napotkana zostaje siła docisku nieprzekraczająca 150 N, drzwi otwierają się ponownie samoczynnie na całą swoją szerokość oraz, z wyjątkiem drzwi głównych uruchamianych automatycznie, pozostają otwarte do czasu uruchomienia urządzenia sterującego do zamykania. Siłę docisku mierzy się przy pomocy dowolnej metody uznanej przez organ udzielający homologacji typu za zadowalającą. Wytyczne podano w załączniku 6 do niniejszego regulaminu. Wielkość szczytowa siły może być wyższa niż 150 N przez krótki czas pod warunkiem, że nie przekracza 300 N. Mechanizm ponownego otwierania można sprawdzić przy użyciu pręta badawczego o wymiarach przekroju: wysokości 60 mm, szerokości 30 mm i promieniu naroży 5 mm; 7.6.5.6.1.2. drugi wymóg stanowi, że w każdym przypadku przycięcia drzwiami nadgarstka lub palców pasażera: 7.6.5.6.1.2.1. drzwi automatycznie otwierają się na pełną szerokość i, z wyjątkiem drzwi głównych uruchamianych automatycznie, pozostają w pełni otwarte do chwili ponownego uruchomienia urządzenia sterującego do zamykania; lub 7.6.5.6.1.2.2. nadgarstek lub palce mogą być łatwo wysunięte spomiędzy drzwi bez ryzyka odniesienia obrażeń przez pasażera. Spełnienie tego wymogu może być sprawdzane za pomocą dłoni lub pręta badawczego opisanego w pkt 7.6.5.6.1.1 powyżej, zwężającego się na jednym końcu z grubości 30 mm do 5 mm na odcinku 300 mm. Pręt nie może być polerowany ani nasmarowany. Jeśli drzwi spowodują uwięzienie pręta, musi dać się on łatwo wysunąć; lub 7.6.5.6.1.2.3. drzwi są utrzymywane w położeniu umożliwiającym swobodne przejście pręta badawczego o wymiarach przekroju: wysokości 60 mm, szerokości 20 mm i promieniu naroży 5 mm. Położenie to nie może znajdować się dalej niż 30 mm od pozycji pełnego zamknięcia drzwi. 7.6.5.6.2. W przypadku przednich drzwi głównych warunek określony w pkt 7.6.5.6 powyżej uznaje się za spełniony, jeśli drzwi: 7.6.5.6.2.1. spełniają wymogi wymienione w pkt 7.6.5.6.1.1 i 7.6.5.6.1.2 powyżej; lub 7.6.5.6.2.2. wyposażone są w miękkie krawędzie; jednakże krawędzie te nie mogą być na tyle miękkie, aby w przypadku zamknięcia drzwi na pręcie badawczym wymienionym w pkt 7.6.5.6.1.1 powyżej, sztywna konstrukcja drzwi znalazła się w pozycji pełnego zamknięcia. 7.6.5.7. Jeżeli drzwi główne uruchamiane mechanicznie utrzymywane są w pozycji zamkniętej przez ciągłe działanie energii zasilającej, pojazd musi być wyposażony w optyczne urządzenie ostrzegające kierowcę o jakimkolwiek zaniku energii zasilającej drzwi. 7.6.5.8. Urządzenie zapobiegające ruszeniu pojazdu, jeśli pojazd jest w nie wyposażony, działa wyłącznie przy prędkości mniejszej niż 5 km/h i nie działa powyżej tej prędkości. 7.6.5.9. Jeśli pojazd nie posiada urządzenia zapobiegającego ruszeniu, ostrzegający kierowcę sygnał dźwiękowy musi włączać się, jeżeli pojazd rusza z miejsca postoju, podczas gdy którekolwiek drzwi główne uruchamiane mechanicznie są niedomknięte. Ten sygnał dźwiękowy musi uruchamiać się przy prędkości przekraczającej 5 km/h w przypadku drzwi spełniających wymogi pkt 7.6.5.6.1.2.3 powyżej. 7.6.6. Dodatkowe wymogi techniczne dla drzwi głównych uruchamianych automatycznie 7.6.6.1. Uruchamianie urządzenia sterującego do otwierania 7.6.6.1.1. Z wyjątkiem przepisów przewidzianych w pkt 7.6.5.1 powyżej, urządzenia sterujące do otwierania wszystkich drzwi głównych uruchamianych automatycznie są uruchamiane i wyłączane jedynie przez kierowcę z jego miejsca. 7.6.6.1.2. Drzwi mogą być otwierane i zamykane zarówno bezpośrednio za pomocą wyłącznika, jak i pośrednio, na przykład przez otwarcie lub zamknięcie przednich drzwi głównych. 7.6.6.1.3. Uruchomienie urządzenia sterującego do otwierania drzwi przez kierowcę musi być sygnalizowane wewnątrz pojazdu, a w przypadku gdy drzwi są otwierane z zewnątrz, także na zewnątrz pojazdu; urządzenie sygnalizujące (np. podświetlany włącznik przyciskowy, podświetlany znak) musi znajdować się na drzwiach, których dotyczy, lub w ich sąsiedztwie. 7.6.6.1.4. W przypadku bezpośredniego uruchamiania za pomocą wyłącznika stan układu musi być jasno wskazywany kierowcy, np. za pośrednictwem położenia włącznika, lampy ostrzegawczej lub podświetlanego włącznika. Wyłącznik ten musi być specjalnie oznakowany i umieszczony w sposób uniemożliwiający pomylenie go z innymi urządzeniami sterującymi. 7.6.6.2. Otwieranie drzwi głównych uruchamianych automatycznie 7.6.6.2.1. Po uruchomieniu przez kierowcę urządzenia sterującego do otwierania pasażerowie muszą mieć możliwość otwarcia drzwi przez następujące działanie: 7.6.6.2.1.1. od wewnątrz, na przykład naciskając włącznik przyciskowy lub przechodząc przez bramkę z fotokomórką; oraz 7.6.6.2.1.2. z zewnątrz, z wyjątkiem drzwi przeznaczonych wyłącznie do opuszczania pojazdu i odpowiednio oznakowanych, na przykład naciskając podświetlany włącznik przyciskowy, włącznik przyciskowy umieszczony pod podświetlanym znakiem lub za pomocą podobnego urządzenia odpowiednio oznakowanego i opatrzonego odpowiednią instrukcją. 7.6.6.2.2. Naciskanie włączników przyciskowych wymienionych w pkt 7.6.6.2.1.1 powyżej oraz korzystanie ze środków łączności z kierowcą określonych w pkt 7.7.9.1 poniżej może powodować wysłanie sygnału, który zostanie zapamiętany i który, po uruchomieniu przez kierowcę urządzenia sterującego do otwierania, skutkuje otwarciem drzwi. 7.6.6.3. Zamykanie drzwi głównych uruchamianych automatycznie 7.6.6.3.1. Jeżeli drzwi główne uruchamiane automatycznie zostaną otwarte, zamykają się one automatycznie po upływie określonego czasu. Jeżeli w tym czasie pasażer wsiada lub wysiada z pojazdu, urządzenie zabezpieczające (np. płyta kontaktronowa w podłodze, fotokomórka lub bramka jednokierunkowa) musi zapewniać wystarczające wydłużenie czasu do momentu zamknięcia drzwi. 7.6.6.3.2. Jeżeli pasażer wsiada lub wysiada z pojazdu w chwili zamykania drzwi, czynność zamykania musi zostać automatycznie przerwana, a drzwi muszą powrócić do położenia otwartego. Zmianę kierunku można wywołać za pomocą jednego z urządzeń zabezpieczających określonych w pkt 7.6.6.3.1 powyżej lub za pomocą innego urządzenia. 7.6.6.3.3. Drzwi, które zamknęły się samoczynnie zgodnie z pkt 7.6.6.3.1 powyżej, muszą dać się ponownie otworzyć przez pasażera zgodnie z pkt 7.6.6.2 poniżej; taka możliwość nie może występować, jeżeli kierowca wyłączył urządzenia sterujące do otwierania drzwi. 7.6.6.3.4. Po wyłączeniu przez kierowcę urządzeń sterujących do otwierania drzwi, otwarte wcześniej drzwi główne uruchamiane automatycznie zamykają się zgodnie z wymogami pkt 7.6.6.3.1 i 7.6.6.3.2 powyżej. 7.6.6.4. Wstrzymanie automatycznego procesu zamykania drzwi oznakowanych jako drzwi specjalnego przeznaczenia, np. dla pasażerów z wózkami dziecięcymi, osób o ograniczonej możliwości poruszania się itp. 7.6.6.4.1. Kierowca musi mieć możliwość wstrzymania automatycznego procesu zamykania drzwi przez uruchomienie specjalnego urządzenia sterującego. Pasażer również musi mieć możliwość bezpośredniego wstrzymania automatycznego procesu zamykania drzwi przez naciśnięcie specjalnego włącznika przyciskowego. 7.6.6.4.2. Wstrzymanie automatycznego procesu zamykania drzwi musi być sygnalizowane kierowcy, np. za pomocą optycznego sygnału ostrzegawczego. 7.6.6.4.3. W każdym przypadku kierowca musi mieć możliwość wznowienia procesu automatycznego zamykania drzwi. 7.6.6.4.4. Pkt 7.6.6.3 powyżej stosuje się do późniejszego zamykania drzwi. 7.6.7. Wymogi techniczne dotyczące drzwi awaryjnych 7.6.7.1. Gdy pojazd nie porusza się, drzwi awaryjne muszą dawać się łatwo otwierać od wewnątrz i z zewnątrz. Jednakże wymóg ten nie stanowi przeszkody w możliwości zablokowania drzwi z zewnątrz, pod warunkiem że drzwi dają się otworzyć od wewnątrz przy użyciu zwykłego mechanizmu otwierającego. 7.6.7.2. Drzwi awaryjne, w czasie ich wykorzystywania w tym charakterze, nie są drzwiami otwieranymi mechanicznie, chyba że, kiedy urządzenie sterujące drzwiami głównymi określone w pkt 7.6.5.1 powyżej lub urządzenie sterujące wyznaczonymi drzwiami awaryjnymi spełniającymi wymogi określone w pkt 7.6.5.1 zostało włączone i powróciło do swojego normalnego położenia, drzwi nie zamykają się ponownie do czasu uruchomienia przez kierowcę urządzenia sterującego do zamykania. Uruchomienie jednego z urządzeń sterujących określonych w pkt 7.6.5.1 powyżej musi powodować otwarcie drzwi na szerokość, przez którą można w ciągu maksymalnie 8 sekund od uruchomienia urządzenia sterującego przesunąć urządzenie pomiarowe określone w pkt 7.7.2.1 poniżej lub umożliwiać swobodne ręczne otwarcie drzwi na szerokość, przez którą można w ciągu 8 sekund od uruchomienia urządzenia sterującego przesunąć urządzenie pomiarowe. Ponadto drzwi awaryjne nie mogą być drzwiami przesuwnymi, z wyjątkiem pojazdów o pojemności nieprzekraczającej 22 pasażerów. W przypadku takich pojazdów za drzwi awaryjne można uznać takie drzwi przesuwne, w odniesieniu do których wykazano, że dają się otworzyć bez użycia narzędzi po przeprowadzeniu badania na zderzenie czołowe z przeszkodą zgodnie z regulaminem nr 33. 7.6.7.3. Każde urządzenie sterujące lub urządzenie służące do otwarcia z zewnątrz drzwi awaryjnych (na dolnym pokładzie w przypadku pojazdu dwupokładowego) musi znajdować się na wysokości między 1 000 mm a 1 500 mm od podłoża i nie dalej niż 500 mm od drzwi. W pojazdach klas I, II i III każde urządzenie sterujące lub urządzenie służące do otwierania drzwi awaryjnych od wewnątrz musi znajdować się na wysokości między 1 000 mm a 1 500 mm od górnej powierzchni podłogi lub stopnia najbliższego w stosunku do urządzenia sterującego i nie dalej niż 500 mm od drzwi. Nie ma to zastosowania do urządzeń sterujących usytuowanych na powierzchni zajmowanej przez kierowcę. Zamiennie urządzenie sterujące, o którym mowa w pkt 7.6.7.2 powyżej, służące otwieraniu drzwi uruchamianych mechanicznie można umieścić w sposób określony w pkt 7.6.5.1.2 powyżej. 7.6.7.4. Drzwi awaryjne znajdujące się na ścianie bocznej pojazdu muszą mieć zawiasy umieszczone na przedniej krawędzi drzwi i muszą otwierać się na zewnątrz. Dozwolone jest stosowanie pasów i uchwytów ograniczających, łańcuchów lub innych urządzeń zabezpieczających, pod warunkiem że nie ograniczają one możliwości otwarcia i pozostawienia w stanie otwartym drzwi pod kątem co najmniej 100o. Jeżeli zapewniono swobodne przejście urządzenia badawczego do sprawdzania dostępu do drzwi awaryjnych, wymóg dotyczący zachowania kąta wynoszącego co najmniej 100° nie ma zastosowania. 7.6.7.5. Drzwi awaryjne muszą być zabezpieczone przed niezamierzonym uruchomieniem. Jednakże wymóg ten nie ma zastosowania, jeżeli drzwi awaryjne blokują się automatycznie, kiedy pojazd porusza się z prędkością przekraczającą 5 km/h. 7.6.7.6. Wszystkie drzwi awaryjne muszą być wyposażone w urządzenie dźwiękowe ostrzegające kierowcę, jeżeli drzwi te nie zostały bezpiecznie zamknięte. Urządzenie ostrzegawcze uruchamiane jest przez ruch zapadki lub uchwytu drzwi, a nie poprzez ruch samych drzwi. 7.6.7.7. Jeżeli występuje układ blokowania drzwi na noc, stosuje się następujące zasady: 7.6.7.7.1. układ blokowania drzwi musi się automatycznie wyłączać, gdy wyłącznik zapłonu jest w ustawieniu „włączony”; lub 7.6.7.7.2. kierowca musi otrzymywać sygnał ostrzegawczy wskazujący, że układ blokowania drzwi na noc jest nadal włączony w przypadku co najmniej jednej pary drzwi, gdy wyłącznik zapłonu jest w ustawieniu „włączony”. Jeden sygnał może być stosowany dla więcej niż jednej pary drzwi. 7.6.8. Wymogi techniczne dotyczące okien awaryjnych 7.6.8.1. Każde odchylne lub wypychane okno awaryjne musi otwierać się na zewnątrz. Podczas ich użytkowania okna wypychane nie są całkowicie odłączane od pojazdu. Działanie wypychanego okna musi przebiegać w sposób skutecznie zapobiegający jego przypadkowemu wypchnięciu. 7.6.8.2. Każde okno awaryjne: 7.6.8.2.1. nadaje się do łatwego i natychmiastowego wykorzystania od wewnątrz lub z zewnątrz przy użyciu urządzenia uznanego za wystarczające. Wymóg ten wyklucza możliwość stosowania, np. tafli ze szkła wielowarstwowego lub z tworzywa sztucznego; lub 7.6.8.2.2. wykonane jest z szybko tłukącego się szkła bezodpryskowego. Ten ostatni wymóg wyklucza możliwość stosowania tafli ze szkła wielowarstwowego lub z tworzywa sztucznego. W celu zapewnienia możliwości stłuczenia każdego okna awaryjnego w bezpośrednim sąsiedztwie takiego okna umieszczony jest przyrząd łatwo dostępny dla osób znajdujących się wewnątrz pojazdu. Przyrząd do wybijania szyb w oknach awaryjnych z tyłu pojazdu musi być umieszczony bądź centralnie ponad, bądź poniżej okna awaryjnego lub, zamiennie, przyrząd można umieścić bezpośrednio po bokach okna. 7.6.8.3. Każde okno awaryjne, które może być zablokowane z zewnątrz, musi być skonstruowane w sposób umożliwiający jego otwarcie w dowolnym momencie od wewnątrz pojazdu. 7.6.8.4. Każde okno awaryjne mocowane poziomo za pomocą zawiasów umieszczonych na jego górnej krawędzi musi być wyposażone w odpowiedni mechanizm utrzymujący je w pozycji całkowicie otwartej. Każde okno awaryjne mocowane za pomocą zawiasów musi działać w sposób nieograniczający swobodnego przejścia ze środka lub z zewnątrz pojazdu. 7.6.8.5. Wysokość, na której znajduje się dolna krawędź okna awaryjnego umieszczonego na bocznej ścianie pojazdu, mierzona od poziomu podłogi położonej bezpośrednio pod tą krawędzią (z wyłączeniem miejscowych różnic takich jak występowanie nadkola lub obudowy skrzyni biegów) nie może być większa niż 1 200 mm ani mniejsza niż 650 mm w przypadku okna awaryjnego mocowanego za pomocą zawiasów, ani też mniejsza niż 500 mm w przypadku okna awaryjnego wykonanego z tłukącego się szkła. Jednakże w przypadku okna awaryjnego mocowanego za pomocą zawiasów, wysokość na której znajduje się jego dolna krawędź, można zmniejszyć do minimalnej wartości 500 mm, pod warunkiem że otwór tego okna wyposażony jest w zabezpieczenie do wysokości 650 mm ponad podłogą, zapobiegające możliwości wypadnięcia pasażerów z pojazdu. Jeżeli okno awaryjne wyposażone jest w takie zabezpieczenie, wielkość otworu okna ponad tym zabezpieczeniem nie może być mniejsza niż wielkość minimalna ustalona dla okien awaryjnych. 7.6.8.6. Każde okno awaryjne mocowane za pomocą zawiasów, niewidoczne bezpośrednio z miejsca kierowcy, musi być wyposażone w dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze informujące kierowcę, że okno to jest niedomknięte. Urządzenie to jest uruchamiane przez zamek okna, a nie przez ruch samego okna. 7.6.9. Wymogi techniczne dotyczące luków ratunkowych 7.6.9.1. Każdy luk ratunkowy musi działać w sposób nieograniczający swobodnego przejścia ze środka lub z zewnątrz pojazdu. 7.6.9.2. Luki ratunkowe w dachu muszą być wyrzucane, mocowane za pomocą zawiasów albo wykonane z łatwo tłukącego się szkła bezodpryskowego. Luki podłogowe muszą być uchylne albo wyrzucane oraz wyposażone w dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze informujące kierowcę, jeżeli nie są bezpiecznie zamknięte. Urządzenie to jest uruchamiane przez zamek podłogowego luku ratunkowego, a nie przez ruch samego luku. Podłogowe luki ratunkowe muszą być zabezpieczone przed niezamierzonym uruchomieniem. Jednakże wymóg ten nie ma zastosowania, jeżeli podłogowy luk jest blokowany automatycznie, w przypadku gdy pojazd porusza się z prędkością przekraczającą 5 km/h. 7.6.9.3. W momencie jego wykorzystywania wyrzucany luk ratunkowy nie odłącza się całkowicie od pojazdu, aby nie stwarzać zagrożenia dla innych uczestników ruchu. Działanie luków wyrzucanych musi być takie, aby skutecznie zabezpieczało przed przypadkowym wyrzuceniem luku. Podłogowe luki wyrzucane muszą być wyrzucane jedynie do wnętrza przedziału pasażerskiego. 7.6.9.4. Odchylne luki ratunkowe muszą być mocowane na zawiasach umieszczonych wzdłuż krawędzi w kierunku przodu lub tyłu pojazdu i muszą odchylać się pod kątem co najmniej 100o. Odchylne podłogowe luki ratunkowe odchylają się w kierunku wnętrza przedziału pasażerskiego. 7.6.9.5. Luki ratunkowe muszą dawać się łatwo otwierać lub usuwać od wewnątrz oraz z zewnątrz pojazdu. Jednakże wymóg ten nie może stanowić przeszkody w blokowania luku ratunkowego w celu zabezpieczenia pojazdu pozostawianego bez dozoru, pod warunkiem że luk awaryjny można zawsze otworzyć lub usunąć od wewnątrz przy użyciu zwykle stosowanego mechanizmu otwierania lub usuwania luku. W przypadku luku z łatwo tłukącego się szkła, w celu zapewnienia możliwości stłuczenia takiego luku, w bezpośrednim jego sąsiedztwie należy umieścić przyrząd łatwo dostępny dla osób znajdujących się wewnątrz pojazdu. 7.6.10. Wymogi techniczne dotyczące chowanych stopni Chowane stopnie, jeśli stanowią część wyposażenia, muszą spełniać następujące wymogi: 7.6.10.1. ich działanie zsynchronizowane jest z działaniem odpowiednich drzwi głównych lub drzwi awaryjnych; 7.6.10.2. gdy drzwi są zamknięte, żadna część chowanego stopnia nie może wystawać dalej niż 10 mm poza przylegającą linię nadwozia; 7.6.10.3. gdy drzwi są otwarte i chowany stopień jest w pozycji rozłożonej, wielkość jego powierzchni spełnia wymogi pkt 7.7.7 niniejszego załącznika; 7.6.10.4. pojazd nie jest w stanie ruszyć z miejsca przy użyciu własnego układu napędowego, jeżeli chowany stopień uruchamiany mechanicznie znajduje się w pozycji rozłożonej. W przypadku stopnia uruchamianego ręcznie, sygnał dźwiękowy ostrzega kierowcę o tym, że stopień nie jest całkowicie schowany; 7.6.10.5. chowane stopnie uruchamiane mechanicznie nie dają się rozłożyć w czasie ruchu pojazdu. W przypadku awarii urządzenia służącego do rozkładania stopni, stopnie składają się i pozostają w położeniu złożonym. Działanie odpowiednich drzwi nie może jednak zostać zakłócone w przypadku takiej awarii, ani też wskutek uszkodzenia lub zablokowania stopnia; 7.6.10.6. gdy pasażer stoi na chowanym stopniu uruchamianym mechanicznie, odpowiadające temu stopniowi drzwi nie mogą się zamknąć. Spełnienie tego wymogu sprawdza się przez umieszczenie masy 15 kg, zastępującej małe dziecko, na środku stopnia. Wymóg ten nie dotyczy żadnych drzwi znajdujących się w polu widzenia kierowcy; 7.6.10.7. (Zarezerwowane) 7.6.10.8. naroża chowanego stopnia zwrócone ku przodowi lub tyłowi pojazdu mają promień zaokrąglenia nie mniejszy niż 5 mm; krawędzie mają promień zaokrąglenia nie mniejszy niż 2,5 mm; 7.6.10.9. gdy drzwi dla pasażerów są otwarte, chowany stopień jest bezpiecznie zablokowany w pozycji rozłożonej. Jeżeli na środku pojedynczego stopnia umieszcza się masę równą 136 kg, lub na środku stopnia podwójnego umieszcza się masę równą 272 kg, ugięcie w dowolnym punkcie danego stopnia nie może przekroczyć 10 mm. 7.6.11. Znaki bezpieczeństwa 7.6.11.1. Wszystkie znaki bezpieczeństwa muszą spełniać wymogi zawarte w pkt 6.5 normy ISO 3864-1:2011. 7.6.11.2. Każdy znak bezpieczeństwa wymagany w niniejszym regulaminie musi przekazywać tylko jeden komunikat dotyczący bezpieczeństwa. Informacje są przekazywane w formie znaków graficznych; słowa, litery i cyfry mogą jednak uzupełniać symbol graficzny w połączeniu w ramach tego samego znaku. Muszą być umieszczone i ustawione w taki sposób, aby były łatwo zrozumiałe. 7.6.11.2.1. Znaki bezpieczeństwa muszą być zgodne z zasadami przedstawionymi w przykładzie wzorów poniżej, tj. nagłówek sekcji przedstawiający komunikat dotyczący bezpieczeństwa, druga część zawierająca instrukcje, a trzecia część fakultatywna - stopka przeznaczona na tekst, który nie jest niezbędny. 7.6.11.2.2. Symbole graficzne wskazujące wymagane działania użytkownika przedstawiają osobę lub odpowiednią część danej osoby obsługującą sprzęt lub urządzenie. 7.6.11.2.3. Symbole graficzne wskazujące na wymagany ruch muszą, w stosownych przypadkach, zawierać strzałkę wskazującą kierunek ruchu. W przypadku gdy konieczny jest ruch obrotowy, należy stosować strzałkę zakrzywioną. 7.6.11.2.4. W przypadku gdy urządzenia mają być eksploatowane, płyty zdejmowane lub drzwi otwierane, symbol graficzny musi wskazywać działania w toku. 7.6.11.2.5. Małe litery słów uzupełniających, pojedyncze litery i cyfry muszą mieć wysokość minimalną wynoszącą 8 mm. Słowa nie mogą się składać wyłącznie z wielkich liter. 7.6.11.3. Wszystkie znaki bezpieczeństwa, które są widoczne od wewnątrz pojazdu, muszą być wykonane z materiału fotoluminescencyjnego o charakterystyce rozpadu odpowiadającej co najmniej podklasyfikacji C w tabeli 2 normy ISO 17398:2004, przy pomiarze dokonywanym zgodnie z pkt 7.11 wspomnianej normy. 7.6.11.4. Znaki bezpieczeństwa nie mogą znajdować się w miejscach, w których mogą one zostać zasłonięte podczas eksploatacji pojazdu. Zasłona lub roleta może jednak zostać umieszczone na oknie awaryjnym, pod warunkiem że dodatkowy znak bezpieczeństwa wskazuje, że okno awaryjne znajduje się za zasłoną lub roletą. 7.6.11.5. Każde wyjście awaryjne i wszystkie inne wyjścia spełniające wymogi dotyczące wyjść awaryjnych muszą być opatrzone jednym z odpowiednich symboli graficznych opisanych w tabeli 3 normy ISO 7010:2011; symbole graficzne muszą być czytelne, zarówno od wewnątrz, jak i z zewnątrz pojazdu. 7.6.11.6. Znaki bezpieczeństwa umieszcza się obok, dookoła, lub na wszystkich wewnętrznych i zewnętrznych urządzeniach do sterowania awaryjnego i przyrządach do wybijania okien awaryjnych. 7.6.11.7. Żadna część znaku bezpieczeństwa nie może zasłaniać żadnych zabezpieczeń przed nadużyciem, które mogą występować, np. pokryw. 7.6.11.8. Język, w którym ma być sformułowana treść znaku bezpieczeństwa zachowującego zgodność z pkt 7.6.11.1–7.6.11.7 powyżej, określa organ homologacyjny z uwzględnieniem państw, w których wnioskodawca zamierza dopuścić badany pojazd do ruchu, w porozumieniu, w razie potrzeby, z właściwymi organami zainteresowanych państw. Jeżeli organ państwa, gdzie pojazd ma zostać zarejestrowany, dokona zmiany języka, taka zmiana nie pociąga za sobą konieczności nowego postępowania w sprawie homologacji typu. 7.6.12. Oświetlenie drzwi głównych 7.6.12.1. Możliwe jest zastosowanie oświetlenia drzwi głównych w celu oświetlenia płaskiej, poziomej części podłoża określonej w pkt 7.6.12.2.2 poniżej, tak aby pomóc pasażerom przy wsiadaniu i wysiadaniu oraz umożliwić kierowcy stwierdzenie z jego siedzenia obecności pasażera na tym fragmencie podłoża. 7.6.12.2. Oświetlenie drzwi głównych, jeśli jest zamontowane, musi: 7.6.12.2.1. być barwy białej; 7.6.12.2.2. oświetlać płaski, poziomy fragment podłoża o szerokości 2 m mierzonej z płaszczyzny równoległej do wzdłużnej pionowej środkowej płaszczyzny pojazdu przechodzącej przez najbardziej wysunięty punkt zamkniętych drzwi głównych i ponad odcinkiem rozciągającym się od poprzecznej płaszczyzny przechodzącej przez najbardziej wysuniętą krawędź zamkniętych drzwi głównych do poprzecznej płaszczyzny przechodzącej przez oś symetrii najbardziej do przodu wysuniętych kół znajdujących się z tyłu drzwi głównych lub, w przypadku braku takich kół, poprzecznej płaszczyzny przechodzącej przez tył pojazdu; 7.6.12.2.3. mieć ograniczoną jasność poza strefą na podłożu o maksymalnej szerokości 5 m zmierzonej od strony pojazdu i maksymalną długość ograniczoną poprzeczną płaszczyzną przechodzącą przez przód pojazdu oraz poprzeczną płaszczyzną przechodzącą przez tył pojazdu; 7.6.12.2.4. jeśli dolna krawędź urządzenia oświetlającego znajduje się mniej niż 2 m od podłoża, wystawać maksymalnie 50 mm poza całkowitą szerokość pojazdu zmierzoną bez tego urządzenia i posiadać promienie krzywizny nie mniejsze niż 2,5 mm; 7.6.12.2.5. być uruchamiane i wyłączane ręcznie oddzielnym wyłącznikiem; oraz 7.6.12.2.6. być zamontowane w taki sposób, by urządzenie mogło być włączane tylko, gdy uruchamiane są drzwi główne, a prędkość pojazdu nie przekracza 5 km/h, natomiast wyłączało się automatycznie, zanim pojazd osiągnie prędkość przekraczającą 5 km/h. 7.7. Rozplanowanie wnętrza 7.7.1. Dostęp do drzwi głównych (zob. załącznik 4 rys. l) 7.7.1.1. Wolna przestrzeń rozciągająca się do wnętrza pojazdu od ściany bocznej, na której znajdują się drzwi, musi umożliwiać swobodne przesunięcie jednego urządzenia pomiarowego o wymiarach bądź to urządzenia pomiarowego 1, bądź urządzenia pomiarowego 2, określonych w załączniku 4 rys. 1. Urządzenie pomiarowe musi być utrzymywane w płaszczyźnie równoległej do płaszczyzny otworu drzwi podczas przeprowadzania od położenia początkowego, w którym płaszczyzna znajdująca się najbliżej wnętrza pojazdu jest styczna do najbardziej wysuniętej na zewnątrz krawędzi otworu drzwi, do położenia, w którym dotyka pierwszego stopnia, po czym utrzymywane jest pod kątami prostymi do prawdopodobnego kierunku ruchu osoby korzystającej z wejścia. 7.7.1.2. (Zarezerwowane) 7.7.1.3. Kiedy oś symetrii tego urządzenia pomiarowego zostanie przesunięta 300 mm od położenia początkowego, a urządzenie pomiarowe dotyka powierzchni stopnia, urządzenie utrzymuje się w tym położeniu. 7.7.1.4. Następnie przeprowadza się szablon walcowy (zob. załącznik 4 rys. 6) używany do badania prześwitu przejść, począwszy od przejścia, zgodnie z prawdopodobnym kierunkiem ruchu osoby opuszczającej pojazd, aż do położenia, w którym jego oś symetrii styka się z płaszczyzną pionową przechodzącą przez krawędź górnego stopnia lub do położenia, w którym płaszczyzna styczna do górnej części walca styka się z podwójną płytą, zależnie od tego, który z tych przypadków nastąpi wcześniej, a następnie szablon utrzymuje się w tym położeniu (zob. załącznik 4 rys. 2). 7.7.1.5. Między szablonem walcowym znajdującym się w położeniu określonym w pkt 7.7.1.4 a podwójną płytą znajdującą się w położeniu określonym w pkt 7.7.1.3 powyżej znajduje się wolna przestrzeń, której minimalne i maksymalne rozmiary podano na rys. 2 w załączniku 4. Ta wolna przestrzeń pozwala na swobodne przeprowadzenie pionowo ustawionej płyty takiego samego kształtu i o takich samych wymiarach, jak przekrój środkowy szablonu walcowego (pkt 7.7.5.1 poniżej) i grubości nie większej niż 20 mm. Płyta ta przeprowadzana jest od położenia stycznego z szablonem walcowym do momentu zetknięcia jego zewnętrznej części ze stroną podwójnej płyty znajdującą się bliżej wnętrza pojazdu, dotykającą płaszczyzny lub płaszczyzn określonej(-nych) przez górne krawędzie stopnia, w kierunku prawdopodobnego ruchu osoby korzystającej z wejścia (zob. załącznik 4 rys. 2). 7.7.1.6. Prześwit swobodnego przejścia dla szablonu walcowego nie może obejmować przestrzeni rozciągającej się na odległość 300 mm z przodu każdej nieobciążonej poduszki siedzenia w przypadku siedzenia zwróconego w kierunku jazdy lub w kierunku przeciwnym do kierunku jazdy, lub 225 mm w przypadku siedzeń zwróconych bokiem do kierunku jazdy, i do wysokości górnej części poduszki siedzenia (zob. załącznik 4 rys. 25). 7.7.1.7. W przypadku siedzeń składanych przestrzeń tę należy określić dla siedzenia w położeniu użytkowym. 7.7.1.8. Jednakże siedzenie lub siedzenia składane przeznaczone dla załogi mogą utrudniać dojście do drzwi głównych, jeżeli znajdują się w położeniu użytkowym, pod warunkiem że: 7.7.1.8.1. zostało jasno wskazane, zarówno w pojeździe, jak i w formularzu zawiadomienia (zob. załącznik 1), że dane siedzenie przeznaczone jest wyłącznie dla załogi; 7.7.1.8.2. siedzenie to składa się automatycznie, jeżeli nie jest używane, by umożliwić spełnienie wymogów pkt 7.7.1.1 lub 7.7.1.2 i 7.7.1.3, 7.7.1.4 oraz 7.7.1.5 niniejszego załącznika; 7.7.1.8.3. drzwi te nie są uznawane za wyjście obowiązkowe w rozumieniu pkt 7.6.1.4 niniejszego załącznika; 7.7.1.8.4. jeżeli siedzenie znajduje się w położeniu użytkowym lub kiedy jest złożone, żadna jego część: a) nie wystaje w przód poza płaszczyznę pionową, przechodzącą przez środek powierzchni siedziska fotela kierowcy, wysuniętego maksymalnie do tyłu i maksymalnie obniżonego, oraz przez środek zewnętrznego lusterka wstecznego, znajdującego się po przeciwległej stronie pojazdu, bądź przez środek jakiegokolwiek monitora wykorzystywanego jako urządzenie widzenia pośredniego, stosownie do przypadku; oraz b) nie wystaje ponad płaszczyznę poziomą przebiegającą 300 mm powyżej środka powierzchni siedziska fotela kierowcy wysuniętego maksymalnie do tyłu i maksymalnie obniżonego. 7.7.1.9. W przypadku pojazdów o pojemności nieprzekraczającej 22 pasażerów otwór drzwiowy i droga, przy pomocy której pasażerowie uzyskują dostęp do pojazdu, uznawane są za drożne, jeżeli: 7.7.1.9.1. występuje prześwit wynoszący nie mniej niż 220 mm w dowolnym punkcie oraz 550 mm w dowolnym punkcie znajdującym się na wysokości większej niż 500 mm ponad podłogą lub stopniami, mierzony równolegle do osi wzdłużnej pojazdu (załącznik 4 rys. 3); 7.7.1.9.2. występuje prześwit wynoszący nie mniej niż 300 mm w dowolnym punkcie oraz 550 mm w dowolnym punkcie znajdującym się na wysokości większej niż 1 200 mm ponad podłogą lub stopniami, bądź mniej niż 300 mm poniżej sufitu, mierzony prostopadle do osi wzdłużnej pojazdu (załącznik 4 rys. 4). 7.7.1.10. Wymiary drzwi głównych i drzwi awaryjnych wymienione w pkt 7.6.3.1 oraz wymogi wynikające z pkt 7.7.1.1–7.7.1.7, 7.7.2.1–7.7.2.3, 7.7.5.1 i 7.7.8.5 niniejszego załącznika nie mają zastosowania do pojazdu klasy B z technicznie dopuszczalną masą maksymalną nieprzekraczającą 3,5 tony i mieszczącego do 12 siedzeń dla pasażerów, z których każdy ma swobodny dostęp do co najmniej dwojga drzwi. 7.7.1.11. Maksymalne nachylenie podłogi w dojściu nie może przekraczać 5 %. 7.7.1.12. Powierzchnia dojść musi być wyłożona materiałem przeciwpoślizgowym. 7.7.2. Dostęp do drzwi awaryjnych (zob. załącznik 4 rys. 5) Poniższe wymogi nie mają zastosowania do drzwi kierowcy wykorzystywanych jako wyjście awaryjne w pojazdach o pojemności nieprzekraczającej 22 pasażerów. 7.7.2.1. Z wyjątkiem sytuacji określonej w pkt 7.7.2.4 poniżej, wolna przestrzeń między przejściem a otworem drzwi awaryjnych musi pozwalać na swobodne przeprowadzenie ustawionego pionowo walca o średnicy 300 mm i wysokości 700 mm od podłogi, podtrzymującego drugi ustawiony pionowo walec o średnicy 550 mm, przy czym łączna wysokość walców wynosi 1 400 mm. Średnicę górnego walca można zmniejszyć w części wierzchołkowej do 400 mm, jeżeli występuje skos względem płaszczyzny poziomej nieprzekraczający 30o. 7.7.2.2. Podstawa pierwszego walca mieści się w rzucie drugiego walca. 7.7.2.3. Jeżeli wzdłuż tego przejścia zamontowane są siedzenia składane, wolna przestrzeń dla walca wyznaczana jest przy siedzeniach w położeniu użytkowym. 7.7.2.4. Jako alternatywę dla podwójnego walca można zastosować urządzenie pomiarowe opisane w pkt 7.7.5.1 poniżej (zob. załącznik 4 rys. 6). 7.7.3. Dostęp do okien awaryjnych 7.7.3.1. Musi być możliwe przeprowadzenie urządzenia pomiarowego przez każde z okien awaryjnych z przejścia na zewnątrz pojazdu. 7.7.3.2. Kierunek ruchu urządzenia pomiarowego musi być zgodny z przewidywanym kierunkiem ruchu pasażera ewakuującego się z pojazdu. Urządzenie pomiarowe należy utrzymywać prostopadle do kierunku ruchu i nie może ono napotkać na żadną przeszkodę. 7.7.3.3. Urządzenie pomiarowe musi mieć postać cienkiej płyty o wymiarach 600 mm × 400 mm, z narożami o promieniu zaokrąglenia 200 mm. Jednakże w przypadku okien awaryjnych umieszczonych na tylnej ścianie pojazdu, urządzenie pomiarowe może mieć wymiary 1 400 mm × 350 mm i promień zaokrąglenia naroży 175 mm. 7.7.4. Dostęp do luków ratunkowych 7.7.4.1. Luki ratunkowe w dachu 7.7.4.1.1. Z wyjątkiem pojazdów klasy I i A, co najmniej jeden luk ratunkowy musi być tak położony, by ostrosłup ścięty o podstawie czworobocznej, o kącie wierzchołkowym równym 20° i wysokości 1 600 mm, dotykał części siedzenia lub równoważnego podparcia. Oś ostrosłupa musi przebiegać pionowo, a jego mniejszy przekrój pokrywać się z otworem luku ratunkowego. Podparcia mogą być składane lub ruchome, pod warunkiem że mogą zostać zablokowane w położeniu użytkowym. W takim położeniu dokonuje się sprawdzenia. 7.7.4.1.2. Jeżeli grubość konstrukcji dachu przekracza 150 mm, mniejszy przekrój ostrosłupa pokrywa się z otworem luku ratunkowego na poziomie zewnętrznej powierzchni dachu. 7.7.4.2. Luki ratunkowe w podłodze Luk ratunkowy zamontowany w podłodze musi zapewniać bezpośredni i swobodny dostęp na zewnątrz pojazdu i montowany jest w takim miejscu, gdzie powyżej luku występuje wolna przestrzeń równa wysokości przejścia. Źródła ciepła oraz elementy ruchome muszą znajdować się w odległości co najmniej 500 mm od dowolnej części otworu luku. Możliwe musi być przeprowadzenie urządzenia pomiarowego w postaci cienkiej płytki o wymiarach 600 mm × 400 mm z narożami o promieniu zaokrąglenia 200 mm ustawionego w pozycji poziomej, z wysokości 1 m ponad podłogą pojazdu do podłoża. 7.7.5. Przejścia (zob. załącznik 4 rys. 6) 7.7.5.1. Przejścia w pojeździe muszą być tak zaprojektowane i wykonane, aby umożliwić swobodne przeprowadzenie urządzenia pomiarowego składającego się z dwóch współosiowych walców połączonych w środkowej części ściętym stożkiem, przy czym urządzenie pomiarowe ma wymiary określone na rys. 6 w załączniku 4. Urządzenie pomiarowe może stykać się z wiszącymi uchwytami taśmowymi, jeśli stanowią one część wyposażenia, lub innymi giętkimi przedmiotami, takimi jak części składowe pasów bezpieczeństwa, i je łatwo odsuwać. W pojazdach klasy I i A urządzenie pomiarowe zgodne z rys. 6 w załączniku 4 nie może stykać się z żadnym monitorem lub wyświetlaczem przymocowanym do sufitu powyżej przejścia. W pojazdach klas II, III i B urządzenie pomiarowe zgodne z rys. 6 w załączniku 4 może stykać się z dowolnym monitorem lub wyświetlaczem przymocowanym do sufitu powyżej przejścia. Maksymalna siła niezbędna do przesunięcia takiego monitora lub wyświetlacza z drogi, w obu kierunkach, nie może przekraczać 35 N. Wspomnianą maksymalną siłę przykłada się prostopadle do środka dolnej krawędzi monitora lub wyświetlacza, kolejno w obu kierunkach, aż monitor lub wyświetlacz znajdzie w pozycji, która umożliwia swobodne przeprowadzenie urządzenia pomiarowego. Po przesunięciu z drogi monitor lub wyświetlacz muszą pozostać w swojej pozycji i nie mogą przesuwać się automatycznie. Jeżeli pojazd klasy I, II lub A jest wyposażony w barierę, urządzenie pomiarowe zgodne z rys. 6 w załączniku 4 może się stykać z barierą, pod warunkiem że maksymalna siła niezbędna do usunięcia takiej bariery z drogi nie przekracza 50 N, mierzona w punkcie styku urządzenia pomiarowego zgodnego z rys. 6 w załączniku 4 i bariery, i jest przyłożona prostopadle do bariery. Maksymalna siła ma zastosowanie do obu kierunków ruchu urządzenia pomiarowego. Jeżeli pojazd jest wyposażony w podnośnik sąsiadujący z barierą, bariera może zostać czasowo zablokowana podczas działania podnośnika. 7.7.5.1.1. Jeżeli przed siedzeniem lub rzędem siedzeń nie znajduje się wyjście: 7.7.5.1.1.1. w przypadku siedzeń zwróconych przodem do kierunku jazdy – przednia krawędź walcowego urządzenia pomiarowego określonego w pkt 7.7.5.1 powyżej musi sięgać co najmniej do poprzecznej pionowej płaszczyzny stycznej do czołowego punktu oparcia siedzenia z czołowego przedniego rzędu i utrzymana być w tym położeniu. Z tej płaszczyzny musi być możliwe przesunięcie płyty przedstawionej na rys. 7 w załączniku 4 w taki sposób, że ruszając z położenia styku z walcowym urządzeniem pomiarowym, bok płyty zwrócony w kierunku na zewnątrz pojazdu przemieszcza się do przodu o 660 mm; 7.7.5.1.1.2. w przypadku siedzeń zwróconych bokiem do kierunku jazdy – przednia część walcowego urządzenia pomiarowego musi dosięgnąć co najmniej płaszczyzny poprzecznej, która zbiega się z płaszczyzną pionową przechodzącą przez środek przedniego siedzenia (załącznik 4 rys. 7); 7.7.5.1.1.3. w przypadku siedzeń zwróconych tyłem do kierunku jazdy – przednia część walcowego urządzenia pomiarowego musi sięgać co najmniej poprzecznej pionowej płaszczyzny stycznej do części czołowej poduszek siedzeń przedniego rzędu lub siedzenia (załącznik 4 rys. 7). 7.7.5.2. (Zarezerwowane) 7.7.5.3. W pojazdach klasy III siedzenia po jednej stronie lub po obu stronach przejścia mogą być poprzecznie przesuwne, umożliwiając w ten sposób zmniejszenie szerokości przejścia do wymiaru odpowiadającego średnicy dolnego walca wynoszącej 220 mm, pod warunkiem że uruchomienie dźwigni przesuwania przy każdym siedzeniu, łatwo dostępnej dla osoby stojącej w przejściu, wystarcza, aby spowodować łatwy powrót siedzenia, a jeżeli to możliwe, w sposób automatyczny, nawet wówczas, gdy jest ono obciążone, do położenia odpowiadającego szerokości minimalnej wynoszącej 300 mm. 7.7.5.4. W pojazdach przegubowych urządzenie pomiarowe określone w pkt 7.7.5.1 powyżej można swobodnie przeprowadzić przez część przegubową na każdym pokładzie, w przypadku gdy dwie części pozwalają na bezpośrednie przejście pasażerów. Żadna z miękkich części pokrycia ani żadna część osłony miechowej nie może wystawać w stronę przejścia. 7.7.5.5. W przejściach mogą znajdować się stopnie. Ich szerokość musi być nie mniejsza niż szerokość przejścia w górnej części stopni. 7.7.5.6. Składane siedzenia pozwalające pasażerom siedzieć w przejściu są niedozwolone. Składane siedzenia mogą być jednak dozwolone w innych miejscach pojazdu, pod warunkiem że w pozycji otwartej nie zablokują one urządzenia pomiarowego przesuwanego przez przejście. 7.7.5.7. Siedzenia poprzecznie przesuwne, które w jednym ze swoich położeń wystają w obszar przejścia są niedozwolone, z wyjątkiem pojazdów klasy III oraz z zastrzeżeniem warunków ustalonych w pkt 7.7.5.3 powyżej. 7.7.5.8. W przypadku pojazdów, do których ma zastosowanie pkt 7.7.1.9 niniejszego załącznika, przejście nie jest konieczne, jeśli przestrzegane są wymiary dojścia określone w tym punkcie. 7.7.5.9. Powierzchnia przejść musi być wyłożona materiałem przeciwpoślizgowym. 7.7.6. Nachylenie przejścia Nachylenie przejścia nie może przekraczać: 7.7.6.1. w kierunku wzdłużnym: 7.7.6.1.1. 8 % w przypadku pojazdu klasy I, II lub A; lub 7.7.6.1.2. 12,5 % w przypadku pojazdów klas III i B; oraz 7.7.6.2. w kierunku poprzecznym – 5 % we wszystkich klasach pojazdów. 7.7.7. Stopnie (zob. załącznik 4 rys. 8) 7.7.7.1. Maksymalna i minimalna wysokość oraz minimalna głębokość stopni dla pasażerów korzystających z drzwi głównych, drzwi awaryjnych oraz stopni wewnątrz pojazdu określone są na rys. 8 w załączniku 4. 7.7.7.1.1. Jakiekolwiek połączenie zagłębionego przejścia ze strefą miejsc siedzących nie może być uznawane za stopień. Jednakże odległość pionowa między powierzchnią przejścia a podłogą strefy miejsc siedzących nie może przekraczać 350 mm. 7.7.7.2. Wysokość stopnia mierzy się w środku jego szerokości na zewnętrznej krawędzi, przy wyposażeniu i ciśnieniu opon ustalonym przez producenta dla technicznie dopuszczalnej maksymalnej masy całkowitej (M). 7.7.7.3. Wysokość pierwszego stopnia w stosunku do podłoża mierzy się dla pojazdu o masie w stanie gotowym do jazdy, określonej w pkt 2.18 niniejszego regulaminu, stojącego na równym podłożu, przy wyposażeniu i ciśnieniu opon ustalonym przez producenta dla technicznie dopuszczalnej maksymalnej masy całkowitej (M) podanej zgodnie z pkt 2.19 niniejszego regulaminu. 7.7.7.4. Jeżeli występuje więcej niż jeden stopień, każdy stopień może zachodzić do 100 mm na powierzchnię pionowego rzutu następnego stopnia, a rzut na przednóżek stopnia poniżej musi pozostawiać wolną głębokość co najmniej 200 mm (zob. rys. 8 w załączniku 4), przy czym wszystkie osłony krawędzi stopni zaprojektowane muszą być w sposób minimalizujący ryzyko potknięcia. Wszystkie osłony krawędzi stopni muszą mieć wygląd kontrastujący z najbliższym otoczeniem. 7.7.7.5. Szerokość i kształt każdego stopnia musi pozwalać na takie umieszczenie na nim prostokąta określonego w poniższej tabeli, aby nie więcej niż 5 % powierzchni odpowiedniego prostokąta wystawało poza powierzchnię stopnia. W przypadku podwójnych drzwi każda ich połowa musi spełniać ten wymóg.



Liczba pasażerów > 22 ≤ 22 Powierzchnia Pierwszy stopień (mm) 400 × 300 400 × 200 Pozostałe stopnie (mm) 400 × 200 400 × 200 7.7.7.6. Wszystkie stopnie muszą mieć powierzchnię wyłożoną materiałem przeciwpoślizgowym. 7.7.7.7. Maksymalne nachylenie stopnia w dowolnym kierunku nie może przekraczać 5 %. 7.7.8. Siedzenia dla pasażerów (w tym siedzenia składane) oraz przestrzeń dla pasażerów siedzących 7.7.8.1. Minimalna szerokość siedzeń (zob. załącznik 4 rys. 9) 7.7.8.1.1. Minimalna szerokość poduszki siedzenia, wymiar F (załącznik 4 rys. 9), mierzona od pionowej płaszczyzny przechodzącej przez środek tego siedzenia wynosi: 7.7.8.1.1.1. 200 mm w przypadku klas I, II, A i B; lub 7.7.8.1.1.2. 225 mm w przypadku klasy III. 7.7.8.1.2. Minimalna szerokość przestrzeni przeznaczonej dla każdego miejsca siedzącego, wymiar G (załącznik 4 rys. 9), mierzona od pionowej płaszczyzny przechodzącej przez środek siedzenia na wysokości między 270 a 650 mm ponad nieobciążoną poduszką siedzenia musi być nie mniejsza niż: 7.7.8.1.2.1. 250 mm w przypadku pojedynczych siedzeń; lub 7.7.8.1.2.2. 225 mm w przypadku ciągłych rzędów, przeznaczonych dla dwóch lub większej liczby pasażerów. 7.7.8.1.3. W przypadku pojazdów o szerokości nieprzekraczającej 2,35 m: 7.7.8.1.3.1. szerokość przestrzeni przeznaczonej dla każdego miejsca siedzącego, mierzona od płaszczyzny pionowej przechodzącej przez środek tego miejsca siedzącego na wysokości między 270 mm a 650 mm ponad nieobciążoną poduszką siedzenia, wynosi 200 mm (zob. załącznik 4 rys. 9A). W przypadku zapewnienia zgodności z niniejszym punktem wymogi pkt 7.7.8.1.2 powyżej nie mają zastosowania; oraz 7.7.8.1.3.2. w przypadku pojazdów klasy III minimalna szerokość poduszki siedzenia, wymiar F (załącznik 4 rys. 9A), mierzona od pionowej płaszczyzny przechodzącej przez środek tego siedzenia, musi wynosić co najmniej 200 mm. W przypadku zapewnienia zgodności z niniejszym punktem wymogi pkt 7.7.8.1.1.2 powyżej nie mają zastosowania. 7.7.8.1.4. W przypadku pojazdów o pojemności nieprzekraczającej 22 pasażerów, jeżeli siedzenia przylegają do ściany pojazdu, dostępna przestrzeń nie obejmuje, w swojej górnej części, trójkątnej powierzchni o szerokości 20 mm i wysokości 100 mm (zob. załącznik 4 rys. 10). Ponadto za wyłączoną uznaje się przestrzeń potrzebną na pasy bezpieczeństwa i ich punkty mocowania, a także na osłonę przeciwsłoneczną. 7.7.8.1.5. W czasie pomiaru szerokości przejścia nie należy brać pod uwagę, czy dostępna przestrzeń określona powyżej wystaje w obręb przejścia. 7.7.8.2. Minimalna głębokość poduszki siedzenia (wymiar K, zob. załącznik 4 rys. 11) Minimalna głębokość poduszki siedzenia musi wynosić: 7.7.8.2.1. 350 mm w pojazdach klasy I, A lub B; oraz 7.7.8.2.2. 400 mm w pojazdach klasy II lub klasy III. 7.7.8.3. Wysokość poduszki siedzenia (wymiar H, zob. załącznik 4 rys. 11a) Wysokość nieobciążonej poduszki siedzenia w stosunku do podłogi musi być taka, aby odległość od podłogi do poziomej płaszczyzny stycznej do przedniej górnej powierzchni poduszki siedzenia wynosiła od 400 do 500 mm. Wysokość tę można jednak zmniejszyć do nie mniej niż 350 mm na nadkolach (z uwzględnieniem tolerancji określonych w pkt 7.7.8.5.2 poniżej) i nad komorą silnika/przeniesienia napędu. 7.7.8.4. Odstępy między siedzeniami (zob. załącznik 4 rys. 12A i 12B) 7.7.8.4.1. W przypadku siedzeń zwróconych w tym samym kierunku odległość między przednią powierzchnią oparcia siedzenia a tylną powierzchnią oparcia siedzenia znajdującego się przed nim (wymiar H), mierzona w kierunku poziomym na wszystkich wysokościach ponad podłogą między górną płaszczyzną poduszki siedzenia a punktem położonym na wysokości 620 mm ponad podłogą, nie może być mniejsza niż:



H Klasy I, A i B 650 mm Klasy II i III 680 mm 7.7.8.4.2. Wszystkich pomiarów dokonuje się przy nieobciążonych poduszkach i oparciach siedzeń, za pomocą urządzenia pomiarowego przedstawionego w załączniku 4 rys. 12B. 7.7.8.4.3. W przypadku poprzecznie usytuowanych siedzeń zwróconych do siebie minimalna odległość między przednimi powierzchniami oparć siedzeń zwróconych ku sobie, mierzona na najwyższej wysokości płaszczyzn poduszek siedzeń, nie może być mniejsza niż 1 300 mm. 7.7.8.4.4. Pomiarów dokonuje się dla siedzeń dla pasażerów z oparciami pochylanymi i dla regulowanych foteli dla kierowców, przy czym oparcia tych siedzeń oraz inne regulatory siedzeń pozostają w zwykłym położeniu użytkowym określonym przez producenta. 7.7.8.4.5. Pomiarów dokonuje się przy zamontowanych składanych stolikach znajdujących się w pozycji złożonej (schowanej). 7.7.8.4.6. Siedzenia zamontowane na prowadnicach lub w innym układzie, który pozwala operatorowi lub użytkownikowi w sposób łatwy kształtować konfigurację wnętrza pojazdu, mierzone są w zwykłym położeniu użytkowym określonym przez producenta we wniosku o udzielenie homologacji. 7.7.8.5. Przestrzeń przeznaczona dla pasażerów siedzących (zob. załącznik 4 rys. 13) 7.7.8.5.1. W przypadku siedzenia za przegrodą lub inną sztywną strukturą inną niż siedzenie, przed każdym z siedzeń dla pasażerów (zgodnie z pkt 7.7.8.6 poniżej) należy zapewnić minimalną wolną przestrzeń przedstawioną w załączniku 4 rys. 13. Przegroda, której kształt odpowiada pochylonemu oparciu siedzenia, może naruszać tę przestrzeń. W przypadku siedzeń zamontowanych wzdłuż siedzenia kierowcy w pojazdach klasy A lub B dopuszcza się naruszenie przestrzeni przez deskę rozdzielczą, tablicę przyrządów, dźwignię zmiany biegów, szybę przednią, osłonę przeciwsłoneczną, pasy bezpieczeństwa i punkty mocowania pasów bezpieczeństwa. 7.7.8.5.2. W przypadku siedzenia za siedzeniem lub siedzenia skierowanego w stronę przejścia należy zapewnić minimalną wolną przestrzeń na stopy o głębokości co najmniej 300 mm i szerokości określonej w pkt 7.7.8.1.1 niniejszego załącznika, przedstawioną w załączniku 4 rys. 11b. Dopuszcza się także miejscowe występowanie w tej przestrzeni podpór siedzeń, podnóżków dla pasażerów oraz obiektów określonych w pkt 7.7.8.6 poniżej, pod warunkiem że pozostaje odpowiednia przestrzeń na stopy pasażera. Wspomniana przestrzeń na nogi może znajdować się częściowo w przejściu lub ponad nim, ale nie może stanowić przeszkody w czasie pomiaru minimalnej szerokości przejścia zgodnie z pkt 7.7.5. W przypadku siedzeń zamontowanych wzdłuż siedzenia kierowcy w pojazdach klasy A lub B dopuszcza się naruszenie przestrzeni przez pasy bezpieczeństwa i punkty mocowania pasów bezpieczeństwa. 7.7.8.5.3. Minimalna liczba siedzeń specjalnych spełniających wymogi pkt 3.2 załącznika 8 w klasie I wynosi cztery, w klasie II wynosi dwa, a w klasie A wynosi jeden. W przypadku pojazdów klasy III lub B, z zastrzeżeniem wymogów załącznika 8, minimalna liczba siedzeń specjalnych w klasie III wynosi dwa, a w klasie B – jeden. Siedzenia, które składa się, kiedy nie są używane, nie są wyznaczane jako siedzenie specjalne. 7.7.8.6. Wolna przestrzeń nad miejscami siedzącymi 7.7.8.6.1. W przypadku pojazdów jednopokładowych, nad każdym z miejsc siedzących i, z wyjątkiem siedzeń obok kierowcy w pojeździe klasy A lub B, nad związaną z nim przestrzenią przeznaczoną na stopy, należy zmierzyć wolną przestrzeń o wysokości nie mniejszej niż 900 mm, mierzonej od najwyższego punktu nieobciążonej poduszki siedzenia oraz co najmniej 1 350 mm od średniego poziomu podłogi w części przeznaczonej na stopy. W przypadku pojazdów, do których stosuje się pkt 7.7.1.10 niniejszego załącznika, oraz siedzeń znajdujących się obok kierowcy w pojeździe klasy A lub B, wymiary te można ograniczyć do wysokości 1 200 mm mierzonej od podłogi i wysokości 800 mm mierzonej od najwyższego punktu nieobciążonej poduszki siedzenia. W przypadku pojazdów dwupokładowych nad każdym z miejsc siedzących musi znajdować się wolna przestrzeń o wysokości nie mniejszej niż 900 mm, mierzona od najwyższego punktu nieobciążonej poduszki siedzenia. W przypadku pokładu górnego wysokość tej wolnej przestrzeni można zmniejszyć do 850 mm. 7.7.8.6.2. Taka wolna przestrzeń musi rozciągać się na strefę określoną: 7.7.8.6.2.1. przez wzdłużne pionowe płaszczyzny przebiegające w odległości 200 mm po każdej stronie środkowej pionowej płaszczyzny miejsca siedzącego; oraz 7.7.8.6.2.2. przez poprzeczną pionową płaszczyznę przechodzącą przez najbardziej wysunięty do tyłu górny punkt oparcia siedzenia i przez poprzeczną pionową płaszczyznę przebiegającą w odległości 280 mm od przodu czołowego punktu nieobciążonej poduszki siedzenia, mierzoną w każdym przypadku na środkowej pionowej płaszczyźnie miejsca siedzącego. 7.7.8.6.3. Z krawędzi wolnej przestrzeni określonej w pkt 7.7.8.6.1 i 7.7.8.6.2 powyżej można wyłączyć następujące strefy: 7.7.8.6.3.1. w przypadku górnej części siedzeń zewnętrznych przylegających do wewnętrznej ściany pojazdu – strefę o prostokątnym przekroju poprzecznym o wysokości 150 mm i o szerokości 100 mm (zob. załącznik 4 rys. 14); 7.7.8.6.3.2. w przypadku górnej części zewnętrznych miejsc siedzących – strefę o trójkątnym przekroju poprzecznym, którego wierzchołek znajduje się w odległości 700 mm od sufitu i którego podstawa ma 100 mm szerokości (zob. załącznik 4 rys. 15). Wyłącza się również przestrzeń potrzebną na pasy bezpieczeństwa i ich punkty mocowania, a także na osłonę przeciwsłoneczną; 7.7.8.6.3.3. w przypadku miejsca na stopy przy zewnętrznym miejscu siedzącym – strefę pola poprzecznego nieprzekraczającą 0,02 m2 (0,03 m2 dla pojazdów niskopodłogowych) i mająca maksymalną szerokość nieprzekraczającą 100 mm (150 mm dla pojazdów niskopodłogowych) (zob. załącznik 4 rys. 16); 7.7.8.6.3.4. w przypadku pojazdów o pojemności do 22 pasażerów, jeśli chodzi o miejsca siedzące położone najbliżej narożników nadwozia, zewnętrzna tylna krawędź wolnej przestrzeni, widzianej w rzucie głównym poziomym, może zostać zaokrąglona promieniem nieprzekraczającym 150 mm (zob. załącznik 4 rys. 17). 7.7.8.6.4. Dopuszczalne są następujące dodatkowe naruszenia wolnej przestrzeni określonej w pkt 7.7.8.6.1, 7.7.8.6.2 i 7.7.8.6.3 powyżej: 7.7.8.6.4.1. naruszenie przez oparcie innego siedzenia, jego podpory i wyposażenie (np. składany stolik); 7.7.8.6.4.2. w przypadku pojazdów o pojemności do 22 pasażerów – naruszenie przez nadkole, jeśli spełniony jest jeden z dwóch poniższych warunków: 7.7.8.6.4.2.1. naruszenie nie wykracza poza środkową pionową płaszczyznę miejsca siedzącego (zob. załącznik 4 rys. 18); lub 7.7.8.6.4.2.2. najbliższa krawędź powierzchni o głębokości 300 mm dostępnej dla stóp siedzącego pasażera jest wysunięta do przodu nie więcej niż 200 mm od krawędzi nieobciążonej poduszki siedzenia i nie dalej niż 600 mm z przodu oparcia siedzenia, przy czym pomiary te wykonywane są w środkowej pionowej płaszczyźnie miejsca siedzącego (zob. załącznik 4 rys. 19). W przypadku dwóch siedzeń zwróconych ku sobie niniejszy przepis stosuje się jedynie do jednego z siedzeń, a pozostała przestrzeń na stopy pasażerów siedzących musi wynosić co najmniej 400 mm; 7.7.8.6.4.3. w przypadku siedzeń zamontowanych wzdłuż siedzenia kierowcy w pojazdach o pojemności do 22 pasażerów dopuszcza się naruszenie przestrzeni przez deskę rozdzielczą, tablicę przyrządów, przednią szybę, osłonę przeciwsłoneczną, pasy bezpieczeństwa, punkty mocowania pasów bezpieczeństwa i przednią część dachu. 7.7.8.6.4.4. naruszenie przez okna uchylne, gdy są otwarte, i ich mocowania. 7.7.9. Komunikacja z kierowcą 7.7.9.1. Pojazdy klas I, II i A należy wyposażyć w urządzenia umożliwiające pasażerom sygnalizowanie kierowcy konieczności zatrzymania pojazdu. Obsługa wszystkich takich urządzeń komunikacyjnych musi być możliwa za pomocą dłoni. Właściwe urządzenia komunikacyjne muszą być rozmieszczone odpowiednio i równomiernie w całym pojeździe na wysokości nieprzekraczającej 1 500 mm nad podłogą; nie wyklucza to możliwości zamontowania wyżej dodatkowych urządzeń komunikacyjnych. Urządzenia te muszą mieć wygląd kontrastujący z najbliższym otoczeniem. Uruchomienie urządzeń sterujących musi być także sygnalizowane pasażerom przy pomocy jednego lub więcej podświetlonych znaków. Na takim znaku wyświetlają się wyrazy „przystanek autobusowy” lub równorzędne, bądź odpowiedni symbol graficzny, i pozostaje on podświetlony do czasu otwarcia drzwi głównych. Pojazdy przegubowe muszą posiadać takie znaki w każdej sztywnej części pojazdu. Pojazdy dwupokładowe muszą je posiadać na każdym pokładzie. Przepisy pkt 7.6.11.8 niniejszego załącznika stosuje się do wszystkich oznaczeń tekstowych. 7.7.9.2. Komunikacja z pomieszczeniem dla załogi Jeżeli pomieszczenie dla załogi nie posiada dostępu do pomieszczeń dla pasażerów lub kierowcy, pojazd musi być wyposażony w środek komunikacji między kierowcą a takim pomieszczeniem dla załogi. 7.7.9.3. Komunikacja z toaletą Toalety muszą być wyposażone w środki umożliwiające wezwanie pomocy w przypadku niebezpieczeństwa. 7.7.10. Maszyny do gorących napojów i sprzęt do gotowania 7.7.10.1. Maszyny do gorących napojów i sprzęt do gotowania muszą być zainstalowane lub zabezpieczone w sposób uniemożliwiający niezamierzony kontakt jakiegokolwiek pasażera z gorącym napojem lub żywnością spowodowany działaniem sił powstających przy gwałtownym hamowaniu lub pokonywaniu zakrętu. 7.7.10.2. W pojazdach wyposażonych w maszyny do gorących napojów i sprzęt do gotowania wszystkie siedzenia dla pasażerów posiadają również wyposażenie umożliwiające postawienie gorącego jedzenia lub napoju w czasie ruchu pojazdu. 7.7.11. Drzwi do pomieszczeń wewnętrznych Każde drzwi do toalety lub innych pomieszczeń wewnętrznych: 7.7.11.1. są drzwiami zamykającymi się samoczynnie i nie są wyposażone w żadne urządzenie utrzymujące je w położeniu otwartym, jeżeli, znajdując się w tym położeniu w sytuacji awaryjnej, mogłyby stanowić