02021R1056 — PL — 30.06.2021 — 000.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie

►B ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 1)





sprostowane przez:









▼B

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2021/1056

z dnia 24 czerwca 2021 r.

ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji







Artykuł 1

Przedmiot i zakres stosowania

Niniejsze rozporządzenie ustanawia Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) w celu zapewnienia wsparcia dla ludności, gospodarek i środowiska na terytoriach, które mierzą się z poważnymi wyzwaniami społeczno-gospodarczymi wynikającymi z procesu transformacji w kierunku osiągnięcia celów Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z definicją w art. 2 pkt 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 ( 1 ) oraz w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050.

Niniejsze rozporządzenie określa cel szczegółowy FST, jego zasięg geograficzny i zasoby, zakres wsparcia z FST w odniesieniu do celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu”, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) 2021/1060, a także szczegółowe przepisy dotyczące programowania i wskaźników niezbędnych do monitorowania.

Artykuł 2

Cel szczegółowy

Zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) 2021/1060 FST przyczynia się do realizacji jedynego celu szczegółowego, jakim jest umożliwienie regionom i ludności łagodzenia wpływających na społeczeństwo, zatrudnienie, gospodarkę i środowisko skutków transformacji w kierunku osiągnięcia celów Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu oraz w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050 w oparciu o porozumienie paryskie.

Artykuł 3

Zasięg geograficzny i zasoby w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu”

1. FST wspiera cel „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” we wszystkich państwach członkowskich.

2. Zasoby FST w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” udostępnione na zobowiązanie budżetowe na lata 2021–2027 wynoszą 7 500 000 000 EUR w cenach z 2018 r., jak ustalono w art. 110 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (EU) 2021/1060.

3. Zasoby, o których mowa w ust. 2, mogą zostać zwiększone, w zależności od sytuacji, o dodatkowe zasoby alokowane w budżecie Unii oraz o inne zasoby zgodnie z mającym zastosowanie aktem podstawowym.

4. Komisja przyjmuje w drodze aktu wykonawczego decyzję określającą roczny podział dostępnych zasobów między państwa członkowskie, w tym dodatkowych zasobów, o których mowa w ust. 3, zgodnie z alokacjami określonymi w załączniku I.

Artykuł 4

Zasoby z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy

1. Działania, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2020/2094, realizuje się na mocy niniejszego rozporządzenia z wykorzystaniem kwoty 10 000 000 000 EUR w cenach z 2018 r., o której mowa w art. 109 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) 2021/1060, z zastrzeżeniem art. 3 ust. 3, 4, 7 i 9 rozporządzenia (UE) 2020/2094.

Kwotę tę uznaje się za inne zasoby, o których mowa w art. 3 ust. 3 niniejszego rozporządzenia. Jak stanowi art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2020/2094, kwota ta stanowi na potrzeby art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel.

2. Kwotę, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, udostępnia się na zobowiązanie budżetowe w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” na lata 2021–2023 jako uzupełnienie zasobów, o których mowa w art. 3, w następujący sposób: — 2021 r.: 2 000 000 000 EUR, — 2022 r.: 4 000 000 000 EUR, — 2023 r.: 4 000 000 000 EUR.

Udostępnia się kwotę 15 600 000 EUR w cenach z 2018 r. na wydatki administracyjne z zasobów, o których mowa w akapicie pierwszym.

3. Roczny podział kwoty, o której mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, między państwa członkowskie określa się w decyzji Komisji, o której mowa w art. 3 ust. 4, zgodnie z alokacjami określonymi w załączniku I.

4. Na zasadzie odstępstwa od art. 14 ust. 3 rozporządzenia finansowego zasady dotyczące umarzania zobowiązań określone w tytule VII rozdział IV rozporządzenia (UE) 2021/1060 stosuje się do zobowiązań budżetowych opierających się na zasobach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu. Na zasadzie odstępstwa od art. 12 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego zasobów tych nie można wykorzystywać na kolejny program ani na kolejne działanie.

5. Płatności na rzecz programów są księgowane na koncie najwcześniej otwartego zobowiązania w ramach FST, począwszy od zobowiązań z zasobów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy, aż do ich wyczerpania.

Artykuł 5

Mechanizm zielonego nagradzania

1. W przypadku gdy na podstawie art. 3 ust. 3 zasoby FST zostaną zwiększone przed dniem 31 grudnia 2024 r., dodatkowe zasoby rozdziela się między państwa członkowskie zgodnie z udziałami krajowymi określonymi w załączniku I.

2. W przypadku gdy na podstawie art. 3 ust. 3 niniejszego rozporządzenia zasoby FST zostaną zwiększone po dniu 31 grudnia 2024 r., dodatkowe zasoby rozdziela się między państwa członkowskie zgodnie z metodyką określoną w akapicie drugim niniejszego ustępu na podstawie zmiany poziomu emisji gazów cieplarnianych z zakładów przemysłowych tych państw w okresie od 2018 r. do ostatniego roku, w odniesieniu do którego dostępne są dane, przekazywanych zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady ( 2 ). Zmianę poziomu emisji gazów cieplarnianych w każdym państwie członkowskim oblicza się poprzez agregację emisji gazów cieplarnianych tylko tych regionów na poziomie NUTS 3, które wskazano w terytorialnych planach sprawiedliwej transformacji zgodnie z art. 11 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

Alokację dodatkowych zasobów dla każdego państwa członkowskiego określa się w następujący sposób:

a) w przypadku państw członkowskich, które osiągnęły redukcję emisji gazów cieplarnianych, redukcja emisji gazów cieplarnianych osiągnięta przez każde państwo członkowskie jest obliczana poprzez wyrażenie poziomu emisji gazów cieplarnianych z ostatniego roku referencyjnego jako wartości procentowej emisji gazów cieplarnianych odnotowanych w 2018 r.; w przypadku państw członkowskich, które nie osiągnęły redukcji emisji gazów cieplarnianych, tę wartość procentową ustala się na poziomie 100 %;

b) ostateczny udział każdego państwa członkowskiego oblicza się poprzez podzielenie udziałów krajowych określonych w załączniku I przez wartości procentowe wynikające z lit. a); oraz

c) wynik obliczeń zgodnie z lit. b) zostaje przeskalowany w celu zsumowania do 100 %.

3. Państwa członkowskie włączają dodatkowe zasoby do swoich programów i przedkładają zmianę programu zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

Artykuł 6

Szczególne alokacje dla regionów najbardziej oddalonych i dla wysp

Przygotowując swoje terytorialne plany sprawiedliwej transformacji zgodnie z art. 11 ust. 1, państwa członkowskie szczególnie uwzględniają sytuację wysp i regionów najbardziej oddalonych, które mierzą się z poważnymi wyzwaniami społeczno-gospodarczymi wynikającymi z procesu transformacji w kierunku osiągnięcia celów Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu oraz w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050, mając na uwadze szczególne potrzeby tych wysp i regionów zgodnie z art. 174 i 349 TFUE.

Włączając takie terytoria do swoich terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji, państwa członkowskie ustalają szczególną kwotę alokowaną dla tych terytoriów wraz z odpowiednim uzasadnieniem, przy uwzględnieniu szczególnych wyzwań dotyczących tych terytoriów.

Artykuł 7

Warunkowy dostęp do zasobów

1. W przypadku gdy państwo członkowskie nie zobowiązało się do realizacji celu zakładającego osiągnięcie przez Unię neutralności klimatycznej do roku 2050, udostępnia się na programowanie i włącza do priorytetów tylko 50 % rocznych alokacji dla tego państwa członkowskiego określonych zgodnie z art. 3 ust. 4 i art. 4 ust. 3.

W drodze odstępstwa od art. 10 ust. 1 niniejszego rozporządzenia pozostałe 50 % rocznych alokacji nie jest włączane do priorytetów. W takim przypadku w programach wspieranych z FST i przedłożonych zgodnie z art. 21 rozporządzenia (UE) 2021/1060 uwzględnia się tylko 50 % rocznych alokacji FST w tabeli, o której mowa w art. 22 ust. 3 lit. g) ppkt (ii) tego rozporządzenia. W tabeli, o której mowa w art. 22 ust. 3 lit. g) ppkt (i) tego rozporządzenia, wskazuje się osobno alokacje dostępne na programowanie i alokacje, które nie są objęte programowaniem.

2. Komisja zatwierdza programy zawierające priorytet FST lub zmiany takich programów, tylko w przypadku gdy spełnione są wymogi określone w objętej programowaniem części alokacji zgodnie z ust. 1.

3. Jak tylko państwo członkowskie zobowiąże się do realizacji celu zakładającego osiągnięcie przez Unię neutralności klimatycznej do roku 2050, może ono przedłożyć wniosek o zmianę każdego programu wspieranego z FST zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 oraz uwzględnić alokacje nieobjęte programowaniem, które nie zostały umorzone.

4. Zobowiązania budżetowe są zaciągane na podstawie tabeli, o której mowa w art. 22 ust. 3 lit. g) ppkt (i) rozporządzenia (UE) 2021/1060. Zobowiązań dotyczących alokacji nieobjętych programowaniem nie można wykorzystywać na płatności ani nie uwzględnia się ich w podstawie obliczeń płatności zaliczkowych zgodnie z art. 90 tego rozporządzenia, dopóki nie zostaną one udostępnione na programowanie zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu.

Na zasadzie odstępstwa od art. 105 rozporządzenia (UE) 2021/1060, w przypadku gdy dane państwo członkowskie do dnia 31 grudnia każdego roku począwszy od 2022 r. nie zobowiąże się do realizacji celu zakładającego osiągnięcie przez Unię neutralności klimatycznej do roku 2050, zobowiązania budżetowe na rok poprzedni dotyczące alokacji nieobjętych programowaniem zostają umorzone w całości w roku następnym.

Artykuł 8

Zakres wsparcia

1. FST wspiera tylko takie działania, które są bezpośrednio związane z jego celem szczegółowym określonym w art. 2 i przyczyniają się do realizacji terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji ustanowionych zgodnie z art. 11.

2. Zgodnie z ust. 1 FST wspiera wyłącznie następujące działania: a) inwestycje produkcyjne w MŚP, w tym w mikroprzedsiębiorstwach i przedsiębiorstwach typu start-up, prowadzące do dywersyfikacji gospodarczej, modernizacji i restrukturyzacji; b) inwestycje w tworzenie nowych przedsiębiorstw, w tym poprzez inkubatory przedsiębiorczości i usługi konsultingowe, prowadzące do utworzenia miejsc pracy; c) inwestycje w działania badawcze i innowacyjne, w tym działania prowadzone przez uniwersytety i publiczne organizacje badawcze, oraz działania wspierające transfer zaawansowanych technologii; d) inwestycje we wdrażanie technologii oraz w systemy i infrastrukturę zapewniające przystępną cenowo czystą energię, w tym we wdrażanie technologii magazynowania energii, oraz w redukcję emisji gazów cieplarnianych; e) inwestycje w energię odnawialną zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 ( 3 ), w tym z określonymi w tej dyrektywie kryteriami zrównoważonego rozwoju, i w efektywność energetyczną, w tym do celów ograniczania ubóstwa energetycznego; f) inwestycje w inteligentną i zrównoważoną mobilność lokalną, w tym dekarbonizację lokalnego sektora transportu i jego infrastruktury; g) remont i modernizacja sieci ciepłowniczych w celu poprawy efektywności energetycznej systemów ciepłowniczych oraz inwestycje w produkcję energii cieplnej, pod warunkiem że instalacje produkujące energię cieplną opierają się wyłącznie na odnawialnych źródłach energii; h) inwestycje w cyfryzację, innowacje cyfrowe i łączność cyfrową; i) inwestycje w rewitalizację i dekontaminację terenów zdegradowanych, przywracanie funkcji obszarom oraz – w tym tam, gdzie jest to konieczne, w projekty w zakresie zielonej infrastruktury i zmiany przeznaczenia terenów – z uwzględnieniem zasady „zanieczyszczający płaci”; j) inwestycje we wzmacnianie gospodarki o obiegu zamkniętym w tym poprzez zapobieganie powstawaniu odpadów i ograniczanie ich ilości, efektywne gospodarowanie zasobami, ponowne wykorzystywanie, naprawy oraz recykling; k) podnoszenie i zmiana kwalifikacji pracowników i osób poszukujących pracy; l) pomoc w poszukiwaniu pracy dla osób poszukujących pracy; m) aktywne włączenie społeczne osób poszukujących pracy; n) pomoc techniczna; o) inne działania w obszarach kształcenia i włączenia społecznego, w tym – tam, gdzie jest to należycie uzasadnione – inwestycje w infrastrukturę na potrzeby ośrodków szkoleniowych oraz placówek opieki nad dziećmi i osobami starszymi, wskazane w terytorialnych planach sprawiedliwej transformacji zgodnie z art. 11.

Ponadto FST może wspierać, na obszarach wyznaczonych jako obszary objęte pomocą do celów art. 107 ust. 3 lit. a) i c) TFUE, inwestycje produkcyjne w przedsiębiorstwach innych niż MŚP, pod warunkiem że inwestycje te zostały zatwierdzone jako część terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji w oparciu o informacje wymagane na podstawie art. 11 ust. 2 lit. h) niniejszego rozporządzenia. Takie inwestycje są kwalifikowalne tylko wówczas, gdy są niezbędne do realizacji terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji, gdy przyczyniają się do transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050 oraz do realizacji powiązanych celów środowiskowych, gdy ich wsparcie jest konieczne do utworzenia miejsc pracy na danym terytorium i gdy nie prowadzą do przeniesienia produkcji zgodnie z definicją w art. 2 pkt 27 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

FST może również wspierać inwestycje w celu osiągnięcia redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE, pod warunkiem że takie inwestycje zostały zatwierdzone jako część terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji w oparciu o informacje wymagane na podstawie art. 11 ust. 2 ppkt (i) niniejszego rozporządzenia. Takie inwestycje są kwalifikowalne tylko wówczas, gdy są niezbędne do realizacji terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji.

Artykuł 9

Wyłączenie z zakresu wsparcia

FST nie wspiera:

a) likwidacji ani budowy elektrowni jądrowych;

b) wytwarzania, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu tytoniu i wyrobów tytoniowych;

c) przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji zgodnie z definicją w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 ( 4 ), chyba że zezwolono na to na mocy tymczasowych zasad pomocy państwa ustanowionych w celu uwzględnienia wyjątkowych okoliczności lub w ramach pomocy de minimis, aby wesprzeć inwestycje zmniejszające koszty energii w kontekście transformacji energetycznej;

d) inwestycji w zakresie produkcji, przetwarzania, transportu, dystrybucji, magazynowania lub spalania paliw kopalnych.

Artykuł 10

Programowanie zasobów FST

1. Zasoby FST są programowane dla kategorii regionów, w których znajdują się dane terytoria, na podstawie terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji ustanowionych zgodnie z art. 11 i zatwierdzonych przez Komisję jako część programu lub zmiana programu. Zaprogramowane zasoby przybierają formę co najmniej jednego specjalnego programu albo co najmniej jednego priorytetu w ramach programów.

Komisja zatwierdza program lub zmianę programu tylko wówczas, gdy wskazanie terytoriów najbardziej dotkniętych negatywnymi skutkami procesu transformacji przedstawione w odpowiednim terytorialnym planie sprawiedliwej transformacji zostało należycie uzasadnione, a terytorialny plan sprawiedliwej transformacji jest zgodny ze zintegrowanym krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu danego państwa członkowskiego.

2. Priorytet lub priorytety FST obejmują zasoby FST, na które składają się całość lub część alokacji FST dla państw członkowskich oraz zasoby przesunięte zgodnie z art. 27 rozporządzenia (UE) 2021/1060. Łączna wysokość zasobów z EFRR i EFS+ przesuniętych do FST nie może przekraczać trzykrotności kwoty wsparcia z FST na cele danego priorytetu, z wyłączeniem zasobów, o których mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

3. Zgodnie z art. 112 rozporządzenia (UE) 2021/1060 stopa dofinansowania, mająca zastosowanie do regionu, w którym znajduje się terytorium lub terytoria wskazane w terytorialnych planach sprawiedliwej transformacji zgodnie z art. 11 niniejszego rozporządzenia, na priorytet lub priorytety FST nie może być wyższa niż: a) 85 % dla regionów słabiej rozwiniętych; b) 70 % dla regionów w okresie przejściowym; c) 50 % dla regionów lepiej rozwiniętych.

Artykuł 11

Terytorialne plany sprawiedliwej transformacji

1. Państwa członkowskie przygotowują, wspólnie z odpowiednimi władzami lokalnymi i regionalnymi z danych terytoriów, co najmniej jeden terytorialny plan sprawiedliwej transformacji obejmujący dotknięte skutkami transformacji terytorium lub terytoria odpowiadające regionom na poziomie NUTS 3 albo części tych terytoriów, zgodnie z wzorem określonym w załączniku II. Terytoria te to obszary najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami gospodarczymi i społecznymi transformacji, w szczególności pod względem oczekiwanego przystosowywania się pracowników lub oczekiwanej utraty miejsc pracy przy produkcji i wykorzystania paliw kopalnych oraz pod względem potrzeb w zakresie przekształcenia procesów produkcyjnych w zakładach przemysłowych o najwyższej intensywności emisji gazów cieplarnianych.

2. Terytorialny plan sprawiedliwej transformacji zawiera następujące elementy: a) opis przebiegającego na poziomie krajowym procesu transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu, w tym harmonogram głównych etapów transformacji w kierunku osiągnięcia celów Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu oraz w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050 – zgodne z najnowszą wersją zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu; b) uzasadnienie, dlaczego dane terytoria wskazano jako najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami procesu transformacji, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu, i dlaczego powinny one otrzymać wsparcie z FST zgodnie z ust. 1; c) diagnoza wyzwań związanych z transformacją, przed którymi stoją wskazane terytoria najbardziej dotknięte jej negatywnymi skutkami, w tym społecznymi, gospodarczymi i środowiskowymi skutkami transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050; diagnoza ta określa liczbę miejsc pracy, które potencjalnie zostaną dotknięte skutkami transformacji lub utracone, ryzyko depopulacji oraz potrzeby i cele w zakresie rozwoju, które mają być osiągnięte do roku 2030 i które są związane z przekształceniem lub zaprzestaniem na tych terytoriach działalności charakteryzującej się wysoką intensywnością emisji gazów cieplarnianych; d) opis oczekiwanego wkładu, jaki wsparcie z FST wniesie w łagodzenie społecznych, demograficznych, gospodarczych, zdrowotnych i środowiskowych skutków transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050, w tym opis oczekiwanego wkładu pod względem utworzenia i utrzymania miejsc pracy; e) ocena spójności z innymi odpowiednimi krajowymi, regionalnymi lub terytorialnymi strategiami i planami; f) opis mechanizmów zarządzania obejmujących uzgodnienia dotyczące partnerstwa, planowane środki w zakresie monitorowania i ewaluacji oraz odpowiedzialne podmioty; g) opis rodzaju przewidywanych operacji i ich oczekiwanego wkładu w łagodzenie skutków transformacji; h) w przypadku gdy wsparcie ma być udzielone na rzecz inwestycji produkcyjnych w przedsiębiorstwach innych niż MŚP – indykatywny wykaz operacji i przedsiębiorstw, którym ma być udzielone wsparcie, oraz uzasadnienie konieczności udzielenia takiego wsparcia za pomocą analizy luk dowodzącej, że w przypadku braku inwestycji oczekiwana liczba utraconych miejsc pracy przewyższy oczekiwaną liczbę nowych miejsc pracy; i) w przypadku gdy wsparcie ma być udzielone na rzecz inwestycji mających na celu osiągnięcie redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE – wykaz operacji, które mają zostać objęte wsparciem, oraz uzasadnienie, że przyczynią się one do transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu i doprowadzą do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych do poziomu znacznie poniżej odpowiednich wskaźników ustanowionych do celów przydziału bezpłatnych uprawnień na podstawie dyrektywy 2003/87/WE, przy jednoczesnym spełnieniu warunku, że operacje te są konieczne do ochrony znacznej liczby miejsc pracy; j) synergie i komplementarności z innymi odpowiednimi programami Unii służące zaspokojeniu zidentyfikowanych potrzeb rozwojowych; oraz k) synergie i komplementarności z planowanym wsparciem z innych filarów mechanizmu sprawiedliwej transformacji.

3. W przygotowanie i realizację terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji są zaangażowani odpowiedni partnerzy zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) 2021/1060 oraz w stosownych przypadkach Europejski Bank Inwestycyjny i Europejski Fundusz Inwestycyjny.

4. Terytorialne plany sprawiedliwej transformacji są spójne z odpowiednimi strategiami terytorialnymi, o których mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) 2021/1060 oraz z odpowiednimi strategiami inteligentnej specjalizacji, zintegrowanymi krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu oraz Europejskim filarem praw socjalnych.

W przypadku gdy aktualizacja zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 wymaga zmiany terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji, zmiany tej dokonuje się w ramach przeglądu śródokresowego zgodnie z art. 18 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

5. W przypadku gdy państwa członkowskie mają zamiar skorzystać z możliwości uzyskania wsparcia w ramach innych filarów mechanizmu sprawiedliwej transformacji, określają w terytorialnych planach sprawiedliwej transformacji sektory i obszary tematyczne, w których przewiduje się wsparcie w ramach tych filarów.

Artykuł 12

Wskaźniki

1. Wspólne wskaźniki produktu i rezultatu określone w załączniku III oraz – w przypadkach należycie uzasadnionych w terytorialnym planie sprawiedliwej transformacji – wskaźniki produktu i rezultatu specyficzne dla danego programu są wykorzystywane zgodnie z art. 16 ust. 1 akapit drugi lit. a), art. 22 ust. 3 lit. d) ppkt (ii) oraz art. 42 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2021/1060.

2. W przypadku wskaźników produktu wartość bazową ustala się na poziomie zero. Cele pośrednie wyznaczone na 2024 r. oraz cele końcowe wyznaczone na 2029 r. mają charakter kumulatywny. Cele końcowe nie mogą być zmieniane po zatwierdzeniu przez Komisję wniosku o zmianę programu przedstawionego na podstawie art. 18 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

3. W przypadku gdy priorytet FST wspiera działania, o których mowa w art. 8 ust. 2 lit. k), l) lub m), dane dotyczące wskaźników odnoszących się do uczestników są przekazywane tylko wówczas, gdy dostępne są wszystkie dane dotyczące danego uczestnika, wymagane zgodnie z załącznikiem III.

Artykuł 13

Korekty finansowe

Na podstawie analizy końcowego sprawozdania z wykonania programu Komisja może dokonać korekt finansowych zgodnie z art. 104 rozporządzenia (UE) 2021/1060, w przypadku gdy osiągnięto mniej niż 65 % celu końcowego wyznaczonego w odniesieniu do jednego wskaźnika produktu lub większej ich liczby.

Korekty finansowe są proporcjonalne do osiągnięć i nie stosuje się ich, jeżeli nieosiągnięcie celów końcowych jest spowodowane wpływem czynników społeczno-gospodarczych lub środowiskowych, istotnych zmian w warunkach gospodarczych lub środowiskowych w danym państwie członkowskim lub działaniem siły wyższej mającej poważny wpływ na realizację określonych priorytetów.

Artykuł 14

Przegląd

Do dnia 30 czerwca 2025 r. Komisja dokonuje przeglądu wdrażania FST w odniesieniu do celu szczegółowego określonego w art. 2, uwzględniając możliwe zmiany w rozporządzeniu (UE) 2020/852 i unijne cele w zakresie klimatu określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającym ramy na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 401/2009 oraz rozporządzenie (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie), oraz przebiegu realizacji planu inwestycyjnego na rzecz zrównoważonej Europy. Na tej podstawie Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, w stosownym przypadku wraz z wnioskami ustawodawczymi.

Artykuł 15

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.









ZAŁĄCZNIK I

ALOKACJE DLA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH







Alokacje z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy Alokacje z zasobów WRF Alokacje ogółem Udział państwa członkowskiego w alokacjach ogółem Belgia 95 71 166 0,95 % Bułgaria 673 505 1 178 6,73 % Czechy 853 640 1 493 8,53 % Dania 46 35 81 0,46 % Niemcy 1 288 966 2 254 12,88 % Estonia 184 138 322 1,84 % Irlandia 44 33 77 0,44 % Grecja 431 324 755 4,31 % Hiszpania 452 339 790 4,52 % Francja 535 402 937 5,35 % Chorwacja 97 72 169 0,97 % Włochy 535 401 937 5,35 % Cypr 53 39 92 0,53 % Łotwa 100 75 174 1,00 % Litwa 142 107 249 1,42 % Luksemburg 5 4 8 0,05 % Węgry 136 102 237 1,36 % Malta 12 9 21 0,12 % Niderlandy 324 243 567 3,24 % Austria 71 53 124 0,71 % Polska 2 000 1 500 3 500 20,00 % Portugalia 116 87 204 1,16 % Rumunia 1 112 834 1 947 11,12 % Słowenia 134 101 235 1,34 % Słowacja 239 179 418 2,39 % Finlandia 242 182 424 2,42 % Szwecja 81 61 142 0,81 % UE 27 10 000 7 500 17 500 100,00 %

Alokacje w mln EUR, w cenach z 2018 r., przed odliczeniami na pomoc techniczną i na wydatki administracyjne (kwoty mogą się nie sumować ze względu na zaokrąglenia w górę lub w dół)









ZAŁĄCZNIK II

WZÓR TERYTORIALNEGO PLANU SPRAWIEDLIWEJ TRANSFORMACJI

1. Opis procesu transformacji i wskazanie terytoriów w obrębie państwa członkowskiego, które będą najbardziej dotknięte jej negatywnymi skutkami

Pole tekstowe [12000]

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. a)

1.1. Opis oczekiwanego procesu transformacji w kierunku osiągnięcia celów Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu oraz w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050, zgodnie z celami zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu oraz innych istniejących planów transformacji, zawierający harmonogram zaprzestania lub ograniczenia działalności, takiej jak wydobycie węgla kamiennego i brunatnego lub produkcja energii elektrycznej w instalacjach węglowych

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. b)

1.2. Wskazanie terytoriów, w przypadku których oczekuje się, że będą najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami transformacji, oraz uzasadnienie tego wyboru za pomocą odpowiednich szacunków dotyczących wpływu na gospodarkę i zatrudnienie opartych na informacjach zawartych w sekcji 1.1

Podstawa prawna: art. 6

1.3. Wskazanie regionów najbardziej oddalonych i wysp o szczególnych wyzwaniach, leżących na terytoriach wymienionych w sekcji 1.1, oraz wskazanie szczególnych kwot alokowanych dla tych terytoriów wraz z odpowiednim uzasadnieniem

2. Diagnoza wyzwań związanych z transformacją w przypadku każdego ze wskazanych terytoriów

2.1. Diagnoza skutków gospodarczych, społecznych i terytorialnych transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. c)

Pole tekstowe [12000]

Wskazanie rodzajów działalności gospodarczej i sektorów przemysłu dotkniętych skutkami transformacji, z rozróżnieniem na:

— sektory schyłkowe, w przypadku których oczekiwane jest zaprzestanie lub znaczne ograniczenie działalności w związku z transformacją, w tym odpowiedni harmonogram,

— sektory podlegające transformacji, w przypadku których oczekiwane jest przekształcenie działalności, procesów i produktów.

W odniesieniu do każdego z tych dwóch rodzajów sektorów:

— oczekiwana liczba utraconych miejsc pracy oraz oczekiwane potrzeby w zakresie przekwalifikowania, z uwzględnieniem prognoz zapotrzebowania na umiejętności,

— potencjał dywersyfikacji gospodarczej i możliwości rozwoju.

2.2. Potrzeby i cele w zakresie rozwoju do roku 2030 służące osiągnięciu neutralnej dla klimatu gospodarki Unii do roku 2050

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. d)

Pole tekstowe [6000]

— Potrzeby rozwojowe odpowiadające na wyzwania związane z transformacją,

— Cele i rezultaty, których osiągnięcie jest oczekiwane dzięki wdrożeniu priorytetu FST, w tym oczekiwany wkład pod względem tworzenia i utrzymania miejsc pracy.

2.3. Spójność z innymi odpowiednimi krajowymi, regionalnymi lub terytorialnymi strategiami i planami

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. e)

Pole tekstowe [6000]

— Strategie inteligentnej specjalizacji;

— Strategie terytorialne, o których mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) 2021/…,

— Inne regionalne lub krajowe plany rozwoju.

2.4. Rodzaje przewidywanych operacji

Pole tekstowe [12000]

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. g)

— rodzaje przewidywanych operacji i ich oczekiwany wkład w łagodzenie skutków transformacji

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. h)

Wypełnić jedynie w przypadku, gdy wsparcie jest udzielane na rzecz inwestycji produkcyjnych w przedsiębiorstwach innych niż MŚP:

— indykatywny wykaz operacji i przedsiębiorstw, którym ma być udzielone wsparcie, oraz – dla każdej operacji i każdego przedsiębiorstwa – uzasadnienie konieczności udzielenia takiego wsparcia za pomocą analizy luk dowodzącej, że w przypadku braku takiej inwestycji oczekiwana liczba utraconych miejsc pracy przewyższy oczekiwaną liczbę nowych miejsc pracy

Sekcję tę należy zaktualizować lub uzupełnić w drodze zmiany terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji, zależnie od decyzji o udzieleniu takiego wsparcia.

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. i);

Wypełnić jedynie w przypadku, gdy wsparcie jest udzielane na rzecz inwestycji mających na celu osiągnięcia redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE:

— wykaz operacji, które mają zostać objęte wsparciem, oraz uzasadnienie, że przyczynią się one do transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu i doprowadzą do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych do poziomu znacznie poniżej odpowiednich wskaźników ustanowionych do celów przydziału bezpłatnych uprawnień na podstawie dyrektywy 2003/87/WE, przy jednoczesnym spełnieniu warunku, że operacje te są konieczne do ochrony znacznej liczby miejsc pracy

Sekcję tę należy zaktualizować lub uzupełnić w drodze zmiany terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji, zależnie od decyzji o udzieleniu takiego wsparcia.

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. j)

— synergie i komplementarności przewidywanych operacji z innymi odpowiednimi programami Unii w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” (wspieranie procesu transformacji), innymi instrumentami finansowania (fundusz modernizacyjny unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji) służącymi zaspokojeniu zidentyfikowanych potrzeb rozwojowych

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. k) i ust. 5

— synergie i komplementarności z planowanym wsparciem z innych filarów mechanizmu sprawiedliwej transformacji

— sektory i obszary tematyczne, w których przewiduje się wsparcie w ramach innych filarów

3. Mechanizmy zarządzania

Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 lit. f)

Pole tekstowe [5000]

3.1. Partnerstwo

— Uzgodnienia dotyczące zaangażowania partnerów w przygotowanie, realizację, monitorowanie i ewaluację terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji,

— Wynik konsultacji społecznych

3.2. Monitorowanie i ewaluacja

— Planowane środki w zakresie monitorowania i ewaluacji, w tym wskaźniki mające na celu zmierzenie, czy plan jest w stanie zapewnić osiągnięcie jego celów

3.3. Podmiot lub podmioty koordynujące i monitorujące

Podmiot lub podmioty odpowiedzialne za koordynowanie i monitorowanie realizacji planu oraz rola tych podmiotów

4. Wskaźniki produktu lub rezultatu specyficzne dla danego programu

Podstawa prawna: art. 12 ust. 1

Wypełnić jedynie w przypadku, gdy przewidziane są wskaźniki specyficzne dla danego programu:

— uzasadnienie konieczności stosowania wskaźników produktu lub rezultatu specyficznych dla danego programu w oparciu o rodzaje przewidywanych operacji







Tabela 1. Wskaźniki produktu Cel szczegółowy Nr identyfikacyjny [5] Wskaźnik [255] Jednostka miary Cel pośredni (2024) Cel końcowy (2029)







Tabela 2. Wskaźniki rezultatu Cel szczegółowy Nr identyfikacyjny [5] Wskaźnik [255] Jednostka miary Wartość bazowa lub wartość odniesienia Rok referencyjny Cel końcowy (2029) Źródło danych [200] Uwagi [200]









ZAŁĄCZNIK III

WSPÓLNE WSKAŹNIKI PRODUKTU I WSPÓLNE WSKAŹNIKI REZULTATU DLA FUNDUSZU NA RZECZ SPRAWIEDLIWEJ TRANSFORMACJI ( 5 )







Wspólne wskaźniki produktu w ramach REGIO (RCO) i wspólne wskaźniki rezultatu w ramach REGIO (RCR) Produkty Rezultaty RCO 01 – Przedsiębiorstwa objęte wsparciem (w tym: mikro, małe, średnie, duże) (*1)

RCO 02 – Przedsiębiorstwa objęte wsparciem w postaci dotacji

RCO 03 – Przedsiębiorstwa objęte wsparciem z instrumentów finansowych

RCO 04 – Przedsiębiorstwa otrzymujące wsparcie niefinansowe

RCO 05 – Nowe przedsiębiorstwa objęte wsparciem

RCO 07 – Organizacje badawcze uczestniczące we wspólnych projektach badawczych

RCO 10 – Przedsiębiorstwa współpracujące z organizacjami badawczymi ►C1

RCO 121a – Przedsiębiorstwa objęte wsparciem w celu osiągnięcia redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE ◄ RCR 01 – Miejsca pracy utworzone we wspieranych jednostkach RCR 102 – Miejsca pracy dla naukowców utworzone we wspieranych jednostkach RCR 02 – Inwestycje prywatne uzupełniające wsparcie publiczne (w tym: dotacje, instrumenty finansowe) (*1) RCR 03 – Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) wprowadzające innowacje produktowe lub procesowe RCR 04 – MŚP wprowadzające innowacje marketingowe lub organizacyjne RCR 05 – MŚP wprowadzające innowacje wewnątrz przedsiębiorstwa RCR 06 – Złożone wnioski patentowe RCR 29a – Szacowana emisja gazów cieplarnianych pochodząca z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE, prowadzonych w przedsiębiorstwach objętych wsparciem RCO 13 – Wartość usług, produktów i procesów cyfrowych opracowywanych dla przedsiębiorstw RCR 11 – Użytkownicy nowych i zmodernizowanych publicznych usług, produktów i procesów cyfrowych RCR 12 – Użytkownicy nowych i zmodernizowanych usług, produktów i procesów cyfrowych opracowanych przez przedsiębiorstwa RCO 15 – Wytworzona zdolność inkubacji przedsiębiorstw RCR 17 – Nowe przedsiębiorstwa utrzymujące się na rynku RCR 18 – MŚP korzystające z usług inkubatora przedsiębiorczości po jego utworzeniu RCO 101 – MŚP inwestujące w umiejętności w zakresie inteligentnej specjalizacji, transformacji przemysłowej i przedsiębiorczości RCR 97 – Programy przygotowania zawodowego wspierane w MŚP RCR 98 – Pracownicy MŚP kończący szkolenia w zakresie rozwoju umiejętności w zakresie inteligentnej specjalizacji, transformacji przemysłowej i przedsiębiorczości (według rodzaju umiejętności: techniczne, zarządzanie, przedsiębiorczość, ekologiczne, inne) (*1) RCO 18 – Lokale mieszkalne o lepszej charakterystyce energetycznej RCO 19 – Budynki publiczne o lepszej charakterystyce energetycznej RCO 20 – Wybudowane lub zmodernizowane sieci ciepłownicze i chłodnicze RCO 104 – Liczba jednostek wysokosprawnej kogeneracji RCR 26 – Roczne zużycie energii pierwotnej (w tym: w lokalach mieszkalnych, budynkach publicznych, przedsiębiorstwach, innych) (*1) RCR 29 – Szacowana emisja gazów cieplarnianych RCO 22 – Dodatkowa zdolność wytwarzania energii odnawialnej (w tym: energii elektrycznej, energii cieplnej) (*1) RCR 31 – Wytworzona energia odnawialna ogółem (w tym: energia elektryczna, energia cieplna) (*1) RCR 32 – Dodatkowa moc zainstalowana odnawialnych źródeł energii RCO 34 – Dodatkowe zdolności w zakresie recyklingu odpadów RCO 107 – Inwestycje w obiekty do selektywnego zbierania odpadów RCO 119 – Odpady przygotowane do ponownego użycia RCR 47 – Odpady poddane recyklingowi RCR 48 – Odpady wykorzystywane jako surowce RCO 36 – Zielona infrastruktura objęta wsparciem do celów innych niż przystosowanie się do zmian klimatu RCO 38 – Powierzchnia wspieranych zrekultywowanych gruntów RCO 39 – Obszar objęty zainstalowanymi systemami monitorowania zanieczyszczenia powietrza RCR 50 – Ludność odnosząca korzyści ze środków na rzecz jakości powietrza (*2) RCR 52 – Grunty zrekultywowane wykorzystywane jako tereny zielone, pod budowę mieszkań socjalnych lub pod działalność gospodarczą lub inną RCO 55 – Długość nowych linii tramwajowych i linii metra RCO 56 – Długość przebudowanych lub zmodernizowanych linii tramwajowych i linii metra RCO 57 – Pojemność ekologicznego taboru do zbiorowego transportu publicznego RCO 58 – Wspierana infrastruktura rowerowa RCO 60 – Miasta z nowymi lub zmodernizowanymi cyfrowymi systemami transportu miejskiego RCR 62 – Roczna liczba użytkowników nowego lub zmodernizowanego transportu publicznego RCR 63 – Roczna liczba użytkowników nowych lub zmodernizowanych linii tramwajowych i linii metra RCR 64 – Roczna liczba użytkowników infrastruktury rowerowej RCO 61 – Powierzchnia nowych lub zmodernizowanych obiektów dla służb zatrudnienia RCR 65 – Roczna liczba użytkowników nowych lub zmodernizowanych obiektów dla służb zatrudnienia RCO 66 – Pojemność klas w nowych lub zmodernizowanych placówkach opieki nad dziećmi RCO 67 – Pojemność klas w nowych lub zmodernizowanych placówkach oświatowych RCR 70 – Roczna liczba użytkowników nowych lub zmodernizowanych placówek opieki nad dziećmi RCR 71 – Roczna liczba użytkowników nowych lub zmodernizowanych placówek oświatowych RCO 113 – Ludność objęta projektami w ramach zintegrowanych działań na rzecz włączenia społeczno-gospodarczego społeczności marginalizowanych, gospodarstw domowych o niskich dochodach oraz grup w niekorzystnej sytuacji (*2) RCO 69 – Pojemność nowych lub zmodernizowanych placówek opieki zdrowotnej RCO 70 – Pojemność nowych lub zmodernizowanych placówek opieki społecznej (innych niż mieszkania) RCR 72 – Roczna liczba użytkowników nowych lub zmodernizowanych elektronicznych usług opieki zdrowotnej RCR 73 – Roczna liczba użytkowników nowych lub zmodernizowanych placówek opieki zdrowotnej RCR 74 – Roczna liczba użytkowników nowych lub zmodernizowanych placówek opieki społecznej Wspólne wskaźniki produktu bezpośredniego (EECO) i wspólne wskaźniki rezultatu bezpośredniego (EECR) dotyczące uczestników (1) , (2) Produkty Rezultaty EECO 01 - bezrobotni, w tym długotrwale bezrobotni (*2) EECO 02 - długotrwale bezrobotni (*2) EECO 03 - osoby bierne zawodowo (*2) EECO 04 - osoby pracujące, w tym osoby prowadzące działalność na własny rachunek (*2) EECO 05 - liczba dzieci w wieku poniżej 18 r.ż. (*2) EECO 06 - ludzie młodzi w wieku 18–29 lat (*2) EECO 07 - liczba uczestników w wieku 55 lat i starszych (*2) EECO 08 - osoby z wykształceniem średnim I stopnia lub niższym (ISCED 0–2) (*2) EECO 09 - osoby z wykształceniem średnim II stopnia (ISCED 3) lub policealnym (ISCED 4) (*2) EECO 10 - osoby z wykształceniem wyższym (ISCED 5 do 8) (*2) EECO 11 - całkowita liczba uczestników (3) EECR 01 - uczestnicy poszukujący pracy po opuszczeniu programu (*2) EECR 02 - uczestnicy biorący udział w kształceniu lub szkoleniu po opuszczeniu programu (*2) EECR 03 - uczestnicy uzyskujący kwalifikacje po opuszczeniu programu (*2) EECR 04 - uczestnicy pracujący, łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek, po opuszczeniu programu (*2) ( *1 ) Podział ten nie jest wymagany do celów programowania, jedynie do celów sprawozdawczości. ( *2 ) Zgłaszane dane są danymi osobowymi zgodnie z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1). ( 1 ) Na potrzeby prezentacji wskaźniki pogrupowano, aby ułatwić zestawianie ich ze wskaźnikami występującymi w innych rozporządzeniach dotyczących poszczególnych funduszy. ( 2 ) Należy przekazywać wszystkie wskaźniki produktu i rezultatu dotyczące uczestników.

Dane osobowe mają być przedstawione w podziale według płci (kobiety, mężczyźni, osoby niebinarne, zgodnie z prawem krajowym).

Jeżeli określone rezultaty nie są możliwe, dane odnoszące się do tych rezultatów nie muszą być zbierane ani przekazywane. W stosownych przypadkach, wspólne wskaźniki produktu można przekazywać w oparciu o docelową grupę danej operacji.

W przypadku zbierania danych z rejestrów lub równoważnych źródeł państwa członkowskie mogą stosować definicje krajowe. ( 3 ) Wskaźnik ten oblicza się automatycznie na podstawie wspólnych wskaźników produktu odnoszących się do statusu zatrudnienia.