02014R0508 — PL — 23.07.2022 — 008.002

Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie

zmienione przez:





sprostowane przez:









▼B

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 508/2014

z dnia 15 maja 2014 r.

w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011







TYTUŁ I

PRZEDMIOT, ZAKRES I DEFINICJE

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie określa unijne środki finansowe na rzecz wdrażania:

a) wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb);

b) odpowiednich środków związanych z prawem morza;

c) zrównoważonego rozwoju obszarów rybackich i obszarów akwakultury oraz rybołówstwa śródlądowego; oraz

d) zintegrowanej polityki morskiej (ZPM).

Artykuł 2

Zakres geograficzny

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do operacji prowadzonych na terytorium Unii, chyba że niniejsze rozporządzenie stanowi inaczej.

Artykuł 3

Definicje

1. Do celów niniejszego rozporządzenia oraz bez uszczerbku dla ust. 2 niniejszego artykułu stosuje się definicje, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1379/2013, art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009 oraz art. 2 rozporządzenia nr (UE) nr 1303/2013.

2. Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1) „wspólny mechanizm wymiany informacji” (CISE) oznacza sieć systemów o zdecentralizowanej strukturze stworzonych na potrzeby wymiany informacji między użytkownikami w celu poprawy znajomości sytuacji działań na morzu; 2) „operacje międzysektorowe” oznaczają inicjatywy, które przynoszą wzajemne korzyści różnym sektorom lub politykom sektorowym, o których mowa w TFUE, oraz których nie można w pełni zrealizować wyłącznie za pomocą środków w ramach odpowiedniego obszaru polityki; 3) „system elektronicznej rejestracji i elektronicznego raportowania” oznacza system elektronicznej rejestracji i elektronicznego raportowania danych, o którym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1224/2009; 4) „europejska sieć informacji i obserwacji środowiska morskiego” oznacza sieć, która łączy odpowiednie krajowe programy dotyczące informacji i obserwacji środowiska morskiego we wspólne i dostępne zasoby europejskie; 5) „obszar rybacki i obszar akwakultury” oznacza obszar obejmujący brzeg morza, rzeki lub jeziora, obejmujący stawy lub dorzecze i charakteryzujący się wysokim poziomem zatrudnienia w sektorze rybołówstwa lub akwakultury, który to obszar jest funkcjonalnie spójny pod względem geograficznym, gospodarczym i społecznym oraz określony jest w ten sposób przez dane państwo członkowskie; 6) „rybak” oznacza każdą osobę zajmującą się zarobkową działalnością połowową uznaną przez dane państwo członkowskie; 7) „rybołówstwo śródlądowe” oznacza działalność połowową prowadzoną w celach zarobkowych na wodach śródlądowych przez statki lub inne urządzenia, w tym stosowane do połowów pod lodem; 8) „zintegrowane zarządzanie obszarami przybrzeżnymi” oznacza strategie i środki takie, jak te opisane w zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady (2002/413/WE) ( 1 ); 9) „zintegrowane zarządzanie morskie” oznacza skoordynowane zarządzanie wszystkimi rodzajami polityki sektorowej na szczeblu Unii mającymi wpływ na oceany, morza i regiony przybrzeżne; 10) „zintegrowana polityka morska” lub „ZPM” oznacza politykę unijną, której celem jest wspieranie skoordynowanego i spójnego procesu decyzyjnego, by zmaksymalizować zrównoważony rozwój, wzrost gospodarczy i spójność społeczną państw członkowskich, a zwłaszcza unijnych regionów przybrzeżnych, wyspiarskich i najbardziej oddalonych, jak również sektorów gospodarki morskiej, poprzez spójną politykę dotyczącą spraw morskich oraz odpowiednią współpracę międzynarodową; 11) „zintegrowany nadzór morski” (ZNM) oznacza inicjatywę Unii mającą na celu podniesienie skuteczności i efektywności działań w dziedzinie nadzoru europejskich mórz w drodze międzysektorowej i transgranicznej wymiany informacji i współpracy; 12) „morskie planowanie przestrzenne” oznacza proces realizowany przez właściwe organy państw członkowskich, polegający na analizie i organizacji działalności ludzkiej na obszarach morskich, służący osiągnięciu celów ekologicznych, gospodarczych i społecznych; 13) „środek” oznacza zestaw operacji; 14) „łodziowe rybołówstwo przybrzeżne” oznacza połowy prowadzone przez statki rybackie o długości całkowitej poniżej 12 metrów i niekorzystające z rybackich narzędzi ciągnionych, wyszczególnionych w tabeli 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 26/2004 ( 2 ); 15) „statki operujące wyłącznie na wodach śródlądowych” oznaczają statki wykorzystywane do połowów prowadzonych w celach zarobkowych na wodach śródlądowych i nieuwzględnione w rejestrze floty rybackiej Unii.







TYTUŁ II

OGÓLNE RAMY







ROZDZIAŁ I

Ustanowienie i cele Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego

Artykuł 4

Ustanowienie

Niniejszym ustanawia się Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR).

Artykuł 5

Cele

EFMR przyczynia się do realizacji następujących celów:

a) promowanie konkurencyjnych, zrównoważonych środowiskowo, rentownych ekonomicznie i odpowiedzialnych społecznie rybołówstwa i akwakultury;

b) wspieranie procesu wdrażania WPRyb;

c) promowanie zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju terytorialnego obszarów rybackich i obszarów akwakultury;

d) wspieranie procesu opracowywania i wdrażania unijnej ZPM w sposób uzupełniający politykę spójności i WPRyb.

Realizacja tych celów nie może skutkować zwiększaniem zdolności połowowej.

Artykuł 6

Priorytety Unii

EFMR przyczynia się do realizacji strategii „Europa 2020” oraz do wdrażania WPRyb. Dąży do realizacji następujących priorytetów Unii w zakresie zrównoważonego rozwoju rybołówstwa i akwakultury i działań z nimi związanych, które stanowią odzwierciedlenie odpowiednich celów tematycznych, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013:

1) promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy przez realizację następujących celów szczegółowych: a) zmniejszenie wpływu rybołówstwa na środowisko morskie, w tym unikanie i redukcja, w jak największym stopniu, niechcianych połowów; b) ochrona i odbudowa ekosystemów wodnych i ich różnorodności biologicznej; c) zapewnienie równowagi pomiędzy zdolnością połowową a dostępnymi uprawnieniami do połowów; d) podnoszenie konkurencyjności i rentowności przedsiębiorstw z sektora rybołówstwa, w tym floty łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, oraz poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy; e) wspieranie wzmacniania rozwoju technologicznego oraz innowacji, w tym zwiększania efektywności energetycznej, i transferu wiedzy; f) rozwój szkoleń zawodowych, nowych umiejętności zawodowych i uczenia się przez całe życie;

2) wspieranie akwakultury zrównoważonej środowiskowo, zasobooszczędnej, innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy przez realizację następujących celów szczegółowych: a) wspieranie wzmacniania rozwoju technologicznego, innowacji i transferu wiedzy; b) zwiększenie konkurencyjności i rentowności przedsiębiorstw z sektora akwakultury, w tym poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy, w szczególności w MŚP; c) ochrona i odbudowa wodnej różnorodności biologicznej oraz wspieranie ekosystemów związanych z akwakulturą i promowanie zasobooszczędnej akwakultury; d) propagowanie akwakultury o wysokim poziomie ochrony środowiska oraz o wysokim poziomie zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz promowanie zdrowia i bezpieczeństwa publicznego; e) rozwój szkoleń zawodowych, nowych umiejętności zawodowych i uczenia się przez całe życie;

3) wspieranie wdrażania WPRyb przez realizację następujących celów szczegółowych: a) poprawa i dostarczanie wiedzy naukowej oraz gromadzenie danych i zarządzanie nimi; b) wspieranie monitorowania, kontroli i egzekwowania, zwiększanie potencjału instytucjonalnego oraz skuteczności administracji publicznej, bez zwiększania obciążenia administracyjnego;

4) zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej przez realizację następującego celu szczegółowego: promowanie wzrostu gospodarczego, włączenia społecznego oraz tworzenia miejsc pracy oraz wspieranie zdolności do zatrudnienia i mobilności na rynku pracy w społecznościach obszarów przybrzeżnych i śródlądowych zależnych od rybołówstwa i akwakultury, w tym dywersyfikacja działalności w ramach rybołówstwa, a także w kierunku innych sektorów gospodarki morskiej;

5) wspieranie obrotu i przetwarzania przez realizację następujących celów szczegółowych: a) lepszą organizację rynku produktów rybołówstwa i akwakultury; b) zachęcanie do inwestowania w sektor przetwarzania i obrotu;

6) wspieranie wdrażania ZPM.







ROZDZIAŁ II

Zarządzanie dzielone i bezpośrednie

Artykuł 7

Zarządzanie dzielone i bezpośrednie

1. Środki wymienione w tytule V finansuje się w ramach EFMR zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego między Unię a państwa członkowskie oraz zgodnie ze wspólnymi zasadami określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013.

2. Środki wymienione w tytule VI finansuje się w ramach EFMR zgodnie z zasadą zarządzania bezpośredniego.







ROZDZIAŁ III

Ogólne zasady pomocy w ramach zarządzania dzielonego

Artykuł 8

Pomoc państwa

1. Bez uszczerbku dla ust. 2 niniejszego artykułu do pomocy przyznawanej przez państwa członkowskie przedsiębiorstwom z sektora rybołówstwa i akwakultury zastosowanie mają art. 107, 108 i 109 TFUE.

2. Artykuły 107, 108 i 109 TFUE nie mają jednak zastosowania do płatności dokonywanych przez państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w ramach zakresu stosowania art. 42 TFUE.

3. Przepisy krajowe ustanawiające finansowanie ze środków publicznych w szerszym zakresie, niż wynika to z przepisów niniejszego rozporządzenia dotyczących płatności, o których mowa w w ust. 2, podlegają w całości ust. 1.

4. W odniesieniu do produktów rybołówstwa i akwakultury wymienionych w załączniku I TFUE, do których stosuje się jego art. 107, 108 i 109, Komisja może zgodnie z art. 108 TFUE zezwolić na udzielanie pomocy operacyjnej w regionach najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE, w sektorach produkcji i przetwarzania wspomnianych produktów rybołówstwa i akwakultury, a także obrotu nimi, w celu zaradzenia konkretnym ograniczeniom w tych regionach, wynikającym z ich oddalenia, wyspiarskiego charakteru i najbardziej oddalonego położenia.

Artykuł 9

Szczególne uwarunkowania ex ante

W odniesieniu do EFMR stosuje się szczególne uwarunkowania ex ante, o których mowa w załączniku IV.







ROZDZIAŁ IV

Dopuszczalność wniosków i operacje niekwalifikowalne

Artykuł 10

Dopuszczalność wniosków

1. W wyznaczonym okresie, ustalonym zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, do wsparcia w ramach EFMR nie dopuszcza się żadnych wniosków składanych przez podmiot, jeżeli właściwa instytucja stwierdziła, że dany podmiot: a) dopuścił się poważnego naruszenia określonego w art. 42 rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008 ( 3 ) lub art. 90 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009; b) był zaangażowany w działalność statków rybackich znajdujących się w unijnym wykazie statków NNN zgodnie z art. 40 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1005/2008 lub statków pod banderą państw uznanych za niewspółpracujące państwa trzecie zgodnie z art. 33 tego rozporządzenia, zarządzał takimi statkami lub był ich właścicielem; c) dopuścił się poważnych naruszeń zasad WPRyb określonych jako takie w innym prawodawstwie przyjętym przez Parlament Europejski i Radę; lub d) popełnił którekolwiek z przestępstw określonych w art. 3 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/99/WE ( 4 ), w przypadku gdy składany wniosek dotyczy wsparcia na mocy rozdziału II, tytułu V niniejszego rozporządzenia.

2. Beneficjent po złożeniu wniosku jest nadal zobowiązany do spełniania warunków, o których mowa w ust. 1 lit. a)–d) przez cały okres realizacji operacji oraz okres 5 lat po otrzymaniu końcowej płatności przez tego beneficjenta.

3. W wyznaczonym okresie, określonym w ust. 4 niniejszego artykułu nie są dopuszczalne jakiekolwiek wnioski składane przez podmiot, co do którego właściwa instytucja stwierdziła, że podmiot ten jest winny nadużycia finansowego w rozumieniu art. 1 Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich ( 5 ) w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFR) lub EFMR.

4. Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 126 aktów delegowanych dotyczących: a) ustalenia okresu, o którym mowa w ust. 1 i 3 niniejszego artykułu, który to okres będzie proporcjonalny do charakteru, wagi, czasu trwania i powtarzalności poważnego naruszenia, przestępstwa lub nadużycia finansowego i który wynosi co najmniej jeden rok; b) odpowiednich dat rozpoczęcia lub zakończenia okresu, o którym mowa w ust. 1 i 3 niniejszego artykułu.

5. ►C5 ◄ Państwa członkowskie wymagają, aby podmioty składające wniosek w ramach EFMR dostarczyły instytucji zarządzającej podpisane oświadczenie potwierdzające, że spełniają kryteria wymienione w ust. 1 niniejszego artykułu i nie dopuściły się nadużycia finansowego dotyczącego EFR lub EFMR, o którym mowa w ust. 3 niniejszego artykułu.Państwa członkowskie przed zatwierdzeniem operacji weryfikują prawdziwość tego oświadczenia w oparciu o dostępne informacje w krajowym rejestrze naruszeń, o którym mowa w art. 93 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009 lub w oparciu o jakiekolwiek inne dostępne dane.

Do celów akapitu pierwszego państwo członkowskie przekazuje, na wniosek innego państwa członkowskiego, informacje zawarte w swoim krajowym rejestrze naruszeń, o którym mowa w art. 93 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009.

Artykuł 11

Operacje niekwalifikowalne

Następujące operacje nie kwalifikują się do wsparcia z EFMR:

a) zwiększające zdolność połowową statku lub sprzęt zwiększający zdolność statku do wyszukiwania ryb;

b) budowa nowych statków rybackich lub przywóz statków rybackich;

c) tymczasowe lub trwałe zaprzestanie działalności połowowej, o ile nie zostało postanowione inaczej w niniejszym rozporządzeniu;

d) zwiad rybacki;

e) przeniesienie własności przedsiębiorstwa;

f) bezpośrednie zarybianie, o ile nie zostało wyraźnie przewidziane w unijnym akcie prawnym jako środek ochrony lub w przypadku zarybiania eksperymentalnego.







TYTUŁ III

RAMY FINANSOWE

Artykuł 12

Wykonywanie budżetu

1. Budżet unijny przeznaczony na EFMR na podstawie tytułu V niniejszego rozporządzenia wykonuje się w ramach zarządzania dzielonego zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.

2. Budżet unijny przeznaczony na EFMR na podstawie tytułu VI niniejszego rozporządzenia wykonuje bezpośrednio Komisja zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 ( 6 ).

3. Wszelkie anulowanie całości lub części zobowiązań budżetowych dokonywane przez Komisję w ramach zarządzania bezpośredniego są zgodne z rozporządzeniem (UE, Euratom nr 966/2012 i, w odpowiednich przypadkach, z art. 123 niniejszego rozporządzenia.

4. Zastosowanie ma zasada należytego zarządzania finansami zgodnie z art. 30 i 53 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012.

▼M4

Artykuł 13

Zasoby budżetowe w ramach zarządzania dzielonego

1. Zasoby dostępne na zobowiązania w ramach EFMR na okres od 2014 do2020 podlegające zarządzaniu dzielonemu wynoszą 5 749 331 600 EUR, według cen bieżących, zgodnie z rocznym podziałem przedstawionym w załączniku II.

2. Kwotę w wysokości 580 000 000 EUR z zasobów budżetowych, o których mowa w ust. 1, przeznacza się na środki kontroli i egzekwowania, o których mowa w art. 76.

3. Kwotę w wysokości 520 000 000 EUR z zasobów budżetowych, o których mowa w ust. 1, przeznacza się na środki związane z gromadzeniem danych, o którym mowa w art. 77.

4. Kwotę w wysokości 192 500 000 EUR z zasobów budżetowych, o których mowa w ust. 1, przeznacza się na rekompensatę dla regionów najbardziej oddalonych na podstawie tytułu V rozdział V. Rekompensata ta nie można rocznie przekroczyć: a) kwoty 6 450 000 EUR dla Azorów i Madery; b) kwoty 8 700 000 EUR dla Wysp Kanaryjskich; c) kwoty 12 350 000 EUR dla francuskich regionów najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE.

5. Państwa członkowskie mają możliwość zamiennego wykorzystywania zasobów dostępnych na mocy ust. 2 i 3.

6. 10 % zasobów budżetowych, o których mowa w ust. 2 i 3, można przeznaczyć na środki związane z łagodzeniem skutków epidemii COVID-19.

▼M6

7. Zasoby budżetowe, o których mowa w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, można realokować na wsparcie, o którym mowa w art. 33 ust. 1 lit. d), art. 44 ust. 4a, art. 67 i art. 68 ust. 3, w celu złagodzenia skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenia wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury.

▼B

Artykuł 14

Zasoby budżetowe w ramach zarządzania bezpośredniego

1. Zasoby dostępne na zobowiązania z EFMR na okres 2014-2020 dotyczące środków podlegających zarządzaniu bezpośredniemu zgodnie z tytułem VI rozdziały I–III wynoszą 647 275 400 EUR, według cen bieżących.

2. Do celów tytułu VI rozdziały I i II ustala się w załączniku III orientacyjny podział środków finansowych na cele określone w art. 82 i 85.

3. Komisja może odstąpić od orientacyjnych wartości procentowych, o których mowa w ust. 2, o nie więcej niż 5 % wartości puli środków finansowych w każdym przypadku.

4. Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 126 aktów delegowanych dostosowujących wartości procentowe określone w załączniku III.

Artykuł 15

Przegląd śródokresowy

Komisja dokona przeglądu wdrażania tytułu VI rozdziały I i II, w tym potrzeby dostosowań orientacyjnego podziału środków finansowych określonego w załączniku III, i do dnia 30 czerwca 2017 r. przekaże Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny okresowej dotyczące uzyskanych wyników oraz jakościowych i ilościowych aspektów EFMR.

Artykuł 16

Podział zasobów finansowych w ramach zarządzania dzielonego

▼M4

1. Zasoby dostępne na zobowiązania podjęte przez państwa członkowskie, o których mowa w art. 13 ust. 1, na okres od 2014 r. do 2020 r., jak określono w tabeli w załączniku II, ustala się na podstawie następujących obiektywnych kryteriów: ▼B a) w odniesieniu do tytułu V, z wyjątkiem art. 76 i 77: (i) poziom zatrudnienia w sektorach rybołówstwa oraz akwakultury morskiej i słodkowodnej, w tym zatrudnienia w powiązanym z nimi przetwarzaniu, (ii) poziom produkcji w sektorach rybołówstwa oraz akwakultury morskiej i słodkowodnej, w tym powiązanego z nimi przetwarzania, oraz (iii) udział floty łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego w całej flocie rybackiej; b) w odniesieniu do art. 76 i 77: (i) zakres zadań z obszaru kontroli wykonywanych przez zainteresowane państwo członkowskie, biorąc pod uwagę wielkość krajowej floty rybackiej oraz wielkość obszaru morskiego, który ma podlegać kontroli, ilość wyładunków i wartość towarów przywożonych z państw trzecich; (ii) dostępne środki kontroli w porównaniu z zakresem zadań z obszaru kontroli wykonywanych przez dane państwo członkowskie, przy czym dostępne środki ustala się biorąc pod uwagę liczbę kontroli przeprowadzonych na morzu i liczbę inspekcji wyładunków; (iii) zakres zadań z obszaru gromadzenia danych wykonywanych przez zainteresowane państwo członkowskie, biorąc pod uwagę wielkość krajowej floty rybackiej, ilość wyładunków i wielkość produkcji akwakultury, liczbę działań z zakresu monitorowania naukowego przeprowadzanych na morzu oraz liczby badań, w których uczestniczy dane państwo członkowskie; oraz (iv) dostępne zasoby w zakresie gromadzenia danych w porównaniu z zakresem zadań z obszaru gromadzenia danych wykonywanych przez dane państwo członkowskie, przy czym dostępne środki ustala się biorąc pod uwagę zasoby ludzkie i środki techniczne niezbędne do wdrożenia krajowego programu pobierania próbek na potrzeby gromadzenia danych; c) w odniesieniu do wszystkich środków – środki finansowe przyznane w przeszłości zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1198/2006 i środki wykorzystane w przeszłości zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 861/2006.

2. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające roczny podział całkowitych zasobów między państwa członkowskie.







TYTUŁ IV

PROGRAMOWANIE







ROZDZIAŁ I

Programowanie środków finansowanych w ramach zarządzania dzielonego

Artykuł 17

Opracowanie programów operacyjnych

1. Każde państwo członkowskie opracowuje jeden program operacyjny w celu wdrożenia priorytetów Unii, określonych w art. 6, które mają być współfinansowane przez EFMR.

2. Państwo członkowskie ustanawia program operacyjny na podstawie ścisłej współpracy z partnerami, o których mowa w art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.

3. W odniesieniu do części programu operacyjnego, o której mowa w art. 18 ust. 1 lit. n), Komisja przyjmie do dnia 31 maja 2014 r. akty wykonawcze określające faktyczne priorytety Unii dotyczące polityki egzekwowania i kontroli. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 127 ust. 2.

Artykuł 18

Treść programu operacyjnego

1. Oprócz elementów, o których mowa w art. 27 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, program operacyjny zawiera: a) analizę sytuacji pod względem mocnych i słabych stron, szans i zagrożeń oraz określenie potrzeb obszaru geograficznego objętego programem, w tym, w stosownym przypadku, basenów morskich. Analiza ta opiera się na odnośnych priorytetach Unii określonych w art. 6 niniejszego rozporządzenia i w stosownych przypadkach jest spójna z wieloletnim krajowym planem strategicznym dla akwakultury, o którym mowa w art. 34 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, oraz na postępach w osiągnięciu dobrego stanu środowiska za pomocą opracowania i realizacji strategii morskiej, o której mowa w art. 5 dyrektywy 2008/56/WE. W odniesieniu do priorytetów Unii dokonuje się oceny szczególnych potrzeb związanych z zatrudnieniem, środowiskiem, łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowywaniem się do niej oraz propagowaniem innowacji, aby określić najbardziej odpowiednie rozwiązania na poziomie każdego z priorytetów związanych z tymi obszarami; b) opis strategii w rozumieniu art. 27 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, który wykazuje, że: (i) dla każdego priorytetu Unii uwzględnionego w programie określono odpowiednie cele na podstawie wspólnych wskaźników, o których mowa w art. 109 niniejszego rozporządzenia; (ii) wybór odpowiednich środków wynika logicznie z każdego z priorytetów Unii wybranych do programu, z uwzględnieniem wniosków oceny ex ante oraz analizy, o której mowa w lit. a) niniejszego ustępu. W przypadku środków dotyczących trwałego zaprzestania działalności połowowej na mocy art. 34 niniejszego rozporządzenia opis strategii zawiera cele i środki, które należy przyjąć, w zakresie zmniejszenia zdolności połowowej zgodnie z art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013. Ujęty jest również opis metody obliczania premii przyznawanej na mocy art. 33 i 34 niniejszego rozporządzenia; (iii) przydział zasobów finansowych na priorytety Unii uwzględnione w programie jest uzasadniony i odpowiedni, by osiągnąć wyznaczone cele; c) w stosownych przypadkach, szczególne potrzeby obszarów Natura 2000 ustanowionych dyrektywą Rady 92/43/EWG i wkład programu w ustanowienie spójnej sieci obszarów odbudowy stad ryb określonych w art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013; d) ocenę szczególnych uwarunkowań ex ante, o których mowa w art. 9 i załączniku IV do niniejszego rozporządzenia, oraz – tam gdzie to konieczne – działań, o których mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013; e) opis ram wykonania w rozumieniu art. 22 i załącznika II do rozporządzenia (UE) nr 1303/2013; f) wykaz wybranych środków w podziale na priorytety Unii; g) wykaz kryteriów stosowanych przy wyborze obszarów rybackich i obszarów akwakultury na podstawie tytułu V rozdział III; h) wykaz kryteriów wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność przewidzianych w tytule V rozdział III; i) w państwach członkowskich, w których ponad 1 000 statków można uznać za statki rybackie zajmujące się łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym – plan działania dotyczący rozwoju, konkurencyjności i zrównoważonego charakteru łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego; j) wymogi oceny i plan oceny, o których mowa w art. 56 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, oraz działania, które należy podjąć w celu zaspokojenia zidentyfikowanych potrzeb; k) plan finansowania opracowany z uwzględnieniem przepisów art. 20 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz – zgodnie z aktem wykonawczym Komisji, o którym mowa w art. 16 ust. 2 niniejszego rozporządzenia – zawierający: (i) tabelę określającą całkowity wkład w ramach EFMR planowany na każdy rok; (ii) tabelę określającą mające zastosowanie zasoby i poziom współfinansowania w ramach EFMR w ramach priorytetów Unii określonych w art. 6 niniejszego rozporządzenia i dla pomocy technicznej. W drodze odstępstwa od ogólnej zasady określonej w art. 94 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, tabela ta wskazuje osobno zasoby i poziomy współfinansowania w ramach EFMR, które mają zastosowanie dla wsparcia, o którym mowa w art. 33, 34, art. 41 ust. 2, art. 67 i 70, art. 76 ust. 2 lit. a) do d) i f) do l), art. 76 ust. 2 lit. e) oraz art. 77 niniejszego rozporządzenia; l) informacje na temat komplementarności i koordynacji z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (EFSI) i innymi odpowiednimi unijnymi i krajowymi instrumentami finansowania; m) rozwiązania dotyczące realizacji programu operacyjnego, w tym: (i) określenie organów, o których mowa w art. 123 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, oraz, w celach informacyjnych, skrócony opis systemu zarządzania i kontroli; (ii) opis roli pełnionej przez RLGD, organ zarządzający lub wyznaczony organ w odniesieniu do wszystkich zadań wykonawczych dotyczących strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność; (iii) opis procedur monitorowania i oceny, a także ogólny skład komitetu monitorującego, o którym mowa w art. 48 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013; (iv) przepisy zapewniające upowszechnienie programu zgodnie z art. 119 niniejszego rozporządzenia; n) wykaz partnerów, o których mowa w art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, oraz wyniki konsultacji przeprowadzonych z partnerami; o) w celu zapewnienia lepszego przestrzegania przepisów dzięki kontroli, o której mowa w art. 6 ust. 3 lit. b), i zgodnie z faktycznymi priorytetami przyjętymi przez Komisję zgodnie z art. 17 ust. 3: (i) wykaz organów wdrażających system kontroli, inspekcji i egzekwowania oraz krótki opis ich zasobów ludzkich i finansowych dostępnych na potrzeby kontroli, inspekcji i egzekwowania przepisów w odniesieniu do rybołówstwa, oraz ich głównego sprzętu, którym dysponują w celu wykonania tych zadań, w szczególności liczbę statków, statków powietrznych i śmigłowców; (ii) ogólne cele środków kontroli realizowanych z wykorzystaniem wspólnych wskaźników, które należy określić zgodnie z art. 109; (iii) cele szczegółowe, które należy osiągnąć zgodnie z priorytetami Unii określonymi w art. 6, i szczegółowe wskazanie – według kategorii – w trakcie całego okresu programowania; p) w celu gromadzenia danych na potrzeby zrównoważonego zarządzania rybołówstwem, o których to danych mowa w art. 6 ust. 3 lit. a), oraz zgodnie z wieloletnim programem Unii, o którym mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 199/2008: (i) opis działań dotyczących gromadzenia danych, zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013; (ii) opis dotyczący metod przechowywania danych, zarządzania nimi i ich wykorzystywania; (iii) opis potencjału do zapewnienia należytego zarządzania zgromadzonymi danymi pod względem finansowym i administracyjnym.

Część programu operacyjnego, o której mowa w lit. p), uzupełnia się zgodnie z art. 21 niniejszego rozporządzenia.

►C4 2. Program operacyjny zawiera metody obliczania uproszczonych form kosztów, o których mowa w art. 67 ust. 1 lit. b), c) i d) rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 ◄ , oraz kosztów dodatkowych lub utraty dochodów zgodnie z art. 96 niniejszego rozporządzenia oraz metodę obliczania rekompensaty zgodnie z odpowiednimi kryteriami określonymi dla każdego z działań przewidzianych w art. 40 ust. 1, art. 53, 54 i 55, art. 56 ust. 1 lit. f) oraz art. 67 niniejszego rozporządzenia. W stosownych przypadkach należy także uwzględnić informację o zaliczkach na rzecz RLGD zgodnie z art. 62 niniejszego rozporządzenia.

3. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające przepisy dotyczące przedstawiania elementów opisanych w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 127 ust. 3.

Artykuł 19

Zatwierdzanie programu operacyjnego

1. Z zastrzeżeniem art. 29 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 Komisja przyjmuje akty wykonawcze zatwierdzające program operacyjny.

2. W celu przyjęcia aktów wykonawczych, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, Komisja analizuje, czy środki, o których mowa w art. 18 ust. 1 lit. b) ppkt (ii), są w stanie skutecznie zlikwidować stwierdzoną nadmierną zdolność.

Artykuł 20

Zmiany programu operacyjnego

1. Komisja przyjmuje akty wykonawcze zatwierdzające jakiekolwiek zmiany programu operacyjnego.

2. Aby dostosowywać się do zmieniających się potrzeb z zakresu kontroli, Komisja może przyjmować co dwa lata akty wykonawcze wyszczególniające wszelkie zmiany w priorytetach Unii dotyczących polityki egzekwowania i kontroli, o których mowa w art. 17 ust. 3, oraz odpowiednie kwalifikowalne operacje, którym należy nadać priorytet. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 127 ust. 2.

3. Państwa członkowskie mogą przedłożyć zmianę do swojego programu operacyjnego z uwagi na nowe priorytety określone w akcie wykonawczym, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, takie zmiany w programach operacyjnych, podlegają procedurze uproszczonej, która ma zostać przyjęta zgodnie z art. 22 ust. 2.

Artykuł 21

Plany pracy dotyczące gromadzenia danych

1. Na użytek stosowania art. 18 ust. 1 lit. p) niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie przedkładają Komisji drogą elektroniczną plany prac dotyczące gromadzenia danych zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 199/2008 do dnia 31 października roku poprzedzającego rok, od którego ma mieć zastosowanie plan prac, chyba że nadal zastosowanie ma istniejący plan, w którym to przypadku powiadamiają o tym Komisję. Treść tych planów jest spójna z art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia.

2. Komisja przyjmuje akty wykonawcze zatwierdzające plany prac, o których mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok, od którego ma mieć zastosowanie plan prac.

Artykuł 22

Przepisy dotyczące procedur i harmonogramów

1. Komisja może w drodze aktów wykonawczych przyjmować przepisy dotyczące procedur, formatu i harmonogramów odnoszących się do: a) zatwierdzania programów operacyjnych; b) składania i zatwierdzania zmian w programach operacyjnych, w tym ich wejścia w życie i częstotliwości składania tych wniosków w trakcie okresu programowania; c) składania i zatwierdzania zmian, o których mowa w art. 20 ust. 3; d) przedkładania planów prac dotyczących gromadzenia danych.

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 127 ust. 3.

2. Procedury i harmonogramy upraszcza się w przypadku: a) zmian do programów operacyjnych dotyczących transferu środków finansowych między priorytetami Unii, o ile transferowane środki nie przekraczają 10 % kwoty przeznaczonej na dany priorytet Unii; b) zmian do programów operacyjnych dotyczących wprowadzenia lub wycofania środków lub rodzajów odpowiednich operacji oraz odnośnych informacji i wskaźników; c) zmian do programów operacyjnych dotyczących zmian w opisie środków, w tym zmian warunków kwalifikowalności; ▼C4 d) zmian, o których mowa w art. 20 ust. 3, a także w przypadku jakichkolwiek innych zmian wprowadzanych do części programu operacyjnego, o której mowa w art. 18 ust. 1 lit. o); ▼M6 e) zmian do programów operacyjnych dotyczących wsparcia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 lit. d), art. 35, art. 44 ust. 4a, art. 55 ust. 1 lit. b), art. 57, 66 i 67 oraz art. 68 ust. 3 i art. 69 ust. 3, w tym realokacji zasobów finansowych na potrzeby tego wsparcia w celu zaradzenia skutkom epidemii COVID-19 lub złagodzenia skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenia wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury.

▼M4

3. Ust. 2 nie stosuje się do wsparcia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 lit. a), b) i c), art. 34 i art. 41 ust. 2.

▼B







ROZDZIAŁ II

Programowanie środków finansowanych w ramach zarządzania bezpośredniego

Artykuł 23

Roczny program prac

1. W celu wdrożenia tytułu VI Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające roczne programy prac zgodnie z celami określonymi w odpowiednich rozdziałach. Do celów tytułu VI rozdziały I i II te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 127 ust. 3.

2. Roczny program prac określa: a) opis działań podlegających finansowaniu oraz cele realizowane w ramach każdego działania, które są zgodne z celami określonymi w art. 82 i 85. Zawiera on także wskazanie kwoty przeznaczonej na poszczególne działania, orientacyjny harmonogram realizacji działań, jak również informacje na temat ich realizacji; b) w przypadku dotacji i powiązanych z nimi środków: najważniejsze kryteria oceny, które są ustalane tak, aby jak najbardziej przyczyniać się do osiągania celów programu operacyjnego, oraz maksymalny poziom współfinansowania.







TYTUŁ V

ŚRODKI FINANSOWANE W RAMACH ZARZĄDZANIA DZIELONEGO







ROZDZIAŁ I

Zrównoważony rozwój rybołówstwa

Artykuł 24

Cele szczegółowe

Wsparcie przyznawane na podstawie niniejszego rozdziału przyczynia się do realizacji celów szczególnych w ramach priorytetu Unii określonego w art. 6 ust. 1.

Artykuł 25

Warunki ogólne

1. Po otrzymaniu wsparcia przewidzianego w niniejszym rozdziale właściciel statku rybackiego nie przekazuje tego statku poza Unię przez co najmniej 5 lat od daty wypłacenia takiego wsparcia beneficjentowi. W przypadku gdyby statek został przekazany w tym czasie, nienależnie wpłacone kwoty za tę operację zostaną odzyskane przez państwo członkowskie proporcjonalnie do okresu, w którym warunek określony w pierwszym zdaniu niniejszego ustępu nie został spełniony.

2. Koszty operacyjne nie są kwalifikowalne, o ile przepisy niniejszego rozdziału wyraźnie nie stanowią inaczej.

▼M4

3. Z zastrzeżeniem ust. 5 niniejszego artykułu, całkowity wkład finansowy z EFMR w zakresie środków, o których mowa w art. 33 ust. 1 lit. a), b) i c) oraz art. 34, i w wymianę lub modernizację głównych lub dodatkowych silników, o której mowa w art. 41, nie przekracza wyższego z dwóch następujących progów: ▼B a) 6 000 000 EUR; lub b) 15 % unijnego wsparcia finansowego przyznanego przez państwo członkowskie na priorytety Unii, określone w art. 6 ust. 1, 2 i 5.

4. Całkowity wkład finansowy z EFMR w środki, o których mowa w art. 29 ust. 4, nie przekracza 5 % unijnego wsparcia finansowego przydzielonego na państwo członkowskie.

5. Wsparcie dla właścicieli statków przyznane na mocy art. 33 jest odliczane od wsparcia przyznawanego właścicielom statków na mocy art. 34 dla tego samego statku.

Artykuł 26

Innowacje

►C4 1. W celu motywowania do innowacji w sektorze rybołówstwa wsparcie w ramach EFMR mogą otrzymać operacje mające na celu ◄ rozwijanie lub wprowadzanie nowych lub ulepszonych produktów i sprzętu, nowych lub ulepszonych procesów i technik, oraz nowych lub ulepszonych systemów zarządzania i organizacji, również na poziomie przetwarzania i obrotu.

2. Operacje finansowane na podstawie niniejszego artykułu prowadzone są przez uznany przez państwo członkowskie lub Unię organ naukowy lub techniczny. Ten organ naukowy lub techniczny zatwierdza wyniki takich operacji, lub we współpracy z nim.

3. Wyniki operacji finansowanych na podstawie niniejszego artykułu są odpowiednio upowszechniane przez państwo członkowskie zgodnie z art. 119.

Artykuł 27

Usługi doradcze

1. W celu poprawy ogólnych wyników i konkurencyjności podmiotów i w celu propagowania zrównoważonego rybołówstwa, w ramach EFMR można wspierać: ▼C4 a) studia wykonalności i usługi doradcze oceniające rentowność operacji potencjalnie kwalifikowalnych do wsparcia na podstawie niniejszego rozdziału; ▼B b) zapewnianie profesjonalnego doradztwa dotyczącego zrównoważonego środowiska, z naciskiem na ograniczanie oraz – w miarę możliwości – eliminowanie negatywnego wpływu działalności połowowej na ekosystemy morskie, lądowe i słodkowodne; c) zapewnianie profesjonalnego doradztwa dotyczącego strategii biznesowych i handlowych.

2. Studia wykonalności, usługi doradcze oraz doradztwo, o których mowa w ust. 1, są realizowane przez organy naukowe, akademickie, profesjonalne lub techniczne lub podmioty zapewniające doradztwo ekonomiczne, posiadające wymagane kompetencje.

3. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, przyznaje się podmiotom, organizacjom rybaków, w tym organizacjom producentów lub podmiotom prawa publicznego.

4. W przypadku gdy wsparcie, o którym mowa w ust. 1, nie przekracza kwoty 4 000 EUR, wybór beneficjenta może zostać dokonany w drodze procedury przyspieszonej.

Artykuł 28

Partnerstwa między naukowcami a rybakami

1. W celu wspierania transferu wiedzy między naukowcami a rybakami EFMR może wspierać: a) tworzenie sieci, porozumień o partnerstwie lub stowarzyszeń przez jeden lub większą liczbę niezależnych organów naukowych i rybaków lub też jedną lub większą liczbę organizacji rybaków, w których mogą uczestniczyć organy techniczne; b) działania prowadzone w ramach sieci, porozumień o partnerstwie lub stowarzyszeń, o których mowa w lit. a).

2. Działania, o których mowa w ust. 1 lit. b), mogą obejmować działania związane z gromadzeniem danych i zarządzaniem nimi, analizy, projekty pilotażowe, upowszechnianie wiedzy oraz wyniki badań, seminaria i sprawdzone rozwiązania.

3. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, przyznaje się podmiotom prawa publicznego, rybakom, organizacjom rybaków, RLGD oraz organizacjom pozarządowym.

Artykuł 29

Propagowanie kapitału ludzkiego, tworzenie miejsc pracy i dialog społeczny

1. W celu propagowania kapitału ludzkiego, tworzenia miejsc pracy i dialogu społecznego EFMR może wspierać: a) szkolenie zawodowe, uczenie się przez całe życie, wspólne projekty obejmujące upowszechnianie wiedzy o charakterze ekonomicznym, technicznym, regulacyjnym lub naukowym oraz innowacyjnych praktyk, zdobywanie nowych umiejętności zawodowych, zwłaszcza związanych ze zrównoważonym zarządzaniem ekosystemami morskimi, higieną, zdrowiem, bezpieczeństwem, działaniami w sektorze gospodarki morskiej, innowacjami i przedsiębiorczością; b) tworzenie sieci kontaktów i wymianę doświadczeń oraz sprawdzonych rozwiązań między zainteresowanymi stronami, także między organizacjami promującymi równość szans dla mężczyzn i kobiet, propagowanie roli kobiet w społecznościach rybackich i propagowanie niedostatecznie reprezentowanych grup biorących udział w łodziowym rybołówstwie przybrzeżnym lub połowach ręcznych; c) dialog społeczny na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym lub lokalnym, z udziałem rybaków, partnerów społecznych i innych odpowiednich zainteresowanych stron.

2. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, można udzielać również małżonkom pracujących na własny rachunek rybaków lub – w przypadkach i zakresie przewidzianym w prawie krajowym – partnerom życiowym pracujących na własny rachunek rybaków na warunkach określonych w art. 2 lit. b) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/41/UE ( 7 ).

3. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1 lit. a), może zostać przyznane, na maksymalny okres dwóch lat, na szkolenie osób poniżej 30. roku życia, uznanych za bezrobotne przez dane państwo członkowskie („stażyści”). Takie wsparcie jest ograniczone do szkolenia na pokładzie statku floty łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego należącego do zawodowego rybaka w wieku co najmniej 50 lat, sformalizowane za pomocą umowy między stażystą a właścicielem statku, w przypadku uznania jej przez dane państwo członkowskie, w tym kursy w zakresie praktyk zrównoważonych połowów i ochrony żywych zasobów morza określonych w rozporządzeniu (UE) nr 1380/2013. Stażyście towarzyszy na statku zawodowy rybak w wieku co najmniej 50 lat.

4. Wsparcie na mocy ust. 3 jest przyznawane zawodowym rybakom na wypłatę wynagrodzenia stażysty i pokrycie powiązanych kosztów i obliczane jest zgodnie z art. 67 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 przy uwzględnieniu sytuacji gospodarczej i poziomu życia w danym państwie członkowskim. Wsparcie to nie przekracza maksymalnej kwoty w wysokości 40 000 EUR na każdego beneficjenta w okresie programowania.

Artykuł 30

Różnicowanie i nowe formy dochodów

1. W ramach EFMR można udzielać wsparcia na rzecz inwestycji przyczyniających się do różnicowania dochodu rybaków przez rozwój działalności uzupełniającej, w tym inwestycji na statku, turystyki wędkarskiej, restauracji, usług środowiskowych dotyczących rybołówstwa oraz działań edukacyjnych związanych z połowami.

2. Wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się rybakom, którzy: a) przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju swojej nowej działalności; oraz b) mają odpowiednie umiejętności zawodowe, które mogą zostać zdobyte dzięki operacjom finansowanym na podstawie art. 29 ust. 1 lit. a).

3. Wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się wyłącznie w przypadku, gdy działalność uzupełniająca wiąże się z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem.

4. Kwota wsparcia przyznawana na podstawie ust. 1 nie przekracza 50 % budżetu przewidzianego w planie biznesowym na każdą operację ani maksymalnej kwoty wynoszącej 75 000 EUR dla każdego beneficjenta.

Artykuł 31

Wsparcie dla młodych rybaków rozpoczynających działalność

1. EFMR może udzielać wsparcia przeznaczonego na nowo powstające przedsiębiorstwa młodych rybaków.

2. Wsparcie na mocy niniejszego artykułu może być przyznane wyłącznie w odniesieniu do pierwszego nabycia statku rybackiego: a) którego długość całkowita wynosi mniej niż 24 metry; b) który jest wyposażony w sprzęt do połowów morskich; c) którego wiek wynosi od 5 do 30 lat; oraz d) który należy do segmentu floty, w stosunku do którego sprawozdanie dotyczące zdolności, o którym mowa w art. 22 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, wykazało równowagę z uprawnieniami do połowów dostępnymi dla tego segmentu.

3. Na użytek niniejszego artykułu termin „młody rybak” oznacza osobę fizyczną, która po raz pierwszy chce nabyć statek rybacki i która w momencie składania wniosku ma mniej niż 40 lat i która co najmniej od pięciu lat pracowała jako rybak lub przeszła równoważne szkolenie zawodowe. Państwa członkowskie mogą określić dalsze obiektywne kryteria dla młodych rybaków dotyczące ich kwalifikowalności do wsparcia na mocy niniejszego artykułu.

4. Wsparcie na mocy niniejszego artykułu nie przekracza 25 % kosztów nabycia statku rybackiego, a w żadnym razie nie może być wyższe niż 75 000 EUR na młodego rybaka.

Artykuł 32

Zdrowie i bezpieczeństwo

1. W celu poprawy higieny, zdrowia, bezpieczeństwa i warunków pracy rybaków EFMR może wspierać inwestycje na statku rybackim lub w sprzęt indywidualny, pod warunkiem że takie inwestycje wykraczają poza wymogi ustanowione w prawie unijnym lub krajowym.

2. Wsparcie na mocy niniejszego artykułu przyznaje się rybakom lub właścicielom statków rybackich.

3. Jeżeli operacja polega na inwestycji na statku, wsparcie na ten sam rodzaj inwestycji na tym samym statku rybackim przyznaje się tylko raz w trakcie okresu programowania. Jeżeli operacja polega na inwestycji w sprzęt indywidualny, wsparcie na ten sam rodzaj sprzętu i dla tego samego beneficjenta przyznaje się tylko raz w trakcie okresu programowania.

4. Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 126 aktów delegowanych w celu określenia rodzajów kwalifikowalnych operacji na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu.

Artykuł 33

Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej

▼M4

1. EFMR może wspierać finansowanie środków na rzecz tymczasowego zaprzestania działalności połowowej w następujących przypadkach: a) wdrażania środków Komisji lub środków nadzwyczajnych państw członkowskich, o których mowa odpowiednio w art. 12 i 13 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, lub środków ochrony, o których mowa w art. 7 tego rozporządzenia, w tym okresów zamkniętych; b) nieprzedłużenia ważności umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów lub protokołów do tych umów; c) gdy tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej zostało określone w planie zarządzania przyjętym zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1967/2006 ( 8 ) lub w planie wieloletnim przyjętym na mocy art. 9 i 10 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, gdy, na podstawie informacji naukowych, zmniejszenie nakładu połowowego jest konieczne do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 5 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1380/2013; ▼M6 d) gdy tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej ma miejsce w okresie od dnia 1 lutego do dnia 31 grudnia 2020 r. w wyniku epidemii COVID-19, w tym w przypadku statków prowadzących działalność w ramach umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów, lub od dnia 24 lutego 2022 r. w wyniku prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, która to wojna napastnicza zagraża bezpieczeństwu działalności połowowej lub utrudnia uzyskanie rentowności operacji połowowych.

Zgodnie z art. 65 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz na zasadzie odstępstwa od art. 65 ust. 9 akapit pierwszy tego rozporządzenia wydatki na działania wspierane na podstawie akapitu pierwszego lit. d) niniejszego ustępu kwalifikują się od dnia 1 lutego 2020 r., jeżeli są one wynikiem epidemii COVID-19, lub od dnia 24 lutego 2022 r., jeżeli są one wynikiem prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, która to wojna napastnicza zagraża bezpieczeństwu działalności połowowej lub utrudnia uzyskanie rentowności operacji połowowych.

2. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), może być udzielane na maksymalny okres sześciu miesięcy na statek w okresie kwalifikowalności, o którym mowa w art. 65 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. Ten maksymalny okres nie ma zastosowania do wsparcia, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. d).

▼B

3. Wsparcia, o którym mowa w ust. 1, udziela się jedynie: a) właścicielom unijnych statków rybackich, które są zarejestrowane jako aktywne oraz które w ostatnich dwóch latach kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie przez co najmniej 120 dni prowadziły działalność połowową na morzu; lub b) rybakom, którzy w ostatnich dwóch latach kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie przez co najmniej 120 dni pracowali na morzu na pokładzie unijnego statku rybackiego, którego dotyczy tymczasowe zaprzestanie.

▼M4

3a. Do celów ust. 1 lit. d) stosuje się następujące odstępstwa: a) na zasadzie odstępstwa od ust. 3 lit. a), jeżeli statek rybacki jest zarejestrowany w rejestrze floty rybackiej Unii od mniej niż dwóch lat w momencie złożenia wniosku o wsparcie, państwa członkowskie mogą obliczać minimalną liczbę dni działalności połowowej wymaganą dla tego statku jako proporcjonalną część 120 dni w ostatnich dwóch latach kalendarzowych; b) na zasadzie odstępstwa od ust. 3 lit. b), jeżeli rybak rozpoczął pracę na pokładzie unijnego statku rybackiego w okresie krótszym niż dwa lata poprzedzające złożenie wniosku o wsparcie, państwa członkowskie mogą obliczać minimalną liczbę dni pracy wymaganą dla tego rybaka jako proporcjonalną część 120 dni w ostatnich dwóch latach kalendarzowych; c) na zasadzie odstępstwa od ust. 3 wsparcia udziela się również rybakom łowiącym z brzegu, którzy pracowali przez co najmniej 120 dni w ostatnich dwóch latach kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie. Jeżeli rybak łowiący z brzegu rozpoczął pracę w okresie krótszym niż dwa lata poprzedzające złożenie wniosku o wsparcie, państwa członkowskie mogą obliczać minimalną liczbę dni pracy wymaganą dla tego rybaka łowiącego z brzegu jako proporcjonalną część 120 dni w ostatnich dwóch latach kalendarzowych.

▼B

4. Cała działalność połowowa prowadzona przez statek rybacki lub danego rybaka zostaje skutecznie zawieszona. Właściwa instytucja upewnia się, że dany statek rybacki zaprzestał wszelkiej działalności połowowej w okresie, którego dotyczy tymczasowe zaprzestanie.

Artykuł 34

Trwałe zaprzestanie działalności połowowej

1. EFMR może wspierać finansowanie środków na rzecz trwałego zaprzestania działalności połowowej wyłącznie w drodze złomowania statków rybackich i pod warunkiem że: a) takie złomowanie zostało ujęte w programie operacyjnym, o którym mowa w art. 18; oraz b) trwałe zaprzestanie zostało przewidziane jako narzędzie planu działania, o którym mowa w art. 22 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, wskazującego, że dany segment floty nie jest skutecznie równoważony uprawnieniami do połowów, którymi dysponuje.

2. Wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się: a) właścicielom unijnych statków rybackich, które są zarejestrowane jako aktywne oraz które w ciągu dwóch lat kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie prowadziły działalność połowową na morzu przez co najmniej 90 dni w roku; lub b) rybakom, którzy w ciągu dwóch lat kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie przez co najmniej 90 dni w roku pracowali na morzu na pokładzie unijnego statku rybackiego, którego dotyczy trwałe zaprzestanie.

▼M5

Jednak w przypadku dorsza atlantyckiego ze wschodniej części Morza Bałtyckiego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1139 ( 9 ), dwa lata kalendarzowe, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a) i b) niniejszego ustępu, to lata 2017 i 2018.

▼B

3. Dani rybacy skutecznie zaprzestają wszelkiej działalności połowowej. Beneficjent dostarcza właściwemu organowi dowód skutecznego zaprzestania działalności połowowej. W przypadku gdy rybak wróci do działalności połowowej w okresie krótszym niż dwa lata od daty złożenia wniosku o wsparcie, rekompensata zostaje zwrócona na podstawie pro rata temporis.

▼M5

4. Wsparcie udzielane na mocy niniejszego artykułu może być przyznawane do dnia 31 grudnia 2017 r., chyba że przyjęte zostaną środki na rzecz trwałego zaprzestania działalności połowowej z myślą o osiągnięciu celów określonych w następujących planach wieloletnich: a) plan wieloletni dotyczący ochrony i zrównoważonej eksploatacji stad dennych w zachodniej części Morza Śródziemnego, ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1022 ( 10 ); b) wieloletni plan w odniesieniu do stad dorsza atlantyckiego, śledzia atlantyckiego i szprota w Morzu Bałtyckim oraz połowów eksploatujących te stada, ustanowiony rozporządzeniem (UE) 2016/1139, w odniesieniu do statków prowadzących ukierunkowane połowy dorsza atlantyckiego ze wschodniej części Morza Bałtyckiego, dorsza atlantyckiego z zachodniej części Morza Bałtyckiego lub śledzia atlantyckiego z zachodniej części Morza Bałtyckiego zgodnie z art. 8a rozporządzenia (UE) 2016/1139.

4a. Wydatki związane ze środkami na rzecz trwałego zaprzestania działalności połowowej przyjętymi z myślą o osiągnięciu celów rozporządzenia (UE) 2019/1022 kwalifikują się do wsparcia w ramach EFMR od dnia 16 lipca 2019 r.

Wydatki związane ze środkami na rzecz trwałego zaprzestania działalności połowowej przyjętymi z myślą o osiągnięciu celów rozporządzenia (UE) 2016/1139, w szczególności jego art. 8a, kwalifikują się do wsparcia w ramach EFMR od dnia 1 grudnia 2020 r.

▼B

5. Wsparcie na mocy niniejszego artykułu wypłaca się wyłącznie po trwałym usunięciu równoważnej zdolności z rejestru floty rybackiej Unii, a także po trwałym odebraniu licencji połowowych i upoważnień do połowów. Beneficjent nie może zarejestrować nowego statku rybackiego w ciągu pięciu lat od otrzymania takiego wsparcia. Wynikiem zmniejszenia zdolności w rezultacie trwałego zaprzestania działalności połowowej z pomocą publiczną jest trwałe równoważne zmniejszenie pułapów zdolności połowowej określonych w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1380/2013.

▼M5

6. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 statki mogą otrzymać wsparcie na rzecz trwałego zaprzestania działalności połowowej bez złomowania, pod warunkiem że statki te zostaną doposażone z myślą o działalności innej niż połowy przemysłowe. Odstępstwo to nie ma zastosowania do wsparcia przyznanego na mocy ust. 4 lit. b).

▼B

Dodatkowo, z uwagi na ochronę dziedzictwa morskiego, tradycyjne statki drewniane mogą otrzymać wsparcie na rzecz trwałego zaprzestania działalności połowowej bez złomowania, pod warunkiem że takie statki zachowają na lądzie funkcję związaną z dziedzictwem.

Artykuł 35

▼M3

Fundusze wspólnego inwestowania w związku z kryzysami w dziedzinie zdrowia publicznego, niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi i incydentami środowiskowymi

1. W ramach EFMR można wnosić wkład do funduszy wspólnego inwestowania służących wypłacaniu rekompensat finansowych rybakom za straty ekonomiczne spowodowane kryzysami w dziedzinie zdrowia publicznego, niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi lub zdarzeniami środowiskowymi, lub w związku z kosztami ratowania rybaków lub statków rybackich w przypadku wypadków na morzu podczas ich działalności rybackiej.

▼B

2. Do celów ust. 1 termin „fundusz wspólnego inwestowania ” oznacza system akredytowany przez państwo członkowskie zgodnie z jego prawem krajowym, umożliwiający ubezpieczenie należących do niego rybaków, który przewiduje wypłacanie rekompensaty rybakom do niego należącym za straty ekonomiczne spowodowane zdarzeniami określonymi w ust. 1.

3. Państwa członkowskie zapewniają, aby nie wystąpiła nadmierna rekompensata w wyniku połączenia wsparcia na podstawie niniejszego artykułu z innymi unijnymi lub krajowymi instrumentami lub prywatnymi systemami ubezpieczeń.

4. Aby kwalifikować się do wsparcia na mocy niniejszego artykułu, dane fundusze wspólnego inwestowania: a) są akredytowane przez właściwą instytucję państwa członkowskiego zgodnie z prawem krajowym; b) prowadzą przejrzystą politykę w odniesieniu do wpłat do funduszu i wypłat z niego; oraz c) mają jasne zasady podziału odpowiedzialności za długi.

▼M3

5. Państwa członkowskie określają zasady tworzenia funduszy wspólnego inwestowania i zarządzania nimi, w szczególności w zakresie decydowania o wypłatach rekompensat i kwalifikowalności rybaków do takiej rekompensaty w przypadku kryzysów w dziedzinie zdrowia publicznego, niekorzystnych zjawisk klimatycznych, zdarzeń środowiskowych lub wypadków na morzu, o których mowa w ust. 1, a także w zakresie zarządzania zgodnością z tymi zasadami i jej monitorowania. Państwa członkowskie zapewniają, aby ustalenia dotyczące funduszy przewidywały sankcje w przypadku zaniedbania ze strony rybaka.

6. Kryzysy w dziedzinie zdrowia publicznego, niekorzystne zjawiska klimatyczne, zdarzenia środowiskowe lub wypadki na morzu, o których mowa w ust. 1, to te, które zostały formalnie uznane przez właściwą instytucję zainteresowanego państwa członkowskiego.

▼B

7. Wkłady, o których mowa w ust. 1, dotyczą wyłącznie kwot wypłaconych przez fundusz wspólnego inwestowania jako finansowa rekompensata dla rybaków. Koszty administracyjne tworzenia funduszy wspólnego inwestowania nie jest kwalifikowalne do wsparcia. Państwa członkowskie mogą ograniczyć koszty, które są kwalifikowalne do wsparcia, przez zastosowanie górnych pułapów dla funduszy wspólnego inwestowania.

▼M3

8. Wkłady, o których mowa w ust. 1, są przyznawane wyłącznie na pokrycie strat spowodowanych przez kryzysy w dziedzinie zdrowia publicznego, niekorzystne zjawiska klimatyczne, zdarzenia środowiskowe lub wypadki na morzu, które wynoszą ponad 30 % rocznego obrotu danego przedsiębiorstwa, obliczonego na podstawie średniego obrotu przedsiębiorstwa z poprzednich trzech lat kalendarzowych.

▼B

9. Początkowy kapitał podstawowy nie jest zasilany z wkładu z EFMR.

10. W przypadku, gdy państwa członkowskie decydują o ograniczeniu kosztów, które kwalifikują się do wsparcia przez zastosowanie górnych pułapów dla funduszy wspólnego inwestowania podają one szczegóły i uzasadnienia dotyczące tego w ich programach operacyjnych.

Artykuł 36

Wsparcie na rzecz systemów przyznawania uprawnień do połowów

1. W celu dostosowania działalności połowowej do uprawnień do połowów w ramach EFMR można wspierać opracowywanie, rozwijanie, monitorowanie i ocenę systemów przyznawania uprawnień do połowów, a także zarządzanie tymi systemami.

2. Wsparcie na podstawie niniejszego artykułu przyznaje się organom publicznym, osobom prawnym lub fizycznym lub organizacjom rybaków, uznanym przez dane państwo członkowskie, w tym uznanym organizacjom producentów uczestniczącym w zbiorowym zarządzaniu systemami, o których mowa w ust. 1.

Artykuł 37

Wsparcie na rzecz opracowywania i wdrażania środków ochrony oraz współpraca regionalna

1. W celu zapewnienia skutecznego opracowywania i wdrażania środków ochrony na podstawie art. 7, 8 i 11 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 oraz współpracy regionalnej na podstawie art. 18 tego rozporządzenia w ramach EFMR można wspierać: a) opracowywanie, rozwijanie i monitorowanie technicznych oraz administracyjnych środków niezbędnych do rozwijania i wdrażania środków ochrony oraz regionalizację; b) udział zainteresowanych stron w opracowywaniu i wdrażaniu środków ochrony i współpracę między państwami członkowskimi w tym zakresie oraz regionalizację.

2. W ramach EFMR można wspierać na podstawie ust. 1 bezpośrednie zarybianie, wyłącznie gdy jest ono uznane za środek ochrony w akcie prawnym Unii.

Artykuł 38

Zmniejszanie oddziaływania rybołówstwa na środowisko morskie i dostosowanie połowów do ochrony gatunków

1. Aby zmniejszyć negatywne oddziaływanie rybołówstwa na środowisko morskie, wspierać stopniową eliminację odrzutów i ułatwić przejście do zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morza zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, EFMR może wspierać inwestycje: a) w sprzęt poprawiający selektywność narzędzi połowowych pod względem wielkości lub pod względem gatunków; b) na statku lub w sprzęt, które eliminują odrzuty przez unikanie i redukcję niechcianych połowów stad handlowych lub które zajmują się niechcianymi połowami, które mają być wyładowane zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013; c) w sprzęt ograniczający i, w miarę możliwości, eliminujący fizyczne i biologiczne oddziaływanie połowów na ekosystem lub dno morskie; d) w sprzęt zabezpieczający narzędzia i połowy przed ssakami i ptakami chronionymi na podstawie dyrektywy Rady 92/43/EWG lub dyrektywy Rady i Parlamentu Europejskiego 2009/147/WE ( 11 ), pod warunkiem że nie narusza to selektywności narzędzi połowowych i że wprowadzono wszystkie odpowiednie środki pozwalające zapobiec fizycznym szkodom wśród drapieżników.

2. Na zasadzie odstępstwa od art. 11 lit. a) w regionach najbardziej oddalonych wsparcie, o którym mowa w ust. 1, może być przyznane dla zakotwiczonych urządzeń do sztucznej koncentracji ryb, o ile przyczyniają się one do zrównoważonych i selektywnych połowów.

3. Wsparcie to przyznaje się na rzecz tego samego rodzaju sprzętu dla tego samego statku rybackiego Unii tylko raz w trakcie okresu programowania.

4. Wsparcie to przyznaje się tylko wtedy, gdy narzędzia lub inny sprzęt, o którym mowa w ust. 1, charakteryzują się wyraźnie lepszą selektywnością pod względem wielkości lub oddziałują na ekosystem i na gatunki niedocelowe w mniejszym stopniu niż standardowe narzędzia lub inny sprzęt dozwolony przez prawo unijne lub odpowiednie prawo krajowe przyjęte w kontekście regionalizacji, mowa jak określono w rozporządzeniu (UE) nr 1380/2013.

5. Wsparcie przyznaje się: a) właścicielom unijnych statków rybackich, które są zarejestrowane jako aktywne i które prowadziły działalność połowową na morzu przez co najmniej 60 dni w ciągu dwóch lat kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie; b) rybakom posiadającym narzędzie podlegające wymianie, którzy pracowali na pokładzie unijnego statku rybackiego przez co najmniej 60 dni w ciągu dwóch lat kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie; c) organizacjom rybaków uznanym przez dane państwo członkowskie.

Artykuł 39

Innowacje związane z ochroną żywych zasobów morza

1. W celu przyczyniania się do stopniowej eliminacji odrzutów i przyłowów oraz ułatwiania przejścia do eksploatacji żywych zasobów morza zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, a także zmniejszenia negatywnego oddziaływania połowów na środowisko morskie i oddziaływania chronionych drapieżników, EFMR może wspierać operacje mające na celu rozwijanie lub wprowadzanie nowej wiedzy technicznej lub organizacyjnej, zmniejszające oddziaływanie działalności połowowej na środowisko – w tym ulepszonych technik połowowych i ulepszonej selektywności narzędzi połowowych – lub mające na celu osiągnięcie bardziej zrównoważonego wykorzystywania żywych zasobów morza i współistnienia z chronionymi drapieżnikami.

2. Operacje finansowane na podstawie niniejszego artykułu prowadzone są przez uznany przez państwo członkowskie organ naukowy lub techniczny, który zatwierdza wyniki takich operacji, lub we współpracy z nim.

3. Wyniki operacji finansowanych na podstawie niniejszego artykułu są upowszechniane przez państwo członkowskie zgodnie z art. 119.

4. Statki rybackie uczestniczące w projektach finansowanych na podstawie niniejszego artykułu nie mogą stanowić więcej niż 5 % liczby statków floty krajowej lub 5 % pojemności brutto floty krajowej, według stanu w chwili złożenia wniosku. Na wniosek państwa członkowskiego, w należycie uzasadnionych okolicznościach oraz na podstawie zalecenia Komitetu Naukowo-Technicznego i Ekonomicznego ds. Rybołówstwa (STECF), ustanowionego decyzją Komisji 2005/629/WE ( 12 ), Komisja może zatwierdzić projekty, które przekraczają limity określone w niniejszym ustępie.

5. Operacje, które nie kwalifikują się jako połowy do celów naukowych zgodnie z art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009 i które polegają na testowaniu nowych narzędzi lub technik połowowych, przeprowadza się z uwzględnieniem ograniczeń wyznaczonych przez uprawnienia do połowów przyznane danemu państwu członkowskiemu.

▼C4

6. Dochód wygenerowany w związku z udziałem statku rybackiego w danej operacji odejmuje się od wydatków kwalifikowalnych operacji zgodnie z art. 65 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.

▼B

7. Na użytek ust. 6, termin „dochody netto” oznacza dochód uzyskany rybaków z pierwszej sprzedaży ryb lub skorupiaków lub mięczaków złowionych w okresie wdrażania i testowania nowej wiedzy technicznej lub organizacyjnej, pomniejszony o koszty sprzedaży, takie jak opłata za korzystanie z miejsca sprzedaży.

Artykuł 40

Ochrona i odbudowa morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów morskich oraz systemy rekompensat w ramach zrównoważonej działalności połowowej

1. W celu ochrony i odbudowy morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów morskich w ramach zrównoważonej działalności połowowej z udziałem rybaków, w stosownych przypadkach, EFMR może wspierać następujące operacje: a) zbieranie przez rybaków odpadów z morza, jak na przykład usuwanie utraconych narzędzi połowowych i innych odpadów morskich; b) budowę, instalację lub modernizację stałych lub ruchomych urządzeń służących ochronie i rozwojowi fauny i flory morskiej, w tym ich przygotowanie pod względem naukowym, oraz ocenę; c) przyczynianie się do lepszego zarządzania żywymi zasobami morza lub do ich lepszej ochrony; ▼C4 d) przygotowanie obejmujące analizy, opracowywanie, monitorowanie i aktualizowanie planów w zakresie ochrony i zarządzania do celów działań związanych z rybołówstwem i odnoszących się do obszarów sieci Natura 2000 i środków ochrony przestrzennej, o których mowa w dyrektywie 2008/56/WE, oraz innych specjalnych siedlisk; ▼B e) zarządzanie obszarami sieci Natura 2000, ich odbudowę i monitorowanie, zgodnie z dyrektywami 92/43/EWG i 2009/147/WE, zgodnie z traktowanymi priorytetowo ramowymi programami ustalonymi na podstawie dyrektywy 92/43/EWG; f) zarządzanie morskimi obszarami chronionymi, ich odbudowę i monitorowanie celem wdrażania środków ochrony przestrzennej, o których mowa w art. 13 ust. 4 dyrektywy 2008/56/WE; g) zwiększanie świadomości w kwestiach środowiska, włączające rybaków, w odniesieniu do ochrony i odbudowy morskiej różnorodności biologicznej; h) systemy rekompensaty za szkody wyrządzone połowom przez ssaki i ptaki chronione na mocy dyrektyw 92/43/EWG oraz 2009/147/WE; i) udział w innych działaniach mających na celu zachowanie i zwiększenie różnorodności biologicznej oraz usług ekosystemowych, takich jak odbudowa szczególnych siedlisk morskich i przybrzeżnych w celu wspierania zrównoważonych stad ryb, w tym ich przygotowanie pod względem naukowym, oraz ocenę.

2. Wsparcie na mocy ust. 1 lit. h) zależy od formalnego uznania takich systemów przez właściwe organy państw członkowskich. Państwa członkowskie zapewniają także, aby nie wystąpiła nadmierna rekompensata w wyniku połączenia unijnych, krajowych i prywatnych systemów rekompensat.

3. Operacje, o których mowa w niniejszym artykule, mogą być wdrażane przez naukowe lub techniczne podmioty prawa publicznego, komitety doradcze, rybaków lub organizacje rybaków, uznane przez państwo członkowskie, lub organizacje pozarządowe we współpracy z organizacjami rybaków lub RLGD.

4. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 126 określające koszty kwalifikujące się do wsparcia na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu.

Artykuł 41

Efektywność energetyczna i łagodzenie skutków zmiany klimatu

1. W celu łagodzenia skutków zmiany klimatu i poprawy efektywności energetycznej statków rybackich EFMR może wspierać: a) inwestycje w sprzęt lub inwestycje na statku mające na celu zmniejszanie emisji substancji zanieczyszczających lub gazów cieplarnianych oraz zwiększanie efektywności energetycznej statków rybackich. Inwestycje w narzędzia połowowe są także kwalifikowalne, pod warunkiem że nie naruszają selektywności tych narzędzi; b) audyty efektywności energetycznej i programy związane z efektywnością energetyczną; c) analizy służące ocenie wkładu alternatywnych systemów napędzania i projektów kadłubów w efektywność energetyczną statków rybackich.

2. Wsparcie na wymianę lub modernizację głównych lub dodatkowych silników może zostać przyznane wyłącznie: a) statkom o długości całkowitej do 12 m, pod warunkiem że nowy lub zmodernizowany silnik ma moc nie większą niż moc obecnego silnika; b) statkom o długości całkowitej między 12 m a 18 m, pod warunkiem że moc w kW nowego lub zmodernizowanego silnika jest co najmniej o 20 % mniejsza niż moc obecnego silnika; c) statkom o długości całkowitej między 18 m a 24 m, pod warunkiem że moc w kW nowego lub zmodernizowanego silnika jest co najmniej o 30 % mniejsza niż moc obecnego silnika.

3. Wsparcie na mocy ust. 2 na wymianę lub modernizację głównych lub dodatkowych silników może zostać przyznane wyłącznie w odniesieniu do statków należących do segmentu floty, co do którego sprawozdanie dotyczące zdolności połowowych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013, wykazuje równowagę z uprawnieniami do połowów dostępnymi dla tego segmentu.

4. Wsparcie na mocy ust. 2 niniejszego artykułu przyznawane jest wyłącznie na wymianę lub modernizację głównych lub dodatkowych silników, które zostały oficjalnie certyfikowane zgodnie z art. 40 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009. Wypłacane jest one dopiero po tym, gdy wymagane zmniejszenie zdolności w kW zostanie na trwałe usunięte z rejestru floty rybackiej Unii.

5. Dla statków rybackich niepodlegających certyfikacji mocy silnika wsparcie na mocy ust. 2 niniejszego artykułu przyznawane jest wyłącznie na wymianę lub modernizację głównych lub dodatkowych silników, w odniesieniu do których zgodność mocy silnika została zweryfikowana zgodnie z art. 41 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009 i fizycznie sprawdzona, aby zapewnić, aby moc silnika nie przekraczała mocy określonej w licencjach połowowych.

6. Zmniejszenie mocy silnika, o którym mowa w ust. 2 lit. b) i c), może zostać osiągnięte przez grupę statków dla każdej kategorii statków, o których mowa w tych literach.

7. Bez uszczerbku dla art. 25 ust. 3 wsparcie z EFMR na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu nie przekracza wyższego z następujących dwóch progów: a) 1 500 000 EUR; lub b) 3 % unijnego wsparcia finansowego przyznanego przez dane państwo członkowskie na priorytety Unii określone w art. 6 ust. 1, 2 i 5.

8. Wnioski składane przez podmioty z sektora łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego są rozpatrywane priorytetowo do wysokości 60 % całkowitego wsparcia przyznanego na wymianę lub modernizację głównych lub dodatkowych silników, o którym mowa w ust. 2, w odniesieniu do całego okresu programowania.

9. Wsparcie na podstawie ust. 1 i 2 przyznaje się wyłącznie właścicielom statków rybackich i przyznaje się je tylko raz na ten sam rodzaj inwestycji w trakcie okresu programowania dla tego samego statku rybackiego.

10. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 126 w celu ustalenia kosztów kwalifikowalnych do wsparcia na podstawie ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu.

Artykuł 42

Wartość dodana, jakość produktów i wykorzystywanie niechcianych połowów

1. W celu poprawy wartości dodanej lub jakości złowionych ryb EFMR może wspierać: a) inwestycje podnoszące wartość produktów rybołówstwa, w szczególności przez umożliwianie rybakom przetwarzania, obrotu oraz bezpośredniej sprzedaży własnych połowów; b) innowacyjne inwestycje na statku poprawiające jakość produktów rybołówstwa.

2. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1 lit. b), jest uzależnione od używania selektywnych narzędzi w celu zminimalizowania niechcianych połowów i jest przyznawane wyłącznie właścicielom unijnych statków rybackich, którzy prowadzili działalność połowową na morzu przez co najmniej 60 dni w ciągu dwóch lat kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o wsparcie.

Artykuł 43

Porty rybackie, miejsca wyładunku, giełdy rybne i przystanie

1. W celu podnoszenia jakości, kontroli i identyfikowalności wyładowanych produktów, zwiększania efektywności energetycznej, przyczyniania się do ochrony środowiska oraz poprawy bezpieczeństwa i warunków pracy EFMR może wspierać inwestycje mające na celu poprawę infrastruktury portów rybackich, giełd rybnych, miejsc wyładunku i przystani, w tym inwestycje w obiekty do zbiórki odpadów i odpadów morskich.

2. Aby ułatwić przestrzeganie obowiązku dotyczącego wyładunku wszystkich połowów zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 i art. 8 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1379/2013, a także podniesienia wartości niewykorzystanych elementów połowu, EFMR może wspierać inwestycje w porty rybackie, giełdy rybne, miejsca wyładunku i przystanie.

3. W celu poprawy bezpieczeństwa rybaków EFMR może również wspierać inwestycje związane z budową lub modernizacją przystani morskich.

4. Wsparcie nie obejmuje budowy nowych portów, nowych miejsc wyładunku lub nowych giełd rybnych.

Artykuł 44

Rybołówstwo śródlądowe oraz śródlądowa fauna i flora wodna

1. W celu zmniejszenia oddziaływania rybołówstwa śródlądowego na środowisko, zwiększenia efektywności energetycznej, podniesienia wartości lub jakości wyładowanych ryb lub poprawy zdrowia, bezpieczeństwa, warunków pracy, kapitału ludzkiego i szkoleń EFMR może wspierać następujące inwestycje: a) propagowanie kapitału ludzkiego, tworzenia miejsc pracy i dialogu społecznego, o których mowa w art. 29, i zgodnie z warunkami określonymi w tym artykule; b) inwestycje na statku lub w sprzęt indywidualny, o których mowa w art. 32, i zgodnie z warunkami określonymi w tym artykule; c) inwestycje w sprzęt i rodzaje operacji, o których mowa w art. 38 i 39, i zgodnie z warunkami określonymi w tych artykułach; d) poprawa efektywności energetycznej oraz łagodzenie zmian klimatu, o których mowa w art. 41, i na mocy warunków określonych w tym artykule; e) poprawa wartości lub jakości złowionych ryb, o czym mowa w art. 42, i zgodnie z warunkami określonymi w tym artykule; f) inwestycje w porty rybackie, przystanie i miejsca wyładunku, o których mowa w art. 43, i zgodnie z warunkami określonymi w tym artykule.

▼C4

2. EFMR może wspierać inwestycje związane z rozpoczynaniem działalności przez młodych rybaków, o czym mowa w art. 31, zgodnie z warunkami określonymi w tym artykule, z wyjątkiem wymogu, o którym mowa w ust. 2 lit. b) i d) tego artykułu.

▼B

3. EFMR może udzielać wsparcia na rozwój i ułatwianie realizacji innowacji zgodnie z art. 26, usługi doradcze zgodnie z art. 27 i partnerstwa między naukowcami a rybakami zgodnie z art. 28.

4. W celu zachęcania do prowadzenia zróżnicowanej działalności przez rybaków zajmujących się rybołówstwem śródlądowym EFMR może wspierać dywersyfikację działalności w zakresie rybołówstwa śródlądowego w kierunku działalności uzupełniającej, zgodnie z warunkami określonymi w art. 30.

▼M6

4a. EFMR może wspierać środki na rzecz tymczasowego zaprzestania działalności połowowej spowodowanego epidemią COVID-19 lub prowadzoną przez Rosję wojną napastniczą przeciwko Ukrainie, która to wojna napastnicza zagraża bezpieczeństwu działalności połowowej lub utrudnia uzyskanie rentowności operacji połowowych, jak przewidziano w art. 33 ust. 1 akapit pierwszy lit. d), na warunkach określonych w art. 33.

▼M4

5. Do celów ust. 1 i 4a: a) odniesienia do statków rybackich zawarte w art. 30, 32, 33, 38, 39, 41 i 42 uznaje się za odniesienia do statków operujących wyłącznie na wodach śródlądowych; b) odniesienia do środowiska morskiego zawarte w art. 38 uznaje się za odniesienia do środowiska, w którym działają statki rybackie wykorzystywane do rybołówstwa śródlądowego.

▼B

6. W celu ochrony oraz rozwoju fauny i flory wodnej EFMR może wspierać: a) zarządzanie obszarami sieci Natura 2000, ich odbudowę i monitorowanie, gdy jej obszary są związane z działalnością połowową, oraz rekultywację wód śródlądowych zgodnie z dyrektywą 2000/60/UE Parlamentu Europejskiego i Rady ( 13 ), w tym na tarliskach i szlakach migracyjnych gatunków migrujących, bez uszczerbku dla art. 40 ust. 1 lit. e) niniejszego rozporządzenia i w stosownych przypadkach z udziałem rybaków śródlądowych; b) budowę, modernizację lub instalację stałych lub ruchomych urządzeń służących ochronie i rozwojowi fauny i flory wodnej, w tym ich przygotowanie pod względem naukowym, monitorowanie i ocenę.

7. Państwa członkowskie zapewniają, aby statki otrzymujące wsparcie na podstawie niniejszego artykułu nadal działały wyłącznie na wodach śródlądowych.







ROZDZIAŁ II

Zrównoważony rozwój akwakultury

Artykuł 45

Cele szczegółowe

Wsparcie przyznawane na podstawie niniejszego rozdziału przyczynia się do realizacji szczególnego celu w ramach priorytetu Unii określonego w art. 6 ust. 2.

Artykuł 46

Warunki ogólne

1. Wsparcie przyznawane na podstawie niniejszego rozdziału ogranicza się do przedsiębiorstw z sektora akwakultury, o ile w niniejszym rozporządzeniu nie określono inaczej.

2. Do celów niniejszego artykułu, przedsiębiorcy rozpoczynający działalność w tym sektorze przedstawiają plan biznesowy i – w przypadku gdy koszt inwestycji jest wyższy niż 50 000 EUR – studium wykonalności, w tym ocenę środowiskową działań. Wsparcia przyznawanego na podstawie niniejszego rozdziału udziela się wyłącznie w przypadku, gdy niezależne sprawozdanie z obrotu wyraźnie wykaże, że dany produkt ma dobre, zrównoważone perspektywy rynkowe.

3. W przypadku gdy operacje polegają na inwestycjach w sprzęt lub infrastrukturę zapewniające spełnianie przyszłych wymogów dotyczących środowiska, zdrowia ludzi lub zwierząt, higieny lub dobrostanu zwierząt, przewidzianych prawem Unii, wsparcie można przyznawać do dnia, w którym takie wymogi staną się obowiązkowe dla przedsiębiorstw.

4. Nie udziela się wsparcia na hodowlę organizmów modyfikowanych genetycznie.

5. Nie udziela się wsparcia na operacje z obszaru akwakultury prowadzone w morskich obszarach chronionych, jeżeli właściwa instytucja państwa członkowskiego ustaliła na podstawie oceny oddziaływania na środowisko, że dana operacja miałaby znaczne negatywne oddziaływanie na środowisko, którego nie można odpowiednio złagodzić.

Artykuł 47

Innowacje

1. W celu stymulowania innowacji w sektorze akwakultury EFMR może wspierać operacje mające na celu: a) rozwijanie w gospodarstwach akwakultury wiedzy technicznej, naukowej lub organizacyjnej, która, w szczególności, ograniczy oddziaływanie na środowisko, zmniejszy uzależnienie od mączki rybnej i oleju rybnego, będzie wspierać zrównoważone gospodarowanie zasobami w sektorze akwakultury, poprawi dobrostan zwierząt lub ułatwi nowe zrównoważone metody produkcji; b) rozwijanie lub wprowadzanie do obrotu nowych gatunków akwakultury o dobrym potencjale rynkowym, nowych lub znacznie ulepszonych produktów, nowych lub ulepszonych procesów, lub nowych lub ulepszonych systemów zarządzania i organizacji; c) badanie innowacyjnych produktów lub procesów pod względem ich wykonalności technicznej lub ekonomicznej.

2. Operacje finansowane na podstawie niniejszego artykułu prowadzone są przez naukowe lub techniczne organy publiczne lub prywatne uznane przez państwo członkowskie, które zatwierdzają wyniki takich operacji, lub we współpracy z nimi.

3. Wyniki operacji otrzymujących wsparcie są odpowiednio upowszechniane przez państwo członkowskie zgodnie z art. 119.

Artykuł 48

Inwestycje produkcyjne w akwakulturę

1. EFMR może wspierać: a) inwestycje produkcyjne w akwakulturę; b) różnicowanie produkcji akwakultury i hodowanych gatunków; c) modernizację jednostek akwakultury, w tym poprawę warunków pracy i bezpieczeństwa pracowników sektora akwakultury; d) usprawnienia i modernizację w odniesieniu do zdrowia i dobrostanu zwierząt, w tym zakup sprzętu służącego ochronie gospodarstw przed dzikimi drapieżnikami; e) inwestycje zmniejszające negatywne lub zwiększające pozytywne oddziaływanie na środowisko oraz poprawę efektywnego gospodarowania zasobami; f) inwestycje służące poprawie jakości produktów akwakultury lub stanowiące dla nich wartość dodaną; g) odbudowę istniejących stawów lub zalewów w sektorze akwakultury przez usuwanie mułu lub inwestycje mające na celu zapobieganie odkładaniu się mułu; h) różnicowanie dochodów przedsiębiorstw z sektora akwakultury przez rozwój działalności uzupełniającej; i) inwestycje skutkujące znacznym zmniejszeniem oddziaływania przedsiębiorstw z sektora akwakultury na zużycie i jakość wody, w szczególności przez zmniejszanie ilości wykorzystywanych wody lub chemikaliów, antybiotyków i innych leków lub poprzez poprawę jakości wody wyjściowej, w tym przez zakładanie multitroficznych systemów dla akwakultury; j) propagowanie akwakultury z zamkniętym obiegiem, w przypadku której produkty akwakultury są hodowane w zamkniętych systemach recyrkulacyjnych, minimalizując tym samym zużycie wody; k) inwestycje zwiększające efektywność energetyczną i propagowanie przejścia przedsiębiorstw z sektora akwakultury na korzystanie z odnawialnych źródeł energii.

▼C3

2. Wsparcia na podstawie ust. 1 lit. h) udziela się wyłącznie przedsiębiorstwom z sektora akwakultury, jeżeli ta działalność uzupełniająca wiąże się z podstawową działalnością przedsiębiorstwa dotyczącą akwakultury, w tym turystyką wędkarską, usługami środowiskowymi dotyczącymi akwakultury lub działaniami edukacyjnymi dotyczącymi akwakultury.

▼B

3. Wsparcie na podstawie ust. 1 można udzielać na zwiększenie produkcji lub na modernizację istniejących przedsiębiorstw z sektora akwakultury lub na budowę nowych, pod warunkiem że rozwój ten jest zgodny z krajowym wieloletnim planem strategicznym rozwoju akwakultury, o którym mowa w art. 34 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013.

Artykuł 49

Usługi z zakresu zarządzania, zastępstw i doradztwa dla gospodarstw akwakultury

1. W celu poprawy ogólnych wyników i konkurencyjności gospodarstw akwakultury oraz aby zmniejszyć negatywne oddziaływanie ich operacji na środowisko EFMR może wspierać: a) zapewnianie usług z zakresu zarządzania, zastępstw i doradztwa dla gospodarstw akwakultury; b) zakup usług doradczych o charakterze technicznym, naukowym, prawnym, środowiskowym lub gospodarczym, związanych z prowadzeniem gospodarstwa.

2. Usługi doradcze, o których mowa w ust. 1 lit. b), obejmują: a) potrzeby związane z zarządzaniem mające na celu umożliwienie gospodarstwom akwakultury przestrzeganie przepisów prawa unijnego i krajowego dotyczących środowiska, a także wymogów wynikających z planowania przestrzennego obszarów morskich; ▼C4 b) ocenę oddziaływania na środowisko, o której mowa w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE ( 14 ) i dyrektywie 92/43/EWG; ▼B c) potrzeby związane z zarządzaniem mające na celu umożliwienie gospodarstwom akwakultury przestrzeganie przepisów prawa unijnego i krajowego dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt wodnych lub zdrowia publicznego; d) standardy bezpieczeństwa i higieny pracy wynikające z prawa unijnego i krajowego; e) strategie dotyczące obrotu i strategie biznesowe.

3. Usługi doradcze, o których mowa w ust. 1 lit. b), są świadczone przez organy naukowe lub techniczne, a także podmioty zapewniające doradztwo prawne lub ekonomiczne, posiadające niezbędne kompetencje uznane przez państwo członkowskie.

4. ►C1 ◄ z sektora akwakultury. Wsparcie na podstawie ust. 1 lit. a) przyznaje się wyłącznie podmiotom prawa publicznego lub innym podmiotom, wybranym przez państwo członkowskie do celów zapewniania usług doradczych dla gospodarstw akwakultury. Wsparcie na podstawie ust. 1 lit. b) przyznaje się wyłącznie MŚP z sektora akwakultury lub organizacjom z sektora akwakultury, w tym organizacjom producentów z sektora akwakultury izwiązkom organizacji producentówz sektora akwakultury.

5. W przypadku gdy wsparcie nie przekracza kwoty 4 000 EUR, wybór beneficjenta może zostać dokonany w drodze procedury przyspieszonej.

6. Beneficjenci mogą otrzymać wsparcie tylko jeden raz w roku w przypadku każdej kategorii usług doradczych, o których mowa w ust. 2.

Artykuł 50

Propagowanie kapitału ludzkiego i tworzenia sieci kontaktów

1. W celu propagowania kapitału ludzkiego i tworzenia sieci kontaktów w sektorze akwakultury EFMR może wspierać: a) szkolenie zawodowe, uczenie się przez całe życie, upowszechnianie wiedzy naukowej i technicznej oraz innowacyjnych praktyk, a także zdobywanie nowych umiejętności zawodowych związanych z sektorem akwakultury i w odniesieniu do zmniejszenia środowiskowego oddziaływania operacji w sektorze akwakultury; b) poprawę warunków pracy i promowanie bezpieczeństwa pracy; c) tworzenie sieci kontaktów i wymianę doświadczeń oraz sprawdzonych rozwiązań między przedsiębiorstwami lub organizacjami zawodowymi z sektora akwakultury i innymi zainteresowanymi stronami, w tym organami naukowymi i technicznymi lub organami propagującymi równe szanse mężczyzn i kobiet.

2. Wsparcia, o którym mowa w ust. 1 lit. a), nie udziela się dużym przedsiębiorstwom z sektora akwakultury, chyba że angażują się one w dzielenie się wiedzą z MŚP.

3. Na zasadzie odstępstwa od art. 46 wsparcia udziela się także organizacjom publicznym lub półpublicznym oraz innym organizacjom uznanym przez dane państwo członkowskie.

4. Wsparcia, na podstawie niniejszego artykułu, udziela się również małżonkom pracujących na własny rachunek hodowców z sektora akwakultury lub – w przypadkach i zakresie przewidzianych w prawie krajowym – partnerom życiowym pracujących na własny rachunek hodowców z sektora akwakultury na warunkach określonych w art. 2 lit. b) dyrektywy 2010/41/UE.

Artykuł 51

Zwiększanie potencjału miejsc hodowli akwakultury

1. W celu przyczyniania się do rozwoju miejsc hodowli i infrastruktury akwakultury oraz w celu zmniejszenia negatywnego oddziaływania operacji na środowisko EFMR może wspierać: a) identyfikowanie i tworzenie map obszarów o warunkach najlepiej dopasowanych do rozwoju akwakultury, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, procesów związanych z planowaniem przestrzennym, oraz identyfikowanie i tworzenie map obszarów, na których akwakultura powinna być wykluczona, aby utrzymać rolę takich obszarów w funkcjonowaniu ekosystemu; b) poprawę i rozwijanie urządzeń i infrastruktur wspierających, niezbędnych do zwiększenia potencjału terenów hodowli w ramach akwakultury i zmniejszenia negatywnego oddziaływania akwakultury na środowisko, w tym inwestycje w scalanie gruntów, dostawy energii lub gospodarkę wodną; c) działania podejmowane i wdrażane przez właściwe instytucje na podstawie art. 9 ust. 1 dyrektywy 2009/147/WE lub art. 16 ust. 1 dyrektywy 92/43/WE w celu zapobiegania poważnemu szkodliwemu oddziaływaniu na akwakulturę; d) działania przyjmowane i realizowane przez właściwe instytucje w następstwie wykrycia podwyższonej śmiertelności lub chorób określonych w art. 10 dyrektywy Rady 2006/88/WE ( 15 ). Działania te mogą obejmować przyjęcie planów działania dotyczących skorupiaków lub mięczaków i służących ochronie, odbudowie i zarządzaniu, w tym wsparciu producentów skorupiaków lub mięczaków na rzecz utrzymania naturalnych stanowisk skorupiaków lub mięczaków i miejsc połowu.

2. Beneficjentami wsparcia przyznawanego na podstawie niniejszego artykułu są wyłącznie podmioty prawa publicznego lub podmioty prywatne, którym dane państwo członkowskie powierzyło zadania, o których mowa w ust. 1.

Artykuł 52

Zachęcanie nowych hodowców do rozpoczęcia działalności w sektorze zrównoważonej akwakultury

1. W celu wspierania przedsiębiorczości w sektorze akwakultury EFMR może wspierać zakładanie zrównoważonych przedsiębiorstw w sektorze akwakultury przez hodowców rozpoczynających działalność w sektorze akwakultury.

2. Wsparcie zgodnie z ust. 1 przyznaje się hodowcom rozpoczynającym działalność w sektorze akwakultury, pod warunkiem że: a) mają oni odpowiednie umiejętności i kompetencje zawodowe; b) po raz pierwszy zakładają w sektorze akwakultury mikroprzedsiębiorstwo lub małe przedsiębiorstwo w charakterze osoby zarządzającej takim przedsiębiorstwem; oraz c) przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju swojej działalności w sektorze akwakultury.

3. Aby zdobyć odpowiednie umiejętności zawodowe, hodowcy rozpoczynający działalność w sektorze akwakultury mogą korzystać ze wsparcia oferowanego na podstawie art. 50 ust. 1 lit. a).

Artykuł 53

Przejście na systemy ekozarządzania i audytu oraz na akwakulturę ekologiczną

1. W celu propagowania rozwoju akwakultury ekologicznej lub energooszczędnej EFMR może wspierać: a) przejście od tradycyjnych metod produkcji stosowanych w akwakulturze do akwakultury ekologicznej w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 ( 16 ) oraz zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 710/2009 ( 17 ); b) udział w unijnych systemach ekozarządzania i audytu (EMAS) ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 761/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady ( 18 ).

2. Wsparcie przyznaje się wyłącznie tym beneficjentom, którzy zobowiązują się, że przez co najmniej trzy lata będą uczestniczyć w systemie EMAS lub że przez co najmniej pięć lat będą spełniać wymogi produkcji ekologicznej.

3. Wsparcie ma formę rekompensaty przez maksymalny okres trzech lat w okresie, w którym przedsiębiorstwo przechodzi na produkcję ekologiczną lub przygotowuje się do udziału w systemie EMAS. Państwa członkowskie obliczają kwoty rekompensaty na podstawie: a) utraty dochodu lub dodatkowych kosztów poniesionych w trakcie okresu przechodzenia od tradycyjnej produkcji do produkcji ekologicznej – w przypadku kwalifikowalnych operacji na podstawie ust. 1 lit. a); lub b) dodatkowych kosztów wynikających z zastosowania systemu EMAS i przygotowania się do udziału w systemie EMAS – w przypadku kwalifikowalnych operacji na podstawie ust. 1 lit. b).

Artykuł 54

Akwakultura świadcząca usługi środowiskowe

1. W celu wspierania rozwoju akwakultury świadczącej usługi środowiskowe EFMR może wspierać: a) metody akwakultury zgodne ze szczególnymi potrzebami środowiskowymi i podlegające szczególnym wymogom w zakresie zarządzania wynikającym z wyznaczenia obszarów sieci Natura 2000, zgodnie z dyrektywą 92/43/EWG oraz 2009/147/WE; b) udział, w odniesieniu do kosztów bezpośrednio z nim związanych, w ochronie i rozmnażaniu ex situ zwierząt wodnych w ramach programów ochrony środowiska i odbudowy różnorodności biologicznej, opracowanych przez organy publiczne lub prowadzonych pod ich nadzorem; c) operacje w ramach akwakultury, obejmujące ochronę i poprawę środowiska i różnorodności biologicznej, a także zarządzanie krajobrazem i tradycyjne cechy terenów akwakultury.

2. Wsparcie przewidziane w ust. 1 lit. a) przyjmuje formę wypłacanej rocznie rekompensaty poniesionych kosztów dodatkowych lub dochodów utraconych na skutek zastosowania się do wymogów dotyczących zarządzania na danych obszarach, w związku z wdrażaniem dyrektywy 92/43/EWG lub 2009/147/WE.

3. Wsparcie przewidziane w ust. 1 lit. c) przyznaje się tylko tym beneficjentom, którzy zobowiązują się do spełniania przez okres co najmniej pięciu lat wymogów związanych ze środowiskiem wodnym wykraczających poza zwykłe stosowanie prawa unijnego i krajowego. Korzyści dla środowiska płynące z danej operacji są wykazywane w ocenie przeprowadzonej uprzednio przez właściwe organy wyznaczone przez państwo członkowskie, o ile takie korzyści dla środowiska płynące z tej operacji nie zostały już wcześniej uznane.

4. Wsparcie na podstawie ust. 1 lit. c) ma formę rocznej rekompensaty poniesionych kosztów dodatkowych lub utraconych dochodów.

5. Wyniki operacji finansowanych na podstawie niniejszego artykułu są odpowiednio upowszechniane przez państwo członkowskie zgodnie z art. 119.

▼M4

Artykuł 55

Środki dotyczące zdrowia publicznego

1. EFMR może wspierać następujące systemy rekompensat: a) rekompensatę kosztów ponoszonych przez hodowców mięczaków w związku z tymczasowym zawieszeniem zbiorów hodowanych mięczaków, gdy takie zawieszenie następuje wyłącznie z powodu kwestii związanych ze zdrowiem publicznym; b) przyznawanie kapitału obrotowego i rekompensaty kosztów ponoszonych przez hodowców z sektora akwakultury.

Rekompensatę, o której mowa w akapicie pierwszym lit. b), można przyznać w związku z tymczasowym zawieszeniem lub ograniczeniem produkcji i sprzedaży lub dodatkowymi kosztami składowania w okresie od dnia 1 lutego do dnia 31 grudnia 2020 r. z powodu epidemii COVID-19.

2. Wsparcie na podstawie ust. 1 lit. a) można przyznać tylko w przypadku, gdy zawieszenie zbiorów spowodowane zanieczyszczeniem mięczaków wynika z rozprzestrzenienia się planktonu wytwarzającego toksyny lub obecności planktonu zawierającego biotoksyny, oraz pod warunkiem że: a) takie zanieczyszczenie trwa dłużej niż cztery następujące po sobie miesiące; lub b) strata poniesiona w wyniku zawieszenia zbiorów wynosi więcej niż 25 % rocznego obrotu danego przedsiębiorstwa, obliczanego na podstawie średniego obrotu tego przedsiębiorstwa z okresu trzech lat kalendarzowych poprzedzających rok, w którym nastąpiło zawieszenie zbiorów.

Do celów akapitu pierwszego lit. b) państwa członkowskie mogą wprowadzić szczególne zasady obliczania dla przedsiębiorstw działających krócej trzy lata.

3. Maksymalny okres, w odniesieniu do którego można przyznać rekompensatę na podstawie ust. 1 lit. a), wynosi 12 miesięcy w trakcie całego okresu programowania. W należycie uzasadnionych przypadkach okres ten można przedłużyć jednokrotnie o maksymalnie 12 dodatkowych miesięcy, tak aby łącznie wynosił on nie więcej niż 24 miesiące.

Zgodnie z art. 65 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 oraz na zasadzie odstępstwa od art. 65 ust. 9 akapit pierwszy tego rozporządzenia wydatki na działania wspierane na podstawie ust. 1 lit. b) niniejszego artykułu kwalifikują się od dnia 1 lutego 2020 r.

▼B

Artykuł 56

Środki dotyczące zdrowia i dobrostanu zwierząt

1. W celu wspierania zdrowia i dobrostanu zwierząt w przedsiębiorstwach z sektora akwakultury, między innymi w kontekście profilaktyki i bezpieczeństwa biologicznego, EFMR może wspierać: ▼C4 a) koszty kontroli i zwalczania chorób w sektorze akwakultury zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 652/2014 ( 19 ), w tym koszty operacyjne niezbędne do wypełnienia obowiązków zawartych w planie zwalczania; ▼B b) opracowanie ogólnych i zorientowanych na poszczególne gatunki sprawdzonych rozwiązań lub kodeksów postępowania dotyczących bezpieczeństwa biologicznego lub potrzeb w zakresie zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt w akwakulturze; c) inicjatywy mające na celu zmniejszenie zależności akwakultury od leków weterynaryjnych; d) badania weterynaryjne lub farmaceutyczne oraz upowszechnianie i wymianę informacji i sprawdzonych rozwiązań w zakresie chorób weterynaryjnych w akwakulturze, mając na uwadze propagowanie odpowiedniego korzystania z leków weterynaryjnych; e) ustanawianie i funkcjonowanie grup ochrony zdrowia w sektorze akwakultury, uznawanych przez państwa członkowskie; f) rekompensaty dla hodowców mięczaków za tymczasowe zawieszenie ich działalności z powodu wyjątkowej masowej śmiertelności, gdy wskaźnik śmiertelności przekracza 20 % lub gdy strata spowodowana zawieszeniem działalności wynosi ponad 35 % rocznego obrotu danego przedsiębiorstwa, obliczanego na podstawie średniego obrotu przedsiębiorstwa z trzech lat kalendarzowych poprzedzających rok, w którym nastąpiło zawieszenie działalności.

2. Wsparcie przyznawane na podstawie ust. 1 lit. d) nie obejmuje zakupu leków weterynaryjnych.

3. Wyniki badań finansowanych na podstawie ust. 1 lit. d) podlegają odpowiednim wymogom dotyczącym sprawozdawczości i upowszechniania przez państwo członkowskie zgodnie z art. 119.

4. Wsparcie można również przyznawać podmiotom prawa publicznego.

Artykuł 57

Ubezpieczenie zasobów akwakultury

1. W celu ochrony dochodów producentów z sektora akwakultury EFMR może wspierać ubezpieczenie zasobów akwakultury pokrywające straty ekonomiczne powstałe w związku z co najmniej jednym z poniższych przypadków: a) klęskami żywiołowymi; b) niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi; c) nagłymi zmianami jakości i ilości wody, za które dany podmiot nie jest odpowiedzialny; d) chorobami w akwakulturze, awarią lub zniszczeniem obiektów produkcyjnych, za które dany podmiot nie ponosi odpowiedzialności; ▼M3 e) kryzysy w dziedzinie zdrowia publicznego. ▼B

2. Wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, w akwakulturze w sposób formalny uznaje zainteresowane państwo członkowskie.

3. W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą z wyprzedzeniem ustanowić kryteria, na podstawie których będzie można stwierdzić, że miało miejsce formalne uznanie, o którym mowa w ust. 2.

4. Wsparcie przyznaje się wyłącznie dla umów ubezpieczenia dotyczących zasobów akwakultury, które obejmują straty ekonomiczne, o których mowa w ust. 1, przekraczające 30 % średniego rocznego obrotu danego hodowcy akwakultury, obliczane na podstawie średniego rocznego obrotu hodowcy z sektora akwakultury w przeciągu trzech lat kalendarzowych poprzedzających rok, w którym wystąpiła strata.







ROZDZIAŁ III

Zrównoważony rozwój obszarów rybackich i obszarów akwakultury







Sekcja 1

Zakres stosowania i cele

Artykuł 58

Zakres stosowania

W ramach EFMR wspiera się zrównoważony rozwój obszarów rybackich i obszarów akwakultury z zastosowaniem podejścia do rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność określonego w art. 32 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.

Artykuł 59

Cele szczegółowe

Wsparcie przyznawane na podstawie niniejszego rozdziału przyczynia się do realizacji szczególnych celów priorytetu Unii określonego w art. 6 ust. 4.







Sekcja 2

Lokalne strategie rozwoju kierowane przez społeczność i rybackie lokalne grupy działania

Artykuł 60

Lokalne strategie rozwoju kierowane przez społeczność

1. Aby przyczynić się do realizacji celów, o których mowa w art. 59, w ramach lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność dąży się do: a) maksymalizowania udziału sektorów rybołówstwa i akwakultury w zrównoważonym rozwoju przybrzeżnych i śródlądowych obszarów rybackich i obszarów akwakultury; b) zapewnienia, aby lokalne społeczności w pełni wykorzystywały możliwości oferowane przez rozwój gospodarki morskiej i śródlądowej oraz obszarów przybrzeżnych, a także czerpały z tych możliwości korzyści, w szczególności udzielały małym i upadającym portom rybackim pomocy w celu maksymalizacji ich potencjału morskiego poprzez rozwój zróżnicowanej infrastruktury.

2. Strategie są spójne z możliwościami i potrzebami określonymi dla danego obszaru oraz priorytetami Unii, określonymi w art. 6. Strategie mogą być różne – od takich, które ukierunkowane są na rybołówstwo, po strategie o szerszym zakresie, ukierunkowane na różnicowanie na obszarach rybackich. Strategie mają zakres szerszy niż zwykły zbiór operacji lub zestawienie środków sektorowych.

Artykuł 61

Rybackie lokalne grupy działania

1. Na potrzeby EFMR lokalne grupy działania, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, nazywane są rybackimi lokalnymi grupami działania („RLGD”).

2. RLGD proponują lokalną strategię rozwoju kierowaną przez społeczność opartą co najmniej na elementach określonych w art. 60 niniejszego rozporządzenia i odpowiadają za jej realizację.

3. RLGD: a) w szerokim ujęciu odzwierciedlają główny nacisk swoich strategii i społeczno-gospodarczy układ obszaru przez zrównoważoną reprezentację głównych zainteresowanych stron, w tym stron z sektora prywatnego, sektora publicznego i społeczeństwa obywatelskiego; b) zapewniają istotną reprezentację sektorów rybołówstwa lub akwakultury.

▼C4

4. Jeżeli oprócz wsparcia z EFMR lokalna strategia rozwoju kierowana przez społeczność otrzymuje wsparcie z innych funduszy, organ RLGD ds. wyboru operacji wspieranych w ramach EFMR spełnia wymogi określone w ust. 3.

▼B

5. RLGD mogą także realizować zadania wykraczające poza zadania minimalne określone w art. 34 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, gdy zadania te zostały im zlecone przez instytucję zarządzającą.







Sekcja 3

Kwalifikowalne operacje

Artykuł 62

Wsparcie z EFMR na rzecz rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność

1. Następujące operacje są kwalifikowalne do wsparcia na podstawie tej sekcji zgodnie z art. 35 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013: a) wsparcie przygotowawcze; b) realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność; c) działania prowadzone w ramach współpracy; d) koszty bieżące i aktywizacja.

2. RLGD mogą do instytucji zarządzającej złożyć wniosek o wypłatę zaliczki, jeżeli taka możliwość została przewidziana w programie operacyjnym. Kwota zaliczki nie przekracza 50 % wsparcia publicznego związanego z kosztami bieżącymi i aktywizacją.

Artykuł 63

Realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność

1. Wsparcie na rzecz realizacji lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność można przyznawać na następujące cele: a) podnoszenie wartości produktów, tworzenie miejsc pracy, zachęcanie młodych ludzi i propagowanie innowacji na wszystkich etapach łańcucha dostaw produktów w sektorze rybołówstwa i akwakultury; b) wspieranie różnicowania działalności w ramach rybołówstwa przemysłowego i poza nim, wspieranie uczenia się przez całe życie i tworzen