2010D0021 — PL — 10.08.2015 — 004.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów dokumentacyjnych i instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego zawartość

►B DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego (wersja przekształcona) (EBC/2010/21) (2011/65/UE) (Dz.U. L 035 z 9.2.2011, s. 1)

zmienione przez:









▼B

DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

z dnia 11 listopada 2010 r.

w sprawie rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego

(wersja przekształcona)

(EBC/2010/21)

(2011/65/UE)







RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych oraz Europejskiego Banku Centralnego (zwany dalej „Statutem ESBC”), w szczególności jego art. 26 ust. 2, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Decyzja EBC/2006/17 z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego ( 1 ) była kilkakrotnie nowelizowana w znaczącym zakresie. Zważywszy na planowane dalsze nowelizacje tej decyzji, dotyczące w szczególności zabezpieczenia przed ryzykiem stopy procentowej, z uwagi na wymogi jasności i przejrzystości konieczne jest sporządzenie jej przekształconej wersji. (2) Wytyczne EBC/2006/16 z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych ( 2 ), do których odnosi się decyzja EBC/2006/17, zostały przekształcone i uchylone wytycznymi EBC/2010/20 z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych ( 3 ), a także mając na uwadze, co następuje: PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:







ROZDZIAŁ 1

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Definicje

1. Terminom użytym w niniejszej decyzji nadaje się znaczenie zgodne z definicjami zawartymi w art. 1 wytycznych EBC/2010/20.

2. Inne terminy techniczne użyte w niniejszej decyzji mają znaczenie określone w załączniku II do wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 2

Zakres zastosowania

Zasady określone w niniejszej decyzji mają zastosowanie do rocznego sprawozdania finansowego Europejskiego Banku Centralnego (EBC) zawierającego bilans, pozycje pozabilansowe EBC, rachunek zysków i strat oraz informacje uzupełniające do rocznego sprawozdania finansowego EBC.

▼M1

Artykuł 3

Podstawowe zasady rachunkowości

Podstawowe zasady rachunkowości określone w art. 3 wytycznych EBC/2010/20 stosuje się także do celów niniejszej decyzji. W drodze odstępstwa od pierwszego zdania art. 3 lit. c) wytycznych EBC/2010/20 zdarzenia następujące po dniu bilansowym uwzględnia się tylko do dnia autoryzacji przez Zarząd przedłożenia sprawozdania finansowego EBC Radzie Prezesów do zatwierdzenia.

▼B

Artykuł 4

Ujmowanie aktywów i zobowiązań

Aktywa/zobowiązania finansowe i inne ujmuje się w bilansie podmiotu sprawozdawczego wyłącznie w sposób zgodny z art. 4 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 5

Podejście ekonomiczne oraz podejście kasowe/rozliczeniowe

Zasady określone w art. 5 wytycznych EBC/2010/20 mają zastosowanie również do niniejszej decyzji.







ROZDZIAŁ II

STRUKTURA BILANSU I ZASADY WYCENY BILANSOWEJ

Artykuł 6

Struktura bilansu

Struktura bilansu jest oparta na strukturze określonej w załączniku I.

Artykuł 7

Rezerwa celowa na ryzyko kursowe, stopy procentowej, kredytowe i zmian ceny złota

Mając na względzie charakter działalności EBC, Rada Prezesów może utworzyć w bilansie EBC rezerwę celową na ryzyko kursowe, stopy procentowej, kredytowe i zmian ceny złota. Przy podejmowaniu decyzji o wielkości i wykorzystaniu rezerwy Rada Prezesów opiera się na rozsądnym oszacowaniu ryzyka ponoszonego przez EBC.

▼M3

Artykuł 8

Zasady wyceny bilansowej

1. Na potrzeby wyceny bilansowej stosuje się bieżące kursy i ceny rynkowe, chyba że załącznik I stanowi inaczej.

2. Aktualizacja wyceny złota, instrumentów walutowych, papierów wartościowych (innych niż papiery wartościowe zaklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności, nierynkowe papiery wartościowe oraz papiery wartościowe utrzymywane na potrzeby polityki pieniężnej, które ujmuje się według zamortyzowanego kosztu), a także instrumentów finansowych, zarówno bilansowych jak i pozabilansowych, jest dokonywana na koniec roku, po średnich kursach i cenach rynkowych.

3. Nie wprowadza się rozróżnienia pomiędzy różnicami z wyceny cenowej i kursowej złota. Ujmuje się tylko jedną różnicę z wyceny złota na podstawie wyrażonej w euro ceny określonej jednostki wagi złota, obliczoną na podstawie kursu wymiany euro do dolara amerykańskiego z dnia kwartalnej aktualizacji wyceny. Dla walut obcych, zarówno dla transakcji bilansowych, jak i pozabilansowych, aktualizacji wyceny dokonuje się odrębnie dla każdej waluty. Na potrzeby niniejszego artykułu posiadane zasoby SDR, obejmujące desygnowane poszczególne zasoby walut obcych tworzące koszyk SDR, ujmuje się jako jeden zasób. Aktualizacja wyceny papierów wartościowych odbywa się odrębnie dla każdego kodu, tj. tego samego typu/numeru ISIN i nie wydziela się na potrzeby wyceny jakichkolwiek wbudowanych opcji. Papiery wartościowe utrzymywane na potrzeby polityki pieniężnej lub zaliczone do pozycji „Inne aktywa finansowe” lub „Pozycje różne” ujmuje się jako osobne zasoby.

4. Papiery wartościowe zaklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności ujmuje się jako osobne zasoby i wycenia według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości. To samo podejście stosuje się do nierynkowych papierów wartościowych oraz papierów wartościowych utrzymywanych na potrzeby polityki pieniężnej, które ujmuje się według zamortyzowanego kosztu. Papiery wartościowe zaklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności mogą zostać zbyte przed terminem zapadalności w wymienionych poniżej sytuacjach:

a) jeżeli zbywany pakiet uznaje się za nieznaczący w porównaniu do całkowitej wartości portfela papierów utrzymywanych do terminu zapadalności; lub

b) jeżeli papiery wartościowe zbywane są w terminie jednego miesiąca przed upływem terminu zapadalności; lub

c) w wyjątkowych okolicznościach, takich jak znaczące pogorszenie wiarygodności kredytowej emitenta.

▼B

Artykuł 9

Transakcje odwracalne

Transakcje odwracalne ujmuje się zgodnie z art. 8 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 10

Rynkowe instrumenty udziałowe

Rynkowe instrumenty udziałowe ujmuje się zgodnie z art. 9 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 11

Zabezpieczenie papierów wartościowych przed ryzykiem stopy procentowej z wykorzystaniem instrumentów pochodnych

Transakcje zabezpieczające przed ryzykiem stopy procentowej ujmuje się zgodnie z art. 10 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 12

Instrumenty syntetyczne

Instrumenty syntetyczne ujmuje się zgodnie z art. 11 wytycznych EBC/2010/20.







ROZDZIAŁ III

USTALANIE WYNIKU FINANSOWEGO

Artykuł 13

Ustalanie wyniku finansowego

1. Do ustalania wyniku finansowego stosuje się art. 13 ust. 1, 2, 3, 5 i 7 wytycznych EBC/2010/20.

2. Pochodzące z wpłat na podstawie art. 48 ust. 2 Statutu ESBC środki znajdujące się na specjalnych rachunkach z aktualizacji wyceny, odnoszące się do banków centralnych państw członkowskich, w stosunku do których uchylono derogację, wykorzystywane są do kompensowania niezrealizowanych strat, w przypadku gdy przewyższają one poprzednie zyski z tytułu aktualizacji wyceny zaksięgowane na odpowiednim standardowym rachunku z aktualizacji wyceny w sposób określony w art. 13 ust. 1 lit. c) wytycznych EBC/2010/20, zanim straty takie zostaną skompensowane zgodnie z art. 33 ust. 2 Statutu ESBC. Środki na specjalnych rachunkach aktualizacji wyceny dla złota, walut i papierów wartościowych zmniejsza się proporcjonalnie w przypadku zmniejszenia zasobów odpowiadających im aktywów.

Artykuł 14

Koszty transakcji

Do niniejszej decyzji stosuje się art. 14 wytycznych EBC/2010/20.







ROZDZIAŁ IV

ZASADY RACHUNKOWOŚCI DLA INSTRUMENTÓW POZABILANSOWYCH

Artykuł 15

Zasady ogólne

Do niniejszej decyzji stosuje się art. 15 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 16

Walutowe transakcje terminowe

Walutowe transakcje terminowe ujmuje się zgodnie z art. 16 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 17

Swapy walutowe

Swapy walutowe ujmuje się zgodnie z art. 17 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 18

Kontrakty futures

Kontrakty futures ujmuje się zgodnie z art. 18 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 19

Swapy na stopę procentową

Swapy na stopę procentową ujmuje się zgodnie z art. 19 wytycznych EBC/2010/20. Niezrealizowane straty przeniesione na koniec roku do rachunku zysków i strat podlegają w kolejnych latach amortyzacji liniowej. W przypadku terminowych swapów na stopę procentową amortyzacja rozpoczyna się w dacie waluty transakcji.

Artykuł 20

Transakcje terminowe na stopę procentową (FRA)

Transakcje terminowe na stopę procentową (FRA) ujmuje się zgodnie z art. 20 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 21

Transakcje terminowe na papiery wartościowe

Transakcje terminowe na papiery wartościowe ujmuje się zgodnie z metodą A opisaną w art. 21 ust. 1 wytycznych EBC/2010/20.

Artykuł 22

Opcje

Opcje ujmuje się zgodnie z art. 22 wytycznych EBC/2010/20.







ROZDZIAŁ V

ROCZNY PUBLIKOWANY BILANS I RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

Artykuł 23

Struktura

1. Struktura rocznego publikowanego bilansu EBC odpowiada strukturze określonej w załączniku II.

2. Struktura publikowanego rachunku zysków i strat EBC odpowiada strukturze określonej w załączniku III.







ROZDZIAŁ VI

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Artykuł 24

Tworzenie, stosowanie i wykładnia zasad

1. Przy dokonywaniu wykładni niniejszej decyzji należy brać pod uwagę prace przygotowawcze, zasady rachunkowości ujednolicone w prawie Unii oraz ogólnie przyjęte Międzynarodowe Standardy Rachunkowości.

2. Jeżeli w niniejszej decyzji nie przewidziano szczególnych procedur rachunkowych i w przypadku braku innych ustaleń Rady Prezesów, EBC przestrzega zasad wyceny zgodnych z przyjętymi przez Unię Europejską Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości odpowiednimi dla działalności i sprawozdań EBC.

Artykuł 25

Uchylenie obowiązujących przepisów

Traci moc decyzja EBC/2006/17. Jeżeli w innych przepisach mowa jest o uchylonej decyzji, rozumie się przez to niniejszą decyzję, zgodnie z tabelą zgodności zawartą w załączniku V.

Artykuł 26

Wejście w życie

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2010 r.

▼M4









ZAŁĄCZNIK I

STRUKTURA BILANSU I ZASADY WYCENY BILANSOWEJ







AKTYWA Pozycja bilansu Klasyfikacja składników pozycji bilansu Zasada wyceny 1 Złoto i należności w złocie Złoto jako kruszec, tj. sztabki, monety, przedmioty pozłacane, samorodki, w skarbcu albo w transporcie do skarbca. Złoto nie w postaci kruszcu, np. salda na rachunkach złota a vista i na lokatach terminowych, należności w złocie z tytułu następujących transakcji: a) transakcje przeniesienia do wyższej/niższej kategorii jakości, oraz b) transakcje swapowe na lokalizację lub próbę złota – jeżeli pomiędzy dniem wydania a dniem otrzymania mija co najmniej jeden dzień roboczy Wartość rynkowa 2 Należności od nierezydentów strefy euro w walutach obcych Należności od kontrahentów spoza strefy euro, w tym instytucji międzynarodowych i ponadnarodowych oraz banków centralnych spoza strefy euro, w walutach obcych 2.1 Należności od Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) a) Prawa ciągnienia w ramach transzy rezerwowej (netto) Udział przypadający na dane państwo minus salda w euro znajdujące się w dyspozycji MFW. Rachunek MFW nr 2 (prowadzony w euro na wydatki administracyjne) może być zaliczony do tej pozycji lub do pozycji „Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro” a) Prawa ciągnienia w ramach transzy rezerwowej (netto) Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym b) Specjalne prawa ciągnienia (SDR) Posiadane zasoby SDR (brutto) b) Specjalne prawa ciągnienia (SDR) Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym c) Pozostałe należności Ogólne porozumienia pożyczkowe, pożyczki udzielane na podstawie specjalnych porozumień, lokaty powiernicze zarządzane przez MFW c) Pozostałe należności Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym 2.2 Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty zagraniczne i inne aktywa zagraniczne a) Środki na rachunkach w bankach spoza strefy euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty jednodniowe, transakcje reverse repo a) Środki na rachunkach w bankach spoza strefy euro Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym b) Inwestycje w papiery wartościowe poza strefą euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Bony i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego, instrumenty udziałowe wchodzące w skład rezerw walutowych – wszystkie wyemitowane przez nierezydentów strefy euro b) (i) Rynkowe papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (ii) Rynkowe papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (iii) Nierynkowe papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (iv) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy c) Kredyty zagraniczne (depozyty) udzielone nierezydentom strefy euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” c) Kredyty zagraniczne Depozyty – wartość nominalna, przeliczane po rynkowym kursie walutowym d) Pozostałe aktywa zagraniczne Banknoty i monety spoza strefy euro d) Pozostałe aktywa zagraniczne Wartość nominalna; przeliczane po rynkowym kursie walutowym 3 Należności od rezydentów strefy euro w walutach obcych a) Inwestycje w papiery wartościowe w strefie euro nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” Bony i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego, instrumenty udziałowe wchodzące w skład rezerw walutowych – wszystkie wyemitowane przez rezydentów strefy euro a) (i) Rynkowe papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (ii) Rynkowe papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (iii) Nierynkowe papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości i rynkowego kursu walutowego Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (iv) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa i rynkowy kurs walutowy b) Pozostałe należności od rezydentów strefy euro nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” Kredyty, depozyty, transakcje reverse repo, kredyty różne b) Pozostałe należności Depozyty i pozostałe kredyty – wartość nominalna, przeliczane po rynkowym kursie walutowym 4 Należności od nierezydentów strefy euro w euro 4.1 Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty a) Środki na rachunkach w bankach spoza strefy euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty jednodniowe, transakcje reverse repo dla celów związanych z zarządzaniem papierami wartościowymi w euro a) Środki na rachunkach w bankach spoza strefy euro Wartość nominalna b) Inwestycje w papiery wartościowe poza strefą euro nieujęte w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe” Instrumenty udziałowe, skrypty dłużne i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego – wszystkie wyemitowane przez nierezydentów strefy euro b) (i) Rynkowe papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (ii) Rynkowe papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (iii) Nierynkowe papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (iv) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa c) Kredyty udzielone nierezydentom strefy euro nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” c) Kredyty poza strefą euro Depozyty według wartości nominalnej d) Papiery wartościowe wyemitowane przed nierezydentów strefy euro, nieujęte w pozycji 11.3 „Inne aktywa finansowe” oraz w pozycji 7.1 „Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej” Papiery wartościowe wyemitowane przez instytucje ponadnarodowe lub międzynarodowe, np. Europejski Bank Inwestycyjny, bez względu na ich położenie, nie nabyte na potrzeby polityki pieniężnej d) (i) Rynkowe papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (ii) Rynkowe papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (iii) Nierynkowe papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji 4.2 Należności z tytułu instrumentów kredytowych w ramach europejskiego mechanizmu kursowego ERM II Kredyty zaciągane zgodnie z warunkami ERM II Wartość nominalna 5 Należności od instytucji kredytowych strefy euro w euro z tytułu operacji polityki pieniężnej Pozycje od 5.1 do 5.5: transakcje zgodnie z odpowiednimi instrumentami polityki pieniężnej opisanymi w wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/510 (EBC/2014/60) (1) 5.1 Podstawowe operacje refinansujące Standardowe transakcje odwracalne zapewniające płynność finansową przeprowadzane z częstotliwością tygodniową i tygodniowym terminem zapadalności Wartość nominalna lub koszt transakcji 5.2 Dłuższe operacje refinansujące Standardowe transakcje odwracalne zapewniające płynność finansową przeprowadzane z częstotliwością miesięczną i trzymiesięcznym terminem zapadalności Wartość nominalna lub koszt transakcji 5.3 Odwracalne operacje dostrajające Transakcje odwracalne przeprowadzane jako transakcje ad hoc dla celów dostrajania Wartość nominalna lub koszt transakcji 5.4 Odwracalne operacje strukturalne Transakcje odwracalne dostosowujące pozycję strukturalną Eurosystemu w stosunku do sektora finansowego Wartość nominalna lub koszt transakcji 5.5 Kredyt w banku centralnym Jednodniowy instrument zapewniający płynność finansową po określonym z góry oprocentowaniu, zabezpieczony kwalifikowanymi aktywami (instrument o charakterze stałym) Wartość nominalna lub koszt transakcji 5.6 Kredyty związane ze zmianą wartości depozytu zabezpieczającego Dodatkowe kredyty udzielone instytucjom kredytowym wynikające ze wzrostu wartości aktywów związanych z innymi kredytami udzielonymi tym instytucjom Wartość nominalna lub koszt 6 Pozostałe należności od instytucji kredytowych strefy euro w euro Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty jednodniowe, transakcje reverse repo związane z zarządzaniem papierami wartościowymi ujętymi w pozycji aktywów 7 „Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro”, w tym transakcje wynikające z przeniesienia byłych rezerw walutowych strefy euro oraz inne należności. Rachunki korespondencyjne w zagranicznych instytucjach kredytowych strefy euro. Pozostałe należności i operacje niezwiązane z operacjami polityki pieniężnej Eurosystemu. Wartość nominalna lub koszt 7 Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro 7.1 Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej Papiery wartościowe utrzymywane w celach związanych z polityką pieniężną (w tym papiery wartościowe nabyte w celach związanych z polityką pieniężną, wyemitowane przez ponadnarodowe lub międzynarodowe organizacje lub wielostronne banki rozwoju, bez względu na ich położenie). Certyfikaty dłużne EBC zakupione w celach związanych z dostrajaniem a) Rynkowe papiery wartościowe Ujmowane w zależności od ustaleń polityki pieniężnej: (i) Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji (ii) Koszt z uwzględnieniem utraty wartości (koszt, gdy utrata wartości pokrywana jest przez rezerwę celową Eurosystemu zgodnie z pozycją pasywów 13 b) „Rezerwy celowe”) Premia/dyskonto podlegają amortyzacji b) Nierynkowe papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji 7.2 Pozostałe papiery wartościowe Papiery wartościowe nieujęte w pozycji aktywów 7.1 „Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej” oraz w pozycji aktywów 11.3 „Inne aktywa finansowe”: skrypty dłużne i obligacje, weksle, obligacje zerokuponowe, papiery rynku pieniężnego utrzymywane na zasadzie pełnych praw, w tym rządowe papiery wartościowe pochodzące sprzed przystąpienia do Unii Gospodarczej i Walutowej, w euro. Instrumenty udziałowe a) Rynkowe papiery wartościowe inne niż utrzymywane do terminu zapadalności Cena rynkowa Premia/dyskonto podlegają amortyzacji b) Rynkowe papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji c) Nierynkowe papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji d) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa 8 Należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych w euro Należności od instytucji rządowych i samorządowych sprzed przystąpienia do Unii Gospodarczej i Walutowej (nierynkowe papiery wartościowe, kredyty) Depozyty/kredyty według wartości nominalnej, nierynkowe papiery wartościowe po kosztach 9 Należności w ramach Eurosystemu 9.1 Należności wynikające z emisji certyfikatów dłużnych EBC Należności w ramach Eurosystemu względem KBC wynikające z emisji certyfikatów dłużnych EBC Koszt 9.2 Należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie Należności związane z emisją banknotów przez EBC, zgodnie z decyzją EBC/2010/29 (2) Wartość nominalna 9.3 Pozostałe należności w ramach Eurosystemu (netto) Pozycja netto następujących kategorii: a) Należności netto związane z saldami na rachunkach systemu TARGET2 oraz rachunkach korespondencyjnych KBC, tzn. kwota netto należności i zobowiązań (zob. także pozycja pasywów 10.2 „Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto)” a) Wartość nominalna b) Inne należności w ramach Eurosystemu w euro, w tym tymczasowy podział dochodu EBC pomiędzy KBC b) Wartość nominalna 10 Pozycje w trakcie rozliczenia Salda rachunków rozliczeniowych (należności), w tym inkaso czeków Wartość nominalna 11 Pozostałe aktywa 11.1 Monety strefy euro Monety euro Wartość nominalna 11.2 Rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne Grunty i budynki, meble i sprzęt, w tym sprzęt komputerowy, oprogramowanie Koszt minus amortyzacja Amortyzacja jest systematyczną alokacją zmniejszającej się wartości składnika aktywów rozłożoną na czas jego zdatności. Czasem zdatności jest okres oczekiwanej dostępności składnika majątku trwałego do użytkowania Czasy zdatności określonych składników majątku rzeczowego mogą być w sposób systematyczny weryfikowane, jeżeli oczekiwana dostępność odbiega od wcześniejszych szacunków. Większe składniki aktywów mogą zawierać części składowe o różnych czasach zdatności. Czasy zdatności takich części składowych powinny być szacowane oddzielnie Koszt wartości niematerialnych i prawnych obejmuje cenę nabycia danego składnika majątkowego. Pozostałe bezpośrednie i pośrednie koszty podlegają odpisaniu do wydatków Kapitalizacja wydatków: oparta na limicie; poniżej 10 000 euro bez podatku VAT: brak kapitalizacji 11.3 Inne aktywa finansowe — Udziały i inwestycje w podmioty zależne; instrumenty udziałowe, których posiadanie jest uzasadnione względami strategii/polityki — Papiery wartościowe, w tym instrumenty udziałowe, oraz inne instrumenty finansowe i salda, w tym depozyty terminowe i rachunki bieżące należące do portfeli celowych — Transakcje reverse repo z instytucjami kredytowymi w związku z zarządzaniem portfelami papierów wartościowych ujętych w ramach niniejszej pozycji a) Rynkowe instrumenty udziałowe Cena rynkowa b) Udziały partycypacyjne i niepłynne akcje oraz pozostałe instrumenty utrzymywane jako stała inwestycja Koszt z uwzględnieniem utraty wartości c) Inwestycje w podmiotach zależnych lub znaczące udziały Wartość aktywów netto d) Rynkowe papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności lub utrzymywane jako stała inwestycja Cena rynkowa Dyskonto podlega amortyzacji e) Rynkowe papiery wartościowe sklasyfikowane jako utrzymywane do terminu zapadalności lub utrzymywane jako stała inwestycja Koszt z uwzględnieniem utraty wartości Premia/dyskonto podlegają amortyzacji f) Nierynkowe papiery wartościowe Koszt z uwzględnieniem utraty wartości g) Środki w bankach i kredyty Wartość nominalna, przeliczana po kursie rynkowym w przypadku środków lub depozytów w walutach obcych 11.4 Różnice z aktualizacji wyceny instrumentów pozabilansowych Wyniki aktualizacji wyceny terminowych transakcji walutowych, swapów walutowych, swapów na stopę procentową (chyba że stosuje się dziennny depozyt zabezpieczający), transakcji FRA, transakcji terminowych na papiery wartościowe, kasowych transakcji walutowych od dnia transakcji do dnia rozliczenia Pozycja netto pomiędzy wartością terminową a wartością kasową, przeliczana po rynkowym kursie walutowym 11.5 Rozliczenia międzyokresowe czynne Dochód, który nie jest należny w okresie, którego dotyczy sprawozdanie, ale może być do niego przypisany. Wydatki opłacone z góry oraz naliczone odsetki zapłacone (tj. odsetki naliczone zakupione wraz z papierem wartościowym) Wartość nominalna, przeliczane po rynkowym kursie walutowym 11.6 Pozycje różne a) Zaliczki, pożyczki, inne drobne pozycje. Kredyty udzielone na zasadzie powiernictwa a) Wartość nominalna lub koszt b) Inwestycje związane z klientowskimi lokatami w złocie b) Wartość rynkowa c) Aktywa emerytalne netto c) Zgodnie z art. 24 ust. 2 d) Zaległe należności wynikające z niewykonania zobowiązań przez kontrahentów Eurosystemu w kontekście operacji kredytowych Eurosystemu d) Wartość nominalna/faktyczna (przed/po rozliczeniu strat) e) Aktywa bądź należności (względem podmiotów trzecich) przejęte lub nabyte w ramach realizacji zabezpieczenia złożonego przez kontrahentów Eurosystemu, którzy dopuścili się niewykonania zobowiązań e) Koszt (przeliczenie po kursie rynkowym w momencie nabycia w przypadku aktywów finansowych w walutach obcych) 12 Strata za rok bieżący Wartość nominalna (1) Wytyczne Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/510 z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie implementacji ram prawnych polityki pieniężnej Eurosystemu (EBC/2014/60) (Dz.U. L 91 z 2.4.2015, s. 3). (2) Decyzja EBC/2010/29 z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie emisji banknotów euro (Dz.U. L 35 z 9.2.2011, s. 26).







PASYWA Pozycja bilansu Klasyfikacja składników pozycji bilansu Zasada wyceny 1 Banknoty w obiegu Banknoty euro emitowane przez EBC na mocy decyzji EBC/2010/29 Wartość nominalna 2 Zobowiązania wobec instytucji kredytowych strefy euro w euro z tytułu operacji polityki pieniężnej Pozycje 2.1, 2.2, 2.3 i 2.5: depozyty w euro wymienione w wytycznych (UE) 2015/510 (EBC/2014/60) 2.1 Rachunki bieżące (w tym rachunki rezerw obowiązkowych) Rachunki w euro instytucji kredytowych znajdujących się na liście instytucji finansowych podlegających obowiązkowi odprowadzania rezerwy obowiązkowej zgodnie z postanowieniami Statutu ESBC. Pozycja ta zawiera głównie rachunki służące do utrzymywania rezerwy obowiązkowej Wartość nominalna 2.2 Depozyt w banku centralnym na koniec dnia Depozyty bieżące z określonym oprocentowaniem (instrument o charakterze stałym) Wartość nominalna 2.3 Depozyty terminowe Przyjmowanie depozytów w celu absorpcji płynności w związku z operacjami dostrajania Wartość nominalna 2.4 Odwracalne operacje dostrajające Transakcje związane z polityką pieniężną, których celem jest absorpcja płynności Wartość nominalna lub koszt transakcji 2.5 Depozyty związane ze zmianą wartości depozytu zabezpieczającego Depozyty instytucji kredytowych wynikające ze spadku wartości aktywów zabezpieczających kredyty udzielone tym instytucjom kredytowym Wartość nominalna 3 Pozostałe zobowiązania wobec instytucji kredytowych strefy euro w euro Transakcje repo powiązane z jednoczesnymi transakcjami reverse repo, związane z zarządzaniem portfelami papierów wartościowych w pozycji aktywów 7 „Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro”. Pozostałe operacje niezwiązane z operacjami polityki pieniężnej Eurosystemu. Nie obejmuje rachunków bieżących instytucji kredytowych Wartość nominalna lub koszt transakcji 4 Zobowiązania z tytułu emisji certyfikatów dłużnych EBC Certyfikaty dłużne zgodnie z wytycznymi (UE) 2015/510 (EBC/2014/60). Papier wartościowy z dyskontem, wyemitowany w celu absorpcji płynności Koszt Dyskonto podlega amortyzacji 5 Zobowiązania wobec innych rezydentów strefy euro w euro 5.1 Zobowiązania wobec sektora instytucji rządowych i samorządowych Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty płatne na żądanie Wartość nominalna 5.2 Pozostałe pasywa Rachunki bieżące pracowników, firm i klientów, w tym instytucji finansowych zwolnionych z obowiązku utrzymywania rezerwy (zobacz pozycja pasywów 2.1); depozyty terminowe, depozyty płatne na żądanie Wartość nominalna 6 Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro Rachunki bieżące, depozyty terminowe, depozyty płatne na żądanie, w tym rachunki prowadzone w celach płatniczych oraz rachunki prowadzone w celach związanych z zarządzaniem rezerwą: innych banków, banków centralnych, instytucji międzynarodowych i ponadnarodowych, w tym Komisji Europejskiej; rachunki bieżące innych deponentów. Transakcje repo powiązane z jednoczesnymi transakcjami reverse repo, związane z zarządzaniem papierami wartościowymi w euro. Salda rachunków w TARGET2 banków centralnych państw członkowskich, których walutą nie jest euro Wartość nominalna lub koszt transakcji 7 Zobowiązania wobec rezydentów strefy euro w walutach obcych Rachunki bieżące. Zobowiązania z tytułu transakcji repo; zazwyczaj transakcje inwestycyjne przy wykorzystaniu aktywów w walutach obcych lub złocie Wartość nominalna, przeliczane na koniec roku po rynkowym kursie walutowym 8 Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w walutach obcych 8.1 Depozyty, salda na rachunkach, pozostałe zobowiązania Rachunki bieżące. Zobowiązania z tytułu transakcji repo; zazwyczaj transakcje inwestycyjne przy wykorzystaniu aktywów w walutach obcych lub złocie Wartość nominalna; przeliczane na koniec roku po rynkowym kursie walutowym 8.2 Zobowiązania z tytułu instrumentów kredytowych w ramach europejskiego mechanizmu kursowego ERM II Kredyty zaciągane zgodnie z warunkami ERM II Wartość nominalna; przeliczane na koniec roku po rynkowym kursie walutowym 9 Odpowiednik specjalnych praw ciągnienia (SDR) przyznawanych przez MFW Pozycja denominowane w specjalnych prawach ciągnienia (SDR) wskazująca kwotę SDR przydzielonych pierwotnie danemu krajowi/KBC Wartość nominalna; przeliczane na koniec roku po rynkowym kursie walutowym 10 Zobowiązania w ramach Eurosystemu 10.1 Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw walutowych Pozycja w euro znajdująca się w bilansie EBC Wartość nominalna 10.2 Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto) Pozycja netto następujących kategorii: a) Zobowiązania netto związane z saldami na rachunkach systemu TARGET2 oraz rachunkach korespondencyjnych KBC, tzn. kwota netto należności i zobowiązań (zob. także pozycja aktywów 9,3: „Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto)” a) Wartość nominalna b) Inne zobowiązania w ramach Eurosystemu w euro, w tym tymczasowy podział dochodu EBC pomiędzy KBC b) Wartość nominalna 11 Pozycje w trakcie rozliczenia Salda na rachunkach rozliczeniowych (zobowiązania), w tym przepływ transferów bezgotówkowych Wartość nominalna 12 Pozostałe pasywa 12.1 Różnice z aktualizacji wyceny instrumentów pozabilansowych Wyniki aktualizacji wyceny terminowych transakcji walutowych, swapów walutowych, swapów na stopę procentową (chyba że stosuje się dziennny depozyt zabezpieczający), transakcji FRA, transakcji terminowych na papiery wartościowe, kasowych transakcji walutowych od dnia transakcji do dnia rozliczenia Pozycja netto pomiędzy wartością terminową a wartością kasową, przeliczana po rynkowym kursie walutowym 12.2 Rozliczenia międzyokresowe bierne Wydatki, których termin płatności przypada w okresie przyszłym, ale które odnoszą się do okresu, którego dotyczy sprawozdanie. Dochody otrzymane w okresie, którego dotyczy sprawozdanie, ale odnoszące się do okresu przyszłego Wartość nominalna, przeliczane po rynkowym kursie walutowym 12.3 Pozycje różne a) Konta przejściowe podatkowe. Kredyty walutowe lub rachunki gwarancyjne. Zawarte z instytucjami kredytowymi transakcje repo powiązane z jednoczesnymi transakcjami reverse repo, związane z zarządzaniem portfelami papierów wartościowych ujętymi w pozycji aktywów 11.3: „Inne aktywa finansowe”. Depozyty obowiązkowe inne niż depozyty rezerw. Inne drobne pozycje. Zobowiązania na zasadzie powiernictwa a) Wartość nominalna lub koszt transakcji b) Depozyty klientów w złocie b) Wartość rynkowa c) Zobowiązania emerytalne netto c) Zgodnie z art. 24 ust. 2 13 Rezerwy celowe a) Na ryzyko walutowe, stopy procentowej, kredytowe i ceny złota oraz rezerwy utworzone na inne cele, np. przewidywane przyszłe wydatki i wpłaty zgodnie art. 48 ust. 2 Statutu dotyczące banków centralnych państw członkowskich, dla których uchylono derogację a) Koszt/wartość nominalna b) Na poczet ryzyka kontrahenta lub ryzyka kredytowego związanego z operacjami polityki pieniężnej b) Wartość nominalna (na podstawie wyceny na koniec roku dokonywanej przez Radę Prezesów EBC) 14 Różnice z wyceny a) Różnice z wyceny związane ze zmianami cen na złoto, każdy rodzaj papierów wartościowych w euro, każdy rodzaj papierów wartościowych w walutach obcych, opcje; różnice wyceny rynkowej odnoszące się do ryzyka stopy procentowej instrumentów pochodnych; rachunki z aktualizacji wyceny związane ze zmianami kursów walutowych dla każdej pozycji walutowej netto, w tym walutowych transakcji terminowych, swapów walutowych i SDR Specjalne rachunki z aktualizacji wyceny wynikające z wpłat zgodnie z art. 48 ust. 2 Statutu ESBC dotyczące banków centralnych państw członkowskich, dla których uchylono derogację. Zgodnie z art. 13 ust. 2 a) Różnica z aktualizacji wyceny pomiędzy kosztem średnim a wartością rynkową, waluty obce przeliczane po rynkowym kursie walutowym b) Wyniki ponownej wyceny wartości zobowiązania (składnika aktywów) netto w odniesieniu do świadczeń po okresie zatrudnienia, które stanowią pozycję netto następujących podpozycji: (i) Zyski i straty aktuarialne wartości bieżącej zobowiązań z tytułu określonych świadczeń (ii) Zwrot z aktywów programu, z wyłączeniem kwot uwzględnionych jako odsetki netto od zobowiązania (składnika aktywów) netto (iii) Wszelkie zmiany wysokości pułapu aktywów, z wyłączeniem kwot uwzględnionych jako odsetki netto od zobowiązania (składnika aktywów) netto z tytułu określonych świadczeń b) Zgodnie z art. 24 ust. 2 15 Kapitał i rezerwy kapitałowe 15.1 Kapitał Kapitał opłacony Wartość nominalna 15.2 Rezerwy kapitałowe Rezerwy statutowe zgodnie z art. 33 Statutu ESBC i wpłaty zgodnie z art. 48 ust. 2 Statutu ESBC dotyczące banków centralnych państw członkowskich, dla których uchylono derogację Wartość nominalna 16 Zysk za rok bieżący Wartość nominalna

▼B









ZAŁĄCZNIK II







BILANS ROCZNY EBC (w milionach EUR) (1) Aktywa (2) Rok sprawozdawczy Rok poprzedni Pasywa Rok sprawozdawczy Rok poprzedni 1. Złoto i należności w złocie 2. Należności od nierezydentów strefy euro w walutach obcych 2.1. Należności od MFW 2.2. Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty zagraniczne i inne aktywa zagraniczne 3. Należności od rezydentów strefy euro w walutach obcych 4. Należności od nierezydentów strefy euro w euro 4.1. Środki na rachunkach w bankach, inwestycje w papiery wartościowe, kredyty 4.2. Należności z tytułu instrumentów kredytowych w ramach europejskiego mechanizmu kursowego ERM II 5. Należności od instytucji kredytowych strefy euro w euro z tytułu operacji polityki pieniężnej 5.1. Podstawowe operacje refinansujące 5.2. Dłuższe operacje refinansujące 5.3. Odwracalne operacje dostrajające 5.4. Odwracalne operacje strukturalne 5.5. Kredyt w banku centralnym 5.6. Kredyty związane ze zmianą wartości depozytu zabezpieczającego 6. Pozostałe należności od instytucji kredytowych strefy euro w euro 7. Papiery wartościowe rezydentów strefy euro w euro 7.1. Papiery wartościowe na potrzeby polityki pieniężnej 7.2. Pozostałe papiery wartościowe 8. Należności od sektora instytucji rządowych i samorządowych w euro 9. Należności w ramach Eurosystemu 9.1. Należności wynikające z emisji certyfikatów dłużnych EBC 9.2. Należności z tytułu przydziału banknotów euro w Eurosystemie 9.3. Pozostałe należności w ramach Eurosystemu (netto) 10. Pozycje w trakcie rozliczenia 11. Pozostałe aktywa 11.1. Monety strefy euro 11.2. Rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne 11.3. Inne aktywa finansowe 11.4. Różnice z aktualizacji wyceny instrumentów pozabilansowych 11.5. Rozliczenia międzyokresowe czynne 11.6. Pozycje różne 12. Strata za rok bieżący 1. Banknoty w obiegu 2. Zobowiązania wobec instytucji kredytowych strefy euro w euro z tytułu operacji polityki pieniężnej 2.1. Rachunki bieżące (w tym rachunki rezerw obowiązkowych) 2.2. Depozyt w banku centralnym na koniec dnia 2.3. Depozyty terminowe 2.4. Odwracalne operacje dostrajające 2.5. Depozyty związane ze zmianą wartości depozytu zabezpieczającego 3. Pozostałe zobowiązania wobec instytucji kredytowych strefy euro w euro 4. Zobowiązania z tytułu emisji certyfikatów dłużnych EBC 5. Zobowiązania wobec innych rezydentów strefy euro w euro 5.1. Zobowiązania wobec sektora instytucji rządowych i samorządowych 5.2. Pozostałe pasywa 6. Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w euro 7. Zobowiązania wobec rezydentów strefy euro w walutach obcych 8. Zobowiązania wobec nierezydentów strefy euro w walutach obcych 8.1. Depozyty, salda na rachunkach, pozostałe zobowiązania 8.2. Zobowiązania z tytułu instrumentów kredytowych w ramach europejskiego mechanizmu kursowego ERM II 9. Odpowiednik specjalnych praw ciągnienia (SDR) przyznawanych przez MFW 10. Zobowiązania w ramach Eurosystemu 10.1. Zobowiązania stanowiące równowartość przekazanych rezerw walutowych 10.2. Pozostałe zobowiązania w ramach Eurosystemu (netto) 11. Pozycje w trakcie rozliczenia 12. Pozostałe pasywa 12.1. Różnice z aktualizacji wyceny instrumentów pozabilansowych 12.2. Rozliczenia międzyokresowe bierne 12.3. Pozycje różne 13. Rezerwy celowe 14. Różnice z wyceny 15. Kapitał i rezerwy kapitałowe 15.1. Kapitał 15.2. Rezerwy kapitałowe 16. Zysk za rok bieżący Aktywa ogółem Pasywa ogółem (1) EBC może podawać albo dokładne kwoty w euro, albo też kwoty zaokrąglone na różne sposoby. (2) Tabela aktywów może także być zamieszczona ponad tabelą pasywów.









ZAŁĄCZNIK III







PUBLIKOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT EBC (w milionach EUR) (1) Rachunek zysków i strat za rok zakończony dnia 31 grudnia … Rok sprawozdawczy Rok poprzedni 1.1.1. Przychody z tytułu odsetek od walutowych aktywów rezerwowych 1.1.2. Przychody z tytułu odsetek związane z przydziałem banknotów euro w ramach Eurosystemu 1.1.3. Pozostałe przychody z tytułu odsetek 1.1. Przychody z tytułu odsetek 1.2.1. Odsetki od należności KBC z tytułu przekazanych rezerw walutowych 1.2.2. Pozostałe koszty z tytułu odsetek 1.2. Koszty z tytułu odsetek 1. Wynik z tytułu odsetek 2.1. Zrealizowane straty/zyski z tytułu operacji finansowych 2.2. Odpisy aktualizujące wartość aktywów i pozycji finansowych 2.3. Zmiana stanu rezerw celowych na ryzyko kursowe, stopy procentowej, kredytowe i zmian ceny złota 2. Wynik netto z tytułu operacji finansowych, odpisów aktualizujących i rezerw celowych na ryzyko 3.1. Przychody z tytułu opłat i prowizji 3.2. Koszty z tytułu opłat i prowizji 3. Wynik z tytułu opłat i prowizji (2) 4. Przychody z tytułu akcji i udziałów 5. Pozostałe przychody Przychody netto ogółem 6. Koszty osobowe (3) 7. Koszty administracyjne (3) 8. Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 9. Usługi produkcji banknotów (4) 10. Pozostałe koszty Wynik finansowy roku bieżącego (1) EBC może podawać albo dokładne kwoty w euro, albo też kwoty zaokrąglone na różne sposoby. (2) Rozbicie na przychody i koszty można również wykazać w notach wyjaśniających do rocznego sprawozdania finansowego. (3) W tym rezerwy administracyjne. (4) Pozycja ta jest stosowana w sytuacji, kiedy korzysta się z zewnętrznych usług produkcji banknotów (dla kosztów usług świadczonych przez firmy zewnętrzne w zakresie produkcji banknotów w imieniu banku centralnego). Zaleca się, aby koszty poniesione w związku z emisją banknotów euro zostały ujęte w rachunku zysków i strat w takiej formie, w jakiej pojawiły się na fakturze (lub innym dokumencie stwierdzającym ich poniesienie), zob. również wytyczne EBC/2010/20.









ZAŁĄCZNIK IV







UCHYLONA DECYZJA WRAZ Z LISTĄ KOLEJNYCH NOWELIZACJI Decyzja EBC/2006/17 Dz.U. L 348 z 11.12.2006, s. 38. Decyzja EBC/2007/21 Dz.U. L 42 z 16.2.2008, s. 83. Decyzja EBC/2008/22 Dz.U. L 36 z 5.2.2009, s. 22. Decyzja EBC/2009/19 Dz.U. L 202 z 4.8.2009, s. 54. Decyzja EBC/2009/29 Dz.U. L 348 z 29.12.2009, s. 57.









ZAŁĄCZNIK V







TABELA ZGODNOŚCI Decyzja EBC/2006/17 Niniejsza decyzja — art. 11 art. 10a art. 12 art. 11 art. 13 art. 12 art. 14 art. 13 art. 15 art. 14 art. 16 art. 15 art. 17 art. 16 art. 18 art. 17 art. 19 art. 18 art. 20 art. 19 art. 21 art. 20 art. 22 art. 21 art. 23 art. 22 art. 24 art. 23 art. 25 art. 24 art. 26