02012R0748 — PL — 18.05.2021 — 010.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie

►B ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 748/2012 z dnia 3 sierpnia 2012 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dotyczące certyfikacji organizacji projektujących i produkujących (wersja przekształcona) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U. L 224 z 21.8.2012, s. 1)

zmienione przez:





sprostowane przez:









▼B

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 748/2012

z dnia 3 sierpnia 2012 r.

ustanawiające przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dotyczące certyfikacji organizacji projektujących i produkujących

(wersja przekształcona)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)







Artykuł 1

Zakres zastosowania i definicje

1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia, zgodnie z art. 5 ust. 5 i art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, wspólne wymagania techniczne i administracyjne procedury certyfikacji w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska wyrobów, części i akcesoriów, określające szczegółowo: a) wydawanie certyfikatów typu, ograniczonych certyfikatów typu, uzupełniających certyfikatów typu oraz dokonywanie zmian w tych certyfikatach; b) wydawanie świadectw zdatności do lotu, ograniczonych świadectw zdatności do lotu, zezwoleń na loty i autoryzowanych poświadczeń produkcji/obsługi; c) wydawanie zatwierdzeń projektów napraw; d) wykazywanie zgodności z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska; e) wydawanie świadectw zdatności w zakresie hałasu; f) znakowanie wyrobów, części i akcesoriów; g) certyfikacja niektórych części i akcesoriów; h) certyfikacja organizacji projektujących i produkujących; i) wydawanie dyrektyw zdatności.

2. Dla celów niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie następujące definicje: a) „JAA” oznacza wspólne władze lotnicze; b) „JAR” oznacza wspólne wymagania lotnicze; c) „część 21” oznacza wymagania i procedury dotyczące certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów oraz organizacji projektujących i produkujących, ustanowione w załączniku I do niniejszego rozporządzenia; ▼M6 ————— ▼B e) „główne miejsce prowadzenia działalności” oznacza siedzibę główną lub siedzibę statutową przedsiębiorstwa, gdzie sprawowane są główne funkcje finansowe i prowadzona jest kontrola działalności, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu; f) „artykuł” oznacza każdą część i akcesorium przeznaczone do cywilnego statku powietrznego; g) „ETSO” oznacza europejską normę techniczną. Europejska norma techniczna to szczegółowe wymagania zdatności do lotu wydane przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencję”) w celu zapewnienia zgodności z wymaganiami niniejszego rozporządzenia, jako minimalna norma jakości w odniesieniu do niektórych artykułów; h) „EPA” oznacza europejskie zatwierdzenie części. Europejskie zatwierdzenie części artykułu oznacza, że artykuł został wyprodukowany zgodnie z zatwierdzonymi danymi projektowymi nienależącymi do posiadacza certyfikatu typu na związany z nimi wyrób, z wyłączeniem artykułów ETSO; i) „statek powietrzny ELA1” oznacza załogowy europejski lekki statek powietrzny: (i) samolot o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 1 200 kg, który nie jest sklasyfikowany jako złożony statek powietrzny z napędem silnikowym; (ii) szybowiec lub motoszybowiec o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 1 200 kg; (iii) balon o maksymalnej nominalnej ilości gazu wznoszącego lub ogrzanego powietrza nie większej niż 3 400 m3 w przypadku balonów na ogrzane powietrze, 1 050 m3 w przypadku balonów gazowych, 300 m3 w przypadku balonów gazowych na uwięzi; (iv) sterowiec zaprojektowany dla nie więcej niż czterech osób i o maksymalnej nominalnej ilości gazu wznoszącego lub ogrzanego powietrza nie większej niż 3 400 m3 w przypadku sterowców na ogrzane powietrze i 1 000 m3 w przypadku sterowców gazowych; j) „statek powietrzny ELA2” oznacza załogowy europejski lekki statek powietrzny: (i) samolot o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 000 kg, który nie jest sklasyfikowany jako złożony statek powietrzny z napędem silnikowym; (ii) szybowiec lub motoszybowiec o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 000 kg; (iii) balon; (iv) sterowiec na ogrzane powietrze; (v) sterowiec gazowy posiadający wszystkie z wymienionych poniżej cech: — 3 % maksymalnego ciężaru statycznego, — ciąg niewektorowany (poza ciągiem odwróconym), — konwencjonalna i prosta budowa: konstrukcji, systemu sterowania oraz układu balonetu, — układ sterowania bez wspomagania; (vi) bardzo lekki wiropłat; ▼M5 k) „dane dotyczące zgodności operacyjnej (OSD)” oznaczają dane, które są częścią certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub uzupełniającego certyfikatu typu statku powietrznego, obejmujące wszystkie poniższe elementy: (i) minimalny program szkolenia kwalifikującego do uzyskania uprawnień pilota dotyczących konkretnego typu statku powietrznego, w tym określenie odnośnego typu; (ii) określenie zakresu pochodzących od projektanta danych dowodowych statku powietrznego umożliwiających test obiektywny w ramach kwalifikacji symulatorów lub danych tymczasowych umożliwiających kwalifikację wstępną; (iii) minimalny program szkolenia kwalifikującego do uzyskania uprawnień personelu poświadczającego obsługę techniczną dotyczących konkretnego typu statku powietrznego, w tym określenie odnośnego typu; (iv) określenie na użytek personelu pokładowego typu lub wariantu statku powietrznego oraz danych specyficznych dla odnośnego typu; (v) główny wykaz wyposażenia minimalnego. ▼B

Artykuł 2

Certyfikacja wyrobów, części i akcesoriów

1. Na wyroby, części i akcesoria wydawane są certyfikaty wyszczególnione w załączniku I (część 21).

2. W drodze odstępstwa od ust. 1, statek powietrzny, w tym każdy zamontowany wyrób, część i akcesorium, które nie jest zarejestrowane w państwie członkowskim, nie podlega przepisom załącznika I (część 21) – podczęść H i podczęść I. Nie podlega także przepisom załącznika I (część 21) – podczęść P, z wyjątkiem sytuacji, gdy znaki rejestracyjne statku powietrznego zostają nadane przez państwo członkowskie.

Artykuł 3

Zachowanie ważności certyfikatu typu i odpowiednich świadectw zdatności do lotu

1. W odniesieniu do wyrobów, które uzyskały certyfikat typu lub dokument pozwalający na wydanie świadectwa zdatności do lotu, wystawione przez państwo członkowskie przed dniem 28 września 2003 r., zastosowanie mają następujące przepisy: a) wyrób uznaje się za posiadający certyfikat typu wydany zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli: ▼M2 (i) podstawą jego certyfikacji typu była: — podstawa certyfikacji typu JAA dla wyrobów, które były certyfikowane zgodnie z procedurami JAA określonymi w arkuszu danych JAA, lub — dla pozostałych wyrobów – podstawa certyfikacji typu określona w arkuszu danych certyfikatu typu państwa projektu, jeżeli państwem projektu było: — państwo członkowskie, chyba że, biorąc pod uwagę w szczególności stosowane specyfikacje certyfikacyjne i doświadczenie związane z użytkowaniem, Agencja ustali, że taka podstawa certyfikacji typu nie zapewnia bezpieczeństwa na poziomie wymaganym przez rozporządzenie (WE) nr 216/2008 i niniejsze rozporządzenie, lub — państwo, z którym państwo członkowskie zawarło umowę dwustronną w sprawie zdatności do lotu lub umowę podobną, zgodnie z którą wyroby te zostały certyfikowane na podstawie specyfikacji certyfikacyjnych państwa projektu, chyba że Agencja ustali, iż takie specyfikacje certyfikacyjne bądź też doświadczenia związane z użytkowaniem lub system bezpieczeństwa państwa projektu nie zapewniają bezpieczeństwa na poziomie wymaganym przez rozporządzenie (WE) nr 216/2008 i niniejsze rozporządzenie. Agencja dokonuje pierwszej oceny skutków przepisów tiret drugiego w celu przygotowania dla Komisji opinii dotyczącej ewentualnych zmian w niniejszym rozporządzeniu; ▼B (ii) właściwymi wymogami w zakresie ochrony środowiska naturalnego były wymogi ustanowione w załączniku 16 do konwencji chicagowskiej, mające zastosowanie do danego wyrobu; (iii) właściwymi dyrektywami zdatności były dyrektywy państwa projektu; b) projekt danego statku powietrznego, pozostającego w rejestrze państwa członkowskiego przed dniem 28 września 2003 r., jest uznawany za zatwierdzony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli: (i) jego podstawowy projekt typu był częścią certyfikatu typu, o którym mowa w lit. a); (ii) wszystkie zmiany w podstawowym projekcie typu, które nie zostały objęte odpowiedzialnością posiadacza certyfikatu typu, zostały zatwierdzone; oraz (iii) spełnione zostały dyrektywy zdatności wydane lub przyjęte przez rejestrujące państwo członkowskie przed dniem 28 września 2003 r., w tym wszelkie zmiany dyrektyw zdatności obowiązujące w państwie projektu i uznane przez rejestrujące państwo członkowskie.

2. W odniesieniu do wyrobów, które w dniu 28 września 2003 r. były w trakcie procesu certyfikacji typu prowadzonego przez JAA lub państwo członkowskie, stosuje się następujące zasady: a) jeżeli wyrób jest w trakcie certyfikacji w kilku państwach członkowskich, jako punkt odniesienia służy najbardziej zaawansowany projekt; b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.15 lit. a), b) i c); ▼M2 c) w drodze odstępstwa od załącznika I (część 21) pkt 21.A.17A podstawą certyfikacji typu jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez państwo członkowskie w dniu składania wniosku o zatwierdzenie; d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub państwa członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję do celów zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.20 lit. a) i d). ▼B

3. W odniesieniu do wyrobów posiadających krajowe certyfikaty typu lub certyfikaty równoważne, dla których w momencie, gdy certyfikat typu musiał być zgodny z niniejszym rozporządzeniem, nie zakończono procesu zatwierdzania zmiany prowadzonego przez państwo członkowskie, stosuje się następujące zasady: a) jeżeli proces zatwierdzania jest realizowany przez kilka państw członkowskich, jako punkt odniesienia posłuży najbardziej zaawansowany projekt; b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.93; c) właściwą podstawą certyfikacji typu jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez państwo członkowskie w dniu składania wniosku o zatwierdzenie zmiany; d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub państwa członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję do celów zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.103 lit. a) ppkt 2 i lit. b).

4. W odniesieniu do wyrobów posiadających krajowe certyfikaty typu lub certyfikaty równoważne, dla których w momencie, gdy certyfikat typu musiał być ustalony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, nie zakończono procesu zatwierdzającego projekt poważnej naprawy prowadzonego przez państwo członkowskie, ustalenia kontroli zgodności dokonanej według procedur JAA lub państwa członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję do celów zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.433 lit. a).

5. Świadectwo zdatności do lotu wydane przez państwo członkowskie poświadczające zgodność z certyfikatem typu określonym według ust. 1 jest uznawane za zgodne z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 4

Zachowanie ważności uzupełniających certyfikatów typu

1. W odniesieniu do uzupełniających certyfikatów typu wydanych przez państwo członkowskie według procedur JAA lub stosownych procedur krajowych i w odniesieniu do zmian w wyrobach proponowanych przez osoby inne niż posiadacz certyfikatu typu wyrobu, zatwierdzonych przez państwo członkowskie według stosownych procedur krajowych, jeśli uzupełniający certyfikat typu lub zmiana były ważne w dniu 28 września 2003 r., uzupełniający certyfikat typu lub zmiana uznaje się za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia.

2. W odniesieniu do uzupełniających certyfikatów typu, w przypadku których państwo członkowskie prowadziło w dniu 28 września 2003 r. proces certyfikacji według mających zastosowanie procedur JAA dotyczących uzupełniającego certyfikatu typu oraz w odniesieniu do poważnych zmian w wyrobach proponowanych przez osoby inne niż posiadacz certyfikatu typu wyrobu, w przypadku których państwo członkowskie w dniu 28 września 2003 r. prowadziło proces certyfikacji według mających zastosowanie procedur krajowych, stosuje się następujące zasady: a) jeżeli proces certyfikacji był realizowany przez kilka państw członkowskich, jako punkt odniesienia służy najbardziej zaawansowany projekt; b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.113 lit. a) i b); c) właściwą podstawą certyfikacji jest podstawa ustanowiona przez JAA lub, tam gdzie ma to zastosowanie, przez państwo członkowskie w dniu składania wniosku o uzupełniający certyfikat typu lub zatwierdzenie poważnej zmiany; d) ustalenia kontroli zgodności dokonane według procedur JAA lub państwa członkowskiego są uznawane za dokonane przez Agencję do celów zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.115 lit. a).

▼M2 —————

▼B

Artykuł 6

Dalsze utrzymanie ważności certyfikatów na części i akcesoria

1. Zatwierdzenia wydane przez państwo członkowskie dla części i akcesoriów, które pozostawały w mocy w dniu 28 września 2003 r., uznawane są za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2. W odniesieniu do części i akcesoriów, które w dniu 28 września 2003 r. przechodziły proces zatwierdzania lub autoryzacji prowadzony przez państwo członkowskie, stosuje się następujące zasady: a) jeżeli proces autoryzacji był realizowany przez kilka państw członkowskich, jako punkt odniesienia służy najbardziej zaawansowany projekt; b) nie stosuje się załącznika I (część 21) pkt 21.A.603; c) właściwymi wymogami dotyczącymi danych ustanowionymi w załączniku I (część 21) pkt 21.A.605 są wymogi ustanowione przez właściwe państwo członkowskie w dniu składania wniosku o zatwierdzenie lub autoryzację; d) ustalenia kontroli zgodności dokonane przez właściwe państwo członkowskie są uznawane za dokonane przez Agencję w rozumieniu zastosowania się do załącznika I (część 21) pkt 21.A.606 lit. b).

Artykuł 7

Zezwolenie na lot

Warunki ustalone przed dniem 28 marca 2007 r. przez państwa członkowskie dla zezwoleń na lot lub innych świadectw dotyczących zdatności do lotu, wydanych dla statków powietrznych nieposiadających świadectwa zdatności do lotu lub ograniczonego świadectwa zdatności do lotu wydanego na podstawie niniejszego rozporządzenia, uznaje się za ustalone zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, o ile Agencja nie stwierdziła przed dniem 28 marca 2008 r., że warunki te nie zapewniają bezpieczeństwa na poziomie wymaganym przez rozporządzenie (WE) nr 216/2008 lub niniejsze rozporządzenie.

▼M2

Artykuł 7a

Dane dotyczące zgodności operacyjnej

1. Posiadacz certyfikatu typu statku powietrznego wydanego przed dniem 17 lutego 2014 r. zamierzający dostarczyć nowy statek powietrzny użytkownikowi w Unii Europejskiej w dniu 17 lutego 2014 r. lub po tej dacie uzyskuje zatwierdzenie zgodnie z załącznikiem I (część 21) pkt 21.A.21 lit. e), z wyjątkiem zatwierdzenia minimalnego programu szkolenia kwalifikującego do uzyskania uprawnień personelu poświadczającego obsługę techniczną w odniesieniu do konkretnego typu statku powietrznego oraz zatwierdzenia pochodzących od projektanta danych dowodowych statku powietrznego, umożliwiających test obiektywny w ramach kwalifikacji symulatorów. Zatwierdzenie należy uzyskać nie później niż dnia 18 grudnia 2015 r. lub przed rozpoczęciem eksploatacji statku powietrznego przez użytkownika w Unii Europejskiej, w zależności od tego, która z tych dwóch dat jest późniejsza. Dane dotyczące zgodności operacyjnej mogą być ograniczone do modelu, który jest przedmiotem dostawy.

2. Wnioskujący o wydanie certyfikatu typu statku powietrznego, w przypadku gdy stosowny wniosek został złożony przed dniem 17 lutego 2014 r. i wnioskowany certyfikat typu nie został wydany do dnia 17 lutego 2014 r., uzyskuje zatwierdzenie zgodnie z załącznikiem I (część 21) pkt 21.A.21 lit. e), z wyjątkiem zatwierdzenia minimalnego programu szkolenia kwalifikującego do uzyskania uprawnień personelu poświadczającego obsługę techniczną w odniesieniu do konkretnego typu statku powietrznego oraz zatwierdzenia pochodzących od projektanta danych dowodowych statku powietrznego, umożliwiających test obiektywny w ramach kwalifikacji symulatorów. Zatwierdzenie należy uzyskać nie później niż dnia 18 grudnia 2015 r. lub przed rozpoczęciem eksploatacji statku powietrznego przez użytkownika w Unii Europejskiej, w zależności od tego, która z tych dwóch dat jest późniejsza. Wyniki kontroli zgodności przeprowadzonej przez organy w ramach czynności Rady Oceny Operacyjnej prowadzonych pod nadzorem JAA lub Agencji przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia są uznawane przez Agencję bez dodatkowej weryfikacji.

3. Sprawozdania Rady Oceny Operacyjnej i główne wykazy wyposażenia minimalnego przygotowane zgodnie z procedurami JAA lub przez Agencję przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia uznaje się za dane dotyczące zgodności operacyjnej zatwierdzone zgodnie z załącznikiem I (część 21) pkt 21.A.21 lit. e); dane te umieszcza się w odpowiednim certyfikacie typu. Przed dniem 18 czerwca 2014 r. posiadacze odnośnych certyfikatów typu przedłożą Agencji propozycję podziału danych dotyczących zgodności operacyjnej na dane obowiązkowe i nieobowiązkowe.

4. Posiadacze certyfikatu typu zawierającego dane dotyczące zgodności operacyjnej są obowiązani do uzyskania przed dniem 18 grudnia 2015 r. zatwierdzenia rozszerzenia zakresu zatwierdzenia ich organizacji projektującej lub, stosownie do przypadku, procedur alternatywnych dla zatwierdzenia organizacji projektującej, w celu uwzględnienia kwestii dotyczących zgodności operacyjnej.

▼B

Artykuł 8

Organizacje projektujące

1. Organizacja odpowiedzialna za projektowanie wyrobów, części i akcesoriów lub za zmiany i naprawy powyższych wykazuje swoją zdolność zgodnie z załącznikiem I (częścią 21).

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 organizacja, której głównym miejscem prowadzenia działalności jest państwo trzecie, może wykazać swoją zdolność w drodze posiadania certyfikatu wydanego przez to państwo na wyrób, część i akcesorium, pod warunkiem że: a) to państwo jest państwem projektu; oraz b) Agencja ustaliła, że system tego państwa obejmuje taki sam niezależny poziom sprawdzania zgodności jak przewidziany niniejszym rozporządzeniem bądź poprzez równoważny system zatwierdzania organizacji, bądź poprzez bezpośrednie zaangażowanie właściwego organu tego państwa.

3. Zatwierdzenia organizacji projektującej wydane lub uznane przez państwo członkowskie zgodnie ze stosownymi wymaganiami i procedurami JAA i ważne przed dniem 28 września 2003 r. są uznawane za zgodne z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 9

Organizacje produkujące

1. Organizacja odpowiedzialna za wytwarzanie wyrobów, części i akcesoriów wykazuje swoją zdolność zgodnie z przepisami załącznika I (część 21).

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 producent, którego głównym miejscem prowadzenia działalności jest państwo trzecie, może wykazać swoją zdolność w drodze posiadania certyfikatu wydanego przez to państwo na wyrób, część i akcesoria, pod warunkiem że: a) to państwo jest państwem produkcji; oraz b) Agencja ustaliła, że system tego państwa obejmuje taki sam niezależny poziom sprawdzania zgodności jak przewidziany niniejszym rozporządzeniem bądź poprzez równoważny system zatwierdzania organizacji, bądź poprzez bezpośrednie zaangażowanie właściwego organu tego państwa.

3. Zatwierdzenia organizacji produkującej wydane lub uznane przez państwo członkowskie zgodnie ze stosownymi wymaganiami i procedurami JAA i ważne przed dniem 28 września 2003 r. są uznawane za zgodne z niniejszym rozporządzeniem.

▼M5

4. W drodze odstępstwa od ust. 1 organizacja produkująca może zwrócić się do właściwego organu o zwolnienie ze stosowania wymogów ochrony środowiska, o których mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2018/1139 ( 1 ).

▼B

Artykuł 10

Środki podejmowane przez Agencję

1. Agencja opracowuje akceptowalne sposoby spełnienia wymagań (zwane dalej „AMC”), które właściwe organy, organizacje i personel mogą stosować w celu wykazania zgodności z przepisami załącznika I (część 21) do niniejszego rozporządzenia.

2. Opracowane przez Agencję AMC nie wprowadzają nowych wymagań ani nie łagodzą wymagań zawartych w załączniku I (część 21) do niniejszego rozporządzenia.

3. Bez uszczerbku dla art. 54 i 55 rozporządzenia (WE) nr 216/2008, jeżeli stosuje się akceptowalne sposoby spełnienia wymagań wydane przez Agencję, stosowne wymagania określone w załączniku I (część 21) do niniejszego rozporządzenia uznaje się za spełnione bez konieczności dalszego wykazywania ich spełnienia.

Artykuł 11

Uchylenie

Rozporządzenie (WE) nr 1702/2003 traci moc.

Odesłania do uchylonego rozporządzenia odczytuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia zgodnie z tabelą korelacji w załączniku III.

Artykuł 12

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.









ZAŁĄCZNIK I

CZĘŚĆ 21

Certyfikacja statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów oraz organizacji projektujących i produkujących

▼M5

Spis treści 21.1 Zasady ogólne SEKCJA A – WYMAGANIA TECHNICZNE PODCZĘŚĆ A – POSTANOWIENIA OGÓLNE 21.A.1 Zakres 21.A.2 Podejmowanie czynności przez osobę inną niż wnioskodawca lub posiadacz certyfikatu 21.A.3 A Awarie, niesprawności i wady 21.A.3B Dyrektywy zdatności do lotu 21.A.4 Koordynacja projektu i produkcji PODCZĘŚĆ B – CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU 21.A.11 Zakres 21.A.13 Kwalifikowalność 21.A.14 Wykazanie zdolności 21.A.15 Wniosek 21.A.19 Zmiany powodujące konieczność uzyskania nowego certyfikatu typu 21.A.20 Wykazanie zgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska 21.A.21 Wymogi dotyczące wydawania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu 21.A.31 Projekt typu 21.A.33 Przeglądy i próby 21.A.35 Próby w locie 21.A.41 Certyfikat typu 21.A.44 Obowiązki posiadacza 21.A.47 Zbywalność 21.A.51 Termin i ciągłość ważności 21.A.55 Przechowywanie dokumentacji 21.A.57 Podręczniki 21.A.61 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu 21.A.62 Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej 21.A.65 Trwała integralność strukturalna struktur samolotów (PODCZĘŚĆ C – NIE STOSUJE SIĘ) PODCZĘŚĆ D – ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU 21.A.90 A Zakres 21 A.90B Zmiany standardowe 21.A.91 Klasyfikacja zmian w certyfikacie typu 21.A.92 Kwalifikowalność 21.A.93 Wniosek 21.A.95 Wymogi dotyczące zatwierdzania drobnej zmiany 21.A.97 Wymogi dotyczące zatwierdzania poważnej zmiany 21.A.101 Podstawa certyfikacji typu, podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogi ochrony środowiska w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu 21.A.105 Przechowywanie dokumentacji 21.A.107 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu 21.A.108 Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej 21.A.109 Obowiązki i znakowanie EPA PODCZĘŚĆ E – UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU 21.A.111 Zakres 21.A.112 A Kwalifikowalność 21.A.112B Wykazanie zdolności 21.A.113 Wniosek o uzupełniający certyfikat typu 21.A.115 Wymagania dotyczące zatwierdzenia poważnych zmian w formie uzupełniającego certyfikatu typu 21.A.116 Zbywalność 21.A.117 Zmiany w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu 21.A.118 A Obowiązki i znakowanie EPA 21.A.118B Termin i ciągłość ważności 21.A.119 Podręczniki 21.A.120 A Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu 21.A.120B Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej PODCZĘŚĆ F – PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ 21.A.121 Zakres 21.A.122 Kwalifikowalność 21.A.124 Wniosek 21.A.125 A Wydanie zezwolenia 21.A.125B Ustalenia 21.A.125C Termin i ciągłość ważności 21.A.126 System inspekcji produkcji 21.A.127 Próby: statek powietrzny 21.A.128 Próby: silniki i śmigła 21.A.129 Obowiązki producenta 21.A.130 Oświadczenie o zgodności PODCZĘŚĆ G – ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH 21.A.131 Zakres 21.A.133 Kwalifikowalność 21.A.134 Wniosek 21.A.135 Wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej 21.A.139 System jakości 21.A.143 Charakterystyka 21.A.145 Wymagania dla uzyskania zatwierdzenia 21.A.147 Zmiany w zatwierdzonej organizacji produkującej 21.A.148 Zmiany lokalizacji 21.A.149 Zbywalność 21.A.151 Warunki zatwierdzenia 21.A.153 Zmiany w warunkach zatwierdzenia 21.A.157 Badania 21.A.158 Ustalenia 21.A.159 Termin i ciągłość ważności 21.A.163 Uprawnienia 21.A.165 Obowiązki posiadacza PODCZĘŚĆ H – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU I OGRANICZONE ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU 21.A.171 Zakres 21.A.172 Kwalifikowalność 21.A.173 Klasyfikacja 21.A.174 Wniosek 21.A.175 Język 21.A.177 Zmiany lub modyfikacje 21.A.179 Zbywalność i wydanie powtórne w obrębie państw członkowskich 21.A.180 Przeglądy 21.A.181 Termin i ciągłość ważności 21.A.182 Znakowanie statku powietrznego PODCZĘŚĆ I – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU 21.A.201 Zakres 21.A.203 Kwalifikowalność 21.A.204 Wniosek 21.A.207 Zmiany lub modyfikacje 21.A.209 Zbywalność i wydanie powtórne w obrębie państw członkowskich 21.A.210 Przeglądy 21.A.211 Termin i ciągłość ważności PODCZĘŚĆ J – ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ 21.A.231 Zakres 21.A.233 Kwalifikowalność 21.A.234 Wniosek 21.A.235 Wydanie zatwierdzenia organizacji projektującej 21.A.239 System gwarantowania projektu 21.A.243 Dane 21.A.245 Wymagania dla uzyskania zatwierdzenia 21.A.247 Zmiany w systemie gwarantowania projektu 21.A.249 Zbywalność 21.A.251 Warunki zatwierdzenia 21.A.253 Zmiany w warunkach zatwierdzenia 21.A.257 Badania 21.A.258 Ustalenia 21.A.259 Termin i ciągłość ważności 21.A.263 Uprawnienia 21.A.265 Obowiązki posiadacza PODCZĘŚĆ K – CZĘŚCI I AKCESORIA 21.A.301 Zakres 21.A.303 Spełnianie stosownych wymagań 21.A.305 Zatwierdzanie części i akcesoriów 21.A.307 Dopuszczanie części lub akcesoriów do montażu (PODCZĘŚĆ L – NIE STOSUJE SIĘ) PODCZĘŚĆ M – NAPRAWY 21.A.431 A Zakres 21 A.431B Naprawy standardowe 21.A.432 A Kwalifikowalność 21.A.432B Wykazanie zdolności 21.A.432C Wniosek o zatwierdzenie projektu naprawy 21.A.433 Wymagania dotyczące zatwierdzania projektu naprawy 21.A.435 Klasyfikacja i zatwierdzanie projektów naprawy 21.A.439 Produkcja części do wykonania naprawy 21.A.441 Realizacja naprawy 21.A.443 Ograniczenia 21.A.445 Nienaprawione uszkodzenie 21.A.447 Przechowywanie dokumentacji 21.A.449 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu 21.A.451 Obowiązki i znakowanie EPA (PODCZĘŚĆ N – NIE STOSUJE SIĘ) PODCZĘŚĆ O – AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ 21.A.601 Zakres 21.A.602A Kwalifikowalność 21.A.602B Wykazanie zdolności 21.A.603 Wniosek 21.A.604 Autoryzacja ETSO na pomocnicze źródło zasilania (APU) 21.A.605 Wymagane dane 21.A.606 Wymogi dotyczące wydania autoryzacji ETSO 21.A.607 Uprawnienia z tytułu autoryzacji ETSO 21.A.608 Deklaracja projektu i osiągów (DDP) 21.A.609 Obowiązki posiadaczy autoryzacji ETSO 21.A.610 Zatwierdzanie odstępstw 21.A.611 Zmiany projektu 21.A.613 Przechowywanie dokumentacji 21.A.615 Przeglądy dokonywane przez Agencję 21.A.619 Termin i ciągłość ważności 21.A.621 Zbywalność PODCZĘŚĆ P – ZEZWOLENIE NA LOT 21.A.701 Zakres 21.A.703 Kwalifikowalność 21.A.705 Właściwy organ 21.A.707 Wniosek o zezwolenie na lot 21.A.708 Warunki lotu 21.A.709 Wniosek o zatwierdzenie warunków lotu 21.A.710 Zatwierdzenie warunków lotu 21.A.711 Wydanie zezwolenia na lot 21.A.713 Zmiany 21.A.715 Język 21.A.719 Zbywalność 21.A.721 Przeglądy 21.A.723 Termin i ciągłość ważności 21.A.725 Przedłużenie ważności zezwolenia na lot 21.A.727 Obowiązki posiadacza zezwolenia na lot 21.A.729 Przechowywanie dokumentacji PODCZĘŚĆ Q – ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI I AKCESORIÓW 21.A.801 Znakowanie wyrobów 21.A.803 Postępowanie z danymi identyfikacyjnymi 21.A.804 Znakowanie części i akcesoriów 21.A.805 Znakowanie części krytycznych 21.A.807 Znakowanie artykułów ETSO SEKCJA B – ZASADY POSTĘPOWANIA WŁAŚCIWYCH ORGANÓW PODCZĘŚĆ A – POSTANOWIENIA OGÓLNE 21.B.5 Zakres 21.B.20 Obowiązki właściwego organu 21.B.25 Wymagania organizacyjne w stosunku do właściwego organu 21.B.30 Udokumentowane procedury 21.B.35 Zmiany organizacyjne i proceduralne 21.B.40 Rozstrzyganie sporów 21.B.45 Zgłaszanie/koordynacja prac 21.B.55 Przechowywanie dokumentacji 21.B.60 Dyrektywy zdatności do lotu PODCZĘŚĆ B – CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU 21.B.70 Specyfikacje certyfikacyjne 21.B.75 Warunki specjalne 21.B.80 Podstawa certyfikacji typu dla certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu 21.B.82 Podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego 21.B.85 Określenie mających zastosowanie wymogów ochrony środowiska i specyfikacji certyfikacyjnych w odniesieniu do certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu 21.B.100 Stopień zaangażowania 21.B.103 Wydawanie certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu (PODCZĘŚĆ C – NIE STOSUJE SIĘ) PODCZĘŚĆ D – ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU 21.B.105 Podstawa certyfikacji typu, wymogi ochrony środowiska i podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu 21.B.107 Wydawanie zatwierdzenia zmiany w certyfikacie typu; PODCZĘŚĆ E – UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU 21.B.109 Podstawa certyfikacji typu, wymogi ochrony środowiska i podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do uzupełniającego certyfikatu typu 21.B.111 Wydawanie uzupełniającego certyfikatu typu PODCZĘŚĆ F – PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ 21.B.120 Badanie 21.B.125 Ustalenia 21.B.130 Wydanie zezwolenia 21.B.135 Utrzymanie w mocy zezwolenia 21.B.140 Zmiany w zezwoleniu 21.B.145 Ograniczenie, zawieszenie i cofnięcia zezwolenia 21.B.150 Przechowywanie dokumentacji PODCZĘŚĆ G – ZATWIERDZANIE ORGANIZACJI PRODUKUJĄCYCH 21.B.220 Badanie 21.B.225 Ustalenia 21.B.230 Wydanie certyfikatu 21.B.235 Ciągły nadzór 21.B.240 Zmiany w zatwierdzeniu organizacji produkującej 21.B.245 Zawieszenie i cofnięcie zatwierdzenia organizacji produkującej 21.B.260 Przechowywanie dokumentacji PODCZĘŚĆ H – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU I OGRANICZONE ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI DO LOTU 21.B.320 Badanie 21.B.325 Wydawanie świadectw zdatności do lotu 21.B.326 Świadectwo zdatności do lotu 21.B.327 Ograniczone świadectwo zdatności do lotu 21.B.330 Zawieszenie i cofnięcie świadectw zdatności do lotu i ograniczonych świadectw zdatności do lotu 21.B.345 Przechowywanie dokumentacji PODCZĘŚĆ I – ŚWIADECTWA ZDATNOŚCI W ZAKRESIE HAŁASU 21.B.420 Badanie 21.B.425 Wydawanie świadectw zdatności w zakresie hałasu 21.B.430 Zawieszenie i cofnięcie świadectwa zdatności w zakresie hałasu 21.B.445 Przechowywanie dokumentacji PODCZĘŚĆ J – ZATWIERDZENIE ORGANIZACJI PROJEKTUJĄCEJ PODCZĘŚĆ K – CZĘŚCI I AKCESORIA (PODCZĘŚĆ L – NIE STOSUJE SIĘ) PODCZĘŚĆ M – NAPRAWY 21.B.450 Podstawa certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska w odniesieniu do zatwierdzenia projektu poważnej naprawy 21.B.453 Wydawanie zatwierdzenia projektu naprawy (PODCZĘŚĆ N – NIE STOSUJE SIĘ) PODCZĘŚĆ O – AUTORYZACJE EUROPEJSKIEJ NORMY TECHNICZNEJ 21.B.480 Wydawanie autoryzacji ETSO PODCZĘŚĆ P – ZEZWOLENIE NA LOT 21.B.520 Badanie 21.B.525 Wydawanie zezwoleń na lot 21.B.530 Cofnięcie zezwoleń na lot 21.B.545 Przechowywanie dokumentacji PODCZĘŚĆ Q – ZNAKOWANIE WYROBÓW, CZĘŚCI I AKCESORIÓW Dodatki Dodatek I – formularz 1 EASA – Autoryzowane poświadczenie produkcji/obsługi ▼M6 Dodatek II – formularze 15a i 15c EASA – Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu ▼M5 Dodatek III – formularz 20a EASA – Zezwolenie na lot Dodatek IV – formularz 20b EASA – Zezwolenie na lot (wydawane przez zatwierdzone organizacje) Dodatek V – formularz 24 EASA – Ograniczone świadectwo zdatności do lotu Dodatek VI – formularz 25 EASA – Świadectwo zdatności do lotu Dodatek VII – formularz 45 EASA – Świadectwo zdatności w zakresie hałasu Dodatek VIII – formularz 52 EASA – Oświadczenie o zgodności statku powietrznego Dodatek IX – formularz 53 EASA – Poświadczenie obsługi Dodatek X – formularz 55 EASA – Certyfikat zatwierdzenia organizacji produkującej Dodatek XI – formularz 65 EASA – Zezwolenie na produkcję bez posiadania zatwierdzenia organizacji produkującej Dodatek XII – Kategorie prób w locie i odnośne kwalifikacje załogi uczestniczącej w próbach w locie 85

▼B

21.1 Postanowienia ogólne

Do celów niniejszego załącznika I (część 21) za „właściwy organ” uważa się:

a) organ wyznaczony przez państwo członkowskie — dla organizacji, których głównym miejscem prowadzenia działalności jest to państwo członkowskie, lub Agencję — jeżeli takie jest życzenie tego państwa członkowskiego; lub

b) Agencję — dla organizacji, których głównym miejscem prowadzenia działalności jest państwo trzecie.

SEKCJA A

WYMAGANIA TECHNICZNE

PODCZĘŚĆ A — POSTANOWIENIA OGÓLNE

21.A.1 Zakres

Niniejsza sekcja zawiera postanowienia ogólne dotyczące praw i obowiązków wnioskodawcy i posiadacza każdego certyfikatu wydanego lub który ma być wydany zgodnie z niniejszą sekcją.

21.A.2 Podejmowanie czynności przez osobę inną niż wnioskodawca lub posiadacz certyfikatu

Czynności i zobowiązania, które mają być podjęte przez posiadacza lub wnioskującego o wydanie certyfikatu na produkt, część lub akcesorium, zgodnie z niniejszą sekcją, mogą być podjęte w jego lub jej imieniu przez każdą inną osobę prawną lub fizyczną, pod warunkiem że posiadacz lub wnioskujący o wydanie certyfikatu może wykazać, iż zawarł stosowne porozumienie z tą osobą, które gwarantuje, że obowiązki posiadacza są i będą prawidłowo realizowane.

21.A.3A Awarie, niesprawności i wady

a) System gromadzenia, badania i analizowania danych

Posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji Europejskiej Normy Technicznej (ETSO), zatwierdzenia projektu poważnej naprawy lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia, posiada system umożliwiający gromadzenie, badanie i analizowanie sprawozdań i informacji dotyczących awarii, niesprawności, wad i innych zdarzeń, które mogą wpływać lub wpływają negatywnie na ciągłą zdatność do lotu wyrobu, części lub akcesorium objętego certyfikatem typu, ograniczonym certyfikatem typu, uzupełniającym certyfikatem typu, autoryzacją ETSO, zatwierdzeniem projektu poważnej naprawy lub każdym innym stosownym zatwierdzeniem, uznanym za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia. Informacje o tym systemie udostępnia się wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, części lub akcesoriów oraz na żądanie każdej osobie upoważnionej na podstawie innych powiązanych rozporządzeń wykonawczych.

b) Zgłaszanie do Agencji

1. Posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji ETSO, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia, zgłasza do Agencji każdą awarię, niesprawność, wadę i każde inne zdarzenie, którego jest świadom i które jest związane z wyrobem, częścią lub akcesorium objętym certyfikatem typu, ograniczonym certyfikatem typu, uzupełniającym certyfikatem typu, autoryzacją ETSO, zatwierdzeniem projektu poważnej naprawy lub każdym innym stosownym zatwierdzeniem, uznanym za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia i które skutkuje lub może skutkować powstaniem stanu niebezpiecznego.

2. Zgłoszenia dokonuje się w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję, w możliwie najszybszym trybie, w żadnym przypadku nie później niż 72 godziny po zidentyfikowaniu możliwego stanu niebezpiecznego, chyba że wyjątkowe okoliczności to uniemożliwią.

c) Badanie zgłoszonych zdarzeń

1. Jeżeli zdarzenie zgłoszone zgodnie z lit. b) lub zgodnie z pkt 21.A.129 lit. f) ppkt 2 lub pkt 21.A.165 lit. f) ppkt 2 wynika z wadliwości projektu lub produkcji, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia lub, stosownie do przypadku, producent bada przyczyny wadliwości i przekazuje wyniki tych badań do Agencji wraz z informacją o podjętych lub proponowanych działaniach ją eliminujących.

2. Jeżeli Agencja stwierdzi, że konieczne jest podjęcie działania dla wyeliminowania wadliwości, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia lub, stosownie do przypadku, producent przedstawia Agencji odpowiednie dane.

21.A.3B Dyrektywy zdatności do lotu

a) Dyrektywa zdatności oznacza dokument wydany lub przyjęty przez Agencję, który nakłada obowiązek wykonania czynności na statku powietrznym w celu przywrócenia dopuszczalnego poziomu bezpieczeństwa w sytuacji, gdy dowody wskazują, że poziom bezpieczeństwa statku powietrznego może być zagrożony.

b) Agencja wydaje dyrektywę zdatności, gdy:

1. Agencja stwierdzi powstanie na statku powietrznym stanu niebezpiecznego będącego skutkiem wadliwości statku powietrznego, silnika, śmigła, części lub akcesoriów zamontowanych na statku powietrznym; oraz

2. taki stan może istnieć lub powstać na innych statkach powietrznych.

c) Jeżeli Agencja musi wydać dyrektywę zdatności dla usunięcia stanu niebezpiecznego, o którym mowa w lit. b), lub dla wykonania inspekcji, to posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwierdzenia projektu poważnej naprawy, autoryzacji ETSO lub każdego innego stosownego zatwierdzenia, uznanego za wydane na podstawie niniejszego rozporządzenia:

1. proponuje odpowiednie działania naprawcze lub niezbędne inspekcje, lub jedno i drugie, oraz przedstawia szczegóły swoich propozycji do zatwierdzenia przez Agencję;

2. po zatwierdzeniu przez Agencję propozycji, o których mowa w pkt 1, udostępnia odpowiednie dane opisowe i instrukcje wykonania wszystkim znanym użytkownikom lub właścicielom wyrobu, części lub akcesorium oraz, na żądanie, każdej osobie, od której wymagane jest przestrzeganie dyrektywy zdatności.

d) Dyrektywa zdatności zawiera przynajmniej następujące informacje:

1. identyfikację stanu niebezpiecznego;

2. identyfikację statku powietrznego, którego to dotyczy;

3. wymagane działania;

4. czas wykonania wymaganych czynności;

5. datę wejścia w życie.

▼M2

21.A.4 Koordynacja projektu i produkcji

Każdy posiadacz certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, autoryzacji ETSO, zatwierdzenia zmiany w certyfikacie typu lub zatwierdzenia projektu naprawy współpracuje z organizacją produkującą w zakresie niezbędnym dla zapewnienia:

a) należytej koordynacji projektu i produkcji, wymaganej odpowiednio przez pkt 21.A.122, pkt 21.A.130 lit. b) ppkt 3 i 4, pkt 21.A.133 i pkt 21.A.165 lit. c) ppkt 2 i 3; oraz

b) odpowiedniego wspierania ciągłej zdatności wyrobu, części lub urządzenia do lotu.

▼B

PODCZĘŚĆ B — CERTYFIKATY TYPU I OGRANICZONE CERTYFIKATY TYPU

21.A.11 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedury dla wydawania certyfikatów typu dla wyrobów i ograniczonych certyfikatów typu dla statków powietrznych oraz ustanawia prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie i posiadaczy tych certyfikatów.

21.A.13 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.14, ma prawo wystąpić z wnioskiem o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu na warunkach ustanowionych w niniejszej podczęści.

21.A.14 Wykazanie zdolności

▼M5

a) Wnioskujący o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję zgodnie z podczęścią J.

▼B

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazywania swoich zdolności, wnioskodawca może wystąpić o zgodę Agencji na stosowanie procedur, które określają konkretne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędne dla spełnienia wymagań niniejszego załącznika I (część 21), jeżeli wyrób jest jednym z następujących:

1. statkiem powietrznym ELA2;

2. silnikiem lub śmigłem zamontowanym na statku powietrznym ELA2;

3. silnikiem tłokowym;

4. śmigłem o stałym lub zmiennym skoku.

▼M5

c) W drodze odstępstwa od lit. a) wnioskodawca może wykazać swoją zdolność poprzez uzyskanie ze strony Agencji akceptacji swojego programu certyfikacji ustanowionego zgodnie z pkt 21.A.15 lit. b), w przypadku gdy wyrobem do certyfikacji jest:

1. statek powietrzny ELA1; lub

2. silnik lub śmigło zamontowane na statku powietrznym ELA1.

▼B

21.A.15 Wniosek

a) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

▼M7

b) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu obejmuje, przynajmniej, wstępne dane opisowe wyrobu, zamierzone użytkowanie wyrobu oraz rodzaje operacji, do których ma być on certyfikowany. Ponadto na potrzeby wykazania zgodności, zgodnie z pkt 21.A.20, wniosek obejmuje program certyfikacji lub zostaje uzupełniony o taki program po złożeniu pierwotnego wniosku. Program certyfikacji składa się z:

▼M5

1. szczegółowego opisu projektu typu, obejmującego wszystkie konfiguracje, które mają być certyfikowane;

2. proponowanych charakterystyk eksploatacyjnych i ograniczeń;

3. zamierzonego użytkowania wyrobu i rodzajów operacji, do których ma być certyfikowany;

4. propozycji podstawy pierwotnej certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogów ochrony środowiska, przygotowanej zgodnie z wymogami i opcjami określonymi w pkt 21.B.80, 21.B.82 i 21.B.85;

5. propozycji podziału programu certyfikacji na istotne grupy czynności i danych służących wykazaniu zgodności, obejmującej propozycję sposobów spełnienia wymagań oraz odnośnych dokumentów dotyczących zgodności;

6. propozycji oceny istotnych grup czynności i danych służących wykazaniu zgodności w odniesieniu do prawdopodobieństwa wystąpienia niezidentyfikowanej niezgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, a także w odniesieniu do potencjalnego wpływu tych niezgodności na bezpieczeństwo wyrobu lub ochronę środowiska. Proponowana ocena musi uwzględniać co najmniej elementy określone w pkt 21.B.100 lit. a) ppkt 1–4. W oparciu o tę ocenę we wniosku zawiera się propozycję dotyczącą zaangażowania Agencji w weryfikację czynności i danych służących wykazaniu zgodności; oraz

7. harmonogramu projektu obejmującego najważniejsze etapy jego realizacji.

c) Po pierwszym przedłożeniu Agencji wnioskodawca aktualizuje program certyfikacji, gdy zachodzą w nim zmiany mające wpływ na którykolwiek z elementów lit. b) ppkt 1–7.

▼M7

d) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu statku powietrznego obejmuje suplement wniosku do celów zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej lub po złożeniu pierwotnego wniosku zostaje uzupełniony o taki suplement.

▼M5

e) Wniosek o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłata jest ważny przez pięć lat, a wniosek o każdy inny certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu jest ważny przez trzy lata, chyba że wnioskodawca wykaże w chwili składania wniosku, że jego wyrób wymaga dłuższego okresu czasu na wykazanie i zadeklarowanie zgodności, a Agencja zgodzi się na taki dłuższy termin.

f) W przypadku gdy certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu nie został wydany lub oczywiste jest, że nie zostanie wydany w terminie przewidzianym w lit. e), wnioskodawca może:

1. złożyć nowy wniosek i zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych i notyfikowanych przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.80, 21.B.82 i 21.B.85 na dzień składania nowego wniosku; lub

2. wystąpić o przedłużenie terminu przewidzianego w lit. e) i zaproponować nowy termin dla wydania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu. W takim przypadku wnioskodawca musi zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych i notyfikowanych przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.80, 21.B.82 i 21.B.85 w terminie ustalonym przez wnioskodawcę. Dzień ten nie może jednak poprzedzać nowego terminu zaproponowanego przez wnioskodawcę na wydanie certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu o więcej niż pięć lat w przypadku wniosku o certyfikat typu lub o ograniczony certyfikat typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłatu oraz o więcej niż trzy lata w przypadku wniosku o jakikolwiek inny certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu.

▼M5 —————

▼B

21.A.19 Zmiany powodujące konieczność uzyskania nowego certyfikatu typu

Każda osoba fizyczna lub prawna proponująca zmianę wyrobu występuje o nowy certyfikat typu, jeżeli Agencja uzna, że zmiana projektu, mocy, siły ciągu lub masy jest tak znaczna, że konieczne jest przeprowadzenie w znacznym stopniu wyczerpujących badań zgodności z właściwą podstawą certyfikacji typu.

▼M5

21.A.20 Wykazanie zgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska

a) Po akceptacji przez Agencję programu certyfikacji wnioskodawca wykazuje zgodność z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, ustanowionymi i notyfikowanymi wnioskodawcy przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.80, 21.B.82, 21.B.85, oraz udostępnia Agencji środki wykorzystane do wykazania tej zgodności.

b) Wnioskodawca zgłasza Agencji wszelkie trudności lub zdarzenia, jakie wystąpiły w trakcie procesu wykazywania zgodności, mogące mieć istotny wpływ na ocenę ryzyka zgodnie z pkt 21.A.15 lit. b) ppkt 6 bądź na program certyfikacji, lub z innego powodu wymagające większego stopnia zaangażowania Agencji niż uprzednio notyfikowany wnioskodawcy zgodnie z pkt 21.B.100 lit. c).

c) Wnioskodawca odnotowuje uzasadnienia zgodności w dokumentach dotyczących zgodności, o których mowa w programie certyfikacji.

d) Po zakończeniu wszystkich etapów procesu wykazywania zgodności na podstawie programu certyfikacji, łącznie z wszelkimi przeglądami i próbami zgodnie z pkt 21.A.33, a także po przeprowadzeniu wszystkich prób w locie zgodnie z pkt 21.A.35, wnioskodawca oświadcza, że: 1. wykazał zgodność z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, ustanowionymi i notyfikowanymi przez Agencję, stosując się do programu certyfikacji, który uzyskał akceptację ze strony Agencji; oraz 2. nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być on certyfikowany.

e) Wnioskodawca przedstawia Agencji oświadczenie o zgodności przewidziane w lit. d). W przypadku gdy wnioskodawca posiada odpowiednie zatwierdzenie organizacji projektującej, oświadczenie o zgodności sporządza się zgodnie z podczęścią J i przedkłada Agencji.

21.A.21 Wymogi dotyczące wydawania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu

a) Aby uzyskać certyfikat typu wyrobu lub, w przypadku gdy statek powietrzny nie spełnia zasadniczych wymogów załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/1139, ograniczony certyfikat typu statku powietrznego, wnioskodawca: 1. wykazuje swoją zdolność zgodnie z pkt 21.A.14; 2. zapewnia zgodność z pkt 21.A.20; 3. jeśli na statku powietrznym zamontowane są silnik i śmigło, wykazuje: A) że mają one certyfikat typu wydany lub określony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub B) że wykazano ich zgodność z ustanowioną przez Agencję podstawą certyfikacji typu statku powietrznego oraz wymogami ochrony środowiska określonymi i notyfikowanymi przez Agencję jako konieczne do zapewnienia bezpiecznego lotu statku powietrznego.

b) W drodze odstępstwa od lit. a) ppkt 2, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21 A.20 lit. d), wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego wydanego zanim wnioskodawca wykazał zgodność z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te mają być wykorzystywane w praktyce.

▼M5 —————

▼B

21.A.31 Projekt typu

a) Projekt typu składa się z:

1. rysunków i specyfikacji oraz wykazu tych rysunków i specyfikacji, niezbędnych dla zdefiniowania układu i cech konstrukcyjnych wyrobu, dla którego wykazano zgodność z właściwą podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska;

2. informacji o materiałach, procesach i metodach produkcji oraz montażu wyrobu, koniecznych dla zapewnienia zgodności wyrobu;

▼M2

3. zatwierdzonej sekcji ograniczeń zdatności do lotu w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zgodnie z definicją we właściwych specyfikacjach certyfikacyjnych; oraz

▼M5

4. wszelkich innych danych umożliwiających, przez porównanie, ustalenie zdatności do lotu oraz, w stosownych przypadkach, właściwości środowiskowych późniejszych wyrobów tego samego typu.

▼B

b) Każdy projekt typu musi być odpowiednio zdefiniowany.

▼M5

21.A.33 Przeglądy i próby

a) (Zarezerwowane)

b) Przed wykonaniem każdej próby, w trakcie wykazywania zgodności wymaganego na podstawie 21.A.20, wnioskodawca upewnia się: 1. w odniesieniu do prototypu, że (i) materiały i procesy są zgodne ze specyfikacjami dla proponowanego projektu typu; (ii) części wyrobu są zgodne z rysunkami w proponowanym projekcie typu; oraz (iii) proces produkcji, budowy i montażu jest zgodny ze specyfikacją w proponowanym projekcie typu; oraz 2. w odniesieniu do urządzeń do wykonywania prób i pomiarów, które mają być zastosowane w danej próbie, że są one odpowiednie dla wykonywanej próby i prawidłowo wyskalowane.

c) Na podstawie weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z lit. b) wnioskodawca składa oświadczenie o zgodności zawierające wykaz ewentualnych niezgodności, wraz z uzasadnieniem, że nie będzie to miało wpływu na wyniki prób, i umożliwia Agencji przeprowadzenie przeglądu, jaki uzna ona za niezbędny, aby sprawdzić ważność tego oświadczenia.

d) Wnioskodawca umożliwia Agencji: 1. przegląd wszelkich danych i informacji dotyczących wykazania zgodności; oraz 2. asystowanie przy wszelkich próbach lub przeglądach wykonywanych na potrzeby wykazania zgodności lub ich przeprowadzenie.

e) W odniesieniu do wszystkich prób i przeglądów, przy których Agencja asystowała lub które przeprowadziła zgodnie z lit. d) ppkt 2: 1. wnioskodawca przedstawia Agencji oświadczenie o zgodności przewidziane w lit. c); oraz 2. w okresie pomiędzy złożeniem oświadczenia o zgodności przewidzianego w lit. c) a momentem przedłożenia prototypu Agencji do przeprowadzenia próby nie wprowadza się żadnej zmiany w prototypie ani w urządzeniach do wykonywania prób i pomiarów wpływającej na ważność oświadczenia o zgodności.

▼B

21.A.35 Próby w locie

a) Próby w locie do celu uzyskania certyfikatu typu wykonywane są zgodnie z warunkami określonymi dla takich prób przez Agencję.

b) Wnioskodawca wykonuje wszelkie próby w locie, jakie Agencja uzna za niezbędne:

1. dla ustalenia zgodności z mającą zastosowanie podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska; oraz

2. celem ustalenia, czy istnieje wystarczająca pewność, że statek powietrzny, jego część lub akcesorium są niezawodne i prawidłowo funkcjonują, dla statków powietrznych certyfikowanych na podstawie niniejszego załącznika I (część 21), z wyłączeniem: (i) szybowców i motoszybowców; (ii) balonów i sterowców określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2; (iii) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 722 kg.

c) (Zarezerwowane)

d) (Zarezerwowane)

e) (Zarezerwowane)

f) Próby w locie określone w lit. b) ppkt 2 obejmują:

1. dla statków powietrznych z silnikami turbinowymi typu wcześniej niestosowanego na statkach powietrznych posiadających certyfikat typu, co najmniej 300 godzin pracy przy pełnej kompletacji silników, odpowiadających wymaganiom certyfikatu typu; oraz

2. dla wszystkich innych statków powietrznych, co najmniej 150 godzin pracy.

▼M5

21.A.41 Certyfikat typu

Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu zawierają projekt typu, ograniczenia użytkowe, arkusz danych do certyfikatu typu w zakresie zdatności do lotu i emisji, mającą zastosowanie podstawę certyfikacji typu i wymogi ochrony środowiska, zgodność z którymi odnotowuje Agencja, oraz wszelkie inne warunki lub ograniczenia określone dla wyrobu we właściwych specyfikacjach certyfikacyjnych i wymogach ochrony środowiska. Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu statku powietrznego zawierają ponadto właściwą podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, dane dotyczące zgodności operacyjnej oraz arkusz danych do certyfikatu typu w zakresie hałasu. Arkusz danych certyfikatu typu statku powietrznego i ograniczonego certyfikatu typu statku powietrznego zawiera zapisy dotyczące spełnienia wymagań w zakresie emisji CO2, a arkusz danych certyfikatu typu dla silnika zawiera zapisy dotyczące spełnienia wymagań w zakresie emisji spalin.

▼M7

21.A.44 Obowiązki posiadacza

Każdy posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu:

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.3 A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.55, 21.A.57, 21.A.61, 21.A.62 oraz 21.A.65; i w tym celu utrzymuje zgodność z wymaganiami warunkującymi możliwość ubiegania się o certyfikat na mocy pkt 21.A.14; oraz

b) precyzuje sposób oznakowania zgodnie z podczęścią Q.

Począwszy od dnia 18 maja 2022 r., obowiązek wypełnienia zobowiązań wymienionych w lit. a) należy rozumieć jako odniesienie do pkt 21.A.3 A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.5, 21.A.6, 21.A.7, 21.A.62 oraz 21.A.65; i w tym celu każdy posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu utrzymuje zgodność z wymaganiami warunkującymi możliwość ubiegania się o certyfikat na mocy pkt 21.A.14;

▼B

21.A.47 Zbywalność

Certyfikat typu lub ograniczony certyfikat typu może być przeniesiony tylko na osobę prawną lub fizyczną będącą w stanie podjąć się zobowiązań zgodnie z pkt 21.A.44 i która, w tym celu, wykazała zdolność do zakwalifikowania się według kryteriów z pkt 21.A.14.

21.A.51 Termin i ciągłość ważności

a) Certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu są wydawane na czas nieokreślony. Pozostają ważne pod warunkiem, że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszego załącznika I (część 21); oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia certyfikat typu i ograniczony certyfikat typu zwraca się Agencji.

▼M2

21.A.55 Przechowywanie dokumentacji

Wszelkie istotne informacje projektowe, rysunki i sprawozdania z prób, w tym zapisy inspekcyjne dotyczące wyrobu poddawanego próbom, pozostają we władaniu posiadacza certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu oraz do dyspozycji Agencji i są przechowywane celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności do lotu, aktualności danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz zgodności z wymogami w zakresie ochrony środowiska mającymi zastosowanie do wyrobu.

21.A.57 Podręczniki

Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu opracowuje, przechowuje i aktualizuje egzemplarze wzorcowe wszystkich podręczników określonych jako wymagane w odniesieniu do danego wyrobu we właściwej podstawie certyfikacji typu, właściwej podstawie zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i w wymogach w zakresie ochrony środowiska oraz, na żądanie, udostępnia Agencji ich kopie.

▼B

21.A.61 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

a) Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dostarcza co najmniej jeden zestaw kompletnych instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zawierających dane opisowe i instrukcje wykonania, opracowane zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł w chwili ich dostawy lub, zależnie od tego, co będzie miało miejsce później, w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, a następnie udostępnia te instrukcje na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach. Dostępność podręcznika lub części instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Ponadto zmiany do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu udostępnia się wszystkim znanym użytkownikom wyrobu oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane zmiany do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

▼M2

21.A.62 Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu udostępnia:

a) co najmniej jeden zbiór kompletnych danych dotyczących zgodności operacyjnej, przygotowanych zgodnie z mającą zastosowanie podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, wszystkim znanym operatorom danego statku powietrznego w Unii Europejskiej, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o wszelkich zmianach w danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym operatorom danego statku powietrznego w Unii Europejskiej; oraz

c) na żądanie, odpowiednie dane, o których mowa w lit. a) i b) powyżej: 1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami odnośnego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej; oraz 2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu bądź elementów odnośnego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

▼M7

21.A.65 Trwała integralność strukturalna struktur samolotów

Posiadacz certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dla dużego samolotu zapewnia zachowanie ważności programu trwałej integralności strukturalnej przez cały okres eksploatacji samolotu, uwzględniając doświadczenia związane z użytkowaniem i bieżące operacje

▼B

(PODCZĘŚĆ C — NIE STOSUJE SIĘ)

PODCZĘŚĆ D — ZMIANY W STOSUNKU DO CERTYFIKATÓW TYPU I OGRANICZONYCH CERTYFIKATÓW TYPU

▼M2

21.A.90A Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedurę zatwierdzania zmian w certyfikatach typu oraz prawa i obowiązki posiadaczy takich zatwierdzeń i wnioskujących o nie. W niniejszej podczęści określono także zmiany standardowe, których nie obejmuje proces zatwierdzający na mocy niniejszej podczęści. W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu rozumiane są jako odniesienia do certyfikatu typu i ograniczonego certyfikatu typu.

▼B

21A.90B Zmiany standardowe

▼M2

a) Zmiany standardowe to zmiany w certyfikacie typu:

1. w odniesieniu do: (i) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 5 700 kg; (ii) wiropłatów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 3 175 kg; (iii) szybowców, motoszybowców, balonów i sterowców, określonych w kategoriach ELA1 lub ELA2;

2. które są zgodne z danymi projektowymi zawartymi w specyfikacjach certyfikacyjnych wydanych przez Agencję, zawierających opis akceptowalnych sposobów, technik i praktyk realizacji i określania zmian standardowych, w tym powiązane instrukcje dotyczące ciągłej zdatności do lotu; oraz

3. które nie są sprzeczne z danymi, którymi dysponują posiadacze certyfikatów typu.

▼B

b) Punkty 21A.91–21A.109 nie mają zastosowania do zmian standardowych.

▼M5

21.A.91 Klasyfikacja zmian w certyfikacie typu

Zmiany w certyfikacie typu klasyfikowane są jako drobne i jako poważne. „Drobna zmiana” nie ma znaczącego wpływu na masę, wyważenie, wytrzymałość konstrukcji, niezawodność, właściwości użytkowe, dane dotyczące zgodności operacyjnej lub inne właściwości mające wpływ na zdatność wyrobu do lotu lub jego właściwości środowiskowe. Nie naruszając przepisów pkt 21.A.19, wszelkie inne zmiany stanowią zgodnie z niniejszą podczęścią „poważne zmiany”. Poważne i drobne zmiany są zatwierdzane, stosownie do przypadku, na zasadach ustanowionych w pkt 21.A.95 lub 21.A.97 i muszą być odpowiednio określone.

▼M2

21.A.92 Kwalifikowalność

a) Na podstawie niniejszej podczęści jedynie posiadacz certyfikatu typu może wnioskować o zatwierdzenie poważnej zmiany w certyfikacie typu; pozostali wnioskujący o poważną zmianę w certyfikacie typu składają wnioski na podstawie podczęści E.

b) Każda osoba fizyczna lub prawna może wnioskować o zatwierdzenie drobnej zmiany w certyfikacie typu na podstawie niniejszej podczęści.

▼M5

21.A.93 Wniosek

a) Wniosek o zatwierdzenie zmiany w certyfikacie typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

▼M7

b) Na potrzeby wykazania zgodności, zgodnie z pkt 21.A.20, wniosek obejmuje program certyfikacji lub zostaje uzupełniony o taki program po złożeniu pierwotnego wniosku. Program certyfikacji składa się z: ▼M5 1. opisu zmiany wskazującego: (i) konfigurację(-e) wyrobu w certyfikacie typu, na podstawie którego dokonuje się zmiany; (ii) wszystkie obszary wyrobu w certyfikacie typu, w tym zatwierdzone podręczniki, które uległy zmianie lub na które zmiana miała wpływ; oraz (iii) w przypadku gdy zmiana ma wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, wszelkie niezbędne zmiany w danych dotyczących zgodności operacyjnej; 2. wskazania każdego powtórnego badania niezbędnego dla wykazania zgodności zmiany i obszarów objętych skutkami zmiany z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska; oraz 3. w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu: (i) propozycji podstawy pierwotnej certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogów ochrony środowiska, przygotowanej zgodnie z wymogami i opcjami określonymi w pkt 21.A.101; (ii) propozycji podziału programu certyfikacji na istotne grupy czynności i danych służących wykazaniu zgodności, obejmującej propozycję sposobów spełnienia wymagań oraz odnośnych dokumentów dotyczących zgodności; (iii) propozycji oceny istotnych grup czynności i danych służących wykazaniu zgodności w odniesieniu do prawdopodobieństwa wystąpienia niezidentyfikowanej niezgodności z podstawą certyfikacji typu, podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogami ochrony środowiska, a także w odniesieniu do potencjalnego wpływu tych niezgodności na bezpieczeństwo wyrobu lub ochronę środowiska. Proponowana ocena musi uwzględniać co najmniej elementy określone w pkt 21.B.100 lit. a) ppkt 1–4. W oparciu o tę ocenę we wniosku zawiera się propozycję dotyczącą zaangażowania Agencji w weryfikację czynności i danych służących wykazaniu zgodności; oraz (iv) harmonogramu projektu obejmującego najważniejsze etapy jego realizacji.

c) Wniosek o zmianę w certyfikacie typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłatu jest ważny przez pięć lat, a wniosek o zmianę w każdym innym certyfikacie typu jest ważny przez trzy lata. W przypadku gdy zmiana nie została zatwierdzona lub oczywiste jest, że nie zostanie zatwierdzona w terminie przewidzianym w niniejszej literze, wnioskodawca może: 1. złożyć nowy wniosek o zmianę w certyfikacie typu i zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101 oraz notyfikowanych zgodnie z pkt 21.B.105 na dzień składania nowego wniosku; lub ▼M7 2. wystąpić o przedłużenie terminu przewidzianego w pierwszym zdaniu lit. c) dla pierwotnego wniosku i zaproponować nowy termin wydania zatwierdzenia. W takim przypadku wnioskodawca musi zastosować się do podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, ustanowionych przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101 oraz notyfikowanych zgodnie z pkt 21.B.105 w terminie ustalonym przez wnioskodawcę. Dzień ten nie może jednak poprzedzać nowego terminu zaproponowanego przez wnioskodawcę na wydanie zatwierdzenia o więcej niż pięć lat w przypadku wniosku o zmianę certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu dla dużego samolotu lub dużego wiropłatu oraz o więcej niż trzy lata w przypadku wniosku o jakąkolwiek inną zmianę certyfikatu typu lub ograniczonego certyfikatu typu.

▼M5

21.A.95 Wymogi dotyczące zatwierdzania drobnej zmiany

a) Drobne zmiany w certyfikacie typu są klasyfikowane i zatwierdzane przez: 1. Agencję; lub 2. zatwierdzoną organizację projektową w ramach jej uprawnień przewidzianych w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 1 i 2, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

b) Drobna zmiana w certyfikacie typu jest zatwierdzana tylko: 1. gdy wykazano, że zmiana i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska uwzględnionymi poprzez odniesienie w certyfikacie typu; 2. w przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, gdy wykazano, że konieczne zmiany w tych danych są zgodne z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej uwzględnioną poprzez odniesienie w certyfikacie typu; 3. gdy zgodność z podstawą certyfikacji typu, mająca zastosowanie zgodnie z ppkt 1, została zadeklarowana, a uzasadnienia zgodności zostały odnotowane w dokumentach dotyczących zgodności; oraz 4. gdy nie stwierdzono żadnej cechy ani charakterystyki, które mogłyby uczynić wyrób niebezpiecznym w użytkowaniu, do którego ma być on certyfikowany.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) ppkt 1, specyfikacje certyfikacyjne, które weszły w życie później w stosunku do specyfikacji uwzględnionych poprzez odniesienie w certyfikacie typu, mogą być wykorzystane do zatwierdzenia drobnej zmiany, o ile nie mają one wpływu na wykazanie zgodności.

d) W drodze odstępstwa od lit. a), na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21 A.20 lit. d), drobna zmiana w certyfikacie typu statku powietrznego może zostać zatwierdzona przed wykazaniem zgodności z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te zaczną być wykorzystywane w praktyce.

e) Wnioskodawca przedstawia Agencji dane uzasadniające zmianę oraz oświadczenie, że zgodność wykazano zgodnie z lit. b).

f) Zatwierdzenie drobnej zmiany w certyfikacie typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której zmiana ta się odnosi.

21.A.97 Wymogi dotyczące zatwierdzania poważnej zmiany

a) Poważne zmiany w certyfikacie typu są klasyfikowane i zatwierdzane przez: 1. Agencję; lub 2. zatwierdzoną organizację projektową w ramach jej uprawnień przewidzianych w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 1 i 8, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

b) Poważna zmiana w certyfikacie typu jest zatwierdzana tylko: 1. gdy wykazano, że zmiana i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska ustanowionymi przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101; 2. w przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej, wykazano, że konieczne zmiany w tych danych spełniają wymogi podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowionej przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101; oraz 3. w przypadku wykazania zgodności z ppkt 1 i 2 zgodnie z pkt 21.A.20, stosownie do danej zmiany.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) ppkt 2 i 3, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21 A.20 lit. d), poważna zmiana w certyfikacie typu statku powietrznego może zostać zatwierdzona przed wykazaniem zgodności z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te zaczną być wykorzystywane w praktyce.

d) Zatwierdzenie poważnej zmiany w certyfikacie typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której zmiana ta się odnosi.

21.A.101 Podstawa certyfikacji typu, podstawa zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogi ochrony środowiska w odniesieniu do poważnej zmiany w certyfikacie typu

a) Poważna zmiana w certyfikacie typu i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne ze specyfikacjami certyfikacyjnymi mającymi zastosowanie do zmienionego wyrobu w dniu złożenia wniosku o zmianę albo ze specyfikacjami certyfikacyjnymi, które zaczęły obowiązywać po tej dacie, zgodnie z lit. f) poniżej. Termin ważności wniosku określa się zgodnie z pkt 21.A.93 lit. c). Ponadto zmieniony wyrób spełnia wymogi ochrony środowiska określone przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.85.

b) ▼M7 Z wyjątkiem przypadków określonych w lit. h), w drodze odstępstwa od lit. a), wcześniejsza zmiana specyfikacji certyfikacyjnych, o których mowa w lit. a), oraz wszelkich innych specyfikacji certyfikacyjnych, które są bezpośrednio powiązane, może zostać wykorzystana w którejkolwiek z poniższych sytuacji, chyba że wcześniejsza zmiana zaczęła obowiązywać przed datą, od której odnośne specyfikacje certyfikacyjne, uwzględnione poprzez odniesienie w certyfikacie typu, zaczęły obowiązywać: ▼M5 1. zmiana nie została uznana przez Agencję za znaczącą. Celem stwierdzenia, czy dana zmiana jest znacząca, Agencja analizuje ją w kontekście wszelkich wcześniejszych istotnych zmian projektu i wszelkich powiązanych nowelizacji właściwych specyfikacji certyfikacyjnych uwzględnionych poprzez odniesienie w certyfikacie typu dotyczącym wyrobu. Zmiany spełniające którekolwiek z poniższych kryteriów są automatycznie uznawane za znaczące: (i) nie zachowano ogólnej konfiguracji lub zasad budowy; (ii) założenia przyjęte w ramach certyfikacji wyrobu, który ma zostać zmieniony, utraciły swoją podstawę; 2. w odniesieniu do każdego obszaru, systemu, części lub akcesorium, które Agencja uzna za nieobjęte skutkami wprowadzanej zmiany; 3. w odniesieniu do każdego obszaru, systemu, części lub akcesorium objętych skutkami zmiany, w stosunku do których Agencja uzna, że spełnienie wymagań specyfikacji certyfikacyjnych, o których mowa w lit. a), nie wpływa w sposób istotny na poziom bezpieczeństwa zmienionego wyrobu lub jest niepraktyczne.

c) W drodze odstępstwa od lit. a), w przypadku zmiany w statku powietrznym innym niż wiropłat o ciężarze maksymalnym nie większym niż 2 722 kg (6 000 funtów) lub w nieturbinowym wiropłacie o ciężarze maksymalnym nie większym niż 1 361 kg (3 000 funtów), zmiana i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu uwzględnioną poprzez odniesienie w certyfikacie typu. Jeżeli Agencja uzna jednak, że zmiana jest znacząca w danym obszarze, Agencja może wymagać, aby zmiana i obszary objęte skutkami zmiany były zgodne ze zmianą specyfikacji certyfikacyjnej podstawy certyfikacji typu uwzględnionej poprzez odniesienie w certyfikacie typu i z każdą inną specyfikacją certyfikacyjną, która jest bezpośrednio powiązana, chyba że Agencja uzna również, że zgodność z tą zmianą nie wpływa w sposób istotny na poziom bezpieczeństwa zmienionego wyrobu lub jest niepraktyczna.

d) Jeżeli Agencja uzna, że specyfikacje certyfikacyjne obowiązujące w dniu złożenia wniosku o zmianę nie zawierają odpowiednich norm w odniesieniu do proponowanej zmiany, zmiana i obszary objęte skutkami zmiany muszą być również zgodne ze wszelkimi warunkami specjalnymi oraz zmianami w tych warunkach specjalnych, ustanowionymi przez Agencję zgodnie z pkt 21.B.75, w celu zapewnienia poziomu bezpieczeństwa równoważnego poziomowi ustanowionemu w specyfikacjach certyfikacyjnych obowiązujących w dniu złożenia wniosku o zmianę.

e) W drodze odstępstwa od lit. a), b) i c) zmiana i obszary objęte skutkami zmiany mogą być zgodne z alternatywą wobec specyfikacji certyfikacyjnej ustalonej przez Agencję, jeżeli tak zaproponuje wnioskodawca, pod warunkiem że Agencja uzna, że alternatywa zapewnia poziom bezpieczeństwa, który jest: 1. w przypadku certyfikatu typu: (i) równoważny poziomowi bezpieczeństwa określonemu w specyfikacjach certyfikacyjnych ustalonych przez Agencję zgodnie z lit. a), b) lub c) powyżej; lub (ii) zgodny z zasadniczymi wymogami załącznika II do rozporządzenia (UE) 2018/1139; 2. w przypadku ograniczonego certyfikatu typu, odpowiedni w odniesieniu do zamierzonego użytkowania.

f) Jeżeli wnioskodawca zdecyduje się spełnić wymagania wynikające ze specyfikacji certyfikacyjnej określone w zmianie, która zacznie obowiązywać po złożeniu wniosku o zmianę w certyfikacie typu, zmiana i obszary objęte skutkami zmiany muszą również spełniać wymagania wynikające z każdej innej specyfikacji certyfikacyjnej, która jest bezpośrednio powiązana.

g) W przypadku gdy wniosek o zmianę w certyfikacie typu statku powietrznego zawiera zmiany w danych dotyczących zgodności operacyjnej lub zostaje o te dane uzupełniony po złożeniu pierwotnego wniosku, podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustala się zgodnie z lit. a)–f) powyżej.

▼M7

h) W odniesieniu do dużych samolotów objętych pkt 26.300 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2015/640 ( 2 ) wnioskodawca musi zastosować się do specyfikacji certyfikacyjnych zapewniających poziom bezpieczeństwa co najmniej równoważny z poziomem bezpieczeństwa określonym w pkt 26.300, 26.320 i 26.330 załącznika I do rozporządzenia (UE) 2015/640, z wyjątkiem wnioskodawców ubiegających się o uzupełniające certyfikaty typu, którzy nie są zobowiązani do uwzględnienia pkt 26.303.

▼M5 —————

▼M2

21.A.105 Prowadzenie dokumentacji

Dla każdej zmiany wszelkie istotne informacje projektowe, rysunki i sprawozdania z prób, w tym zapisy inspekcyjne dotyczące zmienionego wyrobu poddawanego próbom, pozostają w posiadaniu wnioskującego oraz do dyspozycji Agencji i są przechowywane celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności do lotu, aktualności danych dotyczących zgodności operacyjnej oraz zgodności z mającymi zastosowanie dla zmienionego wyrobu wymogami w zakresie ochrony środowiska.

▼B

21.A.107 Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

▼M2

a) Posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany w certyfikacie typu dostarcza, w stosownych przypadkach, co najmniej jeden zestaw spowodowanych zmianą poprawek do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu dla wyrobu, w którym drobna zmiana ma być wprowadzona, opracowanych zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł, których zmiana dotyczy, w chwili ich dostawy lub w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego zmiana dotyczy, zależnie od tego, która data jest późniejsza, a następnie udostępnia odnośne poprawki do instrukcji, na żądanie, każdej innej osobie, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach.

▼B

b) Ponadto modyfikacje tych zmian do instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu udostępnia się wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, którego drobna zmiana dotyczy, oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji.

▼M2

21.A.108 Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

W przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany udostępnia:

a) co najmniej jeden zestaw zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej przygotowany zgodnie z mającą zastosowanie podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o każdej kolejnej zmianie w objętych zmianą danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę; oraz

c) na żądanie, informacje o odpowiednich elementach zmian, o których mowa w lit. a) i b) powyżej: 1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami danych dotyczących zgodności operacyjnej, na które zmiana miała wpływ; oraz 2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu lub elementów tego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

▼M2

21.A.109 Obowiązki i znakowanie EPA

Posiadacz zatwierdzenia drobnej zmiany w certyfikacie typu:

a) podejmuje zobowiązania ustanowione w pkt 21.A.4, 21.A.105, 21.A.107 oraz 21.A.108; oraz

b) wyszczególnia oznakowanie z uwzględnieniem liter EPA („europejskie zatwierdzenie części”), zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

▼B

PODCZĘŚĆ E — UZUPEŁNIAJĄCE CERTYFIKATY TYPU

▼M5

21.A.111 Zakres

Niniejsza podczęść ustanawia procedury zatwierdzania poważnych zmian w certyfikacie typu zgodnie z procedurami dotyczącymi uzupełniających certyfikatów typu oraz prawa i obowiązki wnioskujących o wydanie i posiadaczy tych certyfikatów. W niniejszej podczęści odniesienia do certyfikatów typu rozumiane są jako odniesienia do certyfikatów typu i ograniczonych certyfikatów typu.

21.A.112A Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna, która wykazała lub jest w trakcie wykazywania swojej zdolności zgodnie z pkt 21.A.112B, może wystąpić z wnioskiem o uzupełniający certyfikat typu na warunkach ustanowionych w niniejszej podczęści.

▼B

21.A.112B Wykazanie zdolności

▼M5

a) Wnioskujący o uzupełniający certyfikat typu wykazuje swoją zdolność poprzez posiadanie zatwierdzenia organizacji projektującej, wydanego przez Agencję na podstawie podczęści J.

▼B

b) W drodze odstępstwa od lit. a), w drodze alternatywnej procedury wykazania swojej zdolności, wnioskujący może wystąpić o zgodę Agencji na zastosowanie procedur podejmujących szczególne praktyki projektowe, zasoby i ciąg czynności niezbędnych do spełnienia wymagań niniejszej podczęści.

▼M5

c) W drodze odstępstwa od lit. a), w przypadku wyrobów, o których mowa w pkt 21.A.14 lit. c), wnioskodawca może wykazać swoją zdolność poprzez uzyskanie akceptacji ze strony Agencji swojego programu certyfikacji ustanowionego zgodnie z pkt 21.A.93 lit. b).

▼B

21.A.113 Wniosek o uzupełniający certyfikat typu

a) Wniosek o uzupełniający certyfikat typu składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję.

▼M5

b) Wnioskujący o uzupełniający certyfikat typu:

(i) zawiera we wniosku informacje wymagane na podstawie pkt 21.A.93 lit. b);

(ii) wskazuje, czy dane certyfikacyjne zostały lub zostaną przygotowane w całości przez wnioskodawcę, czy na podstawie porozumienia z właścicielem danych certyfikacyjnych typu.

▼M5

c) Pkt 21.A.93 lit. c) ma zastosowanie do wymogów dotyczących terminów ważności wniosku oraz wymogów związanych z koniecznością aktualizacji podstawy certyfikacji typu, podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej i wymogów ochrony środowiska, w przypadku gdy zmiana nie została zatwierdzona lub oczywiste jest, że nie zostanie zatwierdzona w ustalonym terminie.

▼M5 —————

▼M5

21.A.115 Wymagania dotyczące zatwierdzenia poważnych zmian w formie uzupełniającego certyfikatu typu

a) Uzupełniające certyfikaty typu wydawane są przez: 1. agencję; lub 2. zatwierdzoną organizację projektową w ramach jej uprawnień przewidzianych w pkt 21.A.263 lit. c) ppkt 1 i 9, zgodnie z warunkami zatwierdzenia.

b) Uzupełniający certyfikat typu wydawany jest wyłącznie: 1. gdy wnioskodawca wykazał swoją zdolność zgodnie z pkt 21.A.112B; 2. gdy wykazano, że zmiana w certyfikacie typu i obszary objęte skutkami zmiany są zgodne z podstawą certyfikacji typu i wymogami ochrony środowiska ustanowionymi przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101; 3. w przypadku uzupełniającego certyfikatu typu mającego wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej wykazano, że konieczne zmiany w tych danych spełniają wymogi podstawy zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej ustanowionej przez Agencję zgodnie z pkt 21.A.101; 4. w przypadku wykazania zgodności z ppkt 2 i 3 zgodnie z pkt 21.A.20, stosownie do danej zmiany; oraz 5. w przypadku, gdy wnioskodawca wskazał, że podał dane certyfikacyjne na podstawie porozumienia z właścicielem danych certyfikacji typu zgodnie z pkt 21.A.113 lit. b): (i) posiadacz certyfikatu typu poinformował, że nie ma zastrzeżeń natury technicznej do informacji przedłożonych na podstawie pkt 21.A.93; oraz (ii) posiadacz certyfikatu typu zgodził się na współpracę z posiadaczem uzupełniającego certyfikatu typu celem zapewnienia należytego wykonywania obowiązków w zakresie ciągłej zdatności do lotu zmienionego wyrobu poprzez spełnienie wymagań pkt 21.A.44 i 21.A.118 A.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) ppkt 3 i 4, na żądanie wnioskodawcy zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 21 A.20 lit. d), wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania uzupełniającego certyfikatu typu statku powietrznego wydanego zanim wnioskodawca wykazał zgodność z podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, pod warunkiem że wnioskodawca wykaże taką zgodność przed datą, od której dane te mają być wykorzystywane w praktyce.

d) Uzupełniający certyfikat typu ogranicza się do konkretnej konfiguracji w certyfikacie typu, do której ta poważna zmiana się odnosi.

▼B

21.A.116 Zbywalność

Uzupełniający certyfikat typu może być przeniesiony tylko na osobę prawną lub fizyczną będącą w stanie podjąć się zobowiązań zgodnie z pkt 21.A.118A i która, w tym celu, wykazała zdolność do zakwalifikowania się według kryteriów z pkt 21.A.112B, z wyłączeniem statków powietrznych ELA1, w odniesieniu do których dana osoba fizyczna lub prawna zwróciła się do Agencji o zgodę na zastosowanie procedur, które określają czynności niezbędne do podjęcia tych zobowiązań.

21.A.117 Zmiany w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu

a) Zmiany drobne w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu są klasyfikowane i zatwierdzane zgodnie z podczęścią D.

b) Każda zmiana poważna w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu podlega zatwierdzeniu jako oddzielny uzupełniający certyfikat typu zgodnie z niniejszą podczęścią.

c) W drodze odstępstwa od lit. b) zmiana poważna w stosunku do części wyrobu objętej uzupełniającym certyfikatem typu przedłożonym przez jego posiadacza może być zatwierdzona jako zmiana w istniejącym uzupełniającym certyfikacie typu.

21.A.118A Obowiązki i znakowanie EPA

Każdy posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu:

▼M2

a) podejmuje zobowiązania: 1. ustanowione w pkt 21.A.3A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.105, 21.A.119, 21.A.120A oraz 21.A.120B; 2. warunkowane współpracą z posiadaczem certyfikatu typu na podstawie pkt 21.A.115 lit. d) ppkt 2; i w tym celu utrzymuje zgodność z kryteriami pkt 21.A.112B;

▼B

b) wyszczególnia oznakowanie włącznie z literami EPA zgodnie z pkt 21.A.804 lit. a).

21.A.118B Termin i ciągłość ważności

a) Uzupełniający certyfikat typu wydawany jest na czas nieokreślony. Pozostaje ważne, pod warunkiem że:

1. posiadacz stale przestrzega wymogów niniejszego załącznika I (część 21); oraz

2. certyfikat nie podlega zwrotowi bądź cofnięciu w drodze odpowiednich procedur administracyjnych ustanowionych przez Agencję.

b) W przypadku zwrotu lub cofnięcia uzupełniający certyfikat typu zwraca się Agencji.

▼M2

21.A.119 Podręczniki

Posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu opracowuje, przechowuje i aktualizuje egzemplarze wzorcowe wszystkich nowych wersji podręczników określonych jako wymagane w odniesieniu do danego wyrobu przez właściwą podstawę certyfikacji typu, właściwą podstawę zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej, a także wymogi w zakresie ochrony środowiska i uwzględniających zmiany wprowadzone zgodnie z uzupełniającym certyfikatem typu, i, na żądanie, udostępnia Agencji ich kopie.

21.A.120A Instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu

▼B

a) Posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu dla danego statku powietrznego, silnika lub śmigła dostarcza co najmniej jeden zestaw odpowiednich nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, opracowanych zgodnie z właściwą podstawą certyfikacji typu, każdemu znanemu właścicielowi jednego lub większej liczby statków powietrznych, silników lub śmigieł, których dotyczy zmiana objęta uzupełniającym certyfikatem typu, w chwili ich dostawy lub, zależnie od tego, co będzie miało miejsce później, w chwili wydania pierwszego certyfikatu zdatności do lotu dla statku powietrznego, którego to dotyczy, a następnie udostępnia te nowelizacje instrukcji na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie któregokolwiek warunku podanego w tych instrukcjach. Dostępność podręcznika lub części nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, odnoszącej się do naprawy głównej lub innej formy obsługi technicznej o poważnym zakresie, może być opóźniona do chwili po wprowadzeniu wyrobu do użytkowania, ale zanim którykolwiek wyrób osiągnie odpowiedni wiek lub nalot/liczbę cykli.

b) Ponadto modyfikacje tych nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu udostępnia się wszystkim znanym użytkownikom wyrobu, którego uzupełniający certyfikat typu dotyczy, oraz na żądanie każdej innej osoby, od której wymagane jest przestrzeganie którejkolwiek z tych instrukcji. Program przedstawiający, w jaki sposób są rozprowadzane modyfikacje nowelizacji instrukcji zapewnienia ciągłej zdatności do lotu, musi być przedłożony Agencji.

▼M2

21.A.120B Dostępność danych dotyczących zgodności operacyjnej

W przypadku zmiany mającej wpływ na dane dotyczące zgodności operacyjnej posiadacz uzupełniającego certyfikatu typu udostępnia:

a) co najmniej jeden zestaw zmian w danych dotyczących zgodności operacyjnej przygotowany zgodnie z mającą zastosowanie podstawą zatwierdzenia danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę, zanim zaistnieje potrzeba wykorzystania przedmiotowych danych dotyczących zgodności operacyjnej przez organizację szkoleniową lub operatora unijnego; oraz

b) informacje o każdej kolejnej zmianie w objętych zmianą danych dotyczących zgodności operacyjnej wszystkim znanym unijnym operatorom statku powietrznego, w którym wprowadzono zmianę; oraz

c) na żądanie, informacje o odpowiednich elementach zmian, o których mowa w lit. a) i b) powyżej: 1. właściwemu organowi odpowiedzialnemu za weryfikację zgodności z elementem bądź elementami danych dotyczących zgodności operacyjnej, na które zmiana miała wpływ; oraz 2. każdej osobie zobowiązanej do stosowania się do elementu lub elementów tego zbioru danych dotyczących zgodności operacyjnej.

▼B

PODCZĘŚĆ F — PRODUKCJA BEZ POSIADANIA ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI PRODUKUJĄCEJ

21.A.121 Zakres

a) Niniejsza podczęść ustala procedurę wykazywania zgodności z właściwymi danymi projektowymi wyrobu, części i akcesoriów, które mają być wytwarzane bez posiadania zatwierdzenia organizacji produkującej według podczęści G.

b) Niniejsza podczęść ustanawia zasady regulujące obowiązki producenta wyrobu, części lub akcesoriów wytwarzanych według niniejszej podczęści.

21.A.122 Kwalifikowalność

Każda osoba fizyczna lub prawna może złożyć wniosek o wykazanie zgodności poszczególnych wyrobów, części lub akcesoriów na podstawie niniejszej podczęści, jeżeli:

a) posiada ona lub wystąpiła o zatwierdzenie obejmujące projekt tego wyrobu, części lub akcesorium; lub

b) zapewniła należytą koordynację prac pomiędzy wytwarzaniem a projektem, w drodze odpowiedniego porozumienia z wnioskującym o zatwierdzenie lub posiadaczem zatwierdzenia takiego projektu.

21.A.124 Wniosek

a) Wniosek o zgodę na wykazanie zgodności poszczególnych wyrobów, części i akcesoriów, na podstawie niniejszej podczęści, składany jest w postaci i na zasadach ustanowionych przez właściwy organ.

b) Taki wniosek zawiera:

1. dowód potwierdzający, w przypadkach gdy jest to stosowne, że: (i) wydanie zatwierdzenia organizacji produkującej na podstawie podczęści G byłoby nieodpowiednie; lub (ii) certyfikacja lub zatwierdzenie wyrobu, części lub akcesoriów na podstawie niniejszej podczęści jest potrzebne przed wydaniem zatwierdzenia organizacji produkującej na podstawie podczęści G;

2. zarys informacji wymaganych na podstawie pkt 21.A.125A lit. b).

21.A.125A Wydanie zezwolenia

Wnioskodawca nabywa prawa do otrzymania zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, na wykazywanie zgodności poszczególnych wyrobów, części i akcesoriów na podstawie niniejszej podczęści, po:

a) ustanowieniu systemu inspekcji produkcji zapewniającego, że każdy wyrób, część lub akcesorium odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

b) opracowaniu podręcznika zawierającego: 1. opis systemu inspekcji produkcji wymaganego na mocy lit. a); 2. opis środków dokonywania ustaleń w ramach systemu inspekcji produkcji; 3. opis prób wymaganych na mocy pkt 21.A.127 i pkt 21.A.128 oraz nazwisk osób upoważnionych dla celów pkt 21.A.130 lit. a).

c) wykazaniu, że jest w stanie udzielać pomocy zgodnie z pkt 21.A.3A i 21.A.129 lit. d).

21.A.125B Ustalenia

a) W przypadku stwierdzenia dowodów wskazujących na niespełnianie przez posiadacza zezwolenia mających zastosowanie wymagań niniejszego załącznika I (część 21), ustalenia te są klasyfikowane następująco:

1. ustalenie poziomu pierwszego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która może prowadzić do niekontrolowanej niezgodności z mającymi zastosowanie danymi projektowymi i która mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo statku powietrznego;

2. ustalenie poziomu drugiego to każda niezgodność z niniejszym załącznikiem I (część 21), która nie została sklasyfikowana jako ustalenie poziomu pierwszego.

b) Ustalenia poziomu trzeciego to każdy stwierdzony, w postaci obiektywnych dowodów, przypadek istnienia potencjalnego problemu mogącego prowadzić do niezgodności według lit. a).

c) Po otrzymaniu zawiadomienia o ustaleniach zgodnie z pkt 21.B.125:

1. w przypadku ustalenia poziomu pierwszego posiadacz zezwolenia wykazuje się działaniami naprawczymi spełniającymi oczekiwania właściwego organu w ciągu okresu nie dłuższego niż 21 dni roboczych po otrzymaniu pisemnego potwierdzenia ustalenia;

2. w przypadku ustalenia poziomu drugiego, okres na działania naprawcze przyznany przez właściwy organ będzie odpowiedni do charakteru niezgodności. W żadnym wypadku jednak pierwszy termin nie może być dłuższy niż trzy miesiące. W szczególnych okolicznościach i w zależności od charakteru ustalenia właściwy organ może przedłużyć trzymiesięczny termin pod warunkiem zapewnienia satysfakcjonującego planu działań naprawczych, zaakceptowanego przez właściwy organ;

3. ustalenie poziomu trzeciego nie wymaga natychmiastowych działań ze strony posiadacza zezwolenia.

d) W przypadku ustalenia poziomu pierwszego i poziomu drugiego zezwolenie może podlegać częściowemu lub pełnemu ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na podstawie pkt 21.B.145. Posiadacz zezwolenia potwierdza odbiór decyzji o ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu zezwolenia w stosownym terminie.

21.A.125C Termin i ciągłość ważności

a) Zezwolenie wydawane jest na czas określony, nie dłuższy niż jeden rok. Pozostaje ważna, chyba że:

1. posiadacz zezwolenia nie zdoła wykazać zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami niniejszej podczęści; lub

2. istnieją dowody, że producent nie jest w stanie utrzymać zadowalającego poziomu kontroli produkcji wyrobów, części lub akcesoriów; lub

3. producent przestał spełniać wymagania pkt 21.B.122; lub

4. zezwolenie zostało zwrócone lub cofnięte na mocy pkt 21.B.145 bądź wygasła jego ważność.

b) W przypadku zwrotu, cofnięcia lub wygaśnięcia ważności zezwolenie zwraca się właściwemu organowi.

21.A.126 System inspekcji produkcji

a) System inspekcji produkcji wymagany na mocy pkt 21.A.125A lit. a) zapewnia możliwości ustalenia, czy:

1. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części stosowane w gotowym wyrobie są zgodne ze specyfikacjami mających zastosowanie danych projektowych;

2. przyjmowane materiały oraz zakupione lub zamówione części są prawidłowo oznakowane;

3. procesy, techniki produkcji i sposoby montażu, mające wpływ na jakość i bezpieczeństwo gotowego wyrobu, są wykonywane zgodnie ze specyfikacjami zaakceptowanymi przez właściwy organ;

4. zmiany projektu, w tym materiały zastępcze, zostały zatwierdzone na podstawie podczęści D lub E i zostały sprawdzone przed ich wprowadzeniem do gotowego wyrobu.

b) System inspekcji produkcji wymagany w pkt 21.A.125A lit. a) musi tak funkcjonować, aby zapewnić również, że:

1. części używane w procesach są badane na zgodność z odnośnymi danymi projektowymi w tych miejscach produkcji, gdzie można przeprowadzić dokładne badania;

2. materiały, które mogą ulec zniszczeniu lub utracić swoje właściwości, są odpowiednio magazynowane i zabezpieczone;

3. aktualne rysunki projektowe są łatwo dostępne dla pracowników produkcji i kontroli i są wykorzystywane, kiedy istnieje taka potrzeba;

4. odrzucane materiały i części są segregowane i znakowane w taki sposób, który uniemożliwia ich zamontowanie na gotowym wyrobie;

5. materiały i części, które zostały cofnięte ze względu na odstępstwa od danych projektowych lub specyfikacji, a których zamontowanie na gotowym wyrobie jest rozważane, są poddawane zatwierdzonej procedurze analizy technicznej i produkcyjnej. Materiały i części uznane za zdatne do użytkowania w wyniku zastosowania powyższej procedury są odpowiednio znakowane i ponownie sprawdzane, jeżeli konieczne jest ich przerobienie lub naprawa. Materiały i części odrzucone w wyniku zastosowania powyższej procedury są znakowane i wyrzucane, aby zapobiec ich zainstalowaniu na gotowym wyrobie;

6. dokumenty powstałe w ramach systemu inspekcji produkcji są zachowywane, tam gdzie możliwe identyfikowane z gotowym wyrobem lub częścią oraz są przechowywane przez producenta celem zapewnienia dostępu do informacji niezbędnych dla utrzymania ciągłej zdatności wyrobu.

21.A.127 Próby: statek powietrzny

a) Każdy producent statku powietrznego wyprodukowanego zgodnie z niniejszą podczęścią ustanawia zatwierdzoną procedurę prób produkcyjnych na ziemi i w locie oraz formularze kontrolne i według tych formularzy sprawdza każdy wyprodukowany statek powietrzny. W ten sposób bada zgodność z pkt 21.A.125A lit. a).

b) Każda procedura prób produkcyjnych obejmuje przynajmniej:

1. sprawdzenie właściwości w locie;

2. sprawdzenie osiągów (z wykorzystaniem normalnego oprzyrządowania statku powietrznego);

3. sprawdzenie prawidłowego działania wszystkich układów i akcesoriów statku powietrznego;

4. ustalenie, czy wszystkie przyrządy są prawidłowo oznakowane i czy wszystkie tabliczki i wymagane instrukcje użytkowania w locie są prawidłowo przytwierdzone po próbie w locie;

5. sprawdzenie właściwości użytkowych statku powietrznego na ziemi;

6. sprawdzenie wszelkich innych elementów właściwych dla badanego statku powietrznego.

21.A.128 Próby: silniki i śmigła

Każdy producent silników lub śmigieł wyprodukowanych zgodnie z niniejszą podczęścią poddaje każdy silnik lub śmigło o zmiennym kącie ustawienia łopaty akceptowalnej próbie funkcjonalnej, zgodnie ze specyfikacją w dokumentacji technicznej posiadacza certyfikatu typu, celem stwierdzenia, czy działa prawidłowo w pełnym zakresie użytkowania, dla jakiego prowadzony jest proces certyfikacji typu. W ten sposób bada zgodność z pkt 21.A.125A lit. a).

21.A.129 Obowiązki producenta

Każdy producent wyrobu, części lub akcesoriów wytwarzanych zgodnie z niniejszą podczęścią:

a) udostępnia każdy wyrób, część lub akcesorium do przeglądu przez właściwy organ;

b) zachowuje w miejscu wytwarzania dane techniczne i rysunki niezbędne dla określenia, czy wyrób odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych;

c) utrzymuje system inspekcji produkcji zapewniający, że każdy wyrób odpowiada wymaganiom właściwych danych projektowych i jest w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;

d) udziela pomocy posiadaczowi certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu przy każdej czynności zapewnienia ciągłej zdatności do lotu związanej z wyprodukowanymi wyrobami, częściami lub akcesoriami;

e) ustanawia i utrzymuje wewnętrzny system zgłaszania zdarzeń umożliwiający gromadzenie i ocenę tych zgłoszeń pod kątem rozpoznawania niekorzystnych tendencji lub eliminowania wadliwości oraz selekcjonowania zdarzeń podlegających zgłaszaniu. System powinien obejmować analizowanie istotnych informacji dotyczących zdarzeń i sposób ich rozpowszechniania;

f) 1. zgłasza posiadaczowi certyfikatu typu, ograniczonego certyfikatu typu lub zatwierdzenia projektu wszystkie przypadki dopuszczenia przez producenta do użytkowania wyrobów, części lub akcesoriów, w których później stwierdzono istnienie odstępstw od mających zastosowanie danych projektowych, i wraz z nim przeprowadza dochodzenie celem rozpoznania tych odstępstw, które mogłyby doprowadzić do powstania stanu niebezpiecznego; 2. zgłasza Agencji i właściwemu organowi państwa członkowskiego te odstępstwa, które mogłyby doprowadzić do powstania stanu niebezpiecznego, rozpoznane zgodnie z ppkt 1. Zgłoszenia dokonuje się w postaci i na zasadach ustanowionych przez Agencję na mocy pkt 21.A.3A lit. b) ppkt 2 lub zaakceptowanych przez właściwy organ państwa członkowskiego; 3. tam, gdzie producent występuje jako dostawca do innej organizacji produkującej, zgłasza on również do tej organizacji wszystkie przypadki przekazania do niej wyrobów części lub akcesoriów, w których później stwierdzono możliwość istnienia odstępstw od mających zastosowanie danych projektowych.

21.A.130 Oświadczenie o zgodności

a) Każdy producent wyrobu, części lub akcesoriów wytwarzanych według niniejszej podczęści sporządza na formularzu 52 EASA oświadczenie o zgodności dla kompletnych statków powietrznych (zob. dodatek VIII) lub na formularzu 1 EASA dla innych wyrobów, części lub akcesoriów (zob. dodatek I). Oświadczenie to podpisywane jest przez upoważnioną osobę zajmującą odpowiedzialne stanowisko w organizacji produkującej.

▼M5

b) Oświadczenie o zgodności zawiera wszystkie poniższe pozycje:

1. dla każdego wyrobu, czę