02012XC0605(01) — PL — 15.12.2012 — 001.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie

zmienione przez:

sprostowane przez:

▼B

KOMUNIKAT KOMISJI

Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych po 2012 r.

(SWD(2012) 130 final)

(SWD(2012) 131 final)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

2012/C 158/04

WPROWADZENIE

POLITYKA W ZAKRESIE POMOCY PAŃSTWA A DYREKTYWA W SPRAWIE ETS

5. Zgodnie z testem równowagi między pozytywnym a negatywnym oddziaływaniem pomocy, przedstawionym w planie działania z zakresu pomocy państwa z 2005 r. ( 4 ), zasadniczym celem kontroli pomocy państwa w kontekście wdrażania EU ETS jest zadbanie o to, by przyznana pomoc państwa spowodowała większe ograniczenie emisji gazów cieplarnianych niż byłoby możliwe bez przyznanej pomocy, a także o to, by pozytywne skutki pomocy przeważały nad jej skutkami negatywnymi pod względem zakłócania konkurencji. Pomoc państwa musi być konieczna do osiągnięcia celu środowiskowego EU ETS (konieczność pomocy) i należy ją ograniczyć do minimum niezbędnego do osiągnięcia pożądanego poziomu ochrony środowiska (proporcjonalność pomocy), nie powodując nadmiernych zakłóceń konkurencji i handlu na rynku wewnętrznym.

1. SPECJALNE ŚRODKI OBJĘTE NINIEJSZYMI WYTYCZNYMI

1.1. Pomoc dla przedsiębiorstw w sektorach i podsektorach, które uznaje się za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji z powodu przenoszenia kosztów uprawnień EU ETS na ceny energii elektrycznej (pomoc na pokrycie kosztów emisji pośrednich)

8. Przeciwdziałanie ryzyku ucieczki emisji służy celowi środowiskowemu, ponieważ pomoc zmierza do zapobieżenia wzrostowi całkowitej emisji gazów cieplarnianych z powodu przeniesienia produkcji poza Unię wobec braku wiążącej międzynarodowej umowy w sprawie zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Jednocześnie pomoc na pokrycie kosztów emisji pośrednich może mieć negatywny wpływ na skuteczność EU ETS. W przypadku niewłaściwego ukierunkowania pomoc uwalniałaby beneficjentów od kosztu emisji pośrednich, ograniczając tym samym zachęty do zmniejszania emisji i do innowacji w sektorze. W rezultacie koszty zmniejszenia emisji musiałyby ponosić głównie inne sektory gospodarki. Ponadto taka pomoc państwa może powodować znaczące zakłócania konkurencji na rynku wewnętrznym, w szczególności w sytuacji, gdy przedsiębiorstwa w tym samym sektorze traktuje się inaczej w różnych państwach członkowskich z powodu różnych ograniczeń budżetowych. Niniejsze wytyczne muszą zatem odnieść się do trzech określonych celów: ograniczenia do minimum ryzyka ucieczki emisji, utrzymania celu EU ETS, jakim jest osiągnięcie oszczędnej pod względem kosztów dekarbonizacji i ograniczenia do minimum zakłóceń konkurencji na rynku wewnętrznym.

12. Ponadto w celu zminimalizowania zakłóceń konkurencji na rynku wewnętrznym oraz zachowania celów EU ETS, tj. osiągnięcia dekarbonizacji oszczędnej pod względem kosztów, pomoc nie może rekompensować w pełni kosztów uprawnień do emisji w cenach energii elektrycznej i musi być z czasem zmniejszana. Malejąca intensywność pomocy ma zasadnicze znaczenie dla uniknięcia uzależnienia od pomocy w przypadku operacyjnej pomocy państwa. Ponadto zapewni ona (i) długoterminowe zachęty do pełnej internalizacji ekologicznych efektów zewnętrznych i (ii) krótkoterminowe zachęty do przejścia na technologie produkcji emitujące mniej CO2, podkreślając przy tym tymczasowy charakter pomocy i przyczyniając się do przejścia na gospodarkę opartą na technologiach niskoemisyjnych.

1.2. Pomoc na inwestycje dla wysoce wydajnych elektrowni, w tym nowych elektrowni gotowych do wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS)

13. Zgodnie z oświadczeniem Komisji dla Rady Europejskiej ( 6 ) odnoszącym się do art. 10 ust. 3 dyrektywy w sprawie ETS, który dotyczy sposobu wykorzystywania dochodów uzyskanych ze sprzedaży uprawnień na aukcji, w latach 2013–2016 państwa członkowskie mogą wykorzystać omawiane dochody na wsparcie budowy wysoce wydajnych elektrowni, w tym nowych zakładów energetycznych gotowych do wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS). Negatywną strona tej definicji jest fakt, że zgodnie z art. 33 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla ( 7 ) państwa członkowskie muszą zadbać o to, aby operatorzy wszystkich obiektów energetycznego spalania o znamionowej mocy elektrycznej przekraczającej 300 megawatów przeprowadzili ocenę, czy spełnione są niektóre warunki, a mianowicie dostępności odpowiednich składowisk, ekonomicznej i technicznej wykonalności instalacji transportowych i ekonomicznej i technicznej wykonalności dostosowania obiektu pod względem wychwytywania dwutlenku węgla. W przypadku pozytywnej oceny na terenie obiektu rezerwuje się odpowiednią przestrzeń dla urządzeń niezbędnych do wychwytywania i sprężania CO2 ( 8 ).

15. Aby zapewnić proporcjonalność pomocy, maksymalną intensywność pomocy należy dostosowywać w zależności od wkładu w zwiększenie ochrony środowiska i zmniejszenie emisji CO2 (cel dyrektywy w sprawie ETS) nowej elektrowni. Dlatego rozpoczęcie przed 2020 r. wdrażania pełnego łańcucha CCS (tj. konstrukcji i faktycznego rozpoczęcia wychwytywania, transportu i składowania CO2) przez nowe elektrownie należy nagradzać w porównaniu do nowych elektrowni gotowych do CCS, które nie rozpoczęły wdrażania pełnego łańcucha CCS przed 2020 r. Ponadto, w przypadku rozważania dwóch podobnych projektów nowych zakładów energetycznych gotowych do wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, dopuszczalna maksymalna intensywność pomocy powinna być wyższa w przypadku projektów wybranych w drodze procedury przetargowej zgodnej z zasadami konkurencji (opartej na jasnych, przejrzystych i niedyskryminujących kryteriach), która faktycznie zapewni ograniczenie pomocy do niezbędnego minimum i sprzyja konkurencji na rynku produkcji energii elektrycznej. W omawianych okolicznościach można założyć, że odpowiednie oferty odzwierciedlają wszystkie ewentualne korzyści, które mogą płynąć z dodatkowej inwestycji.

1.3. Pomoc związana z fakultatywnym przejściowym przydziałem bezpłatnych uprawnień do emisji na potrzeby modernizacji produkcji energii elektrycznej

1.4. Pomoc związana z wyłączeniem małych instalacji i szpitali z EU ETS

2. ZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE

2.1. Zakres stosowania niniejszych wytycznych

2.2. Definicje

3. ZGODNOŚĆ ŚRODKÓW POMOCY Z ART. 107 UST. 3 TRAKTATU

3.1. Pomoc dla przedsiębiorstw w sektorach i podsektorach, które uznaje się za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji z powodu przenoszenia kosztów uprawnień EU ETS na ceny energii elektrycznej (pomoc na pokrycie kosztów emisji pośrednich)

Cel i konieczność pomocy

Maksymalna intensywność pomocy

Obliczanie maksymalnej kwoty pomocy

Amaxt = Ait × Ct × Pt-1 × E × BO

w niniejszym wzorze: Ait odpowiada intensywności pomocy w roku t, wyrażonej jako ułamek (np. 0,8); Ct oznacza stosowny wskaźnik emisji CO2 (tCO2/MWh) (w roku t); Pt-1 oznacza terminową cenę uprawnień do emisji w roku t-1 (EUR/tCO2); E jest stosownym wskaźnikiem efektywności zużycia energii elektrycznej odnoszącym się do poszczególnych produktów określonych w załączniku III; natomiast BO oznacza produkcję referencyjną. Pojęcia te zdefiniowano w załączniku I.

Amaxt = Ait × Ct × Pt-1 × EF × BEC

w niniejszym wzorze: Ait odpowiada intensywności pomocy w roku t, wyrażonej jako ułamek (np. 0,8); Ct oznacza stosowny wskaźnik emisji CO2 (tCO2/MWh) (w roku t); Pt-1 oznacza terminową cenę uprawnień do emisji w roku t-1 (EUR/tCO2); EF oznacza wskaźnik efektywności zużycia rezerwowej energii elektrycznej; natomiast BEC oznacza referencyjne zużycie energii elektrycznej (MWh). Pojęcia te zdefiniowano w załączniku I.

29. Jeśli instalacja wytwarza produkty, które kwalifikują się do objęcia pomocą (np. wchodzą one w zakres kwalifikujących się sektorów lub podsektorów wymienionych w załączniku II) oraz produkty, które nie kwalifikują się do objęcia pomocą, maksymalną wypłacaną kwotę pomocy oblicza się jedynie dla produktów, które kwalifikują się do objęcia pomocą.

Efekt zachęty

3.2. Pomoc na inwestycje dla nowych wysoce wydajnych elektrowni, w tym nowych elektrowni gotowych do wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS)

Cel i konieczność pomocy

Wydatki kwalifikowalne

35. Koszty kwalifikowalne będą się ograniczały do całkowitych kosztów inwestycji na potrzeby nowej instalacji (rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne), które są ściśle niezbędne do budowy nowej elektrowni. Ponadto, w przypadku budowy elektrowni gotowej do CCS, za kwalifikowalne uznaje się koszty wykazania całkowitej ekonomicznej i technicznej wykonalności wdrażania pełnego łańcucha CCS. Koszty instalacji urządzeń do wychwytywania, transportu i składowania nie będą stanowiły kosztów kwalifikowalnych na mocy niniejszych wytycznych, gdyż pomoc na wdrażanie CCS ocenia się już zgodnie z wytycznymi w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska.

Maksymalna intensywność pomocy

3.3. Pomoc związana z fakultatywnym przejściowym przydziałem bezpłatnych uprawnień do emisji na potrzeby modernizacji produkcji energii elektrycznej

d) wartość rynkowa (na poziomie grup kapitałowych) bezpłatnych uprawnień do emisji (obliczanych zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 29 marca 2011 r. ( 14 ) lub odpowiednimi wytycznymi, które mają zastosowanie w momencie przyznawania pomocy) nie przekracza w całym okresie rozdziału uprawnień do emisji łącznych kosztów inwestycji dokonanych przez podmiot otrzymujący bezpłatne uprawnienia do emisji (na poziomie grupy kapitałowej). Jeżeli całkowite koszty inwestycji są niższe niż rynkowa wartość uprawnień do emisji lub podmiot otrzymujący bezpłatne uprawnienia do emisji nie dokona żadnej inwestycji kwalifikującej się w ramach planu krajowego, podmioty otrzymujące bezpłatne uprawnienia do emisji muszą przekazać różnicę do mechanizmu, który sfinansuje inne inwestycje kwalifikujące się w ramach planu krajowego oraz

Efekt zachęty

W przypadku inwestycji podjętych po dniu 25 czerwca 2009 r. warunek efektu zachęty uważa się za spełniony.

Wydatki kwalifikowane

Maksymalna intensywność pomocy

3.4. Pomoc związana z wyłączeniem małych instalacji i szpitali z EU ETS

Efekt zachęty

3.5. Proporcjonalność

4. KUMULACJA

5. PRZEPISY KOŃCOWE

5.1. Składanie sprawozdań rocznych

48. Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE ( 16 ) i rozporządzeniem Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ( 17 ) państwa członkowskie muszą przekazywać Komisji sprawozdania roczne.

5.2. Przejrzystość

5.3. Monitorowanie

5.4. Okres stosowania i przegląd

ZAŁĄCZNIK I

Definicje

Do celów niniejszych wytycznych będą miały zastosowanie następujące definicje:

— wykazanie wykonalności pod względem ekonomicznym dostosowania zintegrowanego systemu CCS do pełnej/częściowej zdolności obiektu, w oparciu o ocenę ekonomiczną. Ocena powinna dostarczyć dowodów przedstawiających uzasadnione scenariusze, uwzględniające prognozy co do cen emisji CO2, koszty technologii i możliwości składowania ustalone w badaniach technicznych, ich margines błędu i planowane przychody operacyjne. Ocena pozwoli wskazać warunki, w jakich CCS będzie ekonomicznie wykonalne przez cały cykl życia proponowanej instalacji. Powinna ona również uwzględniać ewentualny plan wdrażania CCS, w tym ewentualny harmonogram wprowadzenia do eksploatacji,

— „terminowa cena uprawnień do emisji w UE”, w EUR, oznacza średnią arytmetyczną dziennych terminowych cen uprawnień do emisji w UE z jednego roku (ceny zamknięcia) dla dostawy w grudniu roku, na który przyznano pomoc, obserwowanych na danej giełdzie uprawnień do emisji dwutlenku węgla w UE w dniach od 1 stycznia do 31 grudnia roku poprzedzającego rok, na który przyznano pomoc. Na przykład w odniesieniu do pomocy przyznanej na rok 2016 jest to średnia arytmetyczna średnich cen zamknięcia uprawnień do emisji w UE obserwowanych w dniach od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. na danej giełdzie uprawnień do emisji dwutlenku węgla w UE,

— „wskaźnik emisji CO2”, w tCO2/MWh, oznacza średnią ważoną intensywności emisji CO2 z energii elektrycznej produkowanej z paliw kopalnych na różnych obszarach geograficznych. Ważenie odzwierciedla koszyk paliw wykorzystywanych do produkcji energii na danym obszarze geograficznym. Wskaźnik emisji CO2 jest ilorazem danych o emisji ekwiwalentu CO2 sektora energetycznego podzielonych przez produkcję energii elektrycznej brutto opartą na paliwach kopalnych w TWh. Do celów niniejszych wytycznych obszary określono jako strefy geograficzne, a) które składają się z podrynków połączonych za pośrednictwem giełd energii elektrycznej lub b) na których nie istnieje zgłoszone przeciążenie, a w obydwu przypadkach godzinowe ceny rynku dnia następnego na giełdzie energii elektrycznej wykazują w znacznej liczbie wszystkich godzin w roku rozbieżność cen w EUR (przy zastosowaniu dziennych kursów wymiany EBC) wynoszącą maksymalnie 1 %. Tego typu zróżnicowanie regionalne odzwierciedla znaczenie elektrowni opalanych paliwem kopalnym dla końcowej ceny ustalanej na rynku hurtowym i ich roli jako elektrowni krańcowej w rankingu bilansowym. Sam fakt, że energia elektryczna jest przedmiotem wymiany handlowej między dwoma państwami członkowskimi nie oznacza jeszcze, że stanowią one ponadnarodowy region. Z uwagi na brak odpowiednich danych na szczeblu niższym niż krajowy obszary geograficzne obejmują całe terytorium co najmniej jednego państwa członkowskiego. Na tej podstawie można wyróżnić następujące obszary geograficzne: kraje nordyckie (Dania, Szwecja, Finlandia i Norwegia), Europa środkowo-zachodnia (Austria, Belgia, Luksemburg, Francja, Niemcy i Niderlandy), obszar iberyjski (Portugalia i Hiszpania), obszar czechosłowacki (Republika Czeska i Słowacja) oraz oddzielnie wszystkie pozostałe państwa członkowskie. Odpowiadające maksymalne regionalne wskaźniki emisji CO2 ujęto w załączniku IV,

— „produkcja referencyjna”, w tonach na rok, oznacza średnią produkcję w instalacji w okresie odniesienia 2005–2011 (produkcja referencyjna) w przypadku instalacji działających w każdym roku w latach 2005–2011. Dany rok kalendarzowy (np. 2009) może zostać wyłączony ze wspomnianego siedmioletniego okresu odniesienia. Jeżeli instalacja nie działała przez co najmniej jeden rok w okresie od 2005 r. do 2011 r., produkcja referencyjna będzie definiowana jako roczna produkcja dopóki dokumentacja nie wykaże czterech lat działalności, a później będzie to średnia z poprzedzających trzech lat wspomnianego okresu. Jeśli zdolności produkcyjne instalacji w okresie przyznawania pomocy znacznie się zwiększą w rozumieniu niniejszych wytycznych, produkcję referencyjną można zwiększyć proporcjonalnie do tego zwiększenia zdolności. Jeśli instalacja obniży w danym roku kalendarzowym swój poziom produkcji o 50 % do 75 % w stosunku do produkcji referencyjnej, instalacja ta otrzyma jedynie połowę kwoty pomocy odpowiadającej produkcji referencyjnej. Jeśli instalacja obniży w danym roku kalendarzowym swój poziom produkcji o 75 % do 90 % w stosunku do produkcji referencyjnej, instalacja ta otrzyma jedynie 25 % kwoty pomocy odpowiadającej produkcji referencyjnej. Jeśli instalacja obniży w danym roku kalendarzowym swój poziom produkcji o 90 % lub więcej w stosunku do produkcji referencyjnej, instalacja ta nie otrzyma żadnej pomocy,

— „referencyjne zużycie energii elektrycznej”, w MWh, oznacza średnie zużycie energii elektrycznej mierzone w instalacji (w tym kwalifikujące się do objęcia pomocą zużycie energii elektrycznej na wytworzenie produktów zlecone innym podmiotom) w okresie odniesienia obejmującym lata 2005–2011 (referencyjne zużycie energii elektrycznej) w przypadku instalacji działających w każdym roku w latach 2005–2011. Dany rok kalendarzowy (np. 2009) może zostać wyłączony ze wspomnianego siedmioletniego okresu odniesienia. Jeżeli instalacja nie działała przez co najmniej jeden rok w okresie od 2005 r. do 2011 r., referencyjne zużycie energii elektrycznej będzie definiowane jako roczne zużycie energii elektrycznej dopóki dokumentacja nie wykaże czterech lat działalności, a później będzie to średnia z poprzedzających trzech lat, w odniesieniu do których rejestrowano działalność. Jeśli zdolności produkcyjne instalacji w okresie przyznawania pomocy znacznie się zwiększą w rozumieniu niniejszych wytycznych, zużycie referencyjne można zwiększyć proporcjonalnie do tego zwiększenia zdolności. Jeśli instalacja obniży w danym roku kalendarzowym swój poziom produkcji o 50 % do 75 % w stosunku do produkcji referencyjnej, instalacja ta otrzyma jedynie połowę kwoty pomocy odpowiadającej referencyjnemu zużyciu energii elektrycznej. Jeśli instalacja obniży w danym roku kalendarzowym swój poziom produkcji o 75 % do 90 % w stosunku do produkcji referencyjnej, instalacja ta otrzyma jedynie 25 % kwoty pomocy odpowiadającej referencyjnemu zużyciu energii elektrycznej. Jeśli instalacja obniży w danym roku kalendarzowym swój poziom produkcji o 90 % lub więcej w stosunku do produkcji referencyjnej, instalacja ta nie otrzyma żadnej pomocy,