02020XC0320(03) — PL — 04.04.2020 — 001.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie

zmienione przez:









▼B

KOMUNIKAT KOMISJI

Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19

2020/C 91 I/01

1. EPIDEMIA COVID-19, JEJ WPLYW NA GOSPODARKE I KONIECZNOSC ZASTOSOWANIA SRODKOW TYMCZASOWYCH

1.1. Epidemia COVID-19 i jej wpływ na gospodarkę

1. Epidemia COVID-19 stanowi poważne zagrożenie zdrowia publicznego dla obywateli i społeczeństw – zakażenia odnotowano we wszystkich państwach członkowskich Unii. Jest to również poważny wstrząs dla gospodarki światowej i unijnej, a kluczowe znaczenie dla złagodzenia tych negatywnych skutków dla gospodarki UE ma skoordynowana reakcja gospodarcza państw członkowskich i instytucji UE.

2. Wstrząs gospodarczy wywołany epidemią ma wiele wymiarów. Obejmuje szok podażowy wywołany zakłóceniem łańcuchów dostaw, szok popytowy w wyniku obniżenia popytu konsumpcyjnego, a także ograniczenie planów inwestycyjnych pod wpływem niepewności oraz skutki ograniczenia płynności przedsiębiorstw.

3. Wprowadzone przez państwa członkowskie rozmaite środki powstrzymujące rozprzestrzenianie wirusa – ograniczenie kontaktów personalnych, restrykcje w zakresie przemieszczania się, kwarantanny, zamknięcia placówek handlowych i kulturalnych itp. – mają na celu jak największe ograniczenie skali i czasu trwania kryzysu. Środki te mają bezpośredni wpływ zarówno na popyt, jak i na podaż; poważnie dotykają one przedsiębiorstwa i pracowników, zwłaszcza w sektorze zdrowia, turystyki, kultury, handlu detalicznego i transportu. Poza bezpośrednim wpływem na mobilność i handel epidemia COVID-19 niesie też coraz większe konsekwencje dla przedsiębiorstw wszelkiego rodzaju – zarówno dla małych i średnich („MŚP”), jak i dla dużych korporacji – we wszystkich sektorach. Skutki odczuwane są również na światowych rynkach finansowych, w szczególności w zakresie płynności finansowej. Nie ograniczą się one do jednego konkretnego państwa członkowskiego; zaszkodzą gospodarce Unii jako całości.

4. W wyjątkowych okolicznościach spowodowanych epidemią COVID-19 wszelkiego rodzaju przedsiębiorstwa mogą borykać się z poważnym brakiem płynności. Niezależnie od swojej większej czy mniejszej wypłacalności firmy mogą być narażone na nagłe ograniczenia płynności lub nawet jej brak. Szczególnie zagrożone są MŚP. Należy się zatem liczyć z dotkliwymi konsekwencjami dla sytuacji gospodarczej wielu zdrowych przedsiębiorstw i ich pracowników w perspektywie krótko- i średnioterminowej, a także z długotrwałymi skutkami zagrażającymi ich przetrwaniu.

5. Banki i inni pośrednicy finansowi odgrywają kluczową rolę w sprostaniu skutkom epidemii COVID-19, zapewniają bowiem stały przepływ kredytów do gospodarki. W przypadku drastycznego ograniczenia przepływu kredytów poziom aktywności gospodarczej gwałtownie spadnie, ponieważ przedsiębiorstwa będą miały trudności z regulowaniem należności wobec dostawców i pracowników. W tym kontekście państwa członkowskie powinny podejmować działania zachęcające instytucje kredytowe i innych pośredników finansowych do dalszego wypełniania swojego zadania w zakresie wspierania aktywności gospodarczej w UE.

6. Pomoc przyznawana przedsiębiorstwom przez państwa członkowskie na mocy art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE w zgodzie z niniejszym komunikatem, przekazywana poprzez banki jako pośredników finansowych, przynosi korzyści bezpośrednio tym przedsiębiorstwom. Celem takiej pomocy nie jest zachowanie ani przywrócenie rentowności, płynności ani wypłacalności banków. Podobnie pomoc przyznawana przez państwa członkowskie bankom na mocy art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE w celu zrekompensowania bezpośrednich szkód poniesionych w wyniku epidemii COVID-19 ( 1 ) nie ma na celu zachowania ani przywrócenia rentowności, płynności ani wypłacalności danej instytucji czy podmiotu. W związku z tym taka pomoc nie zostałaby uznana za nadzwyczajne publiczne wsparcie finansowe w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE (w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków) ( 2 ) ani w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 806/2014 (w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji) ( 3 ), a także nie podlegałaby ocenie na podstawie zasad pomocy państwa ( 4 ) mających zastosowanie do sektora bankowego ( 5 ).

7. Jeżeli w związku z epidemią COVID-19 banki potrzebowałyby bezpośredniego wsparcia w postaci dokapitalizowania lub środka związanego z aktywami o obniżonej jakości, wymagałoby to oceny, czy dany środek spełnia warunki określone w art. 32 ust. 4 lit. d) ppkt (i), (ii) lub (iii) dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. W wypadku spełnienia tych warunków bank otrzymujący takie bezpośrednie wsparcie nie zostałby uznany za będący na progu upadłości lub zagrożony upadłością. W zakresie, w jakim takie środki odnosiłyby się do problemów związanych z epidemią COVID-19, uznano by je za objęte zakresem pkt 45 komunikatu bankowego z 2013 r. ( 6 ), który przewiduje wyjątek od wymogu poniesienia obciążeń między akcjonariuszy i wierzycieli podporządkowanych.

8. Wskutek epidemii COVID-19 przedsiębiorstwa mogą nie tylko borykać się z niewystarczającą płynnością, ale również ponosić istotne szkody. Ze względu na wyjątkowy charakter tej epidemii szkód takich nie można było przewidzieć, a są one znaczące i w związku z tym stawiają przedsiębiorstwa w sytuacji znacząco odmiennej od warunków rynkowych, w których podmioty te zazwyczaj prowadzą działalność. Nawet zdrowe przedsiębiorstwa, dobrze przygotowane do ryzyka nieodłącznie związanego z normalną działalnością, mogą w tych wyjątkowych okolicznościach doświadczać tak dużych trudności, że zagrożone może być ich dalsze funkcjonowanie.

9. Epidemia COVID-19 niesie ze sobą ryzyko poważnego pogorszenia koniunktury w całej gospodarce UE, co uderzy w przedsiębiorstwa, miejsca pracy i gospodarstwa domowe. Potrzebne jest dobrze ukierunkowane wsparcie publiczne, aby zapewnić dostępność wystarczającej płynności na rynkach, przeciwdziałać szkodom dla zdrowych przedsiębiorstw oraz zachować ciągłość działalności gospodarczej w trakcie i po epidemii COVID-19. Ze względu na ograniczoną wielkość budżetu UE większość środków na walkę z tym kryzysem będzie pochodziła z budżetów państw członkowskich. Unijne zasady pomocy państwa pozwalają państwom członkowskim podejmować szybkie i skuteczne działania w celu wspierania obywateli i przedsiębiorstw, w szczególności MŚP, zmagających się z trudnościami gospodarczymi w wyniku epidemii COVID-19.

1.2. Potrzeba ścisłej koordynacji krajowych środków pomocy na poziomie europejskim

10. Ukierunkowane i proporcjonalne stosowanie unijnej kontroli pomocy państwa służy zapewnieniu, by krajowe środki wsparcia skutecznie pomagały zainteresowanym przedsiębiorstwom podczas epidemii COVID-19, ale również pozwoliły im na pomyślne wyjście z obecnej sytuacji, przy jednoczesnym uwzględnieniu wagi przeprowadzenia dwojakiej transformacji ekologicznej i cyfrowej zgodnie z celami UE. Kontrola pomocy państwa przez UE zapewnia także zachowanie równych warunków działania i zapobiega rozdrobnieniu rynku wewnętrznego UE. Spójność tego rynku pozwoli również na szybsze przezwyciężenie kryzysu. Ponadto kontrola ze strony UE zapobiega szkodliwemu prześciganiu się w udzielaniu dotacji, kiedy to zamożniejsze państwa członkowskie mogą oferować swoim przedsiębiorstwom wyższe kwoty niż sąsiedzi, ze szkodą dla spójności w Unii.

1.3. Potrzeba odpowiednich środków pomocy państwa

11. W kontekście starań państw członkowskich, aby zaradzić skutkom gospodarczym epidemii COVID-19, w niniejszym komunikacie przedstawiono możliwości dostępne dla państw członkowskich na podstawie przepisów unijnych, jeżeli chodzi o zapewnienie przedsiębiorstwom – a szczególnie MŚP – płynności i dostępu do finansowania w związku z nagłym niedoborem środków w obecnym czasie, tak aby mogły one poradzić sobie z bieżącą sytuacją.

12. W komunikacie w sprawie skoordynowanej reakcji gospodarczej na epidemię COVID-19 z dnia 13 marca 2020 r. ( 7 ) Komisja przedstawiła różne możliwości dostępne dla państw członkowskich a nieobjęte unijną kontrolą pomocy państwa, z których państwa członkowskie mogą skorzystać bez angażowania Komisji. Są wśród nich środki mające zastosowanie do wszystkich przedsiębiorstw w postaci subsydiowania wynagrodzeń, zawieszenia płatności podatku dochodowego od osób prawnych i podatku VAT bądź składek na ubezpieczenie społeczne, a także wsparcia finansowego przekazywanego bezpośrednio konsumentom w związku z anulowanymi usługami lub biletami, których koszt nie został zwrócony przez operatorów.

13. Państwa członkowskie mogą również opracować, bez udziału Komisji, środki wsparcia zgodne z ogólnym rozporządzeniem w sprawie wyłączeń grupowych ( 8 ).

14. Oprócz tego, na podstawie art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE i zgodnie z wytycznymi w sprawie pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw państwa członkowskie mogą zgłaszać Komisji programy pomocy służące zaspokojeniu pilnych potrzeb w zakresie płynności i wsparciu przedsiębiorstw borykających się z trudnościami finansowymi, które zaistniały lub uległy pogorszeniu wskutek epidemii COVID-19 ( 9 ).

15. Ponadto na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE państwa członkowskie mogą również wypłacać rekompensaty przedsiębiorstwom w sektorach szczególnie dotkniętych przez epidemię (takich jak transport, turystyka, kultura, hotelarstwo i handel detaliczny) lub organizatorom odwołanych wydarzeń z tytułu poniesionych strat będących bezpośrednim skutkiem epidemii. Państwa członkowskie mogą zgłaszać takie środki kompensacyjne, a Komisja będzie je oceniać bezpośrednio na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE ( 10 ). Przewidziana w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji zasada „pierwszy i ostatni raz” ( 11 ) nie obejmuje pomocy, którą Komisja uzna za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, ponieważ taki rodzaj pomocy nie stanowi pomocy na ratowanie, pomocy na restrukturyzację ani tymczasowego wsparcia restrukturyzacyjnego w rozumieniu pkt 71 wytycznych. Państwa członkowskie mogą zatem rekompensować na podstawie art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE straty bezpośrednio spowodowane epidemią COVID-19 przedsiębiorstwom, które otrzymały pomoc zgodnie z wytycznymi dotyczącymi ratowania i restrukturyzacji.

16. Jako uzupełnienie wymienionych wyżej możliwości Komisja określa w niniejszym komunikacie dodatkowe, tymczasowe środki pomocy państwa, które uważa za zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE i które mogą zostać zatwierdzone bardzo szybko po zgłoszeniu przez państwo członkowskie. Oprócz tego możliwe jest nadal zgłaszanie innych rozwiązań – zarówno programów pomocy, jak i pojedynczych środków. Niniejszy komunikat ma na celu określenie ram, które pozwolą państwom członkowskim rozwiązywać problemy, z jakimi borykają się obecnie przedsiębiorstwa, przy zachowaniu integralności unijnego rynku wewnętrznego oraz zapewnieniu równych warunków działania.

▼M1

16a. Komisja uważa ponadto, że oprócz środków pomocy dozwolonych na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE oraz istniejących możliwości na podstawie art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE należy także przyspieszyć badania i rozwój związane z epidemią COVID-19, wesprzeć infrastruktury służące do testowania i przygotowania produktu do masowej produkcji, które przyczyniają się do rozwijania produktów służących zwalczaniu epidemii COVID-19, a także wesprzeć wytwarzanie takich produktów. Komisja określa zatem warunki, na podstawie których będzie uznawała tego rodzaju środki za zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE. Analizując ewentualny negatywny wpływ takich środków pomocy na rynek wewnętrzny, Komisja należycie uwzględniła wspólny cel, któremu one służą, oraz ich pozytywne skutki dla walki z kryzysem w zakresie zdrowia publicznego spowodowanym epidemią COVID-19.

▼B

2. STOSOWANIE ART. 107 UST. 3 LIT. B) TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ

17. W art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE upoważnia się Komisję do stwierdzenia zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli pomoc ta ma na celu „zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego”. W kontekście tego postanowienia unijny Sąd orzekł, że takie zaburzenie musi dotyczyć całej gospodarki danego państwa członkowskiego lub znacznej jej części, a nie tylko jednego z regionów lub części terytorium. Jest to również zgodne z koniecznością ścisłej wykładni wszelkich postanowień przewidujących odstępstwa, do których należy m.in. art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE ( 12 ). Komisja konsekwentnie stosuje taką ścisłą wykładnię w swojej praktyce decyzyjnej ( 13 ).

18. Biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP.

19. W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione.

▼M1

20. Wszystkie rodzaje pomocy przedstawione w poszczególnych sekcjach niniejszego komunikatu mogą być kumulowane ze sobą, z wyjątkiem:

a. pomocy przyznanej na podstawie sekcji 3.2 i 3.3, jeżeli pomoc została przyznana w odniesieniu do tej samej pożyczki bazowej, a łączna kwota pożyczki na przedsiębiorstwo przekracza progi określone w pkt 25 lit. d) lub pkt 27 lit. d) niniejszego komunikatu; oraz

b. pomocy przyznanej na podstawie sekcji 3.6, 3.7 i 3.8, jeżeli pomoc dotyczy tych samych kosztów kwalifikowalnych ( 14 ).

▼B

3. TYMCZASOWE SRODKI POMOCY PANSTWA

3.1. Pomoc w formie dotacji bezpośrednich, zaliczek zwrotnych lub korzyści podatkowych

21. Poza możliwościami wynikającymi z art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE tymczasowe ograniczone kwoty pomocy dla przedsiębiorstw, które znajdują się w sytuacji nagłego niedoboru lub nawet braku płynności, mogą stanowić w obecnych okolicznościach odpowiednie, konieczne i ukierunkowane rozwiązanie.

▼M1

22. Komisja uzna taką pomoc państwa za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, o ile spełnione zostaną wszystkie wymienione poniżej warunki (przepisy szczegółowe dotyczące produkcji podstawowej produktów rolnych oraz sektorów rybołówstwa i akwakultury określono w pkt 23):

a. łączna kwota pomocy nie przekracza 800 000 EUR na przedsiębiorstwo. Pomoc można przyznawać w formie dotacji bezpośrednich, korzyści podatkowych i korzystnych warunków płatności bądź w innych formach, takich jak zaliczki zwrotne, gwarancje, pożyczki i kapitał własny, pod warunkiem że łączna wartość nominalna takich środków pozostanie poniżej całkowitego pułapu wynoszącego 800 000 EUR na przedsiębiorstwo; wszystkie dane liczbowe muszą zostać podane w kwotach brutto, tj. przed odliczeniem podatków lub innych opłat;

▼B

b. pomoc jest przyznawana na podstawie programów pomocy posiadających szacowany budżet;

▼M1

c. pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych ( 15 )).

▼B

d. pomoc przyznaje się nie później niż 31 grudnia 2020 r. ( 16 );

e. pomoc przyznana przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych ( 17 ) uwarunkowana jest jej nieprzeniesieniem w części lub w całości na producentów surowców i nie jest ustalana na podstawie ceny lub ilości produktów zakupionych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez zainteresowane przedsiębiorstwa.

▼M1

23. Na zasadzie odstępstwa od pkt 22 lit. a) do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom w sektorach rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury, oprócz warunków określonych w pkt 22 lit. b)–e), stosuje się następujące warunki szczegółowe:

a. całkowita pomoc nie przekracza 120 000 EUR na przedsiębiorstwo prowadzące działalność w sektorze rybołówstwa i akwakultury ( 18 ) lub 100 000 EUR na przedsiębiorstwo prowadzące działalność w sektorze produkcji podstawowej produktów rolnych ( 19 ); pomoc można przyznawać w formie dotacji bezpośrednich, korzyści podatkowych i korzystnych warunków płatności bądź w innych formach, takich jak zaliczki zwrotne, gwarancje, pożyczki i kapitał własny, pod warunkiem że łączna wartość nominalna takich środków nie przekracza całkowitego pułapu wynoszącego 120 000 EUR lub 100 000 EUR na przedsiębiorstwo; wszystkie dane liczbowe muszą zostać podane w kwotach brutto, tj. przed odliczeniem podatków lub innych opłat;

b. pomoc dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych nie może być ustalana na podstawie ceny ani ilości produktów wprowadzonych na rynek;

c. pomoc dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w sektorze rybołówstwa i akwakultury nie dotyczy żadnej z kategorii pomocy, o których mowa w art. 1 ust. 1 lit. a)–k) rozporządzenia Komisji (UE) nr 717/2014 ( 20 ).

▼M1

23a. Jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność w kilku sektorach, do których zastosowanie mają różne kwoty maksymalne zgodnie z pkt 22 lit. a) i pkt 23 lit. a), dane państwo członkowskie zapewnia, za pomocą odpowiednich środków, takich jak rozdzielna księgowość, aby odnośny pułap był przestrzegany w przypadku każdej z tych działalności.

▼B

3.2. Pomoc w formie gwarancji kredytowych

24. W celu zapewnienia dostępu do płynności przedsiębiorstwom, które znajdują się w sytuacji nagłego niedoboru środków finansowych, publiczne gwarancje kredytowe obejmujące ograniczony okres i ograniczoną kwotę pożyczki mogą w obecnych okolicznościach stanowić odpowiednie, konieczne i ukierunkowane rozwiązanie.

▼M1

25. Komisja będzie uznawać taką pomoc państwa przyznawaną w formie nowych publicznych gwarancji na spłatę pożyczek indywidualnych w reakcji na epidemię COVID-19 za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, o ile spełnione zostaną następujące warunki:

a. Prowizje za udzielenie gwarancji ustalane są dla pożyczek indywidualnych na minimalnym poziomie, który stopniowo się zwiększa wraz z wydłużaniem się okresu kredytowania objętego gwarancją, zgodnie z poniższą tabelą:



Rodzaj beneficjenta Za 1. rok Za 2–3. rok Za 4–6. rok MŚP 25 punktów bazowych 50 punktów bazowych 100 punktów bazowych Duże przedsiębiorstwa 50 punktów bazowych 100 punktów bazowych 200 punktów bazowych

b. alternatywą mogłoby być zgłaszanie przez państwa członkowskie programów, w których przyjmowano by za podstawę powyższą tabelę, ale w których okres gwarancji, prowizja za jej udzielenie oraz zakres gwarancji mogłyby być modyfikowane w odniesieniu do każdej kwoty głównej pożyczki, na przykład mniejszy zakres gwarancji mógłby kompensować jej dłuższy okres obowiązywania lub umożliwiać naliczenie niższej prowizji; za cały okres gwarancji mogłaby zostać naliczona jednolita stawka prowizji, o ile byłaby ona wyższa od stawek minimalnych za 1. rok określonych w powyższej tabeli dla każdego rodzaju beneficjenta i odpowiednio dostosowanych w zależności od okresu gwarancji i jej zakresu na podstawie niniejszego akapitu;

c. gwarancja zostaje udzielona najpóźniej dnia 31 grudnia 2020 r.;

d. w przypadku pożyczek, których termin zapadalności wypada po dniu 31 grudnia 2020 r., całkowita kwota pożyczek na jednego beneficjenta nie może przekraczać: i. dwukrotności rocznych kosztów wynagrodzeń wypłaconych przez beneficjenta (włącznie z kosztami świadczeń pracowniczych oraz kosztami personelu pracującego na terenie przedsiębiorstwa, ale formalnie otrzymującego wynagrodzenie od podwykonawców) za rok 2019 lub za ostatni rok, za który dostępne są dane. W przypadku przedsiębiorstw utworzonych w dniu 1 stycznia 2019 r. lub po tej dacie maksymalna kwota pożyczki nie może przekroczyć rocznych kosztów wynagrodzeń szacowanych na okres pierwszych dwóch lat działalności; lub ii. 25 % łącznego obrotu beneficjenta w 2019 r.; lub iii. jeżeli istnieje odpowiednie uzasadnienie i w oparciu o oświadczenie beneficjenta o zapotrzebowaniu na płynność ( 21 ), kwota pożyczki może zostać zwiększona w celu pokrycia zapotrzebowania na płynność od chwili przyznania przez najbliższe 18 miesięcy w przypadku MŚP oraz przez najbliższe 12 miesięcy w przypadku dużych przedsiębiorstw;

e. w przypadku pożyczek, których termin zapadalności przypada najpóźniej w dniu 31 grudnia 2020 r., kwota główna pożyczki może być wyższa od kwoty określonej w pkt 25 lit. d), jeżeli istnieje odpowiednie uzasadnienie i pod warunkiem zachowania proporcjonalności pomocy;

f. okres gwarancji jest ograniczony do maksymalnie sześciu lat, o ile nie został dostosowany zgodnie z pkt 25 lit. b), a gwarancja publiczna nie przekracza: i. 90 % kwoty głównej pożyczki, jeżeli straty są ponoszone proporcjonalnie i na tych samych warunkach przez instytucję kredytową i państwo; lub ii. 35 % kwoty głównej pożyczki, jeżeli straty są najpierw przypisane państwu, a dopiero potem instytucjom kredytowym (tj. gwarancja z tytułu pierwszej straty); oraz iii. w obu powyższych przypadkach, jeśli wysokość pożyczki zmniejsza się wraz z upływem czasu, na przykład z powodu rozpoczęcia spłaty, kwota gwarantowana musi zostać proporcjonalnie zmniejszona;

g. gwarancja obejmuje pożyczki inwestycyjne lub obrotowe;

h. gwarancje nie mogą być udzielane przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych ( 22 )).

▼B

3.3. Pomoc w formie subsydiowanych stóp oprocentowania pożyczek

26. W obecnych okolicznościach, gdy niezbędne jest zapewnienie płynności przedsiębiorstwom zmagającym się z nagłym jej niedoborem, subsydiowane stopy oprocentowania obowiązujące przez ograniczony okres oraz w odniesieniu do ograniczonej kwoty pożyczki mogą być właściwym, koniecznym i ukierunkowanym rozwiązaniem. W odniesieniu do tej samej podstawowej kwoty głównej pożyczki pomoc przyznana na podstawie sekcji 3.2 i sekcji 3.3 nie może być kumulowana.

▼M1

27. Komisja uzna pomoc państwa w formie dopłat do pożyczek publicznych w reakcji na wybuch epidemii COVID-19 za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, o ile spełnione będą poniższe warunki:

a. pożyczki mogą być udzielane przy zastosowaniu obniżonych stóp oprocentowania co najmniej równych stopie bazowej (jednorocznej stopie IBOR lub równoważnej opublikowanej przez Komisję ( 23 )) obowiązującej w dniu 1 stycznia 2020 r., powiększonej o marże ryzyka kredytowego określone w poniższej tabeli:



Rodzaj beneficjenta Marża ryzyka kredytowego za 1. rok Marża ryzyka kredytowego za 2–3. rok Marża ryzyka kredytowego za 4–6. rok MŚP 25 punktów bazowych (1) 50 punktów bazowych (2) 100 punktów bazowych Duże przedsiębiorstwa 50 punktów bazowych 100 punktów bazowych 200 punktów bazowych (1) Minimalna stopa oprocentowania (stopa bazowa powiększona o marże ryzyka kredytowego) powinna wynosić co najmniej 10 punktów bazowych rocznie. (2) Minimalna stopa oprocentowania (stopa bazowa powiększona o marże ryzyka kredytowego) powinna wynosić co najmniej 10 punktów bazowych rocznie.

b. alternatywą mogłoby być zgłaszanie przez państwa członkowskie programów, w których przyjmowano by za podstawę powyższą tabelę, ale w których modyfikowany mógłby być termin zapadalności pożyczki oraz wysokość marży ryzyka kredytowego, na przykład za cały okres spłaty pożyczki mogłaby być naliczana jednolita stawka marży, o ile byłaby ona wyższa od stawek minimalnych za 1. rok dla każdego rodzaju beneficjenta i odpowiednio dostosowanych w zależności od terminu zapadalności pożyczki na podstawie niniejszego akapitu ( 24 );

c. umowy pożyczki są podpisywane najpóźniej do dnia 31 grudnia 2020 r. i są ograniczone do maksymalnie sześciu lat, o ile nie zostaną dostosowane zgodnie z pkt 27 lit. b);

d. w przypadku pożyczek, których termin zapadalności wypada po dniu 31 grudnia 2020 r., całkowita kwota pożyczek na jednego beneficjenta nie może przekraczać: i. dwukrotności rocznych kosztów wynagrodzeń wypłaconych przez beneficjenta (włącznie z kosztami świadczeń pracowniczych oraz kosztami personelu pracującego na terenie przedsiębiorstwa, ale formalnie otrzymującego wynagrodzenie od podwykonawców) za rok 2019 lub za ostatni rok, za który dostępne są dane. W przypadku przedsiębiorstw utworzonych w dniu 1 stycznia 2019 r. lub po tej dacie maksymalna kwota pożyczki nie może przekroczyć rocznych kosztów wynagrodzeń szacowanych na okres pierwszych dwóch lat działalności; lub ii. 25 % łącznego obrotu beneficjenta w 2019 r.; lub iii. jeżeli istnieje odpowiednie uzasadnienie i w oparciu o oświadczenie beneficjenta o zapotrzebowaniu na płynność ( 25 ), kwota pożyczki może zostać zwiększona w celu pokrycia zapotrzebowania na płynność od chwili przyznania przez najbliższe 18 miesięcy w przypadku MŚP oraz przez najbliższe 12 miesięcy w przypadku dużych przedsiębiorstw;

e. w przypadku pożyczek, których termin zapadalności przypada najpóźniej w dniu 31 grudnia 2020 r., kwota główna pożyczki na jednego beneficjenta może być wyższa od kwoty określonej w pkt 27 lit. d), jeżeli istnieje odpowiednie uzasadnienie i pod warunkiem zachowania proporcjonalności pomocy;

f. pożyczka dotyczy zarówno środków na inwestycje, jak i zapotrzebowania na kapitał obrotowy;

g. pożyczki nie mogą być udzielane przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych ( 26 )).

▼B

3.4. Pomoc w formie gwarancji i pożyczek udzielanych za pośrednictwem instytucji kredytowych lub innych instytucji finansowych

28. Pomoc w formie gwarancji publicznych i obniżonych stóp procentowych na podstawie sekcji 3.2 i sekcji 3.3 niniejszego komunikatu może zostać udzielona przedsiębiorstwom zmagającym się z nagłym niedoborem płynności bezpośrednio lub poprzez instytucje kredytowe i inne instytucje finansowe działające jako pośrednicy finansowi. W tym drugim przypadku muszą zostać spełnione warunki określone poniżej.

29. Wprawdzie pomoc taka jest skierowana bezpośrednio do przedsiębiorstw zmagających się z nagłym niedoborem płynności, a nie do instytucji kredytowych lub innych instytucji finansowych, jednak może ona również stanowić pośrednią korzyść dla tych ostatnich. Niemniej jednak taka pomoc pośrednia nie ma na celu zachowania ani odtworzenia rentowności, płynności lub wypłacalności instytucji kredytowych. W związku z tym Komisja uważa, że takiej pomocy nie należy kwalifikować jako nadzwyczajne publiczne wsparcie finansowe zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 28 dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków oraz art. 3 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i nie należy jej oceniać na podstawie przepisów dotyczących pomocy państwa mających zastosowanie do sektora bankowego ( 27 ).

30. W każdym razie należy wprowadzić pewne zabezpieczenia w odniesieniu do ewentualnej pośredniej pomocy na rzecz instytucji kredytowych lub innych instytucji finansowych w celu ograniczenia nadmiernych zakłóceń konkurencji.

31. Instytucje kredytowe lub inne instytucje finansowe powinny w możliwie najszerszym stopniu przekazywać korzyści z gwarancji publicznej bądź z subsydiowanych stóp oprocentowania pożyczek beneficjentom końcowym. Pośrednik finansowy musi być w stanie wykazać, iż posiada mechanizm gwarantujący, że korzyści są w możliwie największym stopniu przekazywane beneficjentom końcowym w formie wyższego finansowania, bardziej ryzykownych portfeli, niższych wymogów dotyczących zabezpieczenia, niższych premii gwarancyjnych lub niższych stóp oprocentowania. W przypadku gdy istnieje prawny obowiązek przedłużenia terminu zapadalności istniejących pożyczek dla MŚP, nie można pobierać opłaty gwarancyjnej.

▼M1

3.5. Krótkoterminowe ubezpieczenia kredytów eksportowych

32. Komunikat Komisji w sprawie krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych stanowi, że ryzyko zbywalne nie może być objęte ubezpieczeniem kredytów eksportowych wspieranym przez państwa członkowskie. Wskutek panującej epidemii COVID-19 i po przeprowadzeniu konsultacji publicznych w sprawie dostępności krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych w przypadku wywozu do wszystkich krajów o ryzyku zbywalnym, Komisja stwierdziła brak wystarczającej zdolności sektora prywatnego do ubezpieczenia krótkoterminowych kredytów eksportowych oraz tymczasową niedostępność ubezpieczenia ryzyka zbywalnego.

33. W tym kontekście Komisja uznaje wszystkie rodzaje ryzyka handlowego i politycznego związanego z wywozem do krajów wymienionych w załączniku do komunikatu w sprawie krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych za tymczasowo niezbywalne do dnia 31 grudnia 2020 r. ( 28 ).

▼M1

3.6. Pomoc na badania i rozwój związane z epidemią COVID-19

34. Poza istniejącymi możliwościami, które wynikają z art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, aby zaradzić obecnemu kryzysowi w dziedzinie zdrowia publicznego, należy ułatwiać badania i rozwój związane z epidemią COVID-19.

35. Za zgodną z rynkiem wewnętrznym Komisja uzna pomoc dla projektów badawczo-rozwojowych związanych z epidemią COVID-19 oraz innych istotnych dla jej zwalczania badań nad chorobami wirusowymi ( 29 ), w tym projektów, które otrzymały znak jakości w ramach instrumentu przeznaczonego dla MŚP w programie „Horyzont 2020”, w postaci pieczęci doskonałości ściśle powiązanej z epidemią COVID-19, o ile spełnione będą wszystkie następujące warunki:

a. pomoc przyznaje się w formie dotacji bezpośrednich, zaliczek zwrotnych lub korzyści podatkowych do dnia 31 grudnia 2020 r.;

b. w przypadku projektów rozpoczętych od dnia 1 lutego 2020 r. lub projektów, które otrzymały związaną z COVID-19 pieczęć doskonałości, uważa się, że pomoc wywołuje efekt zachęty; w przypadku projektów rozpoczętych przed dniem 1 lutego 2020 r. uważa się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli jest ona niezbędna do przyspieszenia realizacji projektu lub rozszerzenia jego zakresu. W takich wypadkach do objęcia pomocą kwalifikować się będą tylko dodatkowe koszty, związane z działaniami przyspieszającymi realizację projektu lub rozszerzeniem jego zakresu;

c. do pomocy kwalifikują się wszystkie koszty niezbędne do realizacji projektu badawczo-rozwojowego w trakcie jego trwania, w tym m.in. koszty personelu, koszty sprzętu cyfrowego i obliczeniowego, koszty narzędzi diagnostycznych, koszty narzędzi do gromadzenia i przetwarzania danych, koszty usług badawczo-rozwojowych, koszty badań przedklinicznych i klinicznych (fazy I–IV), koszty uzyskania, walidacji i obrony patentów oraz innych wartości niematerialnych i prawnych, koszty uzyskania ocen zgodności lub zezwoleń niezbędnych do wprowadzenia do obrotu nowych i ulepszonych szczepionek i produktów leczniczych, wyrobów medycznych, sprzętu szpitalnego i medycznego, środków odkażających oraz wyposażenia ochrony osobistej; kwalifikowalne są badania fazy IV, o ile możliwe są w ich zakresie dalsze postępy naukowe lub technologiczne;

d. intensywność pomocy na każdego beneficjenta może obejmować 100 % kwalifikowalnych kosztów w przypadku badań podstawowych, ale nie może przekraczać 80 % kwalifikowalnych kosztów w przypadku badań przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych ( 30 );

e. intensywność pomocy w przypadku badań przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych może zostać zwiększona o 15 punktów procentowych, jeżeli dany projekt badawczy otrzyma wsparcie ze strony większej liczby państw członkowskich lub jeżeli będzie realizowany w ramach współpracy transgranicznej z organizacjami badawczymi lub innymi przedsiębiorstwami;

f. pomoc w ramach niniejszego środka może być łączona ze wsparciem z innych źródeł w odniesieniu do tych samych kwalifikowalnych kosztów pod warunkiem, że łączna intensywność pomocy nie przekracza pułapów określonych w lit. d) i e) powyżej;

g. beneficjent pomocy zobowiązuje się do udzielenia osobom trzecim w EOG licencji niewyłącznych na niedyskryminujących warunkach rynkowych;

h. pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych ( 31 )).

3.7. Pomoc inwestycyjna przeznaczona na infrastrukturę służącą do testowania i przygotowania produktu do masowej produkcji

36. Poza istniejącymi możliwościami, które wynikają z art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, należy wspierać infrastrukturę zajmującą się testowaniem i przygotowaniem produktu do masowej produkcji, która przyczynia się do rozwijania produktów służących zwalczaniu epidemii COVID-19.

37. Komisja uzna zatem pomoc inwestycyjną na budowę lub unowocześnienie infrastruktury służącej do testowania i przygotowania produktu do masowej produkcji w celu opracowania, przetestowania i udoskonalenia produktów służących zwalczaniu epidemii COVID-19, jak określono w sekcji 3.8, za zgodną z rynkiem wewnętrznym, o ile spełnione są następujące warunki:

a. pomoc jest przyznawana na budowę lub unowocześnienie infrastruktury służącej do testowania i przygotowania produktu do masowej produkcji w celu opracowania, przetestowania i przygotowania, aż do fazy bezpośrednio poprzedzającej ich wdrożenie do masowej produkcji, wyrobów medycznych służących zwalczaniu epidemii COVID-19 (w tym szczepionek) i terapii, ich półproduktów, farmaceutycznych składników czynnych i surowców; wyrobów medycznych, sprzętu szpitalnego i medycznego (w tym respiratorów oraz odzieży i sprzętu ochronnego, a także narzędzi diagnostycznych) oraz niezbędnych surowców; środków odkażających i ich produktów pośrednich oraz surowców chemicznych niezbędnych do ich produkcji; a także narzędzi do gromadzenia/przetwarzania danych;

b. pomoc przyznaje się w formie dotacji bezpośrednich, korzyści podatkowych albo zaliczek zwrotnych do dnia 31 grudnia 2020 r.;

c. w przypadku projektów rozpoczętych od dnia 1 lutego 2020 r. uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty; w przypadku projektów rozpoczętych przed dniem 1 lutego 2020 r. uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeśli jest ona konieczna do przyspieszenia realizacji projektu lub rozszerzenia jego zakresu. W takich wypadkach do objęcia pomocą kwalifikować się będą tylko dodatkowe koszty, związane z działaniami przyspieszającymi realizację projektu lub rozszerzeniem jego zakresu;

d. projekt inwestycyjny zostaje zakończony w ciągu sześciu miesięcy od daty przyznania pomocy. Projekt inwestycyjny uznaje się za zakończony, gdy organy krajowe zatwierdzą jego zakończenie. W przypadku niedotrzymania sześciomiesięcznego terminu, za każdy miesiąc opóźnienia zwracane jest 25 % kwoty pomocy przyznanej w formie dotacji bezpośrednich lub korzyści podatkowych, chyba że opóźnienie wynika z przyczyn pozostających poza kontrolą beneficjenta pomocy. W przypadku dotrzymania terminu pomoc w formie zaliczek zwrotnych zostaje przekształcona w dotacje; jeżeli termin nie został dotrzymany, zaliczka zwrotna jest zwracana w równych rocznych ratach w ciągu pięciu lat od daty przyznania pomocy;

e. koszty kwalifikowalne to koszty inwestycji niezbędne do stworzenia infrastruktury do testowania i przygotowania produktu do masowej produkcji niezbędnej do opracowania produktów wymienionych w lit. a) powyżej. Intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych;

f. maksymalna dopuszczalna intensywność pomocy w formie dotacji bezpośredniej albo korzyści podatkowej może zostać zwiększona o dodatkowe 15 punktów procentowych, jeżeli inwestycja została zakończona w ciągu dwóch miesięcy od daty przyznania pomocy lub daty rozpoczęcia stosowania korzyści podatkowej albo jeżeli wsparcie pochodzi od większej liczby państw członkowskich. Jeżeli pomoc została przyznana w formie zaliczki zwrotnej, a inwestycja została zakończona w ciągu dwóch miesięcy lub jeśli wsparcie pochodzi od większej liczby państw członkowskich, można przyznać dodatkowe 15 punktów procentowych;

g. pomocy w ramach tego środka nie można łączyć z inną pomocą inwestycyjną z tytułu tych samych kosztów kwalifikowalnych;

h. gwarancja pokrycia strat może zostać udzielona obok dotacji bezpośredniej, korzyści podatkowej albo zaliczki zwrotnej, bądź jako niezależny środek pomocy. Gwarancja pokrycia strat zostaje udzielona w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym przedsiębiorstwo złożyło wniosek o taką gwarancję; kwota straty podlegającej rekompensacie zostaje ustalona pięć lat po zakończeniu inwestycji. Kwotę rekompensaty oblicza się jako różnicę między sumą nakładów inwestycyjnych, rozsądnego zysku w wysokości 10 % nakładów inwestycyjnych rocznie w okresie pięciu lat oraz kosztów operacyjnych z jednej strony, a sumą otrzymanej dotacji bezpośredniej, przychodów w okresie pięciu lat oraz wartości końcowej projektu;

i. cena za usługi świadczone w ramach infrastruktury do testowania i przygotowania produktu do masowej produkcji odpowiada cenie rynkowej;

j. infrastruktura do testowania i przygotowania produktu do masowej produkcji będzie otwarta dla kilku użytkowników i udostępniana na przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasadach. Przedsiębiorstwom, które sfinansowały co najmniej 10 % kosztów inwestycji, można przyznać preferencyjny dostęp na korzystniejszych warunkach;

k. pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych ( 32 )).

3.8. Pomoc inwestycyjna na produkcję wyrobów służących zwalczaniu epidemii COVID-19

38. Poza istniejącymi możliwościami, które wynikają z art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, należy ułatwiać produkcję wyrobów służących zwalczaniu epidemii COVID-19. Dotyczy to: odpowiednich produktów leczniczych (w tym szczepionek) i terapii, ich półproduktów, farmaceutycznych składników czynnych i surowców; wyrobów medycznych oraz sprzętu szpitalnego i medycznego (w tym respiratorów, odzieży i sprzętu ochronnego, a także narzędzi diagnostycznych) oraz niezbędnych surowców; środków odkażających i ich produktów pośrednich oraz surowców chemicznych niezbędnych do ich produkcji; narzędzi do gromadzenia/przetwarzania danych.

39. Komisja uzna pomoc inwestycyjną na produkcję wyrobów służących zwalczaniu epidemii COVID-19 za zgodną z rynkiem wewnętrznym, o ile spełnione zostaną następujące warunki:

a. pomoc inwestycyjna jest przyznawana na produkcję wyrobów służących zwalczaniu epidemii COVID-19, takich jak produkty lecznicze (w tym szczepionki) i terapie, ich półprodukty, farmaceutyczne składniki czynne i surowce; wyrobów medycznych oraz sprzętu szpitalnego i medycznego (w tym respiratorów, odzieży i sprzętu ochronnego, a także narzędzi diagnostycznych) oraz niezbędnych surowców; środków odkażających i ich produktów pośrednich oraz surowców chemicznych niezbędnych do ich produkcji; narzędzi do gromadzenia/przetwarzania danych;

b. pomoc przyznaje się w formie dotacji bezpośrednich, korzyści podatkowych albo zaliczek zwrotnych do dnia 31 grudnia 2020 r.;

c. w przypadku projektów rozpoczętych od dnia 1 lutego 2020 r. uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty; w przypadku projektów rozpoczętych przed dniem 1 lutego 2020 r. uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeśli jest ona konieczna do przyspieszenia realizacji projektu lub rozszerzenia jego zakresu. W takich wypadkach do objęcia pomocą kwalifikować się będą tylko dodatkowe koszty, związane z działaniami przyspieszającymi realizację projektu lub rozszerzeniem jego zakresu;

d. projekt inwestycyjny zostaje zakończony w ciągu sześciu miesięcy od daty przyznania pomocy. Projekt inwestycyjny uznaje się za zakończony, gdy organy krajowe zatwierdzą jego zakończenie. W przypadku niedotrzymania sześciomiesięcznego terminu, za każdy miesiąc opóźnienia należy zwrócić 25 % kwoty pomocy przyznanej w formie dotacji bezpośrednich lub korzyści podatkowych, chyba że opóźnienie wynika z przyczyn pozostających poza kontrolą beneficjenta pomocy. W przypadku dotrzymania terminu pomoc w formie zaliczek zwrotnych zostaje przekształcona w dotacje; jeżeli termin nie został dotrzymany, zaliczka zwrotna jest zwracana w równych rocznych ratach w ciągu pięciu lat od daty przyznania pomocy;

e. koszty kwalifikowalne odnoszą się do wszystkich kosztów inwestycji niezbędnych do wytworzenia produktów wymienionych w lit. a) oraz do kosztów próbnego uruchamiania nowych zakładów produkcyjnych. Intensywność pomocy nie przekracza 80 % kosztów kwalifikowalnych;

f. maksymalna dopuszczalna intensywność pomocy w formie dotacji bezpośredniej albo korzyści podatkowej może zostać zwiększona o dodatkowe 15 punktów procentowych, jeżeli inwestycja została zakończona w ciągu dwóch miesięcy od daty przyznania pomocy lub daty rozpoczęcia stosowania korzyści podatkowej albo jeżeli wsparcie pochodzi od większej liczby państw członkowskich. Jeżeli pomoc została przyznana w formie zaliczki zwrotnej, a inwestycja została zakończona w ciągu dwóch miesięcy lub jeśli wsparcie pochodzi od większej liczby państw członkowskich, można przyznać dodatkowe 15 punktów procentowych;

g. pomoc w ramach tego środka nie jest łączona z inną pomocą inwestycyjną z tytułu tych samych kosztów kwalifikowalnych;

h. gwarancja pokrycia strat może zostać udzielona obok dotacji bezpośredniej, korzyści podatkowej albo zaliczki zwrotnej, bądź jako niezależny środek pomocy. Gwarancja pokrycia strat zostaje udzielona w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym przedsiębiorstwo złożyło wniosek o taką gwarancję; kwota straty podlegającej rekompensacie zostaje ustalona pięć lat po zakończeniu inwestycji. Kwotę rekompensaty oblicza się jako różnicę między sumą nakładów inwestycyjnych, rozsądnego zysku w wysokości 10 % nakładów inwestycyjnych rocznie w okresie pięciu lat oraz kosztów operacyjnych z jednej strony, a sumą otrzymanej dotacji bezpośredniej, przychodów w okresie pięciu lat oraz wartości końcowej projektu;

i. pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych ( 33 )).

3.9. Pomoc w formie odroczenia płatności podatku lub składek na ubezpieczenie społeczne

40. Odroczenie płatności podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne może być cennym narzędziem zmniejszania ograniczeń płynności przedsiębiorstw (w tym osób samozatrudnionych) i podtrzymania zatrudnienia. Jeżeli takie odroczenia mają powszechne zastosowanie i nie sprzyjają konkretnym przedsiębiorstwom ani produkcji konkretnych towarów, nie wchodzą w zakres stosowania art. 107 ust. 1 TFUE. Jeżeli są one ograniczone na przykład do określonych sektorów, regionów lub rodzajów przedsiębiorstw, stanowią pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE ( 34 ).

41. Komisja uzna za zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE te programy pomocy, które polegają na tymczasowych odroczeniach płatności podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne i które mają zastosowanie do przedsiębiorstw (w tym osób samozatrudnionych) szczególnie dotkniętych przez epidemię COVID-19, na przykład funkcjonujących w określonych sektorach lub regionach, czy też będących przedsiębiorstwami określonej wielkości. Dotyczy to również środków przewidzianych w odniesieniu do obowiązków podatkowych i obowiązków w zakresie zabezpieczenia społecznego, a mających na celu złagodzenie ograniczeń związanych z płynnością, z jakimi borykają się beneficjenci, w tym m.in. odroczenia płatności ratalnych, łatwiejszego dostępu do planów spłaty należności podatkowych i przyznawania okresów bezodsetkowych, zawieszenia windykacji należności podatkowych oraz przyspieszonych zwrotów podatku. Pomoc należy przyznać przed dniem 31 grudnia 2020 r., a termin odroczenia nie może przypadać później niż dnia 31 grudnia 2022 r..

3.10. Pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń pracowników w celu uniknięcia zwolnień podczas epidemii COVID-19

42 W celu utrzymania miejsc pracy państwa członkowskie mogą przewidzieć udział w kosztach wynagrodzeń przedsiębiorstw (w tym osób samozatrudnionych), które z powodu epidemii COVID-19 w przeciwnym razie zwolniłyby pracowników. Jeżeli takie systemy wsparcia mają zastosowanie do całej gospodarki, nie wchodzą w zakres unijnej kontroli pomocy państwa. Jeżeli zapewniają one przedsiębiorstwom selektywną korzyść, co może mieć miejsce, gdy są ograniczone do określonych sektorów, regionów lub rodzajów przedsiębiorstw, wówczas stanowią pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

43. Jeżeli takie środki stanowią pomoc, Komisja uzna je za zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, o ile spełnione zostaną poniższe warunki:

a. pomoc ma na celu uniknięcie zwolnień w czasie epidemii COVID-19;

b. pomoc jest przyznawana w formie programów przedsiębiorstwom w określonych sektorach lub regionach czy też przedsiębiorstwom określonej wielkości, które zostały szczególnie dotknięte przez epidemię COVID-19;

c. subsydiowanie wynagrodzeń jest przyznawane na okres nie dłuższy niż dwanaście miesięcy od złożenia wniosku o przyznanie pomocy, na rzecz pracowników, którzy w przeciwnym wypadku zostaliby zwolnieni w konsekwencji zawieszenia lub ograniczenia działalności gospodarczej z powodu epidemii COVID-19, i pod warunkiem, że objęci nim pracownicy pozostaną stale zatrudnieni przez cały okres, na jaki przyznano pomoc;

d. miesięczne subsydium do wynagrodzenia nie przekracza 80 % miesięcznego wynagrodzenia brutto (w tym składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez pracodawcę) personelu będącego beneficjentem pomocy. Państwa członkowskie mogą również zgłosić, w szczególności w interesie pracowników zajmujących nisko opłacane stanowiska, alternatywne metody obliczania intensywności pomocy, takie jak zastosowanie krajowej średniej płacy lub płacy minimalnej, pod warunkiem zachowania proporcjonalności pomocy;

e. subsydiowanie wynagrodzeń może być łączone z innymi ogólnie dostępnymi lub selektywnymi środkami wspierania zatrudnienia, pod warunkiem że łączne wsparcie nie prowadzi do nadmiernej rekompensaty kosztów wynagrodzeń przedmiotowych pracowników. Subsydiowanie wynagrodzeń może być dodatkowo łączone z odroczeniem płatności podatków i płatności składek na ubezpieczenie społeczne.

▼B

4. MONITOROWANIE I SPRAWOZDAWCZOSC

▼M1

44. Z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczy to pomocy przyznanej na podstawie sekcji 3.9 i 3.10, państwa członkowskie mają obowiązek publikować istotne informacje ( 35 ) na temat każdej pomocy indywidualnej przyznanej na podstawie niniejszego komunikatu na kompleksowej stronie internetowej dotyczącej pomocy państwa lub w narzędziu informatycznym Komisji ( 36 ) w terminie 12 miesięcy od daty przyznania pomocy.

▼B

►M1 45. ◄ Państwa członkowskie muszą przedkładać Komisji sprawozdania roczne ( 37 ).

►M1 46. ◄ Do dnia 31 grudnia 2020 r. państwa członkowskie muszą przedłożyć Komisji wykaz środków, które wprowadzono w życie w ramach programów zatwierdzonych na podstawie niniejszego komunikatu.

►M1 47. ◄ Państwa członkowskie muszą zapewnić prowadzenie szczegółowych rejestrów dotyczących pomocy udzielanej na podstawie niniejszego komunikatu. Rejestry te muszą zawierać wszelkie informacje konieczne do stwierdzenia, że niezbędne warunki zostały spełnione; należy je przechowywać przez okres dziesięciu lat od udzielenia pomocy i przekazać Komisji na żądanie.

►M1 48. ◄ Komisja może wystąpić o dodatkowe informacje dotyczące udzielonej pomocy, aby sprawdzić, czy spełnione zostały warunki zawarte w decyzji Komisji zatwierdzającej środek pomocy.

5. PRZEPISY KONCOWE

►M1 49. ◄ Komisja stosuje niniejszy komunikat od dnia 19 marca 2020 r., biorąc pod uwagę gospodarcze skutki epidemii COVID-19, które wymagały natychmiastowych działań. Uzasadnieniem Komunikatu są obecne wyjątkowe okoliczności i nie będzie on stosowany po dniu 31 grudnia 2020 r. Komisja może dokonać jego przeglądu przed tą datą, kierując się ważnymi względami ekonomicznymi lub z zakresu polityki konkurencji. W razie potrzeby Komisja może również dokładniej wyjaśnić swoje podejście do określonych zagadnień.

►M1 50. ◄ Komisja stosuje przepisy niniejszego komunikatu do wszystkich odpowiednich zgłoszonych środków od dnia 19 marca 2020 r., nawet jeśli dane środki zostały zgłoszone przed tą datą.

►M1 51. ◄ Zgodnie z zawiadomieniem Komisji w sprawie ustalania zasad stosowanych do oceny pomocy państwa niezgodnej z prawem ( 38 ) w przypadku pomocy niezgłoszonej Komisja stosuje:

a. niniejszy komunikat, jeżeli pomoc przyznano po dniu 1 lutego 2020 r.;

b. we wszystkich pozostałych przypadkach – zasady mające zastosowanie w dniu przyznania pomocy.

►M1 52. ◄ Po wyraźnym i pełnym zgłoszeniu środków, o których mowa w niniejszym komunikacie, Komisja, w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi, zapewnia szybkie przyjęcie decyzji. Państwa członkowskie powinny jak najszybciej i jak najbardziej szczegółowo poinformować Komisję o swoich zamiarach i zgłosić jej plany zastosowania opisanych środków. Komisja zapewni państwom członkowskim wytyczne i pomoc w tym procesie.