Dokument ten s łuży wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponosz ą żadnej 
odpowiedzialno ści za jego tre ść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, w łącznie z ich preambu łami, zosta ły 
opublikowane w Dzienniku Urz ędowym Unii Europejskiej i s ą dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpo średni dost ęp do tekstów 
urzędowych mo żna uzyska ć za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie  
►B ROZPORZ ĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 1321/2014  
z dnia 26 listopada 2014 r.  
w sprawie ci ągłej zdatno ści do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, cz ęści i 
wyposażenia, a tak że w sprawie zatwierdze ń udzielanych organizacjom i personelowi 
zaangażowanym w takie zadania  
(Przekszta łcenie)  
(Tekst maj ący znaczenie dla EOG)  
(Dz.U. L 362 z 17.12.2014, s. 1)  
zmienione przez:  
Dziennik Urzędowy  
nr strona  data  
►M1 Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1088 z dnia 3 lipca 2015 r.  L 176  4  7.7.2015  
►M2 Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1536 z dnia 16 września 2015 r. L 241  1 6  17.9.2015  
►M3 Rozporządzenie Komisji (UE) 2017/334 z dnia 27 lutego 2017 r.  L  5 0  1 3  28.2.2017  
►M4 Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/750 z dnia 22 maja 2018 r.  L 126  1  23.5.2018  
►M5 Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/1142 z dnia 14 sierpnia 2018 r. L 207  2  16.8.2018  
►M6 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1383 z dnia 8 lipc a 
2019 r.  L 228  1  4.9.2019  
►M7 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1384 z dnia 24 lip ca 
2019 r.  L 228  106  4.9.2019  
►M8 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/270 z dnia 25 lute go 
2020 r.  L 56  2 0  27.2.2020  
►M9 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1159 z dnia 
5 sierpnia 2020 r.  L 257  1 4  6.8.2020  
sprostowane przez:  
►C1 Sprostowanie, Dz.U. L 123 z 16.5.2017, s. 52 (1321/2014)  
►C2 Sprostowanie, Dz.U. L 141 z 1.6.2017, s. 30 (1321/2014)  
►C3 Sprostowanie, Dz.U. L 144 z 7.6.2017, s. 37 (2015/1088)  
►C4 Sprostowanie, Dz.U. L 230 z 6.9.2019, s. 7 (2019/1383)  
►C5 Sprostowanie, Dz.U. L 203 z 26.6.2020, s. 97 (2018/1142)  
►C6 Sprostowanie, Dz.U. L 203 z 26.6.2020, s. 100 (2015/1088)  
►C7 Sprostowanie, Dz.U. L 203 z 26.6.2020, s. 101 (2015/1536)  
►C8 Sprostowanie, Dz.U. L 203 z 26.6.2020, s. 102 (1321/2014)  
►C9 Sprostowanie, Dz.U. L 211 z 3.7.2020, s. 22 (2019/1383)  
►C10 Sprostowanie, Dz.U. L 211 z 3.7.2020, s. 24 (2020/270)  02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 1
02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 2  
ROZPORZ ĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 1321/2014  
z dnia 26 listopada 2014 r.  
w sprawie ci ągłej zdatno ści do lotu statków powietrznych oraz 
wyrobów lotniczych, cz ęści i wyposa żenia, a tak że w sprawie 
zatwierdze ń udzielanych organizacjom i personelowi 
zaangażowanym w takie zadania  
(Przekszta łcenie)  
(Tekst maj ący znaczenie dla EOG)  
▼M2 
Artykuł 1 
Przedmiot i zakres  
Niniejsze rozporządzenie ustanawia wspólne wymagania techniczne  
i procedury administracyjne w celu zapewnienia:  
a) ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych, włącznie z w szyst­
kimi podzespołami w nich montowanymi, które:  
(i) zarejestrowano w państwie członkowskim, chyba że nadzór nad  
tymi statkami powietrznymi w zakresie bezpieczeństwa został prz e­
kazany państwu trzeciemu i nie są one eksploatowane przez opera ­
tora z UE; lub  
(ii) zarejestrowano w państwie trzecim i są one eksploatowane p rzez 
operatora z UE w przypadku, gdy nadzór nad tymi statkami 
powietrznymi w zakresie bezpieczeństwa został przekazany 
państwu członkowskiemu;  
b) zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w rozporząd ze­
niu (WE) nr 216/2008 w odniesieniu do ciągłej zdatności do lotu  
statków powietrznych zarejestrowanych w państwie trzecim oraz 
wszelkich podzespołów w nich montowanych, w odniesieniu do 
których nadzór w zakresie bezpieczeństwa nie został przekazany 
państwu członkowskiemu, które są przedmiotem leasingu bez załog i 
przez koncesjonowanego przewoźnika lotniczego zgodnie z rozporz ­ 
ądzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 (  1 ). 
▼B 
Artykuł 2 
Definicje  
W zakresie rozporządzenia (WE) nr 216/2008 stosuje się następuj ące 
definicje:  
a) „statek powietrzny” oznacza każde urządzenie, które może 
utrzymać się w powietrzu w wyniku oddziaływania powietrza 
innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od powierzchni ziem i; 
b) „personel poświadczający” oznacza personel odpowiedzialny za  
dopuszczenie statku lub podzespołu do eksploatacji po obsłudze 
technicznej;  
c) „podzespół” oznacza silnik, śmigło, część lub wyposażenie;  ▼B 
( 1 ) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2 008 z dnia 
24 września 2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przew ozów 
lotniczych na terenie Wspólnoty (Dz.U. L 293 z 31.10.2008, s. 3 ).
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 3  
d) „ciągła zdatność do lotu” oznacza wszelkie procesy zapewniaj ące, 
że w dowolnej chwili okresu eksploatacji statek powietrzny speł nia 
obowiązujące wymagania w zakresie zdatności do lotu i znajduje 
się w stanie zapewniającym bezpieczną eksploatację;  
e) „JAA” oznacza „Wspólne Władze Lotnicze”;  
f) „JAR” oznacza „Wspólne Wymagania Lotnicze”;  
▼M2 
g) „operacja zarobkowego transportu lotniczego (ang.  Commercial Air 
Transport, CAT )” oznacza operację wykonywaną statkiem 
powietrznym, której celem jest przewóz pasażerów, ładunku lub 
poczty za wynagrodzeniem lub na zasadzie innego świadczenia 
wzajemnego;  
▼B 
h) „obsługa techniczna” oznacza czynność lub zespół następujący ch 
czynności:: przegląd, naprawa, kontrola, wymiana, modyfikacja 
statku powietrznego bądź jego podzespołu lub naprawa usterek, 
z wyjątkiem przeglądu przed lotem;  
i) „organizacja” oznacza osobę fizyczną lub osobę prawną bądź j ej 
część. Taka organizacja może zostać ustanowiona w więcej niż 
jednej lokalizacji na terytorium państw członkowskich lub poza 
nim; 
j) „przegląd przed lotem” oznacza kontrolę przeprowadzaną przed  
wylotem w celu zagwarantowania zdolności statku powietrznego 
do wykonania zamierzonego lotu;  
k) „statek powietrzny ELA1” oznacza załogowy europejski lekki 
statek powietrzny:  
(i) samolot o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej 
niż 1 200 kg, który nie jest sklasyfikowany jako skompliko­
wany statek powietrzny z napędem silnikowym;  
(ii) szybowiec lub  ►C8 szybowiec z napędem ◄ o maksymalnej 
masie startowej (MTOM) nie większej niż 1 200 kg;  
(iii) balon o maksymalnej nominalnej objętości gazu wznoszącego  
lub ogrzanego powietrza nie większej niż 3 400 m  3 w przy­
padku balonów na ogrzane powietrze, 1 050 m  3 w przypadku 
balonów gazowych, 300 m  3 w przypadku balonów gazowych 
na uwięzi;  
(iv) sterowiec zaprojektowany dla nie więcej niż czterech osób 
i o maksymalnej nominalnej ilości gazu wznoszącego lub 
ogrzanego powietrza nie większej niż 3 400 m  3 w przypadku 
sterowców na ogrzane powietrze i 1 000 m  3 w przypadku 
sterowców gazowych;  
▼M1 
ka) „statek powietrzny ELA2” oznacza załogowy europejski lekki 
statek powietrzny:  
(i) samolot o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej 
niż 2 000 kg, który nie jest sklasyfikowany jako skompliko­
wany statek powietrzny z napędem silnikowym;  
(ii) szybowiec lub  ►C6 szybowiec z napędem ◄ o maksymalnej 
masie startowej (MTOM) nie większej niż 2 000 kg;  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 4  
(iii) balon;  
(iv) sterowiec na ogrzane powietrze;  
(v) sterowiec gazowy posiadający wszystkie z wymienionych 
poniżej cech:  
— 3 % maksymalnego ciężaru statycznego,  
— ciąg niewektorowany (poza ciągiem odwróconym),  
— konwencjonalna i prosta budowa konstrukcji, systemu 
sterowania oraz układu balonetu, oraz  
— układ sterowania bez wspomagania;  
(vi) bardzo lekki wiropłat;  
▼B 
l) „statek powietrzny LSA” oznacza lekki samolot sportowy o nas tę­
pującej charakterystyce:  
(i) maksymalna masa startowa (MTOM) nie większa niż 600 kg;  
(ii) maksymalna prędkość przeciągnięcia w konfiguracji do lądo­
wania (VS0) nie większa niż 45 węzłów prędkości CAS (CAS 
— prędkość po uwzględnieniu poprawki na konfigurację samo­
lotu) przy maksymalnej certyfikowanej masie startowej statku 
powietrznego i najbardziej krytycznym położeniu środka cięż­
kości;  
(iii) maksymalna liczba miejsc nie większa niż dla dwóch osób, 
z pilotem włącznie;  
(iv) jeden silnik nieturbinowy wyposażony w śmigło;  
(v) kabina nieciśnieniowa;  
m) „główne miejsce prowadzenia działalności” oznacza siedzibę 
główną lub siedzibę statutową przedsiębiorstwa, gdzie sprawowan e 
są główne funkcje finansowe i prowadzona jest kontrola działal­
ności, o której mowa w niniejszym rozporządzeniu ;  
▼M2 
n) „krytyczne zadanie obsługi technicznej” oznacza zadanie obsł ugi 
technicznej, które przewiduje montaż lub jakiekolwiek zakłóceni e 
systemu lub jakiejkolwiek części statku powietrznego, silnika l ub 
śmigła, które mogłoby prowadzić do bezpośredniego zagrożenia dl a 
bezpieczeństwa lotu w przypadku wystąpienia błędu przy jego 
wykonywaniu;  
o) „zarobkowe operacje specjalistyczne” oznaczają operacje 
podlegające wymaganiom części ORO podczęść SPO określonym 
w załączniku III do rozporządzenia Komisji (UE) nr 965/2012 (  1 ); 
p) „ograniczone operacje” oznaczają operacje statków powietrzny ch 
innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym  
w odniesieniu do:  
(i) lotów, w których kosztach partycypują osoby fizyczne, pod 
warunkiem że w bezpośrednich kosztach partycypują 
wszystkie osoby znajdujące się na pokładzie statku powietrz­
nego, w tym pilot, a liczba osób partycypujących w bezpośred­
nich kosztach wynosi maksymalnie sześć;  ▼M1 
( 1 ) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 965/2012 z dnia 5 października  2012 r. 
ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące 
się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu  Europej­
skiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 296 z 25.10.2012, s. 1) .
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 5  
(ii) lotów zawodniczych lub lotów pokazowych, pod warunkiem 
że wysokość wynagrodzenia lub ewentualnego świadczenia 
wzajemnego otrzymanego z tytułu takich lotów ograniczona 
jest do kwoty, która stanowi zwrot bezpośrednich kosztów 
oraz proporcjonalny wkład na poczet kosztów rocznych, 
a także do nagród o wartości nie większej niż określona 
przez właściwy organ;  
(iii) lotów zapoznawczych, zrzutów skoczków spadochronowych, 
holowania szybowców lub lotów akrobatycznych wykonywa­
nych przez organizację szkoleniową, której główne miejsce 
prowadzenia działalności znajduje się w państwie członkow­
skim, zatwierdzoną zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 
nr 1178/2011 (  1 ), lub przez organizację utworzoną w celu 
promocji sportów powietrznych lub lotnictwa rekreacyjnego, 
pod warunkiem że statek powietrzny eksploatowany przez 
daną organizację jest jej własnością lub jest przedmiotem 
leasingu bez załogi, lot nie generuje zysków przekazywanych 
poza organizację, a loty, w których uczestniczą osoby 
niebędące członkami organizacji, mają zaledwie marginalny 
udział w działalności organizacji.  
Do celów niniejszego rozporządzenia „ograniczonych operacji” ni e 
uznaje się za operacje CAT lub zarobkowe operacje specjalistycz ne; 
q) „lot zapoznawczy” oznacza „lot zapoznawczy” zgodnie z defini cją 
w art. 2 pkt 9 rozporządzenia (UE) nr 965/2012;  
r) „lot zawodniczy” oznacza „lot zawodniczy” zgodnie z definicj ą 
w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (UE) nr 965/2012;  
s) „lot pokazowy” oznacza „lot pokazowy” zgodnie z definicją w art. 
2 pkt 11 rozporządzenia (UE) nr 965/2012.  
▼M6 
▼C4 
Artykuł 3 
Wymagania dotycz ące ciągłej zdatno ści do lotu  
1. Ciągłą zdatność do lotu statków powietrznych, o których mowa  
w art. 1 lit. a), oraz instalowanych w nich podzespołów zapewni a się 
zgodnie z wymaganiami załącznika I (część M), z wyjątkiem statk ów 
powietrznych wymienionych w ust. 2 akapit pierwszy, do których zasto­
sowanie mają wymagania załącznika Vb (część ML).  
2. Wymagania załącznika Vb (część ML) stosuje się do następuj­ 
ących statków powietrznych innych niż skomplikowane statki 
powietrzne z napędem silnikowym:  
a) samoloty o maksymalnej masie startowej nie większej niż 2 73 0 kg;  
b) wiropłaty o maksymalnej masie startowej nie większej niż 1 2 00 kg, 
certyfikowane dla maksymalnie 4 osób;  
c) inne statki powietrzne ELA2.  ▼M2 
( 1 ) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2 011 r. usta­
nawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odno szące się 
do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlam entu 
Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 311 z 25.11.2011 , s. 1).
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 6  
W przypadku gdy statki powietrzne, o których mowa w akapicie pi erw­
szym lit. a), b) i c), są wymienione w certyfikacie przewoźnika  lotni­
czego posiadanym przez przewoźnika lotniczego koncesjonowanego 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, zastosowanie mają 
wymagania załącznika I (część M).  
3. W certyfikacie przewoźnika lotniczego posiadanym przez prze­
woźnika lotniczego koncesjonowanego zgodnie z rozporządzeniem ( WE) 
nr 1008/2008, wymienia się statki powietrzne określone w ust. 2  akapit 
pierwszy lit. a), b) i c), w przypadku których spełnione są wsz ystkie 
poniższe wymagania:  
a) właściwy organ zatwierdził program obsługi technicznej statk u 
powietrznego zgodnie z pkt M.A.302 załącznika I (część M);  
b) wykonano należytą obsługę zgodnie z programem obsługi techni cz­
nej, o którym mowa w lit. a), i poświadczono to zgodnie 
z pkt 145.A.48 i pkt 145.A.50 załącznika II (część 145);  
c) przeprowadzono przegląd zdatności do lotu i wydano nowe pośw iad­
czenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pkt M.A.901 
załącznika I (część M).  
4. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 niniejszego artykułu, ciągł a 
zdatność do lotu statków powietrznych, o których mowa w art. 1 lit. a), 
posiadających zezwolenie na lot, jest zapewniana na podstawie s zcze­
gólnych warunków ciągłej zdatności do lotu określonych w zezwol eniu 
na lot wydanym zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporząd zenia 
Komisji (UE) nr 748/2012 (  1 ). 
5. Programy obsługi technicznej statków powietrznych, o których  
mowa w art. 1 lit. a), spełniające wymagania określone w pkt M. A.302 
załącznika I (część M), mające zastosowanie przed dniem 24 wrze śnia 
2019 r., uznaje się za spełniające wymagania określone w pkt M. A.302 
załącznika I (część M) lub pkt ML.A.302 załącznika Vb (część ML ), 
stosownie do przypadku, zgodnie z ust. 1 i 2.  
6. Operatorzy zapewniają ciągłą zdatność do lotu statków powiet rz­
nych, o których mowa w art. 1 lit. b), oraz instalowanych w nic h 
podzespołów zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku Va 
(część T).  
7. Ciągła zdatność do lotu samolotów o certyfikowanej maksymaln ej 
masie startowej 5 700 kg lub mniejszej, wyposażonych w kilka si lników 
turbośmigłowych, wymaga spełnienia wymagań mających zastosowani e 
do statków powietrznych innych niż skomplikowane statki powietr zne 
z napędem silnikowym określonymi w pkt M.A.201, pkt M.A.301, pk t 
M.A.302, pkt M.A.601 i pkt M.A.803 załącznika I (część M), 
w pkt 145.A.30 załącznika II (część145), w pkt 66.A.5, pkt 66.A .30, 
pkt 66.A.70, dodatkach V i VI do załącznika III (część 66), w p kt 
CAMO.A.315 załącznika Vc (część CAMO) oraz w pkt CAO.A.010 
i dodatku I do załącznika Vd (część CAO) w zakresie, w jakim ma ją 
one zastosowanie do statków powietrznych innych niż skomplikowa ne 
statki powietrzne z napędem silnikowym.  ▼C4 
( 1 ) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 748/2012 z dnia 3 sierpnia 201 2 r. ustana­
wiające przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji statków powi etrznych 
i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zda tności do 
lotu i ochrony środowiska oraz dotyczące certyfikacji organizac ji projektuj­ 
ących i produkujących (Dz.U. L 224 z 21.8.2012, s. 1).
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 7  
Artykuł 4 
Zatwierdzenia organizacji zaanga żowanych w zapewnianie ci ągłej 
zdatności do lotu [statków powietrznych]  
1. Organizacje zaangażowane w zapewnianie ciągłej zdatności do 
lotu statków powietrznych oraz podzespołów w nich montowanych, 
w tym obsługi technicznej, są zatwierdzane, na ich wniosek, prz ez 
właściwy organ zgodnie z wymaganiami załącznika II (część 145),  
załącznika Vc (część CAMO) lub załącznika Vd (część CAO), 
stosownie do danej organizacji.  
2. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 1 do dnia 24 wrześn ia 
2020 r. organizacje mogą, na własny wniosek, uzyskać zatwierdze nie 
wydawane przez właściwy organ zgodnie z podsekcją F i podsekcją  G  
załącznika I (część M). Wszystkie zatwierdzenia wydane zgodnie 
z podsekcją F i podsekcją G załącznika I (część M) są ważne do 
dnia 24 września 2021 r.  
3. Certyfikaty zatwierdzenia organizacji obsługi technicznej wy dane 
lub uznane przez państwo członkowskie zgodnie ze specyfikacją c erty­
fikacyjną JAR-145, o której mowa w załączniku II do rozporządze nia 
Rady (EWG) nr 3922/91 (  1 ), i ważne przed dniem 29 listopada 2003 r. 
uznaje się za wydane zgodnie z wymaganiami załącznika II (część  145) 
do niniejszego rozporządzenia.  
4. Na wniosek organizacji posiadających ważny certyfikat zatwie r­
dzenia organizacji wydany zgodnie z podsekcją F lub podsekcją G  
załącznika I (część M) lub z załącznikiem II (część 145), właśc iwy 
organ wydaje formularz 3-CAO określony w dodatku I do załącznik a 
Vd (część CAO) i obejmuje je od tego momentu nadzorem właściweg o 
organu zgodnie z załącznikiem Vd (część CAO).  
Przywileje takiej organizacji wynikające z zatwierdzenia wydane go 
zgodnie z załącznikiem Vd (część CAO) odpowiadają przywilejom 
wynikającym z zatwierdzenia wydanego zgodnie z podsekcją F lub 
podsekcją G załącznika I (część M) lub załącznikiem II (część 1 45). 
Jednakże przywileje te nie mogą wykraczać poza przywileje organ izacji, 
o której mowa w sekcji A załącznika Vd (część CAO).  
W drodze odstępstwa od pkt CAO.B.060 załącznika Vd (część CAO) 
do dnia 24 września 2021 r. organizacja może sprostować wszelki e 
ustalone niezgodności związane z wymaganiami wprowadzonymi 
załącznikiem Vd (część CAO), które nie są zawarte w podsekcji F  
lub podsekcji G załącznika I (część M) lub w załączniku II (czę ść 145).  
Jeżeli po dniu 24 września 2021 r. niezgodności nie będą przez orga­
nizację usunięte, certyfikat zatwierdzenia zostaje cofnięty, og raniczony 
lub zawieszony w całości lub w części.  
5. Na wniosek organizacji posiadających ważny certyfikat zatwie r­
dzenia organizacji zarządzania ciągłą zdatnością do lotu wydany  
zgodnie z podsekcją G załącznika I (część M), właściwy organ wy daje 
im na formularzu 14 EASA certyfikat zatwierdzenia zgodnie z zał ączni­
kiem Vc (część CAMO) i obejmuje je od tego momentu nadzorem 
zgodnie z załącznikiem Vc (część CAMO).  
Na zasadzie odstępstwa od pkt CAMO.B.350 załącznika Vc (część 
CAMO) do dnia 24 września 2021 r. organizacja może sprostować 
wszelkie ustalone niezgodności związane z wymaganiami wprowadzo ­
nymi załącznikiem Vc (część CAMO), których nie wymieniono 
w podsekcji G załącznika I (część M).  ▼M8 
( 1 ) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 z dnia 16 grudnia 1991 r . w sprawie 
harmonizacji wymagań technicznych i procedur administracyjnych w dzie­
dzinie lotnictwa cywilnego (Dz.U. L 373 z 31.12.1991, s. 4).
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 8  
Jeżeli po dniu 24 września 2021 r. niezgodności nie zostaną usu nięte 
przez organizację, certyfikat zatwierdzenia zostaje cofnięty, o graniczony 
lub zawieszony w całości lub w części.  
▼C10 
6. Certyfikaty i zatwierdzenia programów obsługi technicznej 
statków powietrznych wydane na podstawie rozporządzenia (UE) 
nr 1321/2014 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 marca 
2020 r. uważa się za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzenie m. 
▼B 
Artykuł 5 
Personel po świadczaj ący 
▼M6 
▼C4 
1. Personel poświadczający musi posiadać kwalifikacje zgodne 
z wymaganiami załącznika III (część 66), z wyjątkiem przypadków  
przewidzianych w pkt M.A.606 lit. h), pkt M.A.607 lit. b), pkt M.A.801 
lit. d) i pkt M.A.803 załącznika I (część M), w pkt ML.A.801 li t. c) 
i pkt ML.A.803 załącznika Vb (część ML), w pkt CAO.A.035 lit. d ) 
i pkt CAO A.040 lit. b) załącznika Vd (część CAO) oraz w pkt 14 5.A.30 
lit. j) i dodatku IV do załącznika II (część 145).  
▼B 
2. Każdą licencję przyznaną na obsługę techniczną statków powie trz­
nych, a także ewentualne ograniczenia techniczne związane z tą 
licencją, wydaną lub uznawaną przez państwo członkowskie zgodni e 
z wymaganiami i procedurami JAA, które były ważne w chwili wejś cia 
w życie rozporządzenia (WE) nr 2042/2003, uważa się za wydaną 
zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.  
3. Członka personelu poświadczającego, posiadającego licencję 
wydaną zgodnie z załącznikiem III (część 66) w danej kategorii lub 
podkategorii, uznaje się za posiadającego uprawnienia, o któryc h 
mowa w pkt. 66.A.20 lit. a) tegoż załącznika, odpowiadające dan ej 
kategorii lub podkategorii. Wymagania z zakresu podstawowej wie dzy 
odpowiadające tym nowym uprawnieniom uznaje się za spełnione do  
celów rozszerzenia takiej licencji o nową kategorię lub podkate gorię.  
4. Członek personelu poświadczającego posiadający licencję obej ­
mującą statki powietrzne, które nie wymagają uprawnienia na typ , 
może nadal korzystać ze swoich uprawnień do momentu pierwszego 
przedłużenia ważności licencji lub pierwszej zmiany; w takim pr zy­
padku licencja podlega konwersji zgodnie z procedurą określoną 
w pkt 66.B.125 załącznika III (część 66), obejmując uprawnienia  
określone w pkt 66.A.45 tegoż załącznika.  
5. Raporty konwersji i raporty zaliczenia egzaminów, spełniając e 
wymagania obowiązujące przed datą stosowania rozporządzenia (UE ) 
nr 1149/2011, uznaje się za zgodne z niniejszym rozporządzeniem . 
▼M5 
6. Do momentu wprowadzenia w niniejszym rozporządzeniu szcze­
gółowych wymagań wobec personelu poświadczającego dotyczących 
podzespołów nadal obowiązują wymagania ustanowione w przepisach  
krajowych obowiązujących w danym państwie członkowskim, 
z wyjątkiem organizacji obsługi technicznej zlokalizowanych poz a 
Unią, w odniesieniu do których wymagania zatwierdza Agencja.  ▼M8
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 9  
Artykuł 6 
Wymagania dotycz ące organizacji szkoleniowych  
1. Organizacje zaangażowane w szkolenia personelu, o którym mow a 
w art. 5, muszą uzyskać zatwierdzenie zgodnie z załącznikiem IV  (część 
147) na:  
a) przeprowadzanie uznawanych podstawowych kursów szkolenio­
wych; lub  
b) przeprowadzanie uznawanych kursów szkoleniowych dla danego 
typu; oraz  
c) przeprowadzanie egzaminów; oraz  
d) wydawanie zaświadczeń o odbyciu szkolenia.  
2. Zatwierdzenia organizacji szkoleniowych z zakresu obsługi te ch­
nicznej wydane lub uznawane przez państwo członkowskie zgodnie 
z wymaganiami i procedurami JAA, które jest ważne w chwili wejś cia 
w życie rozporządzenia (WE) nr 2042/2003, uważa się za wydane 
zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.  
3. W szkoleniach w zakresie uprawnień na typ zatwierdzonych prz ed 
zatwierdzeniem minimalnego programu szkolenia kwalifikującego d o 
uzyskania uprawnień personelu poświadczającego dotyczących konk ret­
nego typu statku powietrznego, który to program zawarty jest w danych 
dotyczących zgodności operacyjnej w odniesieniu do danego typu usta­
lonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012, uwzględnia s ię 
stosowne elementy określone w obowiązkowej części danych dotycz ­ 
ących zgodności operacyjnej w terminie nie późniejszym niż dzie ń 
18 grudnia 2017 r. lub w ciągu dwóch lat od daty zatwierdzenia danych 
dotyczących zgodności operacyjnej, w zależności od tego, która z tych 
dat jest późniejsza.  
Artykuł 7 
Rozporządzenie (WE) nr 2042/2003 traci moc.  
Odesłania do uchylonego rozporządzenia należy odczytywać jako 
odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korel acji 
w załączniku VI.  
▼M6 
▼C4 
Artykuł 7a 
Właściwe organy  
1. W przypadku gdy państwo członkowskie wyznacza więcej niż 
jeden podmiot jako właściwy organ mający niezbędne uprawnienia 
i przydzielone obowiązki w zakresie certyfikacji osób i organiz acji 
podlegających niniejszemu rozporządzeniu oraz sprawowania nad n imi 
nadzoru, spełnione muszą być następujące wymagania:  
a) obszary kompetencji każdego z tych właściwych organów są 
wyraźnie określone, w szczególności pod względem zakresu 
obowiązków i ograniczeń geograficznych;  
b) działania tych organów są skoordynowane, tak aby zapewnić 
skuteczny system certyfikacji i nadzoru w stosunku do wszystkic h 
organizacji i osób podlegających niniejszemu rozporządzeniu 
w zakresie ich odnośnych kompetencji.  
2. Państwa członkowskie muszą zapewnić, aby członkowie personel u 
ich właściwych organów nie prowadzili czynności w zakresie cert yfi­
kacji i nadzoru, jeżeli istnieją przesłanki wskazujące, iż mogł oby to 
bezpośrednio lub pośrednio prowadzić do konfliktu interesów, w szcze­
gólności w kontekście więzi rodzinnych lub interesów finansowyc h. ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 10  
3. W przypadku gdy jest to konieczne do wykonywania zadań 
w zakresie certyfikacji lub nadzoru wynikających z niniejszego rozporz­ 
ądzenia, właściwe organy są uprawnione do:  
a) badania rejestrów, danych, procedur i wszelkich innych mater iałów 
istotnych z punktu widzenia realizacji zadań w zakresie certyfi kacji 
lub nadzoru;  
b) kopiowania lub pobierania wyciągów z tych rejestrów, danych,  
procedur i pozostałych materiałów;  
c) zwracania się do wszelkich członków personelu tych organizac ji 
o przedstawienie ustnych wyjaśnień na miejscu;  
d) dostępu do stosownych obiektów, miejsc operacji lub środków trans­
portu będących własnością tych osób lub przez nie użytkowanych;  
e) przeprowadzania audytów, badań, ocen, inspekcji, w tym nieza po­
wiedzianych inspekcji, w odniesieniu do tych organizacji;  
f) w stosownych przypadkach wprowadzania lub inicjowania środkó w 
egzekucyjnych.  
4. Uprawnienia, o których mowa w ust. 3, są wykonywane zgodnie 
z przepisami prawa danego państwa członkowskiego.  
▼B 
Artykuł 8 
Wejście w życie 
1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia p o 
jego opublikowaniu w  Dzienniku Urz ędowym Unii Europejskiej . 
2. W drodze odstępstwa od ust. 1, państwa członkowskie mogą 
zdecydować o niestosowaniu:  
a) w odniesieniu do obsługi technicznej samolotów z kabiną niec iśnie­
niową wyposażonych w silnik tłokowy, o maksymalnej masie star­
towej równej 2 000 kg i mniejszej, nieeksploatowanych w zarob­
kowym transporcie lotniczym,  
do dnia 28 września 2014 r. wymagania, aby personel poświad­
czający posiadał kwalifikacje zgodne z załącznikiem III (część 66), 
określone następującymi przepisami:  
— pkt M.A.606 lit. g) i M.A.801 lit. b) ppkt 2 załącznika I (cz ęść 
M), 
— pkt 145.A.30 lit. g) i h) załącznika II (część 145);  
▼M5 __________  
▼M2 
c) w odniesieniu do statków powietrznych zarejestrowanych w pań stwie 
trzecim, które są przedmiotem leasingu bez załogi przez koncesj o­
nowanego przewoźnika lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parla ­
mentu i Rady (WE) nr 1008/2008, do dnia 25 sierpnia 2017 r. – 
wymagań załącznika Va.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 11  
2a. W drodze odstępstwa od ust. 1 wymagania dotyczące statków 
powietrznych użytkowanych w zarobkowych operacjach specjalistyc z­
nych i operacjach CAT, innych niż eksploatowane przez przewoźni ków 
koncesjonowanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, 
określone w rozporządzeniu (UE) nr 965/2012 zmienionym rozporz­  
ądzeniem (UE) nr 379/2014 (  1 ), stosuje się od dnia 21 kwietnia 2017 r.  
Do tego czasu:  
— przepisy załącznika I pkt M.A.201 lit. f) stosuje się do skom pliko­
wanych statków powietrznych z napędem silnikowym użytkowa­
nych przez operatorów, od których państwo członkowskie wymaga 
posiadania certyfikatu w związku z ich działalnością handlową, 
innych niż koncesjonowani przewoźnicy lotniczy zgodnie z rozpor z­ 
ądzeniem (WE) nr 1008/2008 oraz do zarobkowych ATO,  
— przepisy załącznika I pkt M.A.201 lit. h) stosuje się do stat ków 
powietrznych innych niż skomplikowane statki powietrzne 
z napędem silnikowym, użytkowanych przez operatorów, od których  
państwo członkowskie wymaga posiadania certyfikatu w związku 
z ich działalnością handlową, innych niż koncesjonowani prze­
woźnicy lotniczy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 
oraz do zarobkowych ATO,  
— przepisy załącznika I pkt M.A.306 lit. a) stosuje się do stat ków 
powietrznych użytkowanych przez koncesjonowanych prze­
woźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008  
oraz do statków powietrznych użytkowanych przez operatorów, od 
których państwo członkowskie wymaga posiadania certyfikatu 
w związku z ich działalnością handlową,  
— przepisy załącznika I pkt M.A.801 lit. c) stosuje się do stat ków 
powietrznych ELA1 nieużytkowanych przez koncesjonowanych 
przewoźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) 
nr 1008/2008 i nieużytkowanych przez zarobkowe ATO,  
— przepisy załącznika I pkt M.A.803 lit. b) stosuje się do nies kom­
plikowanych statków powietrznych z napędem silnikowym o maksy­
malnej masie startowej powyżej 2 730 kg, szybowców,  
►C7 szybowców z napędem ◄ i balonów, nieużytkowanych 
przez koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, przez operatorów, od 
których państwo członkowskie wymaga posiadania certyfikatu 
w związku z ich działalnością handlową, ani przez zarobkowe ATO , 
— przepisy załącznika I pkt M.A.901 lit. g) stosuje się do stat ków 
powietrznych ELA1 nieużytkowanych przez koncesjonowanych 
przewoźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) 
nr 1008/2008, przez operatorów, od których państwo członkowskie  
wymaga posiadania certyfikatu w związku z ich działalnością han d­
lową, ani przez zarobkowe ATO.  
▼B 
3. Jeśli państwo członkowskie korzysta z przepisów ust. 2, powi a­
damia o tym Komisje i Agencję.  ▼M2 
( 1 ) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 379/2014 z dnia 7 kwietnia 201 4 r. zmie­
niające rozporządzenie (UE) nr 965/2012 ustanawiające wymagania  tech­
niczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lo tniczych 
zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 
nr 216/2008 (Dz.U. L 123 z 24.4.2014, s. 1).
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 12  
4. Do celów ograniczeń czasowych określonych w pkt 66.A.25, 66. A.30 
i dodatku III do załącznika III (część 66), związanych z egzami nami 
z zakresu podstawowej wiedzy, podstawowym doświadczeniem, szkol e­
niami teoretycznymi na typ i odpowiednimi egzaminami, szkolenia mi prak­
tycznymi oraz odpowiednią oceną, egzaminami na typ i szkoleniam i 
w miejscu pracy zakończonymi przed datą stosowania  ►M1 rozporządze­
nia (UE) nr 1149/2011 ◄, podstawą wyliczeń jest data rozpoczęci a stoso­
wania  ►M1 rozporządzenia (UE) nr 1149/2011. ◄  
▼M5 __________  
▼M1 
6. W drodze odstępstwa od ust. 1:  
a) właściwe organy lub, w stosownych przypadkach, organizacje m ogą 
nadal wydawać wcześniejsze wydania certyfikatów określonych 
w dodatku III do załącznika I (część M) lub dodatkach II i III do 
załącznika IV (część 147) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014, 
obowiązujące przed dniem 27 lipca 2015 r., do dnia 31 grudnia 
2015 r.;  
b) ►C3 certyfikaty ◄ wydane przed dniem 1 stycznia 2016 r. pozos­
tają ważne do czasu ich zmiany, zawieszenia lub cofnięcia.  
▼M5 
7. W drodze odstępstwa od ust. 1, w przypadku samolotów o maksy ­
malnej masie startowej równej 5 700 kg lub mniejszej, wyposażon ych 
w kilka silników turbośmigłowych i nieużytkowanych w operacjach  
zarobkowych, pkt M.A.201 lit. g) ppkt 2 i 3 załącznika I (część  M) 
stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r.  
▼M6 
▼C4 __________  
▼B 
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio st osowane 
we wszystkich państwach członkowskich.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 13  
ZAŁĄCZNIK I  
(Część M) 
▼M6 
▼C4 
SPIS TREŚCI  
M.1 
SEKCJA A — WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A — PRZEPISY OGÓLNE  
M.A.101 Zakres  
PODSEKCJA B — ODPOWIEDZIALNOŚĆ  
M.A.201 Odpowiedzialność  
M.A.202 Zgłaszanie zdarzeń  
PODSEKCJA C — CIĄGŁA ZDATNOŚĆ DO LOTU  
M.A.301 Zadania zapewniania ciągłej zdatności do lotu  
M.A.302 Program obsługi technicznej statku powietrznego  
M.A.303 Dyrektywy zdatności  
M.A.304 Dane dotyczące modyfikacji i napraw  
M.A.305 System dokumentacji ciągłej zdatności do lotu statku po wietrznego  
M.A.306 Pokładowy dziennik techniczny  
M.A.307 Przekazywanie dokumentacji ciągłej zdatności do lotu st atku 
powietrznego  
PODSEKCJA D — STANDARDY OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
M.A.401 Dane obsługowe  
M.A.402 Wykonywanie obsługi technicznej  
M.A.403 Usterki statku powietrznego  
PODSEKCJA E — PODZESPOŁY  
M.A.501 Klasyfikacja i zabudowa  
M.A.502 Obsługa techniczna podzespołów  
M.A.503 Części o ograniczonym czasie użytkowania i podzespoły k ontrolo­ 
wane okresowo  
M.A.504 Segregacja podzespołów  
PODSEKCJA F — ORGANIZACJA OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
M.A.601 Zakres  
M.A.602 Wniosek  
M.A.603 Zakres zatwierdzenia  
M.A.604 Podręcznik organizacji obsługi technicznej  
M.A.605 Zaplecze  
M.A.606 Wymagania w stosunku do personelu  
M.A.607 Personel poświadczający oraz personel ds. przeglądu zda tności do 
lotu 
M.A.608 Podzespoły, urządzenia i narzędzia  
M.A.609 Dane obsługowe  
M.A.610 Zlecenia na prace obsługi technicznej  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 14  
M.A.611 Standardy obsługi technicznej  
M.A.612 Poświadczenie obsługi statku powietrznego  
M.A.613 Poświadczenie obsługi podzespołu  
M.A.614 Dokumentacja obsługi technicznej i przeglądu zdatności do lotu  
M.A.615 Przywileje organizacji  
M.A.616 Przegląd organizacji  
M.A.617 Zmiany w zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej  
M.A.618 Ciągłość ważności zatwierdzenia  
M.A.619 Niezgodności  
PODSEKCJA G — ORGANIZACJA ZARZĄDZANIA CIĄGŁĄ ZDAT­ 
NOŚCIĄ DO LOTU  
M.A.701 Zakres  
M.A.702 Wniosek  
M.A.703 Zakres zatwierdzenia  
M.A.704 Charakterystyka zarządzania ciągłą zdatnością do lotu  
M.A.705 Zaplecze  
M.A.706 Wymagania w stosunku do personelu  
M.A.707 Personel przeglądu zdatności do lotu  
M.A.708 Zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu  
M.A.709 Dokumentacja  
M.A.710 Przegląd zdatności do lotu  
M.A.711 Przywileje organizacji  
M.A.712 System zapewnienia jakości  
M.A.713 Zmiany w zatwierdzonej organizacji zarządzania ciągłą z datnością 
do lotu  
M.A.714 Prowadzenie dokumentacji  
M.A.715 Ciągłość ważności zatwierdzenia  
M.A.716 Niezgodności  
PODSEKCJA H — POŚWIADCZENIE OBSŁUGI (CRS)  
M.A.801 Poświadczenie obsługi statku powietrznego  
M.A.802 Poświadczenie obsługi podzespołu  
M.A.803 Upoważnienie pilota-właściciela  
PODSEKCJA I — POŚWIADCZENIE PRZEGLĄDU ZDATNOŚCI DO LOTU  
M.A.901 Przegląd zdatności do lotu statku powietrznego  
M.A.902 Ważność poświadczenia przeglądu zdatności do lotu  
M.A.903 Przeniesienie rejestracji w granicach terytorium UE  
M.A.904 Przegląd zdatności do lotu statku powietrznego importow anego do 
UE 
M.A.905 Niezgodności  
SEKCJA B – PROCEDURA STOSOWANA PRZEZ WŁAŚCIWE ORGANY  
PODSEKCJA A — PRZEPISY OGÓLNE  
M.B.101 Zakres  
M.B.102 Właściwy organ  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 15  
M.B.103 Niezgodności i środki egzekucyjne – osoby  
M.B.104 Prowadzenie dokumentacji  
M.B.105 Wzajemna wymiana informacji  
PODSEKCJA B — ODPOWIEDZIALNOŚĆ  
M.B.201 Obowiązki  
M.B.202 Informowanie Agencji  
PODSEKCJA C — CIĄGŁA ZDATNOŚĆ DO LOTU  
M.B.301 Program obsługi technicznej statku powietrznego  
M.B.302 Wyłączenia  
M.B.303 Monitorowanie ciągłej zdatności do lotu statku powietrz nego  
M.B.304 Cofnięcie, zawieszenie i ograniczenie  
M.B.305 Pokładowy dziennik techniczny  
PODSEKCJA D — STANDARDY OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
PODSEKCJA E — PODZESPOŁY  
PODSEKCJA F — ORGANIZACJA OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
M.B.601 Wniosek  
M.B.602 Zatwierdzenie początkowe  
M.B.603 Wydanie zatwierdzenia  
M.B.604 Ciągły nadzór  
M.B.605 Niezgodności  
M.B.606 Zmiany  
M.B.607 Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie zatwierdzenia  
PODSEKCJA G — ORGANIZACJA ZARZĄDZANIA CIĄGŁĄ ZDAT­ 
NOŚCIĄ DO LOTU  
M.B.701 Wniosek  
M.B.702 Zatwierdzenie początkowe  
M.B.703 Wydanie zatwierdzenia  
M.B.704 Ciągły nadzór  
M.B.705 Niezgodności  
M.B.706 Zmiany  
M.B.707 Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie zatwierdzenia  
PODSEKCJA H — POŚWIADCZENIE OBSŁUGI (CRS)  
PODSEKCJA I — POŚWIADCZENIE PRZEGLĄDU ZDATNOŚCI DO LOTU  
M.B.901 Ocena zaleceń  
M.B.902 Przegląd zdatności do lotu przez właściwy organ  
M.B.903 Niezgodności  
M.B.904 Wymiana informacji  
Dodatek I — Umowa o zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu  
Dodatek II — Autoryzowane poświadczenie obsługi — Formularz 1 E ASA  
Dodatek III — Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu — Formu larz 15 EASA  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 16  
Dodatek IV — System klas i kategorii zatwierdzenia dla organiza cji obsługi 
technicznej określonych w załączniku I (część M) podsekcja F or az w załączniku 
II (część 145).  
Dodatek V — Certyfikat organizacji obsługi technicznej, o które j mowa 
w załączniku I (część M) podsekcja F – formularz 3-MF EASA  
Dodatek VI — Certyfikat organizacji zarządzania ciągłą zdatnośc ią do lotu, 
o którym mowa w załączniku I (część M) podsekcja G – formularz 14-MG 
EASA  
Dodatek VII — Złożone czynności obsługi technicznej  
Dodatek VIII — Ograniczona obsługa techniczna przez pilota-właś ciciela  
▼B 
M.1 
Do celów niniejszej części, za właściwy organ uważa się:  
1. w kwestii nadzoru nad ciągłą zdatnością do lotu poszczególny ch statków 
powietrznych i wydawania poświadczeń przeglądu zdatności do lot u — 
organ wyznaczony przez państwo członkowskie rejestracji;  
2. w kwestii nadzoru nad organizacją obsługi technicznej, okreś lonej w sekcji 
A podsekcja F niniejszego załącznika (część M):  
(i) organ wyznaczony przez państwo członkowskie, na terytorium którego 
znajduje się główna siedziba organizacji,  
(ii) Agencja, jeśli organizacja mieści się w państwie trzecim;  
▼M6 
▼C4 
3. w kwestii zatwierdzenia programów obsługi technicznej statkó w powietrznych 
(„AMP”), jeden z poniższych organów:  
(i) organ wyznaczony przez państwo członkowskie rejestracji;  
(ii) jeżeli państwo członkowskie rejestracji wyrazi na to zgodę  przed zatwier­
dzeniem programu obsługi technicznej statku powietrznego, jeden  z poniż­
szych organów:  
a) organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym znajdu je 
się główne miejsce prowadzenia działalności operatora, lub – w przy­
padku gdy operator nie ma głównego miejsca prowadzenia działal­
ności – organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym 
operator ma miejsce prowadzenia działalności lub miejsce 
zamieszkania;  
▼M8 
b) organ odpowiedzialny za nadzór nad organizacją zarządzającą ciągłą 
zdatnością do lotu statku powietrznego lub organ, z którym właś ciciel 
zawarł ograniczoną umowę zgodnie z pkt M.A.201 lit. i) ppkt 3;  
4. w kwestii nadzoru nad organizacją zarządzania ciągłą zdatnoś cią do lotu, 
określoną w sekcji A podsekcja G niniejszego załącznika (część M): 
(i) organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym znajd uje się 
główna siedziba organizacji, o ile certyfikat przewoźnika lotni czego nie 
obejmuje zatwierdzenia,  
(ii) organ wyznaczony przez państwo członkowskie operatora, jeś li zatwier­
dzenie stanowi część certyfikatu przewoźnika lotniczego,  
(iii) Agencja, jeśli organizacja mieści się w państwie trzecim.  
▼M6 
▼C4 __________  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 17  
SEKCJA A  
WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A  
PRZEPISY OGÓLNE  
▼M6 
▼C4 
M.A.101  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia środki, jakie należy wprowadzić, aby  
zagwarantować utrzymanie zdatności do lotu statku powietrznego,  
łącznie z jego obsługą techniczną. Określono w niej również war unki, 
jakie muszą spełniać osoby lub organizacje zaangażowane w odnoś ne 
działania.  
▼B 
PODSEKCJA B  
ODPOWIEDZIALNO ŚĆ 
M.A.201  Odpowiedzialno ść 
▼M6 
▼C4 
a) Właściciel statku powietrznego odpowiada za ciągłą zdatność do 
lotu statku powietrznego oraz dopilnowuje, aby nie wykonywano 
żadnych lotów, jeżeli nie są spełnione wszystkie następujące wy ma­
gania:  
1. samolot jest utrzymywany w stanie zdatności do lotu;  
2. całe wyposażenie eksploatacyjne i awaryjne jest prawidłowo 
zainstalowane i zdatne do użytku lub wyraźnie zidentyfikowane 
jako niezdatne do użytku;  
3. certyfikat zdatności do lotu jest ważny;  
4. obsługa techniczna statku powietrznego jest wykonywana 
zgodnie z AMP określonym w pkt M.A.302.  
▼B 
b) W stosunku do statku powietrznego w leasingu, odpowiedzialno ść 
przenoszona jest z właściciela na korzystającego, jeżeli korzys tający 
jest: 
1. określony w dokumencie rejestracyjnym; lub  
2. wyszczególniony w umowie leasingu.  
W przypadku odniesienia w niniejszej części do „właściciela”, 
termin ten oznacza w zależności od zastosowania właściciela lub  
korzystającego.  
c) Każda osoba lub organizacja prowadząca obsługę techniczną od po­
wiada za wykonane zadania.  
▼M6 
▼C4 
d) Pilot dowódca lub, w przypadku statków powietrznych użytkowa ­
nych przez przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, operator odpowiada za 
prawidłowe wykonanie przeglądu przedlotowego. Przegląd ten 
musi zostać przeprowadzony przez pilota lub inną osobę posia­
dającą kwalifikacje i nie wymaga się przeprowadzenia go przez 
zatwierdzoną organizację obsługi technicznej ani personel poświ ad­
czający.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 18  
e) W przypadku statków powietrznych użytkowanych przez prze­
woźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporządze­
niem (WE) nr 1008/2008 (  1 ) operator jest odpowiedzialny za ciągłą 
zdatność do lotu eksploatowanych przez niego statków powietrz­
nych oraz:  
1) dopilnowuje, aby nie wykonywano żadnych lotów, jeżeli 
warunki określone w lit. a) nie są spełnione;  
2) podejmuje niezbędne kroki w celu uzyskania zatwierdzenia jak o 
organizacji zarządzania ciągłą zdatnością do lotu (CAMO) 
zgodnie z załącznikiem Vc (część CAMO) lub podsekcją G 
niniejszego załącznika (część M), w ramach posiadanego certy­
fikatu przewoźnika lotniczego w odniesieniu do statków 
powietrznych, które eksploatuje;  
3) podejmuje niezbędne kroki w celu uzyskania zatwierdzenia 
zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub zawiera pisemną 
umowę zgodnie z pkt CAMO.A.315 lit. c) załącznika Vc (część 
CAMO) lub z pkt M.A.708 lit. c) niniejszego załącznika (część 
M) z organizacją zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem II (część 
145).  
f) W przypadku skomplikowanych statków powietrznych z napędem 
silnikowym użytkowanych w zarobkowych operacjach specjalis­
tycznych, w operacjach CAT innych niż wykonywane przez prze­
woźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporządze­
niem (WE) nr 1008/2008 lub przez zarobkowe zatwierdzone orga­
nizacje szkolenia (ATO) i zadeklarowane organizacje szkole­
nia (DTO), o których mowa w art. 10a rozporządzenia (UE) 
nr 1178/2011 (  2 ), operator dopilnowuje, aby:  
1) nie wykonywano żadnych lotów, jeżeli warunki określone w lit . 
a) nie są spełnione;  
2) zadania związane z zapewnianiem ciągłej zdatności do lotu by ły 
wykonywane przez CAMO zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem 
Vc (część CAMO) lub podsekcją G niniejszego załącznika 
(część M); jeżeli operator nie jest CAMO zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem Vc (część CAMO) lub podsekcją G niniejszego 
załącznika (część M), zawiera pisemną umowę dotyczącą wyko­
nywania tych zadań zgodnie z dodatkiem I do niniejszego 
załącznika z organizacją zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem 
Vc (część CAMO) lub podsekcją G niniejszego załącznika 
(część M);  
3) CAMO, o której mowa w ppkt 2, została zatwierdzona zgodnie 
z załącznikiem II (część 145) jako organizacja kwalifikująca si ę 
do uzyskania zatwierdzenia w zakresie obsługi technicznej 
statków powietrznych oraz podzespołów w nich montowanych 
lub zawarła pisemną umowę zgodnie z pkt CAMO.A.315 lit. c) 
załącznika Vc (część CAMO) lub z pkt M.A.708 lit. c) niniej­
szego załącznika (część M) z organizacjami zatwierdzonymi 
zgodnie z załącznikiem II (część 145).  
g) W przypadku skomplikowanych statków powietrznych z napędem 
silnikowym nieobjętych lit. e) i f) właściciel dopilnowuje, aby : 
1) nie wykonywano żadnych lotów, jeżeli warunki określone w lit . 
a) nie są spełnione;  ▼M8 
( 1 ) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2 008 z dnia 24 września 
2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotnicz ych na terenie 
Wspólnoty (Dz.U. L 293 z 31.10.2008, s. 3). 
( 2 ) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2 011 r. ustanawiające 
wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie 
cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i R ady (WE) 
nr 216/2008 (Dz.U. L 311 z 25.11.2011, s. 1).
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 19  
2) zadania związane z zapewnianiem ciągłej zdatności do lotu by ły 
wykonywane przez CAMO zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem 
Vc (część CAMO) lub podsekcją G niniejszego załącznika 
(część M); jeżeli właściciel nie jest CAMO zatwierdzoną 
zgodnie z załącznikiem Vc (część CAMO) lub podsekcją G 
niniejszego załącznika (część M), zawiera pisemną umowę 
dotyczącą wykonywania tych zadań zgodnie z dodatkiem I do 
niniejszego załącznika z organizacją zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem Vc (część CAMO) lub podsekcją G niniejszego 
załącznika (część M);  
3) CAMO, o której mowa w ppkt 2, została zatwierdzona zgodnie 
z załącznikiem II (część 145) jako organizacja kwalifikująca si ę 
do uzyskania zatwierdzenia w zakresie obsługi technicznej 
statków powietrznych oraz podzespołów w nich montowanych 
lub zawarła pisemną umowę zgodnie z pkt CAMO.A.315 lit. c) 
załącznika Vc (część CAMO) lub z pkt M.A.708 lit. c) niniej­
szego załącznika (część M) z organizacjami zatwierdzonymi 
zgodnie z załącznikiem II (część 145).  
h) W przypadku  ►C10 statków powietrznych innych niż skompliko­
wane statki powietrzne z napędem silnikowym ◄ użytkowanych 
w zarobkowych operacjach specjalistycznych lub operacjach CAT 
innych niż wykonywane przez przewoźników lotniczych koncesjo­
nowanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 lub przez 
zarobkowe ATO i zarobkowe DTO, o których mowa w art. 10a 
rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, operator dopilnowuje, aby:  
1) nie wykonywano żadnych lotów, jeżeli warunki określone w lit . 
a) nie są spełnione;  
2) zadania związane z zapewnianiem ciągłej zdatności do lotu by ły 
wykonywane przez CAMO zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem 
Vc (część CAMO) lub podsekcją G niniejszego załącznika 
(część M) lub przez organizację kompleksowej zdatności do 
lotu (CAO) zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem Vd (część 
CAO); jeżeli operator nie jest CAMO zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem Vc (część CAMO) lub podsekcją G niniejszego 
załącznika (część M) lub CAO zatwierdzoną zgodnie z załączni­
kiem Vd (część CAO), zawiera pisemną umowę zgodnie z dodat­
kiem I do niniejszego załącznika z CAMO zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem Vc (część CAMO) lub z podsekcją G niniejszego 
załącznika (część M), lub z CAO zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem Vd (część CAO);  
3) CAMO lub CAO, o których mowa w ppkt 2, zostały zatwier­
dzone zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub zgodnie 
z podsekcją F niniejszego załącznika (część M) lub jako CAO 
z przywilejami obsługowymi bądź dana CAMO zawarła pisemną 
umowę zgodnie z pkt CAMO.A.315 lit. c) załącznika Vc (część 
CAMO) lub z pkt M.A.708 lit. c) niniejszego załącznika (część 
M) z organizacjami z przywilejami obsługowymi zatwierdzo­
nymi zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub zgodnie 
z podsekcją F niniejszego załącznika (część M) lub z załączni­
kiem Vd (część CAO).  
(i) W przypadku statków powietrznych innych niż skomplikowane 
statki powietrzne z napędem silnikowym nieobjętych lit. e) i h)  
lub użytkowanych w ograniczonych operacjach właściciel dopilno­
wuje, aby loty były wykonywane wyłącznie, gdy spełnione są 
warunki określone w lit. a). W tym celu właściciel musi:  
1) przydziela CAMO lub CAO zadania w zakresie ciągłej zdatności  
do lotu, o których mowa w pkt M.A.301, w drodze pisemnej 
umowy zawartej zgodnie z dodatkiem I; lub  
2) realizuje te zadania we własnym zakresie; lub  ▼M8
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 20  
3) realizuje te zadania we własnym zakresie, z wyjątkiem zadań 
związanych z opracowaniem i procesem zatwierdzania AMP 
wyłącznie wówczas, gdy zadania te wykonywane są przez 
CAMO lub CAO na podstawie ograniczonej umowy zawartej 
zgodnie z pkt M.A.302.  
▼M2 
j) W celu stwierdzenia zgodności z przepisami niniejszej części  
właściciel/operator zapewnia wszelkim osobom uprawnionym 
przez właściwy organ dostęp do całego swojego zaplecza, wszyst­
kich statków powietrznych lub dokumentów dotyczących jego dzia­  
łalności, w tym czynności zlecanych podwykonawcom.  
▼M8 
k) Jeżeli statek powietrzny objęty certyfikatem przewoźnika lot niczego 
jest wykorzystywany do operacji niezarobkowych lub operacji 
specjalistycznych zgodnie z pkt ORO.GEN.310 załącznika III lub 
pkt NCO.GEN.104 załącznika VII do rozporządzenia (UE) 
nr 965/2012, operator zapewnia, aby zadania związane z ciągłą 
zdatnością do lotu były wykonywane, stosownie do przypadku, 
przez CAMO, zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem Vc (część 
CAMO) lub podsekcją G niniejszego załącznika (część M), lub 
organizację kompleksowej zdatności do lotu (CAO), zatwierdzoną 
zgodnie z załącznikiem Vd (część CAO), posiadacza certyfikatu 
przewoźnika lotniczego.  
▼M6 
▼C4 
M.A.202  Zgłaszanie zdarze ń 
a) Bez uszczerbku dla wymogów w zakresie zgłaszania określonych  
w załączniku II (część 145) i załączniku Vc (część CAMO), każda  
osoba lub organizacja odpowiedzialna zgodnie z pkt M.A.201 
zgłasza wszelkie stwierdzone stany statku powietrznego lub podz es­
połu, które zagrażają bezpieczeństwu lotu:  
1) właściwemu organowi wyznaczonemu przez państwo członkow­
skie rejestracji statku powietrznego oraz właściwemu organowi 
wyznaczonemu przez państwo członkowskie operatora, jeżeli nie 
jest to państwo członkowskie rejestracji;  
2) organizacji odpowiedzialnej za projekt typu lub uzupełniając y 
projekt typu.  
b) Zgłoszenia, o których mowa w lit. a), są sporządzane w sposó b 
określony przez właściwy organ, o którym mowa w lit. a), i zawi e­
rają wszelkie istotne informacje o wystąpieniu takiego stanu, z nane 
osobie lub organizacji dokonującej zgłoszenia.  
c) W przypadku gdy obsługa techniczna lub przegląd zdatności do  
lotu statku powietrznego odbywa się na podstawie pisemnej 
umowy, osoba lub organizacja odpowiedzialna za te działania 
zgłasza również wszelkie stany, o których mowa w lit. a), właśc i­
cielowi i operatorowi statku powietrznego oraz, jeżeli są to ró żne 
podmioty, odpowiedniej CAMO lub CAO.  
d) Osoba lub organizacja dokonuje zgłoszeń, o których mowa w li t. a) 
i c), w jak najkrótszym terminie, lecz nie później niż 72 godzi n od 
momentu, w którym dana osoba lub organizacja stwierdziły stan, do 
którego zgłoszenie się odnosi, chyba że uniemożliwiają to 
wyjątkowe okoliczności.  
e) Osoba lub organizacja dokonuje zgłoszenia działań następczyc h, 
podając szczegółowe informacje dotyczące działań, które dana 
osoba lub organizacja zamierza podjąć, aby zapobiec podobnym 
zdarzeniom w przyszłości, niezwłocznie po określeniu tych dział ań. 
Zgłoszenia działań następczych są dokonywane w formie i w sposó b 
określony przez właściwy organ.  ▼M8
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 21  
PODSEKCJA C  
CIĄGŁA ZDATNO ŚĆ DO LOTU  
▼M6 
▼C4 
M.A.301  Zadania zapewniania ci ągłej zdatno ści do lotu  
Ciągła zdatność do lotu statku powietrznego oraz sprawność wypo sa­ 
żenia eksploatacyjnego i awaryjnego zapewniania jest poprzez:  
a) wykonanie przeglądu przedlotowego;  
b) usunięcie wszelkich usterek i uszkodzeń mających wpływ na 
bezpieczną eksploatację zgodnie z danymi określonymi w pkt 
M.A.304 i M.A.401, stosownie do przypadku, przy uwzględnieniu 
wykazu wyposażenia minimalnego (MEL) oraz wykazu odstępstw 
od konfiguracji, jeżeli takowe istnieją;  
c) wykonanie całości obsługi technicznej zgodnie z AMP, o który m 
mowa w pkt M.A.302;  
d) poświadczenie całości obsługi technicznej zgodnie z podsekcj ą H;  
e) w odniesieniu do wszystkich skomplikowanych statków powietrz ­
nych z napędem silnikowym lub statków powietrznych użytkowa­
nych przez przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, analizę skuteczności 
zatwierdzonego AMP, o którym mowa w pkt M.A.302;  
f) wdrażanie wszelkich stosownych:  
1) dyrektyw zdatności;  
2) dyrektyw operacyjnych mających wpływ na ciągłą zdatność do 
lotu; 
3) wymagań dotyczących ciągłej zdatności do lotu ustanowionych 
przez Agencję;  
4) środków wymaganych przez właściwy organ w ramach natych­
miastowej reakcji na problem w zakresie bezpieczeństwa;  
g) wykonywanie modyfikacji i napraw zgodnie z pkt M.A.304;  
h) dostarczanie pilotowi dowódcy lub operatorowi, w przypadku p rze­
woźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporządze­
niem (WE) nr 1008/2008, protokołu ważenia i wyważenia odzwier­
ciedlającego aktualną konfigurację statku powietrznego;  
i) w razie potrzeby, przeprowadzanie lotów próbnych po obsłudze . 
M.A.302  Program obs ługi technicznej statku powietrznego  
a) Obsługę techniczną każdego statku powietrznego organizuje si ę 
zgodnie z AMP.  
b) AMP i wszelkie jego dalsze zmiany są zatwierdzane przez 
właściwy organ.  
c) ►M8 W przypadku gdy ciągłą zdatnością do lotu statków 
powietrznych zarządza CAMO lub CAO lub gdy między właści­
cielem a CAMO lub CAO zawarta została ograniczona umowa 
zgodnie z pkt M.A.201 lit. i) ppkt 3, AMP i jej zmiany można 
zatwierdzać w drodze procedury pośredniego zatwierdzenia.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 22  
W takim przypadku CAMO lub CAO ustanawia procedurę pośred­
niego zatwierdzenia jako część charakterystyki zarządzania ciąg łą 
zdatnością do lotu (CAME), o której mowa w pkt CAMO.A.300 
załącznika Vc bądź w pkt M.A.704 niniejszego załącznika, lub ja ko 
część charakterystyki kompleksowej zdatności do lotu (CAE), 
o której mowa w pkt CAO.A.025 załącznika Vd, a właściwy 
organ odpowiedzialny za CAMO lub CAO zatwierdza tę 
procedurę. ◄  
Procedura pośredniego zatwierdzenia jest stosowana wyłącznie 
w przypadku, gdy dana CAMO lub CAO znajduje się pod 
nadzorem państwa członkowskiego rejestracji statku powietrznego , 
chyba że została zawarta pisemna umowa zgodnie z pkt M.1 ppkt 3  
w sprawie przekazania odpowiedzialności za zatwierdzenie 
programu obsługi technicznej statku powietrznego właściwemu 
organowi odpowiedzialnemu za CAMO lub CAO.  
d) AMP musi wykazywać zgodność z:  
1) instrukcjami wydanymi przez właściwy organ;  
2) instrukcjami w zakresie ciągłej zdatności do lotu:  
(i) wydanymi przez posiadaczy certyfikatu typu, ograniczonego 
certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu, zatwier­
dzenia projektu poważnej zmiany, ETSO lub dowolnego 
innego stosownego zatwierdzenia wydanego zgodnie 
z załącznikiem I (część 21) do rozporządzenia (UE) 
nr 748/2012;  
(ii) zawartymi — w stosownych przypadkach — w specyfika­
cjach certyfikacyjnych, o których mowa w pkt 21.A.90B 
lub 21.A.431B załącznika I (część 21) do rozporządze­
nia (UE) nr 748/2012;  
▼M9 
3) mającymi zastosowanie przepisami załącznika I (część-26) do 
rozporządzenia (UE) 2015/640.  
▼C4 
e) Na zasadzie odstępstwa od lit. d), właściciel lub organizacj a 
zarządzająca ciągłą zdatnością do lotu statku powietrznego może  
odstąpić od instrukcji, o których mowa w lit. d) ppkt 2, i zapr opo­
nować dłuższe interwały czasowe w AMP, w oparciu o dane uzys­
kane z wyczerpujących analiz przeprowadzonych zgodnie z lit. h) . 
Nie zezwala się na pośrednie zatwierdzenie w przypadku wydłu­ 
żenia interwałów czasowych dla zadań związanych z bezpieczeń­
stwem. Właściciel lub organizacja zarządzająca ciągłą zdatności ą do 
lotu statku powietrznego może również zaproponować dodatkowe 
instrukcje w AMP.  
f) AMP zawiera szczegóły dotyczące całości obsługi technicznej,  jaką 
należy wykonywać, w tym częstotliwość i wszelkie konkretne 
zadania związane z rodzajem i specyfiką operacji.  
g) W odniesieniu do skomplikowanych statków powietrznych 
z napędem silnikowym, w przypadku gdy AMP jest oparty na 
procedurze grupy nadzoru obsługi technicznej lub na monitoro­
waniu stanu, AMP statków powietrznych obejmuje program nieza­
wodności.  
h) AMP podlega okresowym analizom i, jeśli to konieczne, są w n im 
wprowadzane zmiany. Analizy te gwarantują, że AMP jest stale 
aktualny i adekwatny, jeśli chodzi o doświadczenie eksploatacyj ne 
i instrukcje właściwego organu, równocześnie uwzględniając nowe  
lub zmienione instrukcje obsługi technicznej wydawane przez 
posiadaczy certyfikatu typu i uzupełniającego certyfikatu typu 
oraz wszelkie pozostałe organizacje, które publikują takie dane  
zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządzenia (UE) 
nr 748/2012.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 23  
M.A.303  Dyrektywy zdatno ści 
O ile Agencja nie ustali inaczej, mająca zastosowanie dyrektywa  zdat­
ności musi być wykonana zgodnie z wymaganiami tej dyrektywy.  
▼M6 
▼C4 
M.A.304  Dane dotycz ące modyfikacji i napraw  
Osoba lub organizacja przeprowadzająca naprawę statku powietrzn ego 
lub podzespołu dokonuje oceny wszelkich szkód. Modyfikacje 
i naprawy przeprowadza się, wykorzystując – w zależności od prz y­
padku – dane:  
a) zatwierdzone przez Agencję;  
b) zatwierdzone przez organizację projektującą spełniającą wyma gania 
załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012;  
c) zawarte w wymaganiach, o których mowa w pkt 21.A.90B 
lub 21.A.431B załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE) 
nr 748/2012.  
M.A.305  System dokumentacji ci ągłej zdatno ści do lotu statku powietrznego  
a) Po zakończeniu każdej obsługi technicznej do systemu dokumen ­
tacji ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego wpisuje się  – jak 
najszybciej, a najpóźniej w ciągu 30 dni od zakończenia obsługi  
technicznej – poświadczenie obsługi statku powietrznego („CRS”)  
wymagane zgodnie z pkt M.A.801 lub pkt 145.A.50, stosownie do 
przypadku.  
b) System dokumentacji ciągłej zdatności do lotu statku powietr znego 
obejmuje następujące elementy:  
1. datę wpisu, łączny skumulowany czas użytkowania w odniesieni u 
do stosownego parametru dla statku powietrznego, silników lub 
śmigieł;  
2. dokumentację zdatności do lotu statku powietrznego, o której  
mowa w lit. c) i d) poniżej, wraz z uzupełniającą szczegółową 
dokumentacją obsługi technicznej, o której mowa w lit. e) poni­  
żej; 
3. jeżeli jest to wymagane zgodnie z pkt M.A.306, pokładowy 
dziennik techniczny.  
c) Dokumentacja ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego 
zawiera aktualny protokół ważenia i wyważenia oraz aktualny sta n: 
1. dyrektyw zdatności i środków, które właściwy organ nakazał 
wprowadzić w natychmiastowej reakcji na problem w zakresie 
bezpieczeństwa;  
2. modyfikacji i napraw;  
3. zgodności z AMP;  
4. statusu odroczonych zadań obsługi technicznej i odroczonych 
likwidacji usterek.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 24  
d) Dokumentacja ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego 
zawiera aktualny stan podzespołów:  
1. części o ograniczonym czasie użytkowania, łącznie ze skumulo ­
wanym czasem użytkowania każdej części, której to dotyczy, 
w odniesieniu do stosownego parametru ograniczenia zdatności 
do lotu; oraz  
2. podzespołów kontrolowanych okresowo, łącznie ze skumulo­
wanym czasem użytkowania podzespołów, których to dotyczy, 
w odniesieniu do stosownego parametru, od momentu zakoń­
czenia ostatniej planowej obsługi technicznej, jak określono 
w AMP.  
e) Właściciel lub operator ustanawia system przechowywania nast ępuj­ 
ących dokumentów i danych w formie możliwej do przyjęcia przez 
właściwy organ i przez niżej określony czas:  
1. pokładowy dziennik techniczny: dziennik techniczny lub inne 
dane o równoważnym zakresie i szczegółowości, z uwzględnie­
niem okresu 36 miesięcy przed ostatnim wpisem;  
2. CRS i szczegółowa dokumentacja obsługi technicznej:  
(i) wykazujące zgodność z dyrektywami zgodności i środkami, 
które właściwy organ nakazał wprowadzić w natychmias­
towej reakcji na problem w zakresie bezpieczeństwa, 
mającymi zastosowanie do statku powietrznego, silników, 
śmigieł i podzespołów w nim instalowanych, stosownie 
do przypadku, do momentu zastąpienia zawartych w nich 
informacji nowymi informacjami o równoważnym zakresie 
i szczegółowości, ale z uwzględnieniem okresu nie krót­
szego niż 36 miesięcy;  
(ii) wykazujące zgodność z danymi mającymi zastosowanie 
zgodnie z pkt M.A.304 w odniesieniu do bieżących mody­
fikacji i napraw statku powietrznego, silników, śmigieł 
i wszelkich podzespołów podlegających ograniczeniom 
zdatności do lotu; oraz  
(iii) każdej planowej obsługi technicznej lub innej obsługi tec h­
nicznej niezbędnej do zapewnienia ciągłej zdatności do lotu 
statku powietrznego, silników, śmigieł, stosownie do przy­
padku, do momentu zastąpienia zawartych w nich infor­
macji nowymi informacjami o równoważnym zakresie 
i szczegółowości, ale z uwzględnieniem okresu nie krót­
szego niż 36 miesięcy.  
3. dane specyficzne dla określonych podzespołów:  
(i) zapis historii eksploatacji każdej części o ograniczonym 
czasie użytkowania, na podstawie którego ustala się 
aktualny stan zgodności z ograniczeniami zdatności do lotu;  
(ii) CRS i szczegółowa dokumentacja obsługi technicznej 
dotyczące ostatniego wykonania każdej planowej obsługi 
technicznej oraz każdej nieplanowej obsługi technicznej 
wszystkich części o ograniczonym czasie użytkowania 
i podzespołów kontrolowanych okresowo, do momentu 
zastąpienia informacji o planowej obsłudze technicznej 
informacjami o innej planowej obsłudze technicznej 
o równoważnym zakresie i szczegółowości, ale z uwzględ­
nieniem okresu nie krótszego niż 36 miesięcy;  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 25  
(iii) CRS i deklaracja akceptacji właściciela w odniesieniu do 
wszelkich podzespołów zainstalowanych w statku 
powietrznym ELA2 bez formularza 1 EASA zgodnie 
z pkt 21.A.307 lit. c) załącznika I (część 21) do rozporz­ 
ądzenia (UE) nr 748/2012, ale z uwzględnieniem okresu nie 
krótszego niż 36 miesięcy.  
4. Okresy przechowywania dokumentacji w przypadku ostatecz­
nego wycofania statku powietrznego z eksploatacji:  
(i) dane wymagane zgodnie z pkt M.A.305 lit. b) ppkt 1 
w odniesieniu do statków powietrznych, silników i śmigieł, 
które przechowuje się przez co najmniej 12 miesięcy;  
(ii) ostatni obowiązujący stan i ostatnie obowiązujące protokoł y 
określone w pkt M.A.305 lit. c) i d), które przechowuje się 
przez co najmniej 12 miesięcy; oraz  
(iii) najnowsze CRS i najnowsza szczegółowa dokumentacja 
obsługi technicznej określone w pkt M.A.305 lit. e) ppkt 
2 ppkt (ii) i lit. e) ppkt 3 ppkt (i), które przechowuje się 
przez co najmniej 12 miesięcy.  
f) Osoba lub organizacja odpowiedzialne za zarządzanie zadaniam i 
zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zgodnie z pkt M.A.201 
spełnia wymagania dotyczące systemu dokumentacji ciągłej zdat­
ności do lotu statku powietrznego i na żądanie udostępnia doku­
mentację właściwemu organowi.  
g) Wszystkie wpisy w systemie dokumentacji ciągłej zdatności do  lotu 
statku powietrznego muszą być zrozumiałe i dokładne. W przypadk u 
gdy zachodzi konieczność skorygowania danego wpisu, należy tego  
dokonać w sposób, który wyraźnie pokazuje, jaki był pierwotny 
wpis.  
▼M2 
M.A.306  Pokładowy dziennik techniczny  
▼M6 
▼C4 
a) Poza wymaganiami określonymi w pkt M.A.305, w przypadku 
operacji CAT, zarobkowych operacji specjalistycznych i operacji  
zarobkowych ATO lub DTO, operator prowadzi dla każdego statku 
powietrznego pokładowy dziennik techniczny zawierający nastę­
pujące informacje:  
▼M2 
1. informacje o każdym locie konieczne do zapewnienia ciągłego 
bezpieczeństwa lotu; oraz  
2. bieżące poświadczenie obsługi statku powietrznego; oraz  
3. bieżące świadectwo obsługi technicznej przedstawiające statu s 
obsługi technicznej statku powietrznego w zakresie kolejnych 
planowych i nieplanowanych czynności obsługi technicznej do 
wykonania, chyba że właściwy organ postanowi o innym 
miejscu przechowywania świadectwa obsługi technicznej; oraz  
4. wszystkie odłożone, zaplanowane na później usunięcia usterek , 
które mają wpływ na eksploatację statku powietrznego; oraz  
5. wszelkie niezbędne wskazówki dotyczące warunków wsparcia 
obsługi technicznej.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 26  
b) Pierwsza wersja pokładowego dziennika technicznego podlega 
zatwierdzeniu przez właściwy organ określony odpowiednio 
w pkt CAMO.A.105 załącznika Vc (część CAMO) lub w pkt 
M.1 niniejszego załącznika (część M) bądź w pkt CAO.1 ppkt 1 
załącznika Vd (część CAO). Wszelkimi późniejszymi zmianami 
wprowadzanymi w tym dzienniku zarządza się zgodnie z pkt 
CAMO.A.300 lit. c) lub pkt M.A.704 lit. b) i c) bądź pkt 
CAO.A.025 lit. c).  
▼M6 
▼C4 __________  
▼B 
M.A.307  Przekazywanie dokumentacji ci ągłej zdatno ści do lotu statku 
powietrznego  
▼M6 
▼C4 
a) Z chwilą ostatecznego przekazania statku powietrznego przez 
właściciela lub operatora innemu podmiotowi właściciel lub oper a­
tor, który dokonuje przekazania, zapewnia także przekazanie dok u­
mentacji ciągłej zdatności do lotu, o której mowa w pkt M.A.305  
oraz – w stosownych przypadkach – pokładowego dziennika tech­
nicznego, o którym mowa w pkt M.A.306.  
b) W przypadku gdy właściciel zleca CAMO lub CAO zadania 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, zapewnia przekazanie dok u­
mentacji ciągłej zdatności do lotu, o której mowa w pkt M.A.305 , 
tej zakontraktowanej organizacji.  
c) Okresy przechowywania dokumentacji określone w pkt M.A.305 
lit. e) mają w dalszym ciągu zastosowanie do nowego właściciela , 
operatora, nowej CAMO lub CAO.  
▼B 
PODSEKCJA D  
STANDARDY OBS ŁUGI TECHNICZNEJ  
M.A.401  Dane obs ługowe  
a) Osoba lub organizacja prowadząca obsługę techniczną statku 
powietrznego ma dostęp do bieżących odpowiednich danych 
dotyczących obsługi technicznej i tylko takie dane wykorzystuje , 
wykonując obsługę techniczną, włącznie z modyfikacjami i napra­
wami.  
b) Do celów niniejszej części odpowiednie dane obsługowe oznacz ają: 
1. wszelkie stosowne wymagania, procedury, standardy bądź infor ­
macje wydane przez właściwy organ lub Agencję,  
2. wszelkie, mające zastosowanie, dyrektywy zdatności,  
3. stosowane instrukcje odnoszące się do ciągłej zdatności do l otu, 
wydawane przez posiadaczy certyfikatów typu, uzupełniających 
certyfikatów typu i każdą inną organizację, która publikuje tak ie 
dane zgodnie z przepisami załącznika I (część 21) do rozporz­ 
ądzenia (UE) nr 748/2012.  
4. wszelkie odpowiednie dane dostarczane zgodnie z przepisami 
pkt 145.A.45 lit. d).  
c) Osoba lub organizacja prowadząca obsługę techniczną statku 
powietrznego gwarantuje, że wszystkie odpowiednie dane obsłu­
gowe są aktualne i w razie potrzeby łatwo dostępne. Osoba lub 
organizacja zakłada system kart lub arkuszy roboczych i dokładn ie 
nanosi dane obsługowe na te karty lub arkusze, bądź tworzy 
dokładne odnośniki do poszczególnych zadań obsługi technicznej 
ujętych w takich danych.  ▼M8
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 27  
M.A.402  Wykonywanie obs ługi technicznej  
Z wyjątkiem obsługi technicznej wykonywanej przez organizację 
obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem II (czę ść 
145), każda osoba lub organizacja wykonująca obsługę techniczną  
musi:  
a) posiadać kwalifikacje w odniesieniu do wykonywanych zadań 
wymagane w tej części;  
b) zapewnić, aby miejsce, w którym wykonuje się obsługę technic zną, 
było właściwie zorganizowane i pozbawione brudu i zanieczysz­
czeń;  
c) stosować metody, techniki, standardy i instrukcje określone 
w danych obsługowych określonych w M.A.401;  
d) stosować narzędzia, wyposażenie i materiały określone w dany ch 
obsługowych określonych w M.A.401. W miarę potrzeb narzędzia 
i wyposażenie poddawane są kontroli i kalibracji według urzędow o 
uznanej normy.  
e) zapewnić, aby obsługa techniczna była wykonywana w ramach 
ograniczeń związanych z ochroną środowiska, określonych 
w danych obsługowych określonych w M.A.401;  
f) zapewnić korzystanie w właściwego zaplecza w przypadku nieko ­
rzystnej pogody lub szczegółowej obsługi technicznej;  
g) zapewnić, aby ryzyko popełnienia licznych błędów podczas obs ługi 
technicznej oraz ryzyko powtórzenia błędów w wykonywaniu iden­
tycznych czynności obsługi technicznej było jak najmniejsze;  
h) zapewnić wprowadzenie metody wykrywania błędów po wykonaniu 
każdego krytycznego zadania obsługi technicznej;  
i) przeprowadzić ogólną weryfikację po zakończeniu obsługi tech ­
nicznej w celu zagwarantowania, że ze statku powietrznego lub 
podzespołu usunięto wszystkie narzędzia, wyposażenie i obce 
części lub materiały, a wszystkie zdjęte osłony zostały ponowni e 
zainstalowane.  
▼B 
M.A.403  Usterki statku powietrznego  
a) Każda usterka statku powietrznego mająca wpływ na bezpieczeń ­
stwo lotu jest usuwana przed kolejnym lotem.  
▼M2 
b) Zgodnie z pkt M.A.801 lit. b) ppkt 1, M.A.801 lit. b) ppkt 2 , 
M.A.801 lit. c), M.A.801 lit. d) lub załącznikiem II (część 145 ) 
wyłącznie upoważniony personel poświadczający, wykorzystując 
dane obsługowe ujęte w pkt M.A.401, może zdecydować, czy 
usterka statku powietrznego poważnie zagraża bezpieczeństwu 
lotu, a więc kiedy i jakie naprawy przeprowadzić przed kolejnym  
lotem, a jakie mogą zostać odłożone na później. Jednakże nie ma  to 
zastosowania, gdy pilot lub upoważniony personel poświadczający  
wykorzystuje wykaz wyposażenia minimalnego (MEL).  
c) Każda usterka statku powietrznego, która nie stwarza poważne go 
zagrożenia dla bezpieczeństwa lotu, jest usuwana w najkrótszym 
terminie po wykryciu po raz pierwszy, w terminach określonych 
w danych obsługowych lub MEL.  ▼M2
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 28  
▼C4 
d) Każdą usterkę nieusuniętą przed lotem odnotowuje się w syste mie 
dokumentacji ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego, o k tórym 
mowa w pkt M.A.305, lub – w stosownych przypadkach – w pokła­
dowym dzienniku technicznym, o którym mowa w pkt M.A.306.  
▼B 
PODSEKCJA E  
PODZESPO ŁY 
▼M5 
M.A.501  Klasyfikacja i zabudowa  
a) Wszystkie podzespoły są klasyfikowane według następujących 
kategorii:  
▼M6 
▼C4 
1) Podzespoły, których stan jest zadowalający, dopuszczone do 
eksploatacji na podstawie formularza 1 EASA lub dokumentu 
równoważnego oraz oznaczone zgodnie z podsekcją Q 
załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012, 
chyba że określono inaczej w załączniku I (część 21) do 
rozporządzenia (UE) nr 748/2012 lub w niniejszym załączniku 
(część M) lub w załączniku Vd (część CAO).  
▼M5 
2) Podzespoły niezdatne do użytku, które wymagają obsługi tech­
nicznej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.  
▼M6 
▼C4 
3) Podzespoły sklasyfikowane jako nienaprawialne, ponieważ osią ­
gnęły obowiązkowy limit czasu eksploatacji lub zawierają 
usterki nienadające się do naprawy;  
▼M5 
4) Części standardowe używane w statku powietrznym, silniku, 
śmigle lub w innym podzespole statku powietrznego, jeżeli są 
wymienione w danych obsługowych i dołączono do nich dowód 
zgodności ze stosowaną normą.  
5) Surowce i materiały zużywalne używane przy wykonywaniu 
czynności związanych z obsługą techniczną, jeżeli organizacja 
uzna, że surowce i materiały odpowiadają w sposób zadowa­
lający wymaganym specyfikacjom oraz można je odpowiednio 
zidentyfikować. Do wszystkich surowców i materiałów musi być 
dołączona dokumentacja wyraźnie odnosząca się do poszczegól­
nych surowców i materiałów oraz zawierająca deklarację zgod­
ności ze specyfikacjami i informację na temat producenta 
i dostawcy.  
b) Podzespoły, części standardowe i materiały instaluje się w s tatku 
powietrznym lub podzespole wyłącznie, jeżeli są one w zadowalaj ­ 
ącym stanie, należą do jednej z kategorii wymienionych w lit. a ), 
a w stosownych danych obsługowych określono dany podzespół, 
część standardową lub materiał.  
▼M6 
▼C4 
M.A.502  Obsługa techniczna podzespo łów 
a) Obsługa techniczna podzespołów prowadzona jest przez organiz acje 
obsługi technicznej zatwierdzone zgodnie z podsekcją F niniejsz ego 
załącznika lub z załącznikiem II (część 145) lub z załącznikiem  Vd 
(część CAO), stosownie do przypadku.  ▼M6
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 29  
b) ►M8 Na zasadzie odstępstwa od lit. a), jeżeli dany podzespół jest 
zainstalowany w statku powietrznym, obsługa techniczna takiego 
podzespołu może być wykonywana przez organizację obsługi tech­
nicznej statku powietrznego zatwierdzoną zgodnie z podsekcją F 
niniejszego załącznika lub z załącznikiem II (część 145) lub 
z załącznikiem Vd (część CAO) lub przez personel poświadczający , 
o którym mowa w pkt M.A.801. lit. b) ppkt 1. ◄ Taka obsługa 
techniczna jest wykonywana zgodnie z danymi dotyczącymi obsługi  
technicznej statku powietrznego lub zgodnie z danymi dotyczącym i 
obsługi technicznej podzespołu, jeżeli właściwy organ wyraził n a to 
zgodę. Ta organizacja obsługi technicznej statku powietrznego l ub 
ten personel poświadczający mogą tymczasowo wymontować dany 
podzespół na potrzeby obsługi technicznej, jeżeli jest to konie czne 
do uzyskania łatwiejszego dostępu do podzespołu, z wyjątkiem 
przypadków, gdy jego wymontowanie powoduje konieczność 
dodatkowej obsługi technicznej. Obsługa techniczna podzespołów 
wykonywana zgodnie z niniejszą literą nie uprawnia do wydania 
formularza 1 EASA i podlega wymaganiom poświadczenia obsługi 
statku powietrznego określonym w pkt M.A.801.  
c) Na zasadzie odstępstwa od lit. a), jeżeli dany podzespół jes t zain­
stalowany w silniku lub pomocniczym źródle zasilania („APU”), 
obsługa techniczna takiego podzespołu może być wykonywana 
przez organizację obsługi technicznej silnika zatwierdzoną zgod nie 
z podsekcją F niniejszego załącznika lub z załącznikiem II (czę ść 
145) lub z załącznikiem Vd (część CAO). Taka obsługa techniczna  
jest wykonywana zgodnie z danymi dotyczącymi obsługi tech­
nicznej silnika lub APU lub zgodnie z danymi dotyczącymi obsług i 
technicznej podzespołu, jeżeli właściwy organ wyraził na to zgo dę. 
Taka organizacja obsługi technicznej z uprawnieniem kategorii B  
może tymczasowo wymontować dany podzespół na potrzeby 
obsługi technicznej, jeżeli jest to konieczne do uzyskania łatw iej­
szego dostępu do podzespołu, z wyjątkiem przypadków, gdy jego 
wymontowanie powoduje konieczność dodatkowej obsługi 
technicznej.  
Lit. a)–c) powyżej nie mają zastosowania do podzespołów, o któr ych 
mowa w pkt 21.A.307 lit. c) załącznika I (część 21) do rozporzą dze­
nia (UE) nr 748/2012.  
d) ►M8 Jeżeli dany podzespół jest zainstalowany w statku 
powietrznym lub tymczasowo z niego wymontowywany w celu 
ułatwienia dostępu, obsługa techniczna podzespołów, o których 
mowa w pkt 21.A.307 lit. c) załącznika I (część 21) do rozporz­  
ądzenia (UE) nr 748/2012, wykonywana jest przez organizację 
obsługi technicznej statku powietrznego zatwierdzoną zgodnie 
z podsekcją F niniejszego załącznika lub z załącznikiem II (czę ść 
145) lub z załącznikiem Vd (część CAO), stosownie do przypadku,  
przez personel poświadczający, o którym mowa w pkt M.A.801 lit.  
b) ppkt 1, lub przez pilota-właściciela, o którym mowa w pkt 
M.A.801 lit. b) ppkt 2. ◄ Obsługa techniczna podzespołów wyko­
nywana zgodnie z niniejszą literą nie uprawnia do wydania formu ­
larza 1 EASA i podlega wymaganiom dotyczącym poświadczenia 
obsługi statku powietrznego, o których mowa w pkt M.A.801.  
M.A.503  Części o ograniczonym czasie u żytkowania i podzespo ły kontrolo ­
wane okresowo  
▼M8 
a) Nie można przekraczać zatwierdzonych limitów czasu, określon ych 
w AMP i dyrektywach zdatności dla zainstalowanych części o ogra ni­
czonym czasie użytkowania i podzespołów kontrolowanych okresowo , 
z wyjątkiem przypadków przewidzianych w pkt M.A.504 lit. b).  
▼C4 
b) Po osiągnięciu zatwierdzonego limitu czasu dany podzespół 
wymontowuje się ze statku powietrznego w celu wykonania obsługi  
technicznej lub, w przypadku części o ograniczonym czasie użyt­
kowania,  ►C9 w celu utylizacji. ◄  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 30  
M.A.504  Segregacja podzespo łów 
a) Podzespoły niezdatne do użytku i nienaprawialne oddziela się  od 
sprawnych podzespołów, części standardowych i materiałów.  
▼M6 
▼C4 
b) Nienaprawialne podzespoły nie mogą zostać ponownie wprowa­
dzone do systemu dostaw podzespołów, chyba że przedłużono 
obowiązkowy limit czasu eksploatacji lub zatwierdzono sposób 
naprawy zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012.  
▼B 
PODSEKCJA F  
ORGANIZACJA OBS ŁUGI TECHNICZNEJ  
▼M2 
M.A.601  Zakres  
Niniejsza podsekcja ustanawia wymagania, jakie winna spełnić or ga­
nizacja w celu zakwalifikowania się do otrzymania bądź utrzyman ia 
ciągłości zatwierdzenia obsługi technicznej statków powietrznyc h 
innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym  
i podzespołów w nich montowanych, nieużytkowanych przez konces­
jonowanych przewoźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (W E) 
nr 1008/2008.  
▼B 
M.A.602  Wniosek  
Wniosek o wydanie lub zmianę zatwierdzenia dla organizacji obsł ugi 
technicznej składa się na formularzu w sposób ustanowiony przez  
właściwy organ.  
M.A.603  Zakres zatwierdzenia  
▼M6 
▼C4 
a) Organizacja wykonująca czynności objęte niniejszą podsekcją nie 
ma prawa ich realizować, jeżeli nie uzyska zatwierdzenia od wła ści­
wego organu. W tym celu właściwy organ korzysta ze wzoru 
określonego w dodatku V.  
b) Zakres prac podlegających zatwierdzeniu określa się w podręc zniku 
organizacji obsługi technicznej zgodnie z pkt M.A.604. Klasy i kate­
gorie, które mają być stosowane do celów zatwierdzania organiza cji 
obsługi technicznej, określono w dodatku IV do niniejszej częśc i. 
▼B 
c) Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej może wytwarzać,  
zgodnie z danymi obsługowymi, ograniczony asortyment części 
do wykorzystania w trakcie prac prowadzonych w jej własnym 
zapleczu technicznym określony w podręczniku organizacji obsług i 
technicznej.  
M.A.604  Podręcznik organizacji obs ługi technicznej  
a) Organizacja obsługi technicznej dostarcza podręcznik obejmuj ący 
przynajmniej następujące informacje:  
▼M6 
▼C4 
1. oświadczenie podpisane przez kierownika odpowiedzialnego 
wyznaczonego zgodnie z pkt M.A.606 lit. a) potwierdzające, 
że organizacja przez cały czas będzie wykonywać swoje dzia­ 
łania zgodnie z wymaganiami niniejszego załącznika (część M) 
lub załącznika Vb (część ML), stosownie do przypadku, oraz 
z podręcznikiem;  ▼M5
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 31  
2. zakres pracy organizacji; oraz  
3. stanowiska i nazwiska osób określonych w przepisach pkt 
M.A.606 lit. b); oraz  
4. schemat organizacyjny przedstawiający strukturę podziału odp o­
wiedzialności pomiędzy osobami określonymi w pkt M.A.606 
lit. b); oraz  
▼M8 
5. wykaz personelu poświadczającego oraz, w stosownych przy­
padkach, personelu ds. przeglądu zdatności do lotu, wraz 
z zakresem zatwierdzenia tego personelu; oraz  
▼M1 
6. wykaz lokalizacji, gdzie prowadzona jest obsługa techniczna,  
wraz z ich ogólnym opisem; oraz  
▼B 
7. procedury określające sposób zapewniania przez organizację 
obsługi technicznej zgodności z przepisami niniejszej części; 
oraz 
8. procedury wprowadzania zmian do podręcznika organizacji 
obsługi technicznej  
b) Podręcznik organizacji obsługi technicznej i jego zmiany są 
zatwierdzane przez właściwy organ.  
c) Nie naruszając przepisów lit. b), drobne zmiany w podręcznik u 
mogą być zatwierdzane na drodze proceduralnej (zwanej dalej 
zatwierdzeniem pośrednim).  
M.A.605  Zaplecze  
Organizacja zapewnia, że:  
a) dla wszystkich planowanych prac posiada zaplecze techniczne,  
a warsztaty specjalistyczne i stanowiska są odpowiednio oddziel one 
w celu zapewnienia ochrony przed zanieczyszczeniami i wpływem 
y środowiska;  
b) przewidziano pomieszczenia biurowe do zarządzania wszystkimi  
planowanymi pracami, obejmującego w szczególności sporządzanie 
dokumentacji obsługi technicznej;  
c) przewidziano bezpieczne pomieszczenia magazynowe służące do 
przechowywania podzespołów, wyposażenia, narzędzi i materiałów.  
Warunki magazynowania zapewniają oddzielenie niesprawnych 
podzespołów i materiałów od pozostałych podzespołów, materia­ 
łów, wyposażenia i narzędzi. Warunki magazynowania muszą być 
zgodne z zaleceniami producentów, dostęp zaś musi być zastrze­ 
żony dla uprawnionego personelu.  
M.A.606  Wymagania w stosunku do personelu  
a) Organizacja wyznacza kierownika odpowiedzialnego, upoważnio­
nego do zagwarantowania, że całość obsługi technicznej, jakiej 
wymaga klient, może zostać sfinansowana i przeprowadzona na 
poziomie wymaganym przepisami niniejszej części.  
b) Zostaną wyznaczone osoba odpowiadająca lub zespół osób odpo­
wiadających za zapewnienie, że organizacja działa zawsze zgodni e 
z przepisami niniejszej podsekcji. Takie osoby ponoszą ostatecz ną 
odpowiedzialność przed kierownikiem odpowiedzialnym.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 32  
c) Wszystkie osoby wymienione w lit. b) prezentują odpowiedni 
poziom wiedzy, wykształcenia i zdobyły stosowne doświadczenie 
związane z obsługą techniczną statków powietrznych i/lub podzes ­
połów.  
d) Organizacja ma odpowiedni personel umożliwiający wykonanie 
prac przewidzianych w umowie. Wykorzystanie personelu 
czasowo zatrudnionego jest dozwolone w przypadkach większego 
natężenia prac niż wynikałoby to normalnie z umowy i tylko 
w odniesieniu do stanowisk, które nie obejmują wydawania 
poświadczeń obsługi.  
▼M8 
e) Wykazuje się i rejestruje kwalifikacje całego personelu zaan gażo­
wanego w obsługę techniczną i przeglądy zdatności do lotu.  
▼B 
f) Personel wykonujący specjalistyczne zadania, takie jak spawa nie, 
kontrole/badania nieniszczące inne niż z wykorzystaniem kontras tu 
barw, ma uprawnienia zgodnie z oficjalnie uznaną normą.  
▼M5 
g) Organizacja obsługi technicznej posiada wystarczającą liczbę  osób 
personelu poświadczającego do wydawania poświadczeń obsługi 
statku powietrznego i podzespołów zgodnie z pkt M.A.612 i pkt 
M.A.613. Personel musi spełniać wymogi określone w:  
1. załączniku III (część 66) w przypadku statków powietrznych;  
2. art. 5 ust. 6 niniejszego rozporządzenia w przypadku podzes­
połów.  
▼B 
h) W drodze odstępstwa od lit. g) organizacja może wykorzystać 
personel poświadczający, którego kwalifikacje są zgodne z poniż ­
szymi przepisami, świadcząc wsparcie w zakresie obsługi tech­
nicznej dla operatorów prowadzących działalność zarobkową, 
pod warunkiem zatwierdzenia odpowiednich procedur jako części 
podręcznika organizacji:  
1. W przypadku powtarzalnej przedlotowej dyrektywy zdatności, 
która stanowi jednoznacznie, że członkowie załogi statków 
powietrznych mogą wykonać tego rodzaju dyrektywę zdatności, 
organizacja może wydać dowódcy statku powietrznego, na 
podstawie posiadanej licencji członka załogi statku powietrz­
nego, ograniczone upoważnienie do poświadczania, pod warun­
kiem że organizacja zapewni, że zostało przeprowadzone 
wystarczające szkolenie praktyczne w celu upewnienia się, że 
osoba ta może wykonać dyrektywę zdatności zgodnie z wyma­
ganymi normami;  
2. W przypadku statku powietrznego eksploatowanego poza 
miejscem z dostępnym wsparciem obsługowym, organizacja 
może wydać dowódcy statku powietrznego, na podstawie posia­
danej licencji członka załogi statku powietrznego, ograniczone 
upoważnienie do poświadczania, pod warunkiem że organizacja 
zapewni, że zostało przeprowadzone wystarczające szkolenie 
praktyczne w celu upewnienia się, że osoba ta może wykonać 
zadanie zgodnie z wymaganymi normami.  
▼M8 
i) Jeżeli organizacja dokonuje przeglądu zdatności do lotu i wy daje 
odpowiednie poświadczenie przeglądu zdatności do lotu dla statk u 
powietrznego ELA1 niewykonującego operacji zarobkowych, 
zgodnie z pkt ML.A.903 załącznika Vb (część ML), powinna 
dysponować personelem ds. przeglądu zdatności do lotu spełniaj­  
ącym wszystkie poniższe wymogi w zakresie kwalifikacji:  
1. posiadać upoważnienie dla personelu poświadczającego 
w odniesieniu do danego statku powietrznego;  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 33  
2. posiadać co najmniej trzyletnie doświadczenie jako personel 
poświadczający;  
3. działać niezależnie od procesu zarządzania ciągłą zdatnością  do 
lotu statku powietrznego poddawanego przeglądowi lub ma 
ogólne uprawnienia w zakresie procesu zarządzania ciągłą zdat­
nością do lotu całego statku powietrznego poddawanego prze­
glądowi;  
4. posiadać wiedzę na temat podsekcji C niniejszego załącznika 
(część M) lub podsekcji C załącznika Vb (część ML);  
5. posiadać udokumentowaną znajomość procedur organizacji 
obsługi technicznej istotnych dla przeglądu zdatności do lotu 
i wystawiania poświadczenia przeglądu zdatności do lotu;  
6. zostać formalnie zatwierdzonym przez właściwy organ po prze­
prowadzeniu przeglądu zdatności do lotu pod nadzorem właści­
wego organu lub pod nadzorem personelu ds. przeglądu zdat­
ności do lotu organizacji, zgodnie z procedurą zatwierdzoną 
przez właściwy organ;  
7. przeprowadzić co najmniej jeden przegląd zdatności do lotu 
w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy.  
▼M6 
▼C4 __________  
▼M1 
M.A.607  Personel po świadczaj ący oraz personel ds. przegl ądu zdatno ści do 
lotu 
▼B 
a) W uzupełnieniu do przepisów pkt M.A.606 lit. g) personel 
poświadczający może wykonywać swoje obowiązki tylko wówczas, 
gdy organizacja zagwarantowała, że:  
▼M6 
▼C4 
1. personel poświadczający może wykazać, że spełnia wymagania 
pkt 66.A.20 lit. b) załącznika III (część 66) lub, jeżeli wymag a 
tego ten załącznik, wymagania prawa państwa członkowskiego;  
▼B 
2. personel poświadczający ma właściwy poziom wiedzy na temat 
odpowiednich statków powietrznych i/lub podzespołów, które 
ma obsługiwać, oraz związanych z tym procedur organizacji.  
b) W następujących nieprzewidzianych przypadkach, gdy statek 
powietrzny zepsuł się w miejscu innym niż główna baza i nie ma 
dostępu do personelu poświadczającego, organizacja obsługi tech ­
nicznej, z którą podpisana jest umowa na obsługę techniczną, mo że 
wystawić jednorazowe upoważnienie do poświadczania obsługi:  
1. jednemu z pracowników mającemu uprawnienia na typ statku 
powietrznego o podobnej technologii, konstrukcji i systemach; 
lub 
2. jakiejkolwiek osobie posiadającej nie mniej niż trzy lata 
doświadczenia w czynnościach związanych z obsługą techniczną 
oraz ważną licencję obsługi statków powietrznych ICAO odpo­
wiadającą rodzajowi statku powietrznego wymagającego certyfi­
kacji, pod warunkiem że w miejscu tym nie znajduje się żadna 
organizacja należycie zatwierdzona na mocy niniejszej części, 
a związana umową organizacja otrzymuje i zachowuje doku­
menty potwierdzające doświadczenia i licencję takiej osoby.  ▼M8
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 34  
►M1 Wszystkie takie przypadki muszą zostać zgłoszone właści­
wemu organowi w ciągu siedmiu dni od daty wystawienia takiego 
upoważnienia do poświadczania obsługi. ◄ Zatwierdzona organi­
zacja obsługi technicznej, wystawiająca jednorazowe upoważnieni e 
do poświadczania obsługi, zapewnia powtórne sprawdzenie tak 
przeprowadzonej obsługi technicznej, która może mieć wpływ na 
bezpieczeństwo lotu.  
▼M1 
c) Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej rejestruje wsze lkie 
informacje szczegółowe dotyczące personelu poświadczającego 
i personelu ds. przeglądu zdatności do lotu i prowadzi na bieżą co 
wykaz całego personelu poświadczającego i personelu ds. przeglą du 
zdatności do lotu z uwzględnieniem posiadanego przez niego 
zakresu zatwierdzenia jako część podręcznika organizacji zgodni e 
z pkt M.A.604 lit. a) ppkt 5.  
▼B 
M.A.608  Podzespo ły, urządzenia i narz ędzia 
a) Organizacja:  
1. musi posiadać wyposażenie i narzędzia określone w danych 
obsługowych określonych w pkt M.A.609 lub sprawdzone 
zamienniki wymienione w podręczniku organizacji obsługi tech­
nicznej, niezbędne do wykonania bieżącej obsługi technicznej 
w ramach posiadanego zatwierdzenia; oraz  
2. musi wykazać możliwości korzystania z pozostałego wyposa­ 
żenia i narzędzi używanych sporadycznie.  
b) Wyposażenie i urządzenia są sprawdzane i kalibrowane zgodnie  
z urzędowo uznaną normą. Dokumentacja związana z przeprowadze­
niem takiej kalibracji i wykorzystywaną normą jest przechowywan a 
przez organizację.  
▼M5 
c) Organizacja kontroluje, klasyfikuje i odpowiednio segreguje 
wszystkie gromadzone podzespoły, części standardowe i materiały . 
▼M6 
▼C4 
M.A.609  Dane obs ługowe  
Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej musi posiadać i wy korzy­
stywać stosowne aktualne dane obsługowe określone w pkt M.A.401  
niniejszego załącznika lub w pkt ML.A.401 załącznika Vb (część ML), 
stosownie do przypadku, przy wykonywaniu obsługi technicznej, 
w tym modyfikacji i napraw. Jednak w przypadku danych obsługo­
wych dostarczanych przez klienta organizacja może posiadać i wy ko­
rzystywać takie dane wyłącznie w trakcie prowadzenia prac obsłu gi 
technicznej.  
▼B 
M.A.610  Zlecenia na prace zwi ązane z obs ługą techniczn ą 
Przed rozpoczęciem obsługi technicznej organizacja obsługowa i orga­
nizacja zlecająca obsługę techniczną uzgadniają pisemne zleceni e 
w celu wyraźnego ustalenia zakresu obsługi technicznej, jaka ma  b y ć  
wykonana.  
▼M6 
▼C4 
M.A.611  Standardy obs ługi technicznej  
Całość obsługi technicznej jest wykonywana zgodnie z wymaganiam i 
sekcji A podsekcja D niniejszego załącznika lub wymaganiami sek cja 
A podsekcja D załącznika Vb (część ML), jak określono w art. 3 ust. 1.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 35  
M.A.612  Poświadczenie obs ługi statku powietrznego  
Po zakończeniu całości wymaganej obsługi technicznej statku 
powietrznego zgodnie z niniejszą podsekcją wydawane jest poświa d­
czenie obsługi statku powietrznego zgodnie z pkt M.A.801 niniej szego 
załącznika lub pkt ML.A.801 załącznika Vb (część ML), jak okreś lono 
w art. 3 ust. 1.  
M.A.613  Poświadczenie obs ługi podzespo łu 
a) Po zakończeniu całości wymaganej obsługi technicznej podzesp ołu 
zgodnie z niniejszą podsekcją wydawane jest poświadczenie obsłu gi 
podzespołu zgodnie z pkt M.A.802 niniejszego załącznika lub z p kt 
ML.A.802 załącznika Vb (część ML), stosownie do przypadku. 
Wystawiany jest formularz 1 EASA, z wyjątkiem podzespołów 
podlegających obsłudze technicznej zgodnie z pkt M.A.502 lit. b ) 
lub d), podzespołów wytwarzanych zgodnie z pkt M.A.603 lit. c) 
niniejszego załącznika oraz podzespołów, w odniesieniu do który ch 
przepisy pkt ML.A.502 załącznika Vb (część ML) stanowią inaczej . 
b) Poświadczenie obsługi podzespołu na formularzu 1 EASA można 
generować komputerowo.  
▼M1 
M.A.614  Dokumentacja obs ługi technicznej i przegl ądu zdatno ści do lotu  
▼M8 
a) Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej rejestruje szcz egó­ 
łowo wszystkie informacje dotyczące przeprowadzanych prac. 
Zachowywana jest dokumentacja niezbędna do wykazania, że 
zostały spełnione wszystkie wymagania konieczne do wystawienia 
poświadczenia obsługi, łącznie z dokumentami podwykonawcy 
dotyczącymi poświadczenia oraz do wystawienia poświadczenia 
przeglądu zdatności do lotu.  
b) Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej dostarcza kopie  
wszystkich CRS właścicielowi lub operatorowi statku powietrzneg o, 
wraz z kopią wszelkiej szczegółowej dokumentacji obsługi tech­
nicznej związanej z wykonanymi pracami i niezbędnej do wyka­
zania odpowiednio zgodności z pkt M.A.305 niniejszego załącznik a 
(część M) lub pkt ML.A.305 załącznika Vb (część ML).  
▼M1 
c) Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej przechowuje kop ię 
całej dokumentacji obsługi technicznej i wszelkich danych związ a­
nych z obsługą techniczną przez trzy lata od daty wydania przez  tę 
zatwierdzoną organizację obsługi technicznej poświadczenia obsł ugi 
statku powietrznego lub podzespołu statku powietrznego, którego  
dotyczą prace.  ►M8 Ponadto organizacja ta przechowuje kopię 
całej  ►C10 dokumentacji związanej z wystawianiem poświ­
adczeń ◄ przeglądu zdatności do lotu przez trzy lata od daty 
wystawienia oraz przekazuje ich kopię właścicielowi statku 
powietrznego. ◄  
1. Dokumentację, o której mowa w niniejszym punkcie, przecho­
wuje się w sposób, który gwarantuje jej ochronę przed znisz­
czeniem, kradzieżą oraz wprowadzeniem w niej zmian.  
2. Cały sprzęt komputerowy służący do wykonywania kopii zapa­
sowych przechowuje się w innym miejscu niż ten zawierający 
dane robocze, w otoczeniu, które zapewnia utrzymanie ich 
w dobrym stanie.  
3. W przypadku gdy zatwierdzona organizacja obsługi technicznej  
zamyka swoją działalność, cała przechowywana dokumentacja 
obsługi technicznej obejmująca ostatnie trzy lata jest przekazy ­
wana ostatniemu właścicielowi lub klientowi danego statku 
powietrznego lub podzespołu, lub jest archiwizowana w sposób 
określony przez właściwy organ.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 36  
▼C4 
M.A.615  Przywileje organizacji  
Organizacja obsługi technicznej, zatwierdzona zgodnie z sekcją 
A podsekcja F niniejszego załącznika, może:  
a) wykonywać obsługę techniczną statku powietrznego lub podzes­
połu, w odniesieniu do których jest zatwierdzona, w miejscu 
określonym w certyfikacie zatwierdzenia i w podręczniku organi­
zacji obsługi technicznej;  
b) dokonywać uzgodnień w sprawie wykonania usług specjalistycz­
nych w innej organizacji posiadającej odpowiednie kwalifikacje 
i pod kontrolą organizacji obsługi technicznej, zgodnie z opise m 
w podręczniku organizacji obsługi technicznej;  
c) wykonywać obsługę techniczną wszelkich statków powietrznych 
lub podzespołów, w odniesieniu do których jest zatwierdzony, 
w dowolnym miejscu, jeżeli potrzeba takiej obsługi technicznej 
wynika z niezdatności statku powietrznego do lotu lub z koniecz ­
ności wykonania okazjonalnej obsługi technicznej oraz pod warun ­
kiem zachowania zgodności z warunkami określonymi w podręcz­
niku organizacji obsługi technicznej;  
d) wydawać poświadczenia obsługi po zakończeniu obsługi technic z­
nej, zgodnie z pkt M.A.612 lub M.A.613 niniejszego załącznika;  
e) jeżeli jest do tego specjalnie zatwierdzona w odniesieniu do  statków 
powietrznych ELA1 niewykonujących operacji zarobkowych, prze­
prowadzać przeglądy zdatności do lotu i wydawać odpowiednie 
poświadczenia przeglądu zdatności do lotu zgodnie z warunkami 
określonymi w pkt ML.A.903 załącznika Vb (część ML).  
Organizacja wykonuje obsługę techniczną statku powietrznego lub  
podzespołu, w odniesieniu do których jest zatwierdzona, wyłączn ie 
jeżeli ma personel poświadczający i dostęp do wszystkich niezbę dnych 
pomieszczeń, wyposażenia, narzędzi, materiałów i danych obsługo ­
wych.  
▼B 
M.A.616  Przegląd organizacji  
Aby zapewnić, że zatwierdzona organizacja obsługi technicznej s pełnia 
przez cały czas wymagania niniejszej podsekcji, systematycznie orga­
nizuje ona przegląd organizacji.  
M.A.617  Zmiany w zatwierdzonej organizacji obs ługi technicznej  
W celu umożliwienia właściwemu organowi stwierdzenia zachowania  
stałej zgodności z przepisami niniejszej części, zatwierdzona o rgani­
zacja obsługi technicznej powiadamia go o każdej propozycji prz epro­
wadzenia następujących zmian, zanim takie zmiany zostaną wprowa ­
dzone w życie:  
1. nazwy organizacji;  
2. siedziby organizacji;  
3. dodatkowych siedzib organizacji;  
4. kierownika odpowiedzialnego;  
5. którejkolwiek z osób określonych w pkt M.A.606 lit. b);  
▼M1 
6. zaplecza, wyposażenia, narzędzi, materiałów, procedur, zakre su 
prac, personelu poświadczającego i personelu ds. przeglądu zdat ­
ności do lotu, które mogą mieć wpływ na udzielone zatwierdzenie . 
▼B 
W przypadku zmian personelu, które nie były wcześniej znane 
kierownictwu, muszą one być zgłaszane przy najbliższej możliwoś ci. ▼M6
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 37  
M.A.618  Ciągłość ważności zatwierdzenia  
▼M8 
a) Zatwierdzenie zachowuje ważność do dnia 24 września 2021 r.,  pod 
warunkiem że:  
▼B 
1. organizacja przestrzega przepisów niniejszej części, zgodnie  
z przepisami dotyczącymi podejmowania działań wobec wykry­
tych niezgodności określonych w pkt M.A.619; oraz  
2. właściwy organ ma zapewniony dostęp do organizacji w celu 
stwierdzenia zachowania stałej zgodności z przepisami niniejsze j 
części; oraz  
3. nie zrzeczono się ani nie cofnięto zatwierdzenia.  
b) Wobec zrzeczenia się zatwierdzenia lub jego cofnięcia orzecz enie 
zatwierdzające zwracane jest właściwemu organowi.  
M.A.619  Niezgodno ści 
▼M6 
▼C4 
a) Niezgodność poziomu 1 oznacza każdą znaczącą niezgodność 
z wymaganiami niniejszego załącznika i załącznika Vb (część 
ML), która obniża standard bezpieczeństwa i poważnie zagraża 
bezpieczeństwu lotu.  
b) Niezgodność poziomu 2 oznacza każdą niezgodność z wymaganiam i 
niniejszego załącznika i załącznika Vb (część ML), która może 
obniżać standard bezpieczeństwa i zagrażać bezpieczeństwu lotu.  
▼B 
c) Po otrzymaniu powiadomienia o odkrytych niezgodnościach 
zgodnie z pkt M.B.605 posiadacz zatwierdzenia dla organizacji 
obsługi technicznej określa plan działań naprawczych i wykazuje  
przeprowadzenie działań naprawczych właściwemu organowi do 
akceptacji w terminie uzgodnionym z tym organem.  
PODSEKCJA G  
ORGANIZACJA ZARZ ĄDZANIA CI ĄGŁĄ ZDATNO ŚCIĄ DO LOTU  
M.A.701  Zakres  
Przepisy niniejszej podsekcji ustanawiają wymagania, jakie musi  
spełnić organizacja, aby kwalifikować się do otrzymania zatwier dzenia 
lub utrzymania ciągłości zatwierdzenia do zarządzania ciągłą zd at­
nością do lotu statku powietrznego.  
M.A.702  Wniosek  
Wniosek o wydanie lub zmianę zatwierdzenia dla organizacji 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu składa się na formularzu w sposób 
ustalony przez właściwy organ.  
M.A.703  Zakres zatwierdzenia  
a) Udzielenie zatwierdzenia jest potwierdzane przez właściwy or gan 
wydaniem certyfikatu zawartego w dodatku VI.  
▼M2 
b) Niezależnie od postanowień lit. a), w odniesieniu do koncesj ono­
wanych przewoźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) 
nr 1008/2008, zatwierdzenie stanowi część certyfikatu przewoźni ka 
lotniczego wydanego przez właściwy organ dla użytkowanych 
statków powietrznych.  
▼B 
c) W charakterystyce zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, zgo dnie 
z pkt M.A.704, określony jest zakres prac stanowiących 
zatwierdzenie.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 38  
M.A.704  Charakterystyka zarz ądzania ci ągłą zdatnością do lotu  
a) Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu dostarcza charak­
terystykę zarządzania ciągłą zdatnością do lotu zawierającą nas tę­
pujące informacje:  
▼M8 
1. deklarację podpisywaną przez kierownika odpowiedzialnego, 
potwierdzającą, że organizacja będzie zawsze działać odpo­
wiednio zgodnie z niniejszym załącznikiem (część M) i załączni­
kiem Vb (część ML);  
▼B 
2. zakres prac organizacji; oraz  
3. tytuł(-y) i nazwisko(-a) osoby(osób) określonej(-ych) w pkt 
M.A.706 lit. a), pkt M.A.706 lit. c), pkt M.A.706 lit. d) oraz 
pkt M.A.706 lit. i); oraz  
4. schemat organizacyjny przedstawiający strukturę podziału odp o­
wiedzialności pomiędzy osobami określonymi w pkt M.A.706 
lit. c), pkt M.A.706 lit. d) i pkt M.A.706 lit. i); oraz  
5. wykaz personelu przeglądu zdatności do lotu, o którym mowa 
w pkt M.A.707, ze wskazaniem, w stosownych przypadkach, 
personelu upoważnionego do wydawania zezwoleń na lot 
zgodnie z pkt M.A.711 lit. c); oraz  
6. ogólny opis i lokalizację zaplecza technicznego; oraz  
▼M8 
7. procedury określające sposób zapewnienia przez organizację 
zgodności odpowiednio z niniejszym załącznikiem (część M) 
i załącznikiem Vb (część ML), stosownie do przypadku; oraz  
▼B 
8. procedury wprowadzania zmian do charakterystyki zarządzania 
ciągłą zdatnością do lotu; oraz  
▼M2 
9. wykaz zatwierdzonych programów obsługi technicznej statku 
powietrznego lub, w przypadku statków powietrznych nieużyt­
kowanych przez koncesjonowanych przewoźników lotniczych 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, wykaz „rodza­
jowych” i „bazowych” programów obsługi technicznej.  
▼B 
b) Charakterystyka zarządzania ciągłą zdatnością do lotu i jej zmiany 
są zatwierdzane przez właściwy organ.  
c) Niezależnie od przepisów lit. b) drobne zmiany do charaktery styki 
mogą być zatwierdzane pośrednio w drodze procedury pośredniego 
zatwierdzania. Procedura pośredniego zatwierdzania określa dopu sz­
czalne drobne zmiany i jest ustanawiana przez organizację 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu jako część charakterystyk i, 
a następnie zatwierdzana przez właściwy organ odpowiedzialny za  
organizację zarządzania ciągłą zdatnością do lotu.  
M.A.705  Zaplecze  
Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu zapewnia pers one­
lowi określonemu w pkt M.A.706 stosowne pomieszczenia biurowe 
w odpowiedniej lokalizacji.  
M.A.706  Wymagania w stosunku do personelu  
▼M8 
a) Organizacja wyznacza kierownika odpowiedzialnego, mającego 
uprawnienia służbowe do zagwarantowania finansowania i realizac ji 
wszystkich działań związanych z zarządzaniem ciągłą zdatnością do 
lotu zgodnie odpowiednio z niniejszym załącznikiem (część M) 
i załącznikiem Vb (część ML).  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 39  
b) W odniesieniu do koncesjonowanych przewoźników lotniczych 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 kierownik odpowie­
dzialny określony w lit a) jest także osobą upoważnioną do zagw a­
rantowania, że wszystkie działania operatora mogą zostać sfinan so­
wane i przeprowadzone na poziomie wymaganym do wydania 
certyfikatu przewoźnika lotniczego.  
▼M8 
c) Wyznacza osobę lub grupę osób odpowiedzialnych za dopilnowan ie 
przestrzegania przez organizację przez cały czas stosownych 
wymagań dotyczących zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, 
poświadczania przeglądów zdatności do lotu oraz zezwoleń na 
lot, określonych w niniejszym załączniku (część M) i załączniku  
Vb (część ML). Takie osoby ponoszą ostateczną odpowiedzialność 
przed kierownikiem odpowiedzialnym.  
▼M2 
d) W odniesieniu do koncesjonowanych przewoźników lotniczych 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 kierownik odpowie­
dzialny wyznacza osobę mianowaną. Osoba ta odpowiada za 
zarządzanie i nadzór nad działaniami związanymi z zapewnianiem 
ciągłej zdatności do lotu zgodnie z lit. c).  
▼B 
e) Osoba mianowana określona w lit. d) nie jest zatrudniany prz ez 
organizację zatwierdzoną wg. części 145, która podpisała umowę 
z operatorem, chyba że właściwy organ podejmie w tej sprawie 
indywidualną decyzję.  
f) Organizacja posiada wystarczającą liczbę osób odpowiednio 
wykwalifikowanego personelu do wykonania przewidzianych prac.  
g) Wszystkie osoby określone w lit. c) i d) prezentują odpowied ni 
poziom wiedzy i wykształcenia oraz zdobyły stosowne doświad­
czenie związane z zapewnianiem ciągłej zdatności do lotu statkó w 
powietrznych.  
h) Kwalifikacje całego personelu zaangażowanego w zarządzanie 
ciągłą zdatnością do lotu muszą być udokumentowane.  
▼M8 
i) W przypadku organizacji przedłużających poświadczenia przegl ądu 
zdatności do lotu zgodnie odpowiednio z pkt M.A.711 lit. a) ppk t 
(4) i pkt M.A.901 niniejszego załącznika (część M) lub pkt 
ML.A.901 lit. c) załącznika Vb (część ML) organizacja mianuje 
osoby upoważnione do tego, z zastrzeżeniem zatwierdzenia przez 
właściwy organ.  
▼B 
j) Organizacja określa i aktualizuje w charakterystyce zarządza nia 
ciągłą zdatnością do lotu tytuł(-y) i nazwisko(-a) osoby(osób) 
określonej(-ych) w pkt M.A.706 lit. a), pkt M.A.706 lit. c), pk t 
M.A.706 lit. d) oraz pkt M.A.706 lit. i).  
▼M2 
k) W odniesieniu do skomplikowanych statków powietrznych 
z napędem silnikowym oraz statków powietrznych użytkowanych 
przez koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 organizacja ustala i kontro ­
luje kompetencje osób zaangażowanych w zarządzanie ciągłą zdat­
nością do lotu, przegląd zdatności do lotu i/lub kontrolę jakoś ci 
zgodnie z procedurą i normą uzgodnioną przez właściwy organ.  ▼M2
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 40  
M.A.707  Personel przegl ądu zdatno ści do lotu  
▼M8 
a) Aby uzyskać zatwierdzenie na wykonywanie przeglądów zdatnośc i 
do lotu oraz, ewentualnie, na wydawanie zezwoleń na lot, zatwie r­
dzona organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu musi 
posiadać odpowiedni personel ds. przeglądu zdatności do lotu 
w celu wydawania poświadczeń przeglądu zdatności do lotu lub 
zaleceń, o których mowa w sekcji A podsekcja I załącznika I (cz ęść 
M) lub w sekcji A podsekcja I załącznika Vb (część ML) oraz, 
w stosownych przypadkach, wydawania zezwoleń na lot zgodnie 
z pkt M.A.711 lit. c):  
▼M2 
1. W odniesieniu do statków powietrznych użytkowanych przez 
koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem (WE) nr 1008/2008 oraz statków powietrznych 
o maksymalnej masie startowej powyżej 2 730 kg, z wyjątkiem 
balonów, członkowie personelu:  
a) posiadają co najmniej pięć lat doświadczenia w zakresie 
zapewniania ciągłej zdatności do lotu; oraz  
b) posiadają odpowiednią licencję zgodnie z załącznikiem III 
(część 66) bądź wykształcenie wyższe lotnicze lub odpo­
wiednik krajowy; oraz  
c) ukończyli formalne szkolenie w zakresie lotniczej obsługi 
technicznej; oraz  
d) zajmują w zatwierdzonej organizacji stanowisko o odpo­
wiednim zakresie obowiązków;  
e) niezależnie od przepisów lit. a)–d), wymaganie określone 
w pkt M.A.707 lit. a) ppkt 1 lit. b) można zastąpić wyma­
ganiem posiadania pięcioletniego doświadczenia w zakresie 
zapewniania ciągłej zdatności do lotu, poza doświadczeniem 
wymaganym zgodnie z pkt M.A.707 lit. a) ppkt 1 lit. a).  
2. W odniesieniu do statków powietrznych nieużytkowanych przez 
koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem (WE) nr 1008/2008 o maksymalnej masie startowej 
równej 2 730 kg lub niższej oraz balonów, członkowie 
personelu:  
a) posiadają co najmniej trzy lata doświadczenia w zakresie 
zapewniania ciągłej zdatności do lotu; oraz  
b) posiadają odpowiednią licencję zgodnie z załącznikiem III 
(część 66) bądź wykształcenie wyższe lotnicze lub odpo­
wiednik krajowy; oraz  
c) ukończyli stosowne szkolenie w zakresie lotniczej obsługi 
technicznej; oraz  
d) zajmują w zatwierdzonej organizacji stanowisko o odpo­
wiednim zakresie obowiązków;  
e) niezależnie od przepisów lit. a)–d), wymaganie określone 
w pkt M.A.707 lit. a) ppkt 2 lit. b) można zastąpić wyma­
ganiem posiadania czteroletniego doświadczenia w zapew­
nianiu ciągłej zdatności do lotu, poza doświadczeniem wyma­
ganym zgodnie z pkt M.A.707 lit. a) ppkt 2 lit. a).  
▼M1 
b) Personel ds. przeglądu zdatności do lotu nominowany przez 
zatwierdzoną organizację zarządzania ciągłą zdatnością do lotu 
może otrzymać upoważnienie od tej organizacji wyłącznie wtedy, 
gdy został formalnie zaakceptowany przez właściwy organ, po 
zadowalającym wykonaniu przeglądu zdatności do lotu pod 
nadzorem właściwego organu lub pod nadzorem personelu ds. prze­
glądu zdatności do lotu organizacji zgodnie z procedurą zatwier ­
dzoną przez właściwy organ.  
▼B 
c) Organizacja zapewnia, że personel przeglądu zdatności do lot u 
statku powietrznego może wykazać się odpowiednim, ostatnio 
zdobytym doświadczeniem w zakresie zarządzania ciągłą zdatności ą 
do lotu.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 41  
d) Personel przeglądu zdatności do lotu jest identyfikowany pop rzez 
wymienienie wszystkich jego członków w charakterystyce 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu wraz z numerem referen­
cyjnym uzyskanego przez nich upoważnienia w zakresie przeglądu 
zdatności do lotu.  
e) Organizacja przechowuje kartoteki całego personelu przeglądu  zdat­
ności do lotu, obejmujące szczegółowe informacje o odpowiednich  
kwalifikacjach i skrócony opis zdobytego doświadczenia w zakres ie 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu oraz szkoleń, a także kop ie 
upoważnienia. Kartoteki są przechowywane przez okres dwóch lat 
od chwili opuszczenia organizacji przez personel przeglądu zdat ­
ności do lotu.  
M.A.708  Zarządzanie ci ągłą zdatnością do lotu  
▼M8 
a) Organizacja dopilnowuje, aby całość zarządzania ciągłą zdatn ością 
do lotu była realizowana zgodnie z odpowiednio sekcją A podsekc ja 
C niniejszego załącznika (część M) oraz sekcją A podsekcja C 
załącznika Vb (część ML).  
▼B 
b) W odniesieniu do każdego zarządzanego statku powietrznego 
zatwierdzona organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu:  
▼M8 
1. dopilnowuje, aby opracowano i sprawdzono program obsługi 
technicznej statku powietrznego, obejmujący dowolny 
stosowny program niezawodności, zgodnie odpowiednio 
z wymaganiami pkt M.A.302 niniejszego załącznika (część 
M) lub pkt ML.A.302 załącznika Vb (część ML),  
2. w przypadku statków powietrznych nieużytkowanych przez 
przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem (WE) nr 1008/2008, dostarcza kopię programu 
obsługi technicznej statku powietrznego właścicielowi lub 
operatorowi odpowiedzialnemu zgodnie odpowiednio z pkt 
M.A.201 niniejszego załącznika (część M) lub z pkt ML.A.201 
załącznika Vb (część ML),  
▼B 
3. zarządza zatwierdzaniem modyfikacji i napraw,  
▼M8 
4. dopilnowuje, aby całość obsługi technicznej była wykonywana 
zgodnie z zatwierdzonym programem obsługi technicznej 
i poświadczana zgodnie odpowiednio z sekcją A podsekcja H 
niniejszego załącznika (część M) lub sekcją A podsekcja H 
załącznika Vb (część ML);  
▼B 
5. gwarantuje, że są stosowane wszystkie odpowiednie dyrektywy 
zdatności i dyrektywy operacyjne mające wpływ na ciągłą zdat­
ność do lotu,  
6. zapewnia, że wszelkie usterki wykryte podczas przeprowa­
dzania planowej obsługi technicznej lub zgłoszone są usuwane 
przez odpowiednio zatwierdzoną organizację obsługi 
technicznej,  
7. zapewnia, że w każdym przypadku, gdy jest to niezbędne, 
statek powietrzny jest przekazywany do odpowiednio zatwier­
dzonej organizacji obsługi technicznej,  
8. koordynuje wykonanie planowej obsługi technicznej, stoso­
wanie dyrektyw zdatności, wymianę części o ograniczonym 
czasie użytkowania oraz przeprowadzanie kontroli podzespołów 
w celu zapewnienia poprawnego wykonania tych prac,  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 42  
9. administruje całą dokumentacją ciągłej zdatności do lotu i/l ub 
pokładowym dziennikiem technicznym i je archiwizuje,  
10. gwarantuje, że protokół ważenia i wyważenia odzwierciedla 
aktualny stan statku powietrznego.  
▼M8 
c) w przypadku skomplikowanych statków powietrznych z napędem 
silnikowym lub statków powietrznych użytkowanych w operacjach 
CAT, lub statków powietrznych użytkowanych w zarobkowych 
operacjach specjalistycznych lub w operacjach zarobkowych ATO 
bądź w zarobkowych operacjach DTO, jeżeli CAMO nie ma odpo­
wiednich zatwierdzeń zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub 
podsekcją F niniejszego załącznika (część M) lub załącznika Vd 
(część CAO), organizacja zawiera, w porozumieniu z operatorem, 
pisemną umowę na obsługę techniczną z organizacją zatwierdzoną 
zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub z podsekcją F niniejs zego 
załącznika (część M) lub z załącznikiem Vd (część CAO), lub 
z innym operatorem; umowa ta opisuje szczegółowo funkcje 
określone w pkt M.A.301 lit. b), c), f) i g) niniejszego załącz nika 
(część M) lub pkt ML.A.301 lit. b)–e) załącznika Vb (część ML),  
zapewnia, by całość obsługi technicznej była ostatecznie prowa­
dzona przez organizację obsługi technicznej zatwierdzoną zgodni e 
z załącznikiem II (część 145) lub podsekcją F niniejszego 
załącznika (część M) lub załącznikiem Vd (część CAO), a także 
określa wsparcie funkcji zapewniania jakości, o których mowa 
w pkt M.A.712 lit. b) niniejszego załącznika (część M).  
d) Niezależnie od przepisów lit. c), umowa może mieć formę indy wi­
dualnych zleceń dla organizacji obsługi technicznej zatwierdzon ej 
zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub z podsekcją F niniejs zego 
załącznika (część M) lub z załącznikiem Vd (część CAO) w przy­
padku:  
1. statku powietrznego wymagającego nieplanowanej liniowej 
obsługi technicznej;  
2. obsługi technicznej podzespołu, w tym obsługi technicznej 
silnika.  
M.A.709  Dokumentacja  
a) Zatwierdzona organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lo tu 
musi posiadać i wykorzystywać stosowne aktualne dane obsługowe 
zgodnie odpowiednio z pkt M.A.401 niniejszego załącznika (część  
M) lub z pkt ML.A.401 załącznika Vb (część ML) na potrzeby 
wykonywania zadań w zakresie ciągłej zdatności do lotu, o który ch 
mowa w pkt M.A.708 niniejszego załącznika (część M). Dane te 
może dostarczyć właściciel lub operator, pod warunkiem zawarcia  
odpowiedniej umowy z takim właścicielem lub operatorem. 
W takim przypadku organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do 
lotu musi przechowywać te dane jedynie przez okres obowiązy­
wania umowy, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 
M.A.714 niniejszego załącznika (część M).  
b) W przypadku statków powietrznych nieużytkowanych przez 
koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie z rozporządze­
niem (WE) nr 1008/2008, aby umożliwić początkowe zatwierdzenie 
lub rozszerzenie zakresu zatwierdzenia bez zawierania umów, 
o których mowa, odpowiednio, w dodatku I do niniejszego 
załącznika (część M) lub w dodatku I do załącznika Vb (część 
ML), zatwierdzona organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do 
lotu może opracować „bazowe” lub „rodzajowe” programy obsługi 
technicznej. Takie „bazowe” i „rodzajowe” programy obsługi tech ­
nicznej nie wykluczają jednak konieczności ustanowienia odpo­
wiedniego programu obsługi technicznej statków powietrznych 
zgodnie odpowiednio z pkt M.A.302 niniejszego załącznika (część  
M) lub pkt ML.A.302 załącznika Vb (część ML) w odpowiednim 
czasie przed skorzystaniem z przywilejów, o których mowa w pkt 
M.A.711 niniejszego załącznika (część M).  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 43  
M.A.710  Przegląd zdatno ści do lotu  
W przypadku gdy organizacja zatwierdzona zgodnie z pkt M.A.711 lit. 
b) niniejszego załącznika (część M) przeprowadza przeglądy zdat ności 
do lotu, musi je przeprowadzać odpowiednio zgodnie z pkt M.A.90 1 
niniejszego załącznika (część M) lub pkt ML.A.903 załącznika Vb  
(część ML).  
▼B 
M.A.711  Uprawnienia organizacji  
a) Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością, zatwierdzona zgod nie 
z sekcją A podsekcja G niniejszego załącznika (część M), może:  
▼M2 
1. zarządzać ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych poz a 
statkami użytkowanymi przez koncesjonowanych przewoźników 
lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, 
wymienionymi w certyfikacie zatwierdzającym;  
2. zarządzać ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych uży t­
kowanych przez koncesjonowanych przewoźników lotniczych 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, w przypadku 
gdy są one wymienione zarówno w certyfikacie zatwierdzaj­ 
ącym, jak i w certyfikacie przewoźnika lotniczego (AOC);  
▼B 
3. organizować wykonywanie zadań związanych z ciągłą zdat­
nością do lotu wspólnie z inną organizacją będącą podwyko­
nawcą, działającą w ramach jej systemu zapewniania jakości, 
wymienioną w certyfikacie zatwierdzającym;  
▼M8 
4. przedłużyć, na warunkach określonych odpowiednio w pkt 
M.A.901 lit. f) niniejszego załącznika (część M) lub w pkt 
ML.A.901 lit. c) załącznika Vb (część ML) ważność poświad­
czenia przeglądu zdatności do lotu wydanego przez właściwy 
organ lub inną organizację lub osobę, stosownie do przypadku;  
5. zatwierdzić AMP zgodnie z pkt ML.A.302 lit. b) ppkt 2, 
w odniesieniu do statków powietrznych zarządzanych zgodnie 
z załącznikiem Vb (część ML).  
▼B 
b) Zatwierdzona organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lo tu 
zarejestrowana w jednym z państw członkowskich może zostać 
dodatkowo upoważniona do przeprowadzania przeglądu zdatności 
do lotu określonych w pkt M.A.710; oraz  
▼M8 
1. wystawiania związanego z tym poświadczenia przeglądu zdat­
ności do lotu i przedłużania w odpowiednim czasie jego 
ważności zgodnie z warunkami określonymi odpowiednio 
w pkt M.A.901 lit. c) ppkt 2 lub w pkt M.A.901 lit. e) ppkt 2 
niniejszego załącznika (część M) lub w pkt ML.A.901 lit. c) 
załącznika Vb (część ML); oraz  
▼B 
2. wydawania zaleceń w sprawie przeglądu zdatności do lotu 
właściwemu organowi w państwie członkowskim rejestracji.  
c) Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, której ko mpe­
tencje obejmują uprawnienia, o których mowa w pkt M.A.711 lit. 
b) może dodatkowo uzyskać uprawnienia do wydawania zezwoleń 
na lot, zgodnie z pkt 21.A.711 lit. d) załącznika I (część 21) do 
rozporządzenia ( UE) nr 748/2012 dla konkretnego statku powietr z­
nego, dla którego ma uprawnienia do wydawania poświadczenia 
przeglądu zdatności do lotu, jeśli potwierdza zgodność z zatwie rdzo­
nymi warunkami lotu, zgodnie z odpowiednią zatwierdzoną proce­
durą przewidzianą w charakterystyce, o której mowa w pkt 
M.A.704.  ▼M8
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 44  
M.A.712  System zapewnienia jako ści 
a) Aby zagwarantować, że zatwierdzona organizacja zarządzania 
ciągłą zdatnością do lotu stale spełnia wymagania niniejszej po dsek­
cji, ustanawia ona system zapewniania jakości i powołuje kierow ­
nika ds. jakości, który monitoruje zgodność z procedurami konie cz­
nymi do zagwarantowania zdatności do lotu statków powietrznych,  
a także adekwatność tych procedur. Monitorowanie zgodności obej ­
muje system zwrotnego informowania kierownika odpowiedzial­
nego, aby w razie potrzeby zapewnić podjęcie działań naprawczyc h. 
b) System zapewniania jakości monitoruje działania przeprowadzo ne 
na podstawie przepisów sekcji A podsekcji G niniejszego 
załącznika (część M). Zawiera on przynajmniej następujące funkc je: 
1. monitorowanie zgodności wszystkich działań przeprowadzonych 
na podstawie przepisów sekcji A podsekcja G niniejszego 
załącznika (część M) z zatwierdzonymi procedurami; oraz  
2. monitorowanie zgodności całości zlecanej obsługi technicznej  
z umową; oraz  
3. monitorowanie stałej zgodności z wymaganiami niniejszej 
części.  
c) Dokumentacja obejmująca wymienione działania przechowywana 
jest przez okres co najmniej dwóch lat.  
d) W przypadku gdy zatwierdzona organizacja zarządzania ciągłą zdat­
nością do lotu otrzymała uprawnienia zgodnie z przepisami innej  
części, system zapewniania jakości może zostać połączony z wyma ­
ganiami nałożonymi w innej części.  
▼M2 
e) W przypadku koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie  
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 system zapewniania jakości 
przewidziany w części M.A. podsekcja G stanowi zintegrowaną 
część systemu zapewniania jakości stosowanego przez operatora.  
f) W przypadku małej organizacji, która nie zarządza ciągłą zda tnością 
do lotu statków powietrznych użytkowanych przez koncesjonowa­
nych przewoźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) 
nr 1008/2008, system jakości może być zastąpiony regularnymi 
przeglądami organizacji, pod warunkiem zatwierdzenia przez 
właściwy organ, chyba że organizacja wystawia poświadczenia 
przeglądu zdatności do lotu dla statków powietrznych o maksy­
malnej masie startowej powyżej 2 730 kg innych niż balony. 
W przypadku braku systemu jakości organizacja nie zleca zadań 
z zakresu zarządzania ciągłą zdatnością do lotu innym stronom.  
▼B 
M.A.713  Zmiany w organizacji zarz ądzania ci ągłą zdatnością do lotu  
W celu zagwarantowania właściwemu organowi możliwości stwierdze ­
nia, czy zachowana jest w sposób ciągły zgodność z przepisami n iniej­
szej części, zatwierdzona organizacja zarządzania ciągłą zdatno ścią do 
lotu powiadamia ten organ o propozycjach następujących zmian pr zed 
ich przeprowadzeniem:  
1. nazwy organizacji,  
2. siedziby organizacji,  
3. dodatkowych siedzib organizacji,  
4. kierownika odpowiedzialnego,  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 45  
5. osób określonych w pkt M.A.706 lit. c),  
6. zaplecza, procedur, zakresu prac i personelu, które mogą mie ć 
wpływ na wydanie zatwierdzenia.  
W przypadku proponowanych zmian personelu, które nie był wcześn iej 
znane kierownictwu, zmiany te są zgłaszane przy najbliższej moż li­
wości.  
M.A.714  Prowadzenie dokumentacji  
▼M8 
a) Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu rejestruje  
wszystkie szczegółowe informacje dotyczące przeprowadzanych 
prac. Przechowuje się dokumentację wymaganą odpowiednio 
w pkt M.A.305 niniejszego załącznika (część M) lub w pkt 
ML.A.305 załącznika Vb (część ML) oraz w razie potrzeby 
w pkt M.A.306 niniejszego załącznika (część M).  
▼B 
b) Jeżeli organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu pos iada 
uprawnienia określone w pkt M.A.711 lit. b), przechowuje kopie 
wszystkich wydanych lub przedłużonych poświadczeń przeglądu 
zdatności do lotu i zaleceń wraz ze wszystkimi dokumentami 
uzupełniającymi. Ponadto organizacja przechowuje kopie wszyst­
kich poświadczeń przeglądu zdatności do lotu, które zostały prz ez 
nią przedłużone na mocy prawa, o którym mowa w pkt M.A.711 
lit. a) ppkt 4.  
c) Jeżeli organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu pos iada 
uprawnienia określone w pkt M.A.711 lit. c), przechowuje kopie 
wszystkich zezwoleń na lot wydanych zgodnie z postanowieniami 
pkt 21A.729 załącznika I (część 21) do rozporządzenia ( UE) 
nr 748/2012.  
d) Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu przechowuj e 
kopie całej dokumentacji, o której mowa w lit. b) i c) przez 
okres dwóch lat od ostatecznego wycofania statku powietrznego 
z eksploatacji.  
e) Dokumentacja jest przechowywana w sposób, który zapewnia jej  
ochronę przed zniszczeniem, kradzieżą oraz wprowadzeniem w niej  
zmian.  
f) Cały sprzęt komputerowy służący do wykonywania kopii zapaso­
wych przechowuje się w innym miejscu niż ten zawierający dane 
robocze, w otoczeniu, które zapewnia utrzymywanie ich w dobrym 
stanie.  
g) W przypadku gdy zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu statku  
powietrznego zostaje przekazane innej organizacji lub osobie, 
całość przechowywanej dokumentacji zostaje przekazana do 
wspomnianej organizacji. Okresy przechowywania dokumentacji 
mają dalej zastosowanie do wspomnianej organizacji lub osoby.  
h) W przypadku gdy organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do  lotu 
kończy swoją działalność, cała przechowywana dokumentacja jest 
przekazywana właścicielowi statku powietrznego.  
M.A.715  Ciągłość ważności zatwierdzenia  
▼M8 
a) Zatwierdzenie zachowuje ważność do dnia 24 września 2021 r.,  pod 
warunkiem że:  
▼B 
1. organizacja przestrzega przepisów niniejszej części, zgodnie  
z przepisami dotyczącymi usuwania niezgodności określonymi 
w pkt M.B.705; oraz  
2. właściwy organ ma zapewniony dostęp do organizacji w celu 
stwierdzenia zachowania w sposób ciągły zgodności z przepisami 
niniejszej części; oraz  
3. nie zrzeczono się ani nie cofnięto zatwierdzenia.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 46  
b) Wobec zrzeczenia się zatwierdzenia lub jego cofnięcia, orzec zenie 
o zatwierdzeniu zwracane jest właściwemu organowi.  
M.A.716  Niezgodno ści 
▼M8 
a) Niezgodność poziomu 1 oznacza odpowiednio każdą znaczącą 
niezgodność z odpowiednio wymaganiami niniejszego załącznika 
(część M) lub załącznika Vb (część ML), która obniża standard 
bezpieczeństwa i poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu.  
b) Niezgodność poziomu 2 oznacza odpowiednio każdą niezgodność 
z wymaganiami niniejszego załącznika (część M) lub załącznika V b 
(część ML), która może obniżać standard bezpieczeństwa i poten­
cjalnie zagrażać bezpieczeństwu lotu.  
▼B 
c) Po otrzymaniu powiadomienia o odkrytych niezgodnościach wedł ug 
przepisów pkt M.B.705 posiadacz zatwierdzenia dla organizacji 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu określa plan działań napr aw­
czych i wykazuje przeprowadzenie działań naprawczych zgodnie 
z oczekiwaniami właściwego organu w terminie uzgodnionym 
z tym organem.  
PODSEKCJA H  
POŚWIADCZENIE OBS ŁUGI — CRS  
▼M6 
▼C4 
M.A.801  Poświadczenie obs ługi statku powietrznego  
a) Z wyjątkiem statków powietrznych dopuszczonych do eksploatac ji 
przez organizację obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem II (część 145), CRS wydawane jest zgodnie 
z niniejszą podsekcją.  
b) ►C9 Żaden statek powietrzny nie może zostać dopuszczony do 
eksploatacji bez CRS, który wydawany jest po prawidłowym wyko­
naniu wszystkich zleconych zadań obsługi technicznej. CRS wydaj e 
upoważniony personel poświadczający organizacji obsługi tech­
nicznej zatwierdzonej zgodnie z podsekcją F niniejszego załączn ika 
lub z załącznikiem Vd (część CAO), z wyjątkiem zadań obsługi 
technicznej innych niż złożone zadania obsługi technicznej wymi e­
nione w dodatku VII do niniejszego załącznika, w którym to przy ­
padku CRS wydawane jest: ◄  
1. albo przez niezależny personel poświadczający, działający 
zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 5 niniejszego 
rozporządzenia;  
2. albo przez pilota-właściciela działającego zgodnie z pkt M.A .803 
niniejszego załącznika.  
c) Na zasadzie odstępstwa od lit. b), w przypadku nieprzewidzia nych 
okoliczności, gdy statek powietrzny został uziemiony w miejscu,  
gdzie nie ma organizacji obsługi technicznej zatwierdzonej zgod nie 
z niniejszym załącznikiem, załącznikiem II (część 145) lub 
załącznikiem Vd (część CAO), a także brak jest niezależnego 
personelu poświadczającego, właściciel może upoważnić dowolną 
osobę z co najmniej trzyletnim odpowiednim doświadczeniem 
w zakresie obsługi technicznej oraz posiadającą ważną licencję na 
obsługę techniczną wydaną zgodnie z załącznikiem 1 ICAO na 
dany typ statku powietrznego wymagający certyfikacji albo 
upoważnienie dla personelu poświadczającego, ważne w odniesieni u 
do prac wymagających certyfikacji wydane przez zatwierdzoną 
organizację obsługi technicznej w rozumieniu załącznika 6 ICAO,  
do wykonania obsługi technicznej statku powietrznego zgodnie ze  
standardami określonymi w podsekcji D niniejszego załącznika or az 
dopuszczenia go do eksploatacji. W takim przypadku właściciel:  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 47  
1. uzyskuje szczegółowe dane dotyczące wykonanej obsługi tech­
nicznej oraz kwalifikacji osoby wydającej CRS i przechowuje te 
dane w dokumentacji statku powietrznego;  
2. zapewnia późniejszą weryfikację wszelkiej tego rodzaju obsłu gi 
technicznej oraz wydanie nowego CRS przez posiadającą odpo­
wiednie upoważnienie osobę, o której mowa w lit. b), bądź 
organizację zatwierdzoną zgodnie z podsekcją F niniejszego 
załącznika, załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem Vd 
(część CAO), jak najszybciej, a w każdym razie w terminie 
nieprzekraczającym 7 dni kalendarzowych od wydania CRS 
przez osobę upoważnioną przez właściciela;  
3. powiadamia o tym organizację odpowiedzialną za zarządzanie 
ciągłą zdatnością do lotu statku powietrznego, jeżeli zawarł 
z nią taką umowę, lub właściwy organ w razie braku takiej 
umowy, w terminie 7 dni od wydania takiego upoważnienia.  
d) W przypadku poświadczania obsługi zgodnie z lit. b) ppkt 2 
personel poświadczający może być wspomagany w wykonywaniu 
zadań obsługi technicznej przez jedną osobę lub więcej osób pod  
jego bezpośrednią i stałą kontrolą.  
e) CRS musi zawierać co najmniej:  
1. podstawowe dane na temat wykonanej obsługi technicznej;  
2. datę zakończenia obsługi technicznej;  
3. dane identyfikacyjne organizacji lub osoby wydającej CRS, 
zawierające:  
(i) albo numer zatwierdzenia organizacji obsługi technicznej 
oraz personelu poświadczającego, który wydaje CRS;  
(ii) albo, w przypadku, o którym mowa w lit. b) ppkt 2, dane 
identyfikacyjne i, w stosownych przypadkach, numer 
licencji personelu poświadczającego, który wydaje CRS;  
4. ograniczenia zdatności do lotu lub ograniczenia operacyjne, jeśli 
występują.  
f) Na zasadzie odstępstwa od lit. b) i niezależnie od przepisów  lit. g), 
w przypadku braku możliwości zakończenia wymaganej obsługi 
technicznej można wydać CRS w ramach ograniczeń zatwierdzo­
nych dla statku powietrznego. W takim przypadku certyfikat wska ­
zuje, że obsługi technicznej nie można było zakończyć, jak równ ież 
wskazuje wszelkie mające zastosowanie ograniczenia zdatności do  
lotu lub operacji, w ramach informacji wymaganych na podstawie 
lit. e) ppkt 4.  
g) CRS nie jest wydawane w przypadku istnienia jakiegokolwiek 
wiadomego braku zgodności, który zagraża bezpieczeństwu lotu.  
M.A.802  Poświadczenie obs ługi podzespo łu 
▼M8 
a) Z wyjątkiem podzespołów dopuszczonych do eksploatacji przez 
organizację obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załączni kiem 
II (część 145), CRS wydawane jest po zakończeniu każdej obsługi  
technicznej podzespołu statku powietrznego zgodnie z pkt M.A.50 2 
niniejszego załącznika (część M).  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 48  
b) Autoryzowane poświadczenie obsługi, określane jako formularz  1  
EASA, stanowi poświadczenie obsługi podzespołu, z wyjątkiem 
sytuacji, gdy tego rodzaju obsługa techniczna podzespołów statk u 
powietrznego została wykonana zgodnie z pkt M.A.502 lit. b) lub  
d), w którym to przypadku obsługa techniczna podlega procedurom  
wydania poświadczenia obsługi statku powietrznego zgodnie z pkt  
M.A.801.  
▼B 
M.A.803  Upoważnienie pilota-w łaściciela  
a) Aby kwalifikować się jako pilot-właściciel, dana osoba musi:  
1. posiadać ważną licencję pilota (lub dokument równoważny), 
wystawioną lub uznaną przez państwo członkowskie na statki 
powietrzne odpowiedniego typu lub klasy; oraz  
2. posiadać statek powietrzny, jako wyłączny właściciel lub wsp ół­
właściciel; taki właściciel musi być:  
(i) jedną z osób fizycznych wskazanych w dokumencie rejes­
tracyjnym; lub  
(ii) członkiem podmiotu prawnego prowadzącego działalność 
rekreacyjną o charakterze niekomercyjnym, w przypadku 
gdy ten podmiot prawny jest wyszczególniony w dokumencie 
rejestracyjnym jako właściciel lub operator oraz gdy dana 
osoba bezpośrednio uczestniczy w procesie podejmowania 
decyzji przez dany podmiot prawny i jest przez niego 
wyznaczona do przeprowadzania obsługi technicznej 
pilota-właściciela.  
▼M6 
▼C4 
b) W przypadku statków powietrznych innych niż skomplikowane 
statki powietrzne z napędem silnikowym o maksymalnej masie 
startowej nie większej niż 2 730 kg, które nie są użytkowane 
w operacjach CAT, w zarobkowych operacjach specjalistycznych 
lub w operacjach zarobkowych wykonywanych przez ATO lub 
DTO, pilot-właściciel może wydać CRS po wykonaniu ograni­
czonej obsługi technicznej pilota-właściciela określonej w doda tku 
VIII do niniejszego załącznika.  
▼B 
c) Zakres ograniczonej obsługi technicznej pilota-właściciela 
określony jest w programie obsługi technicznej statku powietrz­
nego, o którym mowa w pkt M.A.302.  
▼M6 
▼C4 
d) CRS jest wpisywane do systemu dokumentacji ciągłej zdatności  do 
lotu statku powietrznego i musi zawierać podstawowe szczegółowe  
informacje na temat wykonanej obsługi technicznej, wykorzystane  
dane obsługowe, datę zakończenia obsługi technicznej oraz dane 
identyfikacyjne, podpis i numer licencji pilota posiadanej prze z 
pilota-właściciela wydającego takie poświadczenie.  
▼B 
PODSEKCJA I  
POŚWIADCZENIE PRZEGL ĄDU ZDATNO ŚCI DO LOTU  
▼M6 
▼C4 
M.A.901  Przegląd zdatno ści do lotu statku powietrznego  
W celu zagwarantowania ważności poświadczenia zdatności do lotu  
statku powietrznego przeprowadza się okresowy przegląd zdatnośc i 
do lotu statku powietrznego i dokumentacji ciągłej zdatności do  lotu.  
a) Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu wydawane jest zgod nie 
z dodatkiem III (formularz 15a lub 15b EASA) do niniejszego 
załącznika po pomyślnym zakończeniu przeglądu zdatności do lotu . 
Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu jest ważne jeden rok.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 49  
b) Statek powietrzny w kontrolowanym środowisku oznacza statek 
powietrzny, który w okresie poprzedzających 12 miesięcy:  
1. był w sposób ciągły zarządzany przez jedną CAMO lub CAO;  
2. był objęty obsługą techniczną wykonywaną przez organizację 
obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z podsekcją F niniej­
szego załącznika, załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem 
Vd (część CAO), w tym również w przypadkach, gdy wykony­
wane są zadania obsługi technicznej, o których mowa w pkt 
M.A.803 lit. b), a poświadczenie obsługi jest wydawane 
zgodnie z pkt M.A.801 lit. b) ppkt 1 lub lit. b) ppkt 2 niniej­
szego załącznika;  
c) ►M8 W przypadku wszystkich statków powietrznych użytkowa­
nych przez przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 oraz w przypadku statków 
powietrznych o maksymalnej masie startowej powyżej 2 730 kg, 
które znajdują się w kontrolowanym środowisku, organizacja, 
o której mowa w lit. b) ppkt 1, zarządzająca ciągłą zdatnością 
do lotu statku powietrznego może, zgodnie z, odpowiednio, pkt 
CAMO.A.125 lit. e) załącznika Vc lub z pkt M.A.711 lit. b) nini ej­
szego załącznika lub z pkt CAO.A.095 lit. c) ppkt 1 załącznika Vd 
oraz pod warunkiem zachowania zgodności z lit. j) może: ◄  
1. wydać poświadczenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pk t 
M.A.901;  
2. przedłużyć najwyżej dwukrotnie i każdorazowo na okres 
jednego roku ważność wydanego przez siebie poświadczenia 
przeglądu zdatności do lotu, jeśli dany statek powietrzny pozos ­
tawał w kontrolowanym środowisku.  
d) Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu wydaje właściwy or gan 
po przeprowadzeniu pozytywnej oceny na podstawie zalecenia 
wydanego przez CAMO lub CAO, przesłanego wraz z wnioskiem 
właściciela lub operatora, w odniesieniu do wszystkich statków 
powietrznych użytkowanych przez przewoźników lotniczych 
koncesjonowanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 
oraz statków powietrznych o maksymalnej masie startowej 
powyżej 2 730 kg, które spełniają poniższe warunki alternatywne : 
1. nie pozostają w kontrolowanym środowisku;  
2. ich ciągłą zdatnością do lotu zarządza organizacja nieposia­
dająca przywileju w zakresie przeprowadzania przeglądów zdat­
ności do lotu.  
Zalecenie, o którym mowa w akapicie pierwszym, opiera się na 
przeglądzie zdatności do lotu przeprowadzonym zgodnie z pkt 
M.A.901.  
e) ►M8 W przypadku statków powietrznych nieużytkowanych przez 
przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem (WE) nr 1008/2008 oraz statków powietrznych o maksy­
malnej masie startowej nie większej niż 2 730 kg, każda CAMO 
lub CAO wybrana przez właściciela lub operatora, odpowiednio 
zgodnie z, pkt CAMO.A.125 lit. e) załącznika Vc lub z pkt 
M.A.711 lit. b) niniejszego załącznika, lub z pkt CAO.A.095 lit . 
c) załącznika Vd oraz pod warunkiem zachowania zgodności z lit.  
j) może: ◄  
1. wydać poświadczenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pk t 
M.A.901;  
2. przedłużyć najwyżej dwukrotnie i każdorazowo na okres 
jednego roku ważność wydanego przez siebie poświadczenia 
przeglądu zdatności do lotu, jeśli statek powietrzny pozostawał  
w zarządzanym przez nią kontrolowanym środowisku.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 50  
f) Na zasadzie odstępstwa od pkt M.A.901 lit. c) ppkt 2 i lit. e) ppkt 
2, w przypadku statków powietrznych znajdujących się w kontro­
lowanym środowisku, organizacja, o której mowa w lit. b) ppkt 1 , 
zarządzająca ciągłą zdatnością do lotu statku powietrznego, moż e – 
pod warunkiem zachowania zgodności z lit. j) – przedłużyć 
najwyżej dwukrotnie i każdorazowo na okres jednego roku 
ważność poświadczenia przeglądu zdatności do lotu wydanego 
przez inną CAMO lub CAO.  
g) W każdym przypadku gdy okoliczności wskazują na istnienie 
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa lotniczego, właściwy 
organ przeprowadza przegląd zdatności do lotu i sam wydaje 
poświadczenie przeglądu zdatności do lotu.  
h) Nie naruszając przepisów lit. g), właściwy organ może przepr owa­
dzić przegląd zdatności do lotu i sam wydać poświadczenie prze­
glądu zdatności do lotu w następujących przypadkach:  
1. w przypadku gdy ciągłą zdatnością do lotu statku powietrzneg o 
zarządza CAMO lub CAO, która ma główne miejsce prowa­
dzenia działalności w państwie trzecim;  
2. w przypadku każdego innego statku powietrznego o maksy­
malnej masie startowej nie większej niż 2 730 kg, na wniosek 
właściciela.  
i) W przypadku gdy właściwy organ sam wydaje poświadczenie 
przeglądu zdatności do lotu zgodnie z lit. g) lub h) lub po dok o­
naniu oceny zalecenia zgodnie z pkt M.B.901, jeżeli jest to 
niezbędne do tych celów, właściciel lub operator statku powietr z­
nego udostępnia właściwemu organowi:  
1. wszelką dokumentację wymaganą przez ten właściwy organ;  
2. odpowiednie pomieszczenia w stosownej lokalizacji dla jego 
personelu;  
3. wsparcie personelu poświadczającego.  
j) Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu nie może zostać 
wydane ani przedłużone, jeżeli istnieją dowody lub przesłanki, że 
statek powietrzny jest niezdatny do lotu.  
k) Przegląd zdatności do lotu statku powietrznego obejmuje pełn y 
udokumentowany przegląd dokumentacji statku powietrznego, 
służący stwierdzeniu, czy spełniono następujące wymagania:  
1. właściwie zarejestrowano liczbę wylatanych godzin dla 
płatowca, silnika i śmigła, a także związaną z tym liczbę 
cykli lotów;  
2. instrukcja użytkowania w locie jest dostosowana do wyposa­ 
żenia statku i odzwierciedla status ostatnich zmian;  
3. cała zaplanowana obsługa techniczna statku powietrznego 
została wykonana zgodnie z zatwierdzonym AMP;  
4. wszystkie stwierdzone usterki zostały naprawione lub, 
w stosownych przypadkach, naprawa została odłożona na 
późniejszy termin w kontrolowany sposób zgodnie z pkt 
M.A.403;  
5. wszystkie stosowne dyrektywy zdatności zostały zastosowane 
i prawidłowo zarejestrowane;  
6. wszystkie modyfikacje i naprawy statku powietrznego zostały 
zarejestrowane i są zgodne z pkt M.A.304;  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 51  
7. wszystkie części o ograniczonym czasie użytkowania i podzes­
poły kontrolowane okresowo zainstalowane w statku 
powietrznym są prawidłowo oznakowane, zarejestrowane, 
a także nie przekroczono ich limitu czasu;  
8. całość obsługi technicznej została zrealizowana zgodnie 
z niniejszym załącznikiem;  
9. protokół ważenia i wyważenia nie stracił ważności i odpowiad a 
obecnemu wyposażeniu statku powietrznego;  
10. stan statku powietrznego odpowiada najnowszej wersji jego 
projektu typu zatwierdzonej przez Agencję;  
11. jeżeli istnieje takie wymaganie, statek powietrzny posiada 
świadectwo hałasowe odpowiadające jego obecnemu wyposa­ 
żeniu, zgodne z przepisami podsekcji I załącznika I (część 21) 
do rozporządzenia (UE) nr 748/2012.  
l) Przegląd zdatności do lotu statku powietrznego obejmuje fizy czny 
przegląd statku powietrznego. Do celów takiego przeglądu 
personelowi ds. przeglądu zdatności do lotu nieposiadającemu 
odpowiednich kwalifikacji, zgodnie z przepisami załącznika III 
(część 66), towarzyszą pracownicy posiadający takie kwalifikacj e. 
m) Wykonując fizyczny przegląd statku powietrznego, personel 
ds. przeglądu zdatności do lotu sprawdza, czy:  
1. wszystkie wymagane oznaczenia i tabliczki zostały prawidłowo  
zamocowane;  
2. stan statku powietrznego jest zgodny z zatwierdzoną instrukc ją 
użytkowania w locie;  
3. konfiguracja statku powietrznego odpowiada zatwierdzonej 
dokumentacji;  
4. nie występują żadne oczywiste usterki, które nie zostały 
usunięte zgodnie z pkt M.A.403;  
5. nie występują rozbieżności między stanem statku powietrznego  
a udokumentowanym przeglądem dokumentacji, o którym 
mowa w lit. k).  
n) Na zasadzie odstępstwa od lit. a), przegląd zdatności do lot u 
można zaplanować z maksymalnie 90-dniowym wyprzedzeniem, 
zachowując przy tym ciągłość programu przeglądu zdatności do 
lotu, tak aby umożliwić wykonanie fizycznego przeglądu podczas 
obsługi.  
o) Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu (formularz 15b EAS A) 
lub zalecenie wydania poświadczenia przeglądu zdatności do lotu  
(formularz 15a EASA), o których mowa w dodatku III do niniej­
szego załącznika, mogą zostać wydane wyłącznie:  
1. przez upoważniony personel ds. przeglądu zdatności do lotu 
w imieniu zatwierdzonej organizacji;  
2. jeżeli przeprowadzono kompletny przegląd zdatności do lotu.  
p) Kopię nowego lub przedłużonego poświadczenia przeglądu zdat­
ności do lotu danego statku powietrznego przesyła się do państw a 
członkowskiego rejestracji danego statku powietrznego w ciągu 1 0 
dni. ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 52  
q) Zadania przeglądu zdatności do lotu nie mogą być zlecane 
podwykonawcom.  
r) W przypadku gdy wyniki przeglądu zdatności do lotu są nieroz ­
strzygające, organizacja, która przeprowadziła przegląd, inform uje 
właściwy organ najszybciej, jak jest to możliwe, a w każdym raz ie 
w ciągu 72 godzin od stwierdzenia przez organizację przyczyny 
sprawiającej, że przegląd zdatności do lotu jest nierozstrzygaj ący. 
s) Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu wydaje się jedynie  po 
usunięciu wszystkich niezgodności.  
▼B 
M.A.902  Ważność poświadczenia przegl ądu zdatno ści do lotu  
a) Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu traci ważność, gdy : 
1. zostało zawieszone lub cofnięte; lub  
2. świadectwo zdatności do lotu zostało zawieszone lub cofnięte ; 
lub 
3. statek powietrzny nie jest wpisany do rejestru państwa człon ­
kowskiego; lub  
4. certyfikat typu, na podstawie którego wydano świadectwo zdat ­
ności do lotu, jest zawieszony lub cofnięty.  
b) Statek powietrzny nie może być eksploatowany, jeżeli jego św ia­
dectwo zdatności do lotu jest nieważne lub:  
1. ciągła zdatność do lotu statku powietrznego lub zainstalowan ego 
w nim podzespołu nie spełnia wymagań niniejszej części; lub  
2. statek powietrzny przestał odpowiadać projektowi typu zatwie r­
dzonemu przez Agencję; lub  
3. nie podjęto odpowiednich działań, mimo że statek powietrzny 
był eksploatowany bez przestrzegania ograniczeń ujętych 
w zatwierdzonej instrukcji użytkowania w locie lub w świadec­
twie zdatności do lotu; lub  
4. statek powietrzny uczestniczył w wypadku lub incydencie, któ ry 
ma wpływ na jego zdatność do lotu, po czym nie podjęto właści­
wych działań zmierzających do przywrócenia zdatności do lotu; 
lub 
▼M6 
▼C4 
5. dokonano modyfikacji lub naprawy, która nie jest zgodna z pk t 
M.A.304.  
▼B 
c) W przypadku zrzeczenia się poświadczenia przeglądu zdatności  do 
lotu lub jego cofnięcia, jest ono zwracane właściwemu organowi.  
M.A.903  Przeniesienie rejestracji w granicach terytorium UE  
a) W przypadku przeniesienia rejestracji w granicach UE, wniosk o­
dawca:  
1. informuje byłe państwo członkowskie o tym, w którym państwie  
członkowskim statek powietrzny zostanie zarejestrowany; 
a następnie  
2. występuje do nowego państwa członkowskiego o wystawienie 
aktualnego świadectwa zdatności do lotu zgodnie z załącznikiem 
I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012.  
b) Niezależnie od przepisów pkt M.A.902 lit. a) pkt 3 poprzedni e 
poświadczenie przeglądu zdatności do lotu utrzymuje ważność do 
upływu daty jego ważności.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 53  
▼C4 
M.A.904  Przegląd zdatności do lotu statku powietrznego importowanego do UE  
a) W przypadku wprowadzania do rejestru państwa członkowskiego 
statku powietrznego z państwa trzeciego lub z systemu regulacyj ­
nego, w którym rozporządzenie (UE) 2018/1139 nie ma zastosowa­
nia, wnioskodawca:  
1. ►C9 występuje do właściwego organu państwa członkow­
skiego rejestracji o wydanie nowego świadectwa zdatności do 
lotu zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządzenia (UE)  
nr 748/2012; ◄  
2. dla innych niż nowe statków powietrznych zapewnia przeprowa­
dzenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pkt M.A.901;  
3. zapewnia wykonanie całości obsługi technicznej w celu uzys­
kania zgodności z AMP zatwierdzonym zgodnie z pkt M.A.302.  
b) Po stwierdzeniu, że statek powietrzny spełnia odpowiednie wy ma­
gania, organizacja przeprowadzająca przegląd zdatności do lotu 
przesyła właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestracji  
udokumentowane zalecenie wydania poświadczenia przeglądu zdat­
ności do lotu.  
c) Właściciel statku powietrznego umożliwia właściwemu organowi  
państwa członkowskiego rejestracji dostęp do statku powietrzneg o 
do celów inspekcji.  
d) Właściwy organ państwa członkowskiego rejestru wydaje świa­
dectwo zdatności do lotu po stwierdzeniu, że statek powietrzny 
spełnia wymagania załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE ) 
nr 748/2012.  
e) Ten właściwy organ państwa członkowskiego wydaje również 
poświadczenie przeglądu zdatności do lotu. Poświadczenie jest 
ważne jeden rok, chyba że właściwy organ podejmie decyzję o skr ó­
ceniu okresu ważności ze względów bezpieczeństwa lotniczego.  
▼B 
M.A.905  Niezgodno ści 
▼M6 
▼C4 
a) Niezgodność poziomu 1 oznacza każdą znaczącą niezgodność 
z wymaganiami niniejszego załącznika, która obniża standard 
bezpieczeństwa i poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu.  
b) Niezgodność poziomu 2 oznacza każdą niezgodność z wymaganiam i 
niniejszego załącznika, która może obniżać standard bezpieczeńs twa 
i zagrażać bezpieczeństwu lotu.  
▼B 
c) Po otrzymaniu powiadomienia o wykrytych niezgodnościach 
zgodnie z pkt M.B.903, odpowiedzialna osoba lub organizacja, 
o której mowa w pkt M.A.201, określa plan działań naprawczych 
i wykazuje przeprowadzenie działań naprawczych zgodnie z oczeki ­
waniami właściwego organu,, w tym działań naprawczych 
mających na celu zapobieżenie ponownemu wystąpieniu takiej 
niezgodności i jej źródłowej przyczyny, w terminie ustalonym 
z tym organem.  ▼M6
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 54  
SEKCJA B  
PROCEDURA STOSOWANA PRZEZ W ŁAŚCIWY ORGAN  
PODSEKCJA A  
PRZEPISY OGÓLNE  
M.B.101  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania administracyjne jakich mus zą 
przestrzegać właściwe organy odpowiedzialne za stosowanie i wyk o­
nanie przepisów sekcji A niniejszej części.  
M.B.102  Właściwy organ  
a) Przepisy ogólne  
Państwo c członkowskie wyznacza właściwy organ, przydzielając m u 
obowiązki wydawania, przedłużania, zmieniania, zawieszania i co fania 
certyfikatów oraz nadzoru nad ciągłą zdatnością do lotu. Właści wy 
organ ustanawia udokumentowane procedury i strukturę organizacy jną. 
b) Zasoby  
Liczebność personelu jest odpowiednia do realizacji wymagań okr eślo­
nych w niniejszej sekcji.  
c) Kwalifikacje i szkolenia  
Cały personel zaangażowany w działania, o których mowa w niniej ­
szym załączniku, posiada odpowiednie kwalifikacje, wiedzę i doś wiad­
czenie oraz odbył wstępne przeszkolenie i uczestniczy w stałych  szko­
leniach, aby móc wykonać przydzielone zadania.  
d) Procedury  
Właściwy organ ustanawia procedury szczegółowo określające spos ób 
osiągnięcia zgodności z przepisami niniejszego załącznika (częś ć M).  
Procedury są przeglądane i zmieniane w celu zapewnienia ciągłej  zgod­
ności.  
▼M6 
▼C4 
M.B.103  Niezgodno ści i środki egzekucyjne – osoby  
Jeżeli w trakcie nadzoru lub w jakikolwiek inny sposób właściwy  
organ odpowiedzialny za nadzór zgodnie z niniejszym załącznikie m 
znajdzie dowody wskazujące na niezgodność z mającymi zastosowan ie 
wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 dotyczącą osoby posia ­
dającej licencję, certyfikat, uprawnienie lub zaświadczenie wyd ane 
zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1139, właściwy organ, który  
stwierdził niezgodność, stosuje wszelkie środki egzekucyjne nie zbędne 
do zapobieżenia dalszemu jej trwaniu.  
M.B.104  Prowadzenie dokumentacji  
a) Właściwe organy ustanawiają system prowadzenia dokumentacji,  
który pozwala na odpowiednie śledzenie procesu wydawania, prze­
dłużania, zmieniania, zawieszania i cofania wszystkich certyfik atów.  
b) Dokumentacja służąca prowadzeniu nadzoru nad organizacjami 
zatwierdzonymi zgodnie z niniejszym załącznikiem obejmuje co 
najmniej:  
1. wniosek o wydanie zatwierdzenia organizacji;  
2. certyfikat zatwierdzenia udzielonego organizacji, włącznie 
z wszelkimi zmianami;  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 55  
3. kopię programu audytów, z wykazem dat planowanych i przepro­
wadzonych audytów;  
4. dokumentację ciągłego nadzoru prowadzonego przez właściwy 
organ, obejmującą całą dokumentację audytów;  
5. kopię wszelkiej powiązanej korespondencji;  
6. szczegóły wszelkich zwolnień oraz działań egzekucyjnych;  
7. wszelkie sprawozdania od innych właściwych organów 
dotyczące nadzoru nad organizacją;  
8. charakterystykę organizacji lub podręcznik i ich zmiany;  
9. kopie pozostałych dokumentów bezpośrednio zatwierdzanych 
przez właściwy organ.  
c) Okres przechowywania dokumentacji określonej w lit. b) trwa co 
najmniej 5 lat.  
d) Dokumentacja dotycząca nadzoru nad każdym statkiem 
powietrznym obejmuje co najmniej kopie:  
1. świadectwa zdatności do lotu statku powietrznego;  
2. poświadczeń przeglądu zdatności do lotu;  
▼M8 
3. zaleceń z przeglądu zdatności do lotu wydanych przez CAO lub  
CAMO;  
▼C4 
4. sprawozdań z przeglądów zdatności do lotu przeprowadzanych 
bezpośrednio przez właściwy organ;  
5. wszelkiej odnośnej korespondencji dotyczącej statku 
powietrznego;  
6. informacji szczegółowych związanych ze zwolnieniami i działa ­
niami egzekucyjnymi;  
7. wszelkich dokumentów zatwierdzonych przez właściwy organ na 
podstawie przepisów niniejszego załącznika lub załącznika II 
(część ARO) do rozporządzenia (UE) nr 965/2012.  
e) Dokumentacja określona w lit. d) jest przechowywana przez ok res 2 
lat od daty ostatecznego wycofania statku powietrznego z eksplo ata­
cji. 
f) Cała dokumentacja jest udostępniana na żądanie innego państw a 
członkowskiego lub Agencji.  
▼B 
M.B.105  Wzajemna wymiana informacji  
▼M8 
a) W celu przyczynienia się do poprawy bezpieczeństwa lotniczeg o 
właściwe organy uczestniczą w wymianie wszystkich niezbędnych 
informacji zgodnie z art. 72 rozporządzenia (UE) 2018/1139.  
▼B 
b) Bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich, w przy­
padku potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa obejmującego 
kilka państw członkowskich, zainteresowane właściwe organy 
pomagają sobie wzajemnie w przeprowadzaniu niezbędnych działań 
nadzorczych.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 56  
PODSEKCJA B  
ODPOWIEDZIALNO ŚĆ 
▼M6 
▼C4 
M.B.201  Obowiązki 
Właściwe organy określone w pkt M.1 odpowiadają za przeprowa­
dzanie audytów, inspekcji i badań w celu sprawdzenia, czy przes trze­
gane są wymagania niniejszego załącznika.  
M.B.202  Informowanie Agencji  
a) Właściwy organ bez zbędnej zwłoki powiadamia Agencję o wszel ­
kich istotnych problemach związanych z wdrożeniem rozporządze­
nia (UE) 2018/1139.  
b) Właściwy organ przekazuje Agencji informacje mające znaczeni e 
dla bezpieczeństwa, pochodzące ze zgłoszeń o zdarzeniach, które  
otrzymał zgodnie z pkt M.A.202.  
▼B 
PODSEKCJA C  
CIĄGŁA ZDATNO ŚĆ DO LOTU  
▼M6 
▼C4 
M.B.301  Program obs ługi technicznej statku powietrznego  
a) Właściwy organ sprawdza zgodność AMP z pkt M.A.302.  
b) O ile przepisy pkt M.A.302 lit. c) nie stanowią inaczej, AMP  i jego 
zmiany są bezpośrednio zatwierdzane przez właściwy organ. 
Właściwy organ otrzymuje dostęp do wszystkich danych wymaga­
nych zgodnie z pkt M.A.302 lit. d), e) i f).  
▼M8 
c) W przypadku pośredniego zatwierdzenia, o którym mowa w pkt 
M.A.302 lit. c), właściwy organ zatwierdza procedurę zatwierdze nia 
AMP przez CAO lub CAMO w ramach charakterystyki tej organi­
zacji, o której mowa odpowiednio w pkt CAO.A.025 załącznika 
Vd, w pkt M.A.704 niniejszego załącznika lub w pkt CAMO.A.300 
załącznika Vc.  
M.B.302  Zwolnienia  
Wszystkie zwolnienia przyznane zgodnie z art. 71 rozporządzenia  (UE) 
2018/1139 są zapisywane i przechowywane przez właściwy organ.  
▼M2 
M.B.303  Monitorowanie ci ągłej zdatno ści do lotu statku powietrznego  
a) Właściwy organ opracowuje program przeglądów w celu monito­
rowania stanu zdatności do lotu floty statków powietrznych znaj ­
dujących się w jego rejestrze stosując podejście oparte na anal izie 
ryzyka.  
b) Program przeglądów obejmuje przeglądy wyrywkowe statków 
powietrznych i obejmuje wszystkie kluczowe elementy ryzyka 
zdatności do lotu.  
c) Program przeglądów wyrywkowo sprawdza osiągnięte standardy 
zdatności do lotu na podstawie stosownych wymagań i identyfikuj e 
niezgodności.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 57  
d) Wszelkie zidentyfikowane niezgodności są klasyfikowane zgodn ie 
z wymaganiami niniejszej części i potwierdzane na piśmie osobie  
lub organizacji odpowiedzialnej zgodnie z pkt M.A.201. Właściwy  
organ dysponuje procedurą służącą do analizowania niezgodności 
w odniesieniu do ich znaczenia pod kątem bezpieczeństwa.  
e) Właściwy organ rejestruje wszystkie niezgodności i działania  kory­
gujące.  
f) Jeśli podczas przeglądu statku powietrznego stwierdzony zost anie 
dowód wskazujący na niezgodność z wymaganiem niniejszej 
części lub jakiejkolwiek innej części, niezgodność traktuje się  
zgodnie z przepisami odpowiedniej części.  
g) Jeżeli jest to niezbędne w celu zapewnienia odpowiednich dzi ałań 
w zakresie egzekwowania przepisów, właściwy organ wymienia 
z innymi właściwymi organami informacje dotyczące niezgodności 
zidentyfikowanych zgodnie z lit. f).  
M.B.304  Cofnięcie i zawieszenie  
Właściwy organ:  
a) zawiesza poświadczenie przeglądu zdatności do lotu z racji u zasad­
nionego potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa; lub  
b) zawiesza lub cofa poświadczenie przeglądu zdatności do lotu 
zgodnie z pkt M.B.903 ppkt 1.  
▼M6 
▼C4 
M.B.305  Pokładowy dziennik techniczny  
a) Właściwy organ zatwierdza pierwszą wersję pokładowego dzienn ika 
technicznego wymaganego zgodnie z pkt M.A.306.  
▼M8 
b) Aby umożliwić organizacji wprowadzenie zmian w pokładowym 
dzienniku technicznym bez uprzedniego zatwierdzenia przez 
właściwy organ, właściwy organ zatwierdza odpowiednią proce­
durę, o której mowa w pkt CAMO.A.300 lit. c) załącznika Vc 
lub w pkt M.A.704 lit. c) niniejszego załącznika, lub w pkt 
CAO.A.025 lit. c) załącznika Vd.  
▼B 
PODSEKCJA D  
STANDARDY OBS ŁUGI TECHNICZNEJ  
(do opracowania stosownie do przypadku)  
PODSEKCJA E  
PODZESPO ŁY 
(do opracowania stosownie do przypadku)  ▼M2
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 58  
PODSEKCJA F  
ORGANIZACJA OBS ŁUGI TECHNICZNEJ  
M.B.601  Wniosek  
W przypadku gdy zaplecze techniczne jest umiejscowione w więcej  niż 
jednym państwie członkowskim, badanie i ciągły nadzór nad zatwi er­
dzeniem prowadzony jest w uzgodnieniu z właściwymi organami 
wyznaczonymi przez państwa członkowskie, na których terytorium 
znajduje się pozostałe zaplecze techniczne.  
M.B.602  Zatwierdzenie pocz ątkowe  
a) Zakładając, że wymagania pkt M.A.606 lit. a) i b) są spełnio ne, 
właściwy organ formalnie przedkłada wnioskodawcy na piśmie 
swoją akceptację personelu określonego w pkt M.A.606 lit. a) i b). 
▼M6 
▼C4 
b) Właściwy organ sprawdza, czy procedury określone w podręczni ku 
organizacji obsługi technicznej są zgodne z przepisami podsekcj i F 
niniejszego załącznika (część M) i zapewnia, aby kierownik odpo ­
wiedzialny podpisał oświadczenie o przyjęciu zobowiązań.  
c) Właściwy organ sprawdza, czy organizacja spełnia wymagania 
ustanowione w podsekcji F niniejszego załącznika.  
▼B 
d) W trakcie prowadzenia badania w związku z wydaniem zatwier­
dzenia organizuje się przynajmniej jedno spotkanie z kierowniki em 
odpowiedzialnym, w celu zagwarantowania, że osoba ta pojmuje 
w pełni znaczenie zatwierdzenia i rozumie przyczynę, dla której  
podpisywane jest zobowiązanie organizacji do zachowania zgod­
ności z procedurami określonymi w podręczniku.  
e) Wszystkie niezgodności są przekazywane na piśmie do organiza cji 
składającej wniosek.  
f) Właściwy organ rejestruje wszystkie niezgodności, działania kory­
gujące (działania konieczne do zamknięcia niezgodności) oraz 
zalecenia.  
g) W odniesieniu do zatwierdzenia początkowego, przed jego wyda ­
niem, wszystkie niezgodności muszą być skorygowane przez orga­
nizację i zamknięte przez właściwy organ.  
M.B.603  Wydanie zatwierdzenia  
▼M6 
▼C4 
a) W przypadku gdy organizacja obsługi technicznej spełnia wymo gi 
stosownych punktów niniejszego załącznika, właściwy organ 
wydaje wnioskodawcy certyfikat zatwierdzenia na formularzu 3 
EASA (dodatek V do niniejszego załącznika), który obejmuje 
zakres zatwierdzenia.  
▼B 
b) W certyfikacie zatwierdzającym wydanym na formularzu 3 EASA 
właściwy organ wskazuje warunki zatwierdzenia.  
c) W certyfikacie zatwierdzającym wydanym na formularzu 3 EASA 
umieszczany jest numer referencyjny w sposób określony przez 
Agencję.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 59  
M.B.604  Ciągły nadzór  
▼M6 
▼C4 
a) Właściwy organ posiada i uaktualnia program określający daty  
planowanych oraz przeprowadzonych audytów każdej organizacji 
obsługi technicznej zatwierdzonej zgodnie z sekcją B podsekcja F 
niniejszego załącznika znajdującej się pod jego nadzorem.  
▼B 
b) Każda organizacja jest w całości poddawana audytowi z często tli­
wością nie mniejszą niż raz na 24 miesiące.  
c) Wszystkie niezgodności są potwierdzane organizacji składając ej 
wniosek na piśmie.  
d) Właściwy organ rejestruje wszelkie niezgodności, działania k ory­
gujące (działania wymagane do zamknięcia niezgodności) oraz 
zalecenia.  
e) Co najmniej raz na 24 miesiące organizowane jest spotkanie 
z kierownikiem odpowiedzialnym, w celu zagwarantowania, że 
jest on poinformowany o istotnych kwestiach wynikających 
z audytu.  
M.B.605  Niezgodno ści 
▼M6 
▼C4 
a) Jeśli podczas audytu lub w inny sposób zostanie wykazana nie zgod­
ność z wymaganiem ustanowionym w niniejszym załączniku lub 
w załączniku Vb (część ML), właściwy organ podejmuje nastę­
pujące działania:  
▼B 
1. W odniesieniu do niezgodności poziomu 1, właściwy organ 
podejmuje natychmiastowe działania w celu cofnięcia, ograni­
czenia lub zawieszenia w całości lub w części, w zależności 
od zakresu niezgodności poziomu 1, zatwierdzenia dla organi­
zacji obsługi technicznej, do chwili podjęcia przez organizację  
działań naprawczych.  
2. W odniesieniu do niezgodności poziomu 2, właściwy organ 
wyznacza okres na przeprowadzenie działań naprawczych 
stosownie do charakteru niezgodności, który nie będzie dłuższy 
niż trzy miesiące. W pewnych okolicznościach, pod koniec tego 
okresu i w zależności od charakteru niezgodności, właściwy 
organ może go przedłużyć zgodnie z planem działań 
naprawczych.  
b) W przypadku niewykonania działań naprawczych w wyznaczonym 
okresie, właściwy organ podejmuje działania w celu zawieszenia 
całości lub części zatwierdzenia.  
M.B.606  Zmiany  
a) Właściwy organ stosuje odpowiednie elementy procesu początko ­
wego zatwierdzenia w odniesieniu do wszelkich zmian w organizac ji 
zgłoszonych zgodnie z pkt M.A.617.  
b) Właściwy organ może narzucić warunki, zgodnie z którymi zatw ier­
dzona organizacja obsługi technicznej może działać w trakcie ty ch 
zmian, o ile nie ustali, że zatwierdzenie powinno zostać zawies zone 
ze względu na charakter lub zakres zmian.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 60  
▼C4 
c) W przypadku każdej zmiany w podręczniku organizacji obsługi 
technicznej:  
1. w przypadku bezpośredniego zatwierdzania zmian zgodnie z pkt  
M.A.604 lit. b), właściwy organ sprawdza, czy procedury 
określone w podręczniku są zgodne z przepisami niniejszego 
załącznika, zanim zatwierdzona organizacja zostanie formalnie 
powiadomiona o zatwierdzeniu;  
2. w przypadku pośredniego zatwierdzania zmian zgodnie z pkt 
M.A.604 lit. c), właściwy organ upewnia się, czy:  
(i) zakres zmian pozostaje niewielki;  
(ii) ma on odpowiednią kontrolę nad zatwierdzaniem tych 
zmian, aby zachować ich zgodność z wymaganiami niniej­
szego załącznika.  
▼B 
M.B.607  Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie zatwierdzenia  
Właściwy organ:  
a) zawiesza zatwierdzenie z uwagi na uzasadnione potencjalne za gro­ 
żenie bezpieczeństwa; lub  
b) zawiesza lub cofa zatwierdzenie, bądź wprowadza w nim ograni ­
czenia na podstawie pkt M.B.605.  
PODSEKCJA G  
ORGANIZACJA ZARZ ĄDZANIA CI ĄGŁĄ ZDATNO ŚCIĄ DO LOTU  
M.B.701  Wniosek  
▼M2 
a) W przypadku koncesjonowanych przewoźników lotniczych zgodnie  
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 właściwy organ otrzymuje 
do zatwierdzenia, wraz ze wstępnym wnioskiem o wydanie certyfi­
katu przewoźnika lotniczego i, w stosownych przypadkach, 
o wydanie wszelkich wnioskowanych zmian, oraz dla każdego 
typu eksploatowanego statku powietrznego:  
1. charakterystykę zarządzania ciągłą zdatnością do lotu;  
2. programy obsługi technicznej statków powietrznych operatora;  
3. pokładowy dziennik techniczny;  
4. w stosownych przypadkach, techniczną specyfikację umów 
o obsługę techniczną zawartych między CAMO a zatwierdzoną 
organizacją obsługi technicznej określoną w części 145.  
▼B 
b) W przypadku gdy zaplecze techniczne jest umiejscowione w wię cej 
niż jednym państwie członkowskim badanie i ciągły nadzór nad 
zatwierdzeniem prowadzone są w uzgodnieniu z właściwymi orga­
nami wyznaczonymi przez państwa członkowskie, na których tery­
torium znajduje się pozostałe zaplecze techniczne.  
M.B.702  Zatwierdzenie pocz ątkowe  
a) Zakładając, że wymagania pkt M.A.706 lit. a), c) i d) oraz p kt 
M.A.707 są spełnione, właściwy organ formalnie przedkłada wnio­
skodawcy na piśmie swoją akceptację personelu określonego w pkt  
M.A.706 lit. a), c) i d) oraz pkt M.A.707.  ▼M6
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 61  
b) Właściwy organ sprawdza, czy procedury określone w charakter y­
styce zarządzania ciągłą zdatnością do lotu są zgodne z przepis ami 
sekcji A podsekcja G niniejszego załącznika (część M) i zapewni a, 
że kierownik odpowiedzialny podpisał oświadczenie o przyjęciu 
zobowiązań.  
c) Właściwy organ sprawdza, czy organizacja spełnia wymagania u sta­
nowione w sekcji A podsekcja G niniejszego załącznika (część M) . 
d) Przynajmniej raz w trakcie prowadzenia badań dotyczących 
wydania zatwierdzenia organizowane jest spotkanie z kierownikie m 
odpowiedzialnym w celu zagwarantowania, że w pełni pojmuje on 
znaczenie zatwierdzenia i rozumie przyczynę, dla której podpisy ­
wane jest zobowiązanie do przestrzegania przez organizację 
procedur określonych w charakterystyce zarządzania ciągłą zdat­
nością do lotu.  
e) Wszystkie niezgodności są przekazywane na piśmie do organiza cji 
składającej wniosek.  
f) Właściwy organ rejestruje wszystkie niezgodności, działania kory­
gujące (działania konieczne do zamknięcia niezgodności) oraz 
zalecenia.  
g) W odniesieniu do zatwierdzenia początkowego, przed jego wyda ­
niem, wszystkie niezgodności muszą być skorygowane przez orga­
nizację i zamknięte przez właściwy organ.  
▼M8 
M.B.703  Wydanie zatwierdzenia  
a) W przypadku gdy organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do  lotu 
spełnia wymagania przepisów sekcji A podsekcja G niniejszego 
załącznika (część M), właściwy organ wydaje wnioskodawcy na 
formularzu 14-MG EASA (dodatek VI do niniejszego załącznika)  
►C10 certyfikat zatwierdzenia ◄, który obejmuje zakres zatwier­
dzenia.  
b) W  ►C10 certyfikacie zatwierdzenia ◄ wydanym na formularzu 
14-MG EASA właściwy organ wskazuje okres ważności 
zatwierdzenia.  
c) Numer referencyjny jest umieszczany na certyfikacie zatwierd zenia 
na formularzu 14-MG w sposób określony przez Agencję.  
d) W przypadku przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie  
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 informacje zawarte w formu­
larzu 14-MG EASA są włączane do certyfikatu przewoźnika 
lotniczego.  
▼B 
M.B.704  Ciągły nadzór  
a) Właściwy organ posiada i uaktualnia program określający daty  
planowanych oraz przeprowadzanych audytów dla każdej organi­
zacji zapewniającej ciągłą zdatność do lotu, znajdującej się po d 
jego nadzorem, zatwierdzonej zgodnie z sekcją A podsekcja G 
niniejszego załącznika (część M).  
b) Każda organizacja jest w całości poddawana audytowi z często tli­
wością nie mniejszą niż raz na 24 miesiące.  
c) Odpowiednia reprezentatywna grupa statków powietrznych, 
zarządzanych przez organizację zatwierdzoną zgodnie z sekcją B 
podsekcja G niniejszego załącznika (część M), jest poddawana pr ze­
glądowi raz na 24 miesiące. O wielkości grupy reprezentatywnej 
decyduje właściwy organ w oparciu o wyniki wcześniejszych 
audytów i poprzednich przeglądów wyrobów.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 62  
d) Wszystkie niezgodności muszą być przekazane organizacji skła ­
dającej wniosek na piśmie.  
e) Właściwy organ rejestruje wszelkie niezgodności, działania k ory­
gujące (działania konieczne do zamknięcia niezgodności) oraz 
zalecenia.  
f) Co najmniej raz na 24 miesiące jest organizowane spotkanie 
z kierownikiem jako osobą odpowiedzialną, w celu zapewnienia, 
że jest on informowany o istotnych kwestiach wynikających 
z audytu.  
M.B.705  Niezgodno ści 
▼M8 
a) Jeśli podczas audytów lub w inny sposób zostanie wykazana 
niezgodność z wymaganiem ustanowionym, odpowiednio, w niniej­
szym załączniku (część M) lub w załączniku Vb (część ML), 
właściwy organ podejmuje następujące działania:  
▼B 
1. W odniesieniu do niezgodności poziomu 1, właściwy organ 
podejmuje natychmiastowe działania w celu cofnięcia, ograni­
czenia lub zawieszenia w całości lub w części, w zależności 
od zakresu niezgodności poziomu 1, zatwierdzenia dla organi­
zacji zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, do chwili 
pomyślnego podjęcia przez organizację działań naprawczych.  
2. W odniesieniu do niezgodności poziomu 2, właściwy organ 
wyznacza okres na przeprowadzenie działań naprawczych 
stosownie do charakteru niezgodności, który nie jest dłuższy 
niż trzy miesiące. W pewnych okolicznościach, pod koniec 
tego okresu i w zależności od charakteru niezgodności, właściwy  
organ może go przedłużyć zgodnie z zadowalającym planem 
działań naprawczych.  
b) W przypadku niewykonania działań naprawczych w wyznaczonym 
okresie, właściwy organ podejmuje działania w celu zawieszenia 
całości lub części zatwierdzenia.  
M.B.706  Zmiany  
a) Właściwy organ stosuje się do odpowiednich elementów procesu  
zatwierdzenia początkowego w odniesieniu do wszelkich zmian 
w organizacji zgłoszonych zgodnie z pkt M.A.713.  
b) Właściwy organ może narzucić warunki, zgodnie z którymi zatw ier­
dzona organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu może 
działać w trakcie tych zmian, o ile nie ustali, że zatwierdzeni e 
powinno zostać zawieszone ze względu na charakter lub zakres 
zmian.  
▼M8 
c) W przypadku każdej zmiany w charakterystyce zarządzania ciąg łą 
zdatnością do lotu:  
1. W przypadku bezpośredniego zatwierdzania zmian zgodnie z pkt  
M.A.704 lit. b) niniejszego załącznika (część M), właściwy 
organ sprawdza, czy procedury określone w charakterystyce są 
odpowiednio zgodne z przepisami niniejszego załącznika (część 
M) lub załącznika Vb (część ML), zanim zatwierdzona organi­
zacja zostanie formalnie powiadomiona o zatwierdzeniu.  
2. W przypadku procedury pośredniego zatwierdzania zmian 
zgodnie z pkt M.A.704 lit. c) niniejszego załącznika (część M) 
właściwy organ zapewnia spełnienie wszystkich poniższych 
warunków:  
(i) niewielki zakres zmian;  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 63  
(ii) odpowiednią kontrolę nad zatwierdzaniem zmian, aby 
zachować ich zgodność odpowiednio z wymaganiami niniej­
szego załącznika (część M) lub załącznika Vb (część ML).  
▼B 
M.B.707  Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie zatwierdzenia  
Właściwy organ:  
a) zawiesza zatwierdzenie z uwagi na uzasadnione potencjalne za gro­ 
żenie bezpieczeństwa; lub  
b) zawiesza lub cofa zatwierdzenia bądź wprowadza w nim ograni­
czenia na podstawie pkt M.B.705.  
PODSEKCJA H  
POŚWIADCZENIE OBS ŁUGI — CRS  
(do opracowania stosownie do przypadku)  
PODSEKCJA I  
POŚWIADCZENIE PRZEGL ĄDU ZDATNO ŚCI DO LOTU  
M.B.901  Ocena zalece ń 
Po otrzymaniu wniosku i towarzyszącego zalecenia związanego 
z poświadczeniem przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pkt M.A. 901: 
▼M6 
▼C4 
1. Posiadający odpowiednie kwalifikacje personel właściwego org anu 
sprawdza, czy deklaracja zgodności zawarta w zaleceniu wykazuje  
przeprowadzenie kompletnego przeglądu zdatności do lotu zgodnie  
z pkt M.A.901.  
▼B 
2. Właściwy organ przeprowadza badanie i może zażądać dalszych 
informacji na poparcie oceny zalecenia.  
M.B.902  Przegląd zdatno ści do lotu przez w łaściwy organ  
▼M6 
▼C4 
a) W przypadku gdy właściwy organ przeprowadza przegląd zdatnoś ci 
do lotu i wydaje poświadczenie przeglądu zdatności do lotu na 
formularzu 15a EASA (dodatek III do niniejszego załącznika), pr ze­
prowadza przegląd zdatności do lotu zgodnie z przepisami pkt 
M.A.901.  
b) Właściwy organ musi dysponować odpowiednim personelem 
ds. przeglądu zdatności do lotu w celu przeprowadzania przegląd ów 
zdatności do lotu.  
1. W przypadku wszystkich statków powietrznych użytkowanych 
przez przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 oraz statków powietrz­
nych o maksymalnej masie startowej powyżej 2 730 kg, człon­
kowie takiego personelu:  
a) nabyli co najmniej 5 lat doświadczenia w zakresie zapew­
niania ciągłej zdatności do lotu;  
b) uzyskali odpowiednią licencję określoną w załączniku III 
(część 66) lub kwalifikacje w zakresie obsługi technicznej 
uznane przez państwo członkowskie i właściwe dla danej 
kategorii statków powietrznych (w przypadku gdy art. 5 ust. 6 
odnosi się do regulacji krajowych) bądź odpowiedni dyplom 
uczelni lotniczej lub równoważny dokument;  ▼M8
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 64  
c) ukończyli formalne szkolenie w zakresie lotniczej obsługi 
technicznej;  
d) zajmowali stanowiska wiążące się z właściwymi obowiąz­
kami.  
Niezależnie od przepisów lit. a)–d) wymaganie określone w pkt 
M.B.902 lit. b) ppkt 1 lit. b) można zastąpić uzyskaniem 5 lat 
doświadczenia w zakresie zapewniania ciągłej zdatności do lotu 
poza doświadczeniem już wymaganym zgodnie z pkt M.B.902 
lit. b) ppkt 1 lit. a).  
2. W przypadku statków powietrznych nieużytkowanych przez 
przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem (WE) nr 1008/2008 oraz statków powietrznych 
o maksymalnej masie startowej nie większej niż 2 730 kg, człon­
kowie takiego personelu:  
a) posiadają co najmniej 3 lata doświadczenia w zakresie zapew­
niania ciągłej zdatności do lotu;  
b) uzyskali odpowiednią licencję określoną w załączniku III 
(część 66) lub kwalifikacje w zakresie obsługi technicznej 
uznane przez państwo członkowskie i właściwe dla danej 
kategorii statków powietrznych, w przypadku gdy art. 5 ust. 6 
odnosi się do regulacji krajowych, bądź odpowiedni dyplom 
uczelni lotniczej lub równoważny dokument;  
c) ukończyli odpowiednie szkolenie w zakresie lotniczej obsługi  
technicznej;  
d) zajmowali stanowiska wiążące się z właściwymi obowiąz­
kami.  
Niezależnie od przepisów lit. a)–d) wymaganie określone w pkt 
M.B.902 lit. b) ppkt 2 lit. b) można zastąpić uzyskaniem 4 lat 
doświadczenia w zakresie zapewniania ciągłej zdatności do lotu 
poza doświadczeniem już wymaganym zgodnie z pkt M.B.902 
lit. b) ppkt 2 lit. a).  
▼B 
c) Właściwy organ przechowuje zapisy całego personelu zajmujące go 
się przeglądami zdatności do lotu, obejmujące szczegółowe infor ­
macje o odpowiednich kwalifikacjach i skrócony opis zdobytego 
doświadczenia w zakresie zarządzania ciągłą zdatnością do lotu 
oraz odbytych szkoleń.  
d) Właściwy organ ma dostęp do odpowiednich danych określonych 
w pkt M.A.305, M.A.306 i M.A.401 podczas przeprowadzania 
przeglądu zdatności do lotu.  
e) Członkowie personelu, którzy przeprowadzają przegląd zdatnoś ci do 
lotu, wystawiają formularz 15a po pomyślnym zakończeniu prze­
glądu zdatności do lotu.  
M.B.903  Niezgodno ści 
Jeśli podczas kontroli lub w inny sposób zostanie wykazana niez god­
ność z wymaganiem części M, właściwy organ podejmuje następując e 
działania:  
1. w odniesieniu do niezgodności poziomu 1, właściwy organ żąda  
podjęcia odpowiednich działań naprawczych przed kolejnym lotem 
i podejmuje natychmiastowe działania w celu cofnięcia lub zawie ­
szenia poświadczenie przeglądu zdatności do lotu;  
2. w odniesieniu do niezgodności poziomu 2, działania naprawcze  
wymagane przez właściwy organ są dostosowane do charakteru 
niezgodności.  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 65  
▼C4 
M.B.904  Wymiana informacji  
Po otrzymaniu powiadomienia o przeniesieniu statku powietrznego  między 
państwami członkowskimi zgodnie z pkt M.A.903, właściwy organ p aństwa 
członkowskiego, w którym statek powietrzny jest obecnie zarejes trowany, 
informuje właściwy organ państwa członkowskiego, w którym state k 
powietrzny zostanie zarejestrowany, o wszelkich znanych problem ach związa­
nych z przeniesieniem statku powietrznego. Właściwy organ państ wa człon­
kowskiego, w którym statek powietrzny zostanie zarejestrowany, dopilnowuje, 
aby właściwy organ państwa członkowskiego, w którym statek powi etrzny 
jest obecnie zarejestrowany, został odpowiednio powiadomiony o przeniesie­
niu. ▼M6
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 66  
Dodatek I  
Umowa o zarz ądzanie ci ągłą zdatnością do lotu  
1. W przypadku gdy dany właściciel lub operator zleca wykonywan ie zadań 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu CAMO lub CAO, zgodnie z p kt 
M.A.201, przesyła na żądanie właściwego organu kopię umowy podp isanej 
przez obie strony właściwemu organowi państwa członkowskiego re jestracji.  
2. Umowa jest sporządzana z uwzględnieniem wymagań niniejszego 
załącznika i określa obowiązki sygnatariuszy w zakresie ciągłej  zdatności 
do lotu statku powietrznego.  
3. Musi ona zawierać co najmniej następujące informacje:  
— znaki rejestracyjne, typ i numer seryjny statku powietrznego;  
— imię i nazwisko bądź dane przedsiębiorstwa właściciela statku  powietrz­
nego lub zarejestrowanego korzystającego, w tym adres,  
— dane zakontraktowanej CAMO lub CAO, w tym adres, oraz  
— rodzaj operacji.  
4. Umowa zawiera następujące postanowienia:  
„Właściciel/operator powierza CAMO lub CAO zarządzanie ciągłą z dat­
nością do lotu statku powietrznego, opracowanie AMP, który ma b yć 
zatwierdzony przez właściwy organ określony w pkt M.1, oraz zor ganizo­
wanie obsługi technicznej statku powietrznego zgodnie ze wspomn ianym 
AMP.  
Zgodnie z niniejszą umową, obydwaj sygnatariusze zobowiązują si ę do 
wypełniania wynikających z niej obowiązków.  
Właściciel/operator oświadcza, że zgodnie z jego wiedzą wszelki e infor­
macje udzielane CAMO lub CAO dotyczące ciągłej zdatności do lot u statku 
powietrznego są i będą dokładne oraz że bez uprzedniego zatwier dzenia 
przez CAMO lub CAO statek powietrzny nie będzie poddawany przer ób­
kom.  
W przypadku nieprzestrzegania postanowień niniejszej umowy prze z któr­ 
ąkolwiek ze stron traci ona ważność. W takim przypadku właścici el/operator 
zachowuje pełną odpowiedzialność za wszystkie zadania związane z ciągłą 
zdatnością do lotu statku powietrznego, a właściciel poinformuj e właściwe 
organy państwa członkowskiego rejestracji w terminie 2 tygodni o takiej 
niezgodności z umową.”.  
5. W przypadku zawarcia umowy między właścicielem/operatorem a CAMO 
lub CAO zgodnie z pkt M.A.201 obowiązki są dzielone między stro ny 
w następujący sposób:  
5.1. Obowiązki CAMO lub CAO:  
1. zapewnienie, aby dany typu statku powietrznego wchodził w za kres jej 
zatwierdzenia;  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 67  
2. przestrzeganie warunków służących zachowaniu ciągłej zdatnoś ci do 
lotu statku powietrznego wymienionych niżej:  
a) opracowanie AMP statku powietrznego, obejmującego w stosowny ch 
przypadkach opracowany program niezawodności;  
b) określenie (w AMP) zadań obsługi technicznej, które może wyk onać 
pilot-właściciel zgodnie z pkt M.A.803 lit. c);  
c) zorganizowanie procesu zatwierdzenia AMP;  
d) po zatwierdzeniu AMP dostarczenie jego kopii właścicielowi l ub 
operatorowi;  
e) zorganizowanie inspekcji pomostowej z wykorzystaniem poprzed ­
niego programu obsługi technicznej statku powietrznego;  
f) zorganizowanie prowadzenia całości obsługi technicznej przez  
zatwierdzoną organizację obsługi technicznej;  
g) zorganizowanie wdrożenia wszelkich stosownych dyrektyw zdat­
ności;  
h) zorganizowanie dokonania napraw przez zatwierdzoną organizac ję 
obsługi technicznej wszystkich usterek wykrytych podczas planow ej 
obsługi technicznej, przeglądu zdatności do lotu lub usterek zg ło­
szonych przez właściciela;  
i) koordynowanie planowej obsługi technicznej, stosowania dyrek tyw 
zdatności, wymiany części o ograniczonym czasie użytkowania ora z 
przestrzegania wymagań dotyczących inspekcji podzespołów;  
j) każdorazowe informowanie właściciela o przekazaniu statku 
powietrznego zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej;  
k) zarządzanie całą dokumentacją techniczną;  
l) archiwizowanie całej dokumentacji technicznej;  
3. zorganizowanie procesu zatwierdzenia wszelkich modyfikacji s tatku 
powietrznego, zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządz e­
nia (UE) nr 748/2012, przed ich wprowadzeniem;  
4. zorganizowanie procesu zatwierdzenia wszelkich napraw statku  
powietrznego, zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządz e­
nia (UE) nr 748/2012, przed ich wykonaniem;  
5. informowanie właściwego organu państwa członkowskiego rejest racji 
w każdym przypadku, gdy statek powietrzny nie został przekazany  do 
zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej przez właściciela , jak 
wymaga tego zatwierdzona organizacja;  
6. informowanie właściwego organu państwa członkowskiego rejest racji 
w każdym przypadku, gdy obowiązująca umowa nie jest przestrzega na; 
7. zapewnienie, by w miarę potrzeb przeprowadzano przegląd zdat ności do 
lotu statku powietrznego i wydawano poświadczenie przeglądu zda t­
ności do lotu lub wysyłano zalecenia właściwemu organowi państw a 
członkowskiego rejestracji;  
8. przekazywanie w ciągu 10 dni kopii każdego wydanego lub prze dłużo­
nego poświadczenia przeglądu zdatności do lotu do właściwego or ganu 
państwa członkowskiego rejestracji;  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 68  
9. zgłaszanie wszelkich zdarzeń, nakazane przez odpowiednie reg ulacje;  
10. informowanie właściwego organu państwa członkowskiego rejes tracji, 
w przypadku gdy umowa została wypowiedziana przez którąkolwiek ze 
stron.  
5.2. Obowiązki właściciela lub operatora:  
1. posiadanie ogólnej wiedzy na temat zatwierdzonego AMP;  
2. posiadanie ogólnej wiedzy na temat przepisów niniejszego zał ącznika;  
3. przekazywanie statku powietrznego zatwierdzonej organizacji obsługi 
technicznej uzgodnionej z CAMO lub CAO w planowanym terminie 
wyznaczonym na wniosek CAMO lub CAO;  
4. wykonywanie modyfikacji wyłącznie po konsultacji z CAMO lub CAO;  
5. informowanie CAMO lub CAO o wszystkich czynnościach obsługi 
technicznej wykonanych na wyjątkowych zasadach bez wiedzy i kon troli 
CAMO lub CAO;  
6. zgłaszanie CAMO lub CAO, za pośrednictwem książki statku pow ietrz­
nego, wszystkich usterek wykrytych podczas eksploatacji;  
7. informowanie właściwego organu państwa członkowskiego rejest racji 
w każdym przypadku, gdy niniejsza umowa została wypowiedziana 
przez którąkolwiek ze stron;  
8. każdorazowe informowanie CAMO lub CAO i właściwego organu 
państwa członkowskiego rejestracji o sprzedaży statku powietrzn ego; 
9. zgłaszanie wszelkich zdarzeń, nakazane przez odpowiednie reg ulacje;  
10. regularne informowanie CAMO lub CAO o nalocie statku powiet rznego 
oraz przekazywanie wszelkich pozostałych danych dotyczących wyk o­
rzystania statku powietrznego, zgodnie z ustaleniami poczyniony mi 
z CAMO lub CAO;  
11. odnotowywanie CRS w książce statku powietrznego w sposób 
określony w pkt M.A.803. lit. d) w przypadku wykonywania obsług i 
technicznej pilota-właściciela bez wykraczania poza ograniczeni a wyni­
kające z wykazu zadań obsługi technicznej podanego w zatwierdzo nym 
AMP określonym w pkt M.A.803 lit. c);  
12. informowanie CAMO lub CAO nie później niż 30 dni po zakończ eniu 
wszelkich zadań obsługi technicznej pilota-właściciela zgodnie z pkt 
M.A.305 lit. a).  
6. Jeżeli właściciel lub operator zawiera umowę z CAMO lub CAO,  zgodnie 
z pkt M.A.201, określa się w niej wyraźnie obowiązki każdej ze stron 
w odniesieniu do obowiązkowego i dobrowolnego zgłaszania zdarze ń 
zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 
nr 376/2014 (  1 ). ▼C4 
( 1 ) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/20 14 z dnia 3 kwietnia 
2014 r. w sprawie zgłaszania i analizy zdarzeń w lotnictwie cyw ilnym oraz podejmowa­
nych w związku z nimi działań następczych, zmiany rozporządzeni a Parlamentu Euro­
pejskiego i Rady (UE) nr 996/2010 oraz uchylenia dyrektywy 2003 /42/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady i rozporządzeń Komisji (WE) nr 1321/2007 i  (WE) nr 1330/2007 
(Dz.U. L 122 z 24.4.2014, s. 18).
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 69  
Dodatek II  
Autoryzowane po świadczenie produkcji/obs ługi — formularz 1 EASA  
Niniejsza instrukcja dotyczy wyłącznie wykorzystania formularza  1 EASA do 
celów obsługi technicznej. Należy zwrócić uwagę na dodatek I do  załącznika 
I (część 21) do rozporządzenia ( UE) nr 748/2012, który dotyczy  wykorzystania 
formularza 1 EASA do celów produkcji.  
1. CEL I ZASTOSOWANIE  
1.1. Zasadniczym celem tego dokumentu jest poświadczenie zdatno ści do lotu 
wyrobów, części i urządzeń (zwanych dalej „elementem(-ami)”), k tóre 
zostały poddane obsłudze technicznej.  
1.2. Ustala się związek pomiędzy poświadczeniem a elementem(-am i). 
Wystawca musi przechowywać poświadczenie w formie umożliwiające j 
sprawdzenie pierwotnych danych.  
1.3. Poświadczenie jest uznawane przez wiele organów ds. zdatno ści do lotu, ale 
może to być uzależnione od istnienia umów dwustronnych i/lub po lityki 
prowadzonej przez dany organ. „Zatwierdzone dane projektowe” po dane 
w niniejszym certyfikacie oznaczają zatem dane zatwierdzone prz ez organ 
ds. zdatności do lotu w kraju przywozu.  
1.4. Poświadczenie nie jest dokumentem dostawy ani listem przew ozowym.  
1.5. Poświadczenie nie służy do dopuszczania do eksploatacji st atków 
powietrznych.  
1.6. Poświadczenie nie stanowi zezwolenia na zainstalowanie dan ego elementu 
w danym statku powietrznym, silniku lub śmigle, ale pomaga użyt kowni­
kowi końcowemu na określenie jego statusu co do zatwierdzenia z datności 
do lotu.  
1.7. Nie wolno umieszczać elementów dopuszczonych po produkcji z elementami 
dopuszczonymi po obsłudze technicznej w tym samym poświadczeniu . 
2. ZASADY OGÓLNE  
2.1. Poświadczenie musi być zgodne z załączonym formularzem, łą cznie z nume­
racją pól i rozmieszczeniem każdego pola. Rozmiar każdego pola może przy 
tym ulec zmianie w celu dostosowania go do konkretnego zastosow ania, 
jednak tylko w takim stopniu, aby poświadczenie było w dalszym ciągu 
rozpoznawalne.  
2.2. Poświadczenie musi być umieszczone na papierze w poziomie,  jednak 
ogólne wymiary certyfikatu można w znacznym stopniu zwiększyć l ub 
zmniejszyć, o ile poświadczenie pozostaje rozpoznawalne i czyte lne. W przy­
padku wątpliwości należy zasięgnąć informacji u właściwego orga nu. 
2.3. Oświadczenie o odpowiedzialności użytkownika/instalatora m ożna umieścić 
po dowolnej stronie formularza.  
2.4. Pismo ma być wyraźne i czytelne, aby umożliwić łatwe odczy tanie poświad­
czenia.  
2.5. Poświadczenie może zostać sporządzone na gotowym druku alb o wygene­
rowane komputerowo, jednak w każdym przypadku drukowane linie i  znaki 
muszą być wyraźne i czytelne oraz zgodne z określonym wzorem.  
2.6. Poświadczenie powinno być w języku angielskim oraz, w uzas adnionych 
przypadkach, w innym języku lub w kilku innych językach.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 70  
2.7. Szczegółowe dane umieszczane na poświadczeniu mogą być wpi sywane 
maszynowo/komputerowo lub odręcznie drukowanymi literami i musz ą 
być czytelne.  
2.8. Skróty należy ograniczyć do minimum w celu zwiększenia prz ejrzystości 
dokumentu.  
2.9. Miejsce na odwrotnej stronie poświadczenia może zostać uży te przez 
wystawcę do umieszczenia dodatkowych informacji, lecz nie może zawierać 
żadnych oświadczeń istotnych dla poświadczenia. Informacja o wy korzys­
taniu odwrotnej strony poświadczenia musi znaleźć się w odpowie dnim polu 
na przedniej stronie poświadczenia.  
3. KOPIE  
3.1. Liczba kopii poświadczenia wysyłanych klientowi lub przech owywanych 
przez wystawcę jest nieograniczona.  
4. BŁĄD LUB B ŁĘDY W PO ŚWIADCZENIU  
4.1. Jeżeli użytkownik końcowy stwierdzi błąd lub błędy na pośw iadczeniu, 
musi zgłosić go/je na piśmie wydającemu. Wystawca może wydać no we 
poświadczenie, jeśli możliwe jest zweryfikowanie i skorygowanie  błędu(- 
ów). 
4.2. Nowe poświadczenie musi mieć nadany nowy numer kontrolny i  podpis 
oraz nową datę.  
4.3. Wniosek o nowe poświadczenie może być przyjęty bez koniecz ności spraw­
dzenia stanu elementu(-ów). Nowe poświadczenie nie stanowi oświ adczenia 
o aktualnym stanie i powinno odnosić się do poprzedniego certyf ikatu 
w polu 12 poprzez następujący zapis: „Niniejsze poświadczenie k oryguje 
błąd (błędy) w polu(-ach) [wpisać korygowane pole(-a)] poświadc zenia 
[wpisać pierwotny numer kontrolny poświadczenia] z dnia [wpisać  datę 
pierwotnego wystawienia] oraz nie dotyczy zgodności/stanu/poświ adczenia 
obsługi”. Obydwa poświadczenia należy przechowywać przez okres przewi­
dziany dla pierwszego z nich.  
5. WYPE ŁNIANIE PO ŚWIADCZENIA PRZEZ WYSTAWC Ę 
Pole 1. W łaściwy organ zatwierdzaj ący/Państwo 
Podać nazwę i państwo właściwego organu zatwierdzającego, pod n adzorem 
którego poświadczenie jest wydawane. Jeżeli właściwym organem j est Agencja, 
wystarczy podać „EASA”.  
Pole 2. Nag łówek formularza 1 EASA  
„AUTORYZOWANE PO ŚWIADCZENIE PRODUKCJI/OBS ŁUGI  
FORMULARZ 1 EASA”  
Pole 3. Numer kontrolny formularza  
Wprowadzić niepowtarzalny numer ustalony zgodnie z systemem/pro cedurą 
numeracji organizacji wskazanej w polu 4; może on zawierać znak i 
alfanumeryczne.  
Pole 4. Nazwa i adres organizacji  
Wprowadzić pełną nazwę i adres zatwierdzonej organizacji (patrz  formularz 3 
EASA) dopuszczającej do eksploatacji elementy objęte niniejszym  poświadcze­
niem. Dozwolone są logo itd., jeżeli mieszczą się one w danym p olu. 
Pole 5. Zlecenie/Umowa/Faktura  
Wpisać numer zlecenia, umowy, faktury lub podobny numer referen cyjny, aby 
ułatwić klientowi odszukanie elementu(-ów).  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 71  
Pole 6. Pozycja  
Wpisać numery wierszy, jeśli występuje więcej niż jeden wiersz.  Pole to pozwala 
na łatwe powiązanie danych z uwagami wpisanymi w polu 12.  
Pole 7. Opis  
Wpisać nazwę i/lub opis elementu. W pierwszej kolejności należy  posługiwać się 
terminami stosowanymi w instrukcjach zapewnienia ciągłej zdatno ści do lotu lub 
danych obsługi technicznej (np. w ilustrowanym katalogu części,  podręczniku 
obsługi technicznej statku powietrznego, biuletynie serwisowym,  podręczniku 
obsługi technicznej podzespołu).  
Pole 8. Numer katalogowy cz ęści 
Wpisać numer katalogowy części widniejący na danym elemencie lu b jego 
tabliczce/opakowaniu. W przypadku silnika lub śmigła można zast osować ozna­
czenie typu.  
Pole 9. Liczba  
Podać liczbę elementów.  
Pole 10. Numer seryjny  
Jeśli przepisy prawa wymagają oznaczenia elementu numerem seryj ny, należy 
wpisać go w tym polu. Ponadto można tu wpisać wszelkie pozostał e numery 
seryjne niewymagane przepisami prawa. Jeśli na elemencie brak j est numeru 
seryjnego, wpisać „nie dotyczy”.  
Pole 11. Stan/Czynno ści 
Poniżej opisane są dopuszczalne zapisy w polu 11. Należy wprowa dzić tylko 
jeden z tych terminów — jeżeli właściwych terminów jest więcej,  należy wpro­
wadzić ten, który najdokładniej opisuje większość przeprowadzon ych prac i/lub 
stan danego artykułu. 
(i) Po naprawie 
głównej  . Oznacza proces zapewniający pełną zgodność danego elementu z w szelkimi odpowied­
nimi zakresami tolerancji eksploatacyjnej określonymi w instruk cjach posiadacza certy­
fikatu typu lub w instrukcjach producenta urządzenia dotyczącyc h zapewnienia ciągłej 
zdatności do lotu, bądź w danych zatwierdzonych czy zaakceptowa nych przez organ. 
Dany element powinien przynajmniej zostać zdemontowany, oczyszc zony, sprawdzony, 
w razie konieczności naprawiony, ponownie zamontowany oraz prze testowany zgodnie 
z danymi określonymi powyżej.  
(ii) Naprawiono  .  Naprawa usterki (usterek) z zastosowaniem obowiązującej normy ( 1 ). 
(iii) Skontrolowano/ 
Sprawdzono  . Badania, pomiary itd. zgodnie z obowiązującą normą (  1 ) 
(np. oględziny, próby funkcjonalne, próby na stoisku.).  
(iv) Zmodyfiko­
wano  . Przeróbka danego elementu w celu dostosowania go do obowiązują cej normy (  1 ). 
( 1 ) Obowiązująca norma oznacza normę, metodę, technikę lub prakty kę produkcyjną/projektową/obsługi technicznej/jakości zatwier­ 
dzoną przez właściwy organ lub przezeń zaakceptowaną. Obowiązuj ącą normę należy opisać w polu 12.  
Pole 12. Uwagi  
Opisać prace wskazane w polu 11 bezpośrednio lub poprzez nawiąz anie do 
dokumentów uzupełniających niezbędnych użytkownikowi lub instal atorowi 
w celu ustalenia, czy dany element (elementy) jest zdatny do lo tu w związku 
z czynnościami podlegającymi poświadczeniu. W razie koniecznośc i można 
wykorzystać oddzielny arkusz i umieścić odniesienie do niego w głównym 
formularzu 1 EASA. Należy wyraźnie wskazać, do którego z elemen tów 
z pola 6 odnoszą się poszczególne stwierdzenia.  
Przykładowe informacje, które można umieścić w polu 12:  
(i) Wykorzystano dane obsługowe, w tym status i numer zmiany.  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 72  
(ii) Spełniono wymagania dyrektyw zdatności lub biuletynów serw isowych.  
(iii) Przeprowadzono naprawy.  
(iv) Wprowadzono modyfikacje.  
(v) Zainstalowano części zamienne.  
(vi) Status części o ograniczonym czasie użytkowania.  
(vii) Odstępstwa od zlecenia złożonego przez klienta.  
(viii) Deklaracja poświadczenia obsługi w celu spełnienia wymag ań zagranicz­
nego organu lotnictwa cywilnego w zakresie obsługi technicznej.  
(ix) Informacje, które muszą towarzyszyć niekompletnej wysyłce lub ponow­
nemu montażowi po odbiorze dostawy.  
▼M6 
▼C4 
(x) W przypadku organizacji obsługi technicznej zatwierdzonych zgodnie 
z podsekcją F załącznika I (część M) lub załącznikiem Vd (część  CAO), 
deklaracja poświadczenia obsługi podzespołu, o której mowa w pk t 
M.A.613 i CAO.A.070, stosownie do przypadku:  
„O ile w tym polu nie wskazano inaczej, poświadcza się, że prac e wska­
zane w polu 11 i opisane w tym polu zostały przeprowadzone zgod nie 
z wymaganiami określonymi w sekcji A podsekcja F załącznika I ( część 
M) lub w załączniku Vd (część CAO) do rozporządzenia (UE) 
nr 1321/2014 oraz że w odniesieniu do tych prac element został uznany 
za gotowy do dopuszczenia do eksploatacji. POWYŻSZE STWIER­
DZENIE NIE STANOWI POŚWIADCZENIA OBSŁUGI NA MOCY 
PRZEPISÓW ZAŁĄCZNIKA II (CZĘŚĆ 145) DO ROZPORZĄDZENIA 
(UE) nr 1321/2014.”  
Drukując dane z elektronicznego formularza 1 EASA, wszelkie dan e 
nieodnoszące się do pozostałych pól powinny być wpisane w tym p olu. 
▼B 
Drukując dane z elektronicznego formularza 1 EASA, wszelkie dan e 
nieodnoszące się do pozostałych pól powinny być wpisane w tym p olu. 
Pola 13a–13e  
Wymagania ogólne dla pól 13a–13e: Pola te nie są wykorzystywane  w celu 
wydania poświadczenia obsługi po zakończeniu obsługi techniczne j. Należy je 
zacieniować, zaciemnić lub oznaczyć w inny sposób, aby uniemożl iwić ich 
niezamierzone lub nieuprawnione wykorzystanie.  
▼M6 
▼C4 
Pole 14a  
Należy zaznaczyć odpowiednie pole (pola), wskazując, które prze pisy odnoszą 
się do ukończonych prac. Jeżeli zaznaczone zostanie pole „inne przepisy wska­
zane w polu 12”, wówczas w polu 12 należy określić przepisy inn ego(-ych) 
organu(-ów) ds. zdatności do lotu. Należy zaznaczyć co najmniej  jedno pole, 
a w razie potrzeby można zaznaczyć oba pola.  
W przypadku wszystkich czynności obsługi technicznej realizowan ych przez 
organizacje obsługi technicznej zatwierdzone zgodnie z sekcją A  podsekcja F 
załącznika I (część M) lub z załącznikiem Vd (część CAO) do roz porządze­
nia (UE) nr 1321/2014 należy zaznaczyć pole „inne przepisy wska zane w polu 
12”, a w polu 12 wpisać deklarację CRS. W tym przypadku stwierd zenie zawarte 
w deklaracji „O ile w tym polu nie wskazano inaczej” dotyczy na stępujących 
przypadków:  
a) gdy nie można było dokończyć obsługi technicznej;  
b) gdy obsługa techniczna odbiegała od normy wymaganej zgodnie z załączni­
kiem I (część M) lub załącznikiem Vd (część CAO);  ▼B
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 73  
c) gdy obsługa techniczna została wykonana zgodnie z innym wyma ganiem niż 
określone w załączniku I (część M) lub załączniku Vd (część CAO ); w tym 
przypadku w polu 12 należy wskazać konkretny przepis prawa kraj owego.  
W przypadku wszystkich czynności obsługi technicznej wykonywany ch przez 
organizacje obsługi technicznej zatwierdzone zgodnie z sekcją A  załącznika II 
(część 145) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 stwierdzenie za warte w dekla­
racji „O ile w polu 12 nie wskazano inaczej” dotyczy następując ych przypadków:  
a) gdy nie można było dokończyć obsługi technicznej;  
b) gdy obsługa techniczna odbiegała od normy wymaganej w załącz niku II 
(część 145);  
c) gdy obsługa techniczna została wykonana zgodnie z innym wyma ganiem niż 
określone w załączniku II (część 145); w tym przypadku w polu 1 2 należy 
wskazać konkretny przepis prawa krajowego.  
▼B 
Pole 14b. Podpis osoby upowa żnionej  
W tym miejscu składa podpis osoba upoważniona. Do złożenia podp isu w tym 
polu uprawnione są wyłącznie osoby posiadające stosowne upoważn ienie 
zgodnie z zasadami i procedurami właściwego organu. Dla ułatwie nia identyfi­
kacji można dodać niepowtarzalny numer identyfikacyjny osoby up oważnionej.  
Pole 14c. Numer certyfikatu/ zatwierdzenia  
Wpisać numer/numer referencyjny certyfikatu/ zatwierdzenia. Num er ten lub 
numer referencyjny nadawane są przez właściwy organ.  
Pole 14d. Imi ę i nazwisko  
Wpisać czytelnie imię i nazwisko osoby, której podpis widnieje w polu 14b.  
Pole 14e. Data  
Wprowadzić datę złożenia podpisu w polu 14b, data musi mieć for mat dd = 2 
cyfry oznaczające dzień, mmm = trzy pierwsze litery nazwy miesi ąca, rrrr = 4 
cyfry oznaczające rok.  
Obowiązki użytkownika/instalatora  
Na poświadczeniu należy umieścić następującą informację, powiad amiającą użyt­
kowników końcowych, że nie zostali zwolnieni z obowiązków dotyc zących insta­
lacji i użytkowania żadnego z elementów, którym towarzyszy form ularz:  
„NINIEJSZE POŚWIADCZENIE NIE STANOWI AUTOMATYCZNEGO 
ZEZWOLENIA NA INSTALACJĘ.  
JEŻELI UŻYTKOWNIK/INSTALATOR WYKONUJE PRACE ZGODNIE 
Z PRZEPISAMI ORGANU DS. ZDATNOŚCI DO LOTU INNEGO NIŻ 
ORGAN DS. ZDATNOŚCI DO LOTU OKREŚLONY W POLU 1, 
WÓWCZAS MA OBOWIĄZEK DOPILNOWAĆ, BY JEGO/JEJ ORGAN 
DS. ZDATNOŚCI DO LOTU ZAAKCEPTOWAŁ POZYCJE UZNANE 
PRZEZ ORGAN WSKAZANY W POLU 1.  
OŚWIADCZENIA Z PÓL 13A I 14A NIE STANOWIĄ POŚWIADCZENIA 
ZABUDOWY. W KAŻDYM PRZYPADKU DOKUMENTACJA OBSŁUGI 
TECHNICZNEJ STATKU POWIETRZNEGO MUSI ZAWIERAĆ 
POŚWIADCZENIE ZABUDOWY WYDANE ZGODNIE Z PRZEPISAMI 
KRAJOWYMI PRZEZ UŻYTKOWNIKA/INSTALATORA, ZANIM 
STATEK POWIETRZNY ZOSTANIE DOPUSZCZONY DO LOTU.”  ▼C4
 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 74
 ▼B
 
► (1) M6 
► (2) C4
 ▼C4 
Dodatek III  
Poświadczenie przegl ądu zdatno ści do lotu – Formularz 15 EASA
  
► (1) (2) M8 ▼M6 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 75
 
▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 76
 
Dodatek IV  
System klas i kategorii zatwierdzenia dla organizacji obs ługi technicznej, 
o których mowa w za łączniku I (cz ęść M) podsekcja f oraz w za łączniku 
II (część 145)  
1. Z wyjątkiem przypadków, gdy w pkt 12 postanowiono inaczej w odniesieniu do 
najmniejszych organizacji, tabela, o której mowa w ust. 13 prze dstawia standar­
dowy system zatwierdzeń dla organizacji obsługi technicznej udz ielanych na 
podstawie przepisów podsekcji F załącznika I (część M) oraz zał ącznika II (część 
145). Organizacji przyznaje się zatwierdzenie, które może obejm ować zakres 
począwszy od pojedynczych klas i kategorii z ograniczeniami, a skończywszy 
na wszystkich klasach i kategoriach z ograniczeniami.  
2. W uzupełnieniu do tabeli, o której mowa w ust. 13, od zatwie rdzonej orga­
nizacji obsługi technicznej wymaga się wskazania  zakresu prac  w podręcz­
niku lub charakterystyce organizacji obsługi technicznej. Zob. także pkt 11.  
3. W ramach klas i kategorii zatwierdzenia udzielonego przez wł aściwy organ, 
zakres prac określony w charakterystyce organizacji obsługi tec hnicznej 
określa dokładne ograniczenia zatwierdzenia. Dlatego niezbędne jest, aby 
klasy i kategorie zatwierdzenia oraz zakres prac organizacji by ły ze sobą 
zgodne.  
4. Zaszeregowanie w kategorii klasy A  oznacza, że zatwierdzona organizacja 
obsługi technicznej może prowadzić obsługę techniczną statku po wietrznego, 
a także dowolnych jego podzespołów (w tym silników i/lub  ►C2 pomocniczych 
źródeł zasilania ◄), zgodnie z danymi obsługi technicznej statk u powietrznego, 
lub — za zgodą właściwego organu — zgodnie z danymi obsługi tec hnicznej 
podzespołu, jednak wyłącznie wtedy, gdy takie podzespoły są zai nstalowane 
w statku powietrznym. Niemniej jednak organizacja obsługi techn icznej posia­
dająca kategorię klasy A może czasowo wymontować dany podzespół  w celu 
przeprowadzenia czynności obsługi technicznej, aby ułatwić dost ęp do tego 
podzespołu, chyba że jego demontaż spowoduje potrzebę przeprowa dzenia 
dodatkowych czynności obsługi technicznej, niepodlegających pos tanowieniom 
niniejszego punktu. Podlega to procedurze kontrolnej ujętej w c harakterystyce 
organizacji obsługi technicznej, wymagającej zatwierdzenia prze z właściwy 
organ. Sekcja dotycząca ograniczeń określa zakres takiej obsług i, określając 
w ten sposób również zakres zatwierdzenia.  
5. ►C2 Zaszeregowanie w kategorii klasy B  oznacza, że zatwierdzona organizacja 
obsługi technicznej może prowadzić obsługę techniczną niezamont owanego 
silnika i/lub pomocniczego źródła zasilania i/lub podzespołów p omocniczego 
źródła zasilania, zgodnie z danymi obsługi technicznej silnika i/lub pomocni­
czego źródła zasilania, lub – za zgodą właściwego organu – zgod nie z danymi 
obsługi technicznej podzespołu, jednak wyłącznie wtedy, gdy tak ie podzespoły 
są zainstalowane w silniku i/lub pomocniczym źródle zasilania. ◄ Niemniej 
jednak organizacja obsługi technicznej posiadająca kategorię kl asy B może 
czasowo wymontować dany podzespół w celu przeprowadzenia czynno ści 
obsługi technicznej, aby ułatwić dostęp do tego podzespołu, chy ba że jego 
demontaż spowoduje potrzebę przeprowadzenia dodatkowych czynnoś ci obsługi 
technicznej, niepodlegających postanowieniom niniejszego punktu . Sekcja 
dotycząca ograniczeń określa zakres takiej obsługi, określając w ten sposób 
również zakres zatwierdzenia. Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej 
posiadająca kategorię klasy B może także wykonywać obsługę tech niczną 
zamontowanego silnika w trakcie obsługi technicznej „hangarowej ” i „liniowej”, 
z zastrzeżeniem procedury kontrolnej ujętej w opisie organizacj i obsługi tech­
nicznej, podlegającej zatwierdzeniu przez właściwy organ. Zakre s prac zawarty 
w opisie organizacji obsługi technicznej uwzględnia takie czynn ości w przypadku 
uzyskania pozwolenia od właściwego organu.  
6. Zaszeregowanie w kategorii klasy C  oznacza, że zatwierdzona organizacja 
obsługi technicznej może wykonywać obsługę techniczną podzespoł ów 
niewmontowanych (z wyjątkiem silnika i  ►C2 pomocniczych źródeł 
zasilania ◄) przeznaczonych do instalacji w statku powietrznym lub silniku/  
►C2 pomocniczym źródle zasilania ◄. Sekcja dotycząca ograniczeń 
określa zakres takiej obsługi, określając w ten sposób również zakres 
zatwierdzenia. Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej pos iadająca 
kategorię klasy C może także wykonywać obsługę techniczną zamon towa­
nego podzespołu w trakcie obsługi technicznej „hangarowej” i „l iniowej”, 
bądź w obsługowym zapleczu technicznym silnika/  ►C2 pomocniczego 
źródła zasilania ◄, z zastrzeżeniem procedury kontrolnej ujętej  w opisie 
organizacji obsługi technicznej, podlegającej zatwierdzeniu prz ez właściwy 
organ. Zakres prac zawarty w opisie organizacji obsługi technic znej 
uwzględnia takie czynności w przypadku ich dopuszczenia przez w łaściwy 
organ.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 77
 
7. Kategoria klasy D  jest samodzielną kategorią zaszeregowania, niekoniecznie 
odnoszącą się do określonego statku powietrznego, silnika lub i nnego 
podzespołu. Kategoria D1 — badania nieniszczące — jest niezbędn a 
wyłącznie dla zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej, kt óra wykonuje 
badania nieniszczące jako zadanie szczególne na rzecz innej org anizacji. 
Zatwierdzona organizacja obsługi technicznej zaszeregowana w ka tegorii 
klasy A, B lub C może przeprowadzać badania nieniszczące wyrobó w, 
których obsługę techniczną prowadzi zgodnie z opisem organizacj i obsługi 
technicznej zawierającym procedury badań nieniszczących, bez po trzeby 
zaszeregowania do klasy D1.  
8. W przypadku organizacji obsługi technicznej zatwierdzonych z godnie 
z załącznikiem II (część 145),  klasy nale żące do kategorii A  są podzielone 
na obsługę techniczną „hangarową” i „liniową”. Takie organizacj e mogą 
uzyskać zatwierdzenie na obsługę techniczną „hangarową” lub „li niową” 
bądź jedno i drugie. Należy zauważyć, że zaplecze obsługi „lini owej” zloka­
lizowane w zapleczu bazy głównej wymaga zatwierdzenia na obsług ę tech­
niczną „liniową”.  
9. Sekcja  ogranicze ń ma na celu umożliwienie właściwym organom elastycz­
nego dostosowywania zatwierdzeń do potrzeb poszczególnych organ izacji. 
Zaszeregowanie podaje się na zatwierdzeniu wyłącznie po wprowad zeniu 
stosownych ograniczeń. W tabeli, o której mowa w pkt 13 wyszcze gólnione 
są możliwe rodzaje ograniczeń. Chociaż prace obsługi techniczne j są wymie­
nione na końcu każdej klasy zaszeregowania, należy przyjąć, że jeżeli 
bardziej odpowiada to organizacji, nacisk kładzie się właśnie n a zadanie 
obsługi technicznej, a nie na typ statku powietrznego lub silni ka, czy też 
ich producenta (przykładem mogą być zabudowa i obsługa technicz na 
systemów elektroniki lotniczej). Taka wzmianka w sekcji „ograni czenia” 
wskazuje na to, że organizacja obsługi technicznej posiada zatw ierdzenie 
na przeprowadzanie obsługi technicznej do tego konkretnego typu /zadania 
włącznie.  
10. W przypadku odniesienia do  serii, typu i grupy  w sekcji ograniczeń klasy 
A i B, seria oznacza serię określonego typu, taką jak Airbus 30 0, 310 czy 
319 lub Boeing 737 serii 300 lub RB211 serii 524 lub Cessna 150  czy 172, 
bądź seria Beech 55 czy Continental O-200 itd.; typ oznacza okr eślony typ 
lub model, taki jak typ Airbus 310-240, RB 211-524 B4, czy Cess na 172RG; 
można podać dowolną liczbę serii lub typów; grupa oznacza na pr zykład 
statki powietrzne Cessna z jednym silnikiem tłokowym lub silnik i tłokowe 
bez doładowania Lycoming.  
11. W przypadku wykorzystywania  szczegółowego wykazu uprawnie ń, który 
może ulegać częstym zmianom, zmiany takie mogą być dokonywane 
zgodnie z pośrednią procedurą, o której mowa w pkt M.A.604 lit.  c) 
i M.B.606 lit. c) lub odpowiednio 145.A.70 lit. c) i 145.B.40.  
12. Zatwierdzenie dla  organizacji obs ługi technicznej, która zatrudnia tylko 
jedną osobę do planowania i wykonywania wszystkich czynności obsługi 
technicznej, może obejmować jedynie ograniczony zakres kategori i. Poniżej 
wymienione są maksymalne dopuszczalne granice:  
KLASA  KATEGORIA  OGRANICZENIE  
KLASA STATKI 
POWIETRZNE  KATEGORIA A2 SAMO­
LOTY DO 5 700 KG  Z SILNIKIEM TŁOKOWYM 
DO 5 700 KG  
KLASA STATKI 
POWIETRZNE  KATEGORIA A3 ŚMIG­ 
ŁOWCE  Z JEDNYM SILNIKIEM 
TŁOKOWYM DO 3 175 KG  
KLASA STATKI 
POWIETRZNE  KATEGORIA A4 STATKI 
POWIETRZNE INNY NIŻ 
A1, A2 I A3  BEZ OGRANICZEŃ  
KLASA SILNIKI  KATEGORIA B2 
TŁOKOWE  PONIŻEJ 450 KM  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 78
 
KLASA  KATEGORIA  OGRANICZENIE  
KLASA KATEGORIE 
PODZESPOŁÓW INNE 
NIŻ KOMPLETNE SILNIKI 
LUB  ►C2 POMOCNICZE 
ŹRÓDŁA ZASILANIA ◄  OD C1 DO C22  ZGODNIE Z WYKAZEM 
UPRAWNIEŃ  
KLASA SPECJALIS­
TYCZNA  D1 BADANIA 
NIENISZCZĄCE  NALEŻY OKREŚLIĆ METODY 
BADAŃ NIENISZCZĄCYCH.  
Należy zauważyć, że właściwe organy mogą nałożyć na taką organi zację 
dalsze ograniczenia, uzależniając wydanie zatwierdzenia od możl iwości 
danej organizacji.  
13. Tabela  
KLASA  KATEGORIA  OGRANICZENIE  HANGAROWA  LINIOWA  
▼M1 
STATKI 
POWIETRZ­
NE A1 Samoloty powyżej 
5 700 kg  [Kategoria zarezerwowana dla 
organizacji obsługi technicznej 
zatwierdzonych zgodnie z załąc­
znikiem II (część 145)] 
[Określa producenta samolotu lub 
jego grupę lub serię lub typ i/lub 
zadania obsługi technicznej]  
Przykład: Airbus serii A320  [TAK/NIE] (*)  [TAK/NIE] (*)  
▼M8 
A2 Samoloty do 5 700 kg  [Określa producenta samolotu lub 
jego grupę lub serię lub typ lub 
zadania obsługi technicznej]  
Przykład: DHC-6 serii Twin Otter  
Określić, czy uprawnia się do 
wydawania poświadczeń prze­
glądu zdatności do lotu.  [TAK/NIE] (*)  [TAK/NIE] (*)  
▼M1 
A3 Śmigłowce  [Określa producenta śmigłowca 
lub jego grupę lub serię lub typ 
i/lub zadania obsługi technicznej]  
Przykład: Robinson R44  [TAK/NIE] (*)  [TAK/NIE] (*)  
▼M8 
A4 Statki powietrzne 
inne niż A1, A2 
i A3  [Określa kategorię statku 
powietrznego (szybowiec, balon, 
sterowiec itp.), producenta lub 
grupę lub serię lub typ lub 
zadania obsługi technicznej] 
Określić, czy uprawnia się do 
wydawania poświadczeń prze­
glądu zdatności do lotu.  [TAK/NIE] (*)  [TAK/NIE] (*)  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 79
 
KLASA  KATEGORIA  OGRANICZENIE  HANGAROWA  LINIOWA  
SILNIKI  B1 turbinowe  [Określa serię lub typ silnika i/lub zadania obsługi techniczn ej] 
Przykład: Seria PT6A  
B2 tłokowe  [Określa producenta silnika, jego grupę, serię lub typ i/lub z adania obsługi 
technicznej]  
B3 ►C2 Pomocnicze 
źródła zasilania ◄  [Określa producenta, serię lub typ silnika i/lub zadania obsług i technicznej]  
PODZES­
POŁY INNE 
NIŻ 
KOMPLET­
NE SILNIKI 
LUB  
►C2 POM­
OCNICZE 
ŹRÓDŁA 
ZASILA­
NIA ◄  C1 Układy klimaty­
zacji i ciśnieniowe  [Określa typ statku powietrznego lub jego producenta, względnie  producenta 
podzespołów lub określony podzespół i/lub odniesienie do wykazu  upraw­
nień zawartego w opisie i/lub zadania obsługi technicznej.]  
Przykład: Układ sterowania paliwem PT6A  C2 Układy autopilota  
C3 Układ łączności 
i nawigacji  
C4 Drzwi — Luki  
C5 Układy elektryczne 
i oświetleniowe  
C6 Wyposażenie  
C7 Silnik —  
►C2 Pomocnicze 
źródło zasilania ◄  
C8 Układ sterowania 
lotem  
C9 Układ paliwowy  
C10 Śmigłowiec — 
Wirniki  
C11 Śmigłowiec 
–Przekładnie  
C12 Układ hydrau­
liczny  
C13 Przyrządy pokła­
dowe  
C14 Układ podwozia  
C15 Układ tlenowy  
C16 Śmigła  
C17 Układ pneuma­
tyczny i podciśnie­
niowy  
C18 Ochrona przeciw­
oblodzeniowa/ 
przeciwdesz­
czowa/przeciw­
pożarowa  
C19 Okna  
C20 Struktura  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 80
 
KLASA  KATEGORIA  OGRANICZENIE  HANGAROWA  LINIOWA  
C21 Balast wodny  
C22 Wspomaganie 
napędu  
USŁUGI 
SPECJALIS­
TYCZNE  D1 Badania 
nieniszczące  [Określa konkretną metodę(-y) badań nieniszczących]  
▼M1 
(*) Niepotrzebne skreślić.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 81
 
Dodatek V  
Certyfikat organizacji obs ługi technicznej, o której mowa w za łączniku I (cz ęść M) podsekcja F – formularz 3- 
MF EASA  
Strona 1 z 2  
[PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE (*)]  
Państwo członkowskie Unii Europejskiej (**)  
CERTYFIKAT ORGANIZACJI OBS ŁUGI TECHNICZNEJ [MAINTENANCE ORGANISATION 
CERTIFICATE]  
Odniesienie: [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (*)].MF.[XXXX].  
Na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 201 8/1139 oraz rozporządzenia Komisji (UE) 
nr 1321/2014 oraz na warunkach podanych poniżej [WŁAŚCIWY ORGAN  PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO 
(*)] niniejszym certyfikuje:  
[NAZWA I ADRES PRZEDSIĘBIORSTWA]  
jako organizację obsługi technicznej zgodnie z sekcją A podsekc ja F załącznika I (część M) do rozporządzenia 
Komisji (UE) nr 1321/2014, zatwierdzoną do prowadzenia obsługi technicznej wyrobów, części i urządzeń wymie­
nionych w dołączonym zakresie zatwierdzenia i do wydawania stos ownych poświadczeń obsługi, z podaniem 
numeru niniejszego certyfikatu, oraz – w stosownych przypadkach  – poświadczeń przeglądu zdatności do lotu 
po wykonaniu przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pkt ML.A.903  załącznika Vb (część ML) do rozporządzenia 
Komisji (UE) nr 1321/2014 dla statków powietrznych wymienionych  w dołączonych warunkach zatwierdzenia.  
WARUNKI:  
1. niniejszy certyfikat jest ograniczony do zakresu podanego w sekcji dotyczącej prac w podręczniku 
zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej, o którym mowa w sekcji A podsekcja F załącznika 
I (część M) do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1321/2014; oraz  
2. niniejszy certyfikat wymaga spełnienia wymagań procedur poda nych w podręczniku zatwierdzonej 
organizacji obsługi technicznej; oraz  
3. niniejszy certyfikat jest ważny tak długo, jak długo zatwier dzona organizacja obsługi technicznej spełnia 
wymagania załącznika I (część M) oraz załącznika Vb (część ML) do rozporządzenia Komisji (UE) 
nr 1321/2014;  
4. z zastrzeżeniem przestrzegania wyżej wymienionych warunków n iniejszy certyfikat zachowuje ważność 
do dnia 24 września 2021 r., o ile przed tą datą nie dojdzie do  zrzeczenia się, zastąpienia, zawieszenia 
lub cofnięcia certyfikatu.  
Data pierwotnego wydania:  
Data niniejszej zmiany:  
Zmiana nr:  
Podpisano:  
W imieniu właściwego organu: [WŁAŚCIWY ORGAN PAŃSTWA CZŁONKOWSK IEGO (*)]  
Formularz 3-MF EASA, wydanie 5  
(*) Lub „EASA”, jeśli EASA jest właściwym organem.  
(**) Skreślić, jeżeli państwo nie jest państwem członkowskim UE  lub EASA.  ▼M8 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 82
 
Strona 2 z 2  
ZAKRES ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI OBS ŁUGI TECHNICZNEJ  
Odniesienie: [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (*)].MF.XXXX.  
Organizacja: [NAZWA I ADRES PRZEDSIĘBIORSTWA]  
KLASA  KATEGORIA  OGRANICZENIE  
STATKI POWIETRZNE  (**)  (***)  (****)  
(***)  (****)  
SILNIKI  (**)  (***)  (***)  
(***)  (***)  
PODZESPO ŁY INNE NI Ż 
KOMPLETNE SILNIKI LUB 
POMOCNICZE ŹRÓDŁA ZASI­
LANIA  (**)  (***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
USŁUGI SPECJALISTYCZNE  
(**) (***)  (***)  
(***)  (***)  
Zakres niniejszego zatwierdzenia jest ograniczony do wyrobów, c zęści i urządzeń oraz czynności wskazanych 
w sekcji dotyczącej zakresu prac w podręczniku zatwierdzonej or ganizacji obsługi technicznej.  
Numer referencyjny podręcznika organizacji obsługi technicznej:  
Data pierwotnego wydania:  
Data ostatniej zatwierdzonej zmiany:  Zmiana nr:  
Podpisano:  
W imieniu właściwego organu: [WŁAŚCIWY ORGAN PAŃSTWA CZŁONKOWSK IEGO (*)]  
Formularz 3-MF EASA, wydanie 5  
(*) Lub „EASA”, jeśli EASA jest właściwym organem.  
(**) Wykreślić, jeśli organizacja nie jest zatwierdzona.  
(***) Uzupełnić przez podanie odpowiedniego uprawnienia i ogran iczenia.  
(****) Należy uzupełnić właściwe ograniczenie oraz określić, cz y uprawnia się do wydawania poświadczeń przeglądu zdatności do lotu 
(możliwe wyłącznie w przypadku statków powietrznych ELA1 niewyk onujących operacji zarobkowych, jeżeli organizacja 
wykonuje przegląd zdatności do lotu jednocześnie z inspekcją ro czną ujętą w AMP).  ▼M8 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 83
 
Dodatek VI  
Certyfikat organizacji zarz ądzania ci ągłą zdatnością do lotu, o którym mowa w za łączniku I (cz ęść M) podsekcja 
G – formularz 14-MG EASA  
[PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE (*)]  
Państwo członkowskie Unii Europejskiej (**)  
►C10 CERTYFIKAT ORGANIZACJI ZARZ ĄDZANIA CI ĄGŁĄ ZDATNO ŚCIĄ DO LOTU  ◄ 
Odniesienie: [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (*)].MG.XXXX (ref. AOC  XX.XXXX)  
Na mocy aktualnie obowiązującego rozporządzenia Parlamentu Euro pejskiego i Rady (UE) 2018/1139 oraz 
rozporządzenia Komisji (UE) nr 1321/2014 oraz na warunkach poda nych poniżej, [WŁAŚCIWY ORGAN 
PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (*)] niniejszym certyfikuje:  
[NAZWA I ADRES PRZEDSI ĘBIORSTWA]  
jako organizację zarządzania ciągłą zdatnością do lotu spełniaj ącą wymagania sekcji A podsekcja G załącznika 
I (część M) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014, zatwierdzoną d o zarządzania ciągłą zdatnością do lotu statków 
powietrznych wymienionych w załączonych warunkach zatwierdzenia  oraz, w stosownych przypadkach, do wyda­
wania zaleceń i poświadczeń przeglądu zdatności do lotu po prze glądzie zdatności do lotu, zgodnie z pkt M.A.901 
załącznika I (część M), lub ML.A.901 załącznika Vb (część ML), a także, w stosownych przypadkach, do 
wydawania zezwoleń na lot zgodnie z pkt M.A.711 lit. c) załączn ika I (część M) do tego rozporządzenia.  
WARUNKI  
1. Niniejszy certyfikat jest ograniczony do zakresu podanego w sekcji dotyczącej zatwierdzonej charakte­
rystyki zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, zgodnie z sekcją  A podsekcja G załącznika I (część M) do 
rozporządzenia (UE) nr 1321/2014.  
2. Niniejszy certyfikat wymaga spełnienia wymagań procedur okre ślonych w charakterystyce zarządzania 
ciągłą zdatnością do lotu zatwierdzonej zgodnie z podsekcją G z ałącznika I (część M) do rozporz­ 
ądzenia Komisji (UE) nr 1321/2014.  
3. Niniejszy certyfikat jest ważny tak długo, jak długo zatwier dzona organizacja zarządzania ciągłą zdat­
nością do lotu spełnia wymagania załącznika I (część M) oraz, w  stosownych przypadkach, załącznika 
Vb (część ML) do rozporządzenia (UE) nr 1321/2014.  
4. Jeżeli organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu zle ca w ramach swojego systemu jakości 
świadczenie usług innej organizacji lub organizacjom, niniejszy  certyfikat zachowuje ważność, pod 
warunkiem że taka organizacja (takie organizacje) spełnia(-ją) mające zastosowanie warunki umowy.  
5. Z zastrzeżeniem przestrzegania wyżej wymienionych warunków 1 –4, niniejszy certyfikat zachowuje 
ważność do dnia 24 września 2021 r. lub do chwili jego zrzeczen ia się, zastąpienia, zawieszenia lub 
cofnięcia.  
Jeżeli niniejszy formularz jest stosowany także w odniesieniu d o koncesjonowanych przewoźników 
lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, wówczas  numer certyfikatu przewoźnika 
lotniczego (AOC) dodaje się do numeru zatwierdzenia obok numeru  standardowego, a warunek 5 
zastępuje się warunkami uzupełniającymi 6, 7 i 8:  
6. Niniejszy certyfikat nie stanowi upoważnienia do użytkowania  typów statków powietrznych, o których 
mowa w warunku 1. Upoważnieniem do użytkowania tych statków pow ietrznych jest AOC.  
7. Wygaśnięcie, zawieszenie lub cofnięcie AOC automatycznie pow oduje unieważnienie niniejszego certy­
fikatu w odniesieniu do statków powietrznych, których znaki rej estracyjne wskazano w AOC, chyba że 
właściwy organ jednoznacznie postanowi inaczej.  
8. Z zastrzeżeniem przestrzegania warunków 1–4, 6 oraz 7 niniej szy certyfikat zachowuje ważność do dnia 
24 września 2021 r. lub do chwili jego zrzeczenia się, zastąpie nia, zawieszenia lub cofnięcia.  
Data pierwotnego wydania:  
Podpisano:  
Data niniejszej zmiany:  Zmiana nr:  
W imieniu właściwego organu: [WŁAŚCIWY ORGAN PAŃSTWA CZŁONKOWSK IEGO (*)]  
Strona 1 z 2  
Formularz 14-MG EASA, wydanie 5  ▼M8 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 84
 
Strona 2 z 2  
ORGANIZACJA ZARZ ĄDZANIA CI ĄGŁĄ ZDATNO ŚCIĄ DO LOTU  
ZAKRES ZATWIERDZENIA  
Odniesienie: [KOD PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (*)].MG.XXXX  
(nr ref.: AOC XX.XXXX)  
Organizacja: [NAZWA I ADRES PRZEDSIĘBIORSTWA]  
Typ/seria/grupa statków 
powietrznych  Uprawnienia do przeglądów 
zdatności  Uprawnienia do wydawania 
zezwoleń na lot  Organizacje objęte systemem 
jakości  
[TAK/NIE] (***)  [TAK/NIE] (***)  
[TAK/NIE] (***)  [TAK/NIE] (***)  
[TAK/NIE] (***)  [TAK/NIE] (***)  
[TAK/NIE] (***)  [TAK/NIE] (***)  
Zakres zatwierdzenia jest ograniczony do zakresu prac określone go w zatwierdzonej charakterystyki zarządzania 
ciągłą zdatnością do lotu w sekcji  
Numer charakterystyki zarządzania ciągłą zdatnością do lotu:  
Data pierwotnego wydania:  
Podpisano:  
Data niniejszej zmiany:  Numer zmiany:  
W imieniu właściwego organu: [WŁAŚCIWY ORGAN PAŃSTWA CZŁONKOWSK IEGO*]  
Formularz 14-MG EASA, wydanie 5  
(*) lub EASA, jeśli EASA jest właściwym organem.  
(**) Skreślić w przypadku państwa niebędącego państwem członkow skim UE lub EASA.  
(***) Skreślić, jeżeli instytucja nie została zatwierdzona.  ▼M8 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 85
 
Dodatek VII  
Złożone czynno ści obsługi technicznej  
▼M6 
▼C4 
Następujące elementy składają się na złożone zadania obsługi te chnicznej, 
o których mowa w pkt M.A.801 lit. b) ppkt 2 i lit. c):  
▼B 
1. Modyfikacja, wymiana lub naprawa przez nitowanie, klejenie, laminowanie 
lub spawanie dowolnej z następujących części płatowca statku po wietrznego:  
a) belka skrzynkowa;  
b) podłużnica skrzydła lub element pasa dźwigara kratowego;  
c) dźwigar;  
d) pas dźwigara;  
e) pręt belki kratowniczej;  
f) żebro usztywniające belki;  
g) element stępki lub krawędzi bocznej kadłuba lub pływaka 
wodnosamolotu;  
h) element sprężysty z blachy falistej na powierzchni skrzydła lub ogona;  
i) główne żebro skrzydła;  
j) zastrzał wspierający skrzydło lub ogon;  
k) łoże silnika;  
l) podłużnica lub wręga kadłuba;  
m) pręt kratownicy bocznej lub poziomej bądź wręgi wzmocnionej;  
n) mocowanie lub wspornik fotela;  
o) wymiana prowadnic foteli;  
p) zastrzał podwozia lub zastrzał wzmacniający;  
q) oś;  
r) koło; oraz  
s) płozy lub podstawa płóz, z wyjątkiem wymiany pokrycia o nisk im 
współczynniku tarcia.  
2. Modyfikacja lub naprawa którejkolwiek z następujących części : 
a) powłoka statku powietrznego lub powłoka pływaka statku powie trznego, 
jeżeli prace wymagają użycia stojaka, łoża montażowego lub uchw ytu; 
b) powłoka statku powietrznego, podlegająca zwiększonemu ciśnie niu, jeżeli 
uszkodzenia powłoki są większe niż 15 cm (6 cali) w dowolnym ki erunku;  
c) część układu sterowania przenosząca obciążenia, włącznie z k olumną 
sterownicy, pedałami, wałem, kwadrantem, dźwignią kątową, rurą skrętną, 
ramieniem sterującym oraz kutymi lub odlanymi wspornikami, ale 
z wyłączeniem  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 86
 
(i) kucia naprawianych połączeń splatanych lub oprawy przewodów ; oraz  
(ii) wymiany końcówki popychacza rurowego mocowanego za pomocą 
nitów; oraz  
d) pozostałe elementy konstrukcji, niewymienione w pkt 1, które  producent 
określił jako konstrukcję nośną w podręczniku obsługi techniczn ej, 
podręczniku napraw konstrukcyjnych lub instrukcji dotyczących z apew­
niania ciągłej zdatności do lotu.  
3. Wykonanie następującej obsługi technicznej silnika tłokowego : 
a) demontaż i ponowny montaż silnika tłokowego inny niż: (i) w celu uzys­
kania dostępu do zespołów tłoków/cylindrów; lub (ii) w celu usu nięcia 
osłony tylnych agregatów, umożliwiającego inspekcję i/lub wymia nę 
zespołów pompy olejowej w przypadku gdy tego rodzaju czynności nie 
są związane z demontażem i ponownym zamontowaniem kół zębatych 
wewnętrznych;  
b) demontaż i ponowny montaż przekładni redukcyjnych;  
c) spawanie i lutowanie twarde złączy inne niż drobne naprawy s pawalnicze 
jednostek układu wydechowego przeprowadzane przez spawacza posi a­
dającego odpowiednie uprawnienia lub zatwierdzenia, lecz z wyłą czeniem 
wymiany podzespołów;  
d) usuwanie zakłóceń działania poszczególnych części jednostek dostarcza­
nych po próbach na stoisku, z wyjątkiem przypadku wymiany lub r egulacji 
elementów normalnie wymienialnych lub podlegających regulacji w  ramach 
obsługi.  
4. Wyważanie śmigła, z wyjątkiem:  
a) wyważenia statycznego do celów certyfikacji, w przypadku gdy  jest ono 
wymagane w podręczniku obsługi technicznej;  
b) wyważenia dynamicznego na zamontowanych śmigłach, przy pomoc y 
urządzeń elektronicznych służących do wyważenia w przypadku gdy  jest 
to dozwolone w podręczniku obsługi technicznej lub w innych zat wier­
dzonych danych dotyczących zdatności do lotu.  
5. Każde dodatkowe zadanie, które wymaga:  
a) specjalistycznego oprzyrządowania, wyposażenia lub zaplecza;  lub 
b) szerokich procedur koordynacyjnych z uwagi na wydłużony czas  wykony­
wania zadań i konieczność zaangażowania kilku osób.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 87
 
Dodatek VIII  
Ograniczona obs ługa techniczna wykonywana przez Pilota-W łaściciela  
Przed przystąpieniem do wykonywania zadania w ramach obsługi te chnicznej 
pilota-właściciela należy przestrzegać następujących zasad pods tawowych, nieza­
leżnie od wymagań określonych w załączniku I (część M):  
a) Kompetencje i zakres obowiązków  
1. Pilot-właściciel jest zawsze odpowiedzialny za całość obsług i technicznej, 
którą wykonuje.  
2. Przed przystąpieniem do wykonywania zadań w ramach obsługi t ech­
nicznej pilota-właściciela, pilot-właściciel musi upewnić się, że posiada 
kompetencje do wykonania danego zadania. Do obowiązków pilotów-  
właścicieli należy zapoznanie się ze standardowymi praktykami o bsługi 
technicznej posiadanych przez nich statków powietrznych oraz 
z programem obsługi technicznej tych statków. Jeżeli pilot-właś ciciel nie 
jest przygotowany do wykonania danego zadania, pilot-właściciel  nie może 
go wykonać.  
▼M8 
▼C10  
3. Pilot-właściciel (lub CAMO bądź CAO, z którą zawarł umowę) o dpowiada 
za określenie w programie obsługi technicznej zadań dla pilota- właściciela 
zgodnie z niniejszymi podstawowymi zasadami oraz za zapewnienie , że 
dokument ten jest systematycznie aktualizowany.  
▼B 
4. Zatwierdzenie programu obsługi technicznej musi być dokonane  zgodnie 
z pkt M.A.302.  
b) Zadania  
Pilot-właściciel może przeprowadzać proste inspekcje wizualne l ub proste 
czynności w celu sprawdzenia ogólnego stanu i oczywistych uszko dzeń 
oraz prawidłowego działania płatowca, silników, układów i podze społów.  
Pilot-właściciel nie wykonuje zadań obsługi technicznej, jeżeli  zadanie:  
▼M2 
1. stanowi krytyczne zadanie obsługi technicznej;  
▼B 
2. wymaga demontażu głównych podzespołów lub głównego zespołu; i/lub 
3. jest wykonywane zgodnie z dyrektywą zdatności do lotu lub z pozycją 
ograniczeń zdatności do lotu, o ile nie jest wyraźnie dozwolone  w tej 
dyrektywie lub w tej pozycji; i/lub  
4. wymaga stosowania specjalnych narzędzi, narzędzi kalibrowany ch 
(z wyjątkiem klucza dynamometrycznego i zagniataka); i/lub  
5. wymaga stosowania urządzeń testujących lub przeprowadzania s pecjalnych 
badań (np. badania nieniszczące, testy systemu lub kontrole ope racyjne 
automatycznego i elektronicznego wyposażenia pokładowego); i/lu b 
6. polega na nieplanowanych inspekcjach specjalnych (np. inspek cja po 
twardym lądowaniu); i/lub  
7. rzutuje na układy o decydującym znaczeniu dla lotów według w skazań 
przyrządów (lotów IFR); i/lub  
8. znajduje się w wykazie w dodatku VII do niniejszego załączni ka lub jest 
zadaniem związanym z obsługą techniczną podzespołów zgodnie z p kt 
M.A.502 lit. a), b), c) lub d); i/lub  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 88
 
▼C4 __________  
▼M1 
Kryteria od 1 do 9 nie mogą stracić priorytetowego charakteru w  stosunku do 
mniej restrykcyjnych instrukcji wydanych zgodnie z programem ob sługi tech­
nicznej określonym w pkt M.A.302 lit. d).  
▼B 
Każde zadanie wymienione w instrukcji użytkowania w locie jako przygoto­
wujące statek powietrzny do lotu (przykład: montaż skrzydeł szy bowca lub 
kontrola przed startem) uznaje się za zadanie pilota, a nie uzn aje się za 
zadanie obsługi pilota-właściciela i dlatego nie wymaga ono poś wiadczenia 
obsługi.  
c) Wykonywanie zadań obsługi technicznej pilota-właściciela i d okumentacja  
Dane obsługowe określone w pkt M.A.401 muszą być zawsze dostępn e 
podczas prowadzenia obsługi technicznej pilota-właściciela i mu szą być prze­
strzegane. Szczegółowe dane przywołane podczas obsługi technicz nej 
pilota-właściciela muszą być uwzględnione w poświadczeniu obsłu gi zgodnie 
z pkt M.A.803 lit. d).  
Pilot-właściciel musi poinformować o przeprowadzonej obsłudze z atwier­
dzoną organizację zarządzania ciągłą zdatnością do lotu odpowie dzialną za 
zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu statku powietrznego (w st osownych 
przypadkach) nie później niż w ciągu 30 dni po zakończeniu wyko nywania 
zadania obsługi technicznej pilota-właściciela zgodnie z pkt M. A.305 lit. a).  ▼M6 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 89
 
ZAŁĄCZNIK II  
(Część 145)  
SPIS TREŚCI  
145.1  Przepisy ogólne  
SEKCJA A — WYMAGANIA TECHNICZNE  
145.A.10 Zakres  
145.A.15 Wniosek  
145.A.20 Zakres zatwierdzenia  
145.A.25 Wymagania dotyczące zaplecza  
145.A.30 Wymagania dotyczące personelu  
145.A.35 Personel poświadczający oraz personel wspomagający  
▼M1 
145.A.36 Dokumentacja dotycząca personelu ds. przeglądu zdatnoś ci do lotu  
▼M5 
145.A.40 Wyposażenie i narzędzia  
145.A.42 Podzespoły  
▼B 
145.A.45 Dane obsługowe  
145.A.47 Przygotowywanie obsługi  
▼M2 
145.A.48 Wykonanie obsługi technicznej  
▼B 
145.A.50 Poświadczenie obsługi technicznej  
▼M1 
145.A.55 Dokumentacja obsługi technicznej i przeglądu zdatności  do lotu  
▼B 
145.A.60 Zgłaszanie zdarzeń lotniczych  
145.A.65 Polityka bezpieczeństwa i jakości, procedury obsługi t echnicznej 
i systemu jakości  
145.A.70 Charakterystyka organizacji obsługi technicznej  
145.A.75 Uprawnienia organizacji  
145.A.80 Ograniczenia organizacji  
145.A.85 Zmiany w organizacji  
145.A.90 Ciągłość ważności zatwierdzenia  
145.A.95 Niezgodności  
SEKCJA B — PROCEDURA W ODNIESIENIU DO WŁAŚCIWYCH 
ORGANÓW  
145.B.1 Zakres  
145.B.10 Właściwy organ  
145.B.15 Organizacje posiadające lokalizacje w wielu państwach człon­ 
kowskich  
145.B.20 Zatwierdzenie początkowe  
145.B.25 Wydanie zatwierdzenia  
145.B.30 Utrzymanie ciągłości zatwierdzenia  
145.B.35 Zmiany  
145.B.40 Zmiany w charakterystyce organizacji obsługi techniczn ej 
145.B.45 Cofnięcie, zawieszenie i ograniczenie zatwierdzenia  
145.B.50 Niezgodności  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 90
 
145.B.55 Prowadzenie zapisów  
145.B.60 Odstępstwa  
Dodatek I — Autoryzowane poświadczenie obsługi — Formularz 1 EA SA 
Dodatek II — System klas i kategorii zatwierdzenia dla organiza cji obsługi 
technicznej, o których mowa w załączniku I (część M) podsekcja F oraz 
w załączniku II (część 145)  
Dodatek III — Certyfikat organizacji obsługi technicznej – form ularz 3-145 
EASA  
Dodatek IV — Warunki wykorzystania personelu nieposiadającego k walifikacji 
zgodnie z załącznikiem III (część 66), o których mowa w pkt 145 .A.30 lit. j) 
ppkt 1 i 2  
145.1  Przepisy ogólne  
Do celów niniejszej części za właściwy organ uważa się:  
1. organ wyznaczony przez jedno z państw członkowskich, w odnie sieniu do 
organizacji, których główne miejsce prowadzenia działalności zn ajduje się 
w tym państwie członkowskim; lub  
2. Agencja, w odniesieniu do organizacji, których główne miejsc e prowadzenia 
działalności znajduje się w państwie trzecim.  
SEKCJA A  
WYMAGANIA TECHNICZNE  
145.A.10  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania, które muszą być spełnione  
przez organizację w celu wydania lub utrzymania ciągłości zatwi er­
dzenia na obsługę techniczną statków powietrznych i podzespołów . 
145.A.15  Wniosek  
Wniosek o wydanie lub zmianę zatwierdzenia kierowany jest do 
właściwego organu w formie i w sposób ustalony przez ten organ.  
145.A.20  Zakres zatwierdzenia  
Organizacja określa zakres prac uznawanych za objęte zatwierdze niem 
w swojej charakterystyce (dodatek IV do załącznika I (część M) 
zawiera wykaz wszystkich klas i kategorii).  
145.A.25  Wymagania dotycz ące zaplecza  
Organizacja zapewnia, że:  
a) Zaplecze jest dostosowane do wszystkich planowanych prac, 
gwarantując w szczególności ochronę przed czynnikami pogodo­
wymi. Specjalistyczne warsztaty i stoiska są odpowiednio wydzie ­
lone w celu ograniczenia ryzyka zanieczyszczenia środowiska 
i strefy pracy.  
1. Do celów hangarowej obsługi technicznej statków powietrznych  
hangary dla statków powietrznych są dostępne i wystarczająco 
duże, aby pomieścić statek powietrzny, który jest poddawany 
planowanej hangarowej obsłudze technicznej;  
2. Do celów obsługi technicznej podzespołów warsztaty zajmujące  
się obsługą techniczną podzespołów są wystarczająco duże, aby 
pomieścić podzespoły poddawane planowanej obsłudze 
technicznej.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 91
 
b) Pomieszczenia biurowe są dostępne dla osób zarządzających pl ano­
wanymi pracami określonymi w lit. a) oraz dla personelu poświad ­
czającego w celu umożliwienia im wykonywania wyznaczonych 
zadań w sposób pozwalający zachować właściwe standardy obsługi 
statków powietrznych.  
c) Środowisko pracy, włącznie z hangarami dla statków powietrzn ych, 
warsztatami obsługi technicznej podzespołów oraz, pomieszcze­
niami biurowymi jest dostosowane do wykonywanych zadań, 
w szczególności do przestrzegania specjalnych wymagań technolo­
gicznych. O ile nie zostaną określone inne wymagania w zakresie  
zapewnienia szczególnego środowiska związanego z konkretnymi 
zadaniami, środowisko pracy nie może szkodzić efektywności 
pracy personelu:  
1. Należy utrzymać temperaturę umożliwiającą personelowi wyko­
nywanie wymaganych zadań bez poczucia dyskomfortu.  
2. Kurz i jakiekolwiek inne zanieczyszczenia powietrza należy 
utrzymywać w minimalnych granicach, nie należy dopuścić, 
aby osiągnęły poziom wywołujący widoczne zanieczyszczenie 
powierzchni statków powietrznych lub części statków powietrz­
nych w miejscu pracy. Jeżeli kurz lub inne zanieczyszczenia 
wywołują widoczne zanieczyszczenie powierzchni, wszystkie 
wrażliwe systemy należy szczelnie zabezpieczyć do czasu przy­
wrócenia zadowalających warunków.  
3. Oświetlenie musi umożliwiać wykonanie zadania związanego 
z inspekcją i obsługą techniczną w skuteczny sposób.  
4. Hałas nie może przeszkadzać personelowi w wykonywaniu 
zadań związanych z inspekcją. W pomieszczeniach, w których 
kontrola źródła hałasu nie jest możliwa, personel musi posiadać  
środki niezbędne do zapobiegania nadmiernemu hałasowi prze­
szkadzającemu w wykonywaniu zadań związanych z inspekcją.  
5. Jeżeli konkretne zadanie związane z obsługą techniczną wymag a 
wprowadzenia specjalnych warunków w zakresie środowiska 
pracy, które różnią się od warunków wymienionych powyżej, 
wówczas warunki takie muszą być przestrzegane. Warunki 
szczególne są określone w danych dotyczących obsługi 
technicznej.  
6. Środowisko pracy podczas liniowej obsługi technicznej musi 
pozwalać na przeprowadzenie poszczególnych zadań związa­
nych z obsługą techniczną lub inspekcją bez niepożądanych 
utrudnień. Dlatego jeżeli środowisko pracy pogarsza się do 
niedopuszczalnego poziomu w odniesieniu do temperatury, 
wilgotności, gradu, lodu, śniegu, wiatru, światła, kurzu lub 
innych zanieczyszczeń powietrza, poszczególne zadania 
związane z obsługą techniczną lub inspekcją należy zawiesić 
do czasu przywrócenia zadowalających warunków.  
d) Należy zapewnić bezpieczne pomieszczenia i wyposażenie do sk ła­
dowania części, sprzętu, narzędzi i materiałów. Warunki składo­
wania zapewniają oddzielenie części sprawnych i materiałów 
statków powietrznych od części, materiałów, sprzętu i narzędzi 
nienadających się do eksploatacji. Warunki składowania są zgodn e 
z instrukcjami producenta w celu zapobieżenia zniszczeniu lub 
uszkodzeniu składowanych przedmiotów. Dostęp do pomieszczeń 
i urządzeń do składowania jest ograniczony i dotyczy tylko 
upoważnionego personelu.  
145.A.30  Wymagania dotycz ące personelu  
a) Organizacja wyznacza kierownika odpowiedzialnego, mającego 
kompetencje korporacyjne do zapewnienia finansowania i wyko­
nania wszystkich czynności związanych z obsługą techniczną 
wymaganych przez klienta zgodnie ze standardami wymaganymi 
w niniejszej części. Kierownik odpowiedzialny:  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 92
 
1. Zapewnia, że dostępne są wszystkie niezbędne zasoby do wyko­
nania czynności związanych z obsługą techniczną zgodnie z pkt 
145.A.65 lit. b) w celu utrzymania zatwierdzenia przyznanego 
organizacji.  
2. Ustanawia i wspiera politykę bezpieczeństwa i jakości określ oną 
w pkt 145.A.65 lit. a).  
3. Wykazuje się ogólną znajomością niniejszego załącznika (częś ć 
145).  
b) Organizacja mianuje osobę lub grupę osób, których obowiązki 
obejmują zapewnienie przez organizację spełnienia wymagań 
niniejszej części. Taka(-ie) osoba(-y) jest(są) ostatecznie odp owie­
dzialna(-e) przed kierownikiem odpowiedzialnym.  
1. Mianowana(-e) osoba(-y) stanowi(-ą) strukturę zarządzającą 
obsługą techniczną w organizacji oraz jest(są) odpowiedzial­
na(-e) za pełnienie funkcji określonych w niniejszej części.  
2. Mianowana(-e) osoba(-y) jest(są) określona(-e), a jej(ich) r efe­
rencje przedkładane w formie i w sposób, które zostały ustano­
wione przez właściwy organ.  
3. Mianowana(-e) osoba(-y) jest(są) w stanie wykazać się odpo­
wiednią wiedzą, wykształceniem oraz zadowalającym doświad­
czeniem związanymi z obsługą techniczną statków powietrznych 
lub ich części oraz wykazać się wiedzą z zakresu wymagań 
niniejszej części.  
4. Procedury wskazują w sposób przejrzysty, kto zastępuje 
poszczególne osoby w przypadku ich długiej nieobecności.  
c) Kierownik odpowiedzialny, na mocy lit. a), wyznacza osobę od po­
wiedzialną za monitorowanie systemu jakości, włącznie ze 
związanym z nim systemem informacji zwrotnych wymaganym 
na mocy pkt 145.A.65 lit. c). Wyznaczona osoba ma bezpośredni 
kontakt z kierownikiem odpowiedzialnym w celu upewnienia się, 
że kierownik odpowiedzialny jest odpowiednio informowany 
o kwestiach związanych z jakością i spełnianiem wymagań.  
d) Organizacja posiada plan pracochłonności w zakresie obsługi tech­
nicznej wykazujący, że posiada ona wystarczający personel do 
planowania, wykonania, nadzoru, inspekcji i monitorowania jakoś ci 
zgodnie z zatwierdzeniem. Ponadto organizacja posiada procedurę  
dokonania ponownej oceny prac, które mają być wykonywana przy 
faktycznej mniejszej dostępności personelu niż planowana 
w danym okresie lub na danej zmianie.  
e) ►M8 Organizacja ustanawia i kontroluje kompetencje personelu 
zaangażowanego w jakiekolwiek czynności związane z obsługą 
techniczną, przeglądami zdatności do lotu, zarządzaniem lub 
kontrolą jakości zgodnie z procedurą i standardami uzgodnionymi  
z właściwym organem. ◄ Oprócz fachowości niezbędnej do wyko­
nywania określonej funkcji, kompetencje muszą obejmować prak­
tyczną znajomość kwestii związanych z czynnikiem ludzkim oraz 
wydajnością ludzką dostosowaną do funkcji tych osób w organiza­
cji. „Czynnik ludzki” oznacza zasady, które mają zastosowanie d o 
projektowania, certyfikacji, szkoleń, użytkowania i obsługi tec h­
nicznej w dziedzinie lotnictwa oraz zmierzają do bezpiecznych 
relacji między człowiekiem a innymi elementami systemu poprzez 
odpowiednie uwzględnienie wydajności ludzkiej. „Wydajność 
ludzka” oznacza możliwości i ograniczenia ludzkie, które mają 
wpływ na bezpieczeństwo i efektywność działań w dziedzinie 
lotnictwa.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 93
 
f) Organizacja zapewnia, aby personel, który przeprowadza lub 
nadzoruje badania nieniszczące w zakresie ciągłej zdatności do 
lotu konstrukcji lub podzespołów statków powietrznych, miał odp o­
wiednie kwalifikacje do przeprowadzania badań nieniszczących 
zgodnie z normami europejskimi lub normami równoważnymi 
uznanymi przez Agencję. Personel, który wykonuje jakiekolwiek 
inne zadania specjalne, musi posiadać odpowiednie kwalifikacje 
zgodnie z oficjalnie uznanymi normami. W drodze odstępstwa od 
niniejszej litery, personel określony w lit. g) i lit. h) ppkt 1 i 2 
zakwalifikowany do kategorii B1, B3 lub L zgodnie z załącznikie m 
III (część 66) może przeprowadzać lub nadzorować badania wyko­
nywane przy pomocy kontrastowej barwnej metody penetracyjnej.  
g) O ile w lit. j) nie określono inaczej, każda organizacja zaj mująca 
się obsługą techniczną statków powietrznych, posiada, w przypad ku 
liniowej obsługi technicznej statków powietrznych, personel 
poświadczający mający odpowiednie kwalifikacje odpowiadające 
kategoriom B1, B2, B2L, B3 i L, stosownie do przypadku, zgodnie  
z załącznikiem III (część 66) i pkt 145.A.35.  
Ponadto organizacja może również wykorzystywać odpowiednio 
przeszkolony do wykonywania konkretnych zadań personel 
poświadczający, posiadający przywileje określone w pkt 66.A.20 
lit. a) ppkt 1 i w pkt 66.A.20 lit. a) ppkt 3 ppkt (ii) oraz po sia­
dający kwalifikacje zgodnie z załącznikiem III (część 66) 
i pkt 145.A.35 do przeprowadzania prostych czynności związanych  
z planową liniową obsługą techniczną oraz usuwaniem prostych 
usterek. Dostępność takiego personelu poświadczającego nie zast ę­
puje konieczności posiadania personelu poświadczającego kategor ii 
B1, B2, B2L, B3 i L, stosownie do przypadku.  
h) O ile w lit. j) nie określono inaczej, każda organizacja zaj mująca 
się obsługą techniczną statków powietrznych:  
1. posiada, w przypadku hangarowej obsługi technicznej skompli­
kowanych statków powietrznych z napędem silnikowym, odpo­
wiednio wykwalifikowany personel poświadczający dla danego 
typu statku powietrznego należący do kategorii C zgodnie 
z załącznikiem III (część 66) i pkt 145.A.35. Ponadto organi­
zacja posiada w wystarczającej ilości odpowiednio wykwalifiko­
wany personel dla danego typu statku powietrznego należący do 
kategorii B1 i B2, stosownie do przypadku, zgodnie z załączni­
kiem III (część 66) i pkt 145.A.35, w celu wspomagania 
personelu poświadczającego kategorii C.  
(i) Zanim personel poświadczający kategorii C wyda poświad­
czenie obsługi, personel wspomagający kategorii B1 i B2 
upewnia się, że odpowiednie zadania lub inspekcje zostały 
przeprowadzone zgodnie z wymaganymi standardami.  
(ii) Organizacja prowadzi rejestr wszystkich członków 
personelu wspomagającego kategorii B1 i B2.  
(iii) Personel poświadczający kategorii C upewnia się, że 
została zachowana zgodność z ppkt (i) i zostały wykonane 
wszystkie prace wymagane przez klienta w czasie danego 
przeglądu w ramach hangarowej obsługi technicznej lub 
pakietu prac obsługowych, oraz ocenia skutki każdej 
niewykonanej pracy w celu nakazania jej wykonania lub 
uzgodnienia z operatorem przełożenia jej na inny termin 
lub odłożenia do czasu następnego konkretnego przeglądu.  
2. posiada, w przypadku hangarowej obsługi statków powietrznych  
innych niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silniko­
wym, jeden z poniższych:  
(i) odpowiednio wykwalifikowany personel poświadczający dla 
danego typu statku powietrznego należący do kategorii B1, 
B2, B2L, B3 i L, stosownie do przypadku, zgodnie 
z załącznikiem III (część 66) i pkt 145.A.35;  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 94
 
(ii) odpowiednio wykwalifikowany personel poświadczający dla 
danego typu statku powietrznego należący do kategorii C 
wspierany przez personel wspomagający, zgodnie 
z pkt 145.A.35 lit. a) ppkt (i).  
i) Personel poświadczający w zakresie podzespołów posiada kwali fi­
kacje zgodnie z art. 5 ust. 6 i pkt 145.A.35.  
▼B 
j) W drodze odstępstwa od lit. g) i h), w odniesieniu do wymaga nia 
zgodności z załącznikiem III (część 66), organizacja może wyko­
rzystać personel poświadczający, którego kwalifikacje są zgodne  
z następującymi przepisami:  
1. W przypadku zaplecza organizacji usytuowanego poza teryto­
rium Wspólnoty, kwalifikacje personelu poświadczającego 
mogą być zgodne z krajowymi uregulowaniami w zakresie 
lotnictwa w państwie, w którym zarejestrowane jest to zaplecze,  
zgodnie z warunkami określonymi w dodatku IV do niniejszej 
części.  
2. W przypadku liniowej obsługi technicznej przeprowadzanej 
w stacji obsługi liniowej organizacji usytuowanej poza teryto­
rium Wspólnoty, kwalifikacje personelu poświadczającego mogą 
być zgodne z krajowymi uregulowaniami w zakresie lotnictwa 
w państwie, w którym znajduje się ta stacja, zgodnie z warun­
kami określonymi w dodatku IV do niniejszej części.  
3. W przypadku powtarzalnych dyrektyw zdatności do lotu wyko­
nywanych przed lotem, które stanowią wyraźnie, że członkowie 
załogi statków powietrznych mogą wykonać dyrektywę zdat­
ności do lotu, organizacja może wydawać ograniczone upoważ­
nienie do poświadczenia obsługi dla dowódcy statku powietrz­
nego i/lub inżyniera pokładowego na podstawie posiadanych 
przez nich licencji. Jednakże organizacja sprawdza, czy zostało  
przeprowadzone wystarczające szkolenie praktyczne w celu 
upewnienia się, że dowódca statku powietrznego lub inżynier 
pokładowy mogą wykonać dyrektywę zdatności do lotu zgodnie 
z wymaganymi standardami.  
4. ►C1 W przypadku statku powietrznego eksploatowanego poza 
miejscem z dostępnym wsparciem obsługowym organizacja 
może wydawać ograniczone upoważnienie do poświadczenia 
obsługi dla dowódcy statku powietrznego i/lub inżyniera pokła­
dowego na podstawie posiadanych licencji, jeśli organizacja ma 
pewność, że przeprowadzono odpowiednie szkolenie praktyczne 
zapewniające, że dowódca lub inżynier pokładowy potrafią 
wykonać określone czynności zgodnie z wymaganym standar­
dem. Postanowienia tego punktu są szczegółowo opisane 
w procedurze charakterystyki organizacji. ◄  
5. W następujących nieprzewidzianych przypadkach, kiedy statek 
powietrzny jest uziemiony w miejscu innym niż główna baza, 
gdzie nie jest dostępny odpowiedni personel poświadczający, 
organizacja, która jest zakontraktowanym wykonawcą czynności 
związanych z obsługą techniczną, może wydawać jednorazowe 
upoważnienie do poświadczenia obsługi:  
(i) jednemu ze swoich pracowników posiadających równo­
ważne upoważnienie na typ statku powietrznego o podobnej 
technologii, konstrukcji i instalacjach; lub  
(ii) każdej osobie posiadającej doświadczenie w obsłudze tech­
nicznej nie krótsze niż pięć lat i posiadającej ważną licencję 
ICAO mechanika obsługi technicznej, z kategorią odpo­
wiednią dla typu statku powietrznego wymagającego 
poświadczenia, pod warunkiem że w danym miejscu nie 
ma organizacji odpowiednio zatwierdzonej zgodnie z tą 
częścią oraz że zakontraktowana organizacja otrzyma 
i będzie przechowywać dokumenty potwierdzające doświad­
czenie oraz licencję tej osoby.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 95
 
►M1 O wszystkich przypadkach wymienionych w niniejszym 
punkcie należy powiadomić właściwy organ w terminie siedmiu dni  
od wydania upoważnienia do poświadczenia obsługi. ◄ Organizacja  
wydająca jednorazowe upoważnienie do poświadczenia obsługi 
upewnia się, że wszystkie czynności związane z obsługą technicz ną, 
które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo lotu, są ponownie sprawdza ne 
przez odpowiednio zatwierdzoną organizację.  
▼M8 
k) Jeżeli organizacja dokonuje przeglądów zdatności do lotu i w ydaje 
odpowiednie poświadczenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie 
z pkt ML.A.903 załącznika Vb (część ML), personel ds. przeglądu  
zdatności do lotu tej organizacji musi posiadać kwalifikacje 
i upoważnienia spełniające wszystkie poniższe wymogi:  
1. posiadać upoważnienie dla personelu poświadczającego w odnie ­
sieniu do danego statku powietrznego;  
2. posiadać co najmniej trzyletnie doświadczenie jako personel 
poświadczający;  
3. działać niezależnie od procesu zarządzania ciągłą zdatnością  do 
lotu statku powietrznego poddawanego przeglądowi lub ma 
ogólne uprawnienia w zakresie procesu zarządzania ciągłą zdat­
nością do lotu całego statku powietrznego poddawanego prze­
glądowi;  
4. posiadać wiedzę na temat podsekcji C niniejszego załącznika 
(część M) lub podsekcji C załącznika Vb (część ML);  
5. posiadać udokumentowaną znajomość procedur organizacji 
obsługi technicznej istotnych dla przeglądu zdatności do lotu 
i wystawiania poświadczenia przeglądu zdatności do lotu;  
6. zostać formalnie zatwierdzonym przez właściwy organ po prze­
prowadzeniu przeglądu zdatności do lotu pod nadzorem właści­
wego organu lub pod nadzorem personelu ds. przeglądu zdat­
ności do lotu organizacji, zgodnie z procedurą zatwierdzoną 
przez właściwy organ;  
7. przeprowadzić co najmniej jeden przegląd zdatności do lotu 
w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy.  
▼M6 
▼C4 __________  
▼B 
145.A.35  Personel po świadczaj ący oraz personel wspomagaj ący 
▼M5 
a) Oprócz wymagań określonych w pkt 145.A.30 lit. g) i h), orga ­
nizacja zapewnia, aby członkowie personelu poświadczającego 
i personelu wspomagającego posiadali właściwą znajomość odpo­
wiednich typów obsługiwanych statków powietrznych lub podzes­
połów oraz odpowiednich procedur organizacji. W przypadku 
personelu poświadczającego wymagania te należy spełnić przed 
wydaniem lub ponownym wydaniem upoważnienia do poświad­
czenia obsługi.  
1. „Personel wspomagający” oznacza personel posiadający 
określoną w załączniku III (część 66) licencję na obsługę tech­
niczną statków powietrznych kategorii B1, B2, B2L, B3 lub L 
z odpowiednimi uprawnieniami dotyczącymi statku powietrz­
nego, pracujący w środowisku hangarowej obsługi technicznej, 
który nie musi obowiązkowo posiadać przywilejów związanych 
z poświadczaniem obsługi.  
2. „Odpowiedni statek powietrzny i/lub podzespół statku 
powietrznego” oznaczają statek powietrzny lub podzespół 
statku powietrznego określone w poszczególnych upoważnie­
niach do poświadczenia obsługi.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 96
 
3. „Upoważnienie do poświadczenia obsługi” oznacza upoważ­
nienie wydane personelowi poświadczającemu przez organiza­
cję, w którym stwierdza się, że personel może podpisywać 
poświadczenia obsługi w ramach ograniczeń ustanowionych 
w upoważnieniu, w imieniu zatwierdzonej organizacji.  
b) Z wyjątkiem przypadków wymienionych w pkt 145.A.30 lit. j) 
i w pkt 66.A.20 lit. a) ppkt 3 ppkt (ii) organizacja może wydaw ać 
upoważnienie do poświadczania obsługi dla personelu poświad­
czającego tylko w odniesieniu do podstawowych kategorii lub 
podkategorii oraz, z wyjątkiem licencji kategorii A, w odniesie niu 
do uprawnień na typ wymienionych w licencji obsługi technicznej  
statków powietrznych, zgodnie z wymaganiami zawartymi w prze­
pisach załącznika III (części 66), przy czym licencja musi 
zachować ważność przez cały okres ważności upoważnienia, 
a personel poświadczający musi spełniać wymagania załącznika 
III (część 66).  
▼B 
c) Organizacja zapewnia, że wszyscy członkowie personelu poświa d­
czającego oraz personelu wspomagającego rzeczywiście wykony­
wali czynności związane z odpowiednią obsługą techniczną statku  
powietrznego lub podzespołów przez co najmniej sześć miesięcy 
w ciągu każdych dwóch kolejnych lat.  
Do celów niniejszej litery „rzeczywiste wykonywanie czynności 
związanych z obsługą techniczną statku powietrznego lub podzes­
połów” oznacza pracę w środowisku obsługi statku powietrznego 
lub w środowisku obsługi technicznej podzespołów oraz wykorzy­
stywanie przywilejów związanych z upoważnieniem do poświad­
czenia obsługi i/lub rzeczywiste wykonywanie czynności związa­
nych z obsługą techniczną co najmniej kilku układów różnych 
typów statków powietrznych lub grup statków powietrznych 
wymienionych w poszczególnych upoważnieniach do poświad­
czenia obsługi.  
d) Organizacja zapewnia, że wszyscy członkowie personelu poświa d­
czającego oraz personelu wspomagającego są w wystarczającym 
stopniu objęci ciągłym szkoleniem przez okres dwóch lat w celu 
zapewnienia, że personel ma aktualną wiedzę z zakresu odpowied­
nich technologii, procedur organizacji oraz kwestii związanych 
z czynnikiem ludzkim.  
e) Organizacja ustanawia program ciągłego szkolenia dla persone lu 
poświadczającego oraz personelu wspomagającego, włącznie 
z procedurą zapewniającą zgodność z odpowiednimi wymaga­
niami pkt 145.A.35 jako podstawy przy wydawaniu upoważnień 
do poświadczenia obsługi personelowi poświadczającemu na mocy 
niniejszej części oraz procedurą zapewniającą zgodność z załącz ni­
kiem III (część 66).  
f) Z wyjątkiem zaistnienia nieprzewidzianych przypadków z pkt 
145.A.30 lit. j) ppkt 5, organizacja dokonuje oceny wszystkich 
potencjalnych członków personelu poświadczającego w odniesieniu  
do ich kompetencji, kwalifikacji oraz zdolności wykonywania 
potencjalnych obowiązków związanych z poświadczaniem obsługi 
zgodnie z procedurą określoną w charakterystyce przed wydaniem 
lub ponownym wydaniem upoważnienia do poświadczenia obsługi 
na mocy niniejszej części.  
g) W przypadku gdy warunki określone w lit. a), b), d), f) oraz , 
w stosownych przypadkach, lit. c) zostały spełnione przez 
personel poświadczający, organizacja wydaje upoważnienie do 
poświadczenia obsługi, które wyraźnie określa zakres i ograni­
czenia tego upoważnienia. Okres ważności upoważnienia do 
poświadczenia obsługi zależy od zachowania zgodności z lit. a),  
b), d) oraz, gdzie stosowne, lit. c).  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 97
 
h) Upoważnienie do poświadczenia obsługi musi zostać sporządzon e 
w formie, która sprawia, że jego zakres jest jasny dla personel u 
poświadczającego oraz każdej upoważnionej osoby, która może 
zażądać wglądu do upoważnienia. W przypadku użycia kodów 
w celu określenia zakresu organizacja musi zapewnić łatwy dostę p 
do objaśnienia kodów. „Upoważniona osoba” oznacza urzędników 
właściwych organów, Agencji i państwa członkowskiego, które są 
odpowiedzialne za nadzór nad statkiem powietrznym lub podzes­
połem poddanym obsłudze technicznej.  
i) Osoba odpowiedzialna za system jakości pozostaje również odp o­
wiedzialna za wydawanie w imieniu organizacji upoważnień do 
poświadczenia obsługi personelowi poświadczającemu. Osoba ta 
może mianować inne osoby do wydawania lub cofania upoważ­
nień do poświadczenia obsługi zgodnie z procedurą określoną 
w charakterystyce.  
j) Organizacja prowadzi akta wszystkich członków personelu 
poświadczającego oraz personelu wspomagającego. Akta zawie­
rają: 
1. szczegóły dotyczące wszelkich posiadanych na mocy prze­
pisów załącznika III (część 66) licencji na obsługę techniczną 
statków powietrznych; oraz  
2. informacje na temat wszystkich ukończonych szkoleń; oraz  
3. w stosownych przypadkach, zakres wydanego upoważnienia do 
poświadczenia obsługi; oraz  
4. dane szczegółowe członków personelu posiadających ograni­
czone lub jednorazowe upoważnienie do poświadczenia 
obsługi.  
Organizacja przechowuje akta przez co najmniej trzy lata po 
zakończeniu przez personel, o którym mowa w niniejszej literze,  
pracy w tej organizacji lub do chwili wycofania upoważnienia. 
Ponadto, na żądanie, organizacja obsługi technicznej wydaje 
członkom personelu, o których mowa w niniejszej literze, kopie 
ich akt osobowych w momencie ustania stosunku pracy z organi­
zacją.  
Zgodnie z powyższymi ustaleniami, na żądanie personelu, 
o którym mowa w niniejszej literze, udostępnia się mu jego akta  
osobowe.  
k) Organizacja wydaje członkom personelu poświadczającego kopie  
ich upoważnienia do poświadczenia obsługi w formie papierowej 
lub elektronicznej.  
l) Personel poświadczający okazuje upoważnienie do poświadczeni a 
obsługi każdej upoważnionej osobie w ciągu 24 godzin.  
m) Minimalny wiek dla personelu poświadczającego i personelu 
wspomagającego wynosi 21 lat.  
n) Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  kate­
gorii A może korzystać ze swoich przywilejów związanych 
z poświadczaniem obsługi wyłącznie na konkretnym typie statku 
powietrznego po pozytywnym zaliczeniu odpowiedniego szkolenia 
zadaniowego kategorii A prowadzonego przez organizację odpo­
wiednio zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem II (część 145) lub 
załącznikiem IV (część 147). Szkolenie obejmuje szkolenie prak­
tyczne i teoretyczne właściwe dla każdego zadania objętego 
upoważnieniem. Pozytywne zaliczenie szkolenia wykazuje się 
poprzez egzamin lub ocenę w miejscu pracy przeprowadzone 
przez organizację.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 98
 
o) Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  kate­
gorii B2 może korzystać z przywilejów związanych z poświadcza­
niem obsługi opisanych w pkt 66.A.20 lit. a) ppkt 3(ii) załączn ika 
III (część 66) tylko po pozytywnym zaliczeniu (i) odpowiedniego  
szkolenia zadaniowego kategorii A; oraz (ii) wykazaniu się 
sześciomiesięcznym udokumentowanym doświadczeniem prak­
tycznym obejmującym zakres upoważnienia, które zostanie 
wydane. Szkolenie zadaniowe obejmuje szkolenie praktyczne 
i szkolenie teoretyczne, odpowiednio dla każdego zadania obję­
tego upoważnieniem. Pozytywne zaliczenie szkolenia wykazuje się  
poprzez egzamin lub ocenę w miejscu pracy. Szkolenie zadaniowe 
i egzamin/ocenę przeprowadza organizacja obsługi technicznej 
wydająca upoważnienie dla personelu poświadczającego. 
Doświadczenie praktyczne również uzyskuje się w takiej organi­
zacji obsługi technicznej.  
▼M1 
145.A.36  Dokumentacja dotycz ąca personelu ds. przegl ądu zdatno ści do lotu  
Organizacja rejestruje wszelkie informacje szczegółowe dotycząc e 
personelu ds. przeglądu zdatności do lotu i prowadzi na bieżąco  
wykaz całego personelu ds. przeglądu zdatności do lotu z uwzglę dnie­
niem posiadanego przez niego zakresu zatwierdzenia jako część 
charakterystyki organizacji zgodnie z pkt 145.A.70 lit. a) ppkt  6 . 
Organizacja przechowuje dokumentację przez co najmniej trzy lat a po 
zakończeniu przez członka personelu, o którym mowa w niniejszym  
punkcie, zatrudnienia (lub zaangażowania jako wykonawca lub och ot­
nik) w tej organizacji lub od chwili wycofania zezwolenia. Pona dto, na 
żądanie, organizacja obsługi technicznej wydaje członkowi perso nelu, 
o którym mowa w niniejszym punkcie, kopię jego akt osobowych 
w momencie ustania stosunku pracy lub zaangażowania z organizac ją. 
Na żądanie członka personelu, o którym mowa w niniejszym punkci e, 
udostępnia się mu jego akta osobowe.  
▼M5 
145.A.40  Wyposa żenie i narz ędzia 
a) Organizacja posiada i wykorzystuje całe wyposażenie i narzęd zia 
niezbędne do wykonywania zatwierdzonego zakresu prac.  
(i) W przypadku gdy producent określa konkretne narzędzie lub 
wyposażenie, organizacja używa tego narzędzia lub wyposa­ 
żenia, chyba że użycie innego narzędzia lub wyposażenia jest 
dozwolone przez właściwy organ za pośrednictwem procedur 
określonych w charakterystyce.  
(ii) Wyposażenie i narzędzia muszą być ciągle dostępne, 
z wyjątkiem przypadków narzędzi lub wyposażenia, które są 
używane tak rzadko, że ich ciągła dostępność nie jest 
konieczna. Takie przypadki są określane w procedurze 
charakterystyki.  
(iii) Organizacja zatwierdzona do wykonywania hangarowej 
obsługi technicznej posiada wystarczające wyposażenie umoż­
liwiające dostęp do statku powietrznego oraz platformy 
inspekcyjne/dokowania niezbędne do prawidłowej inspekcji 
statku powietrznego.  
▼B 
b) Organizacja zapewnia, że narzędzia, wyposażenie, a w szczegó lności 
aparatura kontrolna, stosownie do przypadku, są poddawane 
kontroli oraz obsłudze metrologicznej zgodnie z oficjalnie uzna ną 
normą, z częstotliwością zapewniającą właściwe ich funkcjono­
wanie i precyzję. Zapisy obsługi metrologicznej i stosowanych 
norm są przechowywane przez organizację.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 99
 
145.A.42  Podzespo ły 
a) Klasyfikacja podzespołów. Wszystkie podzespoły są klasyfikow ane 
według następujących kategorii:  
(i) podzespoły, których stan jest zadowalający, dopuszczone do 
eksploatacji na podstawie formularza 1 EASA lub dokumentu 
równoważnego oraz oznaczone zgodnie z podsekcją Q 
załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012, 
chyba że określono inaczej w załączniku I (część 21) do 
rozporządzenia (UE) nr 748/2012 lub w niniejszym załączniku 
II (część 145);  
(ii) podzespoły niezdatne do użytku, które wymagają obsługi tec h­
nicznej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;  
▼M6 
▼C4 
(iii) podzespoły sklasyfikowane jako nienaprawialne, ponieważ 
upłynął ich obowiązkowy limit czasu eksploatacji lub zawie­
rają usterki nienadające się do naprawy;  
▼M5 
(iv) części standardowe używane w statku powietrznym, silniku, 
śmigle lub w innym podzespole statku powietrznego, jeżeli 
są wymienione w danych obsługowych i dołączono do nich 
dowód zgodności ze stosowaną normą.  
(v) surowce i materiały zużywalne używane przy wykonywaniu 
czynności związanych z obsługą techniczną, jeżeli organizacja 
uzna, że surowce i materiały odpowiadają w sposób zadowa­
lający wymaganym specyfikacjom oraz można je odpowiednio 
zidentyfikować. Do wszystkich surowców i materiałów musi 
być dołączona dokumentacja wyraźnie odnosząca się do 
poszczególnych surowców i materiałów oraz zawierająca 
deklarację zgodności ze specyfikacjami i informację na temat 
producenta i dostawcy.  
b) Podzespoły, części standardowe i materiały przeznaczone do z abu­
dowy  
(i) Organizacja ustanawia procedury dotyczące zatwierdzania 
podzespołów, części standardowych i materiałów do zabudowy 
w celu zapewnienia zadowalającego stanu podzespołów, części 
standardowych i materiałów oraz spełnienia przez nie stosow­
nych wymagań określonych w lit. a).  
(ii) Organizacja ustanawia procedury w celu zapewnienia, aby 
podzespoły, części standardowe i materiały były instalowane 
w statku powietrznym lub podzespole wyłącznie, jeżeli są one 
w zadowalającym stanie, spełniają stosowne wymagania 
określone w lit. a), a w stosownych danych obsługowych 
określono dany podzespół, część standardową lub materiał.  
(iii) Organizacja może produkować ograniczony asortyment części  
używanych w trakcie wykonywanych prac we własnych obiek­
tach, pod warunkiem że w charakterystyce przewidziano odpo­
wiednie procedury.  
(iv) Podzespoły, o których mowa w pkt 21.A.307 lit. c) załączni ka 
I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012, są instalo­
wane wyłącznie, jeżeli zostały uznane przez właściciela statku 
powietrznego za kwalifikujące się do zabudowy w jego 
własnym statku powietrznym.  
c) Segregacja podzespołów  
(i) Podzespoły niezdatne do użytku i nienaprawialne oddziela si ę 
od sprawnych podzespołów, części standardowych i materiałów.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 100
 
▼C4 
(ii) Nienaprawialne podzespoły nie mogą zostać ponownie wpro­
wadzone do systemu dostaw podzespołów, chyba że przedłu­ 
żono obowiązkowy limit czasu eksploatacji lub zatwierdzono 
sposób naprawy zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 748/2012.  
▼B 
145.A.45  Dane obs ługowe  
a) Organizacja posiada i wykorzystuje wszystkie mające zastosow anie 
aktualne dane obsługowe przy wykonywaniu czynności związanych 
z obsługą techniczną, włącznie z modyfikacjami i naprawami. 
„Mające zastosowanie” oznacza odpowiednie dla każdego statku 
powietrznego, podzespołu lub procesu określonych w specyfikacji  
klas i kategorii uprawnień organizacji i ujętych w związanym z nią 
wykazie zatwierdzonych usług i procesów obsługowych.  
W przypadku danych obsługowych dostarczonych przez operatora 
lub klienta, organizacja przechowuje takie dane przez okres wyk o­
nywania prac, z zachowaniem konieczności spełnienia wymogów 
zawartych w pkt 145.A.55 lit. c).  
b) Do celów niniejszej części mające zastosowanie dane obsługow e 
obejmują:  
1. Wszystkie mające zastosowanie wymagania, procedury, przepisy  
operacyjne lub informacje wydane przez organ odpowiedzialny 
za nadzór nad statkiem powietrznym lub podzespołem;  
2. Wszystkie mające zastosowanie dyrektywy w zakresie zdatności  
do lotu wydane przez organ odpowiedzialny za nadzór nad stat­
kiem powietrznym lub podzespołem;  
3. Instrukcje ciągłej zdatności do lotu, wydane przez posiadacz y 
certyfikatów typu, posiadaczy uzupełniających certyfikatów 
typu, jakąkolwiek inną organizację, która musi publikować 
takie dane na podstawie załącznika I (część 21) do rozporz­ 
ądzenia 748/2012, oraz, w przypadku statku powietrznego lub 
podzespołu statku powietrznego z państw trzecich, dane 
dotyczące zdatności do lotu wymagane przez organ odpowie­
dzialny za nadzór nad statkiem powietrznym lub podzespołem;  
4. Wszystkie mające zastosowanie standardy, obejmujące między 
innymi praktyki w zakresie obsługi technicznej uznane przez 
Agencję za dobre standardy obsługi technicznej;  
5. Wszystkie mające zastosowanie dane, wydane zgodnie z lit. d) . 
c) Organizacja ustanawia procedury zapewniające odnotowanie i z gło­
szenie autorowi wszelkich nieprecyzyjnych, niekompletnych lub 
niejasnych procedur, praktyk, informacji lub instrukcji w zakre sie 
obsługi technicznej zawartych w danych dotyczących obsługi tech ­
nicznej, używanych przez personel zajmujący się obsługą tech­
niczną.  
d) Organizacja może wyłącznie dokonać zmian instrukcji dotycząc ych 
obsługi technicznej zgodnie z procedurą określoną w charaktery­
styce organizacji obsługi technicznej. Jeżeli chodzi o zmiany, orga­
nizacja wykaże, że ich skutkiem są równoważne lub ulepszone 
standardy oraz poinformuje o nich posiadacza certyfikatu typu. 
Do celów niniejszej litery instrukcje obsługowe oznaczają 
instrukcje na temat sposobu wykonywania poszczególnych zadań 
związanych z obsługą techniczną: nie obejmują one projektów tec h­
nicznych napraw i modyfikacji.  ▼M6 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 101
 
e) Organizacja ustanawia jednolity system kart lub arkuszy zada nio­
wych, które mają być stosowane we wszystkich działach organiza­
cji. Ponadto organizacja dokonuje dokładnego rozpisania danych 
dotyczących obsługi technicznej zawartych w lit. b) i d) na kar ty 
lub arkusze zadaniowe lub zamieszcza precyzyjne odniesienie do 
poszczególnych zadań związanych z obsługą techniczną, zawartych  
w danych dotyczących obsługi technicznej. Karty lub arkusze zad a­
niowe mogą być sporządzane przy pomocy komputera oraz prze­
chowywane w elektronicznej bazie danych pod warunkiem zapew­
nienia stosownych środków zabezpieczających przed niedozwo­
lonym wprowadzaniem zmian oraz wykonania kopii zapasowej 
elektronicznej bazy danych, która jest uaktualniana w ciągu 24 
godzin od każdego wpisu wprowadzanego do głównej elektro­
nicznej bazy danych. Złożone czynności obsługi technicznej są 
rozpisywane na kartach lub arkuszach zadaniowych i dzielone na 
wyraźne etapy w celu zapewnienia zapisu całości wykonanych 
zadań związanych z obsługą techniczną.  
Jeżeli organizacja świadczy usługi w zakresie obsługi techniczn ej 
dla operatora statku powietrznego, który wymaga używania włas­
nego systemu kart lub arkuszy zadaniowych, takie karty lub 
arkusze mogą być używane. W tym przypadku organizacja usta­
nawia procedurę zapewniającą poprawne wypełnianie kart lub 
arkuszy zadaniowych operatora.  
f) Organizacja zapewnia, że wszystkie mające zastosowanie dane 
obsługowej są niezwłocznie udostępniane do użycia, jeżeli są 
niezbędne członkom personelu zajmującego się obsługą techniczną . 
g) Organizacja ustanawia procedurę w celu zapewnienia, że dane 
obsługowej, które kontroluje, są uaktualniane. W przypadku dany ch 
obsługowych kontrolowanych i dostarczanych przez operatora 
statku powietrznego/klienta, organizacja jest w stanie wykazać,  ż e  
ma pisemne potwierdzenie od operatora statku powietrznego/klien ta 
o aktualności danych obsługowych lub zlecenie prac określające 
status zmian danych obsługowych, które mają być zastosowane, 
albo może wykazać, że figuruje ona w rozdzielniku zmian danych 
obsługowych prowadzonym przez podmiot eksploatujący statek 
powietrzny/klienta.  
145.A.47  Przygotowywanie obs ługi 
a) Organizacja posiada system dostosowany do ilości i złożonośc i 
prac umożliwiający zaplanowanie dostępności całego niezbędnego 
personelu, wszystkich narzędzi, wyposażenia, materiałów, danych  
obsługowych i zaplecza w celu zapewnienia bezpiecznego wyko­
nania prac związanych z obsługą techniczną.  
b) Przy planowaniu zadań związanych z obsługą techniczną i usta laniu 
zmian należy uwzględnić ograniczenia wynikające z wydajności 
ludzkiej.  
c) Jeżeli ze względu na zmianę ekipy lub stosowanie zmianowego 
systemu pracy wymagane jest zapewnienie kontynuacji lub zakoń­
czenia zadań związanych z obsługą techniczną przez kolejną ekip ę, 
należy zapewnić przepływ istotnych informacji między personelem  
zdającym i przyjmującym.  
▼M2 
145.A.48  Wykonanie obs ługi technicznej  
Organizacja ustanawia procedury w celu zapewnienia, że:  
a) po zakończeniu całości obsługi technicznej zostanie przeprow a­
dzona ogólna weryfikacja w celu zagwarantowania, że ze statku 
powietrznego i podzespołu usunięto wszystkie narzędzia, wyposa­  
żenie i obce części oraz materiały, a wszystkie zdjęte osłony 
zostały ponownie zainstalowane;  
b) wprowadzono metodę wykrywania błędów po wykonaniu każdego 
krytycznego zadania obsługi technicznej;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 102
 
c) zminimalizowano ryzyko popełnienia licznych błędów podczas 
obsługi technicznej oraz ryzyko powtórzenia błędów w wykony­
waniu identycznych czynności obsługi technicznej; oraz  
▼M8 
d) ocena uszkodzeń oraz modyfikacje i naprawy zostały wykonane 
przy zastosowaniu danych określonych odpowiednio w pkt 
M.A.304 załącznika I (część M) lub w pkt ML.A.304 załącznika 
Vb (część ML).  
▼B 
145.A.50  Certyfikacja Po świadczanie obs ługi technicznej  
a) Poświadczenie obsługi jest wystawiane przez właściwie upoważ ­
niony personel poświadczający w imieniu organizacji, po doko­
naniu weryfikacji właściwego wykonania przez organizację 
wszystkich zleconych czynności związanych z obsługą, zgodnie 
z procedurami określonymi w pkt 145.A.70, przy uwzględnieniu 
dostępności i użycia danych dotyczących obsługi technicznej 
określonych w pkt 145.A.45, oraz po stwierdzeniu braku niezgod­
ności, które zagrażają bezpieczeństwu lotu.  
b) Poświadczenie obsługi jest wydawane przed lotem i po zakoń­
czeniu wszelkich czynności związanych z obsługą techniczną.  
c) Nowe usterki lub niekompletne zlecenia prac związanych z obs ługą 
techniczną odkryte w trakcie wykonywania czynności obsługo­
wych należy zgłaszać do operatora statku powietrznego w celu 
uzyskania zgody na przeprowadzenie napraw takich usterek lub 
uzupełnienia brakujących elementów zlecenia prac związanych 
z obsługą techniczną. W przypadku gdy operator statku powietrz­
nego odmawia zlecenia wykonania takich prac zgodnie z tą literą , 
stosuje się lit. e).  
▼M6 
▼C4 
d) Poświadczenie obsługi jest wydawane po wykonaniu niezbędnej 
obsługi technicznej podzespołu wymontowanego ze statku 
powietrznego.  ►M8 Autoryzowane poświadczenie obsługi na 
„formularzu 1 EASA”, o którym mowa w dodatku II do 
załącznika I (część M), stanowi poświadczenie obsługi podzes­
połu, chyba że odpowiednio pkt M.A.502 załącznika I (część 
M) lub pkt ML.A.502 załącznika Vb (część ML), stanowią 
inaczej. ◄ Jeżeli organizacja zajmuje się obsługą techniczną 
podzespołu na potrzeby własne, formularz 1 EASA może nie 
być potrzebny, w zależności od wewnętrznych procedur organi­
zacji w zakresie poświadczania określonych w charakterystyce.  
▼B 
e) W drodze odstępstwa od lit. a), jeżeli organizacja nie jest w stanie 
wykonać zleconych czynności związanych z obsługą techniczną, 
może wydać poświadczenie obsługi w ramach zatwierdzonych 
ograniczeń dotyczących statku powietrznego. Organizacja 
zamieszcza informację na temat tego faktu w poświadczeniu 
obsługi statku przed wydaniem tego poświadczenia.  
f) W drodze odstępstwa od lit. a) i pkt 145.A.42, jeżeli statek  
powietrzny jest uziemiony w miejscu innym niż główna stacja 
obsługi liniowej lub główna baza obsługi technicznej ze względu  
na brak dostępności podzespołu mającego właściwe poświadczenie 
obsługi, dopuszczalne jest czasowe zamontowanie podzespołu bez 
właściwego poświadczenia obsługi na maksymalny czas 30 godzin 
lotu lub do czasu powrotu statku powietrznego do głównej stacji  
obsługi liniowej lub głównej bazy obsługi technicznej, w zależ­
ności od tego, która z okoliczności nastąpi szybciej, pod warun ­
kiem że operator statku powietrznego wyrazi na to zgodę, 
a podzespół ma odpowiednie poświadczenie obsługi, oraz pod 
warunkiem spełnienia wszystkich mających zastosowanie 
wymagań operacyjnych i wymagań w zakresie obsługi technicz­
nej. Podzespół należy usunąć przed upływem wyżej podanego 
terminu, o ile w międzyczasie nie otrzymano właściwego poświad­
czenia na mocy lit. a) i pkt 145.A.42.  ▼M2 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 103
 
145.A.55  Dokumentacja obs ługi technicznej i przegl ądu zdatno ści do lotu  
▼M8 
a) Organizacja dokonuje zapisu wszystkich szczegółów dotyczącyc h 
przeprowadzanych prac obsługi technicznej. Zachowywana jest co 
najmniej dokumentacja niezbędna do wykazania, że zostały speł­
nione wszystkie wymagania konieczne do wystawienia poświad­
czenia obsługi, włącznie z dokumentami poświadczającymi 
podwykonawcy, oraz do wystawienia poświadczenia przeglądu 
zdatności do lotu.  
b) Organizacja dostarcza kopię każdego poświadczenia obsługi wł aści­
cielowi lub operatorowi statku powietrznego, wraz z kopią wszel ­
kich szczegółowych danych dotyczących obsługi technicznej 
związanych z wykonanymi pracami i niezbędnych do wykazania 
zgodności odpowiednio z pkt M.A.305 załącznika I (część M) lub 
z pkt ML.A.305 załącznika Vb (część ML).  
▼M6 
▼C4 
c) ►M8 Organizacja przechowuje kopię całej szczegółowej doku­
mentacji obsługi technicznej i wszelkich danych związanych 
z obsługą techniczną przez trzy lata od daty wydania poświadcze nia 
obsługi statku powietrznego lub podzespołu statku powietrznego,  
którego dotyczą prace. Ponadto organizacja ta przechowuje kopię  
całej dokumentacji w zakresie wystawiania zaleceń i poświadczeń  
przeglądu zdatności do lotu przez trzy lata od daty wystawienia  
oraz przekazuje ich kopię właścicielowi statku powietrznego. ◄  
1. Dokumentację, o której mowa w niniejszej literze, przechowuj e 
się w sposób zapewniający jej ochronę przed zniszczeniem, 
kradzieżą oraz wprowadzeniem w niej zmian.  
2. Cały sprzęt komputerowy służący do wykonywania kopii zapa­
sowych przechowuje się w innym miejscu niż ten zawierający 
dane robocze, w otoczeniu, które zapewnia utrzymanie ich 
w dobrym stanie.  
3. W przypadku gdy organizacja zatwierdzona na podstawie niniej ­
szego załącznika kończy działalność, cała przechowywana doku­
mentacja obsługi technicznej, obejmująca okres trzech lat 
poprzedzających zakończenie przez organizację działalności, 
jest przekazywana ostatniemu właścicielowi lub klientowi 
danego statku powietrznego lub podzespołu, bądź jest archiwi­
zowana w sposób określony przez właściwy organ.  
▼B 
145.A.60  Zgłaszanie zdarze ń lotniczych  
a) Organizacja powiadamia właściwy organ, państwo rejestracji l ub 
organizację odpowiedzialną za projekt statku powietrznego lub 
podzespołu o każdym stanie statku powietrznego lub podzespołu 
stwierdzonym przez organizację, który wywołał lub może wywołać 
stan poważnie zagrażający bezpieczeństwu lotu.  
b) Organizacja ustanawia wewnętrzny system zgłaszania zdarzeń l otni­
czych zgodnie ze szczegółową procedurą w charakterystyce, który  
umożliwia gromadzenie i ocenę takich informacji, włącznie z oce ną 
i wyborem zdarzeń, które podlegają zgłaszaniu na mocy lit. a). 
Procedura ta pozwala na stwierdzenie negatywnych tendencji, 
a także opisuje działania naprawcze podjęte lub podejmowane 
przez organizację w celu rozwiązania problemu oraz zawiera 
oceny wszystkich znanych, istotnych informacji dotyczących taki ch 
zdarzeń i określa sposób obiegu informacji.  
c) Organizacja sporządza takie zgłoszenia w formie i w sposób, które 
zostały ustanowione przez Agencję oraz zapewnia, że zawierają o ne 
wszystkie istotne informacje znane organizacji na temat stanu 
i wyników oceny.  ▼M1 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 104
 
d) Jeżeli organizacja jest związana umową na wykonywanie obsług i 
technicznej z operatorem wykonującym przewozy zarobkowe, 
powiadamia ona również operatora o każdym stanie wpływającym 
na jego statek powietrzny lub podzespół.  
e) Organizacja przygotowuje i przedstawia zgłoszenia jak najszy bciej, 
lecz nie później niż w ciągu 72 godzin po stwierdzeniu przez ni ą 
stanu, który jest przedmiotem zgłoszenia.  
145.A.65  Polityka bezpiecze ństwa i jako ści, procedury obs ługi technicznej 
i system jako ści 
a) Organizacja ustanawia politykę bezpieczeństwa i jakości, któ ra ma 
zostać włączona do charakterystyki zgodnie z pkt 145.A.70.  
▼M2 
b) Organizacja ustanawia procedury uzgodnione z właściwym 
organem uwzględniając czynniki ludzkie oraz wydolność ludzką, 
w celu zapewnienia prawidłowych zasad postępowania obsługo­
wego oraz zgodności ze stosownymi wymaganiami ustanowionymi 
w pkt 145.A.25–145.A.95. Procedury objęte niniejszym punktem:  
1. zapewniają uzgodnienie wyraźnego zlecenia lub umowy o wyko­
nanie prac między organizacją a organizacją zwracającą się 
o wykonanie obsługi technicznej w celu wyraźnego określenia 
obsługi technicznej, która ma zostać wykonana, aby statek 
powietrzny i podzespoły mogły uzyskać poświadczenie obsługi 
technicznej zgodnie z pkt 145.A.50; oraz  
2. obejmują wszystkie aspekty wykonania obsługi technicznej, 
włącznie ze świadczeniem i kontrolą usług specjalistycznych, 
oraz ustanawiają standardy, w oparciu o które organizacja 
zamierza pracować.  
▼B 
c) Organizacja ustanawia system jakości obejmujący:  
1. niezależne audyty w celu monitorowania zgodności z wymaga­
nymi standardami w zakresie statków powietrznych lub podzes­
połów statków powietrznych oraz dostosowanie procedur w celu 
zapewnienia, że odwołują się one do prawidłowych praktyk 
obsługi technicznej oraz zdatności do lotu statków powietrznych  
lub sprawności podzespołów statków powietrznych. W małych 
organizacjach niezależny audyt, który stanowi część systemu 
jakości, może zostać zlecony innej organizacji zatwierdzonej 
na mocy niniejszej części lub osobie mającej właściwą wiedzę 
techniczną i potwierdzone zadowalające doświadczenie w prze­
prowadzaniu audytów; oraz  
2. system przekazywania informacji zwrotnych dotyczących 
jakości przedstawianych osobie lub grupie osób określonych 
w pkt 145.A.30 lit. b) i ostatecznie kierownikowi odpowiedzial­
nemu, który zapewnia podjęcie właściwych i terminowych 
działań naprawczych w odpowiedzi na sprawozdania wynikające 
z niezależnych audytów ustanowionych w pkt 1.  
145.A.70  Charakterystyka organizacji obs ługi technicznej  
a) „Charakterystyka organizacji obsługi technicznej” oznacza do ku­
ment lub dokumenty, które zawierają informacje na temat prac 
stanowiących zakres zatwierdzenia oraz wskazujących na sposób, 
w jaki organizacja zamierza zachować zgodność z niniejszym 
załącznikiem (część 145). Organizacja przekazuje właściwemu 
organowi charakterystykę organizacji obsługi technicznej, zawie ­
rającą następujące informacje:  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 105
 
1. deklarację podpisywaną przez kierownika odpowiedzialnego 
potwierdzającą, że charakterystyka organizacji obsługi tech­
nicznej i wszystkie związane z nią instrukcje, określają speł­
nianie przez organizację wymagań niniejszego załącznika 
(część 145) oraz są stale przestrzegane. Jeżeli kierownik odpo­
wiedzialny nie jest dyrektorem naczelnym organizacji, dyrektor 
naczelny kontrasygnuje deklarację;  
2. politykę bezpieczeństwa i jakości organizacji zgodnie z pkt 
145.A.65;  
3. stanowiska i nazwiska osób mianowanych na mocy pkt 
145.A.30 lit. b);  
4. zadania i obowiązki osób mianowanych na mocy pkt 145.A.30 
lit. b), włącznie z kwestiami, które mogą bezpośrednio poru­
szać z właściwym organem w imieniu organizacji;  
5. schemat organizacji wskazujący na podział odpowiedzialności 
między osobami mianowanymi na mocy pkt 145.A.30 lit. b);  
▼M6 
▼C4 
6. wykaz personelu poświadczającego, personelu wspomagają­
cego oraz, w stosownych przypadkach, personelu ds. przeglądu 
zdatności do lotu, wraz z zakresem zatwierdzenia tego 
personelu;  
▼B 
7. ogólny opis zasobów ludzkich;  
8. ogólny opis zaplecza znajdującego się w każdym miejscu 
wymienionym w certyfikacie zatwierdzenia organizacji;  
9. specyfikację zakresu pracy organizacji w ramach 
zatwierdzenia;  
10. procedurę powiadamiania z pkt 145.A.85 dotyczącą zmian 
w organizacji;  
11. procedurę zmiany w charakterystyce organizacji obsługi 
technicznej;  
▼M8 
12. procedury i system jakości ustanowione przez organizację na  
podstawie pkt 145.A.25–145.A.90 niniejszego załącznika 
(część 145) oraz wszelkie dodatkowe procedury stosowane 
zgodnie z załącznikiem I (część M) i załącznikiem Vb (część 
ML), stosownie do przypadku;  
▼B 
13. w razie potrzeby, wykaz operatorów wykonujących przewozy 
zarobkowe, którym organizacja świadczy usługi w zakresie 
obsługi technicznej statku powietrznego;  
14. w razie potrzeby, wykaz organizacji będących podwykonaw­
cami, określonych w pkt 145.A.75 lit. b);  
15. w razie potrzeby, wykaz stacji obsługi liniowej, określonyc h 
w pkt 145.A.75 lit. d);  
16. w razie potrzeby, wykaz organizacji związanych umową.  
b) Charakterystyka podlega zmianom niezbędnym do zachowania 
aktualnego opisu organizacji. Charakterystyka oraz kolejne zmia ny 
są zatwierdzane przez właściwy organ.  
c) Niezależnie od przepisów lit. b), drobne zmiany w charaktery styce 
mogą zostać zatwierdzone zgodnie z procedurą zawartą w charakte ­
rystyce (zwaną dalej procedurą zatwierdzania pośredniego ).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 106
 
145.A.75  Uprawnienia organizacji  
Zgodnie z charakterystyką organizacja jest upoważniona do wykon y­
wania następujących zadań:  
a) obsługa techniczna wszelkich statków powietrznych i podzespo łów, 
na obsługę techniczną których organizacja otrzymała zatwier­
dzenie w miejscu określonym w certyfikacie zatwierdzenia oraz 
w charakterystyce;  
b) wykonywanie czynności związanych z obsługą techniczną wszel­
kich statków powietrznych lub podzespołów, do wykonywania 
których organizacja została zatwierdzona w innej organizacji, 
która podlega systemowi jakości organizacji. Odnosi się to do 
prac wykonywanych przez organizację, która sama nie ma odpo­
wiedniego zatwierdzenia na wykonywanie czynności związanych 
z obsługą techniczną zgodnie z niniejszą częścią, a której dzia łania 
ograniczają się do prac dozwolonych na mocy procedur ustano­
wionych w pkt 145.A.65 lit. b). Ten zakres prac nie może obej­
mować przeglądu statku powietrznego w ramach obsługi hanga­
rowej lub kompletnego przeglądu silnika lub modułu silnika 
w ramach obsługi warsztatowej lub naprawy głównej;  
c) obsługa techniczna wszelkich statków powietrznych lub podzes po­ 
łów, na obsługę techniczną których organizacja otrzymała zatwie r­
dzenie, w każdym miejscu, pod warunkiem że potrzeba takiej 
obsługi technicznej wynika z niezdatności do lotu statku powiet rz­
nego lub z konieczności wsparcia okazjonalnej obsługi liniowej,  
zgodnie z warunkami określonymi w charakterystyce;  
d) obsługa techniczna wszelkich statków powietrznych i/lub podz es­
połów, na obsługę techniczną których organizacja otrzymała 
zatwierdzenie w miejscu określonym jako miejsce przeprowa­
dzania liniowej obsługi technicznej, w którym możliwe jest wyko ­
nanie prostych czynności związanych z obsługą techniczną i tylk o 
wówczas, gdy charakterystyka organizacji zezwala na takie dzia­  
łania i zawiera wykaz takich miejsc;  
e) wydawanie poświadczeń obsługi w związku z wykonaniem czyn­
ności związanych z obsługą techniczną zgodnie z pkt 145.A.50 ;  
▼M6 
▼C4 
f) jeżeli jest do tego specjalnie zatwierdzona w odniesieniu do  
statków powietrznych objętych załącznikiem Vb (część ML), 
może przeprowadzać przeglądy zdatności do lotu i wydawać 
odpowiednie poświadczenia przeglądu zdatności do lotu zgodnie 
z warunkami określonymi w pkt ML.A.903 załącznika Vb (część 
ML) do niniejszego rozporządzenia;  
__________  
▼B 
145.A.80  Ograniczenia organizacji  
Organizacja zapewnia obsługę techniczną statku powietrznego lub  
podzespołu, na obsługę których otrzymała zatwierdzenie, wyłączn ie 
jeżeli posiada personel poświadczający i dostęp do wszystkich 
niezbędnych pomieszczeń, wyposażenia, narzędzi, materiałów i da nych 
obsługowych.  
145.A.85  Zmiany w organizacji  
Organizacja powiadamia właściwy organ o każdej propozycji przep ro­
wadzenia wymienionych poniżej zmian przed ich wprowadzeniem 
w celu umożliwienia właściwemu organowi ustalenia zachowania 
zgodności z niniejszą częścią oraz, w miarę potrzeby, wprowadze nia 
zmian certyfikatu zatwierdzenia, z wyjątkiem propozycji zmian s kładu 
personelu, które nie były wcześniej znane kierownictwu i które muszą 
być zgłoszone przy najbliższej okazji:  
1. nazwa organizacji;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 107
 
2. główna lokalizacja organizacji;  
3. inne lokalizacje organizacji;  
4. kierownik odpowiedzialny;  
5. wszelkie osoby mianowane na mocy pkt 145.A.30 lit. b);  
▼M1 
6. zaplecza, wyposażenia, narzędzi, materiałów, procedur, zakre su 
prac, personelu poświadczającego i personelu ds. przeglądu zdat ­
ności do lotu, które mogą mieć wpływ na udzielone zatwierdzenie . 
▼B 
145.A.90  Ciągłość ważności 
a) Zatwierdzenia są wydawane na czas nieokreślony. Pozostają wa żne, 
pod warunkiem że:  
1. organizacja stale przestrzega wymagań załącznika II (części 
145), zgodnie z przepisami dotyczącymi postępowania 
z niezgodnościami określonymi w pkt 145.B.50; oraz  
2. właściwy organ ma dostęp do organizacji w celu oceny prze­
strzegania wymagań niniejszej części; oraz  
3. nie nastąpiło zrzeczenie się bądź cofnięcie certyfikatu.  
b) Po zrzeczeniu się lub cofnięciu certyfikat zwraca się właści wemu 
organowi.  
145.A.95  Niezgodno ści 
▼M6 
▼C4 
a) Niezgodność poziomu 1 oznacza każdą znaczącą niezgodność 
z wymaganiami niniejszego załącznika, która obniża standard 
bezpieczeństwa i poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu.  
b) Niezgodność poziomu 2 oznacza każdą niezgodność z wymaga­
niami niniejszego załącznika, która może obniżyć standard bezpi e­
czeństwa i może zagrażać bezpieczeństwu lotu.  
▼B 
c) Po otrzymaniu informacji na temat niezgodności zgodnie z pkt  
145.B.50, organizacja posiadająca zatwierdzenie organizacji obs łu­
gowej określa plan działań naprawczych i wykazuje jego wyko­
nanie w stopniu spełniającym oczekiwania właściwego organu 
w terminie ustalonym z organem.  
SEKCJA B  
PROCEDURA DLA W ŁAŚCIWYCH ORGANÓW  
145.B.01  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia procedury administracyjne, które mus zą 
być stosowane przez właściwy organ przy wykonywaniu swoich 
zadań i obowiązków dotyczących wydawania, utrzymania ciągłości,  
zmiany, zawieszania lub cofania zatwierdzeń dla organizacji obs ługi 
technicznej zgodnie z niniejszym załącznikiem (część 145).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 108
 
145.B.10  Właściwy organ  
1. Przepisy ogólne  
Państwo c członkowskie wyznacza właściwy organ wraz z przyznany mi 
mu obowiązkami w zakresie wydawania, utrzymania ciągłości, zmia ny, 
zawieszania lub cofania zatwierdzeń na obsługę techniczną. Właś ciwy 
organ ustanawia udokumentowane procedury oraz strukturę organiz a­
cyjną.  
2. Środki  
Liczba pracowników musi być odpowiednia do spełnienia wymagań 
określonych w niniejszej sekcji.  
3. Kwalifikacja i szkolenie  
Wszyscy pracownicy zajmujący się zatwierdzeniami zgodnie z nini ej­
szym załącznikiem (część 145) muszą:  
a) posiadać odpowiednie kwalifikacje oraz niezbędną wiedzę, 
doświadczenie i odbyć szkolenia konieczne do wykonywania przy­
dzielonych im zadań.  
b) odbyć szkolenia/w razie potrzeby uczestniczyć w szkoleniu ci ągłym 
w zakresie niniejszego załącznika (część 145), włącznie z jego 
definicjami i normami.  
4. Procedury  
Właściwy organ ustanawia procedury określające sposób zapewnien ia 
zgodności z niniejszą sekcją B.  
Procedury muszą podlegać przeglądowi i być zmieniane w celu zap ew­
nienia ciągłej zgodności.  
145.B.15  Organizacje posiadaj ące lokalizacje w wielu pa ństwach c cz łon­
kowskich  
Jeżeli zaplecze techniczne znajduje się w wielu państwach człon kow­
skich, badanie i ciągły nadzór nad zatwierdzeniem są przeprowad zane 
wspólnie z właściwymi organami państw członkowskich, na których  
terytorium znajduje się pozostałe zaplecze techniczne.  
145.B.20  Zatwierdzenie pocz ątkowe  
1. Pod warunkiem wypełnienia wymagań z pkt 145.A.30 lit. a) i b ), 
właściwy organ oficjalnie przekazuje wnioskodawcy pisemną 
akceptację personelu określonego w pkt 145.A.30 lit. a) i b).  
2. Właściwy organ sprawdza, czy procedury określone w charakter y­
styce organizacji obsługi technicznej są zgodne z niniejszym 
załącznikiem (część 145), a deklaracja zobowiązania została 
podpisana przez kierownika odpowiedzialnego.  
3. Właściwy organ sprawdza, czy organizacja spełnia wymagania 
niniejszego załącznika (część 145).  
4. Spotkanie z kierownikiem odpowiedzialnym jest wyznaczane co 
najmniej raz w trakcie badania związanego z zatwierdzeniem 
w celu upewnienia się, że w pełni rozumie ona znaczenie zatwier ­
dzenia oraz powód podpisania w imieniu organizacji zobowiązania  
do zapewnienia zgodności z procedurami określonymi w charaktery ­
styce.  
5. Wszystkie niezgodności muszą zostać potwierdzone w formie 
pisemnej i przekazane organizacji.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 109
 
6. Właściwy organ dokonuje zapisu wszystkich niezgodności, dzia łań 
korygujących (czynności wymaganych do zamknięcia niezgodności) 
oraz zaleceń.  
7. W odniesieniu do zatwierdzenia początkowego wszystkie niezgo d­
ności muszą zostać usunięte przed wydaniem zatwierdzenia.  
145.B.25  Wydanie zatwierdzenia  
1. Właściwy organ oficjalnie zatwierdza charakterystykę i wydaj e 
wnioskodawcy certyfikat zatwierdzenia na formularzu 3, który 
zawiera kategorie zatwierdzenia. Właściwy organ wydaje certyfik at 
wyłącznie jeżeli organizacja spełnia wymagania niniejszego 
załącznika (część 145).  
2. Właściwy organ określa warunki zatwierdzenia w certyfikacie 
zatwierdzenia na formularzu 3.  
3. Numer referencyjny jest umieszczany na certyfikacie zatwierd zenia 
na formularzu 3 w sposób określony przez Agencję.  
145.B.30  Utrzymanie ci ągłości zatwierdzenia  
Utrzymanie ciągłości zatwierdzenia jest monitorowane zgodnie 
z procesem wydawania „zatwierdzenia początkowego” stosowanym 
na mocy pkt 145.B.20. Ponadto:  
1. Właściwy organ przechowuje i uaktualnia program zawierający 
wykaz zatwierdzonych organizacji obsługi technicznej pozostaj­ 
ących pod jego nadzorem oraz wykaz dat planowanych audytów, 
wraz z datami ich przeprowadzenia.  
2. Każda organizacja musi zostać skontrolowana pod względem spe ł­
niania wymagań niniejszego załącznika (część 145) w odstępach 
czasu nieprzekraczających 24 miesięcy.  
3. Spotkanie z kierownikiem odpowiedzialnym jest wyznaczane co 
najmniej raz na 24 miesiące w celu upewnienia się, że jest info r­
mowany o istotnych kwestiach wynikających z audytów.  
145.B.35  Zmiany  
1. Właściwy organ jest powiadamiany przez organizację o wszelki ch 
proponowanych zmianach wymienionych w pkt 145.A.85.  
W odniesieniu do zmian w organizacji właściwy organ stosuje prz e­
pisy odpowiednich punktów dotyczących zatwierdzania początko­
wego.  
2. Właściwy organ może narzucić warunki, zgodnie z którymi orga ni­
zacja może działać w trakcie zmian, o ile nie ustali, że zatwie r­
dzenie powinno zostać zawieszone.  
145.B.40  Zmiany w charakterystyce organizacji obs ługi technicznej  
Przy jakiejkolwiek zmianie w charakterystyce organizacji obsług i tech­
nicznej (MOE):  
1. W przypadku bezpośredniego zatwierdzenia zmian zgodnie z pkt  
145.A.70 lit. b), właściwy organ sprawdza, czy procedury określ one 
w charakterystyce są zgodne z postanowieniami załącznika II (cz ęść 
145) przed oficjalnym powiadomieniem organizacji o ich 
zatwierdzeniu.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 110
 
2. W przypadku zastosowania procedury pośredniego zatwierdzania  
zmian zgodnie z pkt 145.A.70 lit. c), właściwy organ ma obowiąz ek 
sprawdzić, czy: (i) wprowadzone zmiany mają charakter zmian 
drobnych; oraz (ii) zachowana została odpowiednia kontrola nad 
zatwierdzaniem zmian, tak aby zapewnić zgodność zmian z załączn i­
kiem II (część 145).  
145.B.45  Cofnięcie, zawieszenie i ograniczenie zatwierdzenia  
Właściwy organ:  
a) zawiesza zatwierdzenie z racjonalnych powodów w przypadku 
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa; lub  
b) zawiesza, cofa lub ogranicza zatwierdzenie w zastosowaniu pk t 
145.B.50.  
145.B.50  Niezgodno ści 
a) Jeżeli podczas audytu lub innych działań zostaną stwierdzone  
dowody wskazujące na brak zgodności z wymaganiami niniejszego 
załącznika (część 145), właściwy organ podejmuje następujące dz ia­ 
łania:  
1. W odniesieniu do niezgodności na poziomie 1 właściwy organ 
niezwłocznie podejmuje działania zmierzające do cofnięcia, 
ograniczenia lub zawieszenia w całości lub w części zatwier­
dzenia na obsługę przyznanego organizacji obsługi technicznej, 
w zależności od zakresu niezgodności poziomu 1, do czasu 
przeprowadzenia przez organizację skutecznych działań 
naprawczych.  
2. W odniesieniu do niezgodności na poziomie 2 okres na przepro ­
wadzenie działań naprawczych wyznaczonych przez właściwy 
organ musi być dostosowany do charakteru niezgodności, lecz 
w każdym przypadku nie może przekraczać trzech miesięcy. 
W niektórych przypadkach, z uwagi na charakter niezgodności, 
właściwy organ może przedłużyć trzymiesięczny okres pod 
warunkiem przedstawienia zadowalającego planu działań 
naprawczych zatwierdzonego przez właściwy organ.  
b) Właściwy organ podejmuje działania zmierzające do częścioweg o 
lub całkowitego zawieszenia zatwierdzenia w przypadku niedotrzy ­
mania terminów ustalonych przez właściwy organ.  
145.B.55  Prowadzenie zapisów  
1. Właściwy organ ustanawia system prowadzenia zapisów przy zas to­
sowaniu minimalnych kryteriów przechowywania, które umożli­
wiają właściwe śledzenie procesu wydawania, utrzymania ciągłośc i, 
zmiany, zawieszania, cofnięcia każdego zatwierdzenia dla 
organizacji.  
2. Zapisy obejmują co najmniej:  
a) wniosek o zatwierdzenie dla organizacji, włącznie z utrzyma­
niem jego ciągłości.  
b) program ciągłego nadzoru właściwego organu włącznie ze 
wszystkimi zapisami dotyczącymi audytów.  
c) certyfikat zatwierdzenia dla organizacji włącznie ze wszystk imi 
zmianami.  
d) kopię programu audytów odnotowującego planowane daty 
audytów oraz daty przeprowadzenia audytów.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 111
 
e) kopię całej oficjalnej korespondencji włącznie z formularzem  4 
lub równoważnym dokumentem.  
f) dane szczegółowe na temat ewentualnych odstępstw i działań 
egzekwujących.  
g) wszelkie inne formularze sprawozdań z audytów wykonywa­
nych przez właściwy organ.  
h) charakterystyki organizacji obsługi technicznej.  
3. Minimalny okres przechowywania powyższych zapisów wynosi 
cztery lata.  
4. Właściwy organ może wybrać użycie systemu papierowego lub 
komputerowego lub wszelkie połączenia dwóch systemów pod 
warunkiem zapewnienia właściwej kontroli.  
▼M6 
▼C4 
145.B.60  Zwolnienia  
W przypadku gdy państwo członkowskie przyznaje zwolnienie 
z wymagań niniejszego załącznika zgodnie z art. 71 rozporządze­
nia (UE) 2018/1139, właściwy organ rejestruje to zwolnienie. Pr zecho­
wuje te rejestry przez okres przewidziany w pkt 145.B.55 ppkt 3 . ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 112
 
Dodatek I  
Autoryzowane po świadczenie produkcji/obs ługi — formularz 1 EASA  
Obowiązują przepisy dodatku II do załącznika I (część M).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 113
 
Dodatek II  
System klas i kategorii zatwierdzenia dla organizacji obs ługi technicznej, 
o których mowa w za łączniku I (cz ęść M) podsekcja f oraz w za łączniku II 
(część 145)  
Obowiązują przepisy dodatku IV do załącznika I (część M).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 114
 
▼C4 
Dodatek III  
Certyfikat organizacji obs ługi technicznej – formularz 3-145 EASA
  
► (1) M8 ▼M6 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 115
 
► (1) M8 ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 116
 
Dodatek IV  
Warunki wykorzystania personelu nieposiadaj ącego kwalifikacji zgodnie 
z załącznikiem III (cz ęść 66), o których mowa w pkt 145.A.30 lit. J) ppkt 1 I 2  
1. Personel poświadczający uznaje się za spełniający wymagania pkt 145.A.30 
lit. j) ppkt 1 i 2 w przypadku spełnienia wszystkich poniższych  warunków:  
a) Dana osoba posiada licencję lub upoważnienie dla personelu p oświad­
czającego wydane na mocy krajowych przepisów zgodnie z załączni kiem 
1 ICAO.  
b) Zakres prac danej osoby nie przekracza zakresu prac określon ego przez 
krajową licencję lub upoważnienie dla personelu poświadczająceg o, 
w zależności od tego, który dokument jest bardziej restrykcyjny . 
c) Dana osoba wykazuje, że przeszła szkolenie w zakresie przepi sów dotycz­ 
ących czynnika ludzkiego i przepisów lotniczych, o których mowa  
w modułach 9 i 10 dodatku I do załącznika III (część 66).  
d) Dana osoba wykazuje, że ma pięcioletnie doświadczenie w obsł udze tech­
nicznej w przypadku personelu poświadczającego w obsłudze linio wej 
i osiem lat w przypadku personelu poświadczającego w obsłudze h anga­
rowej. Jednakże osoby, których zadania podane w upoważnieniu ni e 
wykraczają poza zadania personelu poświadczającego kategorii A z części 
66, muszą wykazać jedynie trzyletnie doświadczenie w obsłudze 
technicznej.  
e) Personel poświadczający w obsłudze liniowej i personel wspom agający 
w obsłudze hangarowej przechodzą szkolenie na typ i zdają egzam in na 
poziomie kategorii B1, B2 lub B3, stosownie do przypadku, okreś lonej 
w dodatku III do załącznika III (część 66) dla każdego typu sta tku 
powietrznego w zakresie prac określonym w lit. b). Osoby, który ch zakres 
prac nie wykracza poza zadania personelu poświadczającego kateg orii A, 
mogą przejść szkolenie zadaniowe zamiast pełnego szkolenia na t yp. 
f) Personel poświadczający w obsłudze liniowej wykazuje przejśc ie szko­
lenia na typ i zdanie egzaminu na poziomie kategorii C, o które j mowa 
w dodatku III do załącznika III (część 66) dla każdego typu sta tku 
powietrznego w zakresie prac, o którym mowa w lit. b), z wyjątk iem 
pierwszego typu statków powietrznych, dla którego szkolenie i e gzamin 
przeprowadza się na poziomie kategorii B1, B2 lub B3 określonyc h 
w dodatku III.  
2. Ochrona  praw nabytych  
a) Personel posiadający przywileje przed wejściem w życie odpow iednich 
wymagań załącznika III (część 66) może nadal z nich korzystać b ez 
konieczności stosowania się do pkt 1 lit. c)–f).  
b) Jednakże po tej dacie każdy członek personelu poświadczające go, który 
będzie chciał rozszerzyć zakres swojego upoważnienia o dodatkow e przy­
wileje, musi spełniać wymagania pkt 1.  
c) Niezależnie od przepisów pkt 2 lit. b) powyżej, w przypadku dodatkowego 
szkolenia na typ nie jest wymagana zgodność z ust. 1 lit. c) i d). ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 117
 
ZAŁĄCZNIK III  
(Część 66) 
SPIS TREŚCI  
66.1. Właściwy organ  
SEKCJA A — WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A — LICENCJA NA OBSŁUGĘ TECHNICZNĄ STATKU 
POWIETRZNEGO  
66.A.1 Zakres  
66.A.3 Kategorie i podkategorie licencji  
66.A.5 Grupy statków powietrznych  
66.A.10 Wniosek  
66.A.15 Kwalifikowalność  
66.A.20 Przywileje  
66.A.25 Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy  
66.A.30 Wymagania dotyczące doświadczenia  
66.A.40 Przedłużona ważność licencji na obsługę techniczną stat ku powietrz­ 
nego  
66.A.45 Zatwierdzanie uprawnień dotyczących statków powietrznyc h 
66.A.50 Ograniczenia  
66.A.55 Dowód kwalifikacji  
66.A.70 Przepisy dotyczące konwersji  
SEKCJA B — PROCEDURA WŁAŚCIWEGO ORGANU  
PODSEKCJA A — PRZEPISY OGÓLNE  
66.B.1 Zakres  
66.B.10 Właściwy organ  
66.B.20 Przechowywanie akt  
66.B.25 Wzajemna wymiana informacji  
66.B.30 Zwolnienia  
PODSEKCJA B — WYDAWANIE LICENCJI NA OBSŁUGĘ TECHNICZNĄ 
STATKU POWIETRZNEGO  
66.B.100 Procedura wydawania licencji na obsługę techniczną sta tku powietrz­ 
nego przez właściwy organ  
66.B.105 Procedura wydawania licencji na obsługę techniczną sta tku powietrznego 
poprzez zatwierdzoną organizację obsługi technicznej z części 1 45. 
66.B.110 Procedura zmiany licencji na obsługę techniczną statku  powietrznego 
w celu włączenia dodatkowej podstawowej kategorii lub podkatego rii ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 118
 
66.B.115 Procedura zmiany licencji na obsługę techniczną statku  powietrznego 
w celu uwzględnienia uprawnienia dotyczącego statku powietrzneg o 
lub wykreślenia ograniczeń  
66.B.120 Procedura wznowienia ważności licencji na obsługę tech niczną statku 
powietrznego  
66.B.125 Procedura konwersji licencji z uwzględnieniem uprawnie ń na grupę  
66.B.130 Procedura bezpośredniego zatwierdzania szkolenia na ty p statku 
powietrznego  
PODSEKCJA C — EGZAMINY  
66.B.200 Egzaminowanie przez właściwy organ  
PODSEKCJA D — KONWERSJA KWALIFIKACJI PERSONELU POŚWIAD­ 
CZAJĄCEGO  
66.B.300 Przepisy ogólne  
66.B.305 Raport konwersji dla krajowych kwalifikacji  
66.B.310 Raport konwersji dla zezwoleń zatwierdzonych organizac ji obsługi 
technicznej  
PODSEKCJA E — ZALICZENIA EGZAMINÓW  
66.B.400 Przepisy ogólne  
66.B.405 Raport zaliczenia  
66.B.410 Okres ważności zaliczenia  
PODSEKCJA F — CIĄGŁY NADZÓR  
66.B.500 Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie licencji na ob sługę tech­ 
niczną statku powietrznego  
DODATKI  
Dodatek I — Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy (z wyjątkiem  licencji 
kategorii L)  
Dodatek II — Podstawowy standard egzaminacyjny (z wyjątkiem lic encji kate­ 
gorii L)  
Dodatek III — Szkolenie na typ statku powietrznego i standard e gzaminacyjny. 
Szkolenie w miejscu pracy  
Dodatek IV — Wymagania dotyczące doświadczenia na potrzeby prze dłużenia 
licencji na obsługę techniczną statku powietrznego określonej w  części 66  
Dodatek V — Formularz wniosku – Formularz 19 EASA  
Dodatek VI — Licencja obsługi technicznej statku powietrznego, o której mowa 
w załączniku III (część 66) – Formularz 26 EASA  
▼M5 
Dodatek VII — Wymagania dotyczące podstawowej wiedzy na potrzeb y licencji 
na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii L  
Dodatek VIII — Podstawowy standard egzaminacyjny na potrzeby li cencji na 
obsługę techniczną statku powietrznego kategorii L  
▼B 
66.1 Właściwy organ  
a) Do celów niniejszego załącznika (część 66), właściwym organe m jest:  
1. organ wyznaczony przez państwo członkowskie, do którego dana  
osoba składa wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną 
statku powietrznego; lub  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 119
 
2. organ wyznaczony przez inne państwo członkowskie, w przypadk u 
gdy jest to inne państwo, pod warunkiem zawarcia umowy z orga­
nem, o którym mowa w ppkt 1. W takim przypadku licencję, 
o której mowa w ppkt 1, cofa się, wszystkie akta wymienione 
w pkt 66.B.20 zostają przekazane, a nowa licencja jest wydawana  
na podstawie tych akt.  
b) Agencja odpowiada za ustalenie:  
1. wykazu statków powietrznych; oraz  
2. jakie kombinacje płatowców/silników są włączone do poszczegó l­
nych uprawnień na typ statku powietrznego.  
SEKCJA A  
WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A  
LICENCJA NA OBS ŁUGĘ TECHNICZN Ą STATKU POWIETRZNEGO  
66.A.1  Zakres  
Niniejsza sekcja określa licencję na obsługę techniczną statku powietrz­
nego oraz ustanawia wymagania odnoszące się do kwestii składani a 
wniosku o licencję, wydawania licencji i ciągłości jej ważności . 
▼M5 
66.A.3  Kategorie i podkategorie licencji  
Licencje na obsługę techniczną statku powietrznego obejmują nas tę­
pujące kategorie oraz, w stosownych przypadkach, podkategorie 
i uprawnienia na systemy:  
a) Kategoria A, podzielona na następujące podkategorie:  
— A1 Samoloty turbinowe;  
— A2 Samoloty tłokowe;  
— A3 Śmigłowce turbinowe;  
— A4 Śmigłowce tłokowe.  
b) Kategoria B1, podzielona na następujące podkategorie:  
— B1.1 Samoloty turbinowe;  
— B1.2 Samoloty tłokowe;  
— B1.3 Śmigłowce turbinowe;  
— B1.4 Śmigłowce tłokowe.  
c) Kategoria B2  
Licencja B2 ma zastosowanie do wszystkich statków powietrznych.  
d) Kategoria B2L  
Licencja B2L ma zastosowanie do wszystkich statków powietrznych  
oprócz statków powietrznych należących do grupy 1 określonych 
w pkt 66.A.5 ppkt 1 i dzieli się na następujące „uprawnienia na  
systemy”:  
— łączność/nawigacja (com/nav),  
— przyrządy,  
— autopilot,  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 120
 
— dozorowanie,  
— systemy płatowca.  
Licencja B2L obejmuje co najmniej jedno uprawnienie na systemy.  
e) Kategoria B3  
Licencja B3 ma zastosowanie do samolotów bez hermetyzacji z sil ni­
kiem tłokowym, o maksymalnej masie startowej 2 000 kg i poniżej . 
f) Kategoria L, podzielona na następujące podkategorie:  
— L1C: szybowce o konstrukcji kompozytowej,  
— L1: szybowce,  
— L2C:  ►C5 szybowce z napędem ◄ o konstrukcji kompozy­
towej i samoloty ELA1 o konstrukcji kompozytowej,  
— L2:  ►C5 szybowce z napędem ◄ i samoloty ELA1,  
— L3H: balony na ogrzane powietrze,  
— L3G: balony gazowe,  
— L4H: sterowce na ogrzane powietrze,  
— L4G: sterowce gazowe ELA2,  
— L5: sterowce gazowe inne niż ELA2.  
g) Kategoria C  
Licencja C ma zastosowanie do samolotów i śmigłowców.  
66.A.5  Grupy statków powietrznych  
Do celów uprawnień w licencjach na obsługę techniczną statku 
powietrznego, statki powietrzne klasyfikuje się według następuj ących 
grup:  
1) Grupa 1: skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowy m 
oraz wielosilnikowe śmigłowce, samoloty o maksymalnej certyfiko ­
wanej wysokości operacyjnej przekraczającej FL290, statki 
powietrzne wyposażone w systemy sztucznej stateczności i stero­
wania „fly-by-wire”, sterowce gazowe inne niż ELA2 oraz pozosta łe 
statki powietrzne wymagające uprawnienia na typ statku powietrz ­
nego, jeśli zostały zdefiniowane jako takie przez Agencję.  
Agencja może zdecydować o zaklasyfikowaniu odpowiednio do 
grupy 2, grupy 3 lub grupy 4 statku powietrznego, który spełnia  
warunki określone w akapicie pierwszym, jeżeli uzna, że mniejsz y 
stopień skomplikowania danego statku powietrznego uzasadnia tak ą 
decyzję.  
2) Grupa 2: statki powietrzne inne niż zaklasyfikowane do grupy  1, 
należące do następujących podgrup:  
(i) podgrupa 2a:  
— samoloty z pojedynczym silnikiem turbośmigłowym,  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 121
 
— samoloty z silnikiem turboodrzutowym i samoloty z więcej 
niż jednym silnikiem turbośmigłowym zaklasyfikowane 
przez Agencję do tej podgrupy ze względu na ich mniejszy 
stopień skomplikowania.  
(ii) podgrupa 2b:  
— śmigłowce z pojedynczym silnikiem turbinowym,  
— śmigłowce z więcej niż jednym silnikiem turbinowym 
zaklasyfikowane przez Agencję do tej podgrupy ze względu 
na ich mniejszy stopień skomplikowania.  
(iii) podgrupa 2c:  
— śmigłowce z pojedynczym silnikiem tłokowym,  
— śmigłowce z więcej niż jednym silnikiem tłokowym zakla­
syfikowane przez Agencję do tej podgrupy ze względu na 
ich mniejszy stopień skomplikowania.  
3) Grupa 3: samoloty z silnikiem tłokowym inne niż zaklasyfikow ane 
do grupy 1.  
4) Grupa 4: szybowce,  ►C5 szybowce z napędem ◄, balony 
i sterowce inne niż zaklasyfikowane do grupy 1.  
▼B 
66.A.10  Składanie wniosku  
a) Wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną statku powi etrz­
nego lub o zmianę takiej licencji składa się do właściwego orga nu na 
formularzu 19 EASA (zob. dodatek V) w sposób ustalony przez ten  
organ.  
b) Wniosek o zmianę licencji na obsługę techniczną statku powie trz­
nego składa się do właściwego organu państwa członkowskiego, 
który wydał tę licencję.  
c) Poza dokumentami wymaganymi odpowiednio w pkt 66.A.10 lit. a ), 
66.A.10 lit. b) oraz 66.B.105 podmiot wnioskujący o wpis dodatk o­
wych kategorii podstawowych lub podkategorii w licencji na obsł ugę 
techniczną statku powietrznego przekazuje oryginał dotychczasow ej 
licencji właściwemu organowi wraz z formularzem 19 EASA.  
d) Jeżeli podmiot wnioskujący o zmianę kategorii podstawowych 
kwalifikuje się do wprowadzenia takich zmian w drodze procedury , 
o której mowa w pkt 66.B.100 w innym państwie członkowskim niż 
to, które wydało licencję, wniosek kieruje się do właściwego or ganu, 
o którym mowa w pkt 66.1.  
e) Jeżeli podmiot wnioskujący o zmianę kategorii podstawowych 
kwalifikuje się do wprowadzenia takich zmian w drodze procedury , 
o której mowa w pkt 66.B.105 w innym państwie członkowskim niż 
to, które wydało licencję, organizacja obsługi technicznej zatw ier­
dzona zgodnie z załącznikiem II (część 145) przesyła licencję n a 
obsługę techniczną statku powietrznego wraz z formularzem 19 
EASA do właściwego organu, o którym mowa w pkt 66.1 w celu 
opatrzenia zmiany licencji pieczęcią i podpisem lub ponownego 
wydania licencji, stosownie do przypadku.  
f) Do każdego wniosku załącza się dokumentację potwierdzającą s peł­
nienie w momencie składania wniosku wymagań w zakresie obowi­ 
ązującej wiedzy teoretycznej, szkolenia praktycznego oraz doświ ad­
czenia.  
66.A.15  Kwalifikowalno ść 
Składający wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną sta tku 
powietrznego ma co najmniej 18 lat.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 122
 
66.A.20  Przywileje  
a) Zastosowanie mają następujące przywileje:  
1. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii  
A pozwala posiadaczowi na wydawanie poświadczeń obsługi 
po dokonaniu nieznacznej liniowej obsługi technicznej i napra­
wieniu prostych usterek w granicach zadań wyszczególnionych 
w zezwoleniu na certyfikację, o którym mowa w pkt 145.A.35 
załącznika II (część 145). Przywileje certyfikacyjne są ograni­
czone do prac, które posiadacz licencji wykonywał osobiście 
w organizacji obsługi technicznej, która wydała zezwolenie na 
certyfikację.  
2. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii  B1 
pozwala posiadaczowi na wydawanie poświadczeń obsługi oraz 
działanie w charakterze personelu pomocniczego kategorii B1 
w odniesieniu do:  
— obsługi technicznej wraz z obsługą konstrukcji statku 
powietrznego, urządzenia napędowego oraz systemów mecha­
nicznych i elektrycznych,  
— zadań związanych z systemami elektroniki lotniczej, wyma­
gającymi jedynie prostych testów do potwierdzenia ich zdat­
ności do lotu i niewymagającymi wykrywania usterek.  
Kategoria B1 obejmuje odpowiadającą jej podkategorię A.  
3. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii  B2 
pozwala posiadaczowi na:  
(i) wydawanie poświadczeń obsługi oraz działanie w charakterze 
personelu pomocniczego kategorii B2 w zakresie:  
— obsługi technicznej systemów elektroniki lotniczej i elek­
trycznych, oraz  
— zadań elektrycznych i związanych z systemami elektro­
niki lotniczej na zespole napędowym i systemach mecha­
nicznych, wymagającymi jedynie prostych testów do 
potwierdzenia ich zdatności do lotu, oraz  
(ii) wydawania poświadczeń obsługi po dokonaniu nieznacznej 
liniowej obsługi technicznej i naprawieniu prostych usterek 
w granicach zadań wyszczególnionych w zezwoleniu na 
certyfikację, o którym mowa w pkt 145.A.35 załącznika II 
(część 145). Ten przywilej certyfikacyjny jest ograniczony do 
prac, które posiadacz licencji wykonywał osobiście w organi­
zacji obsługi technicznej, która wydała zezwolenie na certy­
fikację, oraz do uprawnień już wyszczególnionych w licencji 
B2. 
Licencja kategorii B2 nie obejmuje żadnej podkategorii A.  
▼M5 
4. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii  
B2L uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi 
oraz działania w charakterze personelu pomocniczego kategorii 
B2L w zakresie:  
— obsługi technicznej systemów elektrycznych;  
— obsługi technicznej systemów elektroniki lotniczej w granicac h 
uprawnień na systemy wyszczególnionych na licencji; oraz  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 123
 
— w przypadku posiadania uprawnienia „systemy płatowca”, 
wykonywania zadań związanych z systemami elektrycznymi 
i elektroniki lotniczej w zespole napędowym i systemach 
mechanicznych, wymagającymi jedynie prostych testów 
w celu sprawdzenia ich sprawności.  
5. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii  B3 
uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi oraz 
działania w charakterze personelu pomocniczego kategorii B3 
w zakresie:  
— obsługi technicznej konstrukcji samolotu, zespołu napędo­
wego oraz systemów mechanicznych i elektrycznych; oraz  
— zadań związanych z systemami elektroniki lotniczej wymagaj­ 
ącymi jedynie prostych testów w celu sprawdzenia ich spraw­
ności i niewymagającymi usuwania usterek.  
6. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii  L  
uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi oraz 
działania w charakterze personelu pomocniczego kategorii L 
w zakresie:  
— obsługi technicznej konstrukcji statku powietrznego, zespołu 
napędowego oraz systemów mechanicznych i elektrycznych;  
— zadań związanych z systemami radiowymi, awaryjnego nadaj­
nika lokalizacyjnego (ELT) i transpondera; oraz  
— zadań związanych z innymi systemami elektroniki lotniczej 
wymagającymi prostych testów w celu sprawdzenia ich 
sprawności.  
Podkategoria L2 obejmuje podkategorię L1. Wszelkie ograni­
czenie podkategorii L2 zgodnie z pkt 66.A.45 lit. h) ma również  
zastosowanie do podkategorii L1.  
Podkategoria L2C obejmuje podkategorię L1C.  
7. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego kategorii  C  
uprawnia posiadacza do wydawania poświadczeń obsługi po 
dokonaniu obsługi hangarowej statku powietrznego. Przywileje 
mają zastosowanie do statku powietrznego w całości.  
▼B 
b) Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  m o ż e  
korzystać z przywilejów, jeżeli:  
1. istnieje zgodność ze stosownymi wymaganiami załącznika I (cz ęść 
M) i załącznika II (część 145); oraz  
2. w okresie poprzednich dwóch latach zdobył sześciomiesięczne 
doświadczenie w zakresie obsługi technicznej zgodnie z przywile ­
jami przyznanymi na mocy licencji na obsługę techniczną statku 
powietrznego lub spełnił wymagania dotyczące wydania właści­
wych przywilejów; oraz  
3. posiada odpowiednie kompetencje, aby certyfikować obsługę 
techniczną odpowiednich statków powietrznych; oraz  
4. potrafi czytać, pisać i porozumiewać się na zrozumiałym 
poziomie w języku(-ach), w których sporządzone są dokumen­
tacja techniczna i procedury niezbędne do wydania poświadczenia  
obsługi.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 124
 
66.A.25  Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy  
▼M5 
a) W odniesieniu do licencji innych niż licencje kategorii B2L i L, 
składający wniosek o licencję na obsługę techniczną statku 
powietrznego lub o dodanie kategorii lub podkategorii do licenc ji 
wykazuje, w drodze egzaminu, poziom wiedzy we właściwych 
modułach tematycznych zgodnie z dodatkiem I do załącznika III 
(część 66). Egzamin jest zgodny ze standardem określonym 
w dodatku II do załącznika III (część 66), a przeprowadza go 
organizacja szkoleniowa właściwie zatwierdzona zgodnie z załącz ni­
kiem IV (część 147) lub właściwy organ.  
b) Składający wniosek o licencję na obsługę techniczną statku 
powietrznego kategorii L w ramach danej podkategorii lub 
o dodanie innej podkategorii wykazuje, w drodze egzaminu, 
poziom wiedzy we właściwych modułach tematycznych zgodnie 
z dodatkiem VII do załącznika III (część 66). Egzamin jest zgod ny 
ze standardem określonym w dodatku VIII do załącznika III (częś ć 
66), a przeprowadza go organizacja szkoleniowa właściwie zatwie r­
dzona zgodnie z załącznikiem IV (część 147) bądź właściwy organ  
lub jest on przeprowadzany w sposób dozwolony przez właściwy 
organ.  
Uznaje się, że posiadacz licencji na obsługę techniczną statku 
powietrznego podkategorii B1.2 lub kategorii B3 spełnia wyma­
gania dotyczące podstawowej wiedzy dla licencji podkategorii 
L1C, L1, L2C i L2.  
Wymagania dotyczące podstawowej wiedzy dla podkategorii L4H 
obejmują wymagania dotyczące podstawowej wiedzy dla podkate­
gorii L3H.  
Wymagania dotyczące podstawowej wiedzy dla podkategorii L4G 
obejmują wymagania dotyczące podstawowej wiedzy dla podkate­
gorii L3G.  
c) Składający wniosek o licencję na obsługę techniczną statku 
powietrznego kategorii B2L dla danego „uprawnienia na systemy” 
lub o dodanie innego „uprawnienia na systemy” wykazuje, w drodz e 
egzaminu, poziom wiedzy we właściwych modułach tematycznych 
zgodnie z dodatkiem I do załącznika III (część 66). Egzamin jes t 
zgodny ze standardem określonym w dodatku II do załącznika III 
(część 66), a przeprowadza go organizacja szkoleniowa właściwie  
zatwierdzona zgodnie z załącznikiem IV (część 147) lub właściwy  
organ.  
d) Szkolenia i egzaminy zalicza się w ciągu 10 lat poprzedzając ych 
złożenie wniosku o licencję na obsługę techniczną statku powiet rz­
nego lub dodanie kategorii lub podkategorii do takiej licencji.  
W przeciwnym wypadku zaliczenie egzaminu można uzyskać 
zgodnie z lit. e).  
e) Wnioskodawca może wystąpić do właściwego organu o pełne lub 
częściowe zaliczenie egzaminów dotyczących wymagań z zakresu 
podstawowej wiedzy w odniesieniu do:  
(i) egzaminów z zakresu podstawowej wiedzy, które nie spełniają  
wymagania określonego w lit. d);  
(ii) wszelkich innych kwalifikacji technicznych uznanych przez 
właściwy organ za równorzędne ze standardem wiedzy 
określonym w załączniku III (część 66).  
Zaliczenia przyznaje się zgodnie z sekcją B podsekcja E niniej­
szego załącznika (część 66).  
f) Zaliczenia tracą ważność po 10 latach od chwili ich przyznan ia 
wnioskodawcy przez właściwy organ. Wnioskodawca może 
wystąpić o nowe zaliczenia po wygaśnięciu ważności poprzednich.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 125
 
66.A.30  Wymagania dotycz ące doświadczenia  
a) Składający wniosek o licencję na obsługę techniczną statku 
powietrznego posiada:  
1. dla kategorii A i podkategorii B1.2 i B1.4 oraz kategorii B3 : 
(i) trzy lata praktycznego doświadczenia w obsłudze tech­
nicznej statku powietrznego w eksploatacji, jeżeli wniosko­
dawca nie przeszedł wcześniej odpowiedniego szkolenia 
technicznego; lub  
(ii) dwa lata praktycznego doświadczenia w obsłudze tech­
nicznej statku powietrznego w eksploatacji i ukończone 
szkolenie uznane za odpowiednie przez właściwy organ 
w charakterze robotnika wykwalifikowanego, w zakresie 
zajęć technicznych; lub  
(iii) jeden rok praktycznego doświadczenia w obsłudze tech­
nicznej statku powietrznego w eksploatacji i ukończone 
podstawowe szkolenie zatwierdzone zgodnie z załącznikiem 
IV (część 147);  
2. dla kategorii B2 i podkategorii B1.1 i B1.3:  
(i) pięć lat praktycznego doświadczenia w obsłudze tech­
nicznej statku powietrznego w eksploatacji, jeżeli wniosko­
dawca nie posiada uprzedniego odpowiedniego szkolenia 
technicznego; lub  
(ii) trzy lata praktycznego doświadczenia w obsłudze tech­
nicznej statku powietrznego w eksploatacji oraz ukończenie 
szkolenia uznanego za odpowiednie przez właściwy organ 
w charakterze robotnika wykwalifikowanego, w zakresie 
zajęć technicznych; lub  
(iii) dwa lata praktycznego doświadczenia w obsłudze tech­
nicznej statku powietrznego w eksploatacji i ukończone 
podstawowe szkolenie zatwierdzone zgodnie z załącznikiem 
IV (część 147);  
▼M5 
2a. dla kategorii B2L:  
(i) 3 lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej 
statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje odpo­
wiednie uprawnienia na systemy, jeżeli wnioskodawca nie 
przeszedł wcześniej odpowiedniego szkolenia technicznego; 
lub 
(ii) 2 lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej 
statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje odpo­
wiednie uprawnienia na systemy, i ukończone szkolenie, 
uznane za odpowiednie przez właściwy organ, w charak­
terze robotnika wykwalifikowanego w zakresie zajęć tech­
nicznych; lub  
(iii) 1 rok praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej 
statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje odpo­
wiednie uprawnienia na systemy oraz ukończone podsta­
wowe szkolenie zatwierdzone zgodnie z częścią 147.  
W przypadku dodania nowego uprawnienia na systemy do 
istniejącej licencji B2L, dla każdego dodanego uprawnienia na 
systemy wymaga się 3 miesięcy praktycznego doświadczenia 
w obsłudze technicznej w zakresie tego nowego uprawnienia 
na systemy.  
2b. dla kategorii L:  
(i) 2 lata praktycznego doświadczenia w obsłudze technicznej 
statku powietrznego w eksploatacji, które obejmuje repre­
zentatywny zespół działań z zakresu obsługi technicznej 
właściwych dla danej podkategorii;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 126
 
(ii) w drodze odstępstwa od ppkt (i), 1 rok praktycznego 
doświadczenia w obsłudze technicznej statku powietrznego 
w eksploatacji, które obejmuje reprezentatywny zespół 
działań z zakresu obsługi technicznej właściwych dla 
danej podkategorii, pod warunkiem wprowadzenia ograni­
czenia określonego w pkt 66.A.45 lit. h) ppkt (ii) pkt 3.  
W przypadku wprowadzenia dodatkowej podkategorii do 
istniejącej licencji kategorii L, doświadczenie wymagane 
zgodnie z ppkt (i) oraz (ii) wynosi odpowiednio 12 i 6 miesięcy . 
Uznaje się, że posiadacz licencji na obsługę techniczną statku 
powietrznego podkategorii B1.2 lub kategorii B3 spełnia wyma­
gania dotyczące podstawowego doświadczenia dla licencji 
podkategorii L1C, L1, L2C i L2.  
▼M2 
3. dla kategorii C w odniesieniu do skomplikowanych statków 
powietrznych z napędem silnikowym:  
(i) trzy lata doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kate­
gorii B1.1, B1.3 lub B2 na skomplikowanym statku 
powietrznym z napędem silnikowym lub jako personel 
wspomagający zgodnie z pkt 145.A.35, bądź łącznie dla 
obu tych funkcji; lub  
(ii) pięć lat doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kate­
gorii B1.2 lub B1.4 na skomplikowanym statku 
powietrznym z napędem silnikowym lub jako personel 
wspomagający zgodnie z pkt 145.A.35, bądź łącznie dla 
obu tych funkcji;  
4. dla kategorii C w odniesieniu do statków powietrznych innych  
niż skomplikowane statki powietrzne z napędem silnikowym: 
trzy lata doświadczenia w wykonywaniu przywilejów kategorii 
B1 lub B2 na statkach powietrznych innych niż skomplikowane 
statki powietrzne z napędem silnikowym lub jako personel 
wspomagający zgodnie z pkt 145.A.35, bądź łącznie dla obu 
tych funkcji;  
▼B 
5. dla kategorii C uzyskanej podczas ścieżki akademickiej: wnio ­
skodawca posiadający stopień akademicki w dyscyplinie tech­
nicznej otrzymany na uniwersytecie lub innej organizacji szkol­
nictwa wyższego uznanej przez właściwy organ, trzy lata 
doświadczenia w pracy w środowisku obsługi technicznej cywil­
nego statku powietrznego przy reprezentatywnym zespole prac 
bezpośrednio związanych z obsługą techniczną statku powietrz­
nego, wraz z sześcioma miesiącami obserwacji zadań bazowej 
obsługi technicznej.  
b) Składający wniosek o rozszerzenie licencji na obsługę techni czną na 
statek powietrzny posiada co najmniej takie doświadczenie 
w obsłudze technicznej cywilnego statku powietrznego, jakie jes t 
wymagane dla dodatkowej kategorii lub podkategorii licencji, 
o którą składany jest wniosek według definicji z dodatku IV do 
niniejszego załącznika (część 66).  
c) Doświadczenie ma charakter praktyczny i obejmuje reprezentat ywne, 
przekrojowe działania z zakresu obsługi technicznej statku 
powietrznego.  
d) Co najmniej jeden rok wymaganego doświadczenia obejmuje 
ostatnie doświadczenie w obsłudze technicznej statku powietrzne go 
kategorii/podkategorii, dla której ubiega się o pierwotną licen cję na 
obsługę techniczną statku powietrznego.  ►C2 Dla następnych kate­
gorii/podkategorii dodawanych do istniejącej licencji na obsług ę 
techniczną statku powietrznego dodatkowe wymagane ostatnie 
doświadczenie w obsłudze technicznej może być krótsze niż rok, 
lecz wynosi co najmniej trzy miesiące. ◄ Wymagane doświadczenie  
jest zależne od różnicy między kategorią/podkategorią posiadane j 
licencji i licencji, o którą wnioskodawca się ubiega. Dodatkowe  
doświadczenie jest typowe dla nowej kategorii/podkategorii lice ncji. ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 127
 
e) Niezależnie od przepisów lit. a), akceptuje się doświadczeni e 
w obsłudze technicznej statku powietrznego uzyskane poza środow i­
skiem obsługi technicznej cywilnego statku powietrznego, jeżeli  taka 
obsługa techniczna jest równoważna z wymaganą na mocy niniej­
szego załącznika (część 66), zgodnie z ustaleniami właściwego 
organu. Jednakże wymagane jest dodatkowe doświadczenie 
w obsłudze technicznej cywilnego statku powietrznego w celu 
zapewnienia odpowiedniego rozumienia środowiska obsługi tech­
nicznej cywilnego statku powietrznego.  
f) Doświadczenie zostało zdobyte w ciągu dziesięciu lat poprzed zaj­ 
ących złożenie wniosku o licencję na obsługę techniczną statku 
powietrznego lub dodanie kategorii lub podkategorii do licencji  na 
obsługę techniczną.  
66.A.40  Przedłużona wa żność licencji na obs ługę techniczn ą statku 
powietrznego  
a) Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego traci waż ność 
pięć lat po jej ostatnim wydaniu lub zmianie, chyba że posiadac z 
przedłoży swoją licencję na obsługę techniczną statku powietrzn ego 
właściwemu organowi, który ją wydał, w celu sprawdzenia, czy 
informacje zawarte w licencji są zgodne z informacjami zawartym i 
w aktach właściwego organu, zgodnie z pkt 66.B.120.  
b) Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  
wypełnia odpowiednie części formularza 19 EASA (zob. dodatek 
V) i przedkłada go wraz ze swoim egzemplarzem licencji właści­
wemu organowi, który wydał pierwotną licencję na obsługę tech­
niczną statku powietrznego, chyba że posiadacz licencji jest pr acow­
nikiem organizacji obsługi technicznej zatwierdzonej zgodnie 
z załącznikiem II (część 145), która przewiduje w swojej specyf i­
kacji procedurę, według której taka organizacja może przedłożyć  
niezbędną dokumentację w imieniu posiadacza licencji na obsługę  
techniczną statku powietrznego.  
c) Wszystkie uprawnienia do certyfikacji wynikające z licencji na 
obsługę techniczną statku powietrznego tracą ważność w momencie  
utraty ważności licencji na obsługę techniczną statku powietrzn ego. 
d) Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego jest ważn a tylko 
wtedy, gdy (i) została wydana i/lub zmieniona przez właściwy or gan; 
oraz (ii) została podpisana przez posiadacza.  
▼M5 
66.A.45  Zatwierdzanie uprawnie ń dotyczących statku powietrznego  
a) Aby uzyskać prawo korzystania z przywilejów związanych 
z poświadczaniem obsługi konkretnego typu statku powietrznego, 
posiadacz licencji na obsługę techniczną musi posiadać w swojej  
licencji odpowiednie uprawnienia dotyczące statku powietrznego:  
— Dla kategorii B1, B2 lub C odpowiednimi uprawnieniami 
dotyczącymi statku powietrznego są:  
(i) w przypadku statków powietrznych grupy 1, odpowiednie 
uprawnienie na typ statku powietrznego;  
(ii) w przypadku statków powietrznych grupy 2, odpowiednie 
uprawnienie na typ statku powietrznego, uprawnienie na 
podgrupę producenta lub uprawnienie na pełną podgrupę;  
(iii) w przypadku statków powietrznych grupy 3, odpowiednie 
uprawnienie na typ statku powietrznego lub uprawnienie na 
pełną grupę;  
(iv) w przypadku statków powietrznych grupy 4, dla licencji 
kategorii B2, uprawnienie na pełną grupę.  
— Dla kategorii B2L odpowiednimi uprawnieniami dotyczącymi 
statku powietrznego są:  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 128
 
(i) w przypadku statków powietrznych grupy 2, odpowiednie 
uprawnienie na podgrupę producenta lub uprawnienie na 
pełną grupę;  
(ii) w przypadku statków powietrznych grupy 3, uprawnienie na 
pełną grupę;  
(iii) w przypadku statków powietrznych grupy 4, uprawnienie na 
pełną grupę.  
— Dla kategorii B3 odpowiednie uprawnienie to „samoloty bez 
hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej masie star­
towej 2 000 kg i poniżej”.  
— Dla kategorii L odpowiednimi uprawnieniami dotyczącymi statku  
powietrznego są:  
(i) dla podkategorii L1C, uprawnienie „szybowce o konstrukcji 
kompozytowej”;  
(ii) dla podkategorii L1, uprawnienie „szybowce”;  
(iii) dla podkategorii L2C, uprawnienie „ ►C5 szybowce 
z napędem ◄ o konstrukcji kompozytowej i samoloty 
ELA1 o konstrukcji kompozytowej”;  
(iv) dla podkategorii L2, uprawnienie „ ►C5 szybowce 
z napędem ◄ i samoloty ELA1”;  
(v) dla podkategorii L3H, uprawnienie „balony na ogrzane 
powietrze”;  
(vi) dla podkategorii L3G, uprawnienie „balony gazowe”;  
(vii) dla podkategorii L4H, uprawnienie „sterowce na ogrzane 
powietrze”;  
(viii) dla podkategorii L4G, uprawnienie „sterowce gazowe 
ELA2”;  
(ix) dla podkategorii L5, odpowiednie uprawnienie na typ 
sterowca.  
— Dla kategorii A nie jest wymagane żadne uprawnienie, pod 
warunkiem spełnienia wymagań pkt 145.A.35 załącznika II 
(część 145).  
b) Zatwierdzenie uprawnień na typ statku powietrznego wymaga po zy­
tywnego zaliczenia jednego z poniższych:  
— odpowiedniego szkolenia na typ statku powietrznego kategorii 
B1, B2 lub C zgodnie z dodatkiem III do załącznika III (część 
66); 
— w przypadku uprawnień na typ sterowców gazowych objętych 
licencją B2 lub L5, szkolenia na typ zatwierdzonego przez 
właściwy organ zgodnie z pkt 66.B.130.  
▼C5 
c) W przypadku licencji innych niż licencje kategorii C, oprócz  
wymagań lit. b) zatwierdzenie pierwszego uprawnienia na typ sta tku 
powietrznego w danej kategorii/podkategorii wymaga pozytywnego 
zaliczenia odpowiedniego szkolenia w miejscu pracy. Szkolenie 
w miejscu pracy jest zgodne z dodatkiem III do załącznika III ( część 
66), z wyjątkiem sterowców gazowych, w którym to przypadku jest  
ono zatwierdzane bezpośrednio przez właściwy organ.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 129
 
▼C4 
d) Na zasadzie odstępstwa od przepisów lit. b) i c), w przypadk u 
statków powietrznych grup 2 i 3, uprawnienia na typ statku 
powietrznego mogą także zostać zatwierdzone w licencji po wyko­
naniu następujących kroków:  
— pozytywnym zaliczeniu egzaminu na typ statku powietrznego 
odpowiedniego dla kategorii B1, B2 lub C, zgodnie z dodatkiem 
III do niniejszego załącznika (część 66);  
— w przypadku kategorii B1 i B2, wykazaniu praktycznego 
doświadczenia w zakresie typu statku powietrznego. W takim 
przypadku praktyczne doświadczenie obejmuje reprezentatywne, 
przekrojowe działania z zakresu obsługi technicznej, odpowia­
dające danej kategorii licencji.  
W przypadku uprawnienia kategorii C dla osoby, która uzyskała 
kwalifikacje w ramach ścieżki akademickiej, jak określono 
w pkt 66.A.30 lit. a) ppkt 5, pierwszy egzamin na odpowiedni ty p 
statku powietrznego odbywa się na poziomie kategorii B1 lub B2.  
▼M5 
e) Dla statków powietrznych grupy 2:  
(i) zatwierdzenie uprawnień na podgrupę producenta dla posia­
daczy licencji B1 i C wymaga spełnienia wymagań dotyczących 
uprawnień na typ statku powietrznego dla co najmniej dwóch 
typów statków powietrznych tego samego producenta, które 
razem są reprezentatywne dla właściwej podgrupy producenta;  
(ii) zatwierdzenie uprawnień na pełną podgrupę dla posiadaczy 
licencji B1 i C wymaga spełnienia wymagań dotyczących 
uprawnień na typ statku powietrznego dla co najmniej trzech 
typów statków powietrznych różnych producentów, które razem 
są reprezentatywne dla właściwej podgrupy;  
(iii) zatwierdzenie uprawnień na podgrupę producenta i pełną 
podgrupę dla posiadaczy licencji B2 i B2L wymaga wykazania 
praktycznego doświadczenia, które obejmuje reprezentatywny 
zespół działań z zakresu obsługi technicznej, właściwych dla 
danej kategorii licencji i odpowiedniej podgrupy statków 
powietrznych oraz, w przypadku licencji B2L, właściwych dla 
danego uprawnienia na systemy;  
(iv) w drodze odstępstwa od lit. e) ppkt (iii), posiadacz licen cji B2 
lub B2L, posiadający zatwierdzenie uprawnienia na pełną 
podgrupę 2b, ma prawo do zatwierdzenia uprawnienia na 
pełną podgrupę 2c.  
f) Dla statków powietrznych grupy 3 i 4:  
(i) zatwierdzenie uprawnień na pełną grupę 3 dla posiadaczy 
licencji B1, B2, B2L i C oraz zatwierdzenie uprawnień na 
pełną grupę 4 dla posiadaczy licencji B2 i B2L wymaga wyka­
zania praktycznego doświadczenia, które obejmuje reprezenta­
tywny zespół działań z zakresu obsługi technicznej, właściwych 
dla danej kategorii licencji i dla grupy 3 i 4 w stosownych 
przypadkach;  
(ii) dla kategorii B1, o ile wnioskodawca nie przedstawi dowodó w 
potwierdzających odpowiednie doświadczenie, uprawnienie na 
grupę 3 podlega następującym ograniczeniom wyszczegól­
nionym w licencji:  
— samoloty z kabiną ciśnieniową,  ▼M6 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 130
 
— samoloty o konstrukcji metalowej,  
— samoloty o konstrukcji kompozytowej,  
— samoloty o konstrukcji drewnianej,  
— samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną;  
(iii) w drodze odstępstwa od lit. f) ppkt (i), posiadacz licenc ji B2L, 
posiadający zatwierdzenie uprawnienia na pełną podgrupę 2a 
lub 2b, ma prawo do zatwierdzenia uprawnienia na grupę 3 i 4.  
g) Dla licencji kategorii B3:  
(i) zatwierdzenie uprawnienia na „samoloty bez hermetyzacji z s ilni­
kiem tłokowym, o maksymalnej masie startowej 2 000 kg i poni­ 
żej” wymaga wykazania praktycznego doświadczenia obejmują­
cego reprezentatywne, przekrojowe działania z zakresu obsługi 
technicznej, odpowiadające danej kategorii licencji;  
(ii) o ile wnioskodawca nie przedstawi dowodów potwierdzających  
odpowiednie doświadczenie, uprawnienie, o którym mowa 
w ppkt (i), podlega następującym ograniczeniom wyszczegól­
nionym w licencji:  
— samoloty o konstrukcji drewnianej,  
— samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokrytych tkaniną,  
— samoloty o konstrukcji metalowej,  
— samoloty o konstrukcji kompozytowej.  
h) Dla wszystkich podkategorii licencji L, z wyjątkiem L5:  
(i) zatwierdzenie uprawnień wymaga wykazania praktycznego 
doświadczenia obejmującego reprezentatywne, przekrojowe 
działania z zakresu obsługi technicznej, odpowiadające danej 
kategorii licencji;  
(ii) o ile wnioskodawca nie przedstawi dowodów potwierdzających  
odpowiednie doświadczenie, uprawnienia podlegają następuj­ 
ącym ograniczeniom wyszczególnionym w licencji:  
1) dla uprawnień „szybowce z napędem” oraz „ ►C5 szybowce 
z napędem ◄ i samoloty ELA1”:  
— statki powietrzne o konstrukcji drewnianej pokrytej 
tkaniną,  
— statki powietrzne o konstrukcji drewnianej pokrytej 
tkaniną,  
— statki powietrzne o konstrukcji z rur metalowych pokry­
tych tkaniną,  
— statki powietrzne o konstrukcji metalowej,  
— statki powietrzne o konstrukcji kompozytowej;  
2) dla uprawnienia „balony gazowe”:  
— inne niż balony gazowe ELA1; oraz  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 131
 
3) jeżeli wnioskodawca przedstawił jedynie dowód rocznego 
doświadczenia zgodnie z odstępstwem przyznanym 
w pkt 66.A.30 lit. a) ppkt 2b ppkt (ii), uprawnienia podlegają 
następującym ograniczeniom wyszczególnionym w licencji:  
„złożone zadania obsługi technicznej określone w dodatku 
VII do załącznika I (część M), standardowe zmiany określone 
w pkt 21.A.90B załącznika I (część 21) do rozporządze­
nia (UE) nr 748/2012 oraz standardowe naprawy określone 
w pkt 21.A.431B załącznika I (część 21) do rozporządze­
nia (UE) nr 748/2012”.  
Uznaje się, że posiadacz licencji na obsługę techniczną statku 
powietrznego podkategorii B1.2 zawierającej uprawnienie na 
grupę 3 lub kategorii B3 zawierającej uprawnienie na „samo­
loty bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej 
masie startowej 2 000 kg i poniżej” spełnia wymagania 
dotyczące wydania licencji podkategorii L1 i L2 wraz z odpo­
wiednimi pełnymi uprawnieniami oraz z tymi samymi ogra­
niczeniami, co posiadana przez niego licencja B1.2/B3.  
▼B 
66.A.50  Ograniczenia  
▼M5 
a) Ograniczenia wprowadzone do licencji na obsługę techniczną s tatku 
powietrznego stanowią wykluczenia z przywilejów certyfikacyjnyc h 
oraz, w przypadku ograniczeń określonych w pkt 66.A.45, dotyczą  
statków powietrznych w całości.  
▼B 
b) Jeśli chodzi o ograniczenia wymienione w pkt 66.A.45, usuwa się je 
po: 
1. wykazaniu odpowiedniego doświadczenia; lub  
2. po pozytywnej ocenie praktycznej przeprowadzonej przez 
właściwy organ.  
c) Jeśli chodzi o ograniczenia wymienione w pkt 66.A.70, usuwa się je 
po pozytywnym zaliczeniu egzaminu z tych modułów/przedmiotów, 
określonych w odpowiednim raporcie konwersji, o którym mowa 
w pkt 66.B.300.  
66.A.55  Dowód kwalifikacji  
Członkowie personelu korzystającego z przywilejów certyfikacyjn ych, 
a także członkowie personelu pomocniczego, okazują licencję na dowód 
posiadanych kwalifikacji, w ciągu 24 godzin na żądanie upoważni onej 
osoby.  
66.A.70  Przepisy dotycz ące konwersji  
a) Posiadaczowi kwalifikacji dla personelu poświadczającego waż nych 
w jednym państwie członkowskim, uzyskanych przed datą wejścia 
w życie załącznika III (część 66), właściwy organ tego państwa 
członkowskiego wydaje licencję na obsługę techniczną statku 
powietrznego bez uprzedniego egzaminu, z zastrzeżeniem warunków  
określonych w sekcji B podsekcja D.  
b) Osoba przechodząca proces certyfikacji personelu poświadczaj ącego 
obowiązujący w danym państwie członkowskim przed datą wejścia 
w życie załącznika III (część 66) może kontynuować zdobywanie 
kwalifikacji. Posiadaczowi kwalifikacji personelu poświadczając ego 
uzyskanych w wyniku takiego procesu kwalifikacyjnego właściwy 
organ tego państwa członkowskiego wydaje licencję na obsługę 
techniczną statku powietrznego bez dalszego egzaminowania, 
z zastrzeżeniem warunków określonych w sekcji B podsekcja D.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 132
 
c) W stosownych przypadkach licencja na obsługę techniczną stat ku 
powietrznego zawiera ograniczenia zgodnie z pkt 66.A.50, tak ab y 
uwzględnić różnice między:  
(i) zakresem kwalifikacji personelu poświadczającego obowiązuj­  
ących w państwie członkowskim przed wejściem w życie odpo­
wiedniej kategorii lub podkategorii licencji przewidzianej 
w niniejszym załączniku (część 66);  
(ii) wymaganiami dotyczącymi podstawowej wiedzy i podstawowych 
standardów egzaminacyjnych określonymi w dodatkach I i II do 
niniejszego załącznika (część 66).  
d) W drodze odstępstwa od przepisów lit. c), w przypadku statkó w 
powietrznych nieużytkowanych przez koncesjonowanych prze­
woźników lotniczych zgodnie z rozporządzeniem (WE) 
nr 1008/2008, innych niż skomplikowane statki powietrzne 
z napędem silnikowym, oraz w przypadku balonów, szybowców,  
►C5 szybowców z napędem ◄ i sterowców, licencja na obsługę 
techniczną statku powietrznego zawiera ograniczenia zgodnie 
z pkt 66.A.50, aby zagwarantować, że przywileje personelu poświ ad­
czającego obowiązujące w danym państwie członkowskim przed 
wejściem w życie odpowiedniej kategorii/podkategorii licencji 
określonej w części 66 oraz przywileje wynikające z poddanej 
konwersji licencji na obsługę techniczną statku powietrznego 
określonej w części 66 pozostają niezmienione.  
▼B 
SEKCJA B  
PROCEDURA W ŁAŚCIWEGO ORGANU  
PODSEKCJA A  
PRZEPISY OGÓLNE  
66.B.1  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia procedury obejmujące wymagania admin ist­
racyjne, których muszą przestrzegać właściwe organy odpowiedzia lne 
za stosowanie i wykonanie sekcji A niniejszego załącznika (częś ć 66).  
66.B.10  Właściwy organ  
a) Przepisy ogólne  
Państwo członkowskie wyznacza właściwy organ, któremu przydziel a 
obowiązki w zakresie wydawania, przedłużania, zmiany, zawieszan ia 
lub cofania licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.  
Ten właściwy organ ustala odpowiednią strukturę organizacyjną d la 
zapewnienia zgodności z przepisami załącznika (część 66).  
b) Zasoby  
Właściwy organ posiada odpowiedni personel, aby zapewnić wdroże nie 
wymagań określonych w niniejszym załączniku (część 66).  
c) Procedury  
Właściwy organ ustanawia udokumentowane procedury określające 
sposób zapewnienia zgodności z przepisami niniejszego załącznik a 
(część 66). Procedury te podlegają przeglądowi i zmianie w celu  zapew­
nienia trwałej zgodności.  
66.B.20  Przechowywanie akt  
a) Właściwy organ ustala system prowadzenia dokumentacji zapew­
niający w wystarczającym stopniu możliwość prześledzenia proces u 
wydania, wznowienia, zmiany, zawieszenia lub cofnięcia dowolnej  
licencji na obsługę techniczną statku powietrznego.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 133
 
b) Dla każdej licencji akta te obejmują:  
1. wniosek o wydanie licencji na obsługę techniczną statku 
powietrznego lub zmianę tej licencji, wraz z całą dokumentacją 
wspierającą;  
2. kopię licencji na obsługę techniczną statku powietrznego wra z ze 
wszystkimi zmianami;  
3. kopię wszelkiej powiązanej korespondencji;  
4. szczegóły wszystkich wyłączeń oraz działań wdrażających;  
5. sprawozdania pochodzące od innych właściwych organów 
odnoszące się do posiadacza licencji na obsługę techniczną stat ku 
powietrznego;  
6. akta z egzaminów prowadzonych przez właściwy organ;  
7. odpowiedni raport konwersji wykorzystany do konwersji;  
8. odpowiedni raport zaliczenia wykorzystany do przyznania 
zaliczenia.  
c) Akta określone w lit. b) ppkt 1–5 przechowuje się przez co n ajmniej 
pięć lat po upływie ważności licencji.  
d) Akta określone w lit. b) ppkt 6, 7 i 8 przechowuje się przez  czas 
nieograniczony.  
66.B.25  Wzajemna wymiana informacji  
▼M6 
▼C4 
a) Właściwe organy uczestniczą we wzajemnej wymianie informacji  
zgodnie z art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1139.  
▼B 
b) Bez uszczerbku dla uprawnień państw członkowskich, w przypad ku 
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa dotyczącego kilku państ w 
członkowskich, zainteresowane właściwe organy pomagają sobie 
wzajemnie w wykonywaniu niezbędnych działań nadzoru.  
▼M6 
▼C4 
66.B.30  Zwolnienia  
Wszystkie zwolnienia przyznane zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporz ądze­
nia (UE) 2018/1139 są zapisywane i przechowywane przez właściwy  
organ.  
▼B 
PODSEKCJA B  
WYDAWANIE LICENCJI NA OBS ŁUGĘ TECHNICZN Ą STATKU 
POWIETRZNEGO  
Niniejsza podsekcja określa procedury, które mają być przeprowa dzone przez 
właściwy organ w celu wydania, zmiany lub przedłużenia licencji  na obsługę 
techniczną statku powietrznego.  
66.B.100  Procedura wydawania licencji na obs ługę techniczn ą statku 
powietrznego przez w łaściwy organ  
a) Z otrzymaniem formularza 19 EASA i dokumentacji wspierającej  
właściwy organ sprawdza formularz 19 EASA pod kątem komplet­
ności i zapewnienia, że wskazane doświadczenie spełnia wymagani a 
niniejszego załącznika (część 66).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 134
 
b) Właściwy organ sprawdza status egzaminacyjny wnioskodawcy 
i/lub potwierdza ważność zaliczeń w celu upewnienia się, że spe ł­
niono wszystkie wymagania dotyczące modułów określone odpo­
wiednio w dodatku I lub dodatku VII zgodnie z wymaganiami 
niniejszego załącznika (część 66).  
▼B 
c) Po sprawdzeniu tożsamości i daty urodzenia wnioskodawcy oraz  
sprawdzeniu, czy spełnia on standardy wiedzy i doświadczenia 
wymagane na mocy niniejszego załącznika (część 66), właściwy 
organ wydaje wnioskodawcy odpowiednią licencję na obsługę tech­
niczną statku powietrznego. Tę samą informację przechowuje się 
w aktach właściwego organu.  
d) W przypadku gdy typy lub grupy statków powietrznych są 
wyszczególniane z chwilą wydania pierwszej licencji na obsługę 
techniczną statku powietrznego, właściwy organ sprawdza zgodnoś ć 
z pkt 66.B.115.  
66.B.105  Procedura wydawania licencji na obs ługę techniczn ą statku 
powietrznego poprzez zatwierdzon ą organizacj ę obsługi technicznej 
zgodnie z za łącznikiem II (cz ęść 145).  
a) Organizacja obsługi technicznej zatwierdzona zgodnie z załąc znikiem 
II (część 145), jeśli została upoważniona do prowadzenia tej dz iałal­
ności przez odpowiedni organ, może (i) przygotować licencję na 
obsługę techniczną statku powietrznego w imieniu właściwego 
organu lub (ii) kierować zalecenia do właściwego organu dotyczą ce 
wniosku od danej osoby o wydanie licencji na obsługę techniczną  
statku powietrznego tak, aby właściwy organ mógł przygotować 
i wydać taką licencję.  
b) Organizacja obsługi technicznej, o której mowa w lit. a), za pewnia 
zgodność z pkt 66.B.100 lit. a) i b).  
c) We wszystkich przypadkach jedynie właściwy organ może wydać 
wnioskodawcy licencję na obsługę techniczną statku powietrznego . 
▼M5 
66.B.110  Procedura zmiany licencji na obs ługę techniczn ą statku powietrz ­
nego w celu w łączenia dodatkowej podstawowej kategorii lub 
podkategorii.  
a) Po zakończeniu procedur określonych w pkt 66.B.100 lub 66.B. 105, 
właściwy organ potwierdza wprowadzenie dodatkowej kategorii 
podstawowej, podkategorii lub – w przypadku kategorii B2L – 
uprawnień na systemy do licencji na obsługę techniczną statku 
powietrznego poprzez opatrzenie jej pieczęcią i podpisem lub 
ponowne wydanie licencji.  
b) W rejestrach właściwego organu wprowadza się odpowiednie 
zmiany.  
c) Na wniosek wnioskodawcy właściwy organ zastępuje licencję ka te­
gorii B2L licencją kategorii B2 zawierającą te same uprawnienia  
dotyczące typu statku powietrznego, jeżeli posiadacz spełnił ob a 
poniższe warunki, wykazując:  
(i) w drodze egzaminu – różnice między podstawową wiedzą 
wymaganą dla posiadanej licencji B2L a podstawową wiedzą 
wymaganą dla licencji B2, zgodnie z dodatkiem I;  
(ii) doświadczenie praktyczne wymagane zgodnie z dodatkiem IV.  
d) W przypadku posiadacza licencji na obsługę techniczną statku  
powietrznego podkategorii B1.2 zawierającej uprawnienie na 
grupę 3 lub kategorii B3 zawierającej uprawnienie na „samoloty 
bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksymalnej masie star ­
towej 2 000 kg i poniżej” właściwy organ wydaje – na wniosek – 
licencję zawierającą pełne uprawnienia w podkategoriach L1 i L2  
oraz te same ograniczenia, co posiadana licencja B1.2/B3.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 135
 
66.B.115  Procedura zmiany licencji na obs ługę techniczn ą statku powietrz ­
nego w celu w łączenia uprawnienia dotycz ącego statku powietrz ­
nego lub wykre ślenia ogranicze ń 
a) Z chwilą pozytywnego uzyskania formularza 19 EASA i dokumen­
tacji wspierającej wykazującej zgodność z wymaganiami dotycz­ 
ącymi stosownego uprawnienia oraz towarzyszącej licencji na 
obsługę techniczną statku powietrznego, właściwy organ:  
1. uzupełnia licencję wnioskodawcy na obsługę techniczną statku  
powietrznego o stosowne uprawnienie dotyczące statku 
powietrznego; lub  
2. ponownie wydaje daną licencję w celu włączenia do niej stoso w­
nego uprawnienia dotyczącego statku powietrznego; lub  
3. wykreśla obowiązujące ograniczenia zgodnie z pkt 66.A.50.  
Akta właściwego organu zmienia się odpowiednio.  
b) W przypadku gdy całość szkolenia na typ nie jest prowadzona 
przez organizację szkoleniową w zakresie obsługi technicznej od po­
wiednio zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem IV (część 147), prz ed 
wydaniem uprawnienia na typ właściwy organ sprawdza zgodność 
ze wszystkimi wymaganiami dotyczącymi szkolenia na typ.  
c) W przypadku gdy nie jest wymagane szkolenie w miejscu pracy,  
uprawnienie na typ statku powietrznego zatwierdza się na podsta wie 
certyfikatu uznania wydanego przez organizację szkoleniową 
w zakresie obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załącznik iem 
IV (część 147).  
d) W przypadku gdy szkolenie na typ statku powietrznego obejmuj e 
więcej niż jeden kurs, przed zatwierdzeniem uprawnienia na typ 
właściwy organ sprawdza, czy treść i czas trwania kursów są 
w pełni zgodne z zakresem kategorii licencji oraz czy uwzględni ono 
obszary współpracy podzespołów.  
e) W przypadku szkolenia w zakresie różnic, właściwy organ spra w­
dza, czy (i) poprzednie kwalifikacje wnioskodawcy, uzupełnione (ii) 
kursem zgodnym z załącznikiem IV (część 147) lub kursem 
bezpośrednio zatwierdzonym przez właściwy organ, są akcepto­
walne do celów zatwierdzenia uprawnienia na typ.  
▼M5 
f) Właściwy organ zapewnia wykazanie zgodności z praktycznymi 
elementami szkolenia na typ w jeden z poniższych sposobów:  
(i) przedstawienie szczegółowej dokumentacji szkolenia praktycz ­
nego lub rejestru pracy dostarczonego przez organizację, która 
przeprowadziła szkolenie bezpośrednio zatwierdzone przez 
właściwy organ zgodnie z pkt 66.B.130;  
(ii) jeśli jest dostępny, certyfikat szkolenia obejmujący część  prak­
tyczną, wydany przez organizację szkoleniową w zakresie 
obsługi technicznej, odpowiednio zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem IV (część 147).  
▼B 
g) W przypadku wyszczególniania typu statku powietrznego używa się 
uprawnień na typy statków powietrznych określonych przez Agen­
cję. 
66.B.120  Procedura wznowienia wa żności licencji na obs ługę techniczn ą 
statku powietrznego  
a) Właściwy organ porównuje licencję posiadacza na obsługę tech ­
niczną statku powietrznego z aktami właściwego organu i dokonuj e 
weryfikacji wszelkich rozpoczętych działań zmierzających do 
cofnięcia, zawieszenia lub zmiany licencji na mocy pkt 66.B.500 . 
Jeżeli dokumenty są identyczne i nie mają miejsca żadne działan ia 
w trybie pkt 66.B.500, ważność kopii może zostać wznowiona na 
okres pięciu lat, a akta odpowiednio uzupełnione.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 136
 
b) Jeżeli dane w aktach właściwego organu różnią się od danych 
w licencji na obsługę techniczną statku powietrznego posiadacza : 
1. właściwy organ bada przyczyny takich rozbieżności i może 
odmówić wznowienia ważności licencji na obsługę techniczną 
statku powietrznego;  
2. właściwy organ informuje o tym fakcie posiadacza licencji or az 
każdą organizację obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem I (część M) podsekcja F lub załącznikiem II 
(część 145), której może bezpośrednio dotyczyć ten fakt;  
3. w razie potrzeby, właściwy organ może podjąć działania zgodn ie 
z pkt 66.B.500 w celu cofnięcia, zawieszenia lub zmiany przed­
miotowej licencji.  
66.B.125  Procedura konwersji licencji z uwzgl ędnieniem uprawnie ń na 
grupę 
a) Poszczególne uprawnienia na typ statku powietrznego zatwierd zone 
w licencji na obsługę techniczną statku powietrznego, o których  
mowa w art. 5 ust. 4, pozostają w licencji i nie podlegają konw ersji 
na nowe uprawnienia, chyba że posiadacz licencji w pełni spełni a 
wymagania odnoszące się do zatwierdzania uprawnień określone 
w pkt 66.A.45 niniejszego załącznika (część 66) dla odpowiednic h 
uprawnień na grupę/podgrupę.  
b) Konwersji dokonuje się zgodnie z następującą tabelą konwersj i: 
▼M5 
1. dla kategorii B1 lub C:  
— śmigłowiec z silnikiem tłokowym, pełna grupa: konwersja do 
„pełnej podgrupy 2c” plus uprawnienie na typ statku 
powietrznego dla śmigłowców z pojedynczym silnikiem 
tłokowym należących do grupy 1;  
— śmigłowiec z silnikiem tłokowym, grupa producenta: 
konwersja do odpowiedniej „podgrupy producenta 2c” plus 
uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców 
tego producenta z pojedynczym silnikiem tłokowym należ­ 
ących do grupy 1;  
— śmigłowiec z silnikiem turbinowym, pełna grupa: konwersja 
do „pełnej podgrupy 2b” plus uprawnienie na typ statku 
powietrznego dla śmigłowców z pojedynczym silnikiem 
turbinowym należących do grupy 1;  
— śmigłowiec z silnikiem turbinowym, grupa producenta: 
konwersja do odpowiedniej „podgrupy producenta 2b” plus 
uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców 
tego producenta z pojedynczym silnikiem turbinowym należ­ 
ących do grupy 1;  
— samolot z pojedynczym silnikiem tłokowym — konstrukcja 
metalowa, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do 
„pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się następujące 
ograniczenia: samoloty o konstrukcji kompozytowej, samo­
loty o konstrukcji drewnianej oraz samoloty o konstrukcji 
z rur metalowych pokrytych tkaniną;  
— samolot z więcej niż jednym silnikiem tłokowym — 
konstrukcja metalowa, pełna grupa lub grupa producenta: 
konwersja do „pełnej grupy 3” plus uprawnienie na typ 
statku powietrznego dla samolotów z więcej niż jednym 
silnikiem tłokowy należących do odpowiedniej pełnej grupy/ 
grupy producenta należących do grupy 1; Dla licencji B1 
uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty 
o konstrukcji kompozytowej, samoloty o konstrukcji drew­
nianej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokry­
tych tkaniną;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 137
 
— samolot z pojedynczym silnikiem tłokowym — konstrukcja 
drewniana, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja do 
„pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się następujące 
ograniczenia: samoloty z kabiną ciśnieniową, samoloty 
o konstrukcji metalowej, samoloty o konstrukcji kompozy­
towej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokry­
tych tkaniną;  
— samolot z więcej niż jednym silnikiem tłokowym — 
konstrukcja drewniana, pełna grupa lub grupa producenta: 
konwersja do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia 
się następujące ograniczenia: samoloty z kabiną ciśnieniową, 
samoloty o konstrukcji metalowej, samoloty o konstrukcji 
kompozytowej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych 
pokrytych tkaniną;  
— samolot z pojedynczym silnikiem tłokowym — konstrukcja 
kompozytowa, pełna grupa lub grupa producenta: konwersja 
do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 uwzględnia się nastę­
pujące ograniczenia: samoloty z kabiną ciśnieniową, samo­
loty o konstrukcji metalowej, samoloty o konstrukcji drew­
nianej oraz samoloty o konstrukcji z rur metalowych pokry­
tych tkaniną;  
— samolot z więcej niż jednym silnikiem tłokowym — 
konstrukcja kompozytowa, pełna grupa lub grupa produ­
centa: konwersja do „pełnej grupy 3”. Dla licencji B1 
uwzględnia się następujące ograniczenia: samoloty z kabiną 
ciśnieniową, samoloty o konstrukcji metalowej, samoloty 
o konstrukcji drewnianej oraz samoloty o konstrukcji z rur 
metalowych pokrytych tkaniną;  
— samolot z pojedynczym silnikiem turbinowym, pełna grupa: 
konwersja do „pełnej podgrupy 2a” plus uprawnienie na typ 
statku powietrznego dla samolotów z pojedynczym silnikiem 
turbośmigłowym niewymagających uprawnienia na typ 
statku powietrznego w poprzednim systemie i należących 
do grupy 1;  
— samolot z pojedynczym silnikiem turbinowym, grupa produ­
centa: konwersja do odpowiedniej „podgrupy producenta 2a” 
plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla samolotów 
z pojedynczym silnikiem turbośmigłowym producenta 
niewymagających uprawnienia na typ statku powietrznego 
w poprzednim systemie i należących do grupy 1;  
— samolot z więcej niż jednym silnikiem turbinowym, pełna 
grupa: konwersja do uprawnienia na typ statku powietrznego 
dla samolotów z więcej niż jednym silnikiem turbośmig­ 
łowym niewymagających uprawnienia na typ statku 
powietrznego w poprzednim systemie.  
▼B 
2. dla kategorii B2:  
— samolot: konwersja do „pełnej podgrupy 2a” i „pełnej grupy 
3” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla samo­
lotów niewymagających uprawnienie na typ statku powietrz­
nego w poprzednim systemie i należących do grupy 1,  
— śmigłowiec: konwersja do „pełnych podgrup 2b i 2c” plus 
uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców 
niewymagających uprawnienie na typ statku powietrznego 
w poprzednim systemie i należących do grupy 1;  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 138
 
3. do kategorii C:  
— samolot: konwersja do „pełnej podgrupy 2a” i „pełnej grupy 
3” plus uprawnienie na typ statku powietrznego dla samo­
lotów niewymagających uprawnienie na typ statku powietrz­
nego w poprzednim systemie i należących do grupy 1,  
— śmigłowiec: konwersja do „pełnych podgrup 2b i 2c” plus 
uprawnienie na typ statku powietrznego dla śmigłowców 
niewymagających uprawnienie na typ statku powietrznego 
w poprzednim systemie i należących do grupy 1.  
c) Jeśli po procesie konwersji zgodnym z pkt 66.A.70 licencja 
podlegała ograniczeniom, takie ograniczenia pozostają w licencj i, 
o ile nie zostaną wykreślone zgodnie z warunkami określonymi 
w raporcie konwersji, o którym mowa w pkt 66.B.300.  
▼M5 
66.B.130  Procedura bezpo średniego zatwierdzania szkolenia na typ statku 
powietrznego  
a) W przypadku szkolenia na typ statku powietrznego innego niż 
sterowce, właściwy organ może zatwierdzić szkolenie na typ stat ku 
powietrznego nieprowadzone przez organizację szkoleniową 
w zakresie obsługi technicznej zatwierdzoną zgodnie z załącznik iem 
IV (część 147), na podstawie pkt 1 dodatku III do niniejszego 
załącznika (część 66). W takim przypadku właściwy organ stosuje  
procedurę zapewniającą zgodność szkolenia na typ statku powietr z­
nego z dodatkiem III do niniejszego załącznika (część 66).  
b) W przypadku szkolenia na typ sterowców należących do grupy 1 , 
we wszystkich przypadkach szkolenia są bezpośrednio zatwierdzan e 
przez właściwy organ. Właściwy organ stosuje procedurę zapew­
niającą, aby program szkolenia na typ sterowców obejmował 
wszystkie elementy zawarte w danych obsługowych posiadacza 
zatwierdzenia projektu.  
▼B 
PODSEKCJA C  
EGZAMINY  
Niniejsza podsekcja określa procedury egzaminowania prowadzoneg o przez 
właściwy organ.  
66.B. 200  Egzaminowanie przez w łaściwy organ  
a) Wszystkie pytania egzaminacyjne przechowuje się przed egza­
minem w bezpieczny sposób w celu zapewnienia, że kandydaci 
nie będą wiedzieć, które pytania stanowią podstawę egzaminu.  
b) Właściwy organ wyznacza:  
1. osoby sprawdzające pytania do wykorzystania w czasie 
każdego egzaminu;  
2. egzaminatorów, którzy są obecni podczas całego egzaminu 
w celu zapewnienia jego integralności.  
▼M5 
c) Podstawowe egzaminy odbywają się zgodnie ze standardem 
określonym odpowiednio w dodatkach I i II lub w dodatkach 
VII i VIII do niniejszego załącznika (część 66).  
▼B 
d) Szkolenie na typ i egzaminy na typ odbywają się zgodnie ze 
standardem określonym w dodatku III do niniejszego załącznika 
(część 66).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 139
 
e) Co najmniej co sześć miesięcy wprowadza się nowe pytania, 
a pytania już wykorzystane wycofuje się. Zapis używanych 
pytań przechowuje się w aktach, tak, aby można było się do 
nich odwołać.  
f) Egzaminator wręcza wszystkie dokumenty egzaminacyjne kandy­
datowi na początku egzaminu i odbiera na końcu wyznaczonego 
czasu egzaminowania. Z pomieszczenia, w którym odbywa się 
egzamin, nie można wynosić żadnych dokumentów egzaminacyj­
nych podczas wyznaczonego czasu egzaminowania.  
g) Poza specyficzną dokumentacją niezbędną do egzaminu na typ 
kandydat może mieć dostęp podczas egzaminu wyłącznie do 
dokumentów egzaminacyjnych.  
h) Kandydatów oddziela się od siebie tak, aby nie mogli czytać 
nawzajem swoich dokumentów egzaminacyjnych. Nie mogą 
rozmawiać z nikim z wyjątkiem egzaminatora.  
▼C2 
i) Kandydaci, którym zostanie udowodnione ściąganie, nie mogą 
podchodzić do żadnych egzaminów w ciągu 12 miesięcy od 
daty egzaminu, na którym udowodniono im ściąganie.  
▼B 
PODSEKCJA D  
KONWERSJA KWALIFIKACJI PERSONELU PO ŚWIADCZAJ ĄCEGO  
Niniejsza podsekcja określa procedury konwersji kwalifikacji pe rsonelu poświad­
czającego, o których mowa w pkt 66.A.70, na licencję na obsługę  techniczną 
statku powietrznego.  
66.B.300  Przepisy ogólne  
a) Właściwy organ może dokonać wyłącznie konwersji kwalifikacji  
(i) uzyskanych w państwie członkowskim, w odniesieniu do 
którego jest on kompetentny, bez uszczerbku dla umów dwustron­
nych, oraz (ii) ważnych przed wejściem w życie stosownych 
wymagań określonych w niniejszym załączniku (część 66).  
b) Właściwy organ może dokonać wyłącznie konwersji zgodnie 
z raportem konwersji przygotowanym na podstawie pkt 66.B.305 
lub 66.B.310, stosownie do przypadku.  
c) Raporty konwersji są albo (i) przygotowywane przez właściwy 
organ albo (ii) zatwierdzane przez właściwy organ w celu zapew­
nienia zgodności z niniejszym załącznikiem (część 66).  
d) Raporty konwersji wraz z wszelkimi zmianami w tych raportach  są 
przechowywane przez właściwy organ zgodnie z pkt 66.B.20.  
66.B.305  Raport konwersji dla krajowych kwalifikacji  
a) Raport konwersji dla krajowych kwalifikacji personelu poświa d­
czającego opisuje zakres każdego typu kwalifikacji, w tym 
związaną z nimi krajową licencję, jeśli takowa występuje, 
związane z nimi przywileje, a także zawiera kopię określających  
je odpowiednich uregulowań krajowych.  
b) Raport konwersji dla każdego typu kwalifikacji, o którym mow a 
w lit. a), wskazuje:  
1. na jaką licencję na obsługę techniczną statku powietrznego 
nastąpi konwersja; oraz  
2. jakie ograniczenia zostaną dodane zgodnie z pkt 66.A.70 lit.  c) 
lub d), stosownie do przypadku; oraz  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 140
 
3. warunki usunięcia ograniczeń, ze wskazaniem modułów/przed­
miotów, dla których konieczny jest egzamin w celu usunięcia 
ograniczeń i uzyskania pełnej licencji na obsługę techniczną 
statku powietrznego, lub włączenia dodatkowej (pod-)kategorii. 
Powyższe obejmuje moduły określone w  ►M5 dodatku I ◄ 
do niniejszego załącznika (część 66) nieobjęte krajowymi 
kwalifikacjami.  
66.B.310  Raport konwersji dla zezwole ń zatwierdzonych organizacji 
obsługi technicznej  
a) W odniesieniu do każdej zainteresowanej zatwierdzonej organi ­
zacji obsługi technicznej raport konwersji opisuje zakres każde go 
typu zezwolenia wydanego przez organizację obsługi technicznej 
i zawiera kopię odpowiednich procedur zatwierdzonej organizacji  
obsługi technicznej w zakresie kwalifikacji, a także upoważnien ie 
personelu poświadczającego, na którym opiera się proces 
certyfikacji.  
b) Raport konwersji dla każdego typu upoważnienia, o którym mow a 
w lit. a), wskazuje:  
1. na jaką licencję na obsługę techniczną statku powietrznego 
nastąpi konwersja; oraz  
2. jakie ograniczenia zostaną dodane zgodnie z pkt 66.A.70 lit.  c) 
lub d), stosownie do przypadku; oraz  
3. warunki usunięcia ograniczeń, ze wskazaniem modułów/przed­
miotów, dla których konieczny jest egzamin w celu usunięcia 
ograniczeń i uzyskania pełnej licencji na obsługę techniczną 
statku powietrznego, lub włączenia dodatkowej (pod-)kategorii. 
Powyższe obejmuje moduły określone w dodatku III do niniej­
szego załącznika (część 66) nieobjęte krajowymi 
kwalifikacjami.  
PODSEKCJA E  
ZALICZENIA EGZAMINÓW  
Niniejsza podsekcja określa procedury przyznawania zaliczeń egz aminów, 
o których mowa w pkt 66.A.25 lit. c).  
66.B.400  Przepisy ogólne  
a) Właściwy organ może przyznać zaliczenie wyłącznie na podstaw ie 
raportu zaliczenia przygotowanego zgodnie z pkt 66.B.405.  
b) Raporty zaliczenia są albo (i) przygotowywane przez właściwy  
organ albo (ii) zatwierdzane przez właściwy organ w celu zapew­
nienia zgodności z niniejszym załącznikiem (część 66).  
c) Raporty zaliczenia, wraz ze wszelkimi zmianami w tych raport ach, 
są opatrywane datą i przechowywane przez właściwy organ 
zgodnie z pkt 66.B.20.  
▼M5 
66.B.405  Raport zaliczenia egzaminu  
a) Raport zaliczenia zawiera porównanie między następującymi 
elementami:  
(i) modułami, podmodułami, przedmiotami i poziomami wiedzy 
wymienionymi w dodatku I lub dodatku VII do niniejszego 
załącznika (część 66), stosownie do przypadku;  
(ii) programem szkolenia dla danych kwalifikacji technicznych 
odpowiednich dla określonej kategorii, o którą ubiega się 
wnioskodawca.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 141
 
Porównanie zawiera deklarację wykazania zgodności oraz uzasad­
nienie dla każdej deklaracji.  
b) Zaliczenia dotyczące egzaminów, innych niż egzaminy spraw­
dzające podstawową wiedzę przeprowadzone w organizacjach 
szkoleniowych w zakresie obsługi technicznej zatwierdzonych 
zgodnie z załącznikiem IV (część 147), mogą być przyznawane 
wyłącznie przez właściwy organ państwa członkowskiego, 
w którym uzyskano kwalifikacje, chyba że zawarto formalną 
umowę z danym właściwym organem, w której zaznaczono 
inaczej.  
c) Nie przyznaje się zaliczenia, jeśli nie ma deklaracji zgodno ści dla 
każdego modułu i podmodułu określającej gdzie znajduje się 
równoważny standard w kwalifikacjach technicznych.  
d) Właściwy organ regularnie sprawdza, czy poniższe elementy 
uległy zmianie:  
(i) krajowy standard kwalifikacyjny;  
(ii) odpowiednio dodatek I lub VII do niniejszego załącznika 
(część 66).  
Właściwy organ ocenia również, czy wymagane są zmiany raportu 
zaliczenia. Zmiany te dokumentuje się, opatruje datą i archiwiz uje. 
▼B 
66.B.410  Okres wa żności zaliczenia  
a) Właściwy organ zawiadamia wnioskodawcę na piśmie o przyzna­
nych zaliczeniach wraz z podaniem odniesienia do wykorzysta­
nego raportu zaliczenia.  
b) Zaliczenia tracą ważność po upływie dziesięciu lat od nich 
przyznania.  
▼M5 
c) Po upływie okresu ważności zaliczeń wnioskodawca może 
wystąpić o nowe zaliczenia. Właściwy organ przedłuża okres 
ważności zaliczeń o kolejnych 10 lat bez dodatkowych formal­
ności, jeśli wymagania z zakresu podstawowej wiedzy określone 
odpowiednio w dodatku I lub VII do niniejszego załącznika (częś ć 
66) nie uległy zmianie.  
▼B 
PODSEKCJA F  
CIĄGŁY NADZÓR  
W niniejszej podsekcji opisano procedury w zakresie ciągłego na dzoru nad 
licencją na obsługę techniczną statku powietrznego, a w szczegó lności dotyczące 
cofnięcia, zawieszenia lub ograniczenia licencji na obsługę tec hniczną statku 
powietrznego  
66.B.500  Cofnięcie, zawieszenie lub ograniczenie licencji na obs ługę tech­
niczną statku powietrznego  
Właściwy organ zawiesza, ogranicza lub cofa licencję na obsługę  
techniczną statku powietrznego, jeżeli stwierdzi istnienie prob lemu 
bezpieczeństwa lub jeżeli ma jednoznaczne dowody, że dana osoba  
prowadziła jedno lub więcej następujących działań albo była w n ie 
zaangażowana:  
1. uzyskanie licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  i/lub 
przywilejów certyfikacyjnych poprzez sfałszowanie dokumentów 
dowodowych;  
2. nieprzeprowadzenie wymaganej obsługi technicznej wraz z niez gło­
szeniem takiego faktu organizacji lub osobie, która zamawiała 
obsługę techniczną;  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 142
 
3. nieprzeprowadzenie wymaganej obsługi technicznej wynikającej  
z inspekcji własnej wraz z niezgłoszeniem takiego faktu organiz acji 
lub osobie, dla której miała być wykonana obsługa techniczna;  
4. niedbała obsługa techniczna;  
5. sfałszowanie aktów obsługi technicznej;  
6. wydanie poświadczenia obsługi przy posiadaniu wiedzy, że nie  
wykonano obsługi technicznej określonej w poświadczeniu obsługi  
lub bez sprawdzenia, czy została przeprowadzona taka obsługa 
techniczna;  
7. wykonanie obsługi technicznej lub wydanie poświadczenia obsł ugi 
pod wpływem alkoholu lub narkotyków;  
8. wydanie poświadczenia obsługi przy braku zgodności z załączn ikiem 
I (część M), załącznikiem II (część 145) lub załącznikiem III 
(część 66).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 143
 
Dodatek I  
Wymagania z zakresu podstawowej wiedzy  
(z wyjątkiem licencji kategorii L)  
1. Poziomy wiedzy – kategorie A, B1, B2, B2L, B3 i C licencji na 
obsługę techniczn ą statku powietrznego  
Podstawową wiedzę dla kategorii A, B1, B2, B2L i B3 wskazuje si ę poprzez 
wskaźniki poziomu wiedzy (1, 2 lub 3) dla każdego odpowiedniego  przed­
miotu. Składający wniosek o kategorię C spełniają wymagania dot yczące 
poziomów podstawowej wiedzy dla kategorii B1 albo B2.  
▼B 
Wskaźniki poziomu wiedzy określa się na 3 poziomach:  
— POZIOM 1: Zapoznanie si ę z głównymi elementami przedmiotu.  
Cele:  
a) Wnioskodawca powinien zapoznać się z podstawowymi elementami  
przedmiotu.  
b) Wnioskodawca powinien być w stanie podać prosty opis całego przed­
miotu, przy użyciu powszechnie stosowanych słów i przykładów.  
c) Wnioskodawca powinien być w stanie używać typowych terminów.  
— POZIOM 2: Ogólna znajomo ść teoretycznych i praktycznych aspektów 
przedmiotu oraz umiej ętność zastosowania posiadanej wiedzy.  
Cele:  
a) Wnioskodawca powinien być w stanie rozumieć teoretyczne pods tawy 
przedmiotu.  
b) Wnioskodawca powinien być w stanie podać ogólny opis przedmi otu 
przy użyciu, gdzie właściwe, typowych przykładów.  
c) Wnioskodawca powinien być w stanie użyć formuł matematycznyc h 
w związku z prawami fizycznymi, opisując przedmiot.  
d) Wnioskodawca powinien być w stanie czytać i rozumieć szkice,  
rysunki oraz schematy opisujące przedmiot.  
e) Wnioskodawca powinien być w stanie stosować wiedzę w sposób 
praktyczny używając szczegółowych procedur.  
— POZIOM 3: Szczegó łowa znajomo ść teoretycznych i praktycznych 
aspektów przedmiotu oraz zdolno ść łączenia i stosowania pojedynczych 
elementów wiedzy w sposób logiczny i spójny.  
Cele:  
a) Wnioskodawca powinien znać teorię przedmiotu oraz wzajemne 
powiązania z innymi przedmiotami.  
b) Wnioskodawca powinien być w stanie podać szczegółowy opis pr zed­
miotu przy użyciu podstaw teoretycznych oraz konkretnych przykł a­
dów.  
c) Wnioskodawca powinien rozumieć i być w stanie używać formuł mate­
matycznych powiązanych z przedmiotem.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 144
 
d) Wnioskodawca powinien być w stanie czytać, rozumieć i przygo to­
wywać szkice, rysunki i schematy opisujące przedmiot.  
e) Wnioskodawca powinien być w stanie stosować wiedzę w sposób 
praktyczny przy użyciu instrukcji producenta.  
f) Wnioskodawca powinien być w stanie interpretować wyniki 
pochodzące z różnych źródeł i pomiarów oraz wykonywać działania  
korekcyjne, gdzie sytuacja tego wymaga.  
▼M5 
2. Modularyzacja  
Kwalifikacja w zakresie podstawowych przedmiotów dla każdej kat egorii lub 
podkategorii licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  jest zgodna 
z następującą matrycą, gdzie odpowiednie przedmioty zaznaczono znakiem „X”:  
Dla kategorii A, B1 i B3:  
Moduł tematyczny  Samolot A lub B1 z:  Śmigłowiec A lub B1 z:  B 3  
silnikiem(-ami) 
turbinowym(-mi)  silnikiem(-ami) 
tłokowym(-mi)  silnikiem(-ami) 
turbinowym(-mi)  silnikiem(-ami) 
tłokowym(-mi)  Samoloty bez 
hermetyzacji z silni­
kiem tłokowym, 
o maksymalnej 
masie startowej 
2 000 kg i poniżej  
1 X  X  X  X  X  
2 X  X  X  X  X  
3 X  X  X  X  X  
4 X  X  X  X  X  
5 X  X  X  X  X  
6 X  X  X  X  X  
7A X  X  X  X  
7B X 
8 X  X  X  X  X  
9A X  X  X  X  
9B X 
10 X  X  X  X  X  
11A X  
11B X  
11C X 
12 X  X  
13 
14 
15 X  X  
16 X  X  X  
17A X  X  
17B X ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 145
 
Dla kategorii B2 i B2L:  
Moduł tematyczny/podmoduły  B 2  B2L  
1 X  X  
2 X  X  
3 X  X  
4 X  X  
5 X  X  
6 X  X  
7A X  X  
7B 
8 X  X  
9A X  X  
9B 
10 X  X  
11A 
11B 
11C 
12 
13.1 i 13.2  X  X  
13.3 a)  X  X (dla uprawnienia na systemy 
„Autopilot”)  
13.3 b)  X  
13.4 a)  X  X (dla uprawnienia na systemy „Com/ 
Nav”)  
13.4 b)  X  X (dla uprawnienia na systemy 
„Dozorowanie”)  
13.4 c)  X  
13.5 X  X  
13.6 X  
13.7 X  X (dla uprawnienia na systemy 
„Autopilot”)  
13.8 X  X (dla uprawnienia na systemy 
„Przyrządy”)  
13.9 X  X  
13.10  X  
13.11 do 13.18  X  X (dla uprawnienia na systemy „Sys­
temy płatowca”)  
13.19 do 13.22  X  
14 X  X (dla uprawnienia na systemy 
„Przyrządy” i „Systemy płatowca”)  
15 
16 
17A 
17B ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 146
 
MODUŁ 1. MATEMATYKA  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
1.1 Arytmetyka  1  2  2  2  
Terminy i symbole arytmetyczne, metody mnożenia i dzielenia, uł amki i ułamki 
dziesiętne, współczynniki i wielokrotności, ciężar, miary i wsp ółczynniki przelicze­
niowe, stosunki i proporcje, średnie i procenty, obszary i wiel kości, drugie potęgi, 
trzecie potęgi, pierwiastki kwadratowe i sześcienne.  
1.2 Algebra  
a) Obliczanie prostych wyrażeń algebraicznych, dodawanie, odejm owanie, 
mnożenie i dzielenie, używanie nawiasów, proste ułamki algebrai czne;  1 2  2  2  
b) Równania liniowe i ich rozwiązania; 
Wykładniki i potęgi, potęgi ujemne i ułamkowe; 
System dwójkowy i inne systemy; 
Równania równoważne i równania drugiego stopnia z jedną niewiad omą; 
Logarytmy;  — 1  1  1  
1.3 Geometria  
a) Proste konstrukcje geometryczne;  —  1  1  1  
b) Odwzorowanie graficzne; charakter i używanie wykresów, wykre sy równań/ 
funkcji;  2 2  2  2  
c) Prosta trygonometria; związki trygonometryczne, użycie tabel  oraz współrzęd­
nych biegunowych i prostokątnych.  — 2  2  2  
MODUŁ 2. FIZYKA  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
2.1 Materia  1  1  1  1  
Właściwości fizyczne materii: pierwiastki, struktura atomu, mol ekuły;  
Związki chemiczne.  
Stany: stały, ciekły i gazowy;  
Zmiany między stanami.  
2.2 Mechanika  
2.2.1  Statyka  1  2  1  1  
Siły, momenty i pary, przedstawienia wektorowe;  
Środek ciężkości;  
Elementy teorii naprężeń, odkształceń i elastyczności: rozciąga nie, ściskanie, 
ścinanie i skręcanie;  
Właściwości fizyczne ciała stałego, płynnego i gazowego;  
Ciśnienie i wypór w cieczach (barometry).  
2.2.2  Kinetyka  1  2  1  1  
Ruch liniowy: ruch jednostajny w linii prostej, ruch o stałym p rzyspieszeniu 
(ruch pod siłą ciężkości);  
Ruch obrotowy: jednostajny ruch obrotowy (siła odśrodkowa/dośro dkowa);  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 147
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
Ruch okresowy: ruch wahadłowy;  
Prosta teoria wibracji, harmonii i rezonansu;  
Współczynnik prędkości, przełożenie siłowe i sprawność mechanic zna. 
2.2.3  Dynamika  
a) Masa 
Siła, inercja, praca, moc, energia (potencjalna, kinetyczna i c ałkowita), ciepło, 
sprawność;  1 2  1  1  
b) Pęd, zachowanie pędu; 
Impuls; 
Zasady żyroskopowe; 
Tarcie: Właściwości fizyczne i skutki, współczynnik tarcia (tar cie toczne).  1 2  2  1  
2.2.4  Dynamika p łynu 
a) Ciężar właściwy i gęstość;  2  2  2  2  
b) Lepkość, opór płynu, skutki nadawania kształtu opływowego; 
Skutki ściskania płynu; 
Ciśnienie statyczne, dynamiczne i całkowite: prawo Bernoulliego , Venturi.  1 2  1  1  
2.3 Termodynamika  
a) Temperatura: termometry i skale temperatur: Celsjusza, Fahre nheita i Kelvina; 
definicja ciepła;  2 2  2  2  
b) Pojemność cieplna, ciepło właściwe; 
Wymiana ciepła: konwekcja, promieniowanie i przewodnictwo; 
Rozszerzalność objętościowa; 
Pierwsze i drugie prawo termodynamiki; 
Gazy: prawa gazów idealnych; ciepło właściwe w stałej objętości  i stałym 
ciśnieniu, praca wykonana przez rozszerzający się gaz; 
Rozszerzalność i ściskanie izotermiczne i adiabatyczne, obieg t ermodyna­
miczny silnika, stała objętość i stałe ciśnienie, pojemnik chło dniczy 
i pompa ciepła; 
Ciepło utajone topienia się i parowania, energia termiczna, cie pło spalania.  — 2  2  1  
2.4 Optyka ( światło) —  2  2  —  
Właściwości fizyczne światła; prędkość światła;  
Prawa odbicia i załamania: odbicie na powierzchni płaskiej, odb icie przez lustra 
sferyczne, załamania, soczewki;  
Technika światłowodowa.  
2.5 Ruch i d źwięk falowy  —  2  2  —  
Ruch falowy: fale mechaniczne, sinusoidalny ruch falowy, zjawis ka interferencji, 
fale stojące;  
Dźwięk: prędkość dźwięku, wytwarzanie dźwięku, natężenie, wysok ość i jakość, 
zjawisko Dopplera.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 148
 
MODUŁ 3. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRYKI  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
3.1 Teoria elektronu  1  1  1  1  
Struktura i przemieszczanie ładunków elektrycznych w ramach: at omów, molekuł, 
jonów i związków;  
Molekularna struktura przewodników, półprzewodników i izolatoró w. 
3.2 Statyczna energia elektryczna i przewodnictwo  1  2  2  1  
Statyczna energia elektryczna i rozmieszczenie ładunków elektro statycznych;  
Prawa elektrostatyczne przyciągania i odpychania;  
Jednostki ładunku, prawo Culomba;  
Przewodzenie energii elektrycznej w ciałach stałych, cieczach, gazach i w próżni.  
3.3 Terminologia elektryczna  1  2  2  1  
Następujące terminy, ich jednostki i czynniki na nie wpływające : różnica poten­
cjałów, siła elektromotoryczna, napięcie, prąd, opór, przewodni ctwo, ładunek, 
przepływ elektronów.  
3.4 Wytwarzanie energii elektrycznej  1  1  1  1  
Produkcja energii elektrycznej następującymi metodami: źródłem światła, ciepła, 
tarciem, ciśnieniem, działaniem chemicznym, magnetyzmem i ruche m. 
3.5 Źródła prądu stałego 1  2  2  2  
Budowa i podstawowe działanie chemiczne: ogniw galwanicznych, o gniw akumu­
latorowych, ogniw kwaśnoołowianych, ogniw niklowo-kadmowych, in nych ogniw 
alkalicznych;  
Ogniwa połączone szeregowo i równolegle;  
Opór wewnętrzny i jego skutki dla baterii;  
Budowa, materiały i działanie termoogniw;  
Działanie fotokomórek.  
3.6 Obwody pr ądu stałego —  2  2  1  
Prawo Ohma, pierwsze i drugie prawo Kirchhoffa;  
Obliczanie przy użyciu powyższych praw do ustalania oporu, napi ęcia i prądu;  
Znaczenie wewnętrznego oporu zasilacza.  
3.7 Opór/opornik  
a) Opór i czynniki wpływające; 
Opór właściwy; 
Kod kolorów oporników, wartości i tolerancja, wartości preferow ane, moc 
znamionowa w watach; 
Oporniki połączone szeregowo i równolegle; 
Obliczanie oporu całkowitego przy użyciu ustawienia szeregowego , równoleg­ 
łego oraz ich połączenia; 
Działanie i użycie potencjometrów i reostatów; 
Działanie mostka Wheatstone'a.  — 2  2  1  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 149
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
b) Przewodnictwo przy ujemnym i dodatnim współczynniku temperat urowym; 
Rezystor stały, stabilność, tolerancja i ograniczenia, metody b udowy; 
Rezystor nastawny, termistor, warystor; 
Budowa potencjometrów i reostatów; 
Budowa mostka Wheatstone'a.  — 1  1  —  
3.8 Moc  — 2  2  1  
Moc, praca i energia (kinetyczna i potencjalna);  
Rozproszenie mocy przez opornik;  
Wzór mocy;  
Obliczenia uwzględniające moc, pracę i energię.  
3.9 Pojemno ść/kondensator  —  2  2  1  
Działanie i funkcje kondensatora;  
Czynniki oddziałujące na pojemność elektrod, odległość między e lektrodami, 
liczba elektrod, dielektryk i stała dielektryczna, napięcie rob ocze, napięcie 
znamionowe;  
Rodzaje kondensatora, budowa i funkcje;  
Kody kolorów kondensatora;  
Obliczanie pojemności i napięcia w obwodach szeregowych i równo ległych;  
Wykładnicze ładowanie i wyładowanie kondensatora, stałe czasowe ; 
Testowanie kondensatorów.  
3.10 Magnetyzm  
a) Teoria magnetyzmu; 
Właściwości magnesu; 
Działanie magnesu zawieszonego w polu magnetycznym Ziemi; 
Magnetyzacja i demagnetyzacja; 
Ekran magnetyczny; 
Różne rodzaje materiałów magnetycznych 
Konstrukcja elektromagnesu i zasady działania; 
Ustalanie pola magnetycznego wokół przewodnika przewodzącego pr ąd 
według reguły trzech palców.  — 2  2  1  
b) Siła magnetomotoryczna, natężenie pola, indukcja magnetyczna , przenikalność, 
pętla histerezy, zatrzymanie, reluktancja natężenia koercyjnego , punkt nasyce­
nia, prądy wirowe; 
Zalecenia dotyczące obsługi i przechowywania magnesów.  — 2  2  1  
3.11 Indukcyjno ść/cewka indukcyjna  —  2  2  1  
Prawo Faradaya;  
Wzbudzanie napięcia w przewodniku poruszającym się w polu magne tycznym;  
Zasady indukcji;  
Wpływ następujących czynników na wielkość wzbudzonego napięcia:  siła pola 
magnetycznego, szybkość zmian strumienia, liczba zwojów przewod nika;  
Indukcja wzajemna;  
Wpływ szybkości zmian prądu pierwotnego i wzajemnej indukcyjnoś ci na wzbu­
dzane napięcie;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 150
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
Czynniki wpływające na indukcję wzajemną: liczba zwojów w cewce , rozmiar 
cewki, przenikalność cewki, wzajemne pozycje cewek;  
Prawo Lenza i czynniki determinujące biegunowość;  
Samoindukcja;  
Punkt nasycenia;  
Podstawowe zastosowania cewki indukcyjnej.  
3.12 Teoria pr ądnicy/silnika pr ądu stałego —  2  2  1  
Podstawowa teoria silnika i prądnicy;  
Budowa i znaczenie, części składowe prądnicy prądu stałego;  
Działanie i czynniki wpływające na moc wyjściową i kierunek prą du w prądnicach 
prądu stałego;  
Działanie i czynniki wpływające na moc wyjściową, moment obroto wy, prędkość 
i kierunek obrotu silników prądu stałego;  
Silnik szeregowy, silnik bocznikowy i silniki szeregowo-bocznik owe;  
Budowa prądorozrusznika.  
3.13 Teoria pr ądu zmiennego  1  2  2  1  
Sinusoidalny kształt fali: faza, okres, częstotliwość, cykl;  
Chwilowa, średnia, średnia kwadratowa, szczyt, bieżące wartości  szczyt do 
szczytu i obliczanie tych wartości w odniesieniu do napięcia, p rądu i mocy;  
Fale trójkątne i kwadratowe;  
Zasady jednej fazy/trzech faz.  
3.14 Obwody rezystancyjne (R), pojemno ściowe (C) i indukcyjne (L)  —  2  2  1  
Związki fazowe między napięciem i prądem w obwodach L, C i R, r ównoległych, 
szeregowych i szeregowo-równoległych;  
Rozproszenie mocy w obwodach L, C i R;  
Opór pozorny, kąt fazowy, czynniki mocy i obliczanie prądu;  
Obliczanie mocy prawdziwej, mocy pozornej i mocy biernej.  
3.15 Transformatory  —  2  2  1  
Działanie i zasady budowy transformatorów;  
Straty na transformatorze i metody ich przezwyciężania;  
Funkcjonowanie transformatora przy obciążeniu i braku obciążeni a; 
Przekaz mocy, wydajność, zaznaczanie biegunowości;  
Obliczanie napięcia międzyprzewodowego i fazowego oraz przepływ ów; 
Obliczanie mocy w systemie trójfazowym;  
Prąd pierwotny i wtórny, napięcie, przekładnia zwojowa, moc, wy dajność;  
Autotransformator.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 151
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
3.16 Filtry  — 1  1  —  
Działanie i zastosowane następujących filtrów: dolnoprzepustowy , górnoprzepus­
towy, środkowoprzepustowy, środkowozaporowy.  
3.17 Prądnice prądu zmiennego  —  2  2  1  
Obroty pętli w polu magnetycznym i kształt wygenerowanej fali;  
Budowa i działanie wirującego twornika i prądnicy prądu zmienne go; 
Alternatory jednofazowe, dwufazowe i trójfazowe;  
Zalety i zastosowania trójfazowego połączenia gwiazdowego i tró jkątnego;  
Prądnica na magnes trwały.  
3.18 Silnik pr ądu zmiennego  —  2  2  1  
Budowa, zasady działania i właściwości synchronicznego i indukc yjnego silnika 
prądu zmiennego, jedno- i wielofazowego;  
Metody kontrolowania prędkości i kierunku obrotów;  
Metody wytwarzania pola wirującego: kondensator, cewka indukcyj na, biegun 
zacieniony i rozszczepiony.  
MODUŁ 4. WIADOMOŚCI PODSTAWOWE Z ZAKRESU ELEKTRONIKI  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
4.1 Półprzewodniki  
4.1.1  Diody  
a) Symbole diod; 
Właściwości diod; 
Diody połączone szeregowo i równolegle; 
Główne właściwości i zastosowanie prostowników tyrystorowych, d iod świec­ 
ących, diod fotoprzewodzących, warystora, diod prostowniczych; 
Testowanie czynnościowe diod.  — 2  2  1  
b) Materiały, konfiguracja elektronów, właściwości elektryczne;  
Materiały typu P i N: skutki ich zanieczyszczeń dla przewodzeni a; 
Złącze PN w półprzewodniku, potencjał w złączu PN w warunkach n iespo­
laryzowania, spolaryzowania dodatniego i polaryzowania zaporowe go; 
Parametry diod: szczytowe napięcie wsteczne, maksymalny prąd pr zewodze­
nia, temperatura, częstotliwość, prąd upływowy, rozpraszanie mo cy; 
Działanie i funkcje diod w następujących obwodach: układy obcin ające, 
układy poziomujące, prostownik pełnookresowy i półokresowy, mos tek 
prostownikowy, podwajacz i potrajacz napięcia; 
Szczegółowe działanie i właściwości następujących urządzeń: pro stownik 
tyrystorowy, dioda świecąca, dioda Shottky'ego, dioda fotoprzew odząca, 
dioda pojemnościowa, warystor, dioda prostownicza, dioda Zenera . — —  2  —  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 152
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
4.1.2  Tranzystory  
a) Symbole tranzystora; 
Opis części składowych i ich kierunkowość; 
Właściwości tranzystora.  — 1  2  1  
b) Budowa i działanie tranzystorów PNP i NPN; 
Konfiguracje: wspólna baza, wspólny kolektor i wspólny emiter; 
Testowanie tranzystorów; 
Podstawowa ocena innych typów tranzystora i ich zastosowań; 
Zastosowanie tranzystorów: klasy wzmacniaczy (A, B, C); 
Podstawowe obwody obejmujące: polaryzację, odsprzęganie, sprzęż enie 
zwrotne i stabilizację; 
Zasady obwodu wielostopniowego: kaskady, w układzie przeciwsobn ym, 
oscylator, multiwibrator, przerzutnik  — —  2  —  
4.1.3  Obwody zintegrowane  
a) Opis i działanie obwodów logicznych i obwodów liniowych/wzma cniaczy 
operacyjnych.  — 1  —  1  
b) Opis i działanie obwodów logicznych i liniowych; 
Wstęp do działania i funkcji wzmacniacza operacyjnego używanego  jako: 
integrator, obwód różniczkujący, wtórnik napięciowy, komparator ; 
Działanie i metody łączenia stopni wzmacniacza: rezystancyjna p ojem­
nościowa, indukcyjna (transformator), indukcyjno-rezystancyjna (IR), 
bezpośrednia; 
Zalety i wady dodatniego i ujemnego sprzężenia zwrotnego.  — —  2  —  
4.2 Płytki drukowane  —  1  2  —  
Opis i zastosowanie płytek drukowanych  
4.3 Serwomechanizm  
a) Rozumienie następujących terminów: system obwodu zamkniętego  i otwartego, 
sprzężenie zwrotne, dalsza obróbka, analogowy przetwornik; 
Zasady działania i eksploatacji następujących części składowych  i cech łączy 
synchronicznych: przeliczniki, dyferencjały, sterowanie i momen t obrotowy, 
transformatory, nadajnik pojemnościowy i indukcyjny  — 1  —  —  
b) Rozumienie następujących terminów: obwód zamknięty, obwód ot warty, 
dalsza obróbka, serwomechanizm, analogowy przetwornik, zero, tł umienie, 
sprzężenie zwrotne, strefa nieczułości; 
Budowa, działanie i zastosowanie następujących części składowyc h łączy 
synchronicznych: przeliczniki, dyferencjały, sterowanie i momen t obrotowy, 
transformatory E i I, nadajnik indukcyjny, nadajnik pojemnościo wy, nadajnik 
synchroniczny; 
Usterki serwomechanizmu, odwrócenie obciążników synchronicznych , koły­
sanie maszyny synchronicznej.  — —  2  —  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 153
 
MODUŁ 5. SYSTEMY INSTRUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH TECHNIK CYFROWYCH  
POZIOM  
A B1–­
1 
B1–­
3 B1–­
2 
B1–­
4 ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
5.1 Systemy instrumentów elektronicznych  1  2  2  3  1  
Typowy układ systemów oraz rozplanowanie w kokpicie systemów 
przyrządów elektronicznych  
5.2 Systemy numerowania  —  1  —  2  —  
Systemy numerowania: dwójkowy, ósemkowy i szesnastkowy;  
Wykazywanie konwersji między systemami dziesiętnym i dwójko­
wym, ósemkowym i szesnastkowym i vice versa.  
5.3 Konwersja danych  —  1  —  2  —  
Dane analogowe, dane cyfrowe;  
Działanie i stosowanie konwertorów analogowych na dziesiętne, 
dziesiętnych na analogowe, nakłady i wyniki, ograniczenia różny ch 
rodzajów.  
5.4 Magistrala danych  —  2  —  2  —  
Funkcjonowanie magistrali danych w systemach na statkach 
powietrznych, wraz ze znajomością ARINC i innych specyfikacji.  
Sieć statku powietrznego/Eternet  
5.5 Obwody logiczne  
a) Określanie powszechnie stosowanych symboli bramek, tabel 
i obwodów równorzędnych; 
Aplikacje używane w systemach na statkach powietrznych, sche­
maty ideowe.  — 2  —  2  ►M5 —  ◄  
b) Interpretacja schematów logicznych.  —  —  —  2  —  
5.6 Podstawowa struktura komputera  
a) Technologia komputerowa (wraz z bitami, bajtami, oprogramowa ­
niem, sprzętem, procesorem centralnym (CPU), układami 
scalonymi (IC) oraz różnymi narzędziami pamięci takimi jak 
RAM, ROM, PROM); 
Technologia komputerowa (stosowana w systemach na statkach 
powietrznych).  1 2  —  —  —  
b) Terminologia związana z komputerami; 
Działanie, układ i interfejs głównych części składowych mikro­
komputera wraz z powiązanymi systemami magistrali; 
Informacja zawarta w słowach rozkazu jedno- i wieloadresowego; 
Terminy związane z pamięcią; 
Działanie typowych przyrządów pamięciowych; 
Działanie, zalety i wady różnych systemów archiwizacji danych.  — —  —  2  —  
5.7 Mikroprocesory  —  —  —  2  —  
Funkcje wykonywane przez mikroprocesory i ich ogólne działanie;  
Podstawowe działanie każdego z następujących elementów mikropro ­
cesora: jednostka sterująca, procesor, zegar, rejestr, jednostk a 
arytmetyczno-logiczna.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 154
 
POZIOM  
A B1–­
1 
B1–­
3 B1–­
2 
B1–­
4 ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
5.8 Obwody zintegrowane  —  —  —  2  —  
Działanie i użytkowanie koderów i dekoderów;  
Funkcje rodzajów koderów;  
Użycie średniej, wielkiej i bardzo wielkiej skali integracji.  
5.9 Multipleksowanie  —  —  —  2  —  
Działanie, stosowanie i identyfikacja w diagramach logicznych m ulti­
plekserów i demultiplekserów.  
5.10 Technika światłowodowa  —  1  1  2  —  
Zalety i wady światłowodowego przesyłania danych nad przesyła­
niem przewodem elektrycznym;  
Światłowodowa magistrala danych;  
Terminy związane z techniką światłowodową;  
Urządzenia końcowe;  
Łączniki, terminale kontrolne, terminale zdalne;  
Stosowanie techniki światłowodowej w systemach na statkach 
powietrznych.  
5.11 Elektroniczne monitory ekranowe  —  2  1  2  ►M5 —  ◄  
Zasady działania powszechnie stosowanych rodzajów monitorów 
ekranowych używanych w nowoczesnych statkach powietrznych, 
wraz z kineskopem, diodą świecącą i monitorem ciekłokrystalicz­
nym.  
5.12 Urządzenia wra żliwe elektrostatycznie  1  2  2  2  ►M5 —  ◄  
Specjalne postępowanie z podzespołami wrażliwymi na wyładowania  
elektrostatyczne;  
Świadomość ryzyka i możliwych szkód, urządzenia ochrony antysta ­
tycznej podzespołów i personelu.  
5.13 Kontrola zarz ądzania oprogramowaniem  —  2  1  2  ►M5 —  ◄  
Świadomość ograniczeń, wymagania zdolności do lotu i możliwe 
katastrofalne skutki niezatwierdzonych zmian w oprogramowaniu.  
5.14 Środowisko elektromagnetyczne  —  2  2  2  ►M5 —  ◄  
Wpływ następujących zjawisk na obsługę techniczną systemów elek ­
tronicznych: 
EMC — kompatybilność elektromagnetyczna 
EMI — interferencja elektromagnetyczna 
HARF — pole o dużej intensywności napromieniowania 
Zabezpieczenie przeciwpiorunowe  
5.15 Typowe elektroniczne/cyfrowe systemy na statkach powietrznych  —  2  2  2  ►M5 —  ◄  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 155
 
POZIOM  
A B1–­
1 
B1–­
3 B1–­
2 
B1–­
4 ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
Ogólne uporządkowanie typowych elektronicznych/cyfrowych 
systemów na statkach powietrznych i powiązanymi BITE (wbudowa­
nych urządzeń testujących), takich jak: 
a) tylko dla B1 i B2:  
ACARS-ARINC system komunikacji, adresowania i raportowania 
EICAS — systemy wskazań silnika i powiadamiania załogi 
FBW — elektroniczny układ sztucznej stateczności i sterowania 
„fly-by-wire” 
FMS — system zarządzania lotem 
IRS — system układów bezwładnościowych 
b) dla B1, B2 i B3:  
ECAM — elektroniczny scentralizowany monitoring statku 
powietrznego 
EFIS — elektroniczny system instrumentów lotu 
GPS — Global Positioning System 
TCAS — system alarmu i unikania kolizji w ruchu  
►C2 Zintegrowane moduły elektroniki lotniczej ◄ 
Systemy kabinowe 
Systemy informatyczne  
MODUŁ 6. MATERIAŁY I SPRZĘT  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
6.1 Materia ły budowy statku powietrznego zawieraj ące żelazo  
a) Charakterystyka, właściwości i identyfikacja powszechnie uży wanej stali 
stopowej stosowanej w statkach powietrznych; 
Obróbka cieplna i stosowanie stali stopowej.  1 2  1  2  
b) Testowanie materiałów zawierających żelazo w celu uzyskania twardości, 
wytrzymałości na rozciąganie, wytrzymałości na zmęczenie i udar ności.  — 1  1  1  
6.2 Materia ły do budowy statku powietrznego niezawieraj ące żelaza  
a) Charakterystyka, właściwości i identyfikacja materiałów niez awierających 
żelaza używanych do budowy statków powietrznych; 
Obróbka cieplna i stosowanie materiałów niezawierających żelaza ; 1 2  1  2  
b) Testowanie materiałów niezawierających żelaza w celu uzyskan ia twardości, 
wytrzymałości na rozciąganie, wytrzymałości na zmęczenie i udar ności.  – 1  1  1  
6.3 Materia ły do budowy statku powietrznego — kompozyty i niemetale  
6.3.1  Kompozyty i niemetale inne ni ż drewno i tkanina  
a) Charakterystyka, właściwości i identyfikacja powszechnych ko mpozytów 
i niemetali, innych niż drewno, używanych do budowy statków pow ietrznych; 
Środki łączące i uszczelniające  1 2  2  2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 156
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
b) Wykrywanie usterek/pogarszania się jakości kompozytów i mate riałów nieme­
talicznych; 
Naprawa kompozytów i materiałów niemetalicznych.  1 2  —  2  
6.3.2  Struktury drewniane  1  2  —  2  
Metody konstrukcyjne drewnianych struktur płatowców;  
Charakterystyka, właściwości i rodzaje drewna i klejów używanyc h w samolotach;  
Konserwacja struktur drewnianych;  
Rodzaje usterek w materiałach i strukturach drewnianych;  
Wykrywanie usterek w strukturach drewnianych;  
Naprawa struktur drewnianych.  
6.3.3  Pokrycia tkaninowe  1  2  —  2  
Charakterystyka, właściwości i rodzaje tkanin używanych w samol otach;  
Metody badania tkanin;  
Rodzaje usterek w tkaninach;  
Naprawa pokryć tkaninowych.  
6.4 Korozja  
a) Podstawy chemiczne; 
Tworzenie poprzez proces galwanizacji, mikrobiologiczne, poprze z nacisk;  1 1  1  1  
b) Rodzaje korozji i ich identyfikacja; 
Przyczyny korozji; 
Rodzaje materiałów, podatność na korozję.  2 3  2  2  
6.5 Elementy z łączne 
6.5.1  Gwinty  2 2  2  2  
Nomenklatura dotycząca gwintów;  
Formy gwintów, rozmiary i tolerancja dla standardowych gwintów używanych 
w statkach powietrznych;  
Mierzenie gwintów.  
6.5.2  Śruby, śruby dwustronne, wkr ęty 2  2  2  2  
Rodzaje śrub: specyfikacja, identyfikacja i oznaczanie śrub sta tków powietrznych, 
międzynarodowe standardy;  
Nakrętki: samokontrujące, kotwy, standardowe rodzaje;  
Wkręty do części metalowych: specyfikacja wkrętów używanych na statkach 
powietrznych;  
Śruby dwustronne: rodzaje i użycie, wstawienie i wyjęcie;  
Wkręty samogwintujące, kołki ustalające.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 157
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
6.5.3  Zatrzaski  2  2  2  2  
Podkładki sprężyste i odginane, płytki ustalające, zawleczki, p rzeciwnakrętki 
jednozwojowe, zabezpieczenie przewodowe, zatrzaski szybko zwaln iane, klucze, 
pierścienie sprężynujące zabezpieczające, przetyczki.  
6.5.4  Nity na statkach powietrznych  1  2  1  2  
Rodzaje nitów pełnych i jednostronnie zamykanych: specyfikacja i identyfikacja, 
obróbka cieplna.  
6.6 Rury i z łącza 
a) Identyfikacja oraz rodzaje rur sztywnych i giętkich oraz ich  złączek używanych 
w statkach powietrznych.  2 2  2  2  
b) Standardowe złącza w przewodach wodnych wysokociśnieniowych,  przewo­
dach paliwowych, olejowych, pneumatycznych i systemów powietrzn ych 
używanych w statkach powietrznych.  2 2  1  2  
6.7 Sprężyny —  2  1  1  
Rodzaje sprężyn, materiały, właściwości i zastosowanie.  
6.8 Łożyska 1  2  2  1  
Przeznaczenie łożysk, obciążenia, materiały, budowa;  
Rodzaje łożysk i ich zastosowanie.  
6.9 Skrzynia biegów  1  2  2  1  
Rodzaje przekładni zębatych i ich zastosowanie;  
Przełożenia, systemy redukcji i zwielokrotniania, koła zębate b ierne i czynne, 
wzory zębów;  
Pasy i koła pasowe, łańcuchy i zęby koła łańcuchowego.  
6.10 Linki sterownicze  1  2  1  2  
Rodzaje linek;  
Wyposażenie końcowe, nakrętki napinające i przyrządy kompensacy jne; 
Koła pasowe i części składowe systemów linkowych;  
Linki Bowdena;  
Elastyczne układy sterowania statkiem powietrznym.  
6.11 Przewody i po łączeniaelektryczne  1  2  2  2  
Rodzaje przewodów, budowa i właściwości;  
Kable wysokiego napięcia i współosiowe;  
Karbowanie;  
Rodzaje połączeń, kołki (piny), wtyczki, gniazdka, izolatory, w artość znamionowa 
prądu i napięcia, sprzęganie, kody identyfikacyjne.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 158
 
MODUŁ 7A. DZIAŁANIA Z ZAKRESU OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
Uwaga:  Niniejszy moduł nie stosuje się do kategorii B3. Odpowiednie t ematy dla kategorii B3 podano w module 7B.  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.1 Środki bezpiecze ństwa — statek powietrzny i warsztat  3  3  3  
Aspekty bezpieczeństwa pracy wraz ze środkami bezpieczeństwa pr zy pracy z energią 
elektryczną, gazami, w szczególności tlenem, olejami i chemikal iami.  
Także instrukcje podejmowania czynności zaradczych w przypadku ognia lub innego 
wypadku z jednym lub więcej wspomnianymi czynnikami ryzyka wraz  z wiedzą na 
temat środków gaśniczych.  
7.2 Dzia łania w warsztacie  3  3  3  
Posługiwanie się narzędziami, dbanie o narzędzia, użycie materi ałów warsztatowych;  
Rozmiary, luzy i tolerancje, normy jakości wykonania;  
Kalibracja narzędzi i wyposażenia, normy kalibracji.  
7.3 Narz ędzia 3 3  3  
Rodzaje pospolitych narzędzi ręcznych;  
Rodzaje pospolitych narzędzi elektrycznych;  
Działanie i użycie, narzędzia do pomiarów precyzyjnych;  
Urządzenia i metody smarowania  
Działanie, funkcjonowanie i użytkowanie urządzeń do ogólnego te stowania 
elektrycznego;  
7.4 Urz ądzenia do ogólnego testowania elektroniki lotniczej  —  2  3  
Działanie, funkcjonowanie i użytkowanie urządzeń do ogólnego te stowania elektroniki 
lotniczej  
7.5 Rysunki techniczne maszynowe, wykresy i normy  1  2  2  
Rodzaje rysunków technicznych, wykresy, ich symbole, wymiary, t olerancje i rzuty;  
Informacje identyfikujące tabliczki rysunkowe;  
Mikrofilmy, mikrokarty i prezentacje komputerowe;  
Specyfikacja 100 amerykańskiego Stowarzyszenia Transportu Lotni czego (ATA);  
Lotnicze i inne stosowane normy wraz z ISO, AN, MS, NAS i MIL;  
Schematy instalacji elektrycznych i schematy ideowe.  
7.6 Pasowania i tolerancje  1  2  1  
Rozmiary wierteł do otworów na śrubę, klasy pasowania;  
Powszechnie używany system pasowania i tolerancji;  
Harmonogram pasowania i tolerancji dla statków powietrznych i s ilników;  
Ograniczenia wyginania, skręcania i ścierania;  
Standardowe metody sprawdzania wałów, łożysk i innych części.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 159
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.7 System po łączeń elektrycznych (EWIS)  1  3  3  
Ciągłość, techniki izolowania, łączenia i testowania;  
Użycie zagniataków: obsługiwanych ręcznie i hydraulicznie;  
Testowanie połączeń zagniatanych;  
Umieszczanie i wyjmowanie kołków (pinów) połączeniowych;  
Kable współosiowe: środki bezpieczeństwa przy testowaniu i inst alacji;  
Oznakowanie typów przewodów, kryteria ich przeglądów oraz toler ancja uszkodzeń  
Techniki ochrony instalacji elektrycznej: wiązanie kabli i moco wanie wiązki kabli, 
zaciski kablowe, techniki narękawników ochronnych wraz z obwoje m obkurczania 
cieplnego, ekranowanie.  
Standardy instalacji, przeglądów, napraw, obsługi technicznej i  utrzymania czystości 
systemów EWIS.  
7.8 Nitowanie  1 2  —  
Połączenia nitowe, rozmieszczenie i skok nitów;  
Narzędzia używane do nitowania i nitowania zagłębionego;  
Badanie połączeń nitowych.  
7.9 Rury i przewody  1  2  —  
Zginane oraz kielichowane/rozwarte rury statku powietrznego;  
Badanie i testowanie rur i przewodów statku powietrznego;  
Instalacja i mocowanie rur.  
7.10 Sprężyny 1 2  —  
Badanie i testowanie sprężyn.  
7.11 Łożyska 1 2  —  
Testowanie, czyszczenie i badanie łożysk;  
Wymagania smarownicze łożysk;  
Uszkodzenia łożysk i ich przyczyny.  
7.12 Skrzynia biegów  1  2  —  
Badanie kół zębatych, luzu;  
Badanie pasów i kół pasowych, łańcuchów i zębów koła łańcuchowe go; 
Badanie dźwigników śrubowych, urządzeń dźwigniowych, systemy ci ęgieł 
przeciwsobnych.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 160
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.13 Linki sterownicze  1  2  —  
Zarabianie końcówek;  
Badanie i testowanie linek sterowniczych;  
Linki Bowdena; Elastyczne układy sterowania statkiem powietrzny m. 
7.14 Postępowanie z materia łami 
7.14.1  Blacha cienka  —  2  —  
Zaznaczanie i obliczanie luzu zginania;  
Obróbka blachy cienkiej, wraz ze zginaniem i formowaniem;  
Badanie działania blachy cienkiej  
7.14.2  Kompozyty i niemetale  —  2  —  
Wykonywanie spoiw;  
Warunki środowiskowe;  
Metody badania.  
7.15 Spawanie, lutowanie twarde, lutowanie i spajanie  
a) Metody lutowania, badanie złączy lutowanych.  —  2  2  
b) Metody spawania i lutowania twardego; 
Badanie złączy spawanych i twardo lutowanych; 
Metody łączenia i badanie złączy spojonych.  — 2  —  
7.16 Waga i równowaga statku powietrznego  
a) Obliczanie środka ciężkości/ograniczeń: używanie odnośnych d okumentów.  —  2  2  
b) Przygotowanie statku powietrznego do ważenia; 
Ważenie statku powietrznego.  — 2  —  
7.17 Obsługa i przechowywanie statku powietrznego  2  2  2  
Kołowanie i holowanie statku powietrznego oraz powiązane z tym środki bezpieczeń­
stwa;  
Podnoszenie, klinowanie, zabezpieczanie statku powietrznego i p owiązane z tym środki 
bezpieczeństwa;  
Metody przechowywania statku powietrznego;  
Procedury napełniania/opróżniania zbiorników paliwa;  
Procedury odlodzeniowe i przeciwoblodzeniowe;  
Lotniskowe zasilanie elektryczne, hydrauliczne i pneumatyczne;  
Wpływ warunków środowiska na obsługę i funkcjonowanie statku po wietrznego.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 161
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.18 Techniki demonta żu, badania, naprawy i monta żu 
a) Rodzaje uszkodzeń i techniki kontroli wzrokowej; 
Usuwanie korozji, ocena i ponowne zabezpieczanie przed korozją.  2 3  3  
b) Metody naprawy generalnej, podręcznik naprawy konstrukcji; 
Programy kontroli starzenia się, zmęczenia i korozji.  — 2  —  
c) Techniki badania nieniszczącego wraz z metodami penetrantu, radiograficzną, 
prądów wirowych, ultradźwiękową i boroskopową.  — 2  1  
d) Techniki demontażu i ponownego montażu.  2  2  2  
e) Techniki wykrywania i usuwania usterek.  —  2  2  
7.19 Zdarzenia nadzwyczajne  
a) Badanie po uderzeniu pioruna oraz penetracja HIRF.  2  2  2  
b) Badanie po zdarzeniach nadzwyczajnych takich jak twarde lądo wanie oraz lot przez 
turbulencje.  2 2  —  
7.20 Procedury obs ługi technicznej  1  2  2  
Planowanie obsługi technicznej;  
Procedury modyfikacyjne;  
Procedury magazynowe;  
Procedury certyfikacji/dopuszczania;  
Połączenie z działaniem statku powietrznego;  
Badanie obsługi technicznej/kontrola jakości/gwarancja jakości;  
Dodatkowe procedury obsługi technicznej;  
Kontrola podzespołów o ograniczonej trwałości.  
MODUŁ 7B. DZIAŁANIA Z ZAKRESU OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
Uwaga:  Zakres niniejszego modułu uwzględnia technologię samolotów nal eżących do kategorii B3.  
POZIOM  
B3 
7.1 Środki bezpiecze ństwa — statek powietrzny i warsztat  3  
Aspekty bezpieczeństwa pracy wraz ze środkami bezpieczeństwa pr zy pracy z energią elek­
tryczną, gazami, w szczególności tlenem, olejami i chemikaliami . 
Także instrukcje podejmowania czynności zaradczych w przypadku pożaru lub innego wypadku 
z jednym lub więcej wspomnianymi czynnikami ryzyka wraz z wiedz ą na temat środków 
gaśniczych.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 162
 
POZIOM  
B3 
7.2 Dzia łania w warsztacie  3 
Posługiwanie się narzędziami, dbanie o narzędzia, użycie materi ałów warsztatowych;  
Rozmiary, luzy i tolerancje, normy jakości wykonania;  
Kalibracja narzędzi i wyposażenia, normy kalibracji.  
7.3 Narz ędzia 3 
Rodzaje pospolitych narzędzi ręcznych;  
Rodzaje pospolitych narzędzi elektrycznych;  
Działanie i użycie, narzędzia do pomiarów precyzyjnych;  
Urządzenia i metody smarowania  
Działanie, funkcjonowanie i użytkowanie elektrycznych urządzeń testowych ogólnego 
przeznaczenia;  
7.4 Awioniczne urz ądzenia testowe ogólnego przeznaczenia  ►M5 1  ◄  
Działanie, funkcjonowanie i użytkowanie awionicznych urządzeń t estowych ogólnego przezna­
czenia  
7.5 Rysunki techniczne maszynowe, wykresy i normy  2  
Rodzaje rysunków technicznych, wykresy, ich symbole, wymiary, t olerancje i rzuty;  
Informacje identyfikujące tabliczki rysunkowe;  
Mikrofilmy, mikrokarty i prezentacje komputerowe;  
Specyfikacja 100 amerykańskiego Stowarzyszenia Transportu Lotni czego (ATA);  
Lotnicze i inne stosowane normy wraz z ISO, AN, MS, NAS i MIL;  
Schematy instalacji elektrycznych i schematy ideowe.  
7.6 Pasowanie i tolerancje  2 
Rozmiary wierteł do otworów na śrubę, klasy pasowania;  
Powszechnie używany system pasowania i tolerancji;  
Harmonogram pasowania i tolerancji dla statków powietrznych i s ilników;  
Ograniczenia wyginania, skręcania i ścierania;  
Standardowe metody sprawdzania wałów, łożysk i innych części.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 163
 
POZIOM  
B3 
7.7 Przewody i po łączenia elektryczne  2  
Ciągłość, techniki izolowania, łączenia i testowania;  
Użycie zagniataków: obsługiwanych ręcznie i hydraulicznie;  
Testowanie połączeń zagniatanych;  
Umieszczanie i wyjmowanie kołków (pinów)połączeniowych;  
Kable współosiowe: środki bezpieczeństwa przy testowaniu i inst alacji;  
Techniki ochrony instalacji elektrycznej: wiązanie kabli i moco wanie wiązki kabli, zaciski 
kablowe, techniki narękawników ochronnych wraz z obwojem obkurc zania cieplnego, 
ekranowanie.  
7.8 Nitowanie  2 
Połączenia nitowe, rozmieszczenie i skok nitów;  
Narzędzia używane do nitowania i nitowania zagłębionego;  
Badanie połączeń nitowych.  
7.9 Rury i przewody  2 
Zginane oraz kielichowane/rozwarte rury statku powietrznego;  
Badanie i testowanie rur i przewodów statku powietrznego;  
Instalacja i mocowanie rur.  
7.10 Sprężyny ►M5 2  ◄  
Badanie i testowanie sprężyn.  
7.11 Łożyska 2 
Testowanie, czyszczenie i badanie łożysk;  
Wymagania smarownicze łożysk;  
Uszkodzenia łożysk i ich przyczyny.  
7.12 Skrzynia biegów  2 
Badanie kół zębatych, luzu;  
Badanie pasów i kół pasowych, łańcuchów i zębów koła łańcuchowe go; 
Badanie dźwigników śrubowych, urządzeń dźwigniowych, systemy ci ęgieł przeciwsobnych.  
7.13 Linki sterownicze  2 
Zarabianie końcówek;  
Badanie i testowanie linek sterowniczych;  
Linki Bowdena; Elastyczne układy sterowania statkiem powietrzny m. 
7.14 Postępowanie z materia łami 
7.14.1  Blacha cienka  2 
Zaznaczanie i obliczanie luzu zginania;  
Pracowanie blachy cienkiej, wraz ze zginaniem i formowaniem;  
Badanie działania blachy cienkiej  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 164
 
POZIOM  
B3 
7.14.2  Kompozyty i niemetale  2 
Wykonywanie spoiw;  
Warunki środowiskowe;  
Metody badania.  
7.15 Spawanie, lutowanie twarde, lutowanie i spajanie  
a) Metody lutowania, badanie złączy lutowanych.  2  
b) Metody spawania i lutowania twardego; 
Badanie złączy spawanych i twardo lutowanych; 
Metody łączenia i badanie złączy spojonych.  2 
7.16 Waga i równowaga statku powietrznego  
a) Obliczanie środka ciężkości/ograniczeń: używanie odnośnych d okumentów.  2  
b) Przygotowanie statku powietrznego do ważenia; 
Ważenie statku powietrznego.  2 
7.17 Obsługa i przechowywanie statku powietrznego  2  
Kołowanie i holowanie statku powietrznego oraz powiązane z tym środki bezpieczeństwa;  
Podnoszenie, klinowanie, zabezpieczanie statku powietrznego i p owiązane z tym środki bezpie­
czeństwa;  
Metody przechowywania statku powietrznego;  
Procedury napełniania/opróżniania zbiorników paliwa;  
Procedury odlodzeniowe i przeciwoblodzeniowe;  
Lotniskowe zasilanie elektryczne, hydrauliczne i pneumatyczne;  
Wpływ warunków środowiska na obsługę i funkcjonowanie statku po wietrznego.  
7.18 Techniki demonta żu, badania, naprawy i monta żu 
a) Rodzaje uszkodzeń i techniki kontroli wzrokowej; 
Usuwanie korozji, ocena i ponowne zabezpieczanie przed korozją.  3 
b) Metody naprawy generalnej, podręcznik naprawy konstrukcji; 
Programy kontroli starzenia się, zmęczenia i korozji.  2 
c) Techniki badania nieniszczącego wraz z metodami penetrantu, radiograficzną, prądów wiro­
wych, ultradźwiękową i boroskopową.  2 
d) Techniki demontażu i ponownego montażu.  2  
e) Techniki wykrywania i usuwania usterek.  2  
7.19 Zdarzenia nadzwyczajne  
a) Badanie po uderzeniu pioruna oraz penetracja HIRF.  2  
b) Badanie po zdarzeniach nadzwyczajnych takich jak twarde lądo wanie oraz lot przez 
turbulencje.  2 ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 165
 
POZIOM  
B3 
7.20 Procedury obs ługi technicznej  2  
Planowanie obsługi technicznej;  
Procedury modyfikacyjne;  
Procedury magazynowe;  
Procedury certyfikacji/dopuszczania;  
Połączenie z działaniem statku powietrznego;  
Badanie obsługi technicznej/kontrola jakości/gwarancja jakości;  
Dodatkowe procedury obsługi technicznej;  
Kontrola podzespołów o ograniczonej trwałości.  
MODUŁ 8. PODSTAWY AERODYNAMIKI  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
8.1 Fizyka atmosfery  1  2  2  1  
Zastosowanie International Standard Atmosphere (ISA) do aerodyn amiki.  
8.2 Aerodynamika  1  2  2  1  
Przepływ powietrza wokół ciała;  
Warstwa przyścienna, przepływ uwarstwiony, turbulentny, niezakł ócony, względny 
przepływ powietrza, odchylenie strug, wirowość, stagnacja;  
Terminy: profil lotniczy, cięciwa, średnia cięciwa aerodynamicz na, opór profilowy, 
opór indukowany, środek ciśnień, kąt natarcia, zwichrzenie ujem ne i dodatnie płata, 
lotność, kształt skrzydła i wydłużenie;  
Siła ciągu, ciężar, wypadkowa aerodynamiczna;  
Wytwarzanie siły nośnej i oporu: kąt natarcia, współczynnik sił y nośnej, oporu, 
biegunowa, przeciągnięcie;  
Zanieczyszczenie płata w tym lodem, śniegiem, szronem.  
8.3 Teoria lotu  1  2  2  1  
Związek między siłą nośną, ciężarem, ciągiem i oporem;  
Lot ślizgowy;  
Loty stanu ustalonego, osiągi;  
Teoria obrotu;  
Wpływ czynników obciążenia: przeciągnięcie, obwiednia lotu i og raniczenia 
konstrukcyjne;  
Zwiększenie siły nośnej.  
8.4 Stateczno ść i dynamika lotu  1  2  2  1  
Stateczność podłużna, boczna i kierunkowa (czynna i bierna).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 166
 
MODUŁ 9A. CZYNNIKI LUDZKIE  
Uwaga:  Niniejszy moduł nie stosuje się do kategorii B3. Odpowiednie t ematy dla kategorii B3 podano w module 9B.  
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
9.1 Ogólne  1 2  2  
Konieczność uwzględnienia czynnika ludzkiego;  
Zdarzenia, które można przypisać czynnikom ludzkim/błędom ludzk im; 
Prawa Murphy'ego.  
9.2 Ludzkie mo żliwości i ograniczenia  1  2  2  
Wzrok;  
Słuch;  
Przetwarzanie informacji;  
Uwaga i percepcja;  
Pamięć;  
Klaustrofobia i dostęp fizyczny.  
9.3 Psychologia spo łeczna  1  1  1  
Odpowiedzialność indywidualna i grupowa;  
Motywacja i demotywacja;  
Nacisk kolegów;  
Zagadnienia „kulturowe”;  
Praca zespołowa;  
Zarządzanie, nadzór i przewodnictwo.  
9.4 Czynniki wp ływające na osi ągnięcia 2  2  2  
Stan zdrowia/kondycja;  
Stres związany z pracą i życiem osobistym;  
Presja czasu i terminy;  
Obciążenie pracą: nadmierne i niewystarczające;  
Sen i zmęczenie, praca zmianowa;  
Alkohol, lekarstwa i nadużywanie narkotyków.  
9.5 Środowisko fizyczne  1  1  1  
Hałas i dym;  
Oświetlenie;  
Klimat i temperatura;  
Ruch i wibracje;  
Środowisko pracy.  
9.6 Zadania  1 1  1  
Praca fizyczna;  
Zadania powtarzalne;  
Badanie poprzez oględziny;  
Systemy złożone.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 167
 
POZIOM  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
9.7 Komunikacja  2 2  2  
W ramach zespołów i między nimi;  
Rejestracja pracy;  
Uaktualnianie, okres ważności;  
Rozpowszechnianie informacji.  
9.8 Błąd ludzki  1 2  2  
Modele i teorie błędu;  
Rodzaje błędu w zadaniach z zakresu obsługi technicznej;  
Skutki błędów (np. wypadki);  
Unikanie błędów i zarządzanie nimi.  
9.9 Ryzyko w miejscu pracy  1  2  2  
Rozpoznawanie i unikanie ryzyka;  
Postępowanie w sytuacjach nagłych.  
MODUŁ 9B. CZYNNIKI LUDZKIE  
Uwaga:  Zakres niniejszego modułu uwzględnia mniej wymagające środowis ko posiadaczy licencji na obsługę tech­
niczną kategorii B3.  
POZIOM  
B3 
9.1 Ogólne  2 
Konieczność uwzględnienia czynnika ludzkiego;  
Zdarzenia, które można przypisać czynnikom ludzkim/błędom ludzk im; 
Prawa Murphy'ego.  
9.2 Ludzkie mo żliwości i ograniczenia  2  
Wzrok;  
Słuch;  
Przetwarzanie informacji;  
Uwaga i percepcja;  
Pamięć;  
Klaustrofobia i dostęp fizyczny.  
9.3 Psychologia spo łeczna  1 
Odpowiedzialność indywidualna i grupowa;  
Motywacja i demotywacja;  
Nacisk kolegów;  
Zagadnienia „kulturowe”;  
Praca zespołowa;  
Zarządzanie, nadzór i przewodnictwo.  
9.4 Czynniki wp ływające na osi ągnięcia 2  
Stan zdrowia/kondycja;  
Stres związany z pracą i życiem osobistym;  
Presja czasu i terminy;  
Obciążenie pracą: nadmierne i niewystarczające;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 168
 
POZIOM  
B3 
Sen i zmęczenie, praca zmianowa;  
Alkohol, lekarstwa i nadużywanie narkotyków.  
9.5 Środowisko fizyczne  1 
Hałas i dym;  
Oświetlenie;  
Klimat i temperatura;  
Ruch i wibracje;  
Środowisko pracy.  
9.6 Zadania  1 
Praca fizyczna;  
Zadania powtarzalne;  
Badanie poprzez oględziny;  
Systemy złożone.  
9.7 Komunikacja  2 
W ramach zespołów i między nimi;  
Rejestracja pracy;  
Uaktualnianie, okres ważności;  
Rozpowszechnianie informacji.  
9.8 Błąd ludzki  2 
Modele i teorie błędu;  
Rodzaje błędu w zadaniach z zakresu obsługi technicznej;  
Skutki błędów (np. wypadki);  
Unikanie błędów i zarządzanie nimi.  
9.9 Ryzyko w miejscu pracy  2 
Rozpoznawanie i unikanie ryzyka;  
Postępowanie w sytuacjach nagłych.  
▼M8 
MODUŁ 10. PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA  
POZIOM  
A B 1  B2 
B2L B3 
10.1 Ramy regulacyjne  
Rola Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego; 
Rola Komisji Europejskiej; 
Rola EASA; 
Rola państw członkowskich i krajowych organów lotnictwa; 
Rozporządzenie (UE) 2018/1139, rozporządzenie (UE) nr 748/2012,  
rozporządzenie (UE) nr 1321/2014 i rozporządzenie (UE) nr 376/2 014. 
Związek pomiędzy poszczególnymi załącznikami (częściami) rozpor ządzenia (UE) 
nr 748/2012, rozporządzenia (UE) nr 1321/2014 i rozporządzenia (UE) nr 965/2012.  1 1  1  1  
10.2 Personel po świadczający — obs ługa techniczna  
Szczegółowe rozumienie części 66.  2 2  2  2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 169
 
POZIOM  
A B 1  B2 
B2L B3 
10.3 Zatwierdzone organizacje obs ługi technicznej  
Szczegółowe rozumienie części 145 i części M podsekcja F.  2 2  2  2  
10.4 Operacje lotnicze  
Ogólne rozumienie rozporządzenia (UE) nr 965/2012 
Certyfikaty przewoźników lotniczych; 
Obowiązki operatorów, w szczególności obowiązki dotyczące zapew nienia ciągłej 
zdatności do lotu oraz obsługi technicznej; 
Program obsługi technicznej statków powietrznych 
MEL//CDL 
Dokumenty przewożone na pokładzie; 
Znakowanie statków powietrznych;  1 1  1  1  
10.5 Certyfikacja statków powietrznych, cz ęści i wyposa żenia 
a) Ogólne 
Ogólne rozumienie części 21 i warunków certyfikowania EASA CS-2 3, 25, 
27, 29.  — 1  1  1  
b) Dokumenty 
Świadectwo zdatności do lotu; ograniczone świadectwo zdatności do lotu 
i zezwolenie na lot; 
Świadectwo rejestracji; 
Certyfikat hałasu; 
Rozkład wagi; 
Licencja na radiostację i zatwierdzenie.  — 2  2  2  
10.6 Ciągła zdatność do lotu  
Szczegółowe rozumienie przepisów części 21 dotyczących ciągłej zdatności do lotu. 
Szczegółowe rozumienie części M.  2 2  2  2  
10.7.  Odpowiednie krajowe i mi ędzynarodowe wymagania (je żeli nie zosta ły zastąpione 
przez wymagania UE)  
a) Programy obsługi technicznej, kontrola i badanie obsługi tec hnicznej; 
Dyrektywy zdatności do lotu; 
Biuletyny obsługi, informacje obsługi producenta; 
Zmiany i naprawy; 
Dokumentacja obsługi technicznej: podręcznik obsługi techniczne j, podręcznik 
napraw konstrukcyjnych, ilustrowany katalog części zamiennych i td. 
Tylko dla licencji A do B2: 
Główny wykaz minimalnego wyposażenia, wykaz minimalnego wyposaż enia, 
wykaz odchylenia wysyłki;  1 2  2  2  
b) Ciągła zdatność do lotu; 
Minimalne wymagania dotyczące wyposażenia — loty próbne 
Tylko dla licencji B1 i B2: 
ETOPS, wymagania obsługi technicznej i wysyłki; 
Eksploatacja przy każdej pogodzie, eksploatacja kategorii 2/3.  — 1  1  1 ”  ▼M8 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 170
 
MODUŁ 11A. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU TURBINOWE GO 
POZIOM  
A1 B1.1  
11.1 Teoria lotu  
►C8 11.1.1  Aerodynamika samolotu i sterowanie lotem  ◄ 1  2  
►C8 Działanie i efekt: 
— regulacji przechylenia: lotki i spoilery; 
— regulacji wysokości: stery wysokości, usterzenie integralne, stateczniki 
zmiennego zasięgu oraz przednie powierzchnie sterowe układu kon struk­
cyjnego typu kaczka; 
— regulacji odchylenia, ograniczników steru kierunku; ◄  — —  
►C8 Regulacja z użyciem sterolotek, ruddervatorów; ◄  
►C8 Urządzenia zwiększające siłę nośną, szczeliny skrzelowe, skrze le, klapy, 
klapolotki; ◄  
►C8 Urządzenia oporowe, spoilery, urządzenia zmniejszające siłę no śną, 
hamulce aerodynamiczne; ◄  
►C8 Efekty grzebieni aerodynamicznych płata, krawędzie natarcia z usko­
kiem; ◄  
►C8 Regulacja warstwy granicznej, generatory wirów, kliny przeciąg nięcia 
lub wiodące urządzenia brzegowe; ◄  
►C8 Działanie i efekt klapek wyważających, klapek odciążających i dociążaj­ 
ących (wiodących), klapek sterowniczych, klapek sprężynowych, w yważenia 
masowego, nachylenia powierzchni sterowej, aerodynamicznych pan eli 
regulacyjnych. ◄  
11.1.2  Lot z du żymi prędkościami  1  2  
Lot z prędkością dźwięku, lot z prędkością poddźwiękową, lot tr anssoniczny, 
lot z prędkością ponaddźwiękową;  
Liczba Macha, krytyczna liczba Macha, buffet wysokościowy, fala  uderze­
niowa, nagrzewanie aerodynamiczne, reguła pól;  
Czynniki mające wpływ na przepływ powietrza we wlotach silnikow ych 
w samolotach dużej prędkości;  
Efekty skosu dodatniego na krytycznej liczbie Macha.  
11.2 Struktury p łatowca — koncepcje ogólne  
a) Wymagania dotyczące zdatności do lotu dla wytrzymałości kons trukcyjnej; 
Klasyfikacja strukturalna, pierwszorzędowa, drugorzędowa i trze ciorzę­
dowa; 
Brak bezpieczeństwa, trwałość niezawodna, koncepcje dotyczące t olerancji 
awarii; 
Strefowe i stanowiskowe systemy identyfikacji; 
Nacisk, naprężenie, zginanie, ściskanie, ścinanie, skręcanie, r ozciąganie, 
naprężenie obwodowe, zmęczenie materiału;  2 2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 171
 
POZIOM  
A1 B1.1  
Dreny i zabezpieczenie wentylacji; 
Zapewnienie instalacji systemu; 
Zapewnienie ochrony przed uderzeniem pioruna; 
Umasienie samolotu.  
b) Metody konstrukcyjne: pokrycie pracujące kadłuba, wręgi, pod łużnice, 
przegrody, ramy, doublery, rozpórki, wiązadła, belki, struktura  podłogi, 
wzmocnienie, metody zdejmowania izolacji, ochrona antykorozyjna , 
skrzydło, usterzenie ogonowe i urządzenia silnikowe;Techniki mo ntażu 
konstrukcji: nitowanie, skręcanie, spajanie; 
Metody ochrony powierzchni, takie jak chromianowanie, anodyzowa nie, 
malowanie; 
Czyszczenie powierzchni; 
Symetria płatowca: metody równania i sprawdzania symetrii.  1 2  
11.3 Struktury p łatowca — samoloty  
11.3.1  Kad łub (ATA 52/53/56)  1  2  
Uszczelnianie konstrukcji i utrzymywanie ciśnienia;  
Skrzydło, statecznik, wspornik i elementy podwozia;  
Montaż siedzeń i system załadunku;  
Drzwi i wyjścia awaryjne: konstrukcja, mechanizmy, działanie i urządzenia 
zabezpieczające;  
Okna i budowa oraz mechanizmy wiatrochronu.  
11.3.2  Skrzyd ła (ATA 57)  1  2  
Budowa;  
Przechowywanie paliwa;  
Podwozie samolotu, wspornik, powierzchnia sterowa i urządzenia podnosze­
nia/oporu.  
11.3.3  Stateczniki (ATA 55)  1  2  
Budowa;  
Mocowanie powierzchni sterowej.  
11.3.4  Powierzchnie sterowe lotu (ATA 55/57)  1  2  
Budowa i zamocowanie;  
Równoważenie — masa i aerodynamika.  
11.3.5  Gondole/Wsporniki (ATA 54)  1  2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 172
 
POZIOM  
A1 B1.1  
Gondole/Wsporniki: 
— Budowa; 
— Zapory ogniowe; 
— Zawieszenie silnika.  — —  
11.4 Klimatyzacja i zwi ększanie ci śnienia w kabinie (ATA 21)  
11.4.1  Dop ływ powietrza  1  2  
Źródła zasilania w powietrze, włącznie z upustem silnikowym,  ►C2 pomoc­
nicze źródło zasilania ◄ i zasilanie lotniskowe.  
11.4.2  Klimatyzacja  1  3  
Systemy klimatyzacyjne;  
Urządzenia obiegu powietrza i obiegu pary;  
Systemy dystrybucji;  
System regulacji przepływu, temperatury i wilgotności.  
11.4.3  Zwi ększanie ci śnienia  1  3  
Systemy zwiększenia ciśnienia;  
Regulacja i zobrazowanie w tym zawory sterowania i bezpieczeńst wa; 
Regulatory ciśnienia kabinowego.  
11.4.4  Urz ądzenia zabezpieczaj ące i ostrzegawcze  1  3  
Urządzenia ochronne i ostrzegawcze.  
11.5 Instrumenty/systemy elektroniki lotniczej  
11.5.1  Systemy instrumentowe (ATA 31)  1  2  
Urządzenia pilotażowe: wysokościomierz, wskaźnik prędkości lotu , pionowy 
prędkościomierz;  
Urządzenia żyroskopowe: sztuczny horyzont, wskaźnik położenia, wskaźnik 
kierunku, wskaźnik sytuacji w poziomie, zakrętomierz i wskaźnik  ślizgu, koor­
dynator zakrętu;  
Kompasy: bezpośredni odczyt, odczyt zdalny;  
Wskaźnik kąta natarcia, system ostrzegania o przeciągnięciu;  
Szklany kokpit;  
Inne wskaźniki samolotu.  
11.5.2  Systemy elektroniki lotniczej  1  1  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 173
 
POZIOM  
A1 B1.1  
Podstawy układów systemu i działanie; 
— Autopilot (ATA 22); 
— Komunikacja (ATA 23); 
— Systemy nawigacji (ATA 34).  — —  
11.6 Energia elektryczna (ATA 24)  1  3  
Montaż i działanie baterii;  
Wytwarzanie prądu stałego;  
Wytwarzanie prądu zmiennego;  
Wytwarzanie energii elektrycznej w sytuacji awaryjnej;  
Regulacja napięcia;  
Rozdział energii elektrycznej;  
Przemienniki, transformatory, prostowniki;  
Ochrona obwodów;  
Zasilanie zewnętrzne/lotniskowe.  
11.7 Sprz ęt i wyposa żenie (ATA 25)  
a) Wymagania dotyczące sprzętu wykorzystywanego w nagłych wypad kach; 
Siedzenia, taśmy i pasy.  2 2  
b) Układ kabiny; 
Rozmieszczenie sprzętu; 
Montaż wyposażenia kabiny; 
Sprzęt w kabinie służący rozrywce; 
Montaż kuchni; 
Sprzęt do obsługi i przechowywania ładunku; 
Schody.  1 1  
11.8 Ochrona przeciwpo żarowa (ATA 26)  1  3  
a) Systemy wykrywania ognia i dymu oraz systemy ostrzegawcze; 
Systemy gaszące pożar; 
Testy systemu.  
b) Przenośna gaśnica.  1  ►M5 2  ◄  
11.9 Sterowanie lotem (ATA 27)  1  3  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 174
 
POZIOM  
A1 B1.1  
Sterowanie podstawowe: lotka, ster wysokości,  ►C8 ster kierunku ◄, spoiler;  
Regulacja wyważenia;  
Aktywna regulacja ładunku;  
►C8 Urządzenia zwiększające siłę nośną ◄;  
Wewnętrzny hamulec aerodynamiczny, urządzenia zmniejszające sił ę nośną;  
►C8 Funkcjonowanie systemu: ręczne, hydrauliczne, pneumatyczne, 
elektryczne, ◄ sztuczna stateczność i sterowanie „fly-by-wire”;  
Sztuczne obciążenie, amortyzator odchylenia, wyważenie Macha, o granicznik 
steru, systemy blokady podmuchów;  
Równoważenie i ustawienie;  
System ostrzegania o przeciągnięciu.  
11.10  Systemy paliwowe (ATA 28)  1  3  
Układ systemu;  
Zbiorniki paliwa;  
Systemy dostarczania;  
Zrzucanie, odpowietrzanie, drenowanie;  
Zasilanie na krzyż i przekazywanie;  
Oznaczenia i ostrzeżenia.  
Uzupełnianie paliwa i opróżnianie zbiorników z paliwa;  
Podłużne systemy równowagi paliwa.  
11.11  Si ła hydrauliczna (ATA 29)  1  3  
Układ systemu;  
Płyny hydrauliczne;  
Zbiorniki i akumulatory hydrauliczne;  
Wytwarzanie ciśnienia: elektrycznie, mechanicznie, pneumatyczni e; 
Wytwarzanie ciśnienia w nagłym wypadku;  
Filtry;  
Regulacja ciśnienia;  
Rozdział mocy;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 175
 
POZIOM  
A1 B1.1  
Systemy wykrywania i ostrzegania;  
Interfejs z innymi systemami.  
11.12  Ochrona przed lodem i deszczem (ATA 30)  1  3  
Tworzenie, klasyfikowanie i wykrywanie lodu;  
Systemy przeciwoblodzeniowe: elektryczne, z wykorzystaniem ciep łego 
powietrza i chemiczne;  
Systemy odladzania: elektryczne, z wykorzystaniem ciepłego powi etrza, pneu­
matyczne i chemiczne;  
Środek hydrofobowy;  
Ogrzewanie sond i drenów;  
Systemy wycieraczek.  
11.13  Podwozie samolotu (ATA 32)  2  3  
Budowa, amortyzacja;  
System wypuszczania i chowania podwozia: normalny i awaryjny;  
Wskazania i ostrzeżenia;  
Koła, hamulce, antypoślizg i autohamowanie;  
Opony;  
Sterowanie;  
Czujniki powietrze-ziemia.  
11.14  Światła (ATA 33)  2  3  
Zewnętrzne: nawigacyjne, antykolizyjne, lądowania, kołowania, m rozowe;  
Wewnętrzne: w kabinie, w kokpicie, w ładowni;  
Awaryjne.  
11.15  Tlen (ATA 35)  1  3  
Układ systemu: w kokpicie, w kabinie;  
Źródła, przechowywanie, ładowanie i dystrybucja;  
Regulacja dostaw;  
Wskazania i ostrzeżenia.  
►M5 11.16  Zasilanie pneumatyczne/pró żniowe (ATA 36)  ◄ 1  3  
►M5 Układ systemu; ◄  
►M5 Źródła: silnik/pomocnicze źródło zasilania, kompresory, zbiorn iki, 
►C5 zasilanie lotniskowe ◄; ◄  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 176
 
POZIOM  
A1 B1.1  
►M5 Pompy ciśnieniowe i pompy próżniowe; ◄  
►M5 Regulacja ciśnienia; ◄  
►M5 Rozdział powietrza; ◄  
►M5 Wskazania i ostrzeżenia; ◄  
►M5 Współpraca z innymi systemami. ◄  
11.17  Woda/odpady (ATA 38)  2  3  
Układ systemu wodnego, dostawa, dystrybucja, obsługa techniczna  i drenowa­
nie; 
System toalet, spłukiwanie i obsługa techniczna;  
Kwestie związane z korozją.  
11.18  Systemy obs ługi technicznej na pok ładzie (ATA 45)  1  2  
Centralne komputery obsługi technicznej;  
System ładowania danych;  
System biblioteki elektronicznej;  
Drukowanie;  
Monitorowanie struktury (monitorowanie tolerancji uszkodzeń).  
11.19  ►C2 Zintegrowane modu ły elektroniki lotniczej (ATA 42) ◄ 1  2  
►C2 Funkcje, które zwykle mogą być zintegrowane w zintegrowanych m odu­ 
łach elektroniki lotniczej (IMA), to m.in.: 
zarządzanie odbiorem powietrza z silnika, kontrola ciśnienia po wietrza, 
kontrola wentylacji, kontrola wentylacji kabiny załogi i elektr oniki lotniczej, 
kontrola temperatury, komunikacja w ruchu lotniczym, zarządzani e komuni­
kacją w systemach elektroniki lotniczej, zarządzanie dopływem e nergii elek­
trycznej, monitorowanie bezpieczników elektrycznych, wbudowany system 
testowania elektrycznego, zarządzanie paliwem, kontrola hamulcó w, kontrola 
sterowania, wypuszczanie i chowanie podwozia, wskazania ciśnien ia 
w oponach, wskazania ciśnienia w systemie olejowym, monitorowan ie tempe­
ratury hamulców itd.; ◄  
Rdzeń systemu; Elementy sieciowe.  
►M5 11.20  Systemy kabinowe (ATA 44)  ◄ 1  2  
►M5 Układy i podzespoły zapewniające rozrywkę pasażerom oraz komun i­
kację na pokładzie statku powietrznego (kabinowy system łącznoś ci 
wewnętrznej – CIDS) oraz między statkiem powietrznym i stacjami  naziem­
nymi (usługa sieci kabinowej – CNS). Obejmują one przesyłanie g łosu, 
danych, muzyki i wideo. ◄  
►M5 Kabinowy system łączności wewnętrznej zapewnia interfejs międz y 
załogą w kokpicie/kabinie i systemami kabinowymi. Te systemy um ożliwiają 
wymianę danych między różnymi powiązanymi elementami 
wymienialnymi (LRU) i są zwykle obsługiwane z panelu obsługi 
lotu (FAP). ◄  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 177
 
POZIOM  
A1 B1.1  
►M5 Usługa sieci kabinowej wykorzystuje zwykle serwer współpracują cy 
m.in. z następującymi systemami: 
— Teleinformatyka/łączność radiowa; 
— Główny system kabinowy (CCS); 
— System rozrywki podczas lotu (IFES); 
— System łączności zewnętrznej (ECS); 
— Kabinowy system pamięci masowej (CMMS); 
— System monitorowania kabiny (CMS); 
— Różne systemy kabinowe (MCS). ◄  — —  
►M5 Usługa sieci kabinowej może obsługiwać takie funkcje, jak: 
— dostęp do raportów przed odlotem/w trakcie lotu, 
— dostęp do poczty elektronicznej/serwisu intranetowego/interne tu, baza 
danych pasażerów. ◄  — —  
Główny system kabinowy;  
System rozrywki podczas lotu;  
System łączności zewnętrznej;  
Kabinowy system pamięci masowej;  
System monitorowania kabiny;  
Różne systemy kabinowe.  
11.21  Systemy informatyczne (ATA 46)  1  2  
Układy i komponenty, które służą magazynowaniu, uaktualnianiu i  wyszuki­
waniu informacji cyfrowych, tradycyjnie dostarczanych na papier ze, mikrofil­
mach lub mikrokartach. Włącza się w to urządzenia dedykowane do  funkcji 
magazynowania i wyszukiwania takie jak masowe pamięci bibliotek  elektro­
nicznych i kontrolery. Nie wchodzą w to urządzenia i komponenty  zainstalo­
wane w innych systemach i udostępnione z innych systemów, takie  jak pokła­
dowa drukarka lub ogólnie wykorzystywany ekran.  
Typowymi przykładami są systemy zarządzania ruchem lotniczym i informacją 
oraz systemy serwerów sieciowych.  
Ogólny system informatyczny statku powietrznego;  
Pokładowy system informatyczny;  
System informatyczny obsługi technicznej;  
System informatyczny kabiny pasażerskiej;  
Różne systemy informatyczne.  
MODUŁ 11B. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU TŁOKOWEGO  
Uwaga 1:  Niniejszy moduł nie stosuje się do kategorii B3. Odpowiednie t ematy dla kategorii B3 podano w module 11C.  
Uwaga 2:  Zakres niniejszego modułu odzwierciedla technologię samolotów należących do podkategorii A2 i B1.2.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 178
 
POZIOM  
A2 B1.2  
11.1 Teoria lotu  
►C8 11.1.1  Aerodynamika samolotu i sterowanie lotem  ◄ 1  2  
►C8 Działanie i efekt: 
— regulacji przechylenia: lotki i spoilery; 
— regulacji wysokości: stery wysokości, usterzenie integralne, stateczniki 
zmiennego zasięgu oraz przednie powierzchnie sterowe układu kon struk­
cyjnego typu kaczka; 
— regulacji odchylenia, ograniczników steru kierunku; ◄  — —  
►C8 Regulacja z użyciem sterolotek, ruddervatorów; ◄  
►C8 Urządzenia zwiększające siłę nośną, szczeliny skrzelowe, skrze le, klapy, 
klapolotki; ◄  
►C8 Urządzenia oporowe, spoilery, urządzenia zmniejszające siłę no śną, 
hamulce aerodynamiczne; ◄  
►C8 Efekty grzebieni aerodynamicznych płata, krawędzie natarcia z usko­
kiem; ◄  
►C8 Regulacja warstwy granicznej, generatory wirów, kliny przeciąg nięcia lub 
wiodące urządzenia brzegowe; ◄  
►C8 Działanie i efekt klapek wyważających, klapek odciążających i dociążaj­ 
ących (wiodących), klapek sterowniczych, klapek sprężynowych, w yważenia 
masowego, nachylenia powierzchni sterowej, aerodynamicznych pan eli 
regulacyjnych. ◄  
11.1.2  Loty z du żymi prędkościami — nie dotyczy  —  —  
11.2 Struktury p łatowca — koncepcje ogólne  
a) Wymagania dotyczące zdatności do lotu dla wytrzymałości kons trukcyjnej; 
Klasyfikacja strukturalna, pierwszorzędowa, drugorzędowa i trze ciorzędowa; 
Brak bezpieczeństwa, trwałość niezawodna, koncepcje dotyczące t olerancji 
awarii; 
Strefowe i stanowiskowe systemy identyfikacji; 
Nacisk, naprężenie, zginanie, ściskanie, ścinanie, skręcanie, r ozciąganie, 
naprężenie obwodowe, zmęczenie materiału; 
Dreny i zabezpieczenie wentylacji; 
Zapewnienie instalacji systemu; 
Zapewnienie ochrony przed uderzeniem pioruna; 
Umasienie samolotu.  2 2  
b) Metody konstrukcyjne: pokrycie pracujące kadłuba, wręgi, pod łużnice, prze­
grody, ramy, doublery, rozpórki, wiązadła, belki, struktura pod łogi, wzmoc­
nienie, metody zdejmowania izolacji, ochrona antykorozyjna, skr zydło, uste­
rzenie ogonowe i urządzenia silnikowe; 
Techniki montażu konstrukcji: nitowanie, skręcanie, spajanie; 
Metody ochrony powierzchni, takie jak chromianowanie, anodyzowa nie, 
malowanie; 
Czyszczenie powierzchni; 
Symetria płatowca: metody równania i sprawdzania symetrii.  1 2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 179
 
POZIOM  
A2 B1.2  
11.3 Struktury p łatowca — samoloty  
11.3.1  Kad łub (ATA 52/53/56)  1  2  
Uszczelnianie konstrukcji i utrzymywanie ciśnienia;  
Skrzydło, wspornik usterzenia ogonowego samolotu i mocowanie po dwozia;  
Montaż siedzeń;  
Drzwi i wyjścia awaryjne: konstrukcja i działanie;  
Mocowanie okien i wiatrochronu.  
11.3.2  Skrzyd ła (ATA 57)  1  2  
Budowa;  
Przechowywanie paliwa;  
Podwozie samolotu, wspornik, powierzchnia sterowa i urządzenia podnoszenia/ 
oporu.  
11.3.3  Stateczniki (ATA 55)  1  2  
Budowa;  
Mocowanie powierzchni sterowej.  
11.3.4  Powierzchnie sterowe lotu (ATA 55/57)  1  2  
Budowa i zamocowanie;  
Równoważenie — masa i aerodynamika.  
11.3.5  Gondole/Wsporniki (ATA 54)  1  2  
Gondole/Wsporniki: 
— Budowa, 
— Zapory ogniowe, 
— Zawieszenie silnika.  — —  
11.4 Klimatyzacja i zwi ększanie ci śnienia w kabinie (ATA 21)  1  3  
Systemy zwiększania ciśnienia i klimatyzacji;  
Urządzenie kontrolujące ciśnienie w kabinie, urządzenia ochrony  i ostrzegania;  
Systemy grzewcze.  
11.5 Instrumenty/systemy elektroniki lotniczej  
11.5.1  Systemy instrumentowe (ATA 31)  1  2  
Urządzenia pilotażowe: wysokościomierz, wskaźnik prędkości lotu , pionowy 
prędkościomierz;  
Urządzenia żyroskopowe: sztuczny horyzont, wskaźnik położenia, wskaźnik 
kierunku, wskaźnik sytuacji w poziomie, zakrętomierz i wskaźnik  ślizgu, koor­
dynator zakrętu;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 180
 
POZIOM  
A2 B1.2  
Kompasy: bezpośredni odczyt, odczyt zdalny;  
Wskaźnik kąta natarcia, system ostrzegania o przeciągnięciu;  
Szklany kokpit;  
Inne wskaźniki samolotu.  
11.5.2  Systemy elektroniki lotniczej  1  1  
Podstawy układów systemu i działanie; 
— Autopilot (ATA 22); 
— Komunikacja (ATA 23); 
— Systemy nawigacji (ATA 34).  — —  
11.6 Energia elektryczna (ATA 24)  1  3  
Montaż i działanie baterii;  
Wytwarzanie prądu stałego;  
Regulacja napięcia;  
Rozdział energii elektrycznej;  
Ochrona obwodów;  
Przemienniki, transformatory.  
11.7 Sprz ęt i wyposa żenie (ATA 25)  
a) Wymagania dotyczące sprzętu wykorzystywanego w nagłych wypad kach; 
Siedzenia, taśmy i pasy.  2 2  
b) Układ kabiny; 
Rozmieszczenie sprzętu; 
Montaż wyposażenia kabiny; 
Sprzęt w kabinie służący rozrywce; 
Montaż kuchni; 
Sprzęt do obsługi i przechowywania ładunku; 
Schody.  1 1  
11.8 Ochrona przeciwpo żarowa (ATA 26)  
a) Systemy wykrywania ognia i dymu oraz systemy ostrzegawcze; 
Systemy gaszące pożar; 
Testy systemu.  1 3  
b) Przenośna gaśnica.  1  ►M5 2  ◄  
11.9 Sterowanie lotem (ATA 27)  1  3  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 181
 
POZIOM  
A2 B1.2  
Sterowanie podstawowe: lotka, ster wysokości,  ►C8 ster kierunku ◄;  
Klapki wyważenia;  
►C8 Urządzenia zwiększające siłę nośną ◄;  
Działanie systemu: ręcznie;  
Blokady podmuchów;  
Równoważenie i ustawienie;  
System ochrony przed przeciągnięciem.  
11.10  Systemy paliwowe (ATA 28)  1  3  
Układ systemu;  
Zbiorniki paliwa;  
Systemy dostarczania;  
Zasilanie na krzyż i przekazywanie;  
Oznaczenia i ostrzeżenia.  
Uzupełnianie paliwa i opróżnianie zbiorników paliwa.  
11.11  Si ła hydrauliczna (ATA 29)  1  3  
Układ systemu;  
Płyny hydrauliczne;  
Zbiorniki i akumulatory hydrauliczne;  
Wytwarzanie ciśnienia: elektrycznie, mechanicznie;  
Filtry  
Regulacja ciśnienia;  
Rozdział mocy;  
Systemy wykrywania i ostrzegania;  
11.12  Ochrona przed lodem i deszczem (ATA 30)  1  3  
Tworzenie, klasyfikowanie i wykrywanie lodu;  
Systemy odladzania: elektryczne, z wykorzystaniem ciepłego powi etrza, pneu­
matyczne i chemiczne;  
Ogrzewanie sond i drenów;  
Systemy wycieraczek.  
11.13  Podwozie samolotu (ATA 32)  2  3  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 182
 
POZIOM  
A2 B1.2  
Budowa, amortyzacja;  
System wypuszczania i chowania podwozia: normalny i awaryjny;  
Wskazania i ostrzeżenia;  
Koła, hamulce, antypoślizg i autohamowanie;  
Opony;  
Sterowanie;  
Czujniki powietrze-ziemia.  
11.14  Światła (ATA 33)  2  3  
Zewnętrzne: nawigacyjne, antykolizyjne, lądowania, kołowania, m rozowe;  
Wewnętrzne: w kabinie, w kokpicie, w ładowni;  
Awaryjne.  
11.15  Tlen (ATA 35)  1  3  
Układ systemu: w kokpicie, w kabinie;  
Źródła, przechowywanie, ładowanie i dystrybucja;  
Regulacja dostaw;  
Wskazania i ostrzeżenia.  
►M5 11.16  Zasilanie pneumatyczne/pró żniowe (ATA 36)  ◄ 1  3  
►M5 Układ systemu; ◄  
►M5 Źródła: silnik/pomocnicze źródło zasilania, kompresory, zbiorn iki, 
►C5 zasilanie lotniskowe ◄; ◄  
►M5 Pompy ciśnieniowe i pompy próżniowe; ◄  
►M5 Regulacja ciśnienia; ◄  
►M5 Rozdział powietrza; ◄  
►M5 Wskazania i ostrzeżenia; ◄  
►M5 Współpraca z innymi systemami. ◄  
11.17  Woda/odpady (ATA 38)  2  3  
Układ systemu wodnego, dostawa, dystrybucja, obsługa techniczna  i drenowa­
nie; 
System toalet, spłukiwanie i obsługa techniczna;  
Kwestie związane z korozją.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 183
 
MODUŁ 11C. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY SAMOLOTU TŁOKOWEGO  
Uwaga:  Zakres niniejszego modułu odzwierciedla technologię samolotów należących do kategorii B3.  
POZIOM  
B3 
►C8 11.1  Teoria lotu  ◄ 
►C8 Aerodynamika samolotu i sterowanie lotem  ◄ 1  
►C8 Działanie i efekt: 
— regulacji przechylenia: lotki; 
— regulacji wysokości: stery wysokości, usterzenie integralne, stateczniki zmiennego 
zasięgu oraz przednie powierzchnie sterowe układu konstrukcyjne go typu kaczka; 
— regulacji odchylenia, ograniczników steru kierunku; ◄  — 
►C8 Regulacja z użyciem sterolotek, ruddervatorów; ◄  
►C8 Urządzenia zwiększające siłę nośną, szczeliny skrzelowe, skrze le, klapy, klapo­
lotki; ◄  
►C8 Urządzenia oporowe, urządzenia zmniejszające siłę nośną, hamul ce 
aerodynamiczne; ◄  
►C8 Efekty grzebieni aerodynamicznych płata, krawędzie natarcia z uskokiem; ◄  
►C8 Regulacja warstwy granicznej, generatory wirów, kliny przeciąg nięcia lub wiodące 
urządzenia brzegowe; ◄  
►C8 Działanie i efekt klapek wyważających, klapek odciążających i dociążających 
(wiodących), klapek sterowniczych, klapek sprężynowych, wyważen ia masowego, nachy­
lenia powierzchni sterowej, aerodynamicznych paneli regulacyjny ch. ◄  
11.2 Struktury p łatowca — koncepcje ogólne  
a) Wymagania dotyczące zdatności do lotu dla wytrzymałości kons trukcyjnej; 
Klasyfikacja strukturalna, pierwszorzędowa, drugorzędowa i trze ciorzędowa; 
Brak bezpieczeństwa, trwałość niezawodna, koncepcje dotyczące t olerancji awarii; 
Strefowe i stanowiskowe systemy identyfikacji; 
Nacisk, naprężenie, zginanie, ściskanie, ścinanie, skręcanie, r ozciąganie, naprężenie 
obwodowe, zmęczenie materiału; 
Dreny i zabezpieczenie wentylacji; 
Zapewnienie instalacji systemu; 
Zapewnienie ochrony przed uderzeniem pioruna; 
Umasienie samolotu.  2 ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 184
 
POZIOM  
B3 
b) Metody konstrukcyjne: pokrycie pracujące kadłuba, wręgi, pod łużnice, przegrody, 
ramy, doublery, rozpórki, wiązadła, belki, struktura podłogi, w zmocnienie, metody 
zdejmowania izolacji, ochrona antykorozyjna, skrzydło, usterzen ie ogonowe 
i urządzenia silnikowe; 
Techniki montażu konstrukcji: nitowanie, skręcanie, spajanie; 
Metody ochrony powierzchni, takie jak chromianowanie, anodyzowa nie, malowanie; 
Czyszczenie powierzchni; 
Symetria płatowca: metody równania i sprawdzania symetrii.  2 
11.3 Struktury p łatowca — samoloty  
11.3.1  Kad łub (ATA 52/53/56)  1  
Budowa;  
Skrzydło, wspornik usterzenia ogonowego samolotu i mocowanie po dwozia;  
Montaż siedzeń;  
Drzwi i wyjścia awaryjne: konstrukcja i działanie;  
Mocowanie okien i wiatrochronu.  
11.3.2  Skrzyd ła (ATA 57)  1 
Budowa;  
Przechowywanie paliwa;  
Podwozie samolotu, wspornik, powierzchnia sterowa i urządzenia podnoszenia/oporu.  
11.3.3  Stateczniki (ATA 55)  1  
Budowa;  
Mocowanie powierzchni sterowej.  
11.3.4  Powierzchnie sterowe lotu (ATA 55/57)  1  
Budowa i zamocowanie;  
Równoważenie — masa i aerodynamika.  
11.3.5  Gondole/Wsporniki (ATA 54)  
Gondole/Wsporniki: 
— Budowa; 
— Zapory ogniowe; 
— Zawieszenie silnika.  1 ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 185
 
POZIOM  
B3 
11.4 Klimatyzacja (ATA 21)  
Systemy grzewcze i wentylacyjne  1  
11.5 Instrumenty/systemy elektroniki lotniczej  
11.5.1  Systemy instrumentowe (ATA 31)  1  
Urządzenia pilotażowe: wysokościomierz, wskaźnik prędkości lotu , pionowy prędkościo­
mierz;  
Urządzenia żyroskopowe: sztuczny horyzont, wskaźnik położenia, wskaźnik kierunku, 
wskaźnik sytuacji w poziomie, zakrętomierz i wskaźnik ślizgu, k oordynator zakrętu;  
Kompasy: bezpośredni odczyt, odczyt zdalny;  
Wskaźnik kąta natarcia, system ostrzegania o przeciągnięciu;  
Szklany kokpit;  
Inne wskaźniki samolotu.  
11.5.2  Systemy elektroniki lotniczej  1  
Podstawy układów systemu i działanie; 
— Autopilot (ATA 22); 
— Komunikacja (ATA 23); 
— Systemy nawigacji (ATA 34).  — 
11.6 Energia elektryczna (ATA 24)  2  
Montaż i działanie baterii;  
Wytwarzanie prądu stałego;  
Regulacja napięcia;  
Rozdział energii elektrycznej;  
Ochrona obwodów;  
Przemienniki, transformatory.  
11.7 Sprz ęt i wyposa żenie (ATA 25)  2  
Wymagania dotyczące sprzętu wykorzystywanego w nagłych wypadkac h; 
Siedzenia, taśmy i pasy.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 186
 
POZIOM  
B3 
11.8 Ochrona przeciwpo żarowa (ATA 26)  2  
Przenośna gaśnica.  
11.9 Sterowanie lotem (ATA 27)  3  
Sterowanie podstawowe: lotka, ster wysokości,  ►C8 ster kierunku ◄;  
Klapki wyważenia;  
►C8 Urządzenia zwiększające siłę nośną ◄;  
Działanie systemu: ręcznie;  
Blokady podmuchów;  
Równoważenie i ustawienie;  
System ostrzegania o przeciągnięciu.  
11.10  Systemy paliwowe (ATA 28)  2  
Układ systemu;  
Zbiorniki paliwa;  
Systemy dostarczania;  
Zasilanie na krzyż i przekazywanie;  
Oznaczenia i ostrzeżenia.  
Uzupełnianie paliwa i opróżnianie zbiorników paliwa.  
11.11  Siła hydrauliczna (ATA 29)  2  
Układ systemu;  
Płyny hydrauliczne;  
Zbiorniki i akumulatory hydrauliczne;  
Wytwarzanie ciśnienia: elektrycznie, mechanicznie;  
Filtry  
Regulacja ciśnienia;  
Rozdział mocy;  
Systemy oznaczania i ostrzegania.  
11.12  Ochrona przed lodem i deszczem (ATA 30)  1  
Tworzenie, klasyfikowanie i wykrywanie lodu;  
Systemy odladzania: elektryczne, z wykorzystaniem ciepłego powi etrza, pneumatyczne 
i chemiczne;  
Ogrzewanie sond i drenów;  
Systemy wycieraczek.  
11.13  Podwozie samolotu (ATA 32)  2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 187
 
POZIOM  
B3 
Budowa, amortyzacja;  
System wypuszczania i chowania podwozia: normalny i awaryjny;  
Wskazania i ostrzeżenia;  
Koła, hamulce, antypoślizg i autohamowanie;  
Opony;  
Sterowanie.  
11.14  Światła (ATA 33)  2 
Zewnętrzne: nawigacyjne, antykolizyjne, lądowania, kołowania, m rozowe;  
Wewnętrzne: w kabinie, w kokpicie, w ładowni;  
Awaryjne.  
11.15  Tlen (ATA 35)  2 
Układ systemu: w kokpicie, w kabinie;  
Źródła, przechowywanie, ładowanie i dystrybucja;  
Regulacja dostaw;  
Wskazania i ostrzeżenia.  
11.16  Zasilanie powietrzem/podci śnienie (ATA 36)  2  
Układ systemu;  
Źródło: silnik/  ►C2 pomocnicze źródło zasilania ◄, kompresory, zbiorniki, zasilani e 
lotniskowe;  
Pompy ciśnieniowe i pompy próżniowe  
Regulacja ciśnienia;  
Rozdział powietrza;  
Wskazania i ostrzeżenia.  
Współpraca z innymi systemami.  
MODUŁ 12. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY ŚMIGŁOWCA  
POZIOM  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
12.1 Teoria lotu — aerodynamika obrotowego skrzyd ła 1  2  
Terminologia;  
Efekty żyroskopowego ruchu precesyjnego;  
Reakcja momentu obrotowego i kontrola kierunkowa;  
Asymetria podnoszenia, przeciągnięcia końcówki łopaty;  
Przesuwanie tendencji i jej korekta;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 188
 
POZIOM  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
Efekt Coriolisa i wyrównanie;  
Pierścień wirowy, wyrównanie mocy, pochylanie;  
Autorotacja;  
Wpływ bliskości ziemi.  
12.2 Systemy sterowania lotu  2  3  
Sterowanie cykliczne;  
Sterowanie zbiorowe;  
Płyta sterowania okresowego;  
Kontrola zbaczania z kursu: kontrola momentu oporowego, śmigło ogonowe, upust 
powietrza;  
Głowica wirnika nośnego: projekt i działanie;  
Amortyzatory łopaty: funkcja i budowa;  
Łopaty wirnika: budowa i mocowanie łopaty wirnika głównego i og onowego;  
Regulacja wyważenia, stałe i regulowane stateczniki;  
Działanie systemu: ręczne, hydrauliczne, elektryczne, sztuczna stateczność i sterowanie 
„fly-by-wire”;  
Sztuczne obciążenie;  
Równoważenie i ustawienie.  
12.3 Wytyczanie drogi łopaty i analiza wibracji  1  3  
Zestrajanie wirnika;  
Wytyczanie drogi wirnika głównego i ogonowego;  
Równoważenie statyczne i dynamiczne;  
Typy wibracji, metody redukcji wibracji;  
Rezonans uziemienia.  
12.4 Transmisje  1 3  
Przekładnia, wirnik główny i ogonowy;  
Sprzęgła, jednostki wolnych kół i hamulec wirnika;  
Wały napędowe wirników ogonowych, sprzęgła podatne, łożyska, tł umiki drgań 
i wieszaki łożyskowe.  
12.5 Struktury p łatowca  
a) Wymagania dotyczące zdatności do lotu dla wytrzymałości kons trukcyjnej; 
Klasyfikacja strukturalna, pierwszorzędowa, drugorzędowa i trze ciorzędowa; 
Brak bezpieczeństwa, trwałość niezawodna, koncepcje dotyczące t olerancji awarii; 
Strefowe i stanowiskowe systemy identyfikacji;  2 2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 189
 
POZIOM  
A3A4  B1.3 
B1.4 
Nacisk, naprężenie, zginanie, ściskanie, ścinanie, skręcanie, r ozciąganie, naprężenie 
obwodowe, zmęczenie materiału; 
Dreny i zabezpieczenie wentylacji; 
Zapewnienie instalacji systemu; 
Zapewnienie ochrony przed uderzeniem pioruna;  
b) Metody konstrukcyjne: pokrycie pracujące kadłuba, wręgi, pod łużnice, przegrody, 
ramy, doublery, rozpórki, wiązadła, belki, struktura podłogi, w zmocnienie, metody 
zdejmowania izolacji, ochrona antykorozyjna;Wspornik, stateczni k i elementy 
podwozia; 
Montaż siedzeń; 
Drzwi: konstrukcja, mechanizmy, działanie i urządzenia zabezpie czające; 
Okna i budowa wiatrochronu; 
Przechowywanie paliwa; 
Zapory ogniowe; 
Zawieszenie silnika; 
Techniki montażu konstrukcji: nitowanie, skręcanie, spajanie; 
Metody ochrony powierzchni, takie jak chromianowanie, anodyzowa nie, malowa­
nie; 
Czyszczenie powierzchni; 
Symetria płatowca: metody równania i sprawdzania symetrii.  1 2  
12.6 Klimatyzacja (ATA 21)  
12.6.1  Dopływ powietrza  1  2  
Źródła dopływu powietrza, włącznie z upustem silnikowym i zasil anie lotniskowe.  
12.6.2  Klimatyzacja  1 3  
Systemy klimatyzacyjne;  
Systemy dystrybucji;  
Systemy regulacji przepływu i temperatury;  
Urządzenia ochronne i ostrzegawcze.  
12.7 Instrumenty/systemy elektroniki lotniczej  
12.7.1  Systemy instrumentowe (ATA 31)  1  2  
Statyka Pitota: wysokościomierz, wskaźnik prędkości lotu, piono wy prędkościomierz;  
Urządzenia żyroskopowe: sztuczny horyzont, wskaźnik położenia, wskaźnik kierunku, 
wskaźnik sytuacji w poziomie, zakrętomierz i wskaźnik ślizgu, k oordynator zakrętu;  
Kompasy: bezpośredni odczyt, odczyt zdalny;  
System wskazywania wibracji — HUMS;  
Szklany kokpit;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 190
 
POZIOM  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
Inne wskaźniki śmigłowca.  
12.7.2  Systemy elektroniki lotniczej  1  1  
Podstawy układu systemu i działanie; 
Autopilot (ATA 22); 
Komunikacja (ATA 23); 
Systemy nawigacji (ATA 34).  
12.8 Energia elektryczna (ATA 24)  1  3  
Montaż i działanie baterii;  
Wytwarzanie prądu stałego, wytwarzanie prądu zmiennego;  
Wytwarzanie energii elektrycznej w sytuacji awaryjnej;  
Regulacja napięcia; ochrona obwodów;  
Rozdział energii elektrycznej;  
Przemienniki, transformatory, prostowniki;  
Zasilanie zewnętrzne/lotniskowe.  
12.9 Sprz ęt i wyposa żenie (ATA 25)  
a) Wymagania dotyczące sprzętu wykorzystywanego w nagłych wypad kach; 
Siedzenia, taśmy i pasy; 
Systemy podnoszenia.  2 2  
b) Awaryjne systemy unoszenia na powierzchni; 
Układ kabiny, zatrzymanie ładunku; 
Rozmieszczenie sprzętu; 
Montaż wyposażenia kabiny;  1 1  
12.10  Ochrona przeciwpo żarowa (ATA 26)  1  3  
Systemy wykrywania ognia i dymu oraz systemy ostrzegawcze;  
Systemy gaszące pożar;  
Testy systemu.  
12.11  Systemy paliwowe (ATA 28)  1  3  
Układ systemu;  
Zbiorniki paliwa;  
Systemy dostarczania;  
Zrzucanie, odpowietrzanie, drenowanie;  
Zasilanie na krzyż i przekazywanie;  
Wskazania i ostrzeżenia.  
Uzupełnianie paliwa i opróżnianie zbiorników paliwa.  
12.12  Siła hydrauliczna (ATA 29)  1  3  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 191
 
POZIOM  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
Układ systemu;  
Płyny hydrauliczne;  
Zbiorniki i akumulatory hydrauliczne;  
Wytwarzanie ciśnienia: elektrycznie, mechanicznie, pneumatyczni e; 
Wytwarzanie ciśnienia w sytuacji awaryjnej;  
Filtry  
Regulacja ciśnienia;  
Rozdział ciśnienia;  
Systemy wykrywania i ostrzegania;  
Współpraca z innymi systemami.  
12.13  Ochrona przed lodem i deszczem (ATA 30)  1  3  
Tworzenie, klasyfikowanie i wykrywanie lodu;  
Systemy przeciwoblodzeniowe i odladzania: elektryczne, z wykorz ystaniem ciepłego 
powietrza i chemiczne;  
Środek hydrofobowy i jego usuwanie;  
Ogrzewanie sond i drenów;  
System wycieraczek.  
12.14  Podwozie samolotu (ATA 32)  2  3  
Budowa, amortyzacja;  
System wypuszczania i chowania podwozia: normalny i awaryjny;  
Wskazania i ostrzeżenia;  
Koła, opony, hamulce;  
Sterowanie;  
Czujniki powietrze-ziemia;  
Płozy, pływaki.  
12.15  Światła (ATA 33)  2  3  
Zewnętrzne: nawigacyjne, lądowania, kołowania, mrozowe;  
Wewnętrzne: w kabinie, w kokpicie, w ładowni;  
Awaryjne.  
►M5 12.16  Zasilanie pneumatyczne/pró żniowe (ATA 36)  ◄ 1  3  
►M5 Układ systemu; ◄  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 192
 
POZIOM  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
►M5 Źródła: silnik/pomocnicze źródło zasilania, kompresory, zbiorn iki, ►C5 zasi­
lanie lotniskowe ◄; ◄  
►M5 Pompy ciśnieniowe i pompy próżniowe; ◄  
►M5 Regulacja ciśnienia; ◄  
►M5 Rozdział powietrza; ◄  
►M5 Wskazania i ostrzeżenia; ◄  
►M5 Współpraca z innymi systemami. ◄  
12.17  ►C2 Zintegrowane modu ły elektroniki lotniczej (ATA 42) ◄ 1  2  
►C2 Funkcje, które zwykle mogą być zintegrowane w zintegrowanych m odułach 
elektroniki lotniczej (IMA), to m.in.: 
zarządzanie odbiorem powietrza z silnika, kontrola ciśnienia po wietrza, kontrola 
wentylacji, kontrola wentylacji kabiny załogi i elektroniki lot niczej, kontrola tempera­
tury, komunikacja w ruchu lotniczym, zarządzanie komunikacją w systemach elektro­
niki lotniczej, zarządzanie dopływem energii elektrycznej, moni torowanie bezpiecz­
ników elektrycznych, wbudowany system testowania elektrycznego,  zarządzanie pali­
wem, kontrola hamulców, kontrola sterowania, wypuszczanie i cho wanie podwozia, 
wskazania ciśnienia w oponach, wskazania ciśnienia w systemie o lejowym, monito­
rowanie temperatury hamulców itd.; ◄  
Rdzeń systemu;  
Elementy sieciowe.  
12.18  Systemy obs ługi technicznej na pok ładzie (ATA 45)  1  2  
Centralne komputery obsługi technicznej;  
System ładowania danych;  
System biblioteki elektronicznej;  
Drukowanie;  
Monitorowanie struktury (monitorowanie tolerancji uszkodzeń).  
12.19  Systemy informatyczne (ATA 46)  1  2  
Układy i komponenty, które służą magazynowaniu, uaktualnianiu i  wyszukiwaniu 
informacji cyfrowych, tradycyjnie dostarczanych na papierze, mi krofilmach lub mikro­
kartach. Włącza się w to urządzenia dedykowane do funkcji magaz ynowania i wyszu­
kiwania takie jak masowe pamięci bibliotek elektronicznych i ko ntrolery. Nie wchodzą 
w to urządzenia i komponenty zainstalowane w innych systemach i  udostępnione 
z innych systemów, takie jak pokładowa drukarka lub ogólnie wyk orzystywany ekran.  
Typowymi przykładami są systemy zarządzania ruchem lotniczym i informacją oraz 
systemy serwerów sieciowych.  
Ogólny system informatyczny statku powietrznego;  
Pokładowy system informatyczny;  
System informatyczny obsługi technicznej;  
System informatyczny kabiny pasażerskiej;  
Różne systemy informatyczne.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 193
 
MODUŁ 13. AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY STATKU POWIETRZNEGO  
POZIOM  
B2 
B2L 
13.1 Teoria lotu  
►C5 a ) Aerodynamika samolotu i sterowanie lotem  ◄ 1  
►C5 Działanie i efekt: 
— regulacji przechylenia: lotki i spojlery; 
— regulacji wysokości: stery wysokości, usterzenie integralne, stateczniki 
zmiennego zasięgu oraz przednie powierzchnie sterowe układu kon struk­
cyjnego typu kaczka; oraz 
— regulacji odchylenia: ograniczniki steru kierunku; 
Regulacja z użyciem sterolotek, ruddervatorów; 
Urządzenia zwiększające siłę nośną: szczeliny skrzelowe, skrzel e, klapy; 
Urządzenia oporowe: spojlery, urządzenia zmniejszające siłę noś ną, hamulce 
aerodynamiczne; oraz 
Działanie i efekt klapek wyważających, klapek sterowniczych i n achylenia 
powierzchni sterowej. ◄  
b) Lot z du żymi prędkościami  1  
Lot z prędkością dźwięku, lot z prędkością poddźwiękową, lot tr anssoniczny, lot 
z prędkością ponaddźwiękową, 
Liczba Macha, krytyczna liczba Macha.  
c) Aerodynamika obrotowego skrzyd ła 1  
Terminologia; 
Działanie i efekt sterowania cyklicznego, zbiorowego i moment o porowy.  
13.2 Struktury p łatowca – koncepcje ogólne  
Podstawy systemów strukturalnych  1  
Strefowe i stanowiskowe systemy identyfikacji  2  
Umasienie  2 
Zapewnienie ochrony przed uderzeniem pioruna.  2  
13.3 Autopilot (ATA 22)  
a) 3 
Podstawy automatycznego sterowania lotem, włącznie z zasadami r oboczymi i bieżącą 
terminologią; 
Przetwarzanie sygnału sterującego; 
Tryby działania: przechylenie, wysokość, kanały odchylenia; 
Amortyzatory odchylenia; 
System zwiększenia stabilności w śmigłowcach; 
Automatyczna regulacja wyważenia; 
Interfejs pomocy w nawigacji automatycznym pilotem;  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 194
 
POZIOM  
B2 
B2L 
b) 3 
Systemy automatycznej regulacji mocy silników samolotu przy pod chodzeniu do lądo­
wania; 
Systemy automatycznego lądowania: zasady i kategorie, tryby dzi ałania, podejście, lot 
ślizgowy, lądowanie, kołowanie, monitory systemu i warunki niep owodzenia.  
13.4 Komunikacja/nawigacja (ATA 23/34)  
a) 3 
Podstawy dotyczące rozchodzenia się fal radiowych, anten, linii  transmisji, komunikacji, 
odbiornika i nadajnika; 
Zasady działania następujących systemów: 
— łączność na bardzo wysokiej częstotliwości (VHF); 
— łączność na wysokiej częstotliwości (HF); 
— audio; 
— awaryjne nadajniki lokalizacyjne (ELT); 
— pokładowy rejestrator rozmów w kabinie pilota (CVR); 
— radiolatarnia ogólnokierunkowa bardzo dużej częstotliwości (V OR); 
— radiokompas (ADF); 
— system lądowania według przyrządów (ILS); 
— ►C5 systemy nakazowe lotu (FDS) ◄ urządzenia do pomiaru odległości  (DME); 
— nawigacja obszarowa, systemy RNAV; 
— systemy sterowania lotem (FMS); 
— globalny system pozycjonowania (GPS), globalne systemy nawiga cji 
satelitarnej (GNSS); 
— łącze danych.  
b) 3 
— przekaźnik kontroli ruchu lotniczego, wtórny radar dozorowani a; 
— system kontroli ruchu i unikania kolizji (TCAS); 
— radar unikania złej pogody; 
— radiowysokościomierz; 
— automatyczne zależne dozorowanie – rozgłaszanie (ADS-B).  
c) 3 
— mikrofalowy system lądowania (MLS); 
— nawigacja na bardzo niskiej częstotliwości i hiperboliczna (V LF/Omega); 
— nawigacja dopplerowska; 
— inercyjne systemy nawigacyjne (INS); 
— komunikacja i raportowanie ARINC (Aircraft Radio Incorporated ). 
13.5 Energia elektryczna (ATA 24)  3  
Montaż i działanie baterii; 
Wytwarzanie prądu stałego (DC); 
Wytwarzanie prądu zmiennego (AC); 
Wytwarzanie energii elektrycznej w sytuacji awaryjnej;  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 195
 
POZIOM  
B2 
B2L 
Regulacja napięcia; 
Rozdział energii elektrycznej; 
Przemienniki, transformatory, prostowniki; 
Ochrona obwodu; 
Zasilanie zewnętrzne/lotniskowe.  
13.6 Sprz ęt i wyposa żenie (ATA 25)  
Wymagania dotyczące elektronicznego wyposażenia awaryjnego; 
Wyposażenie w kabinie służące rozrywce.  3 
13.7 Sterowanie lotem (ATA 27)  
►C5 a) ◄ 2 
►C5 Sterowanie podstawowe: lotka, ster wysokości, ster kierunku, s pojler; 
Regulacja wyważenia; 
Aktywna regulacja oporu; 
Urządzenia zwiększające siłę nośną; 
Urządzenia zmniejszające siłę nośną, hamulce aerodynamiczne; 
Funkcjonowanie systemu: ręczne, hydrauliczne, pneumatyczne; 
Sztuczne obciążenie, amortyzator odchylenia, wyważenie Macha, o granicznik steru 
kierunku, systemy blokady podmuchów; 
Systemy ochrony przed przeciągnięciem. ◄  
►C5 b) ◄ 3 
►C5 Funkcjonowanie systemu: elektryczne, „fly-by-wire”. ◄  
13.8 Przyrz ądy (ATA 31)  3 
Klasyfikacja; 
Atmosfera; 
Terminologia; 
Urządzenia i systemy pomiaru ciśnienia;  
►C5 instalacje statyczne Pitota ◄; 
Wysokościomierze; 
Wskaźniki prędkości w pionie; 
Wskaźniki prędkości lotu; 
Machometry; 
Systemy raportowania/ostrzegania dotyczące wysokości; 
Komputery z danymi dotyczącymi lotu; 
Systemy instrumentowe pneumatyczne; 
Przyrządy bezpośredniego odczytu ciśnienia i pomiaru temperatur y; 
Systemy wskazujące temperaturę; 
Systemy wskazujące ilość paliwa; 
Zasady żyroskopowe; 
Sztuczne horyzonty; 
Wskaźniki ślizgu; 
Żyroskopy kierunkowe; 
Systemy ostrzegające o bliskości podłoża (GPWS);  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 196
 
POZIOM  
B2 
B2L 
Systemy kompasowe; 
Systemy rejestrujące parametry lotu (FDRS); 
Elektroniczny system lotu według wskazań przyrządów (EFIS); 
Systemy ostrzegawcze, włącznie z głównymi systemami ostrzegania  i scentralizowanymi 
panelami ostrzegania; 
Systemy ostrzegania o przeciągnięciu i systemy wskazania kąta n atarcia; 
Pomiar i wskazanie wibracji; 
Szklany kokpit.  
13.9 Światła (ATA 33)  3 
Zewnętrzne: nawigacyjne, lądowania, kołowania, mrozowe; 
Wewnętrzne: w kabinie, w kokpicie, w ładowni; 
Awaryjne.  
13.10  Systemy obs ługi technicznej na pok ładzie (ATA 45)  3  
Centralne komputery obsługi technicznej; 
System ładowania danych; 
System biblioteki elektronicznej; 
System drukowania; 
System monitorowania struktury (monitorowanie tolerancji uszkod zeń).  
13.11  Klimatyzacja i zwi ększanie ci śnienia w kabinie (ATA 21)  
13.11.1  Dopływ powietrza  2  
Źródła dopływu powietrza, włącznie z upustem silnikowym, pomocn iczym 
źródłem zasilania i zasilaniem lotniskowym;  
13.11.2  Klimatyzacja  
Systemy klimatyzacji;  2  
Urządzenia obiegu powietrza i obiegu pary;  3  
Systemy dystrybucji;  1  
System regulacji przepływu, temperatury i wilgotności.  3  
13.11.3  Zwiększanie ci śnienia  3  
Systemy zwiększania ciśnienia; 
Regulacja i zobrazowanie w tym zawory sterowania i bezpieczeńst wa; 
Regulatory ciśnienia kabinowego.  
13.11.4  Urządzenia zabezpieczaj ące i ostrzegawcze  3  
Urządzenia ochronne i ostrzegawcze.  
13.12  Ochrona przeciwpo żarowa (ATA 26)  
a) 3 
Systemy wykrywania ognia i dymu oraz systemy ostrzegawcze; 
Systemy gaszące pożar; 
Testy systemu.  
b) 1 
Przenośna gaśnica.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 197
 
POZIOM  
B2 
B2L 
13.13  Systemy paliwowe (ATA 28)  
Układ systemu;  1 
Zbiorniki paliwa;  1 
Systemy dostarczania;  1  
Zrzucanie, odpowietrzanie, drenowanie;  1  
Zasilanie na krzyż i przekazywanie;  2  
Wskazania i ostrzeżenia;  3  
Uzupełnianie paliwa i opróżnianie zbiorników z paliwa;  2  
Podłużne systemy równowagi paliwa.  3  
13.14  Zasilanie hydrauliczne (ATA 29)  
Układ systemu;  1 
Płyny hydrauliczne;  1 
Zbiorniki i akumulatory hydrauliczne;  1  
Wytwarzanie ciśnienia: elektrycznie, mechanicznie, pneumatyczni e; 3  
Wytwarzanie ciśnienia w nagłym wypadku;  3  
Filtry;  1 
Regulacja ciśnienia;  3 
Rozdział energii elektrycznej;  1  
Systemy wykrywania i ostrzegania;  3  
Interfejs z innymi systemami.  3  
13.15  Osłona przed lodem i deszczem (ATA 30)  
Tworzenie, klasyfikowanie i wykrywanie lodu;  2  
Systemy przeciwoblodzeniowe: elektryczne, z wykorzystaniem ciep łego powietrza 
i chemiczne;  2 
Systemy odlodzeniowe: elektryczne, z wykorzystaniem ciepłego po wietrza, pneumatyczne 
i chemiczne;  3 
Środek hydrofobowy;  1  
Ogrzewanie sond i drenów;  3  
Systemy wycieraczek.  1  
13.16  Podwozie samolotu (ATA 32)  
Budowa, amortyzacja;  1  
Systemy wypuszczania i chowania podwozia: normalny i awaryjny;  3  
Wskazania i ostrzeżenia;  3  
Koła, hamulce, antypoślizg i systemy automatycznego hamowania;  3  
Opony;  1 
Kierowanie;  3 
Czujniki powietrze-ziemia.  3  
13.17  Tlen (ATA 35)  
Układ systemu: w kokpicie, w kabinie;  3  
Źródła, przechowywanie, ładowanie i dystrybucja;  3  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 198
 
POZIOM  
B2 
B2L 
Regulacja dostaw;  3 
Oznaczenia i ostrzeżenia.  3  
13.18  Zasilanie pneumatyczne/pró żniowe (ATA 36)  
Układ systemu;  2 
Źródła: silnik/pomocnicze źródło zasilania, kompresory, zbiorni ki, ►C5 zasilanie 
lotniskowe ◄;  2 
Regulacja ciśnienia;  3 
Rozdział powietrza;  1 
Wskazania i ostrzeżenia;  3  
Interfejsy z innymi systemami.  3  
13.19  Woda/odpady (ATA 38)  2  
Układ systemu wodnego, dostawa, dystrybucja, obsługa techniczna  i drenowanie; 
Układ systemu toalet, spłukiwanie i obsługa techniczna;  
13.20  Zintegrowane modu ły elektroniki lotniczej (IMA) (ATA 42)  3  
Główny system; 
Elementy sieciowe.  
Uwaga: Funkcje, które zwykle mog ą być zintegrowane w zintegrowanych modu łach 
elektroniki lotniczej, to m.in.:  
— zarządzanie odbiorem powietrza z silnika;  
— kontrola ci śnienia powietrza;  
— wentylacja powietrza i kontrola wentylacji;  
— kontrola wentylacji kabiny za łogi i systemów elektroniki lotniczej, kontrola 
temperatury;  
— komunikacja w ruchu lotniczym;  
— zarządzanie komunikacj ą w systemach elektroniki lotniczej;  
— zarządzanie dop ływem energii elektrycznej;  
— monitorowanie bezpieczników elektrycznych;  
— wbudowany system testowania elektrycznego (BITE);  
— zarządzanie paliwem;  
— kontrola hamulców;  
— kontrola sterowania;  
— wypuszczanie i chowanie podwozia;  
— wskazania ci śnienia w oponach;  
— wskazania ci śnienia w systemie olejowym;  
— monitorowanie temperatury hamulców.  
13.21  Systemy kabinowe (ATA 44)  3  
Układy i podzespoły zapewniające rozrywkę pasażerom oraz komuni kację na pokładzie 
statku powietrznego (kabinowy system łączności wewnętrznej – CI DS) oraz między 
statkiem powietrznym i stacjami naziemnymi (usługa sieci kabino wej – CNS). Obejmują 
one przesyłanie głosu, danych, muzyki i wideo.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 199
 
POZIOM  
B2 
B2L 
Kabinowy system łączności wewnętrznej zapewnia interfejs między  załogą w kokpicie/ 
kabinie i systemami kabinowymi. Te systemy umożliwiają wymianę danych między 
różnymi powiązanymi elementami wymienialnymi (LRU) i są zwykle obsługiwane 
z panelu obsługi lotu (FAP). 
Usługa sieci kabinowej wykorzystuje zwykle serwer współpracując y m.in. z następuj­ 
ącymi systemami: 
— Teleinformatyka/łączność radiowa; 
— Główny system kabinowy (CCS); 
— System rozrywki podczas lotu (IFES); 
— System łączności zewnętrznej (ECS); 
— Kabinowy system pamięci masowej (CMMS); 
— System monitorowania kabiny (CMS); 
— Różne systemy kabinowe (MCS). 
Usługa sieci kabinowej może obsługiwać takie funkcje, jak: 
— dostęp do raportów przed odlotem/w trakcie lotu, 
— dostęp do poczty elektronicznej/serwisu intranetowego/interne tu, 
— baza danych pasażerów.  
13.22  Systemy informatyczne (ATA 46)  3  
Układy i podzespoły, które służą przechowywaniu, uaktualnianiu i wyszukiwaniu infor­
macji cyfrowych, tradycyjnie dostarczanych na papierze, mikrofi lmach lub mikrokartach. 
Obejmują one urządzenia dedykowane służące do przechowywania i wyszukiwania infor­
macji, takie jak pamięci masowe bibliotek elektronicznych i kon trolery, ale nie obejmują 
one układów ani podzespołów zainstalowanych do innych celów i u dostępnionych 
z innych systemów, takich jak drukarka pokładowa lub ekran ogól nego przeznaczenia. 
Typowe przykłady obejmują: 
— Systemy zarządzania ruchem lotniczym i informacją oraz system y serwerów siecio­
wych; 
— Ogólny system informatyczny statku powietrznego; 
— Pokładowy system informatyczny; 
— System informatyczny obsługi technicznej; 
— System informatyczny kabiny pasażerskiej; 
— Różne systemy informatyczne.  
▼B 
MODUŁ 14. NAPĘD  
POZIOM  
▼M5 
B2 
B2L 
▼B 
14.1 Silniki turbinowe  
a) Budowa i działanie silnika turboodrzutowego, silnika turbino wego dwuprzepływowego, 
turboshaft, silnika turbośmigłowego.  1 
b) Elektroniczne sterowanie silnika i systemy odmierzania paliw a (FADEC).  2  
14.2 Silnikowe systemy wskazania  2  
Temperatura gazów spalinowych/systemy międzystopniowej temperat ury turbiny;  
Prędkość obrotowa silnika;  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 200
 
POZIOM  
▼M5 
B2 
B2L 
▼B 
Wskazanie ciągu silnika: stosunek ciśnień w silniku, ciśnienie wylotowe turbiny silnika lub 
ciśnienie w rurze wylotowej silnika odrzutowego;  
Ciśnienie i temperatura oleju;  
Ciśnienie, temperatura i przepływ paliwa;  
Ciśnienie ładowania;  
Moment obrotowy silnika;  
Prędkość śmigła.  
14.3 Układ startowy i zap łonowy  2  
Działanie systemów uruchomienia silnika i komponentów;  
Systemy zapłonowe i komponenty;  
Wymagania dotyczące bezpieczeństwa obsługi technicznej.  
MODUŁ 15. SILNIK GAZOWY TURBINOWY  
POZIOM  
A B 1  
15.1 Podstawy  1 2  
Energia potencjalna, energia kinetyczna, prawa ruchu Newtona, o bieg Braytona;  
Związek pomiędzy siłą, pracą, mocą, energią, prędkością, przysp ieszeniem;  
Budowa i działanie silnika turboodrzutowego, silnika turbinoweg o dwuprzepływo­
wego, turboshaft, silnika turbośmigłowego.  
15.2 Osiągi silnika  —  2  
Całkowita siła ciągu, ciąg użyteczny, ciąg niedrożnej końcówki wylotowej, rozkład 
ciągu, ciąg wypadkowy, moc ciągu, równoważna moc na wale, jedno stkowe zużycie 
paliwa;  
Sprawność silnika;  
Stosunek natężenia przepływów i stosunek ciśnień w silniku;  
Ciśnienie, temperatura i prędkość przepływu gazu;  
Ocena silnika, ciąg statyczny, wpływ prędkości, wysokość, gorąc y klimat, ocena płasz­
czyzny, ograniczenia.  
15.3 Otwór wlotowy  2  2  
Kanały wlotowe w kompresorze  
Skutki różnych konfiguracji wlotu;  
Ochrona przed zamarzaniem.  
15.4 Kompresory  1 2  
Typu osiowego i odśrodkowego;  
Cechy konstrukcyjne oraz zasady działania i zastosowania;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 201
 
POZIOM  
A B 1  
Wyważenie wentylatora;  
Działanie systemu:  
Przyczyny i skutki przeciągania i skoku kompresora;  
Metody kontroli przepływu powietrza: zawory upustowe, zmienne k ierownice wstępne, 
zmienne łopatki kierownicy, rotacyjne łopatki kierownicze;  
Współczynnik kompresora.  
15.5 Sekcja spalania  1  2  
Cechy konstrukcyjne oraz zasady działania.  
15.6 Sekcja turbinowa  2  2  
Działanie i charakterystyka różnych typów łopatek turbin;  
Mocowanie łopatek na dysku;  
Mocowanie wylotowych łopatek kierujących;  
Przyczyny i skutki obciążenia i przesuwu łopatki turbiny.  
15.7 Układ wylotowy  1  2  
Cechy konstrukcyjne oraz zasady działania;  
Dysze regulowane zbieżne i rozbieżne;  
Redukcja szumu silnika.  
Odwracacze ciągu.  
15.8 Łożyska i uszczelki  —  2  
Cechy konstrukcyjne oraz zasady działania.  
15.9 Smary i paliwa  1  2  
Właściwości i specyfikacje;  
Dodatki paliwowe;  
Środki ostrożności.  
15.10  Systemy smarowania  1  2  
Działanie systemu/układu i komponenty.  
15.11  Systemy paliwowe  1  2  
Działanie systemów sterowania silnika i odmierzania paliwa, włą cznie z elektro­
nicznym sterowaniem silnikiem (FADEC);  
Układ systemów i komponenty.  
15.12  Systemy lotnicze  1  2  
Działanie dystrybucji powietrza w silniku i systemów kontroli z amarzania, włącznie 
z wewnętrznym chłodzeniem, uszczelnieniem i zewnętrzną obsługą lotu. ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 202
 
POZIOM  
A B 1  
15.13  Układ startowy i zap łonowy  1  2  
Działanie systemów uruchomienia silnika i komponentów;  
Systemy zapłonowe i komponenty;  
Wymagania dotyczące bezpieczeństwa obsługi technicznej.  
15.14  Silnikowe systemy wskaza ń 1  2  
Temperatura gazów spalinowych/międzystopniowa temperatura turbi ny 
Wskazania ciągu silnika: stosunek ciśnień w silniku, ciśnienie wylotowe turbiny 
silnika lub ciśnienie w rurze wylotowej silnika odrzutowego;  
Ciśnienie i temperatura oleju;  
Ciśnienie i przepływ paliwa;  
Prędkość obrotowa silnika;  
Pomiar i wskazanie wibracji;  
Moment obrotowy;  
Moc.  
15.15  Systemy zwi ększania mocy  —  1  
Działanie i zastosowania;  
Wtrysk wody, wodny metanol;  
Systemy dopalacza.  
15.16  Silniki turbo śmigłowe 1  2  
Sprzężony z gazem/wolna turbina i turbiny sprzężone z przekładn ią; 
Przekładnie redukcyjne;  
Silnik zintegrowany i sterowanie śmigła;  
Urządzenia zabezpieczające przed nadmierną prędkością.  
15.17  Silniki turboshaft  1  2  
Ustalenia, systemy napędu, przekładnia redukcyjna, sprzęgła, sy stemy kontroli.  
15.18  ►C2 Pomocnicze źródła zasilania ◄ (APU)  1  2  
Cel, działanie, systemy zabezpieczenia.  
15.19  ►C2 Zabudowa zespo łu napędowego ◄ 1  2  
Konfiguracja zapór ogniowych, osłon, paneli akustycznych, łoża silnika, zawieszenia 
antywibracyjnego, przewodów, rur, zasilaczy, łączników, wiązek kabli, linek stero­
wych, drążków sterujących, punktów podnoszenia i drenów.  
15.20  Systemy ochrony przeciwpo żarowej  1  2  
Działanie systemu wykrywania i gaszenia.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 203
 
POZIOM  
A B 1  
15.21  Monitorowanie silnika i operacje naziemne  1  3  
Procedury startu i wznoszenia;  
Interpretacja mocy wyjściowej silnika i parametrów;  
Monitorowanie kierunku (włącznie z analizą oleju, wibracją i wz iernikiem optycz­
nym);  
Przegląd silnika i komponentów pod kątem kryteriów, tolerancji i danych określonych 
przez producenta silnika;  
Mycie/czyszczenie kompresora;  
Zapobieganie uszkodzeniom przez ciała obce.  
15.22  Przechowywanie i konserwacja silnika  —  2  
Konserwacja i rozkonserwowanie silnika i akcesoriów/układów.  
MODUŁ 16. SILNIK TŁOKOWY  
POZIOM  
A B 1  B 3  
16.1 Podstawy  1 2  2  
Sprawność mechaniczna, cieplna i objętościowa;  
Zasady działania — dwusuw, czterosuw, Otto i Diesel;  
Objętość skokowa cylindra i stopień sprężania;  
Konfiguracja silnika i kolejność zapłonu.  
16.2 Osiągi silnika  1 2  2  
Kalkulacja i pomiar mocy;  
Czynniki mające wpływ na moc silnika;  
Mieszanki/mieszanki niskokaloryczne, przedwczesny zapłon.  
16.3 Konstrukcja silnika  1  2  2  
Skrzynia korbowa, wał korbowy, wał krzywkowy, miska olejowa;  
Pomocnicza skrzynia przekładniowa;  
Zespoły cylindra i tłoka;  
Pręty łączące, przewody wlotowe rozgałęzione i kolektory wydech owe spalin;  
Mechanizmy zaworów;  
Śmigłowe przekładnie redukcyjne.  
16.4 Systemy paliwowe silnika  
16.4.1  Gaźniki 1 2  2  
Rodzaje, konstrukcja oraz zasady działania;  
Oblodzenie i ogrzewanie.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 204
 
POZIOM  
A B 1  B 3  
16.4.2  Systemy wtrysku paliwa  1  2  2  
Rodzaje, konstrukcja oraz zasady działania.  
16.4.3  Elektroniczne sterowanie silnikiem  1  2  2  
Działanie systemów sterowania silnika i odmierzania paliwa, włą cznie z elektronicznym 
sterowaniem silnikiem (FADEC);  
Układ systemów i komponenty.  
16.5 Układ startowy i zap łonowy  1  2  2  
Systemy startu i systemy ogrzewania wstępnego;  
Rodzaje iskrownika, konstrukcja oraz zasady działania;  
Układ przewodów zapłonowych, korpus świecy zapłonowej;  
Systemy niskiego i wysokiego napięcia.  
16.6 Układ ssania, uk ład wydechowy i uk ład chłodzenia  1  2  2  
Konstrukcja i działanie: układ ssania włącznie ze zmiennymi sys temami nawiewu;  
Układ wydechowy, układ chłodzenia silnika — powietrzem i płynem . 
16.7 Doładowanie/turbodo ładowanie  1  2  2  
Zasady i cele doładowania i jego wpływ na parametry silnika;  
Konstrukcja i działanie systemu doładowania i turbodoładowania;  
Terminologia systemowa;  
Systemy kontroli;  
System ochrony.  
16.8 Smary i paliwa  1  2  2  
Właściwości i specyfikacje;  
Dodatki paliwowe;  
Środki ostrożności.  
16.9 Systemy smarowania  1  2  2  
Działanie systemu/układ i komponenty.  
16.10  Silnikowe systemy wskaza ń 1  2  2  
Prędkość obrotowa silnika;  
Temperatura głowicy cylindra;  
Temperatura chłodziwa;  
Ciśnienie i temperatura oleju;  
Temperatura gazów spalinowych;  
Ciśnienie i przepływ paliwa;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 205
 
POZIOM  
A B 1  B 3  
Ciśnienie ładowania.  
16.11  ►C2 Zabudowa zespo łu napędowego ◄ 1  2  2  
Konfiguracja zapór ogniowych, osłon, paneli akustycznych, łoża silnika, zawieszenia 
antywibracyjnego, przewodów, rur, zasilaczy, łączników, wiązek kabli, linek sterowych, 
drążków sterujących, punktów podnoszenia i drenów.  
16.12  Monitorowanie silnika i operacje naziemne  1  3  2  
Procedury startu i wznoszenia;  
Interpretacja mocy wyjściowej silnika i parametrów;  
Przegląd silnika i komponentów: kryteria, tolerancje i dane okr eślone przez producenta 
silnika.  
16.13  Przechowywanie i konserwacja silnika  —  2  1  
Konserwacja i rozkonserwowanie silnika i akcesoriów/układów.  
MODUŁ 17A. ŚMIGŁO  
Uwaga:  Niniejszy moduł nie stosuje się do kategorii B3. Odpowiednie t ematy dla kategorii B3 podano w module 17B.  
POZIOM  
A B 1  
17.1 Podstawy  1 2  
Teoria dotycząca śmigła;  
Wysoki/niski kąt śmigła, kąt odwrotny, kąt natarcia, prędkość o brotowa;  
Ślizg śmigła;  
Siła aerodynamiczna, siła odśrodkowa i siła odporu;  
Moment obrotowy;  
Względny przepływ powietrza na siłę odporu śmigła;  
Wibracja i rezonans.  
17.2 Konstrukcja śmigła 1  2  
Metody konstrukcyjne i materiały wykorzystywane w śmigłach drew nianych, 
złożonych i metalowych;  
Napęd łopaty, strona cisnąca, obsada łopaty, strona ssąca i zes pół gniazda;  
Stały skok, sterowany skok, stałe śmigło prędkości;  
Montaż śmigła/kołpaka śmigła.  
17.3 Sterowanie skoku śmigła 1  2  
Sterowanie prędkości i metody zmiany skoku, mechaniczne i elekt ryczne/elektro­
niczne;  
Przestawienie śmigła w chorągiewkę i skok ujemny;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 206
 
POZIOM  
A B 1  
Ochrona przed nadmierną prędkością.  
17.4 Synchronizacja śmigła —  2  
Synchronizacja i sprzęt do uzgadniania faz.  
17.5 Ochrona przed oblodzeniem śmigła 1  2  
Sprzęt do usuwania oblodzenia przy pomocy płynu i elektrycznie.  
17.6 Obsługa techniczna  1  3  
Równoważenie statyczne i dynamiczne;  
Wytyczanie drogi łopaty;  
Ocena zniszczenia łopaty, erozja, korozja, wpływ uszkodzenia, r ozszczepienie 
warstw;  
Postępowanie ze śmigłem /systemy naprawy;  
Praca silnika ze śmigłem.  
17.7 Przechowywanie i konserwacja śmigła 1  2  
Konserwacja i rozkonserwowanie śmigła.  
MODUŁ 17B. ŚMIGŁO  
Uwaga:  Zakres niniejszego modułu uwzględnia technologię śmigła dla sa molotów należących do kategorii B3.  
POZIOM  
B3 
17.1 Podstawy  2 
Teoria dotycząca śmigła;  
Wysoki/niski kąt śmigła, kąt odwrotny, kąt natarcia, prędkość o brotowa;  
Ślizg śmigła;  
Siła aerodynamiczna, siła odśrodkowa i siła odporu;  
Moment obrotowy;  
Względny przepływ powietrza na siłę odporu śmigła;  
Wibracja i rezonans.  
17.2 Konstrukcja śmigła 2 
Metody konstrukcyjne i materiały wykorzystywane w śmigłach drew nianych, złożonych i meta­
lowych;  
Napęd łopaty, strona cisnąca, obsada łopaty, strona ssąca i zes pół gniazda;  
Stały skok, sterowany skok, stałe śmigło prędkości;  
Montaż śmigła/kołpaka śmigła.  
17.3 Sterowanie skoku śmigła 2 
Sterowanie prędkości i metody zmiany skoku, mechaniczne i elekt ryczne/elektroniczne;  
Przestawienie śmigła w chorągiewkę i skok ujemny;  
Ochrona przed nadmierną prędkością.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 207
 
POZIOM  
B3 
17.4 Synchronizacja śmigła 2 
Synchronizacja i sprzęt do uzgadniania faz.  
17.5 Ochrona przed oblodzeniem śmigła 2  
Sprzęt do usuwania oblodzenia przy pomocy płynu i elektrycznie.  
17.6 Obsługa techniczna śmigła 2  
Równoważenie statyczne i dynamiczne;  
Wytyczanie drogi łopaty;  
Ocena zniszczenia łopaty, erozja, korozja, wpływ uszkodzenia, r ozszczepienie warstw;  
Postępowanie ze śmigłem /systemy naprawy;  
Praca silnika śmigła.  
17.7 Przechowywanie i konserwacja śmigła 2  
Konserwacja i rozkonserwowanie śmigła.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 208
 
Dodatek II  
Podstawowy standard egzaminacyjny  
(z wyjątkiem licencji kategorii L)  
▼B 
1. Warunki ogólne  
1.1. Wszystkie podstawowe egzaminy przeprowadza się z wykorzyst aniem 
określonego poniżej formatu pytań testowych oraz pytań opisowyc h. 
Odpowiedzi nieprawidłowe wydają się równie prawdopodobne osobie  
niemającej wiedzy w danej dziedzinie. Wszystkie możliwe odpowie dzi są 
wyraźnie związane z pytaniem oraz cechują się podobnym słownict wem, 
budową gramatyczną i długością W pytaniach liczbowych nieprawid łowe 
odpowiedzi odpowiadają błędom proceduralnym, takim jak nieodpo­
wiednio stosowane korekty lub nieprawidłowe jednostki przelicze niowe: 
nie mogą być one po prostu przypadkowymi liczbami.  
1.2. Każde pytanie testowe ma trzy różne odpowiedzi, z których tylko jedna 
jest poprawna, a w ramach danego modułu kandydat ma średnio 75 sekund 
na rozwiązanie każdego pytania.  
1.3. Każde pytanie opisowe wymaga przygotowania pisemnej odpowi edzi, 
a kandydat ma 20 minut na udzielenie odpowiedzi na każde takie pytanie.  
1.4. Pytania opisowe przygotowuje się i ocenia na podstawie zak resu materiału 
określonego w dodatku I, moduły 7A, 7B, 9 A, 9B i 10.  
1.5. Każde pytanie powinno zawierać przygotowany wzór odpowiedz i obej­
mujący wszelkie możliwe odpowiedzi, które mogą być właściwe w p rzy­
padku innych podpunktów.  
1.6. Wzór odpowiedzi rozbija się również na wykaz istotnych pun któw określa­
nych mianem punktów kluczowych.  
1.7. Warunkiem zaliczenia każdego z modułów oraz podmodułów zaw artych 
w części testowej egzaminu jest udzielenie co najmniej 75 % pop rawnych 
odpowiedzi.  
1.8. Granicą zaliczenia każdego pytania opisowego jest również 75 %. Oznacza 
to, że odpowiedzi kandydatów zawierają 75 % wymaganych punktów 
kluczowych odnoszących się do pytania, przy czym w odpowiedzi n ie 
może pojawić się żaden istotny błąd dotyczący jakiegokolwiek 
wymaganego punktu kluczowego.  
1.9. W przypadku niezaliczenia tylko części testowej lub tylko części opisowej, 
ponownie podchodzi się jedynie do niezaliczonej części egzaminu . 
1.10. Do celów oceny kandydata nie stosuje się punktów ujemnych . 
1.11. W przypadku niezaliczenia danego modułu, można podjąć kol ejną próbę 
zaliczenia tego modułu dopiero po upływie 90 dni od dnia, w któ rym 
odbywał się egzamin, z wyjątkiem organizacji szkoleniowej w zak resie 
obsługi technicznej zatwierdzonej zgodnie z załącznikiem IV (cz ęść 
147), która prowadzi kurs doszkalania w zakresie niezaliczonych  obszarów 
z danego modułu, kiedy to można podjąć próbę zaliczenia niezdan ego 
modułu po upływie 30 dni.  
1.12. Okres czasu określony w pkt 66.A.25 odnosi się do każdego  pojedynczego 
modułu egzaminu, z wyjątkiem tych modułów egzaminu, które zosta ły 
zaliczone jako część egzaminu na licencję innej kategorii, w pr zypadku 
gdy licencja została już wydana.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 209
 
1.13. Maksymalna liczba kolejnych podejść do każdego modułu wyn osi trzy. 
Kolejne cykle trzech podejść dozwolone są w odstępach jednego r oku 
pomiędzy cyklami.  
Wnioskodawca potwierdza na piśmie zatwierdzonej organizacji szk ole­
niowej w zakresie obsługi technicznej lub właściwemu organowi, do 
których występuje o przeprowadzenie egzaminu, liczbę i terminy podejść 
do egzaminu w ciągu ostatniego roku oraz nazwę organizacji lub właści­
wego organu, gdzie podejścia te miały miejsce. Organizacja szko leniowa 
w zakresie obsługi technicznej lub właściwy organ odpowiadają z a spraw­
dzenie liczby podejść w danym przedziale czasu.  
2. Liczba pyta ń dla modu łów 
2.1. MODUŁ 1 — MATEMATYKA  
Kategoria A: 16 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 20 minut.  
Kategoria B1: 32 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 40 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 32 pytania testowe i 0 pytań opisowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut.  
Kategoria B3: 28 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 35 minut.  
2.2. MODUŁ 2 — FIZYKA  
Kategoria A: 32 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 40 minut.  
Kategoria B1: 52 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 65 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 52 pytania testowe i 0 pytań opisowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 65 minut.  
Kategoria B3: 28 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 35 minut.  
2.3. MODUŁ 3 — PODSTAWOWE WIADOMOŚCI DOTYCZĄCE ELEK­
TRYKI  
Kategoria A: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 25 minut.  
Kategoria B1: 52 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 65 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 52 pytania testowe i 0 pytań opisowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 65 minut.  
Kategoria B3: 24 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 30 minut.  
2.4. MODUŁ 4 — PODSTAWOWE WIADOMOŚCI DOTYCZĄCE ELEK­
TRONIKI  
Kategoria B1: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 25 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 40 pytań testowych i 0 pytań opisowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut.  
Kategoria B3: 8 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 10 minut.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 210
 
2.5. MODUŁ 5 — TECHNIKI CYFROWE/SYSTEMY INSTRUMENTÓW 
ELEKTRYCZNYCH  
Kategoria A: 16 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 20 minut.  
Kategoria B1.1 i B1.3: 40 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas 
przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut.  
Kategoria B1.2 i B1.4: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas 
przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 72 pytania testowe i 0 pytań opisowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 90 minut.  
Kategoria B3: 16 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 20 minut.  
2.6. MODUŁ 6 — MATERIAŁY I SPRZĘT  
Kategoria A: 52 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 65 minut.  
Kategoria B1: 72 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 90 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 60 pytań testowych i 0 pytań opisowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut.  
Kategoria B3: 60 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 75 minut.  
2.7. MODUŁ 7A — PRAKTYKI OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
Kategoria A: 72 pytania testowe i 2 pytania opisowe. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 90 minut plus 40 minut.  
Kategoria B1: 80 pytań testowych i 2 pytania opisowe. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 100 minut plus 40 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 60 pytań testowych i 2 pytania opisowe. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 75 minut plus 40 minut.  
MODUŁ 7B — PRAKTYKI OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
Kategoria B3: 60 pytań testowych i 2 pytania opisowe. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 75 minut plus 40 minut.  
2.8. MODUŁ TEMATYCZNY 8 — PODSTAWY AERODYNAMIKI  
Kategoria A: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 25 minut.  
Kategoria B1: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 25 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut.  
Kategoria B3: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 25 minut.  
2.9. MODUŁ 9A — CZYNNIKI LUDZKIE  
Kategoria A: 20 pytań testowych i 1 pytanie opisowe. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 25 minut plus 20 minut.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 211
 
Kategoria B1: 20 pytań testowych i 1 pytanie opisowe. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 25 minut plus 20 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 20 pytań testowych i 1 pytanie opisowe. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 25 minut plus 20 minut.  
MODUŁ 9B — CZYNNIKI LUDZKIE  
Kategoria B3: 16 pytań testowych i 1 pytanie opisowe. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 20 minut plus 20 minut.  
2.10. MODUŁ 10 — LEGISLACJA DOTYCZĄCA LOTNICTWA  
Kategoria A: 32 pytania testowe i 1 pytanie opisowe. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 40 minut plus 20 minut.  
Kategoria B1: 40 pytań testowych i 1 pytanie opisowe. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 50 minut plus 20 minut.  
►M5 Kategoria B2 i B2L ◄: 40 pytań testowych i 1 pytanie opisowe. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut plus 20 minut.  
Kategoria B3: 32 pytania testowe i 1 pytanie opisowe. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 40 minut plus 20 minut.  
2.11. MODUŁ 11A — AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY 
SAMOLOTU TURBINOWEGO:  
Kategoria A: 108 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze zna­
czony na rozwiązanie: 135 minut.  
Kategoria B1: 140 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prz ezna­
czony na rozwiązanie: 175 minut.  
MODUŁ 11B — AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY 
SAMOLOTU TŁOKOWEGO  
Kategoria A: 72 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 90 minut.  
Kategoria B1: 100 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prz ezna­
czony na rozwiązanie: 125 minut.  
MODUŁ 11C — AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY 
SAMOLOTU TŁOKOWEGO  
Kategoria B3: 60 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 75 minut.  
2.12. MODUŁ 12 — AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY ŚMIG­ 
ŁOWCA  
Kategoria A: 100 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze zna­
czony na rozwiązanie: 125 minut.  
Kategoria B1: 128 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prz ezna­
czony na rozwiązanie: 160 minut.  
▼M5 
2.13. MODUŁ 13 – AERODYNAMIKA, STRUKTURY I SYSTEMY 
STATKU POWIETRZNEGO  
Kategoria B2: 180 pytań wielokrotnego wyboru i 0 pytań opisowyc h. Czas 
przeznaczony na rozwiązanie: 225 minut. Pytania i czas przeznac zony na 
ich rozwiązanie można w razie konieczności podzielić na dwie cz ęści. ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 212
 
Kategoria B2L:  
Uprawnienie na systemy  Liczba pytań 
wielokrotnego 
wyboru  Czas przezna­
czony na 
rozwiązanie 
(w minutach)  
Wymagania podstawowe 
(podmoduły 13.1, 13.2, 13.5 i 13.9)  28 3 5  
COM/NAV 
(podmoduł 13.4 lit. a))  24 3 0  
PRZYRZĄDY 
(podmoduł 13.8)  20 2 5  
AUTOPILOT 
(podmoduły13.3 lit. a) i 13.7)  28 3 5  
DOZOROWANIE 
(podmoduł 13.4 lit. b))  8 1 0  
SYSTEMY PŁATOWCA 
(podmoduły 13.11–13.18)  32 4 0  
2.14. MODUŁ 14 – NAPĘD  
Kategoria B2 i B2L: 24 pytań wielokrotnego wyboru i 0 pytań opi sowych. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 30 minut.  
UWAGA: Egzamin dla kategorii B2L dotyczący modułu 14 ma zastoso ­
wanie wyłącznie do uprawnień „Przyrządy” i „Systemy płatowca”.  
▼B 
2.15. MODUŁ 15 — SILNIK GAZOWY TURBINOWY  
Kategoria A: 60 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 75 minut.  
Kategoria B1: 92 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 115 minut.  
2.16. MODUŁ 16 — SILNIK TŁOKOWY  
Kategoria A: 52 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 65 minut.  
Kategoria B1: 72 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 90 minut.  
Kategoria B3: 68 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 85 minut.  
2.17. MODUŁ 17A — ŚMIGŁO  
Kategoria A: 20 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas przez naczony 
na rozwiązanie: 25 minut.  
Kategoria B1: 32 pytania testowe i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 40 minut.  
MODUŁ 17B — ŚMIGŁO  
Kategoria B3: 28 pytań testowych i 0 pytań opisowych. Czas prze znaczony 
na rozwiązanie: 35 minut.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 213
 
Dodatek III  
Szkolenie na typ statku powietrznego i standard egzaminacyjny  
Szkolenie w miejscu pracy  
1. Warunki ogólne  
Szkolenie na typ statku powietrznego składa się ze szkolenia te oretycznego 
i egzaminu oraz, z wyjątkiem uprawnień kategorii C, szkolenia p raktycz­
nego i oceny.  
a) Szkolenie teoretyczne i egzamin spełniają następujące wymaga nia: 
(i) są przeprowadzane przez organizację szkoleniową w zakresie 
obsługi technicznej odpowiednio zatwierdzoną zgodnie z załączni ­
kiem IV (część 147) bądź, w przypadku ich przeprowadzania przez  
inne organizacje, po bezpośrednim zatwierdzeniu przez właściwy 
organ;  
▼M5 
(ii) odpowiadają standardowi określonemu w pkt 3.1 niniejszego 
dodatku, z wyjątkiem przypadków dopuszczalnych przez szkolenie 
w zakresie różnic opisane w lit. c), oraz odpowiednim elementom  
określonym w obowiązkowej części danych dotyczących zgod­
ności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 
nr 748/2012, jeżeli są one dostępne.  
▼B 
(iii) w przypadku osoby kategorii C wykwalifikowanej poprzez po sia­
danie stopnia akademickiego, jak wyszczególniono w pkt 66.A.30 
lit. a) ppkt 5, pierwsze teoretyczne szkolenie na typ statku 
powietrznego odbywa się na poziomie kategorii B1 lub B2;  
(iv) rozpoczynają się i kończą w ciągu trzech lat poprzedzający ch 
wniosek o zatwierdzenie uprawnienia na typ.  
b) Szkolenie praktyczne i ocena spełniają następujące wymagania : 
(i) są przeprowadzane przez organizację szkoleniową w zakresie 
obsługi technicznej odpowiednio zatwierdzoną zgodnie z załączni ­
kiem IV (część 147) bądź, w przypadku ich przeprowadzania przez  
inne organizacje, po bezpośrednim zatwierdzeniu przez właściwy 
organ;  
▼M5 
(ii) odpowiadają standardowi określonemu w pkt 3.2 niniejszego 
dodatku, z wyjątkiem przypadków dopuszczalnych przez szkolenie 
w zakresie różnic opisane w lit. c), oraz odpowiednim elementom  
określonym w obowiązkowej części danych dotyczących zgod­
ności operacyjnej ustalonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 
nr 748/2012, jeżeli są one dostępne.  
▼B 
(iii) obejmują reprezentatywne, przekrojowe działania z zakresu  obsługi 
technicznej, odpowiadające typowi statku powietrznego;  
(iv) obejmują prezentacje przy użyciu sprzętu, podzespołów, sym ula­
torów i innych urządzeń szkoleniowych lub statków powietrznych;  
(v) rozpoczynają się i kończą w ciągu trzech lat poprzedzającyc h 
wniosek o zatwierdzenie uprawnienia na typ.  
c) Szkolenie w zakresie różnic:  
(i) szkolenie w zakresie różnic jest szkoleniem wymaganym w cel u 
zapoznania się z różnicami pomiędzy dwoma różnymi uprawnie­
niami na typ statku powietrznego tego samego producenta, zgodni e 
z decyzją Agencji;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 214
 
(ii) szkolenie w zakresie różnic musi być ustalone indywidualni e dla 
każdego przypadku z uwzględnieniem wymagań zawartych 
w niniejszym dodatku III w odniesieniu do zarówno do elementów 
teoretycznych, jak i elementów praktycznych szkolenia do upraw­
nienia na typ;  
(iii) uprawnienie na typ wpisuje się do licencji dopiero po uko ńczeniu 
szkolenia w zakresie różnic oraz gdy wnioskodawca spełnia 
ponadto jeden z poniższych warunków:  
— posiada wpisane do licencji uprawnienie na typ statku 
powietrznego, w ramach którego ustala się różnice, lub  
— spełnia wymagania szkolenia na typ dla statku powietrznego, 
w ramach którego ustala się różnice.  
2. Poziomy szkolenia na typ statku powietrznego  
Przedstawione poniżej trzy poziomy określają cele, zakres szkol enia 
i poziom wiedzy, jakie mają zostać osiągnięte na danym poziomie  
szkolenia.  
— Poziom 1: Krótki przegl ąd płatowca, systemów i  ►C2 zespołów 
napędowych ◄ określonych w sekcji dotycz ącej opisu systemów 
podręcznika obs ługi technicznej statku powietrznego/instrukcji zapew ­
nienia ciągłej zdatno ści do lotu.  
Cele kursu: Po ukończeniu poziomu 1 szkolenia, słuchacz potrafi : 
a) przedstawić prosty opis całego tematu, z użyciem pospolitych  
wyrazów i przykładów oraz typowych terminów, a także wskazać 
środki ostrożności dotyczące płatowca, jego systemów i  
►C2 zespołu napędowego ◄;  
b) wskazać podręczniki dotyczące statku powietrznego, praktyki 
obsługi technicznej istotne dla płatowca, jego systemów i  
►C2 zespołu napędowego ◄;  
c) określić ogólny układ głównych systemów statku powietrznego;  
d) określić ogólny układ i charakterystykę  ►C2 zespołu 
napędowego ◄;  
e) określić specjalistyczne oprzyrządowanie i aparaturę badawcz ą 
wykorzystywaną na statku powietrznym.  
— Poziom 2: Przegl ąd podstawowych systemów sterowania, wska źników, 
głównych komponentów, w łącznie z ich umiejscowieniem i celem, 
obsługa techniczna oraz wykrywanie i usuwanie drobnych usterek. 
Ogólna znajomo ść teoretycznych i praktycznych aspektów przedmiotu.  
Cele kursu: Oprócz informacji zawartych w kursie poziomu 1, po 
ukończeniu kursu poziomu 2 słuchacz potrafi:  
a) zrozumieć podstawy teoretyczne; stosować wiedzę w praktyce 
z wykorzystaniem szczegółowych procedur;  
b) wymienić środki ostrożności, których należy przestrzegać pra cując 
nad statkiem powietrznym,  ►C2 zespołem napędowym ◄ i syste­
mami lub w ich pobliżu;  
c) opisać systemy i obsługę statku powietrznego, w szczególnośc i 
dostęp, dostępność mocy i źródła;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 215
 
d) określić lokalizację głównych elementów;  
e) wyjaśnić zwykłe funkcjonowanie każdego głównego systemu, 
stosując terminologię i nomenklaturę;  
f) wykonać procedury obsługi technicznej związane ze statkiem 
powietrznym, dotyczące następujących systemów: układu paliwo­
wego,  ►C2 zespołu napędowego ◄, hydrauliki, podwozia samo­
lotu, wody/odpadów, tlenu;  
g) wykazać biegłość w korzystaniu z raportów załogi i pokładowy ch 
systemów raportowania (drobne wykrywanie i usuwanie usterek) 
oraz określić zdatność do lotu statku powietrznego dla MEL/CDL;  
h) wykazać umiejętność użycia, interpretacji i zastosowania odp o­
wiedniej dokumentacji, włącznie z instrukcjami zapewniania 
ciągłej zdatności do lotu, podręcznikiem obsługi technicznej, i lust­
rowanym katalogiem części zamiennych itd.  
— Poziom 3: Szczegó łowy opis, dzia łanie, lokalizacja elementów, usuni ę­
cie/monta ż i procedury wykrywania i usuwania usterek do poziomu 
podręcznika obs ługi technicznej.  
Cele kursu: Oprócz informacji zawartych w kursie poziomu 1 
i poziomie 2, po ukończeniu kursu poziomu 3 słuchacz potrafi:  
a) wykazać się teoretyczną wiedzą o systemach i strukturach sta tku 
powietrznego oraz ich powiązaniach z innymi systemami, przed­
stawić szczegółowy opis tematu z wykorzystaniem podstawowej 
wiedzy teoretycznej i konkretnych przykładów, a także interpre­
tować wyniki z różnych źródeł i pomiary oraz podejmować 
w razie potrzeby odpowiednie działania naprawcze;  
b) przeprowadzać kontrole systemów,  ►C2 zespołu napędowego ◄ 
i elementów oraz kontrole funkcjonalne określone w podręczniku 
obsługi technicznej statku powietrznego;  
c) wykazać się umiejętnością użycia, interpretacji i zastosowan ia odpo­
wiedniej dokumentacji, włącznie z podręcznikiem napraw konstruk ­
cyjnych, podręcznikiem wykrywania i usuwania usterek itd.;  
d) skorelować informacje w celu podejmowania decyzji w odniesie niu 
do błędnej diagnozy i skorygowania do poziomu podręcznika 
obsługi technicznej.  
e) opisać procedury wymiany elementów zgodnie z typem statku 
powietrznego.  
3. Standard szkolenia na typ statku powietrznego  
Chociaż szkolenie na typ statku powietrznego obejmuje zarówno c zęść 
teoretyczną jak i praktyczną, kursy można zatwierdzać w odniesi eniu do 
części teoretycznej, części praktycznej oraz kombinacji obu tyc h części.  
3.1. Elementy teoretyczne  
a) Cel:  
Po ukończeniu szkolenia teoretycznego słuchacz jest w stanie wy ka­
zać, odpowiednio do poziomów wskazanych w programie szkolenia 
w dodatku III, szczegółową wiedzę teoretyczną w zakresie odpowi ed­
nich systemów, struktur, działania, obsługi technicznej, napraw  oraz 
wykrywania i usuwania usterek zgodnie z zatwierdzonymi danymi 
dotyczącymi obsługi technicznej. Słuchacz potrafi wykazać się u mie­
jętnością korzystania z podręczników i zatwierdzonych procedur,  
w tym znajomością odpowiednich kontroli i ograniczeń.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 216
 
b) Poziom szkolenia:  
Poziomami szkolenia są poziomy określone w pkt 2 powyżej.  
Po pierwszym kursie szkoleniowym na typ dla personelu poświad­
czającego kategorii C wystarczy, że wszystkie kolejne kursy będ ą na 
poziomie 1.  
Podczas szkolenia teoretycznego dla poziomu 3 można, w razie 
potrzeby, korzystać z materiałów szkoleniowych poziomu 1 i 2 
w celu uwzględnienia w szkoleniu pełnego zakresu danego rozdzia łu. 
Jednak podczas szkolenia większa część materiału szkoleniowego oraz 
czas szkolenia muszą odpowiadać wyższemu poziomowi.  
c) Czas trwania:  
Minimalną liczbę godzin szkolenia teoretycznego podano w poniżs zej 
tabeli:  
Kategoria  Liczba 
godzin  
Samoloty o maksymalnej masie startowej powy żej 30 000 kg:  
B1.1  150  
B1.2  120  
B2 100  
C 3 0  
Samoloty o maksymalnej masie startowej równej 30 000 kg 
lub mniejszej, lecz wi ększej niż 5 700 kg:  
B1.1  120  
B1.2  100  
B2 100  
C 2 5  
Samoloty o maksymalnej masie startowej równej 5 700 kg 
i mniejszej  ( 1 ) 
B1.1  8 0  
B1.2  6 0  
B2 6 0  
C 1 5  
Śmigłowce  ( 2 ) 
B1.3  120  
B1.4  100  
B2 100  
C 2 5  
▼M5 
( 1 ) W przypadku samolotów bez hermetyzacji z silnikiem tłokowym, o maksy­ 
malnej masie startowej poniżej 2 000 kg, minimalny czas trwania  można 
ograniczyć o 50 %. 
( 9 ) W przypadku śmigłowców należących do grupy 2 (zdefiniowanych 
w pkt 66.A.5) minimalny czas trwania można ograniczyć o 30 %.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 217
 
Do celów powyższej tabeli godzina szkolenia oznacza 60 minut na uki 
i nie obejmuje przerw, egzaminów, powtórek, przygotowania i ogl ędzin 
statku powietrznego.  
Te godziny mają zastosowanie tylko do kursów teoretycznych doty cz­ 
ących kompletnych kombinacji silników statków powietrznych 
zgodnie z uprawnieniem na typ zdefiniowanym przez Agencję.  
d) Uzasadnienie czasu trwania kursu:  
W przypadku kursów przeprowadzanych w organizacji szkoleniowej 
w zakresie obsługi technicznej zatwierdzonej zgodnie z załączni kiem 
IV (część 147) oraz kursów bezpośrednio zatwierdzonych przez 
właściwy organ, konieczne jest uzasadnienie ich czasu trwania 
i uwzględnienie pełnego programu szkolenia w drodze analizy pot rzeb 
szkoleniowych na podstawie:  
— projektu statku powietrznego, jego potrzeb w zakresie obsługi  tech­
nicznej i rodzajów eksploatacji,  
— szczegółowej analizy odpowiednich rozdziałów — zob. spis treś ci 
w ppkt 3.1 lit. e) poniżej,  
— szczegółowej analizy kompetencji, potwierdzającej pełne osiąg ­
nięcie celów podanych w ppkt 3.1 lit. a) powyżej.  
Jeśli analiza potrzeb szkoleniowych wykaże, że potrzebnych jest  
więcej godzin, kursy mogą być dłuższe niż minimum określone 
w tabeli.  
Podobnie liczbę godzin szkoleń w zakresie różnic lub innych kom bi­
nacji kursów szkoleniowych (takich jak połączone kursy B1/B2), oraz, 
w przypadku kursów teoretycznego szkolenia na typ, liczbę godzi n 
mniejszą od podanej w ppkt 3.1 lit. c) powyżej, należy uzasadni ć 
wobec właściwego organu w drodze analizy potrzeb szkoleniowych 
opisanej powyżej.  
Ponadto kurs musi określać i uzasadniać następujące kwestie:  
— minimalną obecność słuchacza na zajęciach na potrzeby osiąg­
nięcia celów kursu,  
— maksymalną liczbę godzin szkolenia dziennie uwzględniającą 
aspekty czynnika pedagogicznego i ludzkiego.  
Jeśli nie zostanie spełnione wymaganie minimalnej obecności słu cha­
cza, nie wydaje się certyfikatu uznania. Organizacja szkoleniow a może 
przeprowadzić dodatkowe szkolenie, aby spełnione zostało wymaga nie 
minimalnej obecności.  
e) Treść:  
Uwzględnia się co najmniej elementy poniższego programu szkolen ia 
na typ statku powietrznego. Można także wprowadzić dodatkowe 
elementy ze względu na odmiany typu, zmiany technologiczne itd.  
Plan tematyczny szkolenia skupia się na aspektach mechanicznych  
i elektrycznych w przypadku personelu B1 oraz na aspektach elek ­
trycznych i elektroniki lotniczej w przypadku personelu B2.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 218
 
Poziom 
Rozdziały  Samoloty turbi­
nowe  Samoloty tłokowe  Śmigłowce turbinowe  Śmigłowce tłokowe  Elektro­
nika 
lotnicza  
Kategoria licencji  B 1  C  B 1  C  B 1  C  B 1  C  B 2  
Moduł wprowadzający:  
05 Terminy obsługi technicznej/prze­
glądy  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
06 Rozmiary/powierzchnie (maksy­
malna masa startowa itd.)  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
07 Podnoszenie i podpory  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
08 Poziomowanie i ważenie  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
09 Holowanie i kołowanie  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
10 Parkowanie/cumowanie, przecho­
wywanie i powrót do eksploatacji  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
11 Plakietki i oznaczenia  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
12 Obsługa techniczna  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
20 Praktyki standardowe — tylko dla 
danego typu  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
Śmigłowce  
18 Analiza wibracji i hałasu (wyty­
czanie drogi łopaty)  — —  —  —  3  1  3  1  —  
60 Praktyki standardowe — wirnik  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
62 Wirnik  —  —  —  —  3  1  3  1  1  
62A Wirniki — monitorowanie i wska­
zania  — —  —  —  3  1  3  1  3  
63 Napęd wirnika  —  —  —  —  3  1  3  1  1  
63A Napęd wirnika — monitorowanie 
i wskazania  — —  —  —  3  1  3  1  3  
64 Śmigło ogonowe  —  —  —  —  3  1  3  1  1  
64A Śmigło ogonowe — monitoro­
wanie i wskazania  — —  —  —  3  1  3  1  3  
65 Napęd śmigła ogonowego  —  —  —  —  3  1  3  1  1  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 219
 
Poziom 
Rozdziały  Samoloty turbi­
nowe  Samoloty tłokowe  Śmigłowce turbinowe  Śmigłowce tłokowe  Elektro­
nika 
lotnicza  
65A Napęd śmigła ogonowego — 
monitorowanie i wskazania  — —  —  —  3  1  3  1  3  
66 Składane łopatki/wspornik  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
67 Kontrola wirnika w czasie lotu  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
53 Struktura płatowca (śmigłowiec)  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
25 Awaryjne wyposażenie do utrzy­
mywania się na wodzie  — —  —  —  3  1  3  1  1  
Struktury płatowca  
51 Standardowe praktyki i struktury 
(klasyfikacja uszkodzeń, ocena 
i naprawa)  3 1  3  1  —  —  —  —  1  
53 Kadłub  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
54 Gondole/wsporniki  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
55 Stabilizatory  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
56 Okna  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
57 Skrzydła  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
27A Powierzchnie sterowe lotu 
(wszystkie)  3 1  3  1  —  —  —  —  1  
52 Drzwi  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
Strefowe i stanowiskowe systemy iden­
tyfikacji  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
Systemy płatowca:  
21 Klimatyzacja  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
21A Dopływ powietrza  3  1  3  1  ►M5 3  ◄  ►M5 1  ◄  3  1  2  
21B Zwiększanie ciśnienia  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
21C Urządzenia zabezpieczające 
i ostrzegawcze  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
22 Autopilot  2  1  2  1  2  1  2  1  3  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 220
 
Poziom 
Rozdziały  Samoloty turbi­
nowe  Samoloty tłokowe  Śmigłowce turbinowe  Śmigłowce tłokowe  Elektro­
nika 
lotnicza  
23 Komunikacja  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
24 Energia elektryczna  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
25 Sprzęt i wyposażenie  3  1  3  1  3  1  3  1  1  
25A Wyposażenie elektroniczne, 
w tym wykorzystywane w nagłych 
wypadkach  1 1  1  1  1  1  1  1  3  
26 Ochrona przeciwpożarowa  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
27 Sterowanie lotem  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
27A Działanie systemu: elektryczne, 
sztuczna stateczność i sterowanie 
„fly-by-wire”  3 1  —  —  —  —  —  —  3  
28 Systemy paliwowe  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
28A Systemy paliwowe — monitoro­
wanie i wskazania  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
29 Siła hydrauliczna  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
29A Siła hydrauliczna — monitoro­
wanie i wskazania  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
30 Ochrona przed zamarzaniem 
i deszczem  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
31 Systemy rejestracji/wskazań  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
31A Systemy instrumentowe  3  1  3  1  3  1  ►M5 3  ◄  ►M5 1  ◄  3  
32 Podwozie samolotu  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
32A Podwozie samolotu — monitoro­
wanie i wskazania  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
33 Światła  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
34 Nawigacja  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
35 Tlen  3  1  3  1  —  —  —  —  2  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 221
 
Poziom 
Rozdziały  Samoloty turbi­
nowe  Samoloty tłokowe  Śmigłowce turbinowe  Śmigłowce tłokowe  Elektro­
nika 
lotnicza  
36 Pneumatyka:  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
36A Pneumatyka — monitorowanie 
i wskazania  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
37 Próżnia  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
38 Woda/odpady  3  1  3  1  —  —  —  —  2  
41 Balast wodny  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
42 ►C2 Zintegrowane moduły elek­
troniki lotniczej ◄  2 1  2  1  2  1  2  1  3  
44 Systemy kabinowe  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
45 Systemy obsługi technicznej na 
pokładzie (lub uwzględnione 
w pkt 31)  3 1  3  1  3  1  —  —  3  
46 Systemy informatyczne  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
50 Przedziały ładunkowe i dodatkowe  3  1  3  1  3  1  3  1  1  
Silniki turbinowe  
70 Praktyki standardowe — silniki  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie 
(wlot instalacyjny, kompresory, 
sekcja spalania, sekcja turbinowa, 
łożyska i uszczelki, systemy 
smarowania)  3 1  —  —  3  1  —  —  1  
70B Osiągi silnika  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
71 ►C2 Zespół napędowy ◄  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
72 Silnik turbinowy/turbośmigłowy/ 
turbowentylatorowy/śmigłowo- 
wentylatorowy  3 1  —  —  3  1  —  —  1  
73 Paliwo silnikowe i sterowanie  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
75 Powietrze  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
76 Sterowanie silnikiem  3  1  —  —  3  1  —  —  1  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 222
 
Poziom 
Rozdziały  Samoloty turbi­
nowe  Samoloty tłokowe  Śmigłowce turbinowe  Śmigłowce tłokowe  Elektro­
nika 
lotnicza  
78 Wydech  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
79 Olej  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
80 Rozruch  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
82 Wtrysk wody  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
83 Pomocnicze skrzynie przekład­
niowe  3 1  —  —  3  1  —  —  1  
84 Wspomaganie napędu  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
73A FADEC  3  1  —  —  3  1  —  —  3  
74 Zapłon  3  1  —  —  3  1  —  —  3  
77 Silnikowe systemy wskazań  3  1  —  —  3  1  —  —  3  
49 ►C2 Pomocnicze źródła zasilania ◄ 
(APU)  3 1  —  —  —  —  —  —  2  
Silniki tłokowe  
70 Praktyki standardowe — silniki  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie 
(instalacja, gaźniki, systemy 
wtrysku paliwa, zasysanie, 
systemy wydechu i chłodzenia, 
doładowanie/turbodoładowanie, 
systemy smarowania)  — —  3  1  —  —  3  1  1  
70B Osiągi silnika  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
71 ►C2 Zespół napędowy ◄  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
73 Paliwo silnikowe i sterowanie  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
76 Sterowanie silnikiem  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
79 Olej  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
80 Rozruch  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
81 Turbiny  —  —  3  1  —  —  3  1  1  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 223
 
Poziom 
Rozdziały  Samoloty turbi­
nowe  Samoloty tłokowe  Śmigłowce turbinowe  Śmigłowce tłokowe  Elektro­
nika 
lotnicza  
82 Wtrysk wody  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
83 Pomocnicze skrzynie przekład­
niowe  — —  3  1  —  —  3  1  1  
84 Wspomaganie napędu  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
73A FADEC  —  —  3  1  —  —  3  1  3  
74 Zapłon  —  —  3  1  —  —  3  1  3  
77 Silnikowe systemy wskazań  —  —  3  1  —  —  3  1  3  
Śmigła  
60A Praktyki standardowe — śmigło  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
61 Śmigła/napęd  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
61A Konstrukcja śmigła  3  1  3  1  —  —  —  —  —  
61B Sterowanie skoku śmigła  3  1  3  1  —  —  —  —  —  
61C Synchronizacja śmigła  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
61D Elektroniczne sterowanie śmigła  2  1  2  1  —  —  —  —  3  
61E Ochrona przed oblodzeniem 
śmigła  3 1  3  1  —  —  —  —  —  
61F Obsługa techniczna śmigła  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
f) Do realizacji elementów teoretycznych szkolenia można wykorz ystać 
metody szkoleniowe oparte na multimediach zarówno w klasie, jak  
i środowisku wirtualnym, pod warunkiem wydania zgody przez 
właściwy organ zatwierdzający szkolenie.  
3.2. Elementy praktyczne  
a) Cel:  
Celem szkolenia praktycznego jest uzyskanie wymaganych kompeten cji 
w zakresie zapewnienia bezpiecznej obsługi technicznej, inspekc ji i ruty­
nowej pracy zgodnie z podręcznikiem obsługi technicznej i innym i 
odnośnymi instrukcjami i zadaniami odpowiednimi dla określonego  
typu statku powietrznego, np. wykrywania i usuwania usterek, na praw, 
regulacji, wymian, ustawień i kontroli funkcjonalnych. Obejmuje  ono 
umiejętność korzystania z całej literatury technicznej i dokume ntacji 
statku powietrznego oraz użycia specjalistycznego oprzyrządowan ia 
i aparatury badawczej do celów demontażu i wymiany elementów 
i modułów właściwych dla danego typu, włącznie z wszelkimi dzia ła­
niami w zakresie obsługi technicznej dokonywanymi podczas lotu.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 224
 
b) Treść:  
W ramach szkolenia praktycznego należy zaliczyć co najmniej 50 % 
pozycji zaznaczonych w tabeli poniżej, odnoszących się do daneg o typu 
statku powietrznego  
Zaznaczone zadania oznaczają tematy istotne do celów szkolenia prak­
tycznego ze względu na należyte uwzględnienie działania, funkcj i, 
instalacji oraz bezpieczeństwa głównych zadań z zakresu obsługi  
technicznej, zwłaszcza w przypadku gdy takich aspektów nie możn a 
całkowicie wyjaśnić w ramach samego szkolenia teoretycznego. Li sta 
obejmuje minimum tematów szkolenia praktycznego, można jednak 
dodawać inne pozycje właściwe dla konkretnego typu statku 
powietrznego.  
Zadania, które należy zaliczyć, muszą być reprezentatywne dla s tatków 
powietrznych i systemów, zarówno pod względem złożoności techni cz­
nej, jak i wiedzy technicznej niezbędnej do wykonania takich za dań. 
Szkolenie może obejmować względnie proste zadania, ale w jego z akres 
musi również wchodzić wykonywanie innych, bardziej złożonych 
zadań, właściwych dla danego typu statku powietrznego.  
Słownik skrótów użytych w tabeli: LOK: Lokalizacja; TFO: test f unk­
cjonalny/operacyjny; SON: serwis i obsługa naziemna; D/M: demon taż/ 
montaż; WMW: wykaz minimalnego wyposażenia; WUU: wykrywanie 
i usuwanie usterek.  
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
Moduł wprowadzający:  
5 Terminy obsługi technicznej/przeglądy  X/X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
6 Rozmiary/powierzchnie (maksymalna 
masa startowa itd.)  X/X —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
7 Podnoszenie i podpory  X/X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
8 Poziomowanie i ważenie  X/X  —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
9 Holowanie i kołowanie  X/X  —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
10 Parkowanie/cumowanie, przechowy­
wanie i powrót do eksploatacji  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
11 Plakietki i oznaczenia  X/X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
12 Obsługa techniczna  X/X  —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
20 Praktyki standardowe — tylko dla 
danego typu  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
Śmigłowce:  
18 Analiza wibracji i hałasu (wytyczanie 
drogi łopaty)  X/—  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 225
 
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
60 Praktyki standardowe — wirnik — 
tylko dla danego typu  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
62 Wirnik  X / —  —  X  X  —  X  —  —  —  —  —  
62A Wirniki — monitorowanie i wska­
zania  X/X X  X  X  X  X  —  —  X  —  X  
63 Napęd wirnika  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
63A Napęd wirnika — monitorowanie 
i wskazania  X/X X  —  X  X  X  —  —  X  —  X  
64 Śmigło ogonowe  X / —  —  X  —  —  X  —  —  —  —  —  
64A Śmigło ogonowe — monitorowanie 
i wskazania  X/X X  —  X  X  X  —  —  X  —  X  
65 Napęd śmigła ogonowego  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
65A Napęd śmigła ogonowego — monito­
rowanie i wskazania  X/X X  —  X  X  X  —  —  X  —  X  
66 Składane łopatki/wspornik  X / —  X  X  —  —  X  —  —  —  —  —  
67 Kontrola wirnika w czasie lotu  X / —  X  X  —  X  X  —  —  —  —  —  
53 Struktura płatowca (śmigłowiec) 
Uwaga: uwzględnione w strukturach 
płatowca  
25 Awaryjne wyposażenie do utrzymy­
wania się na wodzie  X/X X  X  X  X  X  X  X  —  —  —  
Struktury płatowca:  
51 Standardowe praktyki i struktury 
(klasyfikacja uszkodzeń, ocena 
i naprawa)  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 226
 
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
53 Kadłub  X / —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
54 Gondole/wsporniki  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
55 Stabilizatory  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
56 Okna  X / —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
57 Skrzydła  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
27A Powierzchnie sterowe lotu  X / —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
52 Drzwi  X/X  X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
Systemy płatowca:  
21 Klimatyzacja  X/X  X  X  —  X  X  X  X  —  X  X  
21A Dopływ powietrza  X/X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  —  
21B Zwiększanie ciśnienia  X/X  X  —  —  X  X  X  —  —  X  X  
21C Urządzenia zabezpieczające i ostrze­
gawcze  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
22 Autopilot  X/X  —  —  —  X  —  X  X  X  X  X  
23 Komunikacja  X/X  —  X  —  X  —  X  X  X  X  X  
24 Energia elektryczna  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
25 Sprzęt i wyposażenie  X/X  X  X  X  —  —  X  X  X  —  —  
25A Wyposażenie elektroniczne, w tym 
wykorzystywane w nagłych wypad­
kach  X/X X  X  X  —  —  X  X  X  —  —  
26 Ochrona przeciwpożarowa  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 227
 
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
27 Sterowanie lotem  X/X  X  X  X  X  X  X  —  —  —  —  
27A Działanie systemu: elektryczne, 
sztuczna stateczność i sterowanie 
„fly-by-wire”  X/X X  X  X  X  —  X  —  X  —  X  
28 Systemy paliwowe  X/X  X  X  X  X  X  X  X  —  X  —  
28A Systemy paliwowe — monitorowanie 
i wskazania  X/X X  —  —  —  —  X  —  X  —  X  
29 Siła hydrauliczna  X/X  X  X  X  X  X  X  X  —  X  —  
29A Siła hydrauliczna — monitorowanie 
i wskazania  X/X X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
30 Ochrona przed zamarzaniem 
i deszczem  X/X X  X  —  X  X  X  X  —  X  X  
31 Systemy rejestracji/wskazań  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
31A Systemy instrumentowe  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
32 Podwozie samolotu  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  —  
32A Podwozie samolotu — monitoro­
wanie i wskazania  X/X X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
33 Światła  X/X  X  X  —  X  —  X  X  X  X  —  
34 Nawigacja  X/X  —  X  —  X  —  X  X  X  X  X  
35 Tlen  X / —  X  X  X  —  —  X  X  —  —  —  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 228
 
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
36 Pneumatyka  X / —  X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
36A Pneumatyka — monitorowanie 
i wskazania  X/X X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
37 Próżnia  X / —  X  —  X  X  X  —  —  —  —  —  
38 Woda/odpady  X / —  X  X  —  —  —  X  X  —  —  —  
41 Balast wodny  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
42 ►C2 Zintegrowane moduły elektro­
niki lotniczej ◄  X/X —  —  —  —  —  X  X  X  X  X  
44 Systemy kabinowe  X/X  —  —  —  —  —  X  X  X  X  X  
45 Systemy obsługi technicznej na 
pokładzie (lub uwzględnione w pkt 
31) X/X X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
46 Systemy informatyczne  X/X  —  —  —  —  —  X  —  X  X  X  
50 Przedziały ładunkowe i dodatkowe  X/X  —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  
Moduł silnika turbinowego/tłokowego:  
70 Praktyki standardowe — silniki — 
tylko dla danego typu  — —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie 
(wlot instalacyjny, kompresory, 
sekcja spalania, sekcja turbinowa, 
łożyska i uszczelki, systemy smaro­
wania)  X/X —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
Silniki turbinowe:  
70B Osiągi silnika  —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 229
 
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
71 ►C2 Zespół napędowy ◄  X / —  X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
72 Silnik turbinowy/turbośmigłowy/ 
turbowentylatorowy/śmigłowo-wenty­
latorowy  X/—  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
73 Paliwo silnikowe i sterowanie  X/X  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
73A Systemy FADEC  X/X  X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
74 Zapłon  X/X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  —  
75 Powietrze  X / —  —  —  X  —  X  —  —  —  —  —  
76 Sterowanie silnikiem  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
77 Silnikowe systemy wskazań  X/X  X  —  —  X  X  X  —  —  X  X  
78 Wydech  X / —  X  —  —  X  —  —  —  —  —  —  
79 Olej  X / —  —  X  X  —  —  —  —  —  —  —  
80 Rozruch  X / —  X  —  —  X  X  —  —  —  —  —  
82 Wtrysk wody  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
83 Pomocnicza skrzynia przekładniowa  X / —  —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  
84 Wspomaganie napędu  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
Pomocnicze zespoły zasilania (APU):  
49 ►C2 Pomocnicze źródła zasilania ◄ (APU)  X / —  X  X  —  —  X  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 230
 
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
Silniki tłokowe:  
70 Praktyki standardowe — silniki — 
tylko dla danego typu  — —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
70A Ustalenia konstrukcyjne i działanie 
(wlot instalacyjny, kompresory, 
sekcja spalania, sekcja turbinowa, 
łożyska i uszczelki, systemy smaro­
wania)  X/X —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
70B Osiągi silnika  —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
71 ►C2 Zespół napędowy ◄  X / —  X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
73 Paliwo silnikowe i sterowanie  X/X  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
73A Systemy FADEC  X/X  X  —  X  X  X  X  X  X  X  X  
74 Zapłon  X/X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  —  
76 Sterowanie silnikiem  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
77 Silnikowe systemy wskazań  X/X  X  —  —  X  X  X  —  —  X  X  
78 Wydech  X / —  X  —  —  X  X  —  —  —  —  —  
79 Olej  X / —  —  X  X  —  —  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 231
 
Rozdziały  B1/B2  B 1  B 2  
LOK  TFO  SON  D/M  W M W  WUU  TFO  SON  D/M  WMW  WUU  
80 Rozruch  X / —  X  —  —  X  X  —  —  —  —  —  
81 Turbiny  X / —  X  X  X  —  X  —  —  —  —  —  
82 Wtrysk wody  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
83 Pomocnicza skrzynia przekładniowa  X / —  —  X  X  —  —  —  —  —  —  —  
84 Wspomaganie napędu  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
Śmigła:  
60A Praktyki standardowe — śmigło  —  —  —  X  —  —  —  —  —  —  —  
61 Śmigła/napęd  X/X  X  X  —  X  X  —  —  —  —  —  
61A Konstrukcja śmigła  X/X  —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  
61B Sterowanie skoku śmigła  X / —  X  —  X  X  X  —  —  —  —  —  
61C Synchronizacja śmigła  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  X  —  
61D Elektroniczne sterowanie śmigła  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
61E Ochrona przed oblodzeniem śmigła  X / —  X  —  X  X  X  —  —  —  —  —  
61F Obsługa techniczna śmigła  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 232
 
4. Standard egzaminacyjny i standard oceny dla szkolenia na typ  
4.1. Standard egzaminacyjny dla elementu teoretycznego  
Po zakończeniu części teoretycznej szkolenia na typ statku powi etrznego 
przeprowadza się egzamin pisemny spełniający następujące kryter ia: 
a) Egzamin ma formę testu. Każde pytanie testowe ma trzy możliw e 
odpowiedzi, z których tylko jedna jest poprawna. Łączny czas us tala 
się odpowiednio do łącznej liczby pytań, a czas na odpowiedzi o dpo­
wiada nominalnej średniej 90 sekund na pytanie.  
b) Odpowiedzi nieprawidłowe wydają się równie prawdopodobne oso bie 
niemającej wiedzy w danej dziedzinie. Wszystkie możliwe odpowie dzi 
są wyraźnie związane z pytaniem oraz cechują się podobnym słown ic­
twem, budową gramatyczną i długością.  
c) W pytaniach liczbowych nieprawidłowe odpowiedzi odpowiadają 
błędom proceduralnym, takim jak zastosowanie nieprawidłowego 
oznaczenia (+ lub –) lub nieprawidłowych jednostek miary. Nie 
mogą być one po prostu przypadkowymi liczbami.  
d) Poziom egzaminu dla każdego rozdziału (  1 ) odpowiada poziomowi 
zdefiniowanemu w pkt 2 „Poziomy szkolenia na typ statku powietr z­
nego”. Dopuszczalna jest jednak ograniczona liczba pytań niższe go 
poziomu.  
e) Podczas egzaminu nie wolno korzystać z żadnych podręczników.  Nie 
są dozwolone żadne pomoce. Wyjątkiem jest weryfikacja umiejętno ści 
kandydata na licencję B1 lub B2 w zakresie interpretacji dokume ntów 
technicznych.  
f) Liczba pytań musi wynosić co najmniej 1 pytanie na godzinę s zkole­
nia. Liczba pytań przypadająca na każdy rozdział i poziom jest propor­
cjonalna do:  
— rzeczywistej liczby godzin szkolenia poświęconej danemu rozdz ia­ 
łowi na danym poziomie,  
— celów szkolenia wynikających z analizy potrzeb szkoleniowych.  
Zatwierdzając kurs, właściwy organ państwa członkowskiego oceni a 
liczbę i poziom pytań.  
g) Minimalny wynik umożliwiający zaliczenie egzaminu to 75 %. J eśli 
egzamin po szkoleniu na typ podzielony jest na kilka części, w każdej 
z nich na zaliczenie należy uzyskać co najmniej 75 %. Aby możli we 
było uzyskanie wyniku wynoszącego dokładnie 75 %, liczba pytań 
w ramach egzaminu musi być podzielna przez 4.  
h) Nie stosuje się punktów karnych (odejmowanie punktów za błęd ne 
odpowiedzi).  
i) Egzaminy kończące dany moduł nie mogą być traktowane jako cz ęść 
egzaminu końcowego, chyba że zawierają właściwą liczbę wymaga­
nych pytań na odpowiednim poziomie.  
4.2. Standard oceny dla elementu praktycznego  
Po zakończeniu części praktycznej szkolenia na typ statku powie trznego 
należy dokonać oceny spełniającej następujące kryteria:  
a) Oceny dokonuje wyznaczony oceniający posiadający odpowiednie  
kwalifikacje.  
b) Ocenie podlega wiedza oraz umiejętności słuchacza.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 233  
( 1 ) Do celów niniejszego pkt 4 „rozdział” oznacza każdy z wierszy  poprzedzonych numerem 
w tabeli zawartej w ppkt 3.1 lit. e).
 5. Standard egzaminu na typ  
Egzamin na typ jest przeprowadzany przez organizację szkoleniow ą odpo­
wiednio zatwierdzoną zgodnie z częścią 147 lub przez właściwy o rgan.  
Egzamin ma formę ustną, pisemną lub oceny praktycznej, bądź sta nowi 
kombinację tych form, oraz spełnia następujące wymagania:  
a) Pytania w ramach egzaminu ustnego mają charakter otwarty.  
b) Pytania w ramach egzaminu pisemnego muszą mieć charakter opi sowy 
lub testowy.  
c) Kompetencję danej osoby w zakresie wykonywania określonego 
zadania określa się w drodze oceny praktycznej.  
d) Egzaminy muszą obejmować wybór rozdziałów (  1 ) z programu szko­
lenia/egzaminu na typ, o którym mowa w pkt 3, na wskazanym 
poziomie.  
e) Odpowiedzi nieprawidłowe wydają się równie prawdopodobne oso bie 
niemającej wiedzy w danej dziedzinie. Wszystkie możliwe odpowie dzi 
są wyraźnie związane z pytaniem oraz cechują się podobnym słown ic­
twem, budową gramatyczną i długością  
f) W pytaniach liczbowych nieprawidłowe odpowiedzi odpowiadają 
błędom proceduralnym, takim jak nieodpowiednio stosowane korekt y 
lub nieprawidłowe jednostki przeliczeniowe: nie mogą być one po  
prostu przypadkowymi liczbami.  
g) Egzamin zapewnia osiągnięcie następujących celów:  
1. należyte i pewne omówienie statku powietrznego i jego system ów; 
2. zapewnienie bezpiecznej obsługi technicznej, inspekcji i rut ynowej 
pracy zgodnie z podręcznikiem obsługi technicznej i innymi 
odnośnymi instrukcjami i zadaniami odpowiednimi dla określonego  
rodzaju statku powietrznego, jak na przykład wykrywanie 
i usuwanie usterek, naprawy, regulacje, wymiany, ustawienia 
i kontrole funkcjonalne, takie jak, w miarę potrzeby, praca sil nika 
itp.; 
3. właściwe wykorzystanie całej technicznej literatury i dokume ntacji 
dla statku powietrznego;  
4. właściwe wykorzystanie specjalistycznego/specjalnego oprzyrz ądo­
wania i aparatury badawczej, usuwanie i wymiana elementów 
i modułów właściwych dla danego typu, włącznie z wszelkimi 
działaniami zadaniami w zakresie obsługi technicznej podczas lo tu. 
h) Do celów egzaminu zastosowanie mają następujące warunki:  
1. Maksymalna liczba kolejnych podejść wynosi trzy. Kolejne cyk le 
trzech podejść dozwolone są w odstępach jednego roku pomiędzy 
cyklami. Wymagany jest trzydziestodniowy okres przerwy po 
pierwszym nieudanym podejściu w ramach jednego cyklu oraz 
sześćdziesięciodniowy okres przerwy po drugim nieudanym 
podejściu.  
Wnioskodawca potwierdza na piśmie organizacji szkoleniowej 
w zakresie obsługi technicznej lub właściwemu organowi, do 
których występuje o przeprowadzenie egzaminu, liczbę i terminy 
podejść do egzaminu w ciągu ostatniego roku oraz nazwę organi­
zacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej lub właściweg o 
organu, gdzie podejścia te miały miejsce. Organizacja szkolenio wa 
w zakresie obsługi technicznej lub właściwy organ odpowiadają z a 
sprawdzenie liczby podejść w danym przedziale czasu.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 234  
( 1 ) Do celów niniejszego pkt 5 „rozdział” oznacza każdy z wierszy  poprzedzonych numerem 
w tabeli zawartej w ppkt 3.1 lit. e) i 3.2 lit. b).
 2. Egzamin zdaje się i zdobywa się wymagane doświadczenie prak­
tyczne w ciągu trzech lat poprzedzających wniosek o zatwierdzen ie 
uprawnienia w licencji na obsługę techniczną statku powietrzneg o. 
3. Egzamin przeprowadza się w obecności co najmniej jednego egz a­
minatora. Egzaminator lub egzaminatorzy nie są zaangażowani 
w szkolenie wnioskodawcy.  
i) Egzaminator lub egzaminatorzy przygotowują i podpisują pisem ne 
sprawozdanie wyjaśniające, dlaczego kandydat zdał egzamin bądź go 
nie zdał.  
6. Szkolenie w miejscu pracy  
Szkolenie w miejscu pracy zatwierdza właściwy organ, który wyda ł licen­
cję. 
Szkolenie przeprowadza się pod kontrolą organizacji obsługi tec hnicznej 
upoważnionej do obsługi technicznej danego typu statku powietrz nego 
i podlega ocenie przez wyznaczonych oceniających posiadających odpo­
wiednie kwalifikacje.  
Szkolenie rozpoczyna się i kończy w ciągu trzech lat poprzedzaj ących 
wniosek o zatwierdzenie uprawnienia na typ.  
a) Cel:  
Celem szkolenia w miejscu pracy jest uzyskanie wymaganych kompe ­
tencji i doświadczenia w zakresie bezpiecznej obsługi techniczn ej. 
b) Zakres:  
Szkolenie w miejscu pracy obejmuje zespół działań akceptowalnyc h dla 
właściwego organu. Zadania, które należy zaliczyć, są reprezent atywne 
dla statków powietrznych i systemów zarówno pod względem złożo­
ności technicznej, jak i wiedzy technicznej niezbędnej do wykon ania 
takich zadań. Szkolenie może obejmować względnie proste zadania , ale 
w jego zakres musi również wchodzić wykonywanie innych, bardzie j 
złożonych zadań w zakresie obsługi technicznej, właściwych dla danego 
typu statku powietrznego.  
Każde zadanie podpisywane jest przez słuchacza i kontrasygnowan e 
przez wyznaczoną osobę kontrolującą. Wymienione zadania odnoszą  
się do rzeczywistej karty pracy/formularza pracy itd.  
Końcowa ocena ukończonego szkolenia w miejscu pracy jest obowią z­
kowa i przeprowadza ją posiadający odpowiednie kwalifikacje wyz na­
czony oceniający.  
W formularzach pracy/rejestrach pracy szkolenia w miejscu pracy  
należy podać następujące dane:  
1. imię i nazwisko słuchacza;  
2. datę urodzenia;  
3. zatwierdzoną organizację obsługi technicznej;  
4. lokalizację;  
5. imiona i nazwiska kontrolujących i oceniającego (w tym numer  
licencji, w stosownych przypadkach);  
6. datę ukończenie zadania;  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 235
 
7. opis zadania i kartę pracy/zlecenie na wykonanie prac/rejest r tech­
niczny itd.;  
8. typ statku powietrznego i jego rejestrację;  
9. uprawnienie dotyczące statku powietrznego będące przedmiotem  
wniosku.  
Aby ułatwić właściwemu organowi weryfikację, po szkoleniu w mie jscu 
pracy przedkłada się (i) szczegółowe formularze pracy/rejestr p racy oraz 
(ii) raport zgodności określający, w jaki sposób szkolenie w mi ejscu pracy 
spełnia wymagania niniejszej części.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 236
 
Dodatek IV  
Wymagania dotycz ące doświadczenia na potrzeby przed łużenia licencji na 
obsługę techniczn ą statku powietrznego okre ślonej w cz ęści 66  
Poniższa tabela zawiera wymagania dotyczące doświadczenia do ce lów dodania 
nowej kategorii lub podkategorii do istniejącej licencji określ onej w części 66.  
Wymagane doświadczenie ma charakter praktycznego doświadczenia w zakresie 
obsługi technicznej eksploatowanego statku powietrznego w podka tegorii 
odnoszącej się do wniosku.  
Wymagania w zakresie doświadczenia są zmniejszane o 50 %, jeżel i wniosko­
dawca ukończył zatwierdzone szkolenie określone w części 147 od powiednie dla 
danej podkategorii.  
Do 
Od A1 A 2  A 3  A 4  B1.1  B1.2  B1.3  B1.4  B 2  B2L  B 3  
A1 —  6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  2 lata  6  
miesięcy  2 lata  1 rok  2 lata  1 rok  6  
miesięcy  
A2 6  
miesięcy  — 6  
miesięcy  6 
miesięcy  2 lata  6  
miesięcy  2 lata  1 rok  2 lata  1 rok  6  
miesięcy  
A3 6  
miesięcy  6 
miesięcy  — 6  
miesięcy  2 lata  1 rok  2 lata  6  
miesięcy  2 lata  1 rok  1 rok  
A4 6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  — 2 lata  1 rok  2 lata  6  
miesięcy  2 lata  1 rok  1 rok  
B1.1  Brak  6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  — 6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  1 rok  1 rok  6  
miesięcy  
B1.2  6  
miesięcy  Brak  6  
miesięcy  6 
miesięcy  2 lata  —  2 lata  6  
miesięcy  2 lata  1 rok  Brak  
B1.3  6  
miesięcy  6 
miesięcy  Brak  6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  — 6  
miesięcy  1 rok  1 rok  6  
miesięcy  
B1.4  6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  Brak  2 lata  6  
miesięcy  2 lata  —  2 lata  1 rok  6  
miesięcy  
B2 6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  1 rok  1 rok  1 rok  1 rok  —  —  1 rok  
B2L 6  
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  6 
miesięcy  1 rok  1 rok  1 rok  1 rok  1 rok  —  1 rok  
B3 6  
miesięcy  Brak  6  
miesięcy  6 
miesięcy  2 lata  6  
miesięcy  2 lata  1 rok  2 lata  1 rok  —  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 237
 
Dodatek V  
Formularz wniosku – Formularz 19 EASA  
1. Niniejszy dodatek zawiera przykładowy formularz stosowany do  składania 
wniosków o licencję na obsługę techniczną statku powietrznego, o której 
mowa w załączniku III (część 66).  
2. Właściwy organ państwa członkowskiego może wprowadzić zmiany  w formu­
larzu 19 EASA wyłącznie w celu uwzględnienia dodatkowych inform acji 
niezbędnych w przypadkach, gdy w wymogach krajowych dopuszczono  lub 
nakazano, by licencja na obsługę techniczną statku powietrznego , wydana 
zgodnie z załącznikiem III (część 66), była wykorzystywana z po minięciem 
wymogów załącznika I (część M) i załącznika II (część 145).  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 238
 
▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 239
 
▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 240
 
Dodatek VI  
Licencja obs ługi technicznej statku powietrznego, o której mowa 
w załączniku III (cz ęść 66) – Formularz 26 EASA  
1. Na kolejnych stronach przedstawiono przykład licencji na obs ługę techniczną 
statku powietrznego, o której mowa w załączniku III (część 66).  
2. Dokument drukuje się w formie przedstawionego standardowego formularza, 
można jednak zmniejszyć jego wymiary, aby mógł zostać wygenerow any 
przez komputer. W przypadku zmniejszenia wymiarów dokumentu nal eży 
pozostawić odpowiednio dużo przestrzeni w miejscach, w których wyma­
gane jest umieszczenie urzędowych pieczęci/stempli. Dokumenty w ygenero­
wane komputerowo nie muszą zawierać wszystkich pól w przypadku gdy 
pola te mają pozostać puste, pod warunkiem że dokument ten możn a jedno­
znacznie rozpoznać jako licencję na obsługę techniczną statku p owietrznego 
wydaną zgodnie z załącznikiem III (część 66).  
3. Dokument można wypełnić w języku angielskim lub w języku urz ędowym 
państwa członkowskiego danego właściwego organu. W tym ostatnim  przy­
padku w odniesieniu do każdego posiadacza licencji, który potrz ebuje 
korzystać z niej poza terytorium tego państwa członkowskiego, d o doku­
mentu załącza się drugi egzemplarz w języku angielskim, aby zap ewnić 
zrozumiałość dokumentu na potrzeby wzajemnego uznawania.  
4. Każdemu posiadaczowi licencji nadaje się niepowtarzalny nume r posiadacza 
licencji, ustanowiony w oparciu o krajowy identyfikator i oznac zenie 
alfanumeryczne.  
5. Kolejność stron może różnić się od kolejności stron poniższe go przykłado­
wego formularza, a dokument może być pozbawiony niektórych lub wszyst­
kich linii podziału, o ile informacje w nim zawarte są rozmiesz czone w taki 
sposób, że układ każdej strony może być w sposób jednoznaczny u tożsa­
miony z formatem przykładowej licencji na obsługę techniczną st atku 
powietrznego przedstawionej w niniejszym dodatku.  
6. Dokument przygotowywany jest przez właściwy organ. Może on j ednak 
zostać przygotowany przez dowolną instytucję obsługi techniczne j zatwier­
dzoną zgodnie z załącznikiem II (część 145), pod warunkiem że w łaściwy 
organ wyrazi na to zgodę, a przygotowanie odbywa się zgodnie z procedurą 
określoną w charakterystyce organizacji obsługi technicznej, o której mowa 
w załączniku II (część 145) pkt 145.A.70. W każdym przypadku do kument 
wydaje właściwy organ.  
7. Przygotowywaniem zmian do istniejącej licencji na obsługę te chniczną statku 
powietrznego zajmuje się właściwy organ. Zmiany te może jednak przygo­
tować także dowolna instytucja obsługi technicznej zatwierdzona  zgodnie 
z załącznikiem II (część 145), pod warunkiem że właściwy organ wyrazi 
na to zgodę, a przygotowanie odbywa się zgodnie z procedurą okr eśloną 
w charakterystyce organizacji obsługi technicznej, o której mow a 
w załączniku II (część 145) pkt 145.A.70. W każdym przypadku zm iany 
do dokumentu wprowadza właściwy organ.  
8. Posiadacz licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  przechowuje tę 
licencję w dobrym stanie i zapewnia niedokonywanie w niej nieup rawnio­
nych wpisów. Nieprzestrzeganie tego przepisu może spowodować ut ratę 
ważności licencji lub nałożenie na posiadacza licencji zakazu p osiadania 
jakiegokolwiek przywileju certyfikacyjnego. Może to również pro wadzić 
do pociągnięcia do odpowiedzialności na podstawie przepisów pra wa 
krajowego.  
9. Licencja na obsługę techniczną statku powietrznego wydana zg odnie 
z załącznikiem III (część 66) jest uznawana we wszystkich państ wach człon­
kowskich, a w przypadku podjęcia pracy w innym państwie członko wskim 
wymiana tego dokumentu nie jest wymagana.  
10. Załącznik do formularza 26 EASA jest fakultatywny i może zo stać wyko­
rzystany jedynie do uwzględnienia przywilejów krajowych, w przy padku gdy 
przywileje te objęte są przepisami prawa krajowego wykraczający mi poza 
zakres załącznika III (część 66).  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 241
 
11. Właściwy organ może nie wydawać strony dotyczącej uprawnien ia na typ 
statku powietrznego, zawartej w licencji na obsługę techniczną statku 
powietrznego, do czasu, kiedy po raz pierwszy konieczne będzie wpisanie 
do licencji uprawnienia na typ statku powietrznego, przy czym m oże zajść 
potrzeba wydania przez ten organ więcej niż jednej strony dotyc zącej upraw­
nienia na typ statku powietrznego, w zależności od liczby upraw nień na typ, 
jakie mają zostać wpisane do licencji.  
12. Niezależnie od przepisów pkt 11 każdą stronę wydaje się zgo dnie z formatem 
przedstawionym na poniższym przykładzie i zamieszcza na niej in formacje 
przewidziane do zawarcia na tej stronie.  
13. W licencji na obsługę techniczną statku powietrznego zaznac za się wyraźnie, 
że ograniczenia stanowią wykluczenia z przywilejów certyfikacyj nych. Jeżeli 
ograniczenia nie mają zastosowania, na stronie zatytułowanej OG RANI­
CZENIA umieszcza się adnotację „Brak ograniczeń”.  
14. W przypadku gdy do wydania licencji na obsługę techniczną s tatku 
powietrznego korzysta się z wydrukowanego wcześniej formularza,  k a ż d ą  
rubrykę dotyczącą kategorii, podkategorii lub uprawnienia na ty p, która 
nie zawiera wpisu o uprawnieniu, oznacza się tak, aby wskazać b rak posia­
dania danego uprawnienia.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 242
 
▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 243
 
▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 244
 
Dodatek VII  
Wymagania dotycz ące podstawowej wiedzy na potrzeby licencji na obs ługę 
techniczn ą statku powietrznego kategorii L  
Definicje różnych poziomów wiedzy wymaganych w niniejszym dodat ku są takie 
same, jak definicje zawarte w pkt 1 dodatku I do załącznika III  (część 66).  
Podkategorie  Moduły wymagane dla każdej podkategorii 
(zob. tabela z programem poniżej)  
L1C: szybowce o konstrukcji kompo­
zytowej  1L, 2L, 3L, 5L, 7L i 12L  
L1: szybowce  1L, 2L, 3L, 4L, 5L, 6L, 7L i 12L  
L2C:  ►C5 szybowce z napędem ◄ 
o konstrukcji kompozytowej i samoloty 
ELA1 o konstrukcji kompozytowej  1L, 2L, 3L, 5L, 7L, 8L i 12L  
L2: ►C5 szybowce z napędem ◄ 
i samoloty ELA1  1L, 2L, 3L, 4L, 5L, 6L, 7L, 8L i 12L  
L3H: balony na ogrzane powietrze  1L, 2L, 3L, 9L i 12L  
L3G: balony gazowe  1L, 2L, 3L, 10L i 12L  
L4H: sterowce na ogrzane powietrze  1L, 2L, 3L, 8L, 9L, 11L i 12L  
L4G: sterowce gazowe ELA2  1L, 2L, 3L, 8L, 10L, 11L i 12L  
L5: sterowce gazowe powyżej ELA2  Wymagania dotyczące podstawowej 
wiedzy dla każdej podkategorii B1 
oraz 
8L (dla B1.1 i B1.3), 10L, 11L i 12L  
SPIS TREŚCI:  
Nazwa modułu  
1L „Wiedza podstawowa”  
2L „Czynnik ludzki”  
3L „Przepisy dotyczące lotnictwa”  
4L „Płatowiec o konstrukcji drewnianej/z rur metalowych pokryty ch tkaniną”  
5L „Płatowiec o konstrukcji kompozytowej”  
6L „Płatowiec o konstrukcji metalowej”  
7L „Płatowiec ogółem”  
8L „Zespół napędowy”  
9L „Balon/sterowiec na ogrzane powietrze”  
10L „Balon/sterowiec gazowy (wolny/na uwięzi)”  
11L „Sterowiec na ogrzane powietrze/gazowy”  
12L „Łączność radiowa/ELT/transponder/przyrządy”  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 245
 
MODUŁ 1L – WIEDZA PODSTAWOWA  
Poziom  
1L.1 Matematyka 
Arytmetyka 
— terminy i symbole arytmetyczne; 
— metody mnożenia i dzielenia; 
— ułamki i ułamki dziesiętne; 
— współczynniki i wielokrotności; 
— ciężar, miary i współczynniki przeliczeniowe; 
— stosunki i proporcje; 
— średnie i procenty; 
— obszary i wielkości, drugie potęgi, trzecie potęgi. 
Algebra 
— obliczanie prostych wyrażeń algebraicznych: dodawanie, odejmo wanie, mnożenie i dzielenie; 
— używanie nawiasów; 
— proste ułamki algebraiczne. 
Geometria 
— proste konstrukcje geometryczne; 
— odwzorowanie graficzne: charakter i używanie wykresów.  1 
1L.2 Fizyka 
Materia 
— właściwości fizyczne materii: pierwiastki chemiczne; 
— związki chemiczne; 
— Stany: stały, ciekły i gazowy; 
— zmiany między stanami. 
Mechanika 
— siły, momenty i pary, przedstawienia wektorowe; 
— środek ciężkości; 
— rozciąganie, ściskanie, ścinanie i skręcanie; 
— właściwości fizyczne ciała stałego, płynnego i gazowego. 
Temperatura 
— termometry i skale temperatur: Celsjusza, Fahrenheita i Kelvi na; 
— definicja ciepła.  1 
1L.3 Elektryka 
Obwody prądu stałego 
— prawo Ohma, pierwsze i drugie prawo Kirchhoffa; 
— znaczenie wewnętrznego oporu zasilacza; 
— opór/opornik 
— kod kolorów oporników, wartości i tolerancja, wartości prefer owane, moc znamionowa 
w watach; 
— oporniki połączone szeregowo i równolegle.  1 
1L.4 Aerodynamika/aerostatyka 
zastosowanie międzynarodowej atmosfery wzorcowej (ISA) do aerod ynamiki i aerostatyki.  1 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 246
 
Poziom  
Aerodynamika 
— przepływ powietrza wokół ciała; 
— warstwa przyścienna, przepływ uwarstwiony i turbulentny; 
— siła ciągu, ciężar, wypadkowa aerodynamiczna; 
— wytwarzanie siły nośnej i oporu: kąt natarcia, biegunowa, prz eciągnięcie. 
Aerostatykaoddziaływanie na powłoki, oddziaływanie wiatru, oddz iaływanie wysokości i tempera­
tury. 
1L.5 BHP i ochrona środowiska 
— aspekty bezpieczeństwa pracy wraz ze środkami bezpieczeństwa przy pracy z energią elek­
tryczną, gazami (w szczególności tlenem), olejami i chemikaliam i; 
— znakowanie, przechowywanie i unieszkodliwianie materiałów nie bezpiecznych (dla bezpieczeń­
stwa i środowiska); 
— działanie zaradcze w przypadku pożaru lub innego wypadku z je dnym ze wspomnianych czyn­
ników ryzyka lub większą ich liczbą, wraz z wiedzą na temat śro dków gaśniczych.  2 
MODUŁ 2L – CZYNNIKI LUDZKIE  
Poziom  
2L.1 Ogólny 
— konieczność uwzględnienia czynnika ludzkiego; 
— zdarzenia, które można przypisać czynnikom ludzkim/błędom lud zkim; 
— prawo Murphy'ego.  1 
2L.2 Ludzkie możliwości i ograniczenia 
wzrok, słuch, przetwarzanie informacji, uwaga i percepcja, pami ęć. 1 
2L.3 Psychologia społeczna 
odpowiedzialność, motywacja, presja grupy, praca zespołowa.  1 
2L.4 Czynniki wpływające na osiągnięcia 
stan zdrowia/kondycja, stres, sen, zmęczenie, alkohol, działani e leków, nadużywanie środków 
odurzających.  1 
2L.5 Środowisko fizyczne 
środowisko pracy (klimat, hałas, oświetlenie).  1 
MODUŁ 3 – PRZEPISY DOTYCZĄCE LOTNICTWA  
Poziom  
3L.1 Ramy prawne 
— rola Komisji Europejskiej, EASA i krajowych organów lotnictwa ; 
— stosowne fragmenty części M i 66.  1 
3L.2 Naprawy i modyfikacje 
— zatwierdzanie zmian (naprawy i modyfikacje); 
— standardowe zmiany i naprawy.  2 
3L.3 Dane obsługowe 
— dyrektywy zdatności, instrukcje dotyczące ciągłej zdatności d o lotu (AMM, IPC itd.); 
— instrukcja użytkowania w locie statku powietrznego; 
— dokumentacja obsługi technicznej.  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 247
 
MODUŁ 4L – PŁATOWIEC O KONSTRUKCJI DREWNIANEJ/Z RUR METALOWYCH POKRYTYCH TKANINĄ  
Poziom  
4L.1 Płatowiec o konstrukcji drewnianej/z rur metalowych pokryt ych tkaniną 
— drewno, sklejka, spoiwa, konserwacja, przewody elektryczne, w łaściwości, obróbka; 
— pokrycie (materiały kryjące, spoiwa i impregnacja, materiały i spoiwa kryjące naturalne i synte­
tyczne); 
— procesy związane z malowaniem, naprawą i montażem; 
— rozpoznanie szkód wynikających z nadmiernych naprężeń konstru kcji drewnianych/ z rur meta­
lowych pokrytych tkaniną; 
— degradacja podzespołów drewnianych i pokryć; 
— badanie na zarysowania (procedura wzrokowa, np. szkło powięks zające) podzespołów metalo­
wych; korozja i metody zapobiegania; ochrona zdrowia i bezpiecz eństwo przeciwpożarowe.  2 
4L.2 Materiały 
— rodzaje drewna, stabilność i właściwości obróbki; 
— rury i osprzęt ze stali i lekkich stopów, kontrola pęknięć zł ączy spawanych; 
— tworzywa sztuczne (przegląd, wiedza na temat charakterystyki) ; 
— farby i usunięcie farb; 
— kleje, spoiwa; 
— materiały i technologie kryjące (polimery naturalne i syntety czne).  2 
4L.3 Rozpoznawanie szkód 
— nadmierne naprężenie konstrukcji drewnianej/z rur metalowych pokrytych tkaniną; 
— przenoszenie obciążenia; 
— wytrzymałość na zmęczenie i badanie na zarysowania.  3 
4L.4 Działania praktyczne 
— zabezpieczanie sworzni, śrub, nakrętek koronowych, nakrętek n apinających; 
— splot chomątkowy; 
— naprawy z wykorzystaniem narzędzi Nicopress i Talurit; 
— naprawa pokryć; 
— naprawa części przezroczystych; 
— ćwiczenia w zakresie naprawy (sklejka, podłużnica, poręcze, p okrycie); 
— regulacja położeń i wychyleń statku powietrznego; obliczanie wyważenia masowego 
powierzchni sterowej i jej zakresu ruchu, pomiar sił nacisku; 
— prowadzenie inspekcji po 100 godzinach/rocznych płatowca o ko nstrukcji drewnianej lub z rur 
metalowych i tkaniny.  2 
MODUŁ 5L – PŁATOWIEC O KONSTRUKCJI KOMPOZYTOWEJ  
Poziom  
5L.1 Płatowiec z tworzywa sztucznego wzmacnianego włóknem szkla nym (FRP) 
— podstawowe zasady konstrukcji FRP; 
— żywice (epoksydowa, poliestrowa, fenolowa, winyloestrowa); 
— materiały wzmacniające, szkło, aramid i włókna węglowe, cechy ; 
— wypełniacze; 
— wypełniacze wzmacniające (balsa, wypełniacz ulowy, tworzywo p iankowe); 
— konstrukcje, przenoszenie obciążenia (lita powłoka FRP, konst rukcja przekładkowa);  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 248
 
Poziom  
— rozpoznanie szkody podczas nadmiernych naprężeń podzespołów; 
— procedura dla projektów FRP (zgodnie z podręcznikiem organiza cji obsługi technicznej), w tym 
warunki przechowywania materiału.  
5L.2 Materiały 
— termoutwardzalne tworzywa sztuczne, termoutwardzalne polimery , katalizatory; 
— wiedza na temat charakterystyki, technologie obróbki, odłącza nie, spajanie, spawanie; 
— żywice dla FRP: epoksydowa, poliestrowa, winyloestrowa, fenol owa; 
— materiały wzmacniające; 
— od włókien podstawowych po ciągłe (czynnik zapobiegający przy wieraniu, impregnacja), sploty; 
— właściwości konkretnych materiałów wzmacniających (włókno szk lane typu E, włókno arami­
dowe, włókno węglowe); 
— problem z systemami zawierającymi kilka materiałów, matryce; 
— przyczepność/spójność, różne zachowanie materiałów z włókien;  
— materiały wypełniaczy i pigmenty; 
— wymagania techniczne dla materiałów wypełniaczy; 
— zmiana właściwości składu żywicy w wyniku zastosowania szkła typu E, mikrobalonów, aero­
zoli, bawełny, minerałów, sproszkowanych metali, substancji org anicznych; 
— technologie malowania związane z naprawą i montażem; 
— materiały pomocnicze 
— wypełniacze ulowe (papierowy, FRP, metalowy), drewno balsa, D ivinycell (Contizell), tendencje 
w zakresie rozwoju.  2 
5L.3 Montaż płatowców o konstrukcji kompozytowej wzmacnianej wł óknem szklanym 
— lita powłoka; 
— konstrukcja przekładkowa; 
— montaż płatów, kadłubów, powierzchni sterowych.  2 
5L.4 Rozpoznawanie szkód 
— zachowanie podzespołów FRP w przypadku nadmiernego naprężenia ; 
— rozpoznawanie rozszczepień, luźnych złączy; 
— częstotliwość drgań zginających w płatach; 
— przenoszenie obciążenia; 
— połączenia zaciskowe i mechanizm blokujący; 
— wytrzymałość na zmęczenie i korozja części metalowych; 
— spajanie metali, impregnacja powierzchni podzespołów stalowyc h i aluminiowych podczas 
spajania z FRP.  3 
5L.5 Wytwarzanie form 
— formy gipsowe, ceramika do form; 
— formy GFK, Gel-coat, materiały wzmacniające, problemy ze szty wnością; 
— formy metalowe; 
— forma wypukła, forma wklęsła.  2 
5L.6 Działania praktyczne 
— zabezpieczanie sworzni, śrub, nakrętek koronowych, nakrętek n apinających; 
— splot chomątkowy; 
— naprawy z wykorzystaniem narzędzi Nicopress i Talurit; 
— naprawa pokryć; 
— naprawa litych powłok FRP;  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 249
 
Poziom  
— wytwarzanie form/odlewanie podzespołu (np. dziób kadłuba, owi ewka podwozia, końcówka 
skrzydła i rozpraszacz); 
— naprawa konstrukcji przekładkowej w przypadku uszkodzenia war stwy wewnętrznej i zewnętrz­
nej; 
— naprawa konstrukcji przekładkowej z użyciem worka próżniowego ; 
— naprawa części przezroczystych (PMMA) za pomocą spoiwa jedno-  lub dwuskładnikowego; 
— spajanie części przezroczystych z ramą osłony kabiny; 
— hartowanie części przezroczystych i innych podzespołów; 
— naprawa konstrukcji przekładkowej (drobna naprawa poniżej 20 cm); 
— regulacja położeń i wychyleń statku powietrznego; obliczanie wyważenia masowego 
powierzchni sterowej i jej zakresu ruchu, pomiar sił nacisku; 
— przeprowadzenie inspekcji po 100 godzinach/rocznych na płatow cu FRP.  
MODUŁ 6L – PŁATOWIEC O KONSTRUKCJI METALOWEJ  
Poziom  
6L.1 Płatowiec o konstrukcji metalowej 
— materiały metalowe i półprodukty, metody obróbki; 
— wytrzymałość na zmęczenie i badanie na zarysowania; 
— montaż podzespołów o konstrukcji metalowej, połączeń nitowych , spoin klejowych; 
— rozpoznanie szkody w wyniku nadmiernych naprężeń podzespołów;  skutki korozji; 
— ochrona zdrowia i bezpieczeństwo przeciwpożarowe.  2 
6L.2 Materiały 
— stal i jej stopy; 
— metale lekkie i ich lekkie stopy; 
— materiały nitowe; 
— tworzywa sztuczne; 
— kolory i farby; 
— spoiwa metalu; 
— rodzaje korozji; 
— materiały i technologie kryjące (naturalne i syntetyczne).  2 
6L.3 Rozpoznawanie szkód 
— płatowce metalowe poddane nadmiernym naprężeniom, poziomowani e, pomiar symetrii; 
— przenoszenie obciążenia; 
— wytrzymałość na zmęczenie i badanie na zarysowania; 
— rozpoznawanie luźnych połączeń nitowych.  3 
6L.4 Montaż płatowców o konstrukcji metalowej i kompozytowej 
— pokrycie; 
— ramy; 
— podłużnice i wręgi siłowe; 
— konstrukcja ram; 
— problemy występujące w systemach wielomateriałowych.  2 
6L.5 Elementy złączne 
— klasyfikacje pasowań i tolerancji; 
— systemy pomiaru metryczny i brytyjski; 
— śruba nadwymiarowa  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 250
 
Poziom  
6L.6 Działania praktyczne 
— zabezpieczanie sworzni, śrub, nakrętek koronowych, nakrętek n apinających; 
— splot chomątkowy; 
— naprawy z wykorzystaniem narzędzi Nicopress i Talurit; 
— naprawa pokryć, uszkodzenia powierzchowne, techniki nawiercan ia pęknięcia dla powstrzymania 
jego propagacji; 
— naprawa części przezroczystych; 
— wycinanie blach cienkich (aluminium i lekkie stopy, stal i st opy); 
— składanie, zginanie, obróbka krawędzi, klepanie, wygładzanie,  frezowanie; 
— naprawa nitowania płatowców metalowych zgodnie z instrukcjami  naprawy lub rysunkami; 
— ocena błędów nitowania; 
— regulacja położeń i wychyleń statku powietrznego; obliczanie wyważenia masowego 
powierzchni sterowej i jej zakresu ruchu, pomiar sił nacisku; 
— przeprowadzenie inspekcji po 100 godzinach/rocznych na płatow cu metalowym.  2 
MODUŁ 7L – PŁATOWIEC OGÓŁEM  
Poziom  
7L.1 System sterowania lotem 
— urządzenia sterowania w kokpicie: urządzenia sterowania w kok picie, oznaczenia kolorystyczne, 
kształty pokręteł; 
— powierzchnia urządzeń sterowania lotem, klapy, powierzchnia u rządzeń zmniejszających siłę 
nośną, panel sterowania, zawiasy, łożyska, wsporniki, cięgła pr zeciwsobne, dźwignie kątowe, 
ramiona steru, koła pasowe, kable, łańcuchy, rury, wałki, bieżn ie, dźwigniki śrubowe, 
powierzchnie, ruch, smarowanie, stabilizatory, wyważenie urządz eń sterowania; 
— połączenie urządzeń sterowania: lotki klap, urządzenia zmniej szające siłę nośną klap; 
— systemy wyważenia;  3 
7L.2 Płatowiec 
— podwozie: charakterystyka podwozia i rozpórki amortyzatora ws trząsów, wypuszczanie podwo­
zia, hamulce, bęben, dyski, koło, opona, mechanizm chowania pod wozia, chowanie elektryczne, 
sytuacja awaryjna; 
— punkty mocowania skrzydeł do kadłuba; punkty mocowania usterz enia ogonowego (statecz­
ników poziomych i pionowych) do kadłuba; punkty mocowania powie rzchni sterowej; 
— dozwolone środki obsługi technicznej; 
— holowanie: holowanie/urządzenia dźwigowe/mechanizm; 
— kabina: siedzenia i uprząż bezpieczeństwa, układ kabiny, wiat rochrony, okna, tabliczki, przedział 
bagażowy, urządzenia sterowania w kokpicie, system powietrza w kabinie, dmuchawa; 
— balast wodny: zbiorniki wody, przewody, zawory, dreny, odpowi etrzniki, testy. 
— układ paliwowy: zbiorniki, przewody, filtry, odpowietrzniki, dreny, wypełniacze, zawór rozdziel­
czy, pompy, wskazanie, testy, spajanie; 
— hydraulika: układ systemu, akumulatory, dystrybucja ciśnienia  i mocy, wskazanie; 
— płyny i gazy: hydrauliczne, inne płyny, poziomy, zbiornik, pr zewody, zawory, filtr; 
— zabezpieczenia: zapory ogniowe, bezpieczeństwo przeciwpożarow e, umasienie w przypadku 
uderzenia pioruna, nakrętki napinające, zatrzaski, urządzenia w yładowcze.  2 
7L.3 Elementy złączne 
— niezawodność sworzni, nitów, śrub; 
— kable kontrolne, nakrętki napinające; 
— szybkozłącze (L'Hotellier, SZD, Poland).  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 251
 
Poziom  
7L.4 Urządzenia zabezpieczające 
— dopuszczalność metod zabezpieczania, sworznie zamykające, swo rznie ze stali sprężynowej, drut 
zabezpieczający, nakrętki zabezpieczające, farba; 
— szybkozłącze.  2 
7L.5 Wyrównywanie masy i równowagi  2  
7L.6 Systemy ratownicze  2 
7L.7 Moduły pokładowe 
— ►C5 instalacje statyczne Pitota ◄, system podciśnienia/dynamiczny,  test hydrostatyczny; 
— przyrządy lotu: wskaźnik prędkości lotu, wysokościomierz, wsk aźnik prędkości w pionie, 
połączenie i działanie, oznaczenia; 
— układ i ekran, panel, przewody elektryczne; 
— żyroskop, filtry, przyrządy wskazujące; badanie funkcji; 
— kompas magnetyczny: instalacja i wychylenie kompasu; 
— szybowce: akustyczny wskaźnik prędkości w pionie, rejestrator y parametrów lotu, pomoc anty­
kolizyjna; 
— system tlenowy.  2 
7L.8 Instalacja i połączenia modułów pokładowych 
— przyrządy lotu, wymagania w zakresie montowania (w warunkach lądowania awaryjnego 
zgodnie z CS-22); 
— przewody elektryczne, źródła energii, rodzaje akumulatorów, p arametry elektryczne, generator 
elektryczny, wyłącznik, bilans energii, uziemienie, złączki, te rminale, ostrzeżenia, bezpieczniki, 
lampy, oświetlenie, przełączniki, woltomierze, amperomierze, el ektryczne przyrządy pomiarowe.  2 
7L.9 Silnik o napędzie tłokowym 
interfejs między zespołem napędowym a płatowcem.  2 
7L.10 Śmigło 
— kontrola; 
— wymiana; 
— wyważenie.  2 
7L.11 System chowania 
— kontrola pozycji śmigła; 
— systemy chowania silnika i/lub śmigła.  2 
7L.12 Procedury przeprowadzania inspekcji fizycznej 
— czyszczenie, stosowanie światła i luster; 
— przyrządy pomiarowe; 
— pomiar odchylenia urządzeń; 
— moment obrotowy śrub i wkrętów; 
— zużycie łożysk; 
— wyposażenie służące do inspekcji; 
— wzorcowanie przyrządów pomiarowych.  2 
MODUŁ 8L – ZESPÓŁ NAPĘDOWY  
Poziom  
8L.1 Poziomy graniczne hałasu 
— wyjaśnienie koncepcji „poziomu hałasu”; 
— świadectwo zdatności w zakresie hałasu; 
— zwiększona izolacja akustyczna; 
— możliwe zmniejszenie emisji dźwięku.  1 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 252
 
Poziom  
8L.2 Silniki tłokowe 
— silnik o zapłonie iskrowym czterosuwowy, silnik chłodzony pow ietrzem, silnik chłodzony 
płynem; 
— silnik dwusuwowy; 
— silnik tłokowy obrotowy; 
— wydajność i czynniki wpływające (wykres ciśnienie–objętość, k rzywa mocy); 
— urządzenia kontroli hałasu.  2 
8L.3 Śmigło 
— łopata, kołpak, płyta tylna, ciśnienie akumulatora, piasta; 
— działanie śmigieł; 
— śmigła o zmiennym skoku, śmigła przestawialne na ziemi i w lo cie, mechanicznie, elektrycznie 
i hydraulicznie; 
— wyważenie (statyczne, dynamiczne); 
— problemy hałasu.  2 
8L.4 Urządzenia sterujące silnika 
— mechaniczne urządzenia sterujące; 
— elektryczne urządzenia sterujące; 
— wskazania zbiorników; 
— funkcje, charakterystyka, typowe błędy i wskazania błędów.  2 
8L.5 Przewody giętkie 
— materiały i obróbka węży paliwowych i olejowych; 
— kontrola części o ograniczonym czasie użytkowania.  2 
8L.6 Akcesoria 
— działanie zapłonu iskrownika; 
— kontrola terminów obsługi technicznej; 
— działanie gaźników; 
— instrukcje obsługi technicznej dotyczące cech charakterystycz nych; 
— elektryczne pompy paliwowe; 
— działanie urządzeń sterujących śmigła; 
— elektryczne sterowanie śmigła; 
— hydrauliczne sterowanie śmigła.  2 
8L.7 Układ zapłonowy 
— budowa: zapłon cewkowy, iskrownik i zapłon tyrystorowy; 
— wydajność zapłonu i układu ogrzewania wstępnego; 
— moduły zapłonu i układu ogrzewania wstępnego; 
— badanie i testowanie świec zapłonowych;  2 
8L.8 Układ dolotowy i wydechowy 
— działanie i montaż; 
— instalacja tłumików i ogrzewaczy; 
— gondole i osłony; 
— inspekcja i badanie; 
— badanie emisji CO.  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 253
 
Poziom  
8L.9 Paliwa i smary 
— charakterystyka paliwa; 
— oznakowanie, przechowywanie przyjazne dla środowiska; 
— mineralne i syntetyczne oleje smarowe i ich parametry: oznako wanie i charakterystyka, stoso­
wanie; 
— przechowywanie przyjazne dla środowiska i właściwe unieszkodl iwianie zużytego oleju.  2 
8L.10 Dokumentacja 
— dokumentacja producenta dotycząca silnika i śmigła; 
— instrukcje zapewnienia ciągłej zdatności do lotu (ICA); 
— instrukcja użytkowania w locie statku powietrznego (AFM) i po dręcznik obsługi technicznej 
statku powietrznego (AMM); 
— okresy międzynaprawcze (TBO); 
— dyrektywy zdatności, uwagi techniczne i biuletyny obsługi.  2 
8L.11 Materiały ilustracyjne 
— cylinder z zaworem; 
— gaźnik; 
— iskrownik wysokiego napięcia; 
— różnicowy tester sprężania dla cylindrów; 
— tłoki przegrzane/uszkodzone; 
— świece zapłonowe silników, które eksploatowano w inny sposób.  2 
8L.12 Doświadczenie praktyczne 
— bezpieczeństwo pracy/zapobieganie wypadkom (obchodzenie się z  paliwem i smarami, urucha­
mianie silników); 
— regulacja drążków kontrolnych silnika i linki Bowdena; 
— ustawienie prędkości bez obciążenia; 
— sprawdzenie i ustawienie punktu zapłonu; 
— test funkcjonalny iskrownika; 
— sprawdzenie układu zapłonowego; 
— testowanie i czyszczenie świec zapłonowych; 
— przeprowadzenie zadań związanych z silnikiem zawartych w insp ekcji samolotu po 100 godzi­
nach/rocznej; 
— test sprężania cylindra; 
— próba statyczna i ocena pracy silnika; 
— dokumentacja prac związanych z obsługą techniczną wraz z wymi aną podzespołów.  2 
8L.13 Wymiana gazów w silnikach spalinowych wewnętrznego spalan ia 
— silnik tłokowy czterosuwowy i urządzenia sterujące; 
— straty energii; 
— kąt wyprzedzenia zapłonu; 
— zachowanie urządzeń sterujących w przypadku przepływu bezpośr edniego; 
— silnik Wankla i urządzenia sterujące; 
— silnik dwusuwowy i urządzenia sterujące; 
— przedmuchiwanie; 
— dmuchawa; 
— zakres w trybie jałowym i zakres mocy.  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 254
 
Poziom  
8L.14 Zapłon, spalanie i wytwarzanie mieszanki palnej 
— zapłon; 
— świece zapłonowe; 
— układ zapłonu; 
— proces spalania; 
— normalne spalanie; 
— wydajność i średnie ciśnienie; 
— spalanie stukowe i liczba oktanowa; 
— typ komory spalania; 
— mieszanka paliwa/powietrza w gaźniku; 
— zasada działania gaźnika, równanie opisujące działanie gaźnik a; 
— gaźnik prosty; 
— problemy gaźnika prostego i ich rozwiązanie; 
— modele gaźników 
— mieszanka paliwa/powietrza przy wtrysku; 
— wtrysk sterowany mechanicznie; 
— wtrysk sterowany elektronicznie; 
— wtrysk ciągły; 
— porównanie wtrysku gaźników.  2 
8L.15 Przyrządy lotu w statkach powietrznych z silnikami wtrysk owymi 
— specjalne przyrządy lotu (silnik wtryskowy); 
— interpretacja wskazań próby statycznej; 
— interpretacja wskazań w locie na różnych poziomach lotu.  2 
8L.16 Obsługa techniczna statku powietrznego z silnikami wtrysk owymi 
— dokumentacja, dokumenty producenta itd.; 
— ogólne instrukcje dotyczące obsługi technicznej (inspekcje go dzinowe); 
— próby funkcjonalne; 
— przejazd badawczy na ziemi; 
— próby w locie; 
— wykrywanie i usuwanie usterek układu wtryskowego.  2 
8L.17 Bezpieczeństwo w miejscu pracy i przepisy związane z bezp ieczeństwem 
Bezpieczeństwo pracy i przepisy związane z bezpieczeństwem w pr zypadku pracy z układami 
wtryskowymi.  2 
8L.18 Pomoce wzrokowe 
— gaźnik; 
— podzespoły układu wtryskowego; 
— statek powietrzny z silnikiem wtryskowym; 
— narzędzia pracy z układem wtryskowym.  2 
8L.19 Napęd elektryczny 
— układ energetyczny, akumulatory, instalacja; 
— silnik elektryczny; 
— kontrole ciepła, hałasu i drgań; 
— kontrola uzwojenia; 
— przewody instalacji elektrycznej i systemy kontroli;  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 255
 
Poziom  
— wspornik, systemy wypuszczania i chowania; 
— układ hamulcowy silnika/śmigła; 
— układy wentylacyjne silnika; 
— praktyczne doświadczenie w przeprowadzaniu inspekcji po 100 g odzinach/rocznych.  
8L.20 Napęd odrzutowy 
— instalacja silnika; 
— wspornik, systemy wypuszczania i chowania; 
— ochrona przeciwpożarowa; 
— systemy paliwowe, w tym smarowanie; 
— systemy uruchomienia silnika, wspomaganie gazowe; 
— ocena uszkodzeń silnika; 
— serwisowanie silnika; 
— wymontowanie / ponowny montaż silnika i badanie; 
— doświadczenie praktyczne w przeprowadzaniu inspekcji warunkow ych / po określonym czasie 
pracy / rocznych; 
— inspekcje warunkowe.  2 
8L.21 Całkowicie autonomiczne systemy cyfrowego sterowania siln ikami (FADEC)  2  
MODUŁ 9L BALON/STEROWIEC NA OGRZANE POWIETRZE  
Poziom  
9L.1 Podstawowe zasady i montaż balonów / sterowców na ogrzane powietrze 
— montaż i części; 
— powłoki; 
— materiały powłok; 
— systemy powłok; 
— kształty konwencjonalne i specjalne; 
— układ paliwowy; 
— palnik, rama palnika i pręty mocujące palnik; 
— butle z gazem sprężonym i węże do gazu sprężonego; 
— kosz i urządzenia alternatywne (siedzenia); 
— akcesoria do olinowania; 
— zadania obsługi technicznej i serwisowania; 
— przeprowadzenie inspekcji po 100 godzinach/rocznych; 
— dzienniki pokładowe; 
— instrukcja użytkowania w locie statku powietrznego (AFM) i po dręcznik obsługi technicznej 
statku powietrznego (AMM); 
— olinowanie i przygotowanie do startu (unieruchomienie przed s tartem); 
— start.  3 
9L.2 Szkolenie praktyczne 
urządzenia sterowania, zadania obsługi technicznej i serwisowan ia (zgodnie z instrukcją użytko­
wania w locie statku powietrznego).  3 
9L.3 Powłoka 
— tkaniny; 
— szwy; 
— taśmy nośne, taśmy wzmacniające; 
— pierścień czaszy;  3 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 256
 
Poziom  
— klapa spadochronowa i systemy szybkiego wypuszczania powietrz a; 
— rozrywacz; 
— zawór skręcania; 
— membrany/linki nośne (specjalne kształty oraz sterowce); 
— rolki, krążki; 
— linki sterowania i linki klapy spadochronowej; 
— węzły; 
— etykieta z identyfikatorem temperaturowym, znacznik temperatu ry, termometr powłoki; 
— linki nośne; 
— osprzęt, karabinki.  
9L.4 Palnik i układ paliwowy 
— cewki palników; 
— zawory nadmuchowe, płynowe, sterujące; 
— palniki/dysze; 
— płomień pilotujący/parownik/ dysze; 
— rama palnika; 
— przewody/węże paliwowe; 
— butle paliwowe, zawory i osprzęt.  3 
9L.5 Kosz i zawieszenie kosza (w tym urządzenia alternatywne) 
— rodzaje koszy (w tym urządzenia alternatywne); 
— materiały koszy: trzcina i wiklina, skóry, drewno, materiały wykończeniowe, kable zawieszenia; 
— siedzenia, łożyska toczne; 
— karabinki, klamry i sworznie; 
— pręty mocujące palnik; 
— taśmy butli paliwowej; 
— akcesoria.  3 
9L.6 Wyposażenie 
— gaśnica, koc gaśniczy; 
— przyrządy (pojedyncze lub połączone).  3 
9L.7 Drobne naprawy 
— zszywanie; 
— spajanie; 
— naprawy skóry/wykończenia kosza.  3 
9L.8 Procedury inspekcji fizycznej 
— czyszczenie, stosowanie światła i luster; 
— przyrządy pomiarowe; 
— pomiar odchylenia urządzeń (tylko sterowce); 
— moment obrotowy śrub i wkrętów; 
— zużycie łożysk (tylko sterowce); 
— wyposażenie służące do inspekcji; 
— wzorcowanie przyrządów pomiarowych; 
— próba rozciągania tkaniny.  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 257
 
MODUŁ 10L – BALON/STEROWIEC GAZOWY (WOLNY/NA UWIĘZI)  
Poziom  
10L.1 Podstawowe zasady i montaż balonów / sterowców gazowych 
— montaż części; 
— materiał powłoki i sieci nośnej; 
— powłoka, rozrywacz, otwarcie awaryjne, linki i pasy; 
— sztywny zawór gazowy; 
— giętki zawór gazowy (spadochron); 
— sieć nośna; 
— obręcz nośna; 
— kosz i akcesoria (w tym urządzenia alternatywne); 
— ścieżki wyładowania elektrostatycznego; 
— lina manewrowa i wleczka; 
— obsługa techniczna i serwisowanie; 
— inspekcja roczna; 
— dokumenty lotu; 
— instrukcja użytkowania w locie statku powietrznego (AFM) i po dręcznik obsługi technicznej 
statku powietrznego (AMM); 
— olinowanie i przygotowanie do startu; 
— start.  3 
10L.2 Szkolenie praktyczne 
— urządzenia sterowania; 
— zadania obsługi technicznej i serwisowania (zgodnie z AMM i A FM); 
— przepisy bezpieczeństwa przy użytkowaniu wodoru jako gazu wzn oszącego;  3 
10L.3 Powłoka 
— tkaniny; 
— maszty i wzmocnienie konstrukcji masztu; 
— rozrywacz i linka; 
— spadochron i linki klapy spadochronowej; 
— zawory i linki; 
— rękaw powłoki, obręcz Poeschela i linki; 
— ścieżki wyładowania elektrostatycznego.  3 
10L.4 Zawór 
— sprężyny; 
— uszczelki; 
— połączenia śrubowe; 
— linki sterujące; 
— ścieżki wyładowania elektrostatycznego.  3 
10L.5 Sieć nośna lub olinowanie (bez sieci) 
— rodzaje sieci i innych lin; 
— rozmiary oczek sieci i kąty; 
— obręcz sieci; 
— metody wiązania węzłów; 
— ścieżki wyładowania elektrostatycznego.  3 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 258
 
Poziom  
10L.6 Obręcz nośna  3 
10L.7 Kosz (w tym urządzenia alternatywne) 
— rodzaje koszy (w tym urządzenia alternatywne); 
— taśmy i zaciski; 
— system balastu (worki i uchwyty); 
— ścieżki wyładowania elektrostatycznego.  3 
10L.8 Linka rozrywacza i linki zaworów  3  
10L.9 Lina manewrowa i wleczka  3  
10L.10 Drobne naprawy 
— spajanie; 
— łączenie sznurów konopnych.  3 
10L.11 Wyposażenie 
przyrządy (pojedyncze lub połączone).  3 
10L.12 Lina kotwicząca (wyłącznie w przypadku balonów gazowych na uwięzi) 
— rodzaje lin; 
— akceptowalne uszkodzenie liny; 
— połączenie przegubowe liny; 
— zaciski liny.  3 
10L.13 Wciągarka (wyłącznie w przypadku balonów gazowych na uwi ęzi) 
— rodzaje wciągarek; 
— system mechaniczny; 
— system elektryczny; 
— system awaryjny; 
— uziemienie/obciążenie wciągarki.  3 
10L.14 Procedury inspekcji fizycznej 
— czyszczenie, stosowanie światła i luster; 
— przyrządy pomiarowe; 
— pomiar odchylenia urządzeń (tylko sterowce); 
— moment obrotowy śrub i wkrętów; 
— zużycie łożysk (tylko sterowce); 
— wyposażenie służące do inspekcji; 
— wzorcowanie przyrządów pomiarowych; 
— próba rozciągania tkaniny.  2 
MODUŁ 11L – STEROWIEC NA OGRZANE POWIETRZE/GAZOWY  
Poziom  
11L.1 Podstawowe zasady i montaż małych sterowców 
— powłoka, balonety; 
— zawory, otwory; 
— gondola; 
— napęd; 
— instrukcja użytkowania w locie statku powietrznego (AFM) i po dręcznik obsługi technicznej 
statku powietrznego (AMM); 
— olinowanie i przygotowanie do startu.  3 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 259
 
Poziom  
11L.2 Szkolenie praktyczne 
— urządzenia sterowania; 
— zadania obsługi technicznej i serwisowania (zgodnie z AMM i A FM).  3 
11L.3 Powłoka 
— tkaniny; 
— rozrywacz i linki; 
— zawory; 
— system sieci.  3 
11L.4 Gondola (w tym urządzenia alternatywne) 
— rodzaje gondoli (w tym urządzenia alternatywne); 
— rodzaje płatowca i materiały; 
— rozpoznanie szkód.  3 
11L.5 System elektryczny 
— podstawowa wiedza na temat pokładowych obwodów elektrycznych;  
— źródła energii elektrycznej (akumulatory, mocowanie, wentylac ja, korozja); 
— akumulatory ołowiowe, niklowo-kadmowe (NiCd) lub inne, suche baterie; 
— prądnice; 
— przewody, połączenia elektryczne; 
— bezpieczniki; 
— zewnętrzne źródło energii; 
— bilans energii.  3 
11L.6 Napęd 
— układ paliwowy: zbiorniki, przewody, filtry, odpowietrzniki, dreny, wypełniacze, zawór rozdziel­
czy, pompy, wskazanie, testy, spajanie; 
— przyrządy napędowe; 
— podstawowa wiedza na temat pomiarów i przyrządów; 
— pomiary obrotów; 
— pomiary ciśnienia; 
— pomiary temperatury; 
— pomiary dostępnego paliwa/ mocy.  3 
11L.7 Wyposażenie 
— gaśnica, koc gaśniczy; 
— przyrządy (pojedyncze lub połączone).  3 
MODUŁ 12L – ŁĄCZNOŚĆ RADIOWA/ELT/TRANSPONDER/PRZYRZĄDY  
Poziom  
12L.1 Łączność radiowa/ELT 
— odstęp sąsiedniokanałowy; 
— podstawowa próba funkcjonalna; 
— baterie; 
— wymagania w zakresie testowania i obsługi technicznej.  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 260
 
Poziom  
12L.2 Transponder 
— podstawowa obsługa; 
— typowa konfiguracja przenośna, w tym antena; 
— wyjaśnienie trybów A, C, S; 
— wymagania w zakresie testowania i obsługi technicznej.  2 
12L.3 Przyrządy 
— wysokościomierz/wariometr ręczny; 
— baterie; 
— podstawowa próba funkcjonalna.  2 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 261
 
Dodatek VIII  
Podstawowy standard egzaminacyjny na potrzeby licencji na obs ługę 
techniczn ą statku powietrznego kategorii L  
a) Podstawa standaryzacji dla egzaminów w zakresie wymagań doty czących 
podstawowej wiedzy określonych w dodatku VII jest następująca:  
(i) wszystkie egzaminy przeprowadza się z wykorzystaniem określ onego 
w ppkt (ii) formatu pytań wielokrotnego wyboru. Odpowiedzi niep rawid­ 
łowe muszą wydawać się równie prawdopodobne osobie niemającej 
wiedzy w danej dziedzinie. Wszystkie możliwe odpowiedzi powinny  
być wyraźnie związane z pytaniem oraz cechować się podobnym sło w­
nictwem, budową gramatyczną i długością W pytaniach liczbowych 
nieprawidłowe odpowiedzi powinny odpowiadać błędom proceduralny m, 
takim jak nieodpowiednio stosowane korekty lub nieprawidłowe pr zeli­
czenie na inne jednostki: nie mogą być one po prostu przypadkow ymi 
liczbami;  
(ii) każde pytanie wielokrotnego wyboru musi mieć trzy różne od powiedzi, 
z których tylko jedna jest poprawna, a kandydat na rozwiązanie danego 
modułu ma średnio 75 sekund na rozwiązanie każdego pytania;  
(iii) warunkiem zaliczenia każdego z modułów jest udzielenie co  najmniej 
75 % poprawnych odpowiedzi;  
(iv) nie stosuje się punktów karnych (odejmowanie punktów za bł ędne odpo­
wiedzi);  
(v) poziom wiedzy wymaganej w pytaniach musi być proporcjonalny  do 
poziomu technologii kategorii statku powietrznego.  
b) Liczba pytań w poszczególnych modułach jest następująca:  
(i) moduł 1L „Wiedza podstawowa”: 12 pytań. Czas przeznaczony n a 
rozwiązanie: 15 minut;  
(ii) moduł 2L „Czynniki ludzkie”: 8 pytań. Czas przeznaczony na  
rozwiązanie: 10 minut;  
(iii) moduł 3L „Przepisy dotyczące lotnictwa”: 24 pytania. Czas  przezna­
czony na rozwiązanie: 30 minut;  
(iv) moduł 4L „Płatowiec o konstrukcji drewnianej/z rur metalow ych pokry­
tych tkaniną”: 32 pytania. Czas przeznaczony na rozwiązanie: 40  minut;  
(v) moduł 5L „Płatowiec o konstrukcji kompozytowej”: 32 pytania . Czas 
przeznaczony na rozwiązanie: 40 minut;  
(vi) moduł 6L „Płatowiec o konstrukcji metalowej”: 32 pytania. Czas prze­
znaczony na rozwiązanie: 40 minut;  
(vii) moduł 7L „Płatowiec ogółem”: 64 pytania. Czas przeznaczon y na 
rozwiązanie: 80 minut;  
(viii) moduł 8L „Zespół napędowy”: 48 pytań. Czas przeznaczony na 
rozwiązanie: 60 minut;  
(ix) moduł 9L „Balon/sterowiec na ogrzane powietrze”: 36 pytań.  Czas 
przeznaczony na rozwiązanie: 45 minut;  
(x) moduł 10L „Balon/sterowiec gazowy (wolny/na uwięzi)”: 40 py tań. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 50 minut;  
(xi) moduł 11L „Sterowiec na ogrzane powietrze/gazowy”: 36 pyta ń. Czas 
przeznaczony na rozwiązanie: 45 minut;  
(xii) moduł 12L „Łączność radiowa/ELT/transponder/przyrządy”: 1 6 pytań. 
Czas przeznaczony na rozwiązanie: 20 minut.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 262
 
ZAŁĄCZNIK IV  
(Część 147)  
SPIS TREŚCI  
147.1  
SEKCJA A — WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A — INFORMACJE OGÓLNE  
147.A.05 Zakres  
147.A.10 Informacje ogólne  
147.A.15 Wniosek  
PODSEKCJA B — WYMAGANIA ORGANIZACYJNE  
147.A.100 Wymagania dotyczące urządzeń  
147.A.105 Wymagania odnoszące się do personelu  
147.A.110 Akta instruktorów, egzaminatorów i oceniających  
147.A.115 Sprzęt służący do nauczania  
147.A.120 Materiały szkoleniowe dotyczące obsługi technicznej  
147.A.125 Akta  
147.A.130 Procedury szkolenia i systemy jakości  
147.A.135 Egzaminy  
147.A.140 Dokumentacja prezentująca organizację szkoleniową w z akresie 
obsługi technicznej  
147.A.145 Uprawnienia organizacji szkoleniowej w zakresie obsłu gi tech­ 
nicznej  
147.A.150 Zmiany dotyczące organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi 
technicznej  
147.A.155 Ważność  
147.A.160 Niezgodności  
PODSEKCJA C — ZATWIERDZONY PODSTAWOWY KURS SZKOLENIA  
147.A.200 Zatwierdzony podstawowy kurs szkolenia  
147.A.205 Egzaminy sprawdzające podstawową wiedzę  
147.A.210 Podstawowa ocena umiejętności praktycznych  
PODSEKCJA D — SZKOLENIA ODNOSZĄCE SIĘ DO ODPOWIEDNIEGO 
TYPU/ZADAŃ  
147.A.300 Szkolenia odnoszące się do odpowiedniego typu/zadań  
147.A.305 Egzaminy odnoszące się do odpowiedniego typu statku p owietrz­ 
nego i ocena zadań  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 263
 
SEKCJA B — PROCEDURY DOTYCZĄCE WŁAŚCIWYCH ORGANÓW  
PODSEKCJA A — INFORMACJE OGÓLNE  
147.B.05 Zakres  
147.B.10 Właściwy organ  
147.B.20 Prowadzenie rejestrów  
147.B.25 Wyłączenia  
PODSEKCJA B — WYSTAWIANIE ZATWIERDZENIA  
147.B.110 Procedura zatwierdzenia i zmian zatwierdzenia  
147.B.120 Procedura kontynuacji ważności  
147.B.125 Certyfikat zatwierdzenia organizacji szkoleniowej w z akresie 
obsługi technicznej  
147.B.130 Niezgodności  
PODSEKCJA C — COFNIĘCIE, ZAWIESZENIE I OGRANICZENIE 
ZATWIERDZENIA ORGANIZACJI SZKOLENIOWEJ ORGANIZACJI 
SZKOLĄCEJ W ZAKRESIE OBSŁUGI TECHNICZNEJ UTRZYMANIA  
147.B.200 Cofnięcie, zawieszenie i ograniczenie zatwierdzenia o rgani­ 
zacji szkolącej w zakresie obsługi technicznej  
Dodatek I — Czas trwania szkolenia podstawowego  
Dodatek II — Zatwierdzenie organizacji szkolenia w zakresie obs ługi technicznej 
— formularz 11 EASA  
Dodatek III — Certyfikat uznania, o którym mowa w załączniku IV  (część 147) 
— Formularze 148 i 149 EASA  
147.1  
Do celów niniejszej części, organ właściwy oznacza:  
1. dla organizacji posiadających główne miejsce prowadzenia dzi ałalności na 
terytorium państwa członkowskiego — organ wyznaczony przez to p aństwo 
członkowskie;  
2. dla organizacji posiadających główne miejsce prowadzenia dzi ałalności na 
terytorium państwa trzeciego — Agencję.  
SEKCJA A  
WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A  
INFORMACJE OGÓLNE  
147.A.05  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania, które muszą spełnić organ i­
zacje ubiegające się o zatwierdzenie przeprowadzenia szkoleń i egza­
minów określonych w załączniku III (część 66).  
147.A.10  Informacje ogólne  
Organizacja szkoleniowa jest organizacją lub częścią organizacj i zare­
jestrowanej jako osoba prawna.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 264
 
147.A.15  Wniosek  
a) Wniosek o zatwierdzenie lub zmianę istniejącego zatwierdzeni a 
składa się na formularzu ustalonym przez właściwy organ 
i w określony przezeń sposób.  
b) We wniosku o zatwierdzenie lub zmianę zatwierdzenia uwzględn ia 
się następujące informacje:  
1. zarejestrowana nazwa i siedziba wnioskodawcy,  
2. adres organizacji wymagającej zatwierdzenia lub jego zmiany,  
3. wnioskowany zakres zatwierdzenia lub zmiana zakresu 
zatwierdzenia,  
4. imię, nazwisko i podpis przełożonego,  
5. data złożenia wniosku.  
PODSEKCJA B  
WYMAGANIA ORGANIZACYJNE  
147.A.100  Wymagania dotycz ące urządzeń 
a) Rozmiar i struktura lokali powinny zapewniać ochronę przed 
warunkami pogodowymi i właściwe przeprowadzenie wszystkich 
zaplanowanych szkoleń i egzaminów każdego dnia.  
b) Odpowiednie pomieszczenia oddzielone od innych lokali 
zapewnia się do prowadzenia nauczania teorii i przeprowadzania 
egzaminów.  
1. Liczba słuchaczy na kursie wiedzy podczas jakiegokolwiek 
szkolenia nie przekracza 28 osób.  
2. Rozmiar pomieszczeń do celów egzaminacyjnych musi unie­
możliwiać każdemu słuchaczowi z jego miejsca czytanie 
pracy lub przeglądanie ekranu komputera jakiegokolwiek 
innego słuchacza podczas egzaminu.  
c) Pomieszczenia określone w lit. b) muszą umożliwiać słuchaczo m 
koncentrację, w zależności od okoliczności, na nauce lub na 
egzaminie, zapewniając komfort i możliwość skupienia się.  
d) W przypadku podstawowego kursu szkolenia, podstawowe 
warsztaty i/lub pomieszczenia obsługi technicznej oddzielone 
od klas, w których odbywają się szkolenia, powinny być zapew­
nione do celów nauczania praktycznego zgodnego z zaplano­
wanym kursem szkoleniowym. Jednakże jeżeli organizacja nie 
jest w stanie zapewnić takich lokali, to można dokonać uzgod­
nień z inną organizacją w celu zapewnienia takich warsztatów 
i/lub pomieszczeń obsługi technicznej. W takim przypadku przy­
gotowuje się pisemną umowę z taką organizacją określającą 
warunki dostępu i użycia lokali. Właściwy organ wymaga 
dostępu do każdej takiej organizacji, z którą zawarto umowę, 
a pisemna umowa określa ten dostęp.  
e) W przypadku szkolenia odnoszącego się do odpowiedniego typu/  
zadań należy zapewnić dostęp do odpowiednich urządzeń obej­
mujących przykłady typu statku powietrznego zgodnie z pkt 
147.A.115 lit. d).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 265
 
f) Liczba słuchaczy na szkoleniu praktycznym podczas jakiegokol ­
wiek kursu nie przekracza 15 osób na kontrolującego lub 
oceniającego.  
g) Zapewnia się pomieszczenie biurowe instruktorom, egzamina­
torom wiedzy teoretycznej i oceniającym umiejętności prak­
tyczne, które umożliwia im przygotowanie się do pełnienia 
swoich obowiązków wygodnie i w skupieniu.  
h) Zapewnia się bezpieczne pomieszczenie do przechowywania prac  
egzaminacyjnych i dokumentów ze szkolenia. Warunki przecho­
wywania muszą zapewniać zachowanie dobrego stanu doku­
mentów przez okres przechowywania określony w punkcie 
147.A.125. Można połączyć pomieszczenie, w którym przecho­
wuje się dokumenty i pomieszczenie biurowe, z uwzględnieniem 
odpowiedniego zabezpieczenia.  
i) Należy zapewnić bibliotekę zawierającą wszystkie materiały 
techniczne odpowiednie do zakresu i poziomu szkolenia.  
147.A.105  Wymagania odnosz ące się do personelu  
a) Organizacja wyznacza kierownika odpowiedzialnego za zapew­
nienie, że wszystkie zobowiązania w zakresie szkolenia mogą 
zostać sfinansowane i przeprowadzone zgodnie ze wzorcem 
określonym w niniejszej części.  
b) Mianuje się osobę lub grupę osób odpowiedzialnych za zapew­
nienie, że organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi tech­
nicznej przestrzega wymagań określonych w niniejszej części. 
Osoba(-y) taka(-ie) podlegają kierownikowi. Osoba piastująca 
wyższe stanowisko lub jedna z osób z grupy może również 
być kierownikiem pod warunkiem spełnienia wymagań odnosz­ 
ących się do kierownika określonych w lit. a).  
c) Organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi technicznej zawie ra 
umowy z odpowiednią liczbą osób w celu zaplanowania/przepro­
wadzenia szkoleń teoretycznych i praktycznych, egzaminów 
teoretycznych i oceny umiejętności praktycznych zgodnie 
z zatwierdzeniem.  
d) Na zasadzie odstępstwa od lit. c), w przypadku gdy inna orga ­
nizacja zapewnia szkolenie praktyczne i ocenę części praktycz­
nej, pracownicy tej organizacji mogą zostać wyznaczeni do prze­
prowadzenia szkoleń praktycznych i oceny umiejętności 
praktycznych.  
e) Każda osoba może łączyć stanowisko instruktora, egzaminatora  
i oceniającego, z zastrzeżeniem przestrzegania wymagań określo­
nych w lit. f).  
f) Doświadczenie i kwalifikacje instruktorów, egzaminatorów 
wiedzy teoretycznej i oceniających umiejętności praktyczne 
ustala się zgodnie z podanymi do wiadomości publicznej kryte­
riami lub zgodnie z procedurą i normą ustaloną przez właściwy 
organ.  
g) Egzaminatorów wiedzy teoretycznej i oceniających umiejętnośc i 
praktyczne określa się w dokumentach organizacji przedstawia­
nych do akceptacji tego personelu.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 266
 
h) Instruktorzy i egzaminatorzy wiedzy teoretycznej przechodzą 
przynajmniej co 24 miesiące dodatkowe szkolenia dotyczące 
najnowszej technologii, umiejętności praktycznych, czynników 
ludzkich i najnowocześniejszych technik szkolenia związanych 
ze szkoleniami i egzaminami.  
147.A.110  Akta instruktorów, egzaminatorów i oceniaj ących  
a) Organizacja przechowuje akta wszystkich instruktorów, egzami na­
torów wiedzy teoretycznej i oceniających umiejętności prak­
tyczne. Akta te odzwierciedlają doświadczenie, kwalifikacje, 
zestawienie szkoleń i wszelkie dalsze podjęte szkolenia.  
b) Sporządza się zakres kompetencji dla wszystkich instruktorów , 
egzaminatorów wiedzy teoretycznej i oceniających umiejętności 
praktyczne.  
147.A.115  Sprzęt służący do nauczania  
a) Każda sala jest wyposażona w odpowiedni sprzęt służący do 
prezentacji w standardzie umożliwiającym słuchaczom łatwe 
czytanie tekstów/rysunków/diagramów i cyfr z każdego miejsca 
w klasie.  
Sprzęt służący do prezentacji obejmuje syntetyczne urządzenia 
szkoleniowe pomagające słuchaczom zrozumieć dane zagadnienie, 
jeżeli urządzenia takie uważane są za pożyteczne do tych celów.  
b) Podstawowe warsztaty i/lub pomieszczenia obsługi technicznej  
określone w punkcie 147.A.100 lit. d) muszą być wyposażone 
we wszystkie narzędzia i sprzęt niezbędny do przeprowadzania 
zatwierdzonego zakresu szkolenia.  
c) Podstawowe warsztaty i/lub pomieszczenia obsługi technicznej  
określone w punkcie 147.A.100 lit. d) muszą być wyposażone 
w odpowiednie rodzaje statków powietrznych, silników, części 
statków powietrznych i sprzętu elektroniki lotniczej.  
d) Organizacja szkoleniowa związanego z danym typem statku 
powietrznego określona w punkcie 147.A.100 lit. e) musi mieć 
dostęp do odpowiedniego typu statku powietrznego. Syntetyczne 
urządzenia do szkolenia mogą być wykorzystywane, jeśli zapew­
niają odpowiednie standardy szkolenia.  
147.A.120  Materia ły szkoleniowe dotycz ące obsługi technicznej  
a) Słuchaczom zapewnia się materiały szkoleniowe dotyczące kurs u 
obsługi technicznej; obejmują one:  
1. podstawowy program określony w załączniku III (część 66) dla  
odpowiedniej kategorii lub podkategorii licencji na obsługę 
techniczną statku powietrznego, oraz  
2. treść kursu danego typu określonego w załączniku III (część 
66) dla odpowiedniej kategorii lub podkategorii licencji na 
obsługę techniczną statku powietrznego.  
b) Słuchacze mają dostęp do przykładów dokumentów dotyczących 
obsługi technicznej i informacji technicznych znajdujących się 
w bibliotece określonej w punkcie 147.A.100 lit. i).  
147.A.125  Akta  
Organizacja przechowuje wszystkie dokumenty dotyczące szkolenia  
słuchaczy, egzaminów i ocen przez czas nieokreślony.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 267
 
147.A.130  Procedury szkolenia i systemy jako ści 
a) Organizacja określa procedury dopuszczane przez właściwy org an 
w celu zapewnienia właściwych standardów szkolenia i zgodności 
ze wszystkimi odpowiednimi wymaganiami, określonymi w niniej­
szej części.  
b) Organizacja ustanawia system jakości obejmujący:  
1. niezależną funkcję audytu w celu monitorowania standardów 
szkoleniowych, integralność egzaminu wiedzy teoretycznej 
i ocen umiejętności praktycznych, zgodność i odpowiedniość 
procedur, oraz  
2. system informacji zwrotnych dotyczących ustaleń audytu 
napływających do osoby(osób), a następnie do kierownika, 
określonych w punkcie 147.A.105 lit. a), w celu zapewnienia, 
w miarę potrzeby, działań naprawczych.  
147.A.135  Egzaminy  
a) Personel egzaminacyjny zapewnia poufność wszystkich pytań.  
b) ►C2 Słuchacz, którego przyłapano na ściąganiu podczas egza­
minu sprawdzającego wiedzę lub który miał materiał związany 
z dziedziną poddaną egzaminowi inny niż praca egzaminacyjna 
i dozwolona dokumentacja, podlega dyskwalifikacji i nie może 
przystąpić do żadnego egzaminu przez okres co najmniej 12 
miesięcy od dnia zdarzenia. ◄ Właściwy organ jest powiada­
miany o każdym takim zdarzeniu oraz o wszelkich szczegółach 
dotyczących badania sprawy w terminie jednego miesiąca 
kalendarzowego.  
c) Jeżeli jakikolwiek egzaminator zostanie przyłapany na dostar ­
czaniu odpowiedzi jakiemukolwiek słuchaczowi zdającemu egza­
min, to egzaminator taki podlega dyskwalifikacji w zakresie 
swojej roli, a egzamin jest unieważniany. Właściwy organ musi 
zostać powiadomiony o każdym takim zdarzeniu w ciągu jednego 
miesiąca kalendarzowego.  
147.A.140  Dokumentacja prezentuj ąca organizacj ę szkoleniow ą w zakresie 
obsługi technicznej  
a) Organizacja zapewnia dokumentację prezentującą, z której 
korzysta organizacja, opisującą organizację i jej procedury, za wie­
rającą następujące informacje:  
1. oświadczenie podpisane przez kierownika potwierdzające, że 
dokumentacja prezentująca organizację szkoleniową 
w zakresie obsługi technicznej i wszelkie podręczniki są 
zgodne z wymaganiami zawartymi w niniejszej części dla 
organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej oraz 
że są każdorazowo przestrzegane.  
2. stanowisko(-a) i nazwisko(-a) osoby(osób) mianowanych 
zgodnie z pkt 147.A.105 lit. b).  
3. obowiązki i zakres odpowiedzialności osoby(osób) określo­
nej(-ych) w ppkt 2, włącznie ze sprawami, z którymi mogą 
zwracać się bezpośrednio do organu właściwego w imieniu 
organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej.  
4. schemat organizacyjny organizacji szkoleniowej w zakresie 
obsługi technicznej prezentujący powiązane ogniwa odpowie­
dzialności osoby(osób) określonej(-ych) w lit. a) ppkt 2.  
5. listę instruktorów, egzaminatorów wiedzy teoretycznej 
i oceniających umiejętności praktyczne.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 268
 
6. ogólny opis pomieszczeń, w których odbywają się szkolenia 
i egzaminy, usytuowanych pod adresem określonym w certy­
fikacie zatwierdzenia organizacji szkoleniowej w zakresie 
obsługi technicznej oraz, w odpowiednim przypadku, jakie­
kolwiek inne umiejscowienie, zgodnie z wymaganiami zawar­
tymi w punkcie 147.A.145 lit. b).  
7. wykaz kursów w zakresie obsługi technicznej, które objęte są  
zatwierdzeniem.  
8. procedurę zmiany dokumentacji prezentującej organizację 
szkoleniową w zakresie obsługi technicznej.  
9. procedury organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi tech­
nicznej, zgodnie z wymaganiami określonymi w punkcie 
147.A.130 lit. a).  
10. procedurę kontroli organizacji szkoleniowej w zakresie 
obsługi technicznej, zgodnie z wymaganiami określonymi 
w punkcie 147.A.145 lit. c), w przypadku zezwolenia na 
przeprowadzanie szkoleń, egzaminów i ocen w miejscach 
innych niż określone w punkcie 147.A145 lit. b).  
11. wykaz lokalizacji na mocy pkt 147.A.145 lit. b).  
12. w razie potrzeby wykaz organizacji określonych w punkcie 
147.A.145 lit. d).  
b) Dokumentacja prezentująca organizację szkoleniową w zakresie  
obsługi technicznej oraz wszelkie jej zmiany podlegają zatwier­
dzeniu przez właściwy organ.  
c) Z zastrzeżeniem lit. b) drobne zmiany dokumentacji prezentuj ącej 
mogą zostać zatwierdzone poprzez procedurę prezentacji 
(w dalszej części zwaną zatwierdzeniem pośrednim).  
147.A.145  Uprawnienia organizacji szkoleniowej w zakresie obs ługi tech­
nicznej  
▼M5 
a) Organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi technicznej, jeże li 
dokumentacja prezentująca organizację szkoleniową w zakresie 
obsługi technicznej zezwala na to oraz zgodnie z tą dokumen­
tacją, może prowadzić:  
(i) podstawowe szkolenia według programu określonego 
w załączniku III (część 66), lub ich część;  
(ii) szkolenia odnoszące się do odpowiedniego typu/zadań 
zgodnie z załącznikiem III (część 66);  
(iii) egzaminowanie słuchaczy, którzy uczęszczali na szkolenie 
podstawowe lub szkolenie na typ statku powietrznego 
w organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej;  
(iv) egzaminowanie słuchaczy, którzy nie uczęszczali na szko­
lenia na typ statku powietrznego w organizacji szkoleniowej 
w zakresie obsługi technicznej;  
(v) egzaminowanie słuchaczy, którzy nie uczęszczali na szko­
lenie podstawowe w organizacji szkoleniowej w zakresie 
obsługi technicznej, pod warunkiem że:  
1) egzamin przeprowadza się w jednym z miejsc określo­
nych w certyfikacie zatwierdzenia; lub  
2) jeżeli egzamin przeprowadza się w miejscu nie 
określonym w certyfikacie zatwierdzenia, zgodnie z lit. b) 
i c), spełniono jeden z poniższych warunków:  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 269
 
— egzamin pochodzi z Europejskiego Centralnego 
Banku Pytań (ECQB), albo  
— w przypadku braku ECQB, właściwy organ wybiera 
pytania do egzaminu;  
(vi) wydawanie certyfikatów zgodnie z dodatkiem III, w następ­
stwie pomyślnego zakończenia zatwierdzonego szkolenia 
podstawowego lub szkolenia na typ statku powietrznego 
i zaliczenia egzaminów określonych, odpowiednio, w lit. a) 
ppkt (i), (ii), (iii), (iv) oraz (v).  
▼B 
b) Szkolenia i egzaminy sprawdzające wiedzę i oceny umiejętnośc i 
praktycznych mogą być dokonywane w miejscach określonych 
w certyfikatach zatwierdzających i w miejscach określonych 
w dokumentacji prezentującej organizację szkoleniową w zakresie  
obsługi technicznej.  
c) Na zasadzie odstępstwa od lit. b) organizacja szkoleniowa 
w zakresie obsługi technicznej może jedynie prowadzić szkole­
nia, egzaminy sprawdzające wiedzę teoretyczną i oceny umiejęt­
ności praktycznych w miejscach innych niż miejsca określone 
w lit. b) zgodne z procedurą kontroli określonej w dokumentacji  
prezentującej organizację szkoleniową w zakresie obsługi tech­
nicznej. Miejsca takie nie muszą być wymienione w dokumen­
tacji prezentującej organizację szkoleniową w zakresie obsługi 
technicznej.  
d) 1. Organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi technicznej mo że 
zlecać prowadzenie podstawowych szkoleń teoretycznych, 
szkoleń dotyczących typu i odpowiednich egzaminów organi­
zacji innej niż organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi 
technicznej jedynie pod kontrolą systemu jakości organizacji 
szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej.  
2. Zlecanie podstawowych szkoleń teoretycznych i egzaminów 
jest ograniczone do załącznika III (część 66) dodatek I moduły 
1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9 i 10.  
3. Zlecanie szkoleń typu i egzaminów jest ograniczone do  
►C2 zespołu napędowego ◄ i systemów elektroniki 
lotniczej.  
e) Nie można zatwierdzić organizacji do przeprowadzania egzami­
nów, jeżeli nie została ona zatwierdzona do prowadzenia danego 
szkolenia.  
f) W drodze odstępstwa od lit. e), organizacja zatwierdzona do 
prowadzenia szkoleń z podstawowej wiedzy lub szkoleń na typ 
może zostać zatwierdzona także do przeprowadzania egzaminów 
na typ w przypadkach, gdy nie jest wymagane szkolenie na typ.  
147.A.150  Zmiany dotycz ące organizacji szkoleniowej w zakresie obs ługi 
technicznej  
a) Organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi technicznej powia ­
damia właściwy organ o wszelkich proponowanych zmianach 
dotyczących organizacji, które mają wpływ na zatwierdzenie 
przed zaistnieniem takiej zmiany, w celu umożliwienia właści­
wemu organowi określenia, czy nadal istnieje zgodność z niniejs zą 
częścią oraz, jeśli zajdzie taka potrzeba, zmiany certyfikatu 
zatwierdzenia organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi 
technicznej.  
b) Właściwy organ może określić warunki, na których organizacja  
szkoleniowa w zakresie obsługi technicznej może działać w czasi e 
dokonywania takich zmian, chyba że właściwy organ stwierdzi, że  
należy zawiesić zatwierdzenie organizacji szkoleniowej w zakres ie 
obsługi technicznej.  ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 270
 
c) Niepowiadomienie właściwego organu o takich zmianach może 
prowadzić do zawieszenia lub cofnięcia certyfikatu zatwierdzeni a 
organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej antydat o­
wanego na dzień zmian.  
147.A.155  Ważność 
a) Zatwierdzenie wydawane jest na czas nieokreślony. Zachowuje 
ważność pod warunkiem, że:  
1. organizacja przestrzega postanowień zawartych w niniejszej 
części, zgodnie z postanowieniami odnoszącymi się do ustaleń 
określonych w punkcie 147.B.130; oraz  
2. właściwy organ otrzymuje dostęp do organizacji w celu stwier ­
dzenia przestrzegania postanowień zawartych w niniejszym 
załączniku (część 147); oraz  
3. nie ma miejsca rezygnacja lub cofnięcie certyfikatu.  
b) Po rezygnacji lub cofnięciu zatwierdzenie zwraca się właściw emu 
organowi.  
147.A.160  Niezgodno ści Ustalenia  
a) Niezgodność poziomu 1 ma postać co najmniej jednego z poniż­
szych punktów:  
1. jakiekolwiek istotne nieprzestrzeganie procesu egzaminacyj­
nego, które unieważniłoby egzamin(-y),  
2. nieudzielenie dostępu właściwemu organowi do pomieszczeń 
organizacji podczas zwykłych godzin pracy po dwóch pisem­
nych żądaniach,  
3. brak kierownika,  
4. istotne nieprzestrzeganie procesu szkolenia.  
b) Niezgodność poziomu 2 polega na jakimkolwiek nieprzestrze­
ganiu procesu uczenia innym niż niezgodności poziomu 1.  
c) Po otrzymaniu powiadomienia o niezgodnościach zgodnych z pkt  
147.B.130, posiadacz zatwierdzenia organizacji szkoleniowej 
w zakresie obsługi technicznej określa plan działań naprawczych  
i przedstawia plan naprawczy zgodnie z postanowieniem właści­
wego organu, w terminie uzgodnionym z tym organem.  
PODSEKCJA C  
ZATWIERDZONY PODSTAWOWY KURS SZKOLENIA  
147.A.200  Zatwierdzony podstawowy kurs szkolenia  
a) Na zatwierdzony podstawowy kurs szkolenia składają się szko­
lenia teoretyczne, egzaminy sprawdzające wiedzę teoretyczną, 
szkolenia praktyczne i ocena umiejętności praktycznych.  
b) Szkolenie teoretyczne obejmuje dziedziny dla kategorii lub 
podkategorii licencji na obsługę techniczną statku powietrznego  
opisanej w załączniku III (część 66).  
c) Egzamin sprawdzający wiedzę teoretyczną obejmuje reprezenta­
tywny przekrój dziedzin z lit. b) szkolenie teoretyczne.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 271
 
d) Szkolenie praktyczne obejmuje praktyczne wykorzystanie 
zwykłego oprzyrządowania/sprzętu, demontaż/montaż różnych 
części statku powietrznego oraz udział w przeprowadzanych 
reprezentatywnych działaniach dotyczących obsługi technicznej 
istotnych dla danego modułu określonego w części 66.  
e) Ocena umiejętności praktycznych obejmuje praktyczne szkoleni e 
i wykazuje, czy słuchacz potrafi właściwie korzystać z narzędzi  
i sprzętu oraz pracować zgodnie z podręcznikami obsługi 
technicznej.  
f) Czas trwania podstawowych szkoleń powinien być zgodny 
z dodatkiem I.  
g) Czas trwania kursów konwersji pomiędzy (pod)kategoriami 
określany jest poprzez ocenę podstawowego planu tematycznego 
szkolenia i związanych z nim praktycznych potrzeb w zakresie 
szkoleń.  
147.A.205  Egzaminy sprawdzaj ące podstawow ą wiedzę 
Egzaminy sprawdzające podstawową wiedzę:  
a) są zgodne ze standardem określonym w załączniku III (część 6 6). 
b) są przeprowadzane bez korzystania z notatek.  
c) obejmują reprezentatywny przekrój dziedzin z danego modułu 
szkoleń zgodnie z załącznikiem III (część 66).  
147.A.210  Podstawowa ocena umiej ętności praktycznych  
a) Podstawowa ocena umiejętności praktycznych przeprowadzana 
jest podczas podstawowego szkolenia w zakresie obsługi tech­
nicznej przez wyznaczonego oceniającego umiejętności prak­
tyczne na zakończenie każdego okresu wizytacji praktycznego 
warsztatu/miejsca obsługi technicznej.  
b) Słuchacz musi uzyskać pozytywną ocenę w odniesieniu do pkt 
147.A.200 lit. e).  
PODSEKCJA D  
SZKOLENIA ODNOSZ ĄCE SIĘ DO ODPOWIEDNIEGO TYPU/ZADA Ń 
147.A.300  Szkolenia odnosz ące się do odpowiedniego typu/zada ń 
Organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi technicznej otrzymuj e 
zatwierdzenie umożliwiające prowadzenie szkoleń odnoszących się  
do odpowiedniego typu i/lub zadań zgodnie z załącznikiem III (c zęść 
66), pod warunkiem przestrzegania standardu określonego w punkc ie 
66.A.45.  
147.A.305  Egzaminy odnosz ące się do odpowiedniego typu statku powietrz ­
nego i ocena zada ń 
Organizacja szkoleniowa w zakresie obsługi technicznej zatwier­
dzona zgodnie z pkt 147.A.300 do prowadzenia szkoleń odnoszącyc h 
się do odpowiedniego typu statku powietrznego przeprowadza egza ­
miny odnoszące się do danego typu statku powietrznego lub ocenę  
zadań związanych ze statkiem powietrznym, określonych 
w załączniku III (część 66)., pod warunkiem przestrzegania stan dardu 
typu statku powietrznego i/lub zadań, zgodnie z pkt 66.A.45 
załącznika III (część 66).  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 272
 
SEKCJA B  
PROCEDURY DOTYCZ ĄCE WŁAŚCIWYCH ORGANÓW  
PODSEKCJA A  
INFORMACJE OGÓLNE  
147.B.05  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania administracyjne, których m uszą 
przestrzegać właściwe organy odpowiedzialne za stosowanie i wyk o­
nanie sekcji A niniejszej części.  
147.B.10  Właściwy organ  
a) Postanowienia ogólne  
państwo członkowskie wyznacza właściwy organ odpowiedzialny za 
wydawanie, przedłużanie, zmianę, zawieszenie lub cofnięcie cert yfi­
katów zgodnie z niniejszym załącznikiem (część 147). Ten właści wy 
organ określa udokumentowane procedury i strukturę organizacyjn ą. 
b) Środki  
Właściwy organ wymaga odpowiedniej kadry w celu spełnienia 
wymagań określonych w niniejszej części.  
c) Procedury  
Właściwy organ ustanawia procedury określające, jak przestrzega ć 
postanowień zawartych w niniejszym załączniku (część 147).  
Procedury podlegają przeglądowi i zmianie w celu zapewnienia tr wałej 
zgodności.  
d) Kwalifikacje i szkolenia  
Wszyscy członkowie personelu, których dotyczą zatwierdzenia 
odnoszące się do niniejszego załącznika muszą:  
1. Posiadać odpowiednie kwalifikacje i wszelką niezbędną wiedzę , 
doświadczenie i przeszkolenie, aby wykonywać powierzone im 
zadania.  
2. Odbyć szkolenie oraz szkolenie ustawiczne odpowiednio w zakr esie 
załącznika III (część 66) oraz załącznika IV (część 147), wraz 
z jego definicjami i standardami.  
147.B.20  Prowadzenie rejestrów  
a) Właściwy organ ustanawia system prowadzenia rejestrów, który  
umożliwia odpowiednie prześledzenie procesu wydawania, odna­
wiania, przedłużania, zmiany, zawieszania i cofania każdego 
zatwierdzenia.  
b) Rejestry nadzoru organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi  tech­
nicznej obejmują przynajmniej:  
1. zastosowanie dla zatwierdzenia organizacji.  
2. certyfikat zatwierdzenia organizacji, włącznie z wszelkimi 
zmianami.  
3. kopię programu audytowego określającego kiedy należy przepro ­
wadzić audyt oraz kiedy audyt był przeprowadzony.  
4. ciągły nadzór nad rejestrami, włącznie ze wszystkimi rejestr ami 
audytowymi.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 273
 
5. kopie odnośnej korespondencji.  
6. informacje szczegółowe dotyczące każdego wyłączenia i wyko­
nania działań.  
7. wszelkie sprawozdania od innych właściwych organów 
odnoszące się do nadzoru nad organizacją.  
8. dokumentację prezentującą organizację i zmiany do niej.  
c) Minimalny okres przechowywania rejestrów określonych w lit. b) 
wynosi cztery lata.  
147.B.25  Wyłączenia  
a) Właściwy organ może uznać, że szkoła państwowego departament u 
edukacji:  
1. nie jest organizacją zgodnie z określeniem zawartym w pkt 
144.A.10.  
2. nie może mieć kierownika, z zastrzeżeniem ograniczenia, że 
departament może wyznaczyć osobę piastującą stanowisko 
wyższego szczebla do zarządzania organizacją szkoleniową, 
a taka osoba ma budżet umożliwiający organizacji działanie 
według standardu określonego w niniejszym załączniku (część 
147).  
3. nie może odwołać się do niezależnej części audytu systemu 
jakości, z zastrzeżeniem departamentu prowadzącego niezależny 
inspektorat w celu audytu organizacji szkoleniowych w zakresie 
obsługi technicznej z częstością wymaganą na mocy niniejszej 
części.  
▼M6 
▼C4 
b) Wszystkie zwolnienia przyznane zgodnie z art. 71 ust. 1 rozp orz­ 
ądzenia (UE) 2018/1139 są rejestrowane i przechowywane przez 
właściwy organ.  
▼B 
PODSEKCJA B  
WYSTAWIANIE ZATWIERDZENIA  
Niniejsza podsekcja określa wymagania dla wydania lub zmiany za twierdzenia 
organizacji szkoleniowej w zakresie obsługi technicznej.  
147.B.110  Procedura zatwierdzenia i zmian zatwierdzenia  
a) Po otrzymaniu wniosku, właściwy organ:  
1. dokonuje przeglądu dokumentacji prezentującej organizację 
szkoleniową w zakresie obsługi technicznej, oraz  
2. stwierdza, czy organizacja przestrzega wymagań załącznika IV  
(część 147).  
b) Wszelkie niezgodności dokumentuje się i potwierdza na piśmie  
skierowanym do wnioskodawcy.  
c) Wszelkie niezgodności eliminuje się zgodnie z pkt 147.B.130 
przed wydaniem zatwierdzenia.  
d) Na certyfikacie zatwierdzenia uwzględnia się numer referency jny 
w sposób określony przez Agencję.  
147.B.120  Procedura kontynuacji wa żności 
a) W każdej organizacji przeprowadza się pełny audyt pod kątem 
zgodności z załącznikiem (część 147) w odstępach czasu nieprze­
kraczających 24 miesięcy. Audyt obejmuje kontrolę przynajmniej 
jednego szkolenia oraz jednego egzaminu przeprowadzanych 
przez organizację szkoleniową w zakresie obsługi technicznej.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 274
 
b) Niezgodności pociągają za sobą działania określone w punkcie  
147.B.130.  
147.B.125  Certyfikat zatwierdzenia organizacji szkoleniowej w zakresie 
obsługi technicznej  
Format certyfikatu zatwierdzenia organizacji szkoleniowej w zak resie 
obsługi technicznej określony jest w dodatku II.  
147.B.130  Ustalenia Niezgodno ści 
a) Brak działań naprawczych wynikających z jakiejkolwiek niezgo d­
ności na poziomie 1 w ciągu trzech dni od pisemnego powiado­
mienia pociąga za sobą całościowe lub częściowe cofnięcie, 
zawieszenie lub ograniczenie zatwierdzenia organizacji szkole­
niowej w zakresie obsługi technicznej przez właściwy organ.  
b) Działania podejmowane są przez właściwy organ w celu całości o­
wego lub częściowego cofnięcia, zawieszenia lub ograniczenia 
zatwierdzenia, w przypadku nieprzestrzegania terminu przyzna­
nego przez właściwy organ w przypadku niezgodności na 
poziomie 2.  
PODSEKCJA C  
COFNIĘCIE, ZAWIESZENIE I OGRANICZENIE ZATWIERDZENIA 
ORGANIZACJI SZKOLENIOWEJ W ZAKRESIE OBSLUGI TECHNICZNEJ  
147.B.200  Cofnięcie, zawieszenie i ograniczenie zatwierdzenia organizacji 
szkoleniowej w zakresie obs ługi technicznej  
Właściwy organ:  
a) zawiesza zatwierdzenie na uzasadnionej podstawie w przypadku  
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa; lub  
b) zawiesza, cofa lub ogranicza zatwierdzenie zgodnie z pkt 
147.B.130.  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 275
 
Dodatek I  
Czas trwania szkolenia podstawowego  
Minimalny czas trwania pełnego szkolenia podstawowego wynosi:  
Szkolenie podstawowe  Czas trwania (w godzi­
nach)  Współczynnik szkolenia 
teoretycznego (w %)  
A1 800  3 0 – 3 5  
A2 650  3 0 – 3 5  
A3 800  3 0 – 3 5  
A4 800  3 0 – 3 5  
B1.1  2 400  5 0 – 6 0  
B1.2  2 000  5 0 – 6 0  
B1.3  2 400  5 0 – 6 0  
B1.4  2 400  5 0 – 6 0  
B2 2 400  5 0 – 6 0  
B2L 1 500 (*)  5 0 – 6 0  
B3 1 000  5 0 – 6 0  
(*) Liczbę godzin zwiększa się w następujący sposób, w zależnoś ci od dodatkowych 
wybranych uprawnień na systemy: 
Uprawnienie na systemy  Czas trwania (w godzi­
nach)  Współczynnik szkolenia 
teoretycznego (w %)  
COM/NAV  9 0  5 0 – 6 0  
PRZYRZĄDY  5 5  
AUTOPILOT  8 0  
DOZOROWANIE  4 0  
SYSTEMY 
PŁATOWCA  100 ▼M5 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 276
 
▼C4 
Dodatek II  
Zatwierdzenie organizacji szkolenia w zakresie obs ługi technicznej – formularz 11 EASA
  ▼M6 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 277
 
► (1) M8 ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 278
 
Dodatek III  
▼M6 
▼C4 
1. Szkolenie podstawowe i egzamin  
Wzór certyfikatu szkolenia podstawowego stosuje się do potwierd zenia ukoń­
czenia szkolenia podstawowego albo zdania egzaminu podstawowego , bądź 
do potwierdzenia zarówno ukończenia szkolenia podstawowego, jak  i zdania 
egzaminów ze szkolenia podstawowego.  
Certyfikat szkolenia wyraźnie określa egzaminy z każdego modułu  według 
dat ich zaliczenia wraz z odpowiednią wersją dodatku I do załąc znika III 
(część 66).
  ▼M1 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 279
 
2. Szkolenie na typ i egzamin  
Wzór certyfikatu szkolenia na typ jest wykorzystywany do stwier dzenia zali­
czenia części teoretycznej lub części praktycznej, albo jednocz eśnie zaliczenia 
części teoretycznej i praktycznej szkolenia do uprawnienia na t yp. 
Certyfikat wskazuje kombinację płatowców/silników, której dotyc zyło 
szkolenie.  
Skreśla się odpowiednie odniesienia, a w rubryce dotyczącej typ u kursu 
zaznacza się, czy zaliczono tylko część teoretyczną, czy też za równo teore­
tyczną, jak i praktyczną.  
Certyfikat szkolenia jednoznacznie stwierdza, czy kurs był pełn y, czy też 
skrócony (na przykład szkolenie w zakresie płatowców lub zespoł ów silniko­
wych bądź elektroniki lotniczej/elektryki) lub szkolenie w zakr esie różnic 
w oparciu o wcześniejsze doświadczenie wnioskodawcy, na przykła d kurs 
A340 dla techników A320. Jeśli szkolenie nie jest pełne, certyf ikat wskazuje, 
czy szkolenie uwzględniało obszary styczne.
  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 280
 
ZAŁĄCZNIK V  
Uchylone rozporz ądzenie i wykaz jego kolejnych zmian  
Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 2042/2003  (Dz.U. L 315 z 28.11.2003, s. 1)  
Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 707/2006  (Dz.U. L 122 z 9.5.2006, s. 17)  
Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 376/2007  (Dz.U. L 94 z 4.4.2007, s. 18)  
Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 1056/2008  (Dz.U. L 283 z 28.10.2008, s. 5)  
Rozporządzenie Komisji (UE) 
nr 127/2010  (Dz.U. L 40 z 13.2.2010, s. 4)  
Rozporządzenie Komisji (UE) 
nr 962/2010  (Dz.U. L281 z 27.10.2010, s. 78)  
Rozporządzenie Komisji (UE) 
nr 1149/2011  (Dz.U. L 298 z 16.11.2011, s. 1)  
Rozporządzenie Komisji (UE) 
nr 593/2012  (Dz.U. L 176 z 6.7.2012, s. 38)  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 281
 
ZAŁĄCZNIK Va  
CZĘŚĆ  T 
▼M6 
▼C4 
SPIS TREŚCI  
T.1 Właściwy organ  
Sekcja A – Wymagania techniczne  
Podsekcja A – PRZEPISY OGÓLNE  
T.A.101 Zakres  
Podsekcja B – WYMAGANIA  
T.A.201 Obowiązki  
Podsekcja E – ORGANIZACJA OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
T.A.501 Organizacja obsługi technicznej  
Podsekcja G – WYMAGANIA DODATKOWE W STOSUNKU DO ORGANI­ 
ZACJI ZARZĄDZANIA CIĄGŁĄ ZDATNOŚCIĄ DO LOTU ZATWIERDZO­ 
NYCH ZGODNIE Z PRZEPISAMI ZAŁĄCZNIKA Vc (część CAMO)  
T.A.701 Zakres  
T.A.704 Charakterystyka zarządzania ciągłą zdatnością do lotu  
T.A.706 Wymagania w stosunku do personelu  
T.A.708 Zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu  
T.A.709 Dokumentacja  
T.A.711 Przywileje  
T.A.712 System zarządzania  
T.A.714 Prowadzenie dokumentacji  
T.A.715 Ciągłość ważności  
T.A.716 Niezgodności  
Sekcja B – Dodatkowa procedura stosowana przez właściwe organy  
▼M8 
Podsekcja A – Przepisy ogólne  
T.B.101 Zakres  
T.B.102 Właściwy organ  
T.B.104 Prowadzenie dokumentacji  
T.B.105 Wzajemna wymiana informacji  
▼M6 
▼C4 
Podsekcja B – Odpowiedzialność  
T.B.201 Obowiązki  
T.B.202 Niezgodności  
Podsekcja G – WYMAGANIA DODATKOWE W STOSUNKU DO ORGANI­ 
ZACJI ZARZĄDZANIA CIĄGŁĄ ZDATNOŚCIĄ DO LOTU ZATWIERDZO­ 
NYCH ZGODNIE Z PRZEPISAMI ZAŁĄCZNIKA Vc (część CAMO)  
T.B.702  ►C9 Procedura pierwszej certyfikacji ◄  
T.B.704 Ciągły nadzór  
T.B.705 Niezgodności i działania naprawcze  ▼M2 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 282
 
T.1 Właściwy organ  
Do celów niniejszej części właściwym organem odpowiedzialnym za  nadzór 
nad statkami powietrznymi i organizacjami jest organ wyznaczony  przez 
państwo członkowskie, które wydało operatorowi certyfikat przew oźnika 
lotniczego.  
SEKCJA A  
WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A  
POSTANOWIENIA OGÓLNE  
▼M6 
▼C4 
T.A.101  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania zapewniające utrzymanie ci ągłej 
zdatności do lotu statków powietrznych, o których mowa w art. 1  lit. b), 
zgodnie z zasadniczymi wymaganiami załącznika V do rozporządzen ia 
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139.  
Określa ona ponadto warunki, jakie muszą spełnić osoby i organi zacje 
odpowiedzialne za zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu i obsłu gę tech­
niczną tych statków powietrznych.  
▼M2 
PODSEKCJA B  
CIĄGŁA ZDATNO ŚĆ DO LOTU  
T.A.201  Obowiązki 
1. a) Operator jest odpowiedzialny za zdatność do lotu statku 
powietrznego i zapewnia, by statek powietrzny był użytkowany 
tylko, jeżeli: statek powietrzny posiada certyfikat typu wydany  
lub zatwierdzony przez Agencję;  
b) statek powietrzny znajduje się w stanie zdatności do lotu;  
c) statek powietrzny posiada ważne świadectwo zdatności do lotu  
wydane zgodnie z przepisami załącznika 8 ICAO;  
d) obsługa techniczna statku powietrznego jest wykonywana 
zgodnie z programem obsługi technicznej spełniającym wyma­
gania państwa rejestracji oraz stosowne wymagania załącznika 
6 ICAO;  
e) usunięcia wszelkich usterek lub uszkodzeń mających wpływ na 
bezpieczne użytkowanie statku powietrznego spełniają normy 
akceptowane przez państwo rejestracji;  
f) statek powietrzny spełnia wszelkie stosowne:  
(i) dyrektywy zdatności do lotu lub wymagania dotyczące 
ciągłej zdatności do lotu wydane bądź przyjęte przez państwo 
rejestracji; oraz  
(ii) wydane przez Agencję obowiązkowe informacje dotyczące 
bezpieczeństwa, w tym dyrektywy zdatności do lotu;  
g) statek powietrzny uzyskał poświadczenie obsługi po wykonaniu  
obsługi technicznej przez wykwalifikowane organizacje zgodnie 
z wymaganiami państwa rejestracji. Podpisane poświadczenie 
obsługi zawiera w szczególności podstawowe dane dotyczące 
wykonanej obsługi technicznej;  
h) przed każdym lotem przeprowadzany jest przegląd przedlotowy 
statku powietrznego;  ▼M2 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 283
 
i) wszystkie modyfikacje i naprawy są zgodne z wymaganiami 
dotyczącymi zdatności do lotu ustanowionymi przez państwo 
rejestracji;  
j) następująca dokumentacja statku powietrznego jest przechowy­
wana do czasu zastąpienia informacji w niej zawartych nowymi 
informacjami równoważnymi co do zakresu i szczegółowości, ale 
nie krócej niż przez 24 miesiące:  
1) łączny czas użytkowania (godziny, cykle i czas kalendarzowy,  
stosownie do przypadku) statku powietrznego i wszystkich 
jego podzespołów o ograniczonym czasie użytkowania;  
2) aktualny stan zgodności z wymaganiami pkt T.A.201 ppkt 1 
lit. f);  
3) aktualny stan zgodności z programem obsługi technicznej;  
4) aktualny stan modyfikacji i napraw wraz z odpowiednimi 
szczegółami i danymi uzasadniającymi, wykazującymi ich 
zgodność z wymaganiami ustanowionymi przez państwo 
rejestracji.  
2. Zadania określone w pkt T.A.201 ppkt 1 są kontrolowane przez  
organizację zarządzania ciągłą zdatnością do lotu operatora. 
W tym celu organizacja musi spełniać dodatkowe wymagania 
określone w T.A. PODSEKCJA G  
▼M5 
3. Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, o której mowa 
w pkt 2, zapewnia, by obsługa techniczna i poświadczenie obsług i 
statku powietrznego były przeprowadzane przez organizację obsłu gi 
technicznej spełniającą wymagania podsekcji E niniejszego 
załącznika (część T). Jeżeli organizacja zarządzania ciągłą zda tnością 
do lotu sama nie spełnia tych wymagań, zawiera w tym celu umowę  
z organizacją obsługi technicznej, która je spełnia.  
▼M2 
PODSEKCJA E  
ORGANIZACJA OBS ŁUGI TECHNICZNEJ  
▼M5 
T.A. 501  Organizacja obs ługi technicznej  
▼M2 
Organizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu zapewnia, by 
obsługa techniczna statku powietrznego i jego podzespołów była 
wykonywana przez organizacje spełniające następujące wymagania:  
1) Organizacja posiada zatwierdzenie organizacji obsługi techni cznej 
wydane lub akceptowane przez państwo rejestracji.  
2) Zakres posiadanego przez organizację zatwierdzenia obejmuje 
uprawnienia dla odpowiedniego statku powietrznego i/lub podzes­
połów.  
3) Organizacja ustanowiła system zgłaszania zdarzeń zapewniając y 
zgłaszanie wszelkich stwierdzonych stanów statku powietrznego 
lub podzespołów zagrażających bezpieczeństwu lotu operatorowi, 
właściwemu organowi operatora, organizacji odpowiedzialnej za 
projekt typu lub uzupełniający projekt typu oraz organizacji 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu.  
4) Organizacja ustanowiła własny podręcznik opisujący wszystkie  
obowiązujące w niej procedury.  ▼M2 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 284
 
PODSEKCJA G  
▼M6 
▼C4 
WYMAGANIA DODATKOWE W STOSUNKU DO ORGANIZACJI 
ZARZĄDZANIA CI ĄGŁĄ ZDATNO ŚCIĄ DO LOTU ZATWIERDZONYCH 
ZGODNIE Z PRZEPISAMI ZA ŁĄCZNIKA Vc (cz ęść CAMO)  
T.A.701  Zakres  
Niniejsza podsekcja ustanawia wymagania, które organizacja zatw ier­
dzona zgodnie z załącznikiem Vc (część CAMO) musi spełnić opróc z 
wymagań tego załącznika, aby móc sprawować kontrolę nad wykony­
waniem zadań określonych w pkt T.A.201.  
T.A.704  Charakterystyka zarz ądzania ci ągłą zdatnością do lotu  
Oprócz wymagań przewidzianych w pkt CAMO.A.300 charakterystyka 
zawiera procedury określające sposób, w jaki organizacja zapewn ia 
zgodność z niniejszym załącznikiem.  
T.A.706  Wymagania w stosunku do personelu  
Oprócz wymagań przewidzianych w pkt CAMO.A.305 personel, 
o którym mowa w pkt CAMO.A.305 lit. a) ppkt 3–5 i pkt 
CAMO.A.305 lit. b) ppkt 2, musi posiadać odpowiednią wiedzę na 
temat obowiązujących przepisów państw trzecich, w których state k 
powietrzny jest zarejestrowany.  
▼M2 
T.A.708  Zarządzanie ci ągłą zdatnością do lotu  
▼M6 
▼C4 
Niezależnie od przepisów pkt CAMO.A.315, w przypadku statku 
powietrznego, którego ciągłą zdatnością do lotu zarządza się zg odnie 
z wymaganiami niniejszego załącznika, organizacja:  
▼M2 
a) zapewnia, by statek powietrzny był dostarczany organizacji o bsługi 
technicznej zawsze kiedy to konieczne;  
b) zapewnia, by całość obsługi technicznej była wykonywana zgod nie 
z programem obsługi technicznej;  
c) zapewnia stosowanie informacji obowiązkowych określonych 
w pkt T.A.201 ppkt 1 lit. f);  
d) zapewnia, by wszystkie usterki wykryte podczas planowej obsł ugi 
technicznej lub usterki zgłoszone były usuwane przez organizacj ę 
obsługi technicznej zgodnie z danymi obsługowymi akceptowa­
nymi przez państwo rejestracji;  
e) koordynuje planową obsługę techniczną, stosowanie informacji  
obowiązkowych określonych w pkt T.A.201 ppkt 1 lit. f), wymianę  
części o ograniczonym czasie użytkowania oraz inspekcję podzes­
połów w celu zapewnienia poprawnego wykonania tych prac;  
f) zarządza dokumentacją ciągłej zdatności do lotu wymaganą na 
mocy pkt T.A.201 ppkt 1 lit. j) i archiwizuje ją;  
g) zapewnia, by modyfikacje i naprawy były zatwierdzane zgodnie  
z wymaganiami państwa rejestracji.  
▼M6 
▼C4 
T.A.709  Dokumentacja  
Niezależnie od pkt CAMO.A.325, w przypadku każdego statku 
powietrznego, którego ciągłą zdatnością do lotu zarządza się zg odnie 
z wymaganiami niniejszego załącznika, organizacja przechowuje 
i wykorzystuje stosowne dane obsługowe akceptowane przez państw o 
rejestracji statku powietrznego.  ▼M2 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 285
 
T.A.711  Przywileje  
Organizacja zatwierdzona zgodnie z załącznikiem Vc (część CAMO)  
może wykonywać zadania określone w pkt T.A.708 w odniesieniu do  
statków powietrznych objętych jej certyfikatem przewoźnika lotn iczego, 
pod warunkiem że ustanowiła procedury zapewniające zgodność 
z wymaganiami niniejszego załącznika zatwierdzone przez właściw y 
organ.  
T.A.712  System zarz ądzania  
Oprócz wymagań określonych w pkt CAMO.A.200 organizacja 
zapewnia swoją zgodność z wymaganiami niniejszego załącznika.  
T.A.714  Prowadzenie dokumentacji  
Oprócz wymagań określonych w pkt CAMO.A.220 lit. a) organizacja  
przechowuje dokumentację, o której mowa w pkt T.A.201 ppkt 1) 
lit. j).  
T.A.715  Ciągłość ważności 
Aby zatwierdzenie organizacji zarządzającej ciągłą zdatnością d o lotu 
zachowało ważność, oprócz wymagań określonych w pkt CAMO.A.135 
spełnione muszą być następujące wymagania:  
a) organizacja spełnia stosowne wymagania niniejszego załącznik a; 
oraz 
b) w celu stwierdzenia zgodności z przepisami niniejszego załąc znika 
organizacja zapewnia wszelkim osobom upoważnionym przez 
właściwy organ dostęp do całego swojego zaplecza, wszystkich 
statków powietrznych lub dokumentów dotyczących jej działalnośc i, 
w tym czynności zlecanych podwykonawcom.  
T.A.716  Niezgodno ści 
a) Po otrzymaniu powiadomienia o wykrytych niezgodnościach 
zgodnie z pkt T.B.705 organizacja musi podjąć następujące dział a­
nia: 
1) zidentyfikować przyczynę lub przyczyny niezgodności oraz czy n­
niki sprzyjające jej wystąpieniu;  
2) przygotować, przyjąć i wdrożyć plan działań naprawczych;  
3) wykazać w sposób zadowalający właściwy organ, że podjęto 
niezbędne działania naprawcze w celu usunięcia danej niezgod­
ności.  
b) Działania, o których mowa w lit. a) ppkt 1–3, przeprowadza s ię 
w terminie określonym przez właściwy organ zgodnie z pkt 
T.B.705.  
▼M2 
SEKCJA B  
▼M6 
▼C4 
DODATKOWA PROCEDURA STOSOWANA PRZEZ W ŁAŚCIWE ORGANY  
▼M2 
PODSEKCJA A  
POSTANOWIENIA OGÓLNE  
T.B.101  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania administracyjne obowiązują ce 
właściwe organy odpowiadające za stosowanie i egzekwowanie prze ­
pisów sekcji A niniejszej części T.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 286
 
T.B.102  Właściwy organ  
1. Postanowienia ogólne  
Państwo członkowskie wyznacza właściwy organ, na którym 
spoczywają niezbędne obowiązki, o których mowa w T.1. Ten 
właściwy organ określa udokumentowane procedury i strukturę 
organizacyjną.  
2. Zasoby  
Liczba pracowników jest odpowiednia do spełniania wymagań 
określonych w niniejszej sekcji.  
3. Kwalifikacje i szkolenie  
Cały personel zaangażowany w działania określone w części T 
posiada odpowiednie kwalifikacje, wiedzę i doświadczenie oraz 
odbył wstępne przeszkolenie i uczestniczy w ciągłych szkoleniac h, 
aby móc wykonać przydzielone zadania.  
4. Procedury  
Właściwy organ ustanawia procedury precyzujące sposób osiąg­
nięcia zgodności z przepisami niniejszej części.  
T.B.104  Prowadzenie dokumentacji  
1. Stosuje się wymagania pkt M.B.104 lit. a), b) i c) załącznik a I. 
2. Minimalna dokumentacja dotycząca nadzoru nad każdym statkiem  
powietrznym obejmuje co najmniej kopie:  
a) świadectwa zdatności do lotu statku powietrznego;  
b) wszelkiej odpowiedniej korespondencji dotyczącej statku 
powietrznego;  
c) sprawozdań ze wszelkich inspekcji i przeglądów statku 
powietrznego;  
d) szczegółowe dane dotyczące wszelkich zwolnień i działania 
egzekwującego (działań egzekwujących).  
3. Całość dokumentacji określonej w pkt T.B.104 jest udostępnia na na 
żądanie innemu państwu członkowskiemu, Agencji lub państwu 
rejestracji.  
4. Dokumentacja określona w ppkt 2 jest przechowywana przez 4 l ata 
po zakończeniu leasingu bez załogi.  
T.B.105  Wzajemna wymiana informacji  
Stosuje się wymagania pkt M.B.105 załącznika I.  
PODSEKCJA B  
ODPOWIEDZIALNO ŚĆ 
T.B.201  Obowiązki 
1. W celu weryfikacji spełniania wymagań niniejszej części właś ciwy 
organ określony w T.1 odpowiada za przeprowadzanie inspekcji 
i badań, w tym przeglądów statków powietrznych.  
2. W celu weryfikacji spełniania wymagań pkt T.A.201 właściwy 
organ prowadzi inspekcje i badania przed zatwierdzeniem umowy 
leasingu bez załogi zgodnie z ARO.OPS.110 lit. a) ppkt 1.  
3. Właściwy organ zapewnia koordynację z państwem rejestracji, jeśli 
jest to niezbędne do wypełnienia obowiązków w zakresie nadzoru 
nad statkami powietrznymi określonymi w niniejszym załączniku V a 
(część T).  ▼M2 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 287
 
T.B.202  Niezgodno ści 
1. Niezgodność poziomu 1 oznacza każdą znaczącą niezgodność 
z wymaganiami części T, która obniża standard bezpieczeństwa 
i poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu.  
2. Niezgodność poziomu 2 oznacza każdą niezgodność z wymaganiam i 
części T, która mogłaby obniżyć standard bezpieczeństwa i poten ­
cjalnie zagrozić bezpieczeństwu lotu.  
3. W przypadku gdy w trakcie inspekcji, badania, przeglądu stat ku 
powietrznego lub innych czynności zostanie wykryta niezgodność 
właściwy organ:  
a) podejmuje konieczne działania, takie jak uziemienie statku 
powietrznego, mające zapobiec dalszemu trwaniu niezgodności,  
b) żąda podjęcia działań naprawczych odpowiednich do charakteru  
niezgodności.  
4. W przypadku niezgodności poziomu 1 właściwy organ żąda, aby 
przed wykonaniem kolejnych lotów zostały podjęte odpowiednie 
działania naprawcze i zawiadamia państwo rejestracji.  
PODSEKCJA G  
▼M6 
▼C4 
WYMAGANIA DODATKOWE W STOSUNKU DO ORGANIZACJI 
ZARZĄDZANIA CI ĄGŁĄ ZDATNO ŚCIĄ DO LOTU ZATWIERDZONYCH 
ZGODNIE Z PRZEPISAMI ZA ŁĄCZNIKA Vc (cz ęść CAMO)  
T.B.702  ►C9 Procedura pierwszej certyfikacji  ◄ 
Oprócz wymagań określonych w pkt CAMO.B.310 właściwy organ 
sprawdza i ustala, czy procedura ta jest zgodna z wymaganiami n iniej­
szego załącznika, oraz sprawdza, czy organizacja spełnia wymogi  
niniejszego załącznika.  
T.B.704  Ciągły nadzór  
Oprócz wymagań określonych w pkt CAMO.B.305, podczas każdego 
cyklu planowania nadzoru, właściwy organ przeprowadza przegląd 
wyrywkowy odpowiedniej próby statków powietrznych, o których 
mowa w art. 1 lit. b), zarządzanych przez organizację.  
T.B.705  Niezgodno ści i działania naprawcze  
W przypadku organizacji zarządzających ciągłą zdatnością do lot u 
statków powietrznych, o których mowa w art. 1 lit. b), właściwy  
organ stosuje wymagania zawarte w pkt CAMO.B.350, gdy sprawdza,  
czy organizacja spełnia wymagania niniejszego załącznika.  ▼M2 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 288
 
ZAŁĄCZNIK Vb  
(Część ML)  
SPIS TREŚCI  
ML.1  
SEKCJA A — WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A — PRZEPISY OGÓLNE  
ML.A.101 Zakres  
PODSEKCJA B — ODPOWIEDZIALNOŚĆ  
ML.A.201 Obowiązki  
ML.A.202 Zgłaszanie zdarzeń  
PODSEKCJA — CIĄGŁA ZDATNOŚĆ DO LOTU  
ML.A.301 Zadania zapewniania ciągłej zdatności do lotu  
ML.A.302 Program obsługi technicznej statku powietrznego  
ML.A.303 Dyrektywy zdatności  
ML.A.304 Dane dotyczące modyfikacji i napraw  
ML.A.305 System dokumentacji ciągłej zdatności do lotu statku p owietrz­ 
nego  
ML.A.307 Przekazywanie dokumentacji ciągłej zdatności do lotu s tatku 
powietrznego  
PODSEKCJA D — STANDARDY OBSŁUGI TECHNICZNEJ  
ML.A.401 Dane obsługowe  
ML.A.402 Wykonywanie obsługi technicznej  
ML.A.403 Usterki statku powietrznego  
PODSEKCJA E — PODZESPOŁY  
ML.A.501 Klasyfikacja i instalacja  
ML.A.502 Obsługa techniczna podzespołu  
ML.A.503 Podzespoły o ograniczonym czasie użytkowania  
ML.A.504 Kontrola podzespołów niezdatnych do użytku  
PODSEKCJA H — POŚWIADCZENIE OBSŁUGI (CRS)  
ML.A.801 Poświadczenie obsługi statku powietrznego  
ML.A.802 Poświadczenie obsługi podzespołu  
ML.A.803 Upoważnienie pilota-właściciela  
PODSEKCJA I — POŚWIADCZENIE PRZEGLĄDU ZDATNOŚCI DO LOTU 
(ARC)  
ML.A.901 Przegląd zdatności do lotu statku powietrznego  
ML.A.902 Ważność poświadczenia przeglądu zdatności do lotu  
ML.A.903 Proces przeglądu zdatności do lotu  
ML.A.904 Kwalifikacje personelu ds. przeglądu zdatności do lotu  
ML.A.905 Przeniesienie rejestracji w granicach terytorium Unii  
ML.A.906 Przegląd zdatności do lotu statku powietrznego importo wanego 
do Unii  
ML.A.907 Niezgodności  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 289
 
SEKCJA B — PROCEDURA STOSOWANA PRZEZ WŁAŚCIWE ORGANY  
PODSEKCJA A — PRZEPISY OGÓLNE  
ML.B.101 Zakres  
ML.B.102 Właściwy organ  
ML.B.104 Prowadzenie dokumentacji  
ML.B.105 Wzajemna wymiana informacji  
PODSEKCJA B — ODPOWIEDZIALNOŚĆ  
ML.B.201 Obowiązki  
PODSEKCJA — CIĄGŁA ZDATNOŚĆ DO LOTU  
ML.B.302 Zwolnienia  
ML.B.303 Monitorowanie ciągłej zdatności do lotu statku powietr znego  
ML.B.304 Cofnięcie, zawieszenie i ograniczenie  
PODSEKCJA I — POŚWIADCZENIE PRZEGLĄDU ZDATNOŚCI DO LOTU 
(ARC)  
ML.B.902 Przegląd zdatności do lotu przez właściwy organ  
ML.B.903 Niezgodności  
Dodatek I — Umowa o zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu  
Dodatek II — Ograniczona obsługa techniczna przez pilota-właści ciela  
Dodatek III — Złożone zadania obsługi technicznej, których pilo t-właściciel nie 
może poświadczać  
Dodatek IV — Poświadczenie przeglądu zdatności do lotu (formula rz 15c EASA)  
ML.1  
a) Zgodnie z art. 3 ust. 2 niniejszy załącznik (część ML) stosu je się do następuj­ 
ących statków powietrznych innych niż skomplikowane statki powi etrzne 
z napędem silnikowym, które nie są wymienione w certyfikacie pr zewoźnika 
lotniczego posiadanym przez przewoźnika lotniczego koncesjonowa nego 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008:  
1) samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej niż 
2 730 kg;  
2) wiropłatów o maksymalnej masie startowej (MTOM) nie większej  n i ż  
1 200 kg, certyfikowanych dla maksymalnie 4 osób;  
3) innych statków powietrznych ELA2.  
b) Do celów niniejszego załącznika właściwym organem jest organ  wyznaczony 
przez państwo członkowskie rejestracji statku powietrznego.  
c) Do celów niniejszego załącznika zastosowanie mają następując e definicje:  
1) „niezależny personel poświadczający” oznacza członków person elu 
poświadczającego, którzy nie pracują w imieniu zatwierdzonej or gani­
zacji obsługi technicznej i którzy spełniają:  
(i) albo wymagania załącznika III (część 66);  
(ii) albo, w przypadku statków powietrznych, do których nie ma zasto­
sowania załącznik III (część 66), wymagania dotyczące personelu  
poświadczającego obowiązujące w państwie członkowskim rejest­
racji statku powietrznego;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 290
 
2) „organizacja obsługi technicznej” oznacza organizację posiad ającą 
zatwierdzenie wydane zgodnie z:  
(i) albo podsekcją F załącznika I (część M);  
(ii) albo podsekcją A załącznika II (część 145);  
(iii) albo sekcją A załącznika Vd (część CAO);  
3) „właściciel” oznacza osobę odpowiedzialną za ciągłą zdatność  do lotu 
statku powietrznego, w tym:  
(i) albo zarejestrowanego właściciela statku powietrznego;  
(ii) albo korzystającego w przypadku umowy leasingu;  
(iii) albo operatora.  
SEKCJA A  
WYMAGANIA TECHNICZNE  
PODSEKCJA A  
PRZEPISY OGÓLNE  
ML.A.101  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia środki, jakie mają zostać wprowadzon e 
w celu zapewnienia zdatności do lotu statku powietrznego. Okreś lono 
w niej również warunki, jakie muszą spełniać osoby lub organiza cje 
zaangażowane w działania związane z zapewnianiem zdatności do 
lotu statku powietrznego.  
PODSEKCJA B  
ODPOWIEDZIALNO ŚĆ 
ML.A.201  Obowiązki 
a) Właściciel statku powietrznego odpowiada za ciągłą zdatność do 
lotu statku powietrznego oraz dopilnowuje, aby nie wykonywano 
żadnych lotów, jeżeli nie zostaną spełnione wszystkie następują ce 
wymagania:  
1) samolot jest utrzymywany w stanie zdatności do lotu;  
2) całe wyposażenie eksploatacyjne i awaryjne jest prawidłowo 
zainstalowane i zdatne do użytku lub wyraźnie zidentyfiko­
wane jako niezdatne do użytku;  
3) certyfikat zdatności do lotu jest ważny;  
4) obsługa techniczna statku powietrznego jest prowadzona 
zgodnie z zatwierdzonym programem obsługi technicznej 
statku powietrznego, określonym w pkt ML.A.302.  
b) Na zasadzie odstępstwa od lit. a), w przypadku statku powiet rz­
nego w leasingu obowiązki określone w lit. a) mają zastosowanie  
do korzystającego, jeżeli korzystający jest wskazany w doku­
mencie rejestracyjnym statku powietrznego albo w umowie 
leasingu.  
c) Każda osoba lub organizacja wykonująca obsługę techniczną 
statków powietrznych i podzespołów odpowiada za wykonywane 
zadania obsługi technicznej.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 291
 
d) Pilot dowódca statku powietrznego odpowiada za prawidłowe 
wykonanie przeglądu przedlotowego. Przegląd ten musi zostać 
przeprowadzony przez pilota lub inną osobę posiadającą kwalifi­
kacje, ale nie musi go wykonywać zatwierdzona organizacja 
obsługi technicznej ani personel poświadczający.  
e) W przypadku statków powietrznych, które są eksploatowane 
przez zarobkowe zatwierdzone organizacje szkolenia („ATO”) 
i zarobkowe zadeklarowane organizacje szkolenia („DTO”), 
o których mowa w art. 10a rozporządzenia (UE) nr 1178/2011, 
lub które nie są eksploatowane zgodnie z załącznikiem VII (częś ć 
NCO) do rozporządzenia (UE) nr 965/2012 lub które są eksploa­
towane zgodnie z podsekcją ADD załącznika II (część BOP) do 
rozporządzenia (UE) 2018/395 lub podsekcją DEC załącznika II 
(część SAO) do rozporządzenia (UE) 2018/1976 (  1 ), operator 
musi:  
▼M8 
1) uzyskać zatwierdzenie jako CAMO lub CAO na potrzeby 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu swoich statków 
powietrznych zgodnie z załącznikiem Vc (część CAMO) lub 
z podsekcją G załącznika I (część M) lub z załącznikiem Vd 
(część CAO) albo zakontraktować usługi takiej organizacji 
z zastosowaniem umowy określonej w dodatku I do niniej­
szego załącznika;  
▼C4 
2) zapewnić, aby całość obsługi technicznej była wykonywana 
przez organizacje obsługi technicznej zatwierdzone zgodnie 
z pkt ML.1 lit. c) ppkt 2;  
3) zapewnić spełnienie wymagań określonych w lit. a).  
f) ►M8 W przypadku statków powietrznych nieuwzględnionych 
w lit. e), w celu spełnienia wymagań określonych w lit. a), 
właściciel statku powietrznego może zlecić zadania związane 
z zarządzaniem ciągłą zdatnością do lotu organizacji zatwier­
dzonej jako CAMO lub CAO zgodnie z załącznikiem Vc (część 
CAMO), podsekcją G załącznika I lub załącznikiem Vd (część 
CAO). ◄ W takim przypadku zakontraktowana organizacja 
przejmuje odpowiedzialność za właściwe wykonanie tych zadań 
i zawierana jest pisemna umowa zgodnie z dodatkiem I do 
niniejszego załącznika. Jeżeli właściciel nie zakontraktuje usł ug 
takiej organizacji, to on odpowiada za właściwe wykonanie 
zadań związanych z zarządzaniem ciągłą zdatnością do lotu.  
g) Właściciel udziela właściwemu organowi dostępu do statków 
powietrznego i dokumentacji statku powietrznego, aby właściwy 
organ mógł ustalić, czy dany statek powietrzny spełnia wyma­
gania niniejszego załącznika.  
▼M8 
h) W przypadku gdy statek powietrzny objęty certyfikatem prze­
woźnika lotniczego jest wykorzystywany do operacji niezarobko­
wych lub specjalistycznych zgodnie z pkt ORO.GEN.310 
załącznika III lub pkt NCO.GEN.104 załącznika VII do 
rozporządzenia (UE) nr 965/2012 (  2 ), operator zapewnia, aby 
zadania związane z ciągłą zdatnością do lotu były wykonywane, 
stosownie do przypadku, przez CAMO, zatwierdzoną zgodnie 
z załącznikiem Vc (część CAMO), lub podsekcją G załącznika 
I (część M), lub organizację kompleksowej zdatności do lotu 
(„CAO”), zatwierdzoną zgodnie z załącznikiem Vd (część 
CAO), posiadacza certyfikatu przewoźnika lotniczego.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 292  
( 1 ) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1976 z dnia 14 gr udnia 2018 r. usta­
nawiające szczegółowe wymagania dotyczące eksploatacji szybowcó w na podstawie 
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 ( Dz.U. L 326 
z 20.12.2018, s. 64). 
( 2 ) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 965/2012 z dnia 5 października  2012 r. ustanawiające 
wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych 
zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 
(Dz.U. L 296 z 25.10.2012, s. 1).
 ML.A.202  Zgłaszanie zdarze ń 
a) Bez uszczerbku dla wymogów w zakresie sprawozdawczości 
określonych w załączniku II (część 145) i załączniku Vc (część 
CAMO), każda osoba lub organizacja odpowiedzialna zgodnie 
z pkt ML.A.201 zgłasza wszelkie stwierdzone stany statku 
powietrznego lub podzespołu, które zagrażają bezpieczeństwu 
lotu: 
1) właściwemu organowi wyznaczonemu przez państwo człon­
kowskie rejestracji statku powietrznego oraz właściwemu orga­
nowi wyznaczonemu przez państwo członkowskie operatora, 
jeżeli nie jest to państwo członkowskie rejestracji;  
2) organizacji odpowiedzialnej za projekt typu lub uzupełniając y 
projekt typu.  
b) Zgłoszenia, o których mowa w lit. a), są sporządzane w sposó b 
określony przez właściwy organ, o którym mowa w lit. a), i zawi e­
rają wszelkie istotne informacje na temat stanu, znane osobie l ub 
organizacji dokonującej zgłoszenia.  
c) W przypadku gdy obsługa techniczna lub przegląd zdatności do  
lotu statku powietrznego odbywa się na podstawie pisemnej 
umowy, osoba lub organizacja odpowiedzialna za te działania 
zgłasza również wszelkie stany, o których mowa w lit. a), właśc i­
cielowi statku powietrznego oraz, jeżeli są to różne podmioty, 
odpowiedniej CAMO lub CAO.  
d) Osoba lub organizacja dokonuje zgłoszeń, o których mowa w li t. a) 
i c), w jak najkrótszym terminie, lecz nie później niż 72 godzi n od 
momentu, w którym dana osoba lub organizacja zidentyfikowały 
stan, do którego zgłoszenie się odnosi, chyba że uniemożliwiają  to 
wyjątkowe okoliczności.  
PODSEKCJA C  
CIĄGŁA ZDATNO ŚĆ DO LOTU  
ML.A.301  Zadania zapewniania ci ągłej zdatno ści do lotu  
Ciągła zdatność do lotu statku powietrznego oraz sprawność wypo ­
sażenia eksploatacyjnego i awaryjnego zapewniania jest poprzez:  
a) wykonanie przeglądu przedlotowego;  
b) usunięcie wszelkich usterek i uszkodzeń mających wpływ na 
bezpieczną eksploatację zgodnie z danymi określonymi w pkt 
ML.A.304 i ML.A.401, stosownie do przypadku, przy uwzględ­
nieniu wykazu wyposażenia minimalnego (MEL) oraz wykazu 
odstępstw od konfiguracji, jeżeli takowe istnieją;  
c) wykonanie całości obsługi technicznej zgodnie z AMP, o który m 
mowa w pkt ML.A.302;  
d) gdzie stosowne, realizację:  
1) dyrektyw zdatności;  
2) dyrektyw operacyjnych mających wpływ na ciągłą zdatność do 
lotu; 
3) wymagania dotyczącego ciągłej zdatności do lotu ustanowio­
nego przez Agencję;  
4) środka wymaganego przez właściwy organ jako natychmias­
towa reakcja na problem w zakresie bezpieczeństwa;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 293
 
e) wykonanie modyfikacji i napraw zgodnie z pkt ML.A.304;  
f) w razie potrzeby, przeprowadzenie lotów próbnych po obsłudze  
technicznej.  
ML.A.302  Program obs ługi technicznej statku powietrznego  
a) Każdy statek powietrzny jest objęty obsługą techniczną zgodn ie 
z AMP.  
b) AMP i wszelkie jego dalsze zmiany są:  
1) albo zgłaszane przez właściciela zgodnie z pkt ML.A.302 lit.  c) 
ppkt 7, w przypadku gdy ciągłą zdatnością do lotu statku 
powietrznego nie zarządza CAMO lub CAO;  
2) albo zatwierdzane przez CAMO lub CAO odpowiedzialną za 
zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu statku powietrznego.  
Właściciel zgłaszający AMP zgodnie z lit. b) ppkt 1 lub organi­
zacja zatwierdzająca AMP zgodnie z lit. b) ppkt 2 dokonuje aktu a­
lizacji AMP.  
c) AMP:  
1) wyraźnie wskazuje właściciela statku powietrznego oraz state k 
powietrzny, którego dotyczy, w tym wszelkie zainstalowane 
silniki i śmigła, stosownie do przypadku;  
2) musi obejmować:  
a) albo zadania lub inspekcje ujęte w mającym zastosowanie 
minimalnym programie przeglądu („MIP”), o których mowa 
w lit. d);  
b) albo instrukcje w zakresie ciągłej zdatności do lotu („ICA”)  
wydane przez posiadacza zatwierdzenia projektu („DAH”);  
3) może obejmować czynności w zakresie obsługi technicznej 
dodatkowe w stosunku do tych, o których mowa w lit. c) 
ppkt 2, lub czynności w zakresie obsługi technicznej alterna­
tywne wobec tych, o których mowa w lit. c) ppkt 2 lit. b), na 
wniosek właściciela, CAMO lub CAO, po ich zatwierdzeniu 
lub zgłoszeniu zgodnie z lit. b). Alternatywne czynności 
w zakresie obsługi technicznej, o których mowa w lit. c) 
ppkt 2 lit. b), nie mogą być mniej restrykcyjne niż czynności 
określone w mającym zastosowanie MIP;  
4) obejmuje wszystkie obowiązkowe informacje na temat ciągłej 
zdatności do lotu, na przykład powtarzalne dyrektywy zdat­
ności, sekcję dotyczącą ograniczenia zdatności do lotu 
w ICA oraz szczególne wymagania dotyczące obsługi tech­
nicznej zawarte w arkuszu danych do certyfikatu typu 
(„TCDS”);  
5) określa wszelkie dodatkowe zadania obsługi technicznej, któr e 
należy wykonać ze względu na konkretny typ statku powietrz­
nego, konfigurację statku powietrznego oraz rodzaj i specyfikę 
operacji, przy czym uwzględnia się co najmniej następujące 
elementy:  
a) konkretne zainstalowane urządzenia oraz modyfikacje 
statku powietrznego;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 294
 
b) przeprowadzone naprawy statku powietrznego;  
c) podzespoły o ograniczonym czasie użytkowania i podzes­
poły krytyczne dla bezpieczeństwa lotu;  
d) zalecenia dotyczące obsługi technicznej, takie jak okresy 
międzynaprawcze, zalecane w biuletynach eksploatacyj­
nych, listach serwisowych oraz innych nieobowiązkowych 
informacjach serwisowych;  
e) stosowne dyrektywy/wymagania operacyjne dotyczące 
okresowej inspekcji niektórych urządzeń;  
f) specjalne zatwierdzenia operacyjne;  
g) korzystanie ze statku powietrznego i środowisko opera­
cyjne;  
6) wskazuje, czy piloci-właściciele mają upoważnienie do wyko­
nywania obsługi technicznej;  
7) jeżeli jest zgłaszany przez właściciela, musi zawierać 
podpisane oświadczenie właściciela, że jest to AMP dla statku 
powietrznego o określonej rejestracji oraz że ponosi on pełną 
odpowiedzialność za jego treść, a w szczególności za wszelkie 
odstępstwa od zaleceń DAH;  
8) po zatwierdzeniu przez CAMO lub CAO, jest podpisywany 
przez tę organizację, która przechowuje dokumentację wraz 
z uzasadnieniem wszelkich odstępstw od zaleceń DAH;  
9) co najmniej raz w roku poddaje się przeglądowi, aby ocenić 
jego skuteczność, a przegląd ten jest przeprowadzany:  
a) albo w powiązaniu z przeglądem zdatności do lotu statku 
powietrznego przez osobę, która wykonuje przegląd zdat­
ności do lotu;  
b) albo przez CAMO lub CAO zarządzającą ciągłą zdatnością 
do lotu statku powietrznego w tych przypadkach, w których 
przegląd AMP nie jest przeprowadzany w powiązaniu 
z przeglądem zdatności do lotu.  
W przypadku gdy przegląd wykaże braki statku powietrznego 
związane z brakami w treści AMP, zmienia się odpowiednio 
AMP. W takim przypadku osoba wykonująca przegląd infor­
muje właściwy organ państwa członkowskiego rejestracji, 
jeżeli nie zgadza się ze środkami zmiany AMP zastosowanymi 
przez właściciela, CAMO lub CAO. Właściwy organ decyduje 
o tym, jakie zmiany w AMP są konieczne, odnosząc się do 
odpowiednich niezgodności i, w razie potrzeby, działając 
zgodnie z pkt ML.B.304.  
d) MIP:  
1) przewiduje następującą częstotliwość inspekcji:  
a) w przypadku samolotów,  ►C9 szybowców z napędem ◄ 
turystycznych („TMG”) i balonów – co roku lub co 100 
godzin, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej, z margi­
nesem tolerancji do 1 miesiąca lub 10 godzin. Kolejny 
interwał czasowy oblicza się od momentu przeprowadzenia 
inspekcji;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 295
 
b) w przypadku szybowców i  ►C9 szybowców z napędem ◄ 
innych niż TMG – w interwałach rocznych, z marginesem 
tolerancji do 1 miesiąca. Kolejny interwał czasowy oblicza 
się od momentu przeprowadzenia inspekcji;  
2) zawiera następujące informacje, stosownie do typu statku 
powietrznego:  
a) zadania w zakresie serwisowania zgodnie z wymaganiami 
DAH;  
b) inspekcję oznaczeń;  
c) weryfikację zapisów z ważenia oraz ważenie zgodnie 
z rozporządzeniem (UE) nr 965/2012, rozporządze­
niem (UE) 2018/395 i rozporządzeniem (UE) 2018/1976;  
d) test działania transpondera (jeżeli jest zainstalowany);  
e) test działania statyki Pitota;  
f) w przypadku samolotów:  
(i) testy eksploatacyjne mocy i obrotów na minutę (obr./ 
min), iskrowników, ciśnienia paliwa i oleju, temperatur 
silnika;  
(ii) w przypadku silników ze sterowaniem automatycznym 
– opublikowaną procedurę próby silników;  
(iii) w przypadku silników z suchą miską olejową, z turbo­
doładowaniem oraz chłodzonych cieczą – test eksploa­
tacyjny pod kątem oznak zakłócenia obiegu cieczy;  
g) inspekcję stanu i zamocowania elementów konstrukcji, 
systemów i podzespołów dotyczących następujących obsza­
rów: 
(i) w przypadku samolotów:  
płatowiec, kabina i kokpit, podwozie, skrzydła i część 
centralna, urządzenia sterowania lotem, usterzenie 
ogonowe, elektronika lotnicza i instalacje elektryczne, 
zespół napędowy, sprzęgła i przekładnie, śmigło 
i różne systemy, takie jak balistyczny system 
ratunkowy;  
(ii) w przypadku szybowców i  ►C9 szybowców z nap­ 
ędem ◄:  
płatowiec, kabina i kokpit, podwozie, skrzydła i część 
centralna, usterzenie ogonowe, elektronika lotnicza 
i instalacje elektryczne, zespół napędowy (dla  
►C9 szybowców z napędem ◄) oraz różne systemy, 
takie jak ruchomy balast, spadochron hamujący lub 
elementy sterowania oraz system balastu wodnego;  
(iii) w przypadku balonów na ogrzane powietrze:  
powłoka, palnik, gondola, zbiorniki paliwa, urządzenia 
i przyrządy;  
(iv) w przypadku balonów gazowych:  
powłoka, gondola, urządzenia i przyrządy.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 296
 
Do czasu, gdy niniejszy załącznik określi minimalny program 
przeglądu w odniesieniu do sterowców i wiropłatów, ich AMP 
opiera się na ICA wydanych przez DAH, o których mowa 
w lit. c) ppkt 2 lit. b).  
e) Na zasadzie odstępstwa od lit. b) i c), deklaracja właścicie la lub 
zatwierdzenie przez CAMO lub CAO nie są wymagane, a doku­
ment dotyczący AMP nie musi być sporządzany, jeżeli spełnione 
są następujące warunki:  
1) wszystkie ICA wydane przez DAH są przestrzegane bez 
żadnych odstępstw;  
2) wszystkie zalecenia dotyczące obsługi technicznej, np. okres ów 
międzynaprawczych, zalecane w biuletynach eksploatacyjnych, 
listach serwisowych oraz innych nieobowiązkowych informa­
cjach serwisowych, są przestrzegane bez żadnych odstępstw;  
3) brak konieczności wykonania dodatkowych zadań obsługi 
technicznej wynikających z któregokolwiek poniższych aspek­
tów: 
a) konkretne zainstalowane urządzenia oraz modyfikacje 
statku powietrznego;  
b) przeprowadzone naprawy statku powietrznego;  
c) podzespoły o ograniczonym czasie użytkowania i podzes­
poły krytyczne dla bezpieczeństwa lotu;  
d) specjalne zatwierdzenia operacyjne;  
e) korzystanie ze statku powietrznego i środowisko 
operacyjne.  
4) Piloci-właściciele mają upoważnienie do wykonywania obsługi 
technicznej pilota-właściciela.  
Odstępstwo to nie ma zastosowania, jeżeli pilot-właściciel lub – 
w przypadku statków powietrznych stanowiących współwłasność 
– którykolwiek z pilotów-właścicieli nie posiada upoważnienia d o 
wykonywania obsługi technicznej pilota-właściciela, ponieważ 
musi to być określone w zgłoszonym lub zatwierdzonym AMP.  
f) W przypadku spełnienia warunków, o których mowa w lit. e) pp kt 
1–4, AMP mający zastosowanie dla statku powietrznego obejmuje 
następujące elementy:  
1) ICA wydane przez DAH;  
2) zalecenia dotyczące obsługi technicznej, takie jak okresy 
międzynaprawcze, zalecane w biuletynach eksploatacyjnych, 
listach serwisowych oraz innych nieobowiązkowych informa­
cjach serwisowych  
3) obowiązkowe informacje na temat ciągłej zdatności do lotu, n a 
przykład powtarzalne dyrektywy zdatności, sekcję dotyczącą 
ograniczenia zdatności do lotu w ICA oraz szczególne wyma­
gania dotyczące obsługi technicznej zawarte w TCDS;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 297
 
4) zadania związane z określonymi dyrektywami lub wymaga­
niami operacyjnymi lub dotyczącymi przestrzeni powietrznej 
w odniesieniu do poszczególnych przyrządów i urządzeń.  
ML.A.303  Dyrektywy zdatno ści 
O ile Agencja nie ustali inaczej, mająca zastosowanie dyrektywa  
zdatności musi być wykonana zgodnie z wymaganiami tej dyrektywy . 
ML.A.304  Dane dotycz ące modyfikacji i napraw  
Osoba lub organizacja przeprowadzająca naprawę statku powietrz­
nego lub podzespołu dokonuje oceny wszelkich szkód. Modyfikacje  
i naprawy przeprowadza się, wykorzystując – w zależności od prz y­
padku – następujące dane:  
a) zatwierdzone przez Agencję;  
b) zatwierdzone przez organizację projektującą spełniającą wyma ­
gania załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE) 
nr 748/2012;  
c) zawarte w wymaganiach, o których mowa w pkt 21.A.90B 
lub 21.A.431B załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE) 
nr 748/2012.  
ML.A.305  System dokumentacji ci ągłej zdatno ści do lotu statku powietrz ­
nego  
a) Po zakończeniu każdej obsługi technicznej do systemu dokumen ­
tacji ciągłej zdatności do lotu wpisuje się poświadczenie 
obsługi (CRS) wymagane zgodnie z pkt ML.A.801. Każdego 
wpisu dokonuje się jak najszybciej, lecz nie później niż 30 dni  
po zakończeniu zadania obsługi technicznej.  
b) Dokumentacja ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego 
składa się odpowiednio z: książki statku powietrznego, książki 
silnika(-ów) lub kart modułów silnika, książki śmigła i kart 
podzespołów o ograniczonym czasie użytkowania.  
c) W książce statku powietrznego wpisuje się typ statku powietr z­
nego i jego znaki rejestracyjne, datę wraz z całkowitym czasem 
lotu i liczbą cykli lotów i lądowań.  
d) Informacje zawarte w dokumentacji ciągłej zdatności do lotu 
statku powietrznego obejmują:  
1) aktualny status dyrektyw zdatności i środków nakazanych 
przez właściwy organ jako natychmiastowa reakcja na problem 
w zakresie bezpieczeństwa;  
2) aktualny stan modyfikacji, napraw i innych zaleceń DAH 
dotyczących obsługi technicznej;  
3) aktualny status zgodności z AMP;  
4) aktualny stan podzespołów o ograniczonym czasie użytkowa­
nia; 
5) aktualny protokół ważenia i wyważenia;  
6) aktualny wykaz odroczonych czynności obsługi technicznej.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 298
 
e) W uzupełnieniu do autoryzowanego poświadczenia obsługi na 
formularzu 1 EASA, określonego w dodatku II do załącznika 
I (część M), lub równoważnego dokumentu, do odpowiednich 
książek silnika lub śmigła, kart modułów silnika lub podzespołó w 
o ograniczonym czasie użytkowania wpisuje się następujące infor ­
macje związane z wszelkimi zainstalowanymi podzespołami 
(takimi jak: silnik, śmigło, moduł silnika lub podzespół o ogra ni­
czonym czasie użytkowania):  
1) dane identyfikacyjne podzespołu;  
2) typ, numer seryjny i odpowiednio znaki rejestracyjne statku 
powietrznego, silnika, śmigła, modułu silnika lub podzespołu 
o ograniczonym czasie użytkowania, w którym podzespół 
został zainstalowany, wraz z danymi dotyczącymi jego zainsta­
lowania i wymontowania;  
3) datę wraz z zsumowanym całkowitym czasem w locie, liczbą 
cykli lotów, lądowań i czasem kalendarzowym, stosownie do 
danego podzespołu;  
4) aktualne informacje, o których mowa w lit. d), dotyczące 
podzespołu.  
f) Osoba lub organizacja odpowiedzialne za zarządzanie zadaniam i 
zapewnienia ciągłej zdatności do lotu zgodnie z pkt ML.A.201 
kontroluje dokumentację wyszczególnioną w pkt ML.A.305 i na 
żądanie udostępnia dokumentację właściwemu organowi.  
g) Wszystkie wpisy w dokumentacji ciągłej zdatności do lotu mus zą 
być zrozumiałe i dokładne. W przypadku gdy zachodzi koniecz­
ność skorygowania danego wpisu, należy tego dokonać w sposób, 
który wyraźnie pokazuje, jaki był pierwotny wpis.  
h) Właściciel ma obowiązek upewnić się, czy został wprowadzony 
system służący do przechowywania przez wskazany czas następuj­ 
ących danych:  
1) całej szczegółowej dokumentacji dotyczącej obsługi tech­
nicznej statku powietrznego i wszystkich instalowanych 
w nim podzespołów o ograniczonym czasie użytkowania, do 
czasu zastąpienia zawartych w niej informacji nowymi infor­
macjami o równoważnym zakresie i szczegółowości, przez co 
najmniej 36 miesiące po uzyskaniu poświadczenia obsługi 
przez statek powietrzny lub podzespół;  
2) całkowitego czasu eksploatacji – tzn. liczby godzin, liczby dni 
kalendarzowych, liczby cykli lotu i lądowań – statku powietrz­
nego i wszystkich podzespołów o ograniczonym czasie użyt­
kowania przez co najmniej 12 miesięcy po ostatecznym wyco­
faniu statku powietrznego lub podzespołu z eksploatacji;  
3) czasu eksploatacji, tzn. liczby godzin, liczby dni kalendarz o­
wych, liczby cykli lotu i lądowań, stosownie do przypadku, od 
czasu ostatnio przeprowadzonej planowej obsługi technicznej 
podzespołu o ograniczonym czasie użytkowania, przynajmniej 
do przeprowadzenia kolejnej planowej obsługi technicznej tego 
podzespołu o równoważnym zakresie prac i szczegółowości;  
4) aktualnego stanu zgodności z AMP przynajmniej do przepro­
wadzenia kolejnej planowej obsługi technicznej podzespołu 
o równoważnym zakresie prac i szczegółowości;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 299
 
5) obecnego statusu dyrektyw zdatności, obowiązujących w odnie­
sieniu do statków powietrznych i podzespołów, przynajmniej 
12 miesięcy po ostatecznym wycofaniu statku powietrznego 
lub podzespołu z eksploatacji;  
6) szczegółowych informacji dotyczących przeprowadzonych 
modyfikacji i napraw statku powietrznego, silnika(-ów), śmig­ 
ła(-ieł) i pozostałych podzespołów mających istotne znaczenie 
dla bezpieczeństwa lotu, przynajmniej 12 miesięcy po ich osta­
tecznym wycofaniu z eksploatacji.  
ML.A.307  Przekazywanie dokumentacji ci ągłej zdatno ści do lotu statku 
powietrznego  
a) Z chwilą ostatecznego przekazania statku powietrznego przez 
właściciela lub podmiotowi właściciel, który dokonuje przekaza­
nia, zapewnia także przekazanie dokumentacji ciągłej zdatności do 
lotu, o której mowa w pkt ML.A.305.  
b) W przypadku gdy właściciel zleca CAMO lub CAO zadania 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, zapewnia on przekazanie 
dokumentacji ciągłej zdatności do lotu, o której mowa w pkt 
ML.A.305, organizacji, której udziela zlecenia.  
c) Okresy przechowywania dokumentacji określone w pkt ML.A.305 
lit. h) mają w dalszym ciągu zastosowanie do nowego właściciela , 
CAMO lub CAO.  
PODSEKCJA D  
STANDARDY OBS ŁUGI TECHNICZNEJ  
ML.A.401  Dane obs ługowe  
a) Przy wykonywaniu obsługi technicznej statku powietrznego rea li­
zująca ją osoba lub organizacja wykorzystuje wyłącznie stosowne  
dane obsługowe.  
b) Do celów niniejszego załącznika „stosowne dane obsługowe” 
oznaczają:  
1) wszelkie stosowne wymagania, procedury, standardy bądź 
informacje wydane przez właściwy organ lub Agencję;  
2) wszelkie stosowne dyrektywy zdatności;  
3) stosowne ICA wydawane przez posiadaczy certyfikatu typu 
i uzupełniającego certyfikatu typu oraz wszelkie pozostałe 
organizacje, które publikują takie dane zgodnie z załącznikiem 
I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012;  
4) wszelkie stosowne dane dostarczane zgodnie z pkt 145.A.45 
lit. d).  
ML.A.402  Wykonywanie obs ługi technicznej  
a) Obsługa techniczna wykonywana przez zatwierdzone organizacje  
obsługi technicznej musi być zgodna z przepisami podsekcji F 
załącznika I (część M), załącznika II (część 145) lub załącznik a 
Vd (część CAO), stosownie do przypadku.  
b) W przypadku obsługi technicznej, która nie jest wykonywana 
zgodnie z lit. a), osoba wykonująca obsługę techniczną musi:  
1) posiadać kwalifikacje w odniesieniu do wykonywanych zadań 
wymagane w niniejszym załączniku;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 300
 
2) zapewnić, aby miejsce, w którym wykonuje się obsługę tech­
niczną, było właściwie zorganizowane oraz pozbawione 
brudu i zanieczyszczeń;  
3) stosować metody, techniki, standardy i instrukcje określone 
w danych obsługowych, o których mowa w pkt ML.A.401;  
4) stosować narzędzia, wyposażenie i materiały określone 
w danych obsługowych, o których mowa w pkt ML.A.401. 
W miarę potrzeb narzędzia i wyposażenie poddawane są 
kontroli i kalibracji według urzędowo uznanej normy;  
5) zapewnić, aby obsługa techniczna była wykonywana 
w ramach ograniczeń związanych z ochroną środowiska 
określonych w danych obsługowych, o których mowa 
w pkt MLA.401;  
6) zapewnić korzystanie z właściwego zaplecza w przypadku 
niekorzystnej pogody lub szczegółowej obsługi technicznej;  
7) zapewnić, aby ryzyko popełnienia licznych błędów podczas 
obsługi technicznej oraz ryzyko powtórzenia błędów w wyko­
nywaniu identycznych czynności obsługi technicznej było jak 
najmniejsze;  
8) zapewnić wprowadzenie metody wykrywania błędów po 
wykonaniu każdego krytycznego zadania obsługi technicznej;  
9) przeprowadzić ogólną weryfikację po zakończeniu obsługi 
technicznej w celu zagwarantowania, że ze statku powietrz­
nego lub podzespołu usunięto wszystkie narzędzia, wyposa­ 
żenie oraz obce części i materiały, a wszystkie zdjęte osłony 
zostały ponownie zainstalowane;  
10) zapewnić, aby całość obsługi technicznej była właściwie rej e­
strowana i dokumentowana.  
ML.A.403  Usterki statku powietrznego  
a) Każda usterka statku powietrznego, która poważnie zagraża 
bezpieczeństwu lotu, jest usuwana przed kolejnym lotem.  
b) Następujące osoby mogą zadecydować, że dana usterka nie 
stanowi poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa lotu, i mogą 
odpowiednio odroczyć jej usunięcie:  
1) pilot w odniesieniu do usterek dotyczących nieobowiązkowego 
wyposażenia statku powietrznego;  
2) pilot, w przypadku stosowania wykazu wyposażenia minimal­
nego, w odniesieniu do usterek dotyczących obowiązkowego 
wyposażenia statku powietrznego – w przeciwnym razie 
usunięcie tych usterek może być odroczone tylko przez 
upoważniony personel poświadczający;  
3) pilot w odniesieniu do usterek innych niż te, o których mowa  
w lit. b) ppkt 1 i 2, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe 
warunki:  
(i) statek powietrzny jest eksploatowany zgodnie z załączni­
kiem VII do rozporządzenia (UE) nr 965/2012 (część 
NCO) lub, w przypadku balonów lub szybowców, nie 
jest eksploatowany na podstawie podsekcji ADD 
załącznika II (część BOP) do rozporządzenia (UE) 
2018/395 ani według podsekcji DEC załącznika II (część 
SAO) do rozporządzenia (UE) 2018/1976;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 301
 
(ii) pilot odracza usunięcie usterki za zgodą właściciela statk u 
powietrznego lub, w stosownych przypadkach, zakontrak­
towanej CAMO lub CAO;  
4) personel poświadczający posiadający odpowiednie kwalifikacje  
w odniesieniu do usterek innych niż te, o których mowa w lit. b ) 
ppkt 1 i 2, jeżeli nie są spełnione warunki, o których mowa 
w ppkt 3 ppkt (i) oraz (ii).  
c) Każda usterka statku powietrznego, która nie stwarza poważne go 
zagrożenia dla bezpieczeństwa lotu, usuwana jest w jak najkrót­
szym możliwym czasie od wykrycia po raz pierwszy, w terminach 
określonych w danych obsługowych.  
d) Każda usterka nieusunięta przed lotem jest odnotowywana 
w systemie dokumentacji ciągłej zdatności do lotu statku 
powietrznego, o którym mowa w pkt ML.A.305, a odnośny 
zapis udostępniany jest pilotowi.  
PODSEKCJA E  
PODZESPO ŁY 
ML.A.501  Klasyfikacja i instalacja  
a) O ile nie określono inaczej w podsekcji F załącznika I (częś ć M), 
załączniku II (część 145), załączniku Vd (część CAO) do niniej­
szego rozporządzenia oraz załączniku I (część 21) do rozporządz e­
nia (UE) nr 748/2012, dany podzespół może być instalowany 
wyłącznie, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki:  
(i) jego stan jest zadowalający;  
(ii) uzyskał poświadczenie obsługi na formularzu 1 EASA 
określonym w dodatku II do załącznika I (część M) lub 
równoważnym dokumencie;  
(iii) został oznaczony zgodnie z podsekcją Q załącznika I (częś ć 
21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012.  
b) Przed zainstalowaniem podzespołu w statku powietrznym osoba 
lub zatwierdzona organizacja obsługi technicznej upewnia się, ż e 
dany podzespół nadaje się do zainstalowania, jeżeli zastosowani e 
mają jego różne konfiguracje wynikające z modyfikacji lub 
dyrektyw zdatności.  
c) Poszczególne części standardowe są instalowane w statku 
powietrznym lub podzespole wyłącznie, jeżeli wymieniono je 
jako części standardowe w danych obsługowych. Części standar­
dowe są instalowane wyłącznie, gdy dołączono do nich dowód 
zgodności z mającymi zastosowanie standardami i można je odpo­
wiednio zidentyfikować.  
d) Surowce i materiały zużywalne są używane w statku powietrzny m 
lub podzespole wyłącznie pod warunkiem, że:  
(i) producent statku powietrznego lub podzespołu dopuszcza 
wykorzystanie surowca lub materiału zużywalnego w odpo­
wiednich danych obsługowych lub jak określono w podsekcji 
F załącznika I (część M), załączniku II (część 145) lub 
załączniku Vd (część CAO), stosownie do przypadku;  
(ii) takie materiały spełniają wymagania specyfikacji materia­ 
łowej i są odpowiednio identyfikowalne;  
(iii) do wszystkich takich surowców i materiałów dołączona jest  
dokumentacja wyraźnie odnosząca się do poszczególnych 
surowców i materiałów oraz zawierająca deklarację zgod­
ności ze specyfikacjami i informację na temat producenta 
i dostawcy.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 302
 
e) W przypadku balonów, gdy w odniesieniu do określonej powłoki  
możliwe są różne kombinacje gondoli, palników i zbiorników 
paliwa, osoba instalująca je gwarantuje, że:  
1) gondola, palnik lub zbiorniki paliwa kwalifikują się do zain ­
stalowania zgodnie z TCDS lub innymi dokumentami, 
o których mowa w TCDS;  
2) gondola, palnik lub zbiorniki paliwa butli są w stanie zdatn ym 
do użytku, a ich obsługa techniczna jest odpowiednio 
udokumentowana.  
ML.A.502  Obsługa techniczna podzespo łu 
a) Obsługę techniczną podzespołów zaakceptowanych przez właści­
ciela zgodnie z pkt 21.A.307 lit. c) załącznika I (część 21) do  
rozporządzenia (UE) nr 748/2012 może wykonywać dowolna 
osoba lub organizacja, z zastrzeżeniem ich ponownej akceptacji 
przez właściciela zgodnie z warunkami określonymi 
w pkt 21.A.307 lit. c) tego załącznika. Ta obsługa techniczna 
nie uprawnia do wydania formularza 1 EASA, określonego 
w dodatku II do załącznika I (część M), i podlega wymaganiom 
poświadczania obsługi statku powietrznego.  
b) Obsługę podzespołów poświadcza się zgodnie z poniższą tabelą : 
Poświadczenie obs ługi na formularzu 1 
EASA  (określonym w dodatku II do 
załącznika I (część M))  Poświadczenie obs ługi na poziomie statku 
powietrznego wed ług pkt ML.A.801 (brak 
możliwości wydania formularza 1 EASA)  
Podzespo ły, których obs ługę techniczn ą wykonuje si ę zgodnie z danymi obs ługowymi  podzespo łu 
(dane wydawane przez producenta podzespo łu) 
Obsługa techniczna 
inna niż ►C9 napr ­
awa główna ◄ organizacje uprawnione do obsługi 
technicznej silników (w przypadku 
silnika) lub podzespołów (w przy­
padku innych podzespołów)  (i) organizacje uprawnione do obsługi 
technicznej statków powietrznych; 
lub 
(ii) niezależny personel poświad­
czający  
►C9 Naprawa 
główna ◄ podzes­
połów innych ni ż 
silniki i śmigła organizacje uprawnione do obsługi 
technicznej podzespołów  niemożliwe  
►C9 Naprawa 
główna ◄ silników 
i śmigieł dla statków 
powietrznych 
CS-VLA, CS-22 
i LSA  organizacje uprawnione do obsługi 
technicznej silników (w przypadku 
silnika) lub podzespołów (w przy­
padku śmigła)  (iii) organizacje uprawnione do 
obsługi technicznej statków 
powietrznych; lub 
(iv) niezależny personel poświad­
czający  
►C9 Naprawa 
główna ◄ silników 
i śmigieł statków 
powietrznych innych 
niż CS-VLA, CS-22 
i LSA  organizacje uprawnione do obsługi 
technicznej silników (w przypadku 
silnika) lub podzespołów (w przy­
padku śmigła)  niemożliwe  
Podzespo ły, których obs ługę techniczn ą wykonuje si ę zgodnie z danymi obs ługowymi  statku  
powietrznego (dane wydawane przez producenta statku powietrznego)  
Wszystkie podzes ­
poły i wszystkie 
rodzaje obs ługi tech­
nicznej  organizacje uprawnione do obsługi 
technicznej silników (w przypadku 
silnika) lub podzespołów (w przy­
padku innych podzespołów)  — organizacje uprawnione do 
obsługi technicznej statków 
powietrznych; lub 
— niezależny personel poświad­
czający  
ML.A.503  Podzespo ły o ograniczonym czasie u żytkowania  
a) Termin „podzespoły o ograniczonym czasie użytkowania” obej­
muje następujące podzespoły:  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 303
 
1) podzespoły o certyfikowanym okresie żywotności, po upływie 
którego powinny zostać wymontowane; oraz  
2) podzespoły o ograniczonym czasie użytkowania, po upływie 
którego są poddawane obsłudze technicznej w celu przywró­
cenia ich sprawności.  
b) Czas eksploatacji zainstalowanych podzespołów o ograniczonym  
czasie użytkowania nie może przekraczać zatwierdzonego okresu 
zdatności do użytku określonego w AMP i dyrektywach zdatności, 
z wyjątkiem przypadków przewidzianych w pkt ML.A.504 lit. c).  
c) Zatwierdzony okres zdatności do użytku wyraża się odpowiedni o 
w liczbie dni kalendarzowych, liczbie godzin lotu, liczbie lądo wań 
lub cykli lotu.  
d) Po upływie zatwierdzonego okresu zdatności do użytku podzesp ół 
należy wymontować ze statku powietrznego w celu przeprowa­
dzenia obsługi technicznej lub, w przypadku podzespołów o certy ­
fikowanym okresie żywotności,  ►C9 w celu utylizacji. ◄.  
ML.A.504  Kontrola podzespo łów niezdatnych do u żytku  
a) Podzespół uznaje się za niezdatny do użytku w każdej z poniż ­
szych sytuacji:  
1) po upływie okresu zdatności do użytku określonego w AMP;  
2) niezgodność z mającymi zastosowanie dyrektywami zdatności 
i innymi wymaganiami dotyczące ciągłej zdatności do lotu 
nakazanymi przez Agencję;  
3) brak informacji niezbędnych do określenia stanu zdatności do  
lotu danego podzespołu lub jego kwalifikowalności do 
instalacji;  
4) objawy usterek lub niesprawności podzespołu;  
5) udział podzespołu w incydencie lub wypadku mogącym mieć 
potencjalny wpływ na jego zdatność do użytku.  
b) Podzespoły niezdatne do użytku są identyfikowane w jeden 
z poniższych sposobów:  
1) jako niezdatne do użytku i przechowywane w bezpiecznej 
lokalizacji pod kontrolą zatwierdzonej organizacji obsługi tech ­
nicznej lub niezależnego personelu poświadczającego do czasu 
podjęcia decyzji w sprawie przyszłego statusu takich podzes­
połów;  
2) jako niezdatne do użytku przez osobę lub organizację, która 
uznała podzespół za niezdatny do użytku, a opieka nad podzes­
połem zostaje przekazana właścicielowi statku powietrznego po 
udokumentowaniu takiego przekazania w systemie dokumen­
tacji obsługi technicznej statku powietrznego, o którym mowa 
w pkt ML.A.305.  
c) Podzespoły, które osiągnęły certyfikowany okres żywotności l ub 
które zawierają usterki lub niesprawności nienadające się do 
naprawy, są klasyfikowane jako nienaprawialne; nie jest dozwo­
lone ponowne wprowadzanie ich do systemu zapasów, chyba że 
przedłużono certyfikowany okres żywotności lub zatwierdzono 
sposób naprawy zgodnie z pkt ML.A.304.  
d) Każda osoba lub organizacja odpowiedzialna na podstawie pkt 
ML.A.201 musi w przypadku nienaprawialnego podzespołu 
podjąć, jak przewidziano w lit. c), jedno z następujących dział ań: 
1) przechowuje taki podzespół w lokalizacji, o której mowa 
w lit. b) ppkt 1;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 304
 
2) przed zrzeczeniem się odpowiedzialności doprowadza do 
zniszczenia podzespołu w sposób, który gwarantuje, że jego 
odzyskanie lub naprawienie staje się nieekonomiczne.  
e) Niezależnie od przepisów lit. d), osoba lub organizacja odpo wie­
dzialna na podstawie pkt ML.A.201 może zrzec się odpowiedzial­
ności za podzespoły sklasyfikowane jako nienaprawialne na rzecz  
organizacji szkoleniowej lub badawczej, bez potrzeby ich 
niszczenia.  
PODSEKCJA H  
POŚWIADCZENIE OBS ŁUGI (CRS)  
ML.A.801  Poświadczenie obs ługi statku powietrznego  
a) CRS wydawane jest po prawidłowym wykonaniu wymaganej 
obsługi technicznej statku powietrznego.  
b) CRS jest wydawane:  
1) albo przez odpowiedni personel poświadczający w imieniu 
zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej;  
2) albo przez niezależny personel poświadczający;  
3) albo przez pilota-właściciela zgodnie z pkt ML.A.803.  
c) Na zasadzie odstępstwa od lit. b), w przypadku nieprzewidzia nych 
okoliczności, gdy statek powietrzny został uziemiony w miejscu,  
gdzie brak jest odpowiednio zatwierdzonej organizacji obsługi 
technicznej lub odpowiedniego personelu poświadczającego, 
właściciel może upoważnić dowolną osobę, mającą co najmniej 
3 lata odpowiedniego doświadczenia w zakresie obsługi tech­
nicznej i właściwe kwalifikacje, do wykonania obsługi techniczn ej 
statku powietrznego zgodnie ze standardami określonymi 
w podsekcji D niniejszego załącznika i do poświadczenia obsługi  
statku powietrznego. W takim przypadku właściciel:  
1) uzyskuje szczegółowe dane dotyczące wszelkich wykonanych 
prac oraz kwalifikacji osoby wystawiającej poświadczenie 
i przechowuje te dane w dokumentacji statku powietrznego;  
2) dopilnowuje, aby każda taka obsługa techniczna była przed­
miotem ponownego sprawdzenia i poświadczenia zgodnie 
z pkt ML.A.801 lit. b) przy najbliższej okazji i w terminie 
nieprzekraczającym 7 dni lub – w przypadku statków powietrz­
nych eksploatowanych zgodnie z załącznikiem VII do rozporz­ 
ądzenia (UE) nr 965/2012 (część NCO) lub w przypadku balo­
nów, które nie są eksploatowane na podstawie podsekcji ADD 
załącznika II (część BOP) do rozporządzenia (UE) 2018/395, 
lub w przypadku szybowców, które nie są eksploatowane 
według podsekcji DEC załącznika II (część SAO) do 
rozporządzenia (UE) 2018/1976 – w terminie nieprzekraczaj­ 
ącym 30 dni;  
3) powiadamia CAMO lub CAO lub właściwy organ w razie 
braku takiej umowy, w terminie 7 dni od wydania takiego 
upoważnienia.  
d) W przypadku poświadczenia obsługi zgodnie z lit. b) ppkt 1 l ub 
lit. b) ppkt 2 personel poświadczający może być wspomagany 
w wykonywaniu zadań obsługi technicznej przez jedną osobę 
lub więcej osób podlegających jego bezpośredniej i stałej kontr oli. 
e) CRS musi zawierać co najmniej:  
1) podstawowe dane na temat przeprowadzonej obsługi 
technicznej;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 305
 
2) datę zakończenia obsługi technicznej;  
3) dane identyfikacyjne organizacji lub osoby wystawiającej 
poświadczenie obsługi, zawierające:  
(i) albo numer referencyjny zatwierdzenia organizacji obsługi 
technicznej oraz personelu poświadczającego, który wydaje 
CRS;  
(ii) albo, w przypadku lit. b) ppkt 2, dane identyfikacyjne i, 
w stosownych przypadkach, numer licencji niezależnego 
personelu poświadczającego, który wydaje CRS;  
4) ograniczenia zdatności do lotu lub ograniczenia operacyjne, 
jeśli występują.  
f) Na zasadzie odstępstwa od lit. a) i niezależnie od przepisów  lit. g), 
w przypadku braku możliwości zakończenia wymaganej obsługi 
technicznej można wydać CRS w ramach ograniczeń zatwierdzo­
nych dla statku powietrznego. W takim przypadku CRS wskazuje, 
że obsługi technicznej nie można było zakończyć, jak również 
wskazuje wszelkie mające zastosowanie ograniczenia zdatności 
do lotu lub operacji, w ramach informacji wymaganych w lit. e) 
ppkt 4.  
g) W przypadku jakiegokolwiek wiadomego braku zgodności 
z wymaganiami niniejszego załącznika, który zagraża bezpieczeń­
stwu lotu, nie wydaje się CRS.  
ML.A.802  Poświadczenie obs ługi podzespo łu 
a) Poświadczenie obsługi podzespołu wydawane jest po prawid­ 
łowym wykonaniu wymaganej obsługi technicznej podzespołu 
statku powietrznego zgodnie z pkt ML.A.502.  
b) Autoryzowane poświadczenie obsługi, określane jako formularz  1 
EASA, zgodne ze wzorem w dodatku II do załącznika I (część 
M), stanowi poświadczenie obsługi podzespołu, z wyjątkiem przy­
padków, gdy taka obsługa techniczna jest przedmiotem poświad­
czenia na poziomie statku powietrznego, jak wskazano w pkt 
ML.A.502 lit. b).  
ML.A.803  Upoważnienie pilota-w łaściciela  
a) Aby kwalifikować się jako pilot-właściciel, dana osoba musi:  
1) posiadać ważną licencję pilota lub równoważną licencję, 
wydaną lub uznaną przez państwo członkowskie, z uprawnie­
niem na dany typ lub daną klasę statków powietrznych;  
2) być wyłącznym właścicielem lub współwłaścicielem statku 
powietrznego; taki właściciel musi być:  
(i) albo jedną z osób fizycznych wskazanych w dokumencie 
rejestracyjnym;  
(ii) albo członkiem podmiotu prawnego prowadzącego działal­
ność rekreacyjną, w przypadku gdy podmiot prawny jest 
wyszczególniony w dokumencie rejestracyjnym jako 
właściciel lub operator; członek ten musi bezpośrednio 
uczestniczyć w procesie podejmowania decyzji przez 
dany podmiot prawny i musi być przez niego wyznaczony 
do przeprowadzania obsługi technicznej pilota-właściciela.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 306
 
b) W przypadku statków powietrznych eksploatowanych zgodnie 
z załącznikiem VII (część NCO) do rozporządzenia (UE) 
nr 965/2012 lub w przypadku balonów, które nie są eksploato­
wane na podstawie podsekcji ADD załącznika II (część BOP) do 
rozporządzenia (UE) 2018/395, lub w przypadku szybowców, 
które nie są eksploatowane według podsekcji DEC załącznika II 
(część SAO) do rozporządzenia (UE) 2018/1976, pilot-właściciel 
może wydać CRS po ograniczonej obsłudze technicznej 
pilota-właściciela, jak przewidziano w dodatku II do niniejszeg o 
załącznika.  
c) CRS jest wpisywane do książki statku powietrznego i musi 
zawierać podstawowe szczegółowe informacje na temat przepro­
wadzonej obsługi technicznej, wykorzystane dane obsługowe, datę  
zakończenia obsługi technicznej oraz tożsamość, podpis i numer 
licencji pilota (lub równoważnej licencji) pilota-właściciela 
wydającego takie poświadczenie.  
PODSEKCJA I  
POŚWIADCZENIE PRZEGL ĄDU ZDATNO ŚCI DO LOTU (ARC)  
ML.A.901  Przegląd zdatno ści do lotu statku powietrznego  
W celu zagwarantowania ważności poświadczenia zdatności do lotu  
statku powietrznego („ARC”) przeprowadza się okresowy przegląd 
zdatności do lotu statku powietrznego i dokumentacji ciągłej zd at­
ności do lotu.  
a) ARC wydawane jest zgodnie z dodatkiem IV (formularz 15c 
EASA) do niniejszego załącznika po pomyślnym zakończeniu 
przeglądu zdatności do lotu. ARC jest ważne jeden rok.  
b) Przeglądu zdatności do lotu i wydania ARC dokonuje zgodnie 
z pkt ML.A.903:  
1) albo właściwy organ;  
2) albo odpowiednio zatwierdzona CAMO lub CAO;  
▼M8 
3) zatwierdzona organizacja obsługi technicznej podczas przepro ­
wadzania ujętych w AMP inspekcji po  ►C10 100 godzinach/ 
inspekcji rocznej ◄;  
4) w przypadku statków powietrznych eksploatowanych zgodnie 
z załącznikiem VII (część NCO) do rozporządzenia (UE) 
nr 965/2012 lub w przypadku balonów, nieeksploatowanych 
zgodnie z podsekcją ADD załącznika II (część BOP) do 
rozporządzenia (UE) 2018/395 (  1 ), lub w przypadku szybow­
ców, nieeksploatowanych według podsekcji DEC załącznika II 
(część SAO) do rozporządzenia (UE) 2018/1976 (  2 ), niezależny 
personel poświadczający w trakcie przeprowadzania ujętych w 
AMP inspekcji po  ►C10 100 godzinach/inspekcji rocznej ◄, 
jeżeli posiada:  
▼C4 
(i) licencję wydaną zgodnie z załącznikiem III (część 66) 
nadającą uprawnienia na dany statek powietrzny lub, jeżeli 
załącznik III (część 66) nie ma zastosowania do danego 
statku powietrznego, krajowe kwalifikacje personelu 
poświadczającego ważne w odniesieniu do danego statku 
powietrznego;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 307  
( 1 ) Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/395 z dnia 13 marca 2018 r. ustanawiające szcze­
gółowe przepisy dotyczące eksploatacji balonów zgodnie z rozpor ządzeniem Parlamentu 
Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U. L 71 z 14.3.2018, s. 10). 
( 2 ) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1976 z dnia 14 gr udnia 2018 r. usta­
nawiające szczegółowe przepisy dotyczące eksploatacji szybowców  na podstawie 
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 ( Dz.U. L 326 
z 20.12.2018, s. 64).
 (ii) upoważnienie wydane:  
A) albo przez właściwy organ, który wydał licencję wyda­
waną zgodnie z załącznikiem III (część 66);  
B) albo, jeżeli załącznik III (część 66) nie ma zastosowa­
nia, przez właściwy organ odpowiedzialny za krajowe 
kwalifikacje personelu poświadczającego.  
Niezależny personel poświadczający posiadający licencję 
wydaną zgodnie z załącznikiem III (część 66) może przepro­
wadzać przeglądy zdatności do lotu i wydawać ARC w odnie­
sieniu do statków powietrznych zarejestrowanych w dowolnym 
państwie członkowskim. Niezależny personel poświadczający 
posiadający krajowe kwalifikacje przeprowadza jednak 
wyłącznie przeglądy zdatności do lotu i wydaje ARC w odnie­
sieniu do statków powietrznych zarejestrowanych w państwie 
członkowskim odpowiedzialnym za krajowe kwalifikacje.  
ARC wydawane przez niezależny personel poświadczający 
posiadający krajowe kwalifikacje nie są wzajemnie uznawane 
w przypadku przenoszenia statku powietrznego do innego 
państwa członkowskiego.  
W każdym przypadku, gdy okoliczności wskazują na istnienie 
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa, właściwy organ doko­
nuje przeglądu zdatności do lotu i sam wydaje ARC.  
c) Ważność ARC może zostać przedłużona najwyżej dwukrotnie, 
każdorazowo na okres jednego roku, przez odpowiednio zatwier­
dzoną CAMO lub CAO, z zastrzeżeniem spełnienia następujących 
warunków:  
1) statkiem powietrznym zarządzała przez poprzednie 12 miesięcy  
w sposób ciągły ta sama CAMO lub CAO;  
2) obsługa techniczna statku powietrznego przez poprzednie 12 
miesięcy była wykonywana przez zatwierdzone organizacje 
obsługi technicznej; obejmuje to zadania obsługi technicznej 
pilota-właściciela wykonywane i poświadczane przez 
pilota-właściciela lub przez niezależny personel poświadczaj­ 
ący; 
3) CAMO lub CAO nie ma żadnych dowodów ani powodów, aby 
sądzić, że statek powietrzny jest niezdatny do lotu.  
CAMO lub CAO może dokonać takiego przedłużenia niezależnie 
od personelu lub organizacji, które – jak przewidziano w lit. b ) – 
pierwotnie wydały ARC.  
d) Na zasadzie odstępstwa od lit. c), przedłużenie ważności ARC  
można zaplanować z maksymalnie 30-dniowym wyprzedzeniem, 
zachowując przy tym ciągłość programu przeglądów zdatności do 
lotu, aby statek powietrzny był dostępny i można było umieścić 
oryginał ARC na pokładzie na pokładzie.  
e) Jeżeli właściwy organ sam przeprowadza przegląd zdatności do  
lotu i wydaje ARC, właściciel udostępnia właściwemu organowi:  
1) dokumentację wymaganą przez ten organ;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 308
 
2) odpowiednie pomieszczenia w stosownej lokalizacji dla jego 
personelu;  
3) w razie potrzeby, wsparcie odpowiedniego personelu poświad­
czającego.  
ML.A.902  Ważność poświadczenia przegl ądu zdatno ści do lotu  
a) ARC traci ważność:  
1) albo gdy zostało zawieszone lub cofnięte;  
2) albo gdy świadectwo zdatności do lotu zostało zawieszone lub  
cofnięte;  
3) albo gdy statek powietrzny nie jest wpisany do rejestru stat ków 
powietrznych państwa członkowskiego;  
4) albo gdy certyfikat typu, na podstawie którego wydano świa­
dectwo zdatności do lotu, został zawieszony lub cofnięty.  
b) Statek powietrzny nie może wykonywać lotów, jeżeli ARC jest 
nieważne lub jeżeli występuje którakolwiek z następujących sytu a­
cji: 
1) ciągła zdatność do lotu statku powietrznego lub zainstalowa­
nego w nim podzespołu nie spełnia wymagań niniejszego 
załącznika;  
2) statek powietrzny przestał odpowiadać projektowi typu 
zatwierdzonemu przez Agencję;  
3) nie podjęto odpowiednich działań, mimo że statek powietrzny 
był eksploatowany bez przestrzegania ograniczeń ujętych 
w zatwierdzonej instrukcji użytkowania w locie lub w świadec­
twie zdatności do lotu;  
4) statek powietrzny uczestniczył w wypadku lub incydencie, co 
wpływa na jego zdatność do lotu, po czym nie podjęto właści­
wych działań, aby przywrócić zdatność do lotu;  
5) dana modyfikacja lub naprawa statku powietrznego lub jakie­
gokolwiek podzespołu zainstalowanego w statku powietrznym 
jest niezgodna z załącznikiem I (część 21) do rozporządze­
nia (UE) nr 748/2012.  
c) Po rezygnacji lub cofnięciu ARC zwraca się właściwemu 
organowi.  
ML.A.903  Proces przegl ądu zdatno ści do lotu  
a) W celu spełnienia wymagania dotyczącego przeglądu zdatności do 
lotu statku powietrznego, o którym mowa w pkt ML.A.901, 
personel ds. przeglądu zdatności do lotu przeprowadza udokumen­
towany przegląd dokumentacji statku powietrznego, aby spraw­
dzić, czy:  
1) właściwie zarejestrowano liczbę wylatanych godzin dla 
płatowca, silnika i śmigła, a także związaną z tym liczbę 
cykli lotów;  
2) instrukcja użytkowania w locie jest dostosowana do wyposa­ 
żenia statku i odzwierciedla status ostatnich zmian;  
3) cała zaplanowana obsługa techniczna statku powietrznego 
została przeprowadzona zgodnie z AMP;  
4) wszystkie stwierdzone usterki zostały naprawione lub ich 
naprawa została odroczona w kontrolowany sposób;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 309
 
5) wszystkie stosowne dyrektywy zdatności zostały zastosowane 
i prawidłowo zarejestrowane;  
6) wszystkie dokonane modyfikacje i naprawy statku powietrz­
nego zostały zarejestrowane i są zgodne z przepisami 
załącznika I (część 21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012;  
7) wszystkie podzespoły o ograniczonym czasie użytkowania 
zainstalowane w statku powietrznym są prawidłowo oznako­
wane, zarejestrowane, a także nie upłynął ich zatwierdzony 
okres zdatności do użytku;  
8) całość obsługi technicznej została poświadczona zgodnie 
z niniejszym załącznikiem;  
9) jeżeli istnieje takie wymaganie, protokół ważenia i wyważeni a 
nie stracił ważności odpowiada obecnemu wyposażeniu statku 
powietrznego;  
10) stan statku powietrznego odpowiada najnowszej wersji jego 
projektu typu zatwierdzonej przez Agencję;  
11) jeżeli istnieje takie wymaganie, statek powietrzny posiada 
świadectwo hałasowe odpowiadające jego obecnemu wyposa­ 
żeniu, zgodne z przepisami podsekcji I załącznika I (część 
21) do rozporządzenia (UE) nr 748/2012.  
b) Personel ds. przeglądu zdatności do lotu, o którym mowa w li t. a), 
przeprowadza fizyczny przegląd statku powietrznego. Do celów 
takiego przeglądu personelowi ds. przeglądu zdatności do lotu, 
niemającemu odpowiednich kwalifikacji zgodnych z przepisami 
załącznika III (części 66), towarzyszą pracownicy posiadający 
takie kwalifikacje.  
c) Wykonując fizyczny przegląd statku powietrznego, personel 
ds. przeglądu zdatności do lotu sprawdza, czy:  
1) wszystkie wymagane oznaczenia i tabliczki zostały prawidłowo  
zamocowane;  
2) stan statku powietrznego jest zgodny z zatwierdzoną instrukc ją 
użytkowania w locie;  
3) konfiguracja statku powietrznego odpowiada zatwierdzonej 
dokumentacji;  
4) nie występują żadne oczywiste usterki, które nie zostały 
usunięte zgodnie z przepisami pkt ML.A.403;  
5) nie występują rozbieżności między stanem statku powietrznego  
a udokumentowanym przeglądem dokumentacji, o którym 
mowa w lit. a).  
d) Na zasadzie odstępstwa od pkt ML.A.901 lit. a), przegląd zda t­
ności do lotu można zaplanować z maksymalnie 90-dniowym 
wyprzedzeniem, zachowując przy tym ciągłość programu prze­
glądu zdatności do lotu, tak aby umożliwić wykonanie fizycznego  
przeglądu podczas obsługi technicznej.  
e) ARC (formularz 15c EASA) określone w dodatku IV jest wyda­
wane wyłącznie:  
1) przez upoważniony personel ds. przeglądu zdatności do lotu;  
2) jeżeli przeprowadzono kompletny przegląd zdatności do lotu 
i usunięto wszystkie niezgodności;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 310
 
3) jeżeli wszelkie rozbieżności stwierdzone w AMP zgodnie 
z lit. h) zostały usunięte w zadowalający sposób.  
f) Kopię każdego wydanego lub przedłużonego ARC dla danego 
statku powietrznego przesyła się do państwa członkowskiego 
rejestracji danego statku powietrznego w terminie 10 dni.  
g) Zadania przeglądu zdatności do lotu nie mogą być zlecane 
podwykonawcom.  
h) Skuteczność AMP może być przedmiotem przeglądu przeprowa­
dzanego w powiązaniu z przeglądem zdatności do lotu zgodnie 
z pkt ML.A.302 lit. c) ppkt 9. Przegląd ten realizuje osoba, kt óra 
przeprowadziła przegląd zdatności do lotu. W przypadku gdy 
przegląd wykaże braki statku powietrznego związane z brakami 
w treści AMP, zmienia się odpowiednio AMP. Osoba wykonująca 
przegląd informuje właściwy organ państwa członkowskiego 
rejestracji, jeżeli nie zgadza się ze środkami zmiany AMP zasto ­
sowanymi przez właściciela, CAMO lub CAO. W takim przy­
padku właściwy organ decyduje o tym, jakie zmiany w AMP są 
konieczne, odnosząc się do odpowiednich niezgodności określo­
nych w pkt ML.B.903 i, w razie potrzeby, działając zgodnie z pk t 
ML.B.304.  
ML.A.904  Kwalifikacje personelu ds. przegl ądu zdatno ści do lotu  
a) Personel ds. przeglądu zdatności do lotu działający w imieni u 
właściwego organu musi posiadać kwalifikacje zgodne z pkt 
ML.B.902.  
▼M8 
b) Personel ds. przeglądu zdatności do lotu działający w imieni u 
organizacji, o której mowa w podsekcji F lub w podsekcji G 
załącznika I (część M), załączniku II (część 145), załączniku V c 
(część CAMO) lub załączniku Vd (część CAO), musi posiadać 
kwalifikacje odpowiednio zgodne z podsekcją F lub podsekcją G 
załącznika I (część M), załącznikiem II (część 145), załączniki em 
Vc (część CAMO) lub załącznikiem Vd (część CAO).  
▼C4 
c) Personel ds. przeglądu zdatności do lotu działający we własn ym 
imieniu, jak dozwolono na podstawie pkt ML.A.901 lit. b) ppkt 4 , 
musi:  
1) posiadać licencję wydaną zgodnie z załącznikiem III (część 6 6) 
nadającą uprawnienia na dany statek powietrzny lub, jeżeli 
załącznik III (część 66) nie ma zastosowania do danego statku 
powietrznego, posiadać krajowe kwalifikacje personelu 
poświadczającego ważne w odniesieniu do danego statku 
powietrznego; oraz  
2) posiadać upoważnienie wydane:  
(i) albo przez właściwy organ, który wydał licencję zgodnie 
z załącznikiem III (część 66);  
(ii) albo, jeżeli załącznik III (część 66) nie ma zastosowania,  
przez właściwy organ odpowiedzialny za krajowe kwalifi­
kacje personelu poświadczającego.  
d) Upoważnienie wymagane zgodnie z lit. c) ppkt 2 jest wydawane  
przez właściwy organ, jeżeli:  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 311
 
1) właściwy organ ocenił, że dana osoba ma wiedzę na temat 
części niniejszego załącznika odnoszących się do zarządzania 
ciągłą zdatnością do lotu, wykonywania przeglądów zdatności 
do lotu i wydawania ARC;  
2) dana osoba w sposób zadowalający przeprowadziła przegląd 
zdatności do lotu pod nadzorem właściwego organu.  
Przedmiotowe upoważnienie zachowuje ważność przez okres 
5 lat, o ile jego posiadacz przeprowadzi co najmniej jeden prze ­
gląd zdatności do lotu na 12 miesięcy. W przeciwnym wypadku 
nowy przegląd zdatności do lotu musi zostać przeprowadzony 
w sposób zadowalający pod nadzorem właściwego organu.  
Po upływie ważności upoważnienie jest odnawiane na kolejne 
5 lat pod warunkiem spełnienia na nowo wymagań lit. d) ppkt 
1 i 2. Liczba odnowień nie jest ograniczona.  
Posiadacz upoważnienia prowadzi rejestr wszystkich przeprowa­
dzonych przeglądów zdatności do lotu i udostępnia go na żądanie  
właściwemu organowi oraz każdemu właścicielowi statku 
powietrznego, dla którego przeprowadza przegląd zdatności do 
lotu. 
Upoważnienie może zostać cofnięte przez właściwy organ 
w dowolnym momencie, jeżeli ma on wątpliwości odnośnie do 
kompetencji posiadacza lub wykorzystania takiego upoważnienia.  
ML.A.905  Przeniesienie rejestracji w granicach terytorium Unii  
a) W przypadku przeniesienia rejestracji w granicach UE wniosko ­
dawca:  
1) najpierw informuje poprzednie państwo członkowskie rejestra­
cji, w którym państwie członkowskim statek powietrzny 
zostanie zarejestrowany,  
2) a następnie występuje do nowego państwa członkowskiego 
o wystawienie aktualnego świadectwa zdatności do lotu 
zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządzenia (UE) 
nr 748/2012.  
b) Niezależnie od przepisów pkt ML.A.902 lit. a) ppkt 3, poprze dnie 
ARC zachowuje ważność do terminu wygaśnięcia, z wyjątkiem 
przypadków, gdy ARC zostało wydane przez niezależny personel 
poświadczający, który posiada krajowe kwalifikacje personelu 
poświadczającego zgodnie z pkt ML.A.901 lit. b) ppkt 4, 
w którym to przypadku zastosowanie ma pkt ML.A.906.  
c) Niezależnie od przepisów lit. a) i b), w przypadkach, w któr ych 
statek powietrzny uznano za niezdatny do lotu w tym pierwszym 
państwie członkowskim lub gdy stanu zdatności do lotu statku 
powietrznego nie można ustalić przy użyciu istniejącej dokumen­
tacji, zastosowanie ma pkt ML.A.906.  
ML.A.906  Przegląd zdatno ści do lotu statku powietrznego importowanego 
do Unii  
a) W przypadku wprowadzania do rejestru państwa członkowskiego 
statku powietrznego z państwa trzeciego wnioskodawca:  
1) ►C9 występuje do właściwego organu państwa członkow­
skiego rejestracji o wydanie nowego świadectwa zdatności do 
lotu zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządze­
nia (UE) nr 748/2012; ◄  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 312
 
2) dla innych niż nowe statków powietrznych zapewnia pomyślne 
przeprowadzenie przeglądu zdatności do lotu zgodnie z pkt 
ML.A.901;  
3) zapewnia przeprowadzenie całości obsługi technicznej w celu 
uzyskania zgodności z zatwierdzonym lub zgłoszonym AMP.  
b) Jeżeli statek powietrzny spełnia odpowiednie wymagania, 
właściwy organ, CAMO lub CAO, organizacja obsługi technicznej 
lub niezależny personel poświadczający przeprowadzające prze­
gląd zdatności do lotu, zgodnie z pkt ML.A.901 lit. b), wydają 
ARC i przekazują jego kopię właściwemu organowi państwa 
członkowskiego rejestracji.  
c) Właściciel umożliwia dostęp do statku powietrznego w celu pr ze­
prowadzenia inspekcji przez właściwy organ państwa członkow­
skiego rejestracji.  
d) Nowe świadectwo zdatności do lotu jest wydawane przez 
właściwy organ państwa członkowskiego rejestracji, jeżeli state k 
powietrzny spełnia wymagania załącznika I (część 21) do rozporz ­ 
ądzenia (UE) nr 748/2012.  
ML.A.907  Niezgodno ści 
a) Niezgodności klasyfikuje się w następujący sposób:  
1) niezgodność poziomu 1 oznacza każdą znaczącą niezgodność 
z wymaganiami niniejszego załącznika, która obniża standard 
bezpieczeństwa i poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu;  
2) niezgodność poziomu 2 oznacza każdą niezgodność z wymaga­
niami niniejszego załącznika, która może obniżać standard 
bezpieczeństwa i zagrażać bezpieczeństwu lotu.  
b) Po otrzymaniu powiadomienia o wykrytych niezgodnościach 
zgodnie z pkt ML.B.903 osoba lub organizacja, realizująca 
obowiązki wynikające z pkt ML.A.201, określa i przedstawia 
właściwemu organowi, w terminie uzgodnionym z tym organem, 
plan działań naprawczych mający na celu zapobieżenie ponow­
nemu wystąpieniu niezgodności i jej źródłowej przyczyny.  
SEKCJA B  
PROCEDURA DLA W ŁAŚCIWYCH ORGANÓW  
PODSEKCJA A  
PRZEPISY OGÓLNE  
ML.B.101  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania administracyjne, jakich mu szą 
przestrzegać właściwe organy odpowiedzialne za wdrożenie i egze k­
wowanie wykonania przepisów sekcji A niniejszego załącznika.  
ML.B.102  Właściwy organ  
a) Przepisy ogólne  
Państwo członkowskie wyznacza właściwy organ, przydzielając mu 
obowiązki wydawania, przedłużania, zmieniania, zawieszania i co fania 
certyfikatów oraz nadzoru nad ciągłą zdatnością do lotu. Ten 
właściwy organ ustanawia udokumentowane procedury i strukturę 
organizacyjną.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 313
 
b) Zasoby  
Liczebność personelu musi być odpowiednia do realizacji wymagań  
określonych w niniejszej sekcji.  
c) Kwalifikacje i szkolenie  
Cały personel zaangażowany w działania objęte zakresem niniejsz ego 
załącznika musi posiadać odpowiednie kwalifikacje, wiedzę 
i doświadczenie oraz mieć odbyte wstępne przeszkolenie i uczest ni­
czyć w stałych szkoleniach, aby móc wykonać przydzielone zadani a. 
d) Procedury  
Właściwy organ ustanawia procedury szczegółowo określające 
sposób osiągnięcia zgodności z przepisami niniejszego załącznik a. 
Procedury są podlegają przeglądowi i zmianie w celu zapewnienia  
ciągłej zgodności.  
ML.B.104  Prowadzenie dokumentacji  
a) Właściwy organ ustanawia system prowadzenia dokumentacji, 
który pozwala na odpowiednie śledzenie procesu wydawania, 
przedłużania, zmieniania, zawieszania i cofania wszystkich cert y­
fikatów i upoważnień.  
b) Dokumentacja dotycząca nadzoru nad każdym statkiem 
powietrznym obejmuje co najmniej kopie:  
1) świadectwa zdatności do lotu statku powietrznego;  
2) ARC;  
3) sprawozdań z przeglądów zdatności do lotu przeprowadzanych 
bezpośrednio przez państwo członkowskie;  
4) wszelkiej odpowiedniej korespondencji dotyczącej statku 
powietrznego;  
5) informacji szczegółowych związanych z wszelkimi zwolnie­
niami i działaniami egzekucyjnymi;  
6) wszelkich dokumentów zatwierdzonych przez właściwy organ 
na podstawie przepisów niniejszego załącznika lub 
rozporządzenia (UE) nr 965/2012.  
c) Dokumentacja określona w lit. b) jest przechowywana przez ok res 
2 lat od daty ostatecznego wycofania statku powietrznego 
z eksploatacji.  
d) Całą dokumentację określoną w pkt ML.B.104 udostępnia się, n a 
żądanie, każdemu innemu państwu członkowskiemu lub Agencji.  
ML.B.105  Wzajemna wymiana informacji  
a) Aby przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa lotniczego, 
właściwe organy uczestniczą w wymianie wszystkich niezbędnych 
informacji zgodnie z art. 72 rozporządzenia (UE) 2018/1139.  
b) Bez uszczerbku dla uprawnień państw członkowskich, w przy­
padku potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa dotyczącego 
kilku państw członkowskich, zainteresowane właściwe organy 
pomagają sobie wzajemnie w wykonywaniu niezbędnych działań 
nadzoru.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 314
 
PODSEKCJA B  
ODPOWIEDZIALNO ŚĆ 
ML.B.201  Obowiązki 
Właściwy organ, o którym mowa w pkt ML.1 lit. b), odpowiada za 
przeprowadzanie inspekcji i badań w celu sprawdzenia, czy przes trze­
gane są wymagania niniejszego załącznika.  
PODSEKCJA C  
CIĄGŁA ZDATNO ŚĆ DO LOTU  
ML.B.302  Zwolnienia  
Wszystkie zwolnienia przyznane zgodnie z art. 71 rozporządze­
nia (WE) 2018/1139 są rejestrowane i przechowywane przez 
właściwy organ.  
ML.B.303  Monitorowanie ci ągłej zdatno ści do lotu statku powietrznego  
a) Właściwy organ opracowuje program przeglądów w celu monito­
rowania stanu zdatności do lotu floty statków powietrznych znaj ­
dujących się w jego rejestrze, stosując podejście oparte na ana lizie 
ryzyka.  
b) Program przeglądów obejmuje przeglądy wyrywkowe statków 
powietrznych i obejmuje wszystkie kluczowe elementy ryzyka 
zdatności do lotu.  
c) Program przeglądów wyrywkowo sprawdza osiągnięte standardy 
zdatności do lotu na podstawie stosownych wymagań i identyfikuj e 
niezgodności.  
d) Wszelkie stwierdzone niezgodności są klasyfikowane zgodnie 
z pkt ML.B.903 i potwierdzane na piśmie osobie lub organizacji 
odpowiedzialnej na podstawie pkt ML.A.201. Właściwy organ 
dysponuje procedurą służącą do analizowania niezgodności 
w odniesieniu do ich znaczenia pod kątem bezpieczeństwa.  
e) Właściwy organ rejestruje wszystkie niezgodności i działania  
korygujące.  
f) Jeżeli podczas monitorowania statku powietrznego znaleziono 
dowody wskazujące na niezgodność z niniejszym załącznikiem 
lub innymi załącznikami, niezgodność ta jest badana zgodnie 
z odpowiednim załącznikiem.  
g) Jeżeli jest to niezbędne do podjęcia odpowiednich działań eg ze­
kucyjnych, właściwy organ wymienia z innymi właściwymi orga­
nami informacje dotyczące niezgodności zidentyfikowanych 
zgodnie z lit. f).  
ML.B.304  Cofnięcie, zawieszenie i ograniczenie  
Właściwy organ:  
a) zawiesza ARC na uzasadnionej podstawie w przypadku potencjal ­
nego zagrożenia bezpieczeństwa; lub  
b) zawiesza lub cofa ARC na podstawie pkt ML.B.903 lit. a).  
Właściwy organ, który wydał upoważnienie w zakresie przeglądu 
zdatności do lotu na podstawie pkt ML.A.904 lit. c) w odniesien iu 
do niezależnego personelu poświadczającego, uchyla takie upoważ ­
nienie, jeżeli jego posiadacz przeprowadza przegląd zdatności d o lotu 
w sposób niezadowalający lub wykorzystuje takie upoważnienie 
w niewłaściwy sposób.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 315
 
PODSEKCJA I  
POŚWIADCZENIE PRZEGL ĄDU ZDATNO ŚCI DO LOTU (ARC)  
ML.B.902  Przegląd zdatno ści do lotu przez w łaściwy organ  
a) W przypadku gdy właściwy organ przeprowadza przegląd zdat­
ności do lotu i wydaje ARC określone w dodatku IV do niniej­
szego załącznika (formularz 15c EASA), właściwy organ przepro­
wadza przegląd zdatności do lotu zgodnie z pkt ML.A.903.  
b) Właściwy organ musi posiadać odpowiedni personel ds. przeglą du 
zdatności do lotu w celu przeprowadzania przeglądów zdatności 
do lotu. Członkowie tego personelu muszą spełniać wszystkie 
poniższe warunki:  
1) co najmniej 3 lata doświadczenia w zakresie zapewniania 
ciągłej zdatności do lotu;  
2) odpowiednia licencja określona w załączniku III (część 66) l ub 
kwalifikacje w zakresie obsługi technicznej uznane przez 
państwo członkowskie i właściwe dla danej kategorii statków 
powietrznych (w przypadku gdy art. 5 ust. 6 rozporządze­
nia (UE) nr 1321/2014 odnosi się do regulacji krajowych), 
bądź odpowiedni dyplom uczelni lotniczej lub równoważny 
dokument;  
3) odpowiednie szkolenie w zakresie lotniczej obsługi 
technicznej;  
4) stanowisko, które uprawnia daną osobę do składania podpisu 
w imieniu właściwego organu.  
Niezależnie od przepisów ppkt 1–4, wymaganie określone w pkt 
ML.B.902 lit. b) ppkt 2 można zastąpić uzyskaniem czterech 
dodatkowych lat doświadczenia w zapewnianiu ciągłej zdatności 
do lotu poza doświadczeniem już wymaganym zgodnie z pkt 
ML.B.902 lit. b) ppkt 1.  
c) Właściwy organ przechowuje zapisy całego personelu ds. prze­
glądami zdatności do lotu, obejmujące szczegółowe informacje 
o odpowiednich kwalifikacjach i skrócony opis zdobytego 
doświadczenia w zakresie zarządzania ciągłą zdatnością do lotu 
oraz odbytych szkoleń.  
▼M8 
d) Podczas przeprowadzania przeglądu zdatności do lotu właściwy  
organ ma dostęp do stosownych danych określonych w punktach 
ML.A.305 i ML.A.401.  
▼C4 
e) Personel przeprowadzający przegląd zdatności do lotu wydaje 
poświadczenie przeglądu zdatności do lotu (formularz 15c EASA),  
określone w dodatku IV, po pomyślnym zakończeniu przeglądu 
zdatności do lotu.  
f) W każdym przypadku, gdy okoliczności wskazują na istnienie 
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa, właściwy organ doko­
nuje przeglądu zdatności do lotu i sam wydaje ARC.  
ML.B.903  Niezgodno ści 
Jeżeli podczas przeglądu statku powietrznego lub w inny sposób 
zostaną znalezione dowody wskazujące na niezgodność z wymaga­
niami niniejszego załącznika, właściwy organ:  
a) w przypadku niezgodności poziomu 1, nakazuje podjęcie odpo­
wiedniego działania naprawczego przed kolejnym lotem oraz 
niezwłocznie cofa lub zawiesza ARC; oraz  
b) w przypadku niezgodności poziomu 2, zobowiązuje do realizacj i 
działania naprawczego odpowiednio do charakteru niezgodności.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 316
 
Dodatek I  
Umowa o zarz ądzanie ci ągłą zdatnością do lotu  
a) W przypadku gdy właściciel zleca CAMO lub CAO, zgodnie z pkt  
ML.A.201, wykonywanie zadań zarządzania ciągłą zdatnością do lo tu, dany 
właściciel przesyła na żądanie właściwego organu kopię umowy po dpisanej 
przez obie strony właściwemu organowi państwa członkowskiego re jestracji.  
b) Umowa jest sporządzana z uwzględnieniem wymagań niniejszego załącznika 
i określa obowiązki sygnatariuszy w zakresie ciągłej zdatności do lotu statku 
powietrznego.  
c) Musi ona zawierać co najmniej następujące informacje:  
1) znaki rejestracyjne, typ i numer seryjny statku powietrznego ; 
2) imię i nazwisko bądź dane przedsiębiorstwa właściciela statk u powietrz­
nego lub zarejestrowanego korzystającego, w tym adres;  
3) dane zakontraktowanej CAMO lub CAO, w tym adres;  
4) rodzaj operacji.  
d) Umowa zawiera następujące postanowienia:  
„Właściciel powierza CAMO lub CAO zarządzanie ciągłą zdatnością  do lotu 
statku powietrznego, opracowanie i zatwierdzenie programu obsłu gi tech­
nicznej oraz zorganizowanie obsługi technicznej statku powietrz nego zgodnie 
ze wspomnianym programem.  
Zgodnie z niniejszą umową, obydwaj sygnatariusze zobowiązują si ę do 
wypełniania wynikających z niej obowiązków.  
Właściciel oświadcza, że zgodnie z jego wiedzą wszelkie informa cje udzie­
lane CAMO lub CAO dotyczące ciągłej zdatności do lotu statku po wietrznego 
są i będą dokładne oraz że bez uprzedniego zatwierdzenia przez CAMO lub 
CAO statek powietrzny nie będzie poddawany przeróbkom.  
W przypadku nieprzestrzegania postanowień niniejszej umowy prze z któr­ 
ąkolwiek ze stron traci ona ważność. W takim przypadku właścici el zachowa 
pełną odpowiedzialność za wszystkie zadania związane z ciągłą z datnością do 
lotu statku powietrznego oraz poinformuje właściwe organy państ wa człon­
kowskiego rejestracji w terminie 2 tygodni o rozwiązaniu umowy. ”. 
e) W przypadku zawarcia umowy między właścicielem a CAMO lub CA O 
zgodnie z pkt ML.A.201 obowiązki są dzielone między strony w na stępujący 
sposób:  
1) Obowiązki CAMO lub CAO:  
(i) zapewnienie, aby dany typu statku powietrznego był ujęty w jej 
zakresie zatwierdzenia;  
(ii) przestrzeganie wszystkich wymienionych niżej warunków służ ących 
zachowaniu ciągłej zdatności do lotu statku powietrznego:  
A) opracowanie i zatwierdzenie AMP statku powietrznego;  
B) przekazanie właścicielowi kopii AMP po jego zatwierdzeniu, 
a także kopii uzasadnień wszelkich odstępstw od zaleceń DAH;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 317
 
C) zorganizowanie inspekcji pomostowej z wykorzystaniem 
poprzedniego programu obsługi technicznej statku powietrznego;  
D) zorganizowanie obsługi technicznej w taki sposób, aby była 
w całości wykonywana przez zatwierdzoną organizację obsługi 
technicznej lub, jeżeli jest to dozwolone, przez niezależny 
personel poświadczający;  
E) podjęcie kroków służących wykonaniu wszystkich odpowiednich 
dyrektyw zdatności;  
F) zorganizowanie usuwania wszelkich usterek, które zostają 
wykryte podczas planowej obsługi technicznej, przeglądu zdat­
ności do lotu lub zgłoszone przez właściciela, przez zatwier­
dzoną organizację obsługi technicznej lub, jeżeli jest to dozwo ­
lone, przez niezależny personel poświadczający;  
G) koordynowanie planowej obsługi technicznej, stosowania 
dyrektyw zdatności, wymiany części o ograniczonym czasie 
użytkowania oraz przestrzegania wymagań dotyczących inspekcji 
podzespołów;  
H) każdorazowe informowanie właściciela o konieczności przeka­
zania statku powietrznego do zatwierdzonej organizacji obsługi 
technicznej lub, jeżeli jest to dozwolone, do niezależnego 
personelu poświadczającego;  
I) zarządzanie całą dokumentacją techniczną i jej archiwizowani e; 
(iii) zorganizowanie procesu zatwierdzenia wszelkich modyfikacj i statku 
powietrznego, zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządz e­
nia (UE) nr 748/2012, przed ich wprowadzeniem;  
(iv) zorganizowanie procesu zatwierdzenia wszelkich napraw stat ku 
powietrznego, zgodnie z załącznikiem I (część 21) do rozporządz e­
nia (UE) nr 748/2012, przed ich wykonaniem;  
(v) informowanie właściwego organu państwa członkowskiego rejes t­
racji w każdym przypadku, gdy statek powietrzny nie został prze ­
kazany przez właściciela do obsługi technicznej na wniosek zako n­
traktowanej CAMO lub CAO;  
(vi) informowanie właściwego organu państwa członkowskiego reje st­
racji w każdym przypadku, gdy przedmiotowa umowa nie jest 
przestrzegana;  
(vii) dopilnowanie, aby przeprowadzono przegląd zdatności do lo tu statku 
powietrznego, gdy jest to konieczne, oraz aby wydano ARC;  
(viii) przekazywanie w ciągu 10 dni kopii każdego wydanego lub prze­
dłużonego ARC do właściwego organu państwa członkowskiego 
rejestracji;  
(ix) zgłaszanie wszelkich zdarzeń, nakazane przez odpowiednie 
regulacje;  
(x) informowanie właściwego organu państwa członkowskiego rejes t­
racji w każdym przypadku, gdy przedmiotowa umowa została wypo­
wiedziana przez którąkolwiek ze stron.  
2) Obowiązki właściciela:  
(i) posiadanie ogólnej wiedzy na temat AMP;  
(ii) posiadanie ogólnej wiedzy na temat przepisów niniejszego 
załącznika;  
(iii) przekazywanie statku powietrznego do obsługi technicznej zgodnie 
z instrukcjami zakontraktowanej CAMO lub CAO;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 318
 
(iv) wykonywanie modyfikacji wyłącznie po konsultacji z zakontr akto­
waną CAMO lub CAO;  
(v) informowanie CAMO lub CAO o wszystkich czynnościach obsługi  
technicznej przeprowadzonych na wyjątkowych zasadach bez 
wiedzy i kontroli zakontraktowanej CAMO lub CAO;  
(vi) zgłaszanie zakontraktowanej CAMO lub CAO, za pośrednictwem  
książki statku powietrznego, wszystkich usterek wykrytych podcz as 
eksploatacji;  
(vii) informowanie właściwego organu państwa członkowskiego rej est­
racji w każdym przypadku, gdy przedmiotowa umowa została wypo­
wiedziana przez którąkolwiek ze stron;  
(viii) każdorazowe informowanie właściwego organu państwa człon kow­
skiego rejestracji i zakontraktowanej CAMO lub CAO o sprzedaży 
statku powietrznego;  
(ix) zgłaszanie wszelkich zdarzeń, nakazane przez odpowiednie 
regulacje;  
(x) regularne informowanie zakontraktowanej CAMO lub CAO o nalo cie 
statku powietrznego oraz przekazywanie wszelkich pozostałych 
danych dotyczących wykorzystania statku powietrznego, zgodnie 
z ustaleniami poczynionymi z zakontraktowaną CAMO lub CAO;  
(xi) wpisywanie CRS do książki statku powietrznego, o czym mowa  
w pkt ML.A.803 lit. c), w ramach wykonywania obsługi techniczne j 
pilota-właściciela;  
(xii) informowanie zakontraktowanej CAMO lub CAO nie później ni ż 
30 dni po zakończeniu wszelkich zadań obsługi technicznej 
pilota-właściciela.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 319
 
Dodatek II  
Ograniczona obs ługa techniczna przez pilota-w łaściciela  
Przed wykonaniem jakiegokolwiek zadania obsługi technicznej pil ot-właściciel 
przestrzega, oprócz wymagań określonych w niniejszym załączniku , następuj­ 
ących podstawowych zasad:  
a) Kompetencje i zakres obowi ązków  
1) Pilot-właściciel jest zawsze odpowiedzialny za całość obsług i technicznej, 
którą wykonuje.  
2) Pilot-właściciel musi mieć odpowiedni poziom kompetencji do wykony­
wania danego zadania. Do obowiązków pilota-właściciela należy z apo­
znanie się ze standardowymi praktykami obsługi technicznej posi adanych 
przez niego statków powietrznych i z AMP.  
b) Zadania  
Pilot-właściciel może przeprowadzać proste inspekcje wizualne l ub proste 
czynności w celu sprawdzenia ogólnego stanu i oczywistych uszko dzeń 
oraz prawidłowego działania płatowca, silników, układów i podze społów.  
Pilot-właściciel nie może poświadczyć wykonania zadania obsługi  technicz­
nej, jeżeli dane zadanie spełnia którykolwiek z następujących w arunków:  
1) stanowi krytyczne zadanie obsługi technicznej;  
2) wymaga demontażu głównych podzespołów lub głównego zespołu;  
3) jest wykonywane zgodnie z dyrektywą zdatności lub z pozycją ograniczeń 
zdatności do lotu, o ile nie jest wyraźnie dozwolone w tej dyre ktywie lub 
w tej pozycji;  
4) wymaga stosowania specjalnych narzędzi lub narzędzi kalibrow anych 
(z wyjątkiem klucza dynamometrycznego i zagniataka);  
5) wymaga stosowania urządzeń testujących lub przeprowadzania s pecjalnych 
badań (np. próby nieniszczące, testy systemu lub kontrole opera cyjne 
automatycznego i elektronicznego wyposażenia pokładowego);  
6) polega na nieplanowanych inspekcjach specjalnych (np. inspek cja po 
twardym lądowaniu);  
7) rzutuje na układy o decydującym znaczeniu dla lotów według w skazań 
przyrządów (lotów IFR);  
8) stanowi złożone zadanie obsługi technicznej zgodnie z dodatk iem III lub 
zadanie obsługi technicznej podzespołu zgodnie z pkt ML.A.502 l it. a) lub 
b); 
9) stanowi część kontroli przeprowadzanej co 100 godzin / kontr oli rocznej 
(w tych przypadkach zadanie obsługi technicznej jest połączone z prze­
glądem zdatności do lotu przeprowadzanym przez organizacje obsł ugi 
technicznej lub niezależny personel poświadczający).  
Kryteria, o których mowa w ppkt 1–9, nie mogą stracić priorytet owego 
charakteru w stosunku do mniej restrykcyjnych instrukcji wydany ch zgodnie 
z AMP, o którym mowa w pkt ML.A.302.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 320
 
Żadne zadanie wymienione w instrukcji użytkowania w locie (lub w innych 
instrukcjach operacyjnych), na przykład służące przygotowaniu s tatku 
powietrznego do lotu (montaż skrzydeł szybowca lub przegląd prz edlotowy 
bądź montaż gondoli, palnika, zbiorników paliwa i kombinacji po włoki 
w przypadku balonów) nie jest uznawane za zadanie obsługi techn icznej 
i dlatego nie wymaga poświadczenia obsługi. Niemniej jednak oso ba wyko­
nująca montaż tych części jest odpowiedzialna za upewnienie się , czy części 
te kwalifikują się do instalacji i są zdatne do użytku.  
c) Wykonywanie i dokumentowanie zada ń obsługi technicznej 
pilota-właściciela  
Dane obsługowe określone w pkt ML.A.401 muszą być zawsze dostęp ne 
podczas prowadzenia obsługi technicznej pilota-właściciela i na leży się nimi 
kierować. Szczegółowe informacje dotyczące danych, które stanow ią punkty 
odniesienia podczas wykonywaniu obsługi technicznej pilota-właś ciciela 
muszą być zawarte w CSR zgodnie z pkt ML.A.803 lit. d).  
Pilot właściciel musi poinformować zakontraktowaną CAMO lub CAO  (jeżeli 
taka umowa istnieje) o zakończeniu zadań obsługi technicznej 
pilota-właściciela nie później niż 30 dni po zakończeniu tych z adań zgodnie 
z pkt ML.A.305 lit. a).  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 321
 
Dodatek III  
Złożone zadania obs ługi technicznej, których pilot-w łaściciel nie mo że 
poświadczać 
▼M8 
Wszystkie poniższe przypadki stanowią złożone zadania obsługi t echnicznej, 
które, zgodnie z dodatkiem II, nie mogą być wykonywane przez pi lota-właści­
ciela. Zadania te są poświadczane przez zatwierdzoną organizacj ę obsługi tech­
nicznej albo przez niezależny personel poświadczający:  
▼C4 
a) modyfikacja, wymiana lub naprawa przez nitowanie, klejenie, laminowanie 
lub spawanie dowolnej z następujących części płatowca statku po wietrznego:  
1) belka skrzynkowa;  
2) podłużnica skrzydła lub element pasa dźwigara kratowego;  
3) dźwigar;  
4) pas dźwigara;  
5) pręt belki kratowniczej;  
6) żebro usztywniające belki;  
7) element stępki lub krawędzi bocznej kadłuba lub pływaka 
wodnosamolotu;  
8) element sprężysty z blachy falistej na powierzchni skrzydła lub ogona;  
9) główne żebro skrzydła;  
10) zastrzał wspierający skrzydło lub ogon;  
11) łoże silnika;  
12) podłużnica lub wręga kadłuba;  
13) pręt kratownicy bocznej lub poziomej bądź wręgi wzmocnionej ; 
14) mocowanie lub wspornik fotela;  
15) wymiana prowadnic foteli;  
16) zastrzał podwozia lub zastrzał wzmacniający;  
17) oś;  
18) koło; oraz  
19) płozy lub podstawa płóz, z wyjątkiem wymiany pokrycia o nis kim 
współczynniku tarcia;  
b) modyfikacja lub naprawa którejkolwiek z następujących części : 
1) powłoka statku powietrznego lub powłoka pływaka statku powie trznego, 
jeżeli prace wymagają użycia stojaka, łoża montażowego lub uchw ytu; 
2) powłoka statku powietrznego, podlegająca zwiększonemu ciśnie niu, jeżeli 
uszkodzenia powłoki są większe niż 15 cm (6 cali) w dowolnym ki erunku;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 322
 
3) część układu sterowania przenosząca obciążenia, włącznie z k olumną 
sterownicy, pedałami, wałem, kwadrantem, dźwignią kątową, rurą skrętną, 
ramieniem sterującym oraz kutymi lub odlanymi wspornikami, ale 
z wyłączeniem:  
(i) kucia naprawianych połączeń splatanych lub oprawy przewodów ; oraz  
(ii) wymiany końcówki popychacza rurowego mocowanego za pomocą 
nitów;  
4) pozostałe elementy konstrukcji, niewymienione w lit. a), któ re producent 
określił jako elementy konstrukcji nośnej w podręczniku obsługi  technicz­
nej, podręczniku napraw konstrukcyjnych lub instrukcji dotycząc ych 
zapewniania ciągłej zdatności do lotu;  
c) wykonanie wszystkich następujących czynności obsługi technic znej silnika 
tłokowego:  
1) demontaż i ponowny montaż silnika tłokowego inny niż:  
(i) służący uzyskaniu dostępu do zespołów tłoków/cylindrów; lub  
(ii) służący usunięciu osłony tylnych agregatów, umożliwiająceg o 
inspekcję lub wymianę zespołów pompy olejowej w przypadku, gdy 
tego rodzaju czynności nie są związane z demontażem i ponownym 
zamontowaniem kół zębatych wewnętrznych;  
2) demontaż i ponowny montaż przekładni redukcyjnych;  
3) spawanie i lutowanie twarde złączy inne niż drobne naprawy s pawalnicze 
jednostek układu wydechowego przeprowadzane przez spawacza posi a­
dającego odpowiednie upoważnienia lub zatwierdzenia, lecz z wył ączeniem 
wymiany podzespołów;  
4) usuwanie zakłóceń działania poszczególnych części jednostek dostarcza­
nych po próbach na stoisku, z wyjątkiem przypadku wymiany lub r egu­
lacji elementów normalnie wymienialnych lub podlegających regul acji 
w ramach obsługi;  
d) wyważanie śmigła, z wyjątkiem:  
1) wyważenia statycznego do celów certyfikacji, w przypadku gdy  jest ono 
wymagane w podręczniku obsługi technicznej; oraz  
2) wyważenia dynamicznego na zainstalowanych śmigłach, przy pom ocy 
urządzeń elektronicznych służących do wyważenia, w przypadku gd y 
jest to dozwolone w podręczniku obsługi technicznej lub w innyc h 
zatwierdzonych danych dotyczących zdatności do lotu;  
e) każde dodatkowe zadanie, które wymaga:  
1) specjalistycznego oprzyrządowania, wyposażenia lub zaplecza;  lub 
2) złożonych procedur koordynacyjnych z uwagi na wydłużony czas  wyko­
nywania zadań i konieczność zaangażowania kilku osób.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 323
 
Dodatek IV  
Poświadczenie przegl ądu zdatno ści do lotu – formularz 15c EASA  
UWAGA:  osoby i organizacje przeprowadzające przegląd zdatności do lot u 
w połączeniu z inspekcją po 100 godzinach/roczną mogą korzystać  
z odwrotnej strony niniejszego formularza w celu wydania CSR, 
o którym mowa w pkt ML.A.801, odpowiadającego inspekcji po 100 
godzinach.
  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 324
 
ZAŁĄCZNIK Vc  
(część CAMO)  
SPIS TREŚCI  
SEKCJA A — WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANIZACJI  
CAMO.A.005 Zakres  
CAMO.A.105 Właściwy organ  
CAMO.A.115 Wniosek o wydanie certyfikatu organizacji  
CAMO.A.120 Sposoby spełnienia wymagań  
CAMO.A.125  ►M8 Zakres zatwierdzenia i przywileje organizacji ◄  
CAMO.A.130 Zmiany w organizacji  
CAMO.A.135 Ciągłość ważności  
CAMO.A.140 Dostęp  
CAMO.A.150 Niezgodności  
CAMO.A.155 Natychmiastowa reakcja na problem w zakresie bezpiec zeń­ 
stwa 
CAMO.A.160 Zgłaszanie zdarzeń  
CAMO.A.200 System zarządzania  
CAMO.A.202 Wewnętrzny system zgłaszania kwestii związanych z be zpie­ 
czeństwem  
CAMO.A.205 Wykonawstwo i podwykonawstwo  
CAMO.A.215 Zaplecze  
CAMO.A.220 Prowadzenie dokumentacji  
CAMO.A.300  ►M8 Charakterystyka zarządzania ciągłą zdatnością do lotu 
(CAME) ◄  
CAMO.A.305 Wymagania w stosunku do personelu  
CAMO.A.310 Kwalifikacje personelu ds. przeglądu zdatności do lo tu 
CAMO.A.315 Zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu  
CAMO.A.320 Przegląd zdatności do lotu  
CAMO.A.325 Dane dotyczące zarządzania ciągłą zdatnością do lotu  
SEKCJA B — WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANU  
CAMO.B.005 Zakres  
CAMO.B.115 Dokumentacja nadzoru  
CAMO.B.120 Sposoby spełnienia wymagań  
CAMO.B.125 Informowanie Agencji  
CAMO.B.135 Natychmiastowa reakcja na problem w zakresie bezpiec zeń­ 
stwa 
CAMO.B.200 System zarządzania  
CAMO.B.205 Przydział zadań kwalifikowanym jednostkom  
CAMO.B.210 Zmiany w systemie zarządzania  
CAMO.B.220 Prowadzenie dokumentacji  
CAMO.B.300 Zasady nadzoru  
CAMO.B.305 Program nadzoru  
CAMO.B.310  ►C9 Procedura pierwszej certyfikacji ◄  
CAMO.B.330 Zmiany  
CAMO.B.350 Niezgodności i działania naprawcze  
CAMO.B.355 Zawieszenie, ograniczenie i cofnięcie  
▼M8 
Dodatek I – Certyfikat organizacji zarządzania ciągłą zdatności ą do lotu – 
formularz 14 EASA  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 325
 
SEKCJA A  
WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANIZACJI  
CAMO.A.005  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania, jakie musi spełniać dana 
organizacja, aby kwalifikować się do uzyskania lub utrzymania 
ważności certyfikatu zarządzania ciągłą zdatnością do lotu stat ku 
powietrznego i podzespołów przeznaczonych do instalacji.  
CAMO.A.105  Właściwy organ  
Do celów niniejszego załącznika za właściwy organ uznaje się:  
a) organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym 
znajduje się główne miejsce prowadzenia działalności danej 
organizacji, o ile certyfikat przewoźnika lotniczego nie obej­
muje zatwierdzenia;  
b) organ wyznaczony przez państwo członkowskie operatora, 
jeśli zatwierdzenie stanowi cześć certyfikatu przewoźnika 
lotniczego;  
c) Agencję, jeżeli główne miejsce prowadzenia działalności orga ­
nizacji znajduje się w państwie trzecim.  
CAMO.A.115  Wniosek o wydanie certyfikatu organizacji  
a) Wniosek o wydanie certyfikatu lub zmianę w istniejącym 
certyfikacie zgodnie z niniejszym załącznikiem sporządza się 
w formie i w sposób określony przez właściwy organ, 
z uwzględnieniem stosownych wymagań załącznika I (część 
M), załącznika Vb (część ML) i niniejszego załącznika.  
b) Wnioskodawcy ubiegający się o wydanie pierwszego certyfi­
katu na podstawie niniejszego załącznika przedkładają właści­
wemu organowi:  
1) wyniki wstępnego audytu przeprowadzonego przez organi­
zację pod kątem stosownych wymagań określonych 
w załączniku I (część M), w załączniku Vb (część ML) 
i w niniejszym załączniku;  
2) dokumentację wykazującą, w jaki sposób spełnią wyma­
gania ustanowione w niniejszym rozporządzeniu.  
Tego typu dokumentacja musi obejmować, jak określono 
w pkt CAMO.A.130, procedurę opisującą sposób zarządzania 
zmianami niewymagającymi uprzedniego zatwierdzenia 
i powiadamiania o nich właściwego organu.  
CAMO.A.120  Sposoby spe łnienia wymaga ń 
a) Do zapewnienia zgodności z przepisami rozporządzenia (UE) 
2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych do 
niego zamiast AMC przyjętych przez Agencję organizacja 
może wykorzystać alternatywne sposoby spełnienia wymagań.  
b) W przypadku gdy organizacja zamierza wykorzystać alterna­
tywne sposoby spełnienia wymagań, przed ich zastosowaniem 
przedkłada właściwemu organowi pełny opis alternatywnych 
sposobów spełnienia wymagań. Opis ten uwzględnia wszelkie 
zmiany instrukcji lub procedur mogące mieć istotne znaczenie, 
a także ocenę potwierdzającą zgodność z rozporządzeniem (UE) 
2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do 
niego.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 326
 
Organizacja może stosować te alternatywne sposoby spełnienia 
wymagań po ich uprzednim zatwierdzeniu przez właściwy 
organ oraz po otrzymaniu powiadomienia przewidzianego 
w pkt CAMO.B.120.  
CAMO.A.125  Zakres zatwierdzenia i przywileje organizacji  
a) Zatwierdzenie jest wskazane w certyfikacie, którego wzór 
podano w dodatku I, i jest wydawane przez właściwy organ.  
b) Niezależnie od przepisów lit. a), w przypadku przewoźników 
lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) 
nr 1008/2008, zatwierdzenie stanowi część certyfikatu prze­
woźnika lotniczego wydawanego przez właściwy organ 
w odniesieniu do eksploatowanych statków powietrznych.  
c) Zakres prac jest określony w charakterystyce zarządzania 
ciągłą zdatnością do lotu (CAME) zgodnie z pkt 
CAMO.A.300.  
d) Organizacja zatwierdzona zgodnie z niniejszym załącznikiem 
może:  
1) zarządzać ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych, 
z wyjątkiem statków powietrznych użytkowanych przez 
przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, wymienionych 
w certyfikacie;  
2) zarządzać ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych 
użytkowanych przez przewoźników lotniczych koncesjono­
wanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, 
w przypadku gdy są one wymienione zarówno w jej certy­
fikacie, jak i w jej certyfikacie przewoźnika lotniczego;  
3) organizować wykonywanie ograniczonych zadań zapew­
niania ciągłej zdatności do lotu wspólnie z inną organizacją 
będącą podwykonawcą, działającą w ramach jej systemu 
zarządzania, jak wskazano w certyfikacie;  
▼M8 
4) przedłużać ważność poświadczenia przeglądu zdatności do 
lotu na warunkach określonych w pkt M.A.901 lit. f) 
załącznika I (część M) lub pkt ML.A.901 lit. c) załącznika 
Vb (część ML), stosownie do przypadku;  
5) zatwierdza AMP, zgodnie z pkt ML.A.302 lit. b) ppkt 2, 
w odniesieniu do statków powietrznych zarządzanych 
zgodnie z załącznikiem Vb (część ML).  
▼C4 
e) Organizacja zatwierdzona zgodnie z niniejszym załącznikiem, 
której główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się 
w jednym z państw członkowskich, może dodatkowo zostać 
uprawniona do przeprowadzania przeglądów zdatności do lotu 
zgodnie z pkt M.A.901 załącznika I (część M) lub pkt 
ML.A.903 załącznika Vb (część ML), stosownie do przy­
padku, oraz:  
▼M8 
1) wystawiania związanego z tym poświadczenia przeglądu 
zdatności do lotu i przedłużania w odpowiednim czasie 
jego ważności zgodnie z warunkami określonymi odpo­
wiednio w pkt M.A.901 lit. c) ppkt 2 i w pkt M.A.901 
lit. e) ppkt 2 załącznika I (część M) lub w pkt ML.A.901 
lit. c) załącznika Vb (część ML);  
▼C4 
2) wydawać zalecenia w sprawie przeglądu zdatności do lotu 
właściwemu organowi państwa członkowskiego rejestracji, 
zgodnie z warunkami określonymi w pkt M.A.901 lit. d) 
lub pkt M.A.904 lit. b) załącznika I (część M).  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 327
 
f) Organizacja mająca przywileje, o których mowa w lit. e), 
może dodatkowo zostać uprawniona do wydawania zezwoleń 
na lot zgodnie z pkt 21.A.711 lit. d) załącznika I (część 21) d o 
rozporządzenia (UE) nr 748/2012 w odniesieniu do poszcze­
gólnych statków powietrznych, w stosunku do których orga­
nizacja ta jest uprawniona do wydawania poświadczeń prze­
glądu zdatności do lotu, w przypadku gdy organizacja ta 
potwierdza zgodność z zatwierdzonymi warunkami lotu, 
z zastrzeżeniem przestrzegania odpowiedniej procedury 
z CAME, o której mowa w pkt CAMO.A.300.  
CAMO.A.130  Zmiany w organizacji  
a) Następujące zmiany w organizacji wymagają uprzedniego 
zatwierdzenia:  
1) zmiany, które mają wpływ na zakres certyfikatu lub zakres 
zatwierdzenia organizacji;  
2) zmiany dotyczące personelu wyznaczonego zgodnie z pkt 
CAMO.A.305 lit. a) ppkt 3–5 i lit. b) ppkt 2;  
3) zmiany dotyczące struktury hierarchii służbowej między 
personelem wyznaczonym zgodnie z pkt CAMO.A.305 
lit. a) ppkt 3–5 i lit. b) ppkt 2 a kierownikiem 
odpowiedzialnym;  
4) procedura związana ze zmianami niewymagającymi 
uprzedniego zatwierdzenia, o których mowa w lit. c).  
b) W odniesieniu do wszelkich zmian wymagających uprzed­
niego zatwierdzenia zgodnie z rozporządzeniem (UE) 
2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do 
niego, organizacja musi złożyć wniosek do właściwego organu 
i uzyskać od niego zatwierdzenie. Wniosek składa się przed 
wprowadzeniem takiej zmiany, aby umożliwić właściwemu 
organowi stwierdzenie ciągłej zgodności z rozporządze­
niem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonaw­
czymi do niego oraz, w razie potrzeby, wprowadzenie ewen­
tualnych poprawek do certyfikatu organizacji i dołączonego do 
niego odpowiedniego zakresu zatwierdzenia.  
Organizacja przekazuje właściwemu organowi odpowiednią 
dokumentację.  
Zmianę można wprowadzić wyłącznie po otrzymaniu od 
właściwego organu formalnego zatwierdzenia zgodnie z pkt 
CAMO.B.330.  
Podczas wprowadzania tego typu zmian organizacja musi 
działać zgodnie z warunkami określonymi przez właściwy 
organ, stosownie do przypadku.  
c) Zarządzanie wszelkimi zmianami niewymagającymi uprzed­
niego zatwierdzenia oraz powiadamianie o nich właściwego 
organu musi odbywać się z uwzględnieniem procedury, 
o której mowa w pkt CAMO.A.115 lit. b) i która została 
zatwierdzona przez właściwy organ zgodnie z CAMO.B.310 
lit. h).  
CAMO.A.135  Ciągłość ważności 
a) Certyfikat organizacji pozostaje ważny pod warunkiem speł­
nienia wszystkich następujących warunków:  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 328
 
1) organizacja stale przestrzega przepisów rozporządzenia 
(UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonawczych 
do niego, z uwzględnieniem przepisów dotyczących podej­
mowania działań dotyczących wykrytych niezgodności, 
określonych w pkt CAMO.B.350;  
2) właściwy organ ma dostęp do organizacji zgodnie z pkt 
CAMO.A.140;  
3) nie nastąpiło zrzeczenie się ani cofnięcie certyfikatu.  
b) W przypadku przewoźników lotniczych koncesjonowanych 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008 wygaśnięcie, 
zawieszenie lub cofnięcie certyfikatu operatora lotniczego 
oznacza automatyczne unieważnienie certyfikatu organizacji 
w odniesieniu do statków powietrznych, których znaki rejes­
tracyjne wskazano w certyfikacie przewoźnika lotniczego, 
chyba że właściwy organ wyraźnie stwierdził inaczej.  
c) Po zrzeczeniu się lub cofnięciu certyfikatu jest on 
niezwłocznie zwracany właściwemu organowi.  
CAMO.A.140  Dostęp 
Do celów stwierdzenia zgodności z odpowiednimi wymaganiami 
rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wyko­
nawczych do niego organizacja zapewnia nieprzerwany dostęp do 
wszystkich obiektów, statków powietrznych, dokumentów, zapi­
sów, danych, procedur lub innych materiałów mających związek 
z jego działalnością i podlegających certyfikacji, niezależnie od 
tego, czy działalność ta została zakontraktowana/objęta podwyko ­
nawstwem czy nie, wszelkim osobom upoważnionym przez jeden 
z następujących organów:  
a) właściwy organ określony w pkt CAMO.A.105;  
b) organ działający zgodnie z przepisami pkt CAMO.B.300 lit. d)  
lub pkt CAMO.B.300 lit. e).  
CAMO.A.150  Niezgodno ści 
a) Po otrzymaniu powiadomienia o niezgodnościach zgodnie 
z pkt CAMO.B.350 organizacja:  
1) identyfikuje przyczynę lub przyczyny niezgodności oraz 
czynniki sprzyjające jej wystąpieniu;  
2) określa plan działań naprawczych;  
3) wykazuje podjęcie działań naprawczych w sposób zadowa­
lający właściwy organ.  
b) Działania, o których mowa w lit. a) ppkt 1, 2 i 3, przepro­
wadza się w terminie uzgodnionym z tym właściwym organem 
zgodnie z pkt CAMO.B.350.  
CAMO.A.155  Natychmiastowa reakcja na problem w zakresie bezpiecze ń­
stwa  
Organizacja:  
a) wdraża wszelkie środki bezpieczeństwa nakazane przez 
właściwy organ zgodnie z pkt CAMO.B.135;  
b) stosuje wszelkie istotne obowiązkowe informacje na temat 
bezpieczeństwa wydane przez Agencję.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 329
 
CAMO.A.160  Zgłaszanie zdarze ń 
a) W ramach swojego systemu zarządzania organizacja wdraża 
system zgłaszania zdarzeń, który spełnia wymagania określone 
w rozporządzeniu (UE) nr 376/2014 i rozporządzeniu wyko­
nawczym (UE) 2015/1018 (  1 ). 
b) Nie naruszając przepisów lit. a), organizacja musi zapewnić 
zgłaszanie właściwemu organowi i organizacji odpowie­
dzialnej za projekt statku powietrznego informacji o każdym 
incydencie, niesprawności, defekcie technicznym, przekro­
czeniu ograniczeń technicznych, zdarzeniu, które wskazywa­ 
łyby, że informacje zawarte w danych opracowanych zgodnie 
z załącznikiem I (część 21) do rozporządzenia (UE) 
nr 748/2012 są niedokładne, niekompletne lub niejedno­
znaczne, lub też o innych nietypowych okolicznościach, 
które wpłynęły lub mogły wpłynąć na bezpieczną eksploatację 
statku powietrznego, ale nie spowodowały wypadku ani 
poważnego incydentu.  
c) Nie naruszając przepisów rozporządzenia (UE) nr 376/2014 
i rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/1018, zgłoszenia, 
o których mowa w lit. a) i b), są przekazywane w postaci i na 
zasadach ustanowionych przez właściwy organ i zawierają 
wszelkie znane organizacji istotne informacje o zaistniałej 
sytuacji.  
d) Zgłoszenia dokonuje się najszybciej jak to możliwe, 
a w żadnym wypadku nie później niż 72 godziny po stwier­
dzeniu przez organizację sytuacji, do której zgłoszenie się 
odnosi, chyba że wyjątkowe okoliczności to uniemożliwią.  
e) W stosownych przypadkach, zaraz po ustaleniu działań, jakie 
organizacja zamierza podjąć w celu zapobieżenia podobnym 
wydarzeniom w przyszłości, organizacja sporządza sprawoz­
danie uzupełniające, aby określić szczegóły tych działań. Spra­
wozdanie to sporządzane jest w formie i w sposób określony 
przez właściwy organ.  
CAMO.A.200  System zarz ądzania  
a) Organizacja opracowuje, wdraża i utrzymuje system zarządza­
nia, który obejmuje:  
1) wyraźnie zdefiniowany zakres obowiązków i odpowiedzial­
ności w całej organizacji, w tym bezpośredniej odpowie­
dzialności kierownika odpowiedzialnego za bezpieczeń­
stwo;  
2) opis ogólnych zasad i reguł rządzących organizacją 
w odniesieniu do bezpieczeństwa, określanych jako „poli­
tyka bezpieczeństwa”;  
3) identyfikację zagrożeń dla bezpieczeństwa lotniczego 
związanych w działalnością organizacji, ich ocenę 
i zarządzanie powiązanym ryzykiem, w tym podejmowanie 
działań zmierzających do zmniejszenia ryzyka i zweryfiko­
wania ich skuteczności;  
4) utrzymywanie odpowiedniego poziomu przeszkolenia 
i kompetencji członków personelu do wykonywanych 
przez nich zadań;  
5) dokumentację wszystkich najważniejszych procesów obję­
tych systemem zarządzania, w tym procesu przekazywania 
personelowi wiedzy o jego obowiązkach, oraz procedurę 
zmieniania tej dokumentacji;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 330  
( 1 ) Rozporządzenie (UE) 2015/1018 z dnia 29 czerwca 2015 r. ustan awiające wykaz klasy­
fikujący zdarzenia w lotnictwie cywilnym, które muszą być zgłas zane zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 (Dz.U . L 163 z 30.6.2015, 
s. 1).
 6) funkcję monitorowania zgodności organizacji z odpowied­
nimi wymaganiami. Monitorowanie zgodności obejmuje 
system zwrotnego informowania kierownika odpowiedzial­
nego o niezgodnościach, aby w razie potrzeby zapewnić 
skuteczne podjęcie działań naprawczych;  
7) wszelkie dodatkowe wymagania, które są określone 
w niniejszym rozporządzeniu.  
b) System zarządzania jest dostosowany do wielkości organizacji  
oraz charakteru i złożoności prowadzonej działalności, a także 
uwzględnia zagrożenia i powiązane ryzyko wynikające z tej 
działalności.  
c) W przypadku gdy organizacja posiada co najmniej jeden 
dodatkowy certyfikat organizacji w ramach rozporządze­
nia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych i wykonaw­
czych do niego, system zarządzania może zostać zintegrowany 
z systemem wymaganym na mocy takich dodatkowych posia­
danych certyfikatów.  
d) Niezależnie od przepisów lit. c), w odniesieniu do prze­
woźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem (WE) nr 1008/2008, system zarządzania przewi­
dziany w niniejszym załączniku stanowi integralną część 
systemu zarządzania operatora.  
CAMO.A.202  Wewnętrzny system zg łaszania kwestii zwi ązanych z bezpie ­
czeństwem  
a) W ramach swojego systemu zarządzania organizacja ustanawia 
wewnętrzny system zgłaszania kwestii związanych z bezpie­
czeństwem w celu umożliwienia gromadzenia i oceny zdarzeń, 
które należy zgłaszać zgodnie z pkt CAMO.A.160.  
b) System ten umożliwia również gromadzenie i ocenę tych zgła­
szanych wewnętrznie błędów, zdarzeń potencjalnie wypadko­
wych oraz zagrożeń, które nie są objęte zakresem lit. a).  
c) Za pomocą tego systemu organizacja:  
1) identyfikuje przyczyny i czynniki sprzyjające wystąpieniu 
wszelkich zgłoszonych błędów, zdarzeń potencjalnie 
wypadkowych oraz zagrożeń i zajmuje się nimi w ramach 
zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa zgodnie 
z pkt CAMO.A.200 lit. a) ppkt 3;  
2) zapewnia ocenę wszystkich znanych i istotnych informacji 
dotyczących błędów, niemożności stosowania procedur, 
zdarzeń potencjalnie wypadkowych oraz zagrożeń, 
a także metodę przekazywania informacji, w zależności 
od potrzeb.  
d) Organizacja zapewnia dostęp do swojego wewnętrznego 
systemu zgłaszania kwestii związanych z bezpieczeństwem 
wszystkim podwykonawcom.  
e) Organizacja współpracuje w przeprowadzaniu badań w sprawie 
bezpieczeństwa z innymi organizacjami, które w istotny 
sposób przyczyniają się do bezpieczeństwa własnych działań 
związanych z zarządzaniem ciągłą zdatnością do lotu.  
CAMO.A.205  Wykonawstwo i podwykonawstwo  
a) Organizacja zapewnia, aby w przypadku zakontraktowania 
obsługi technicznej lub zlecenia podwykonawstwa dowolnej 
części jej działań związanych z zarządzaniem ciągłą zdatnością 
do lotu:  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 331
 
1) działania te były zgodne ze stosownymi wymaganiami; 
oraz 
2) system zarządzania organizacji uwzględniał wszelkie zagro­ 
żenia dla bezpieczeństwa lotniczego związane z wykonaw­
stwem lub podwykonawstwem.  
b) W przypadku gdy organizacja zleca podwykonawstwo jakiej­
kolwiek części działań związanych z zarządzaniem ciągłą zdat­
nością do lotu innej organizacji, podwykonawca działa 
w ramach zatwierdzenia organizacji. Organizacja dopilnowuje, 
aby właściwy organ uzyskał dostęp do podwykonawcy, aby 
sprawdzić ciągłość zgodności ze stosownymi wymaganiami.  
CAMO.A.215  Zaplecze  
Organizacja udostępnia personelowi określonemu w pkt 
CAMO.A.305 odpowiednie pomieszczenia biurowe w stosownych 
lokalizacjach.  
CAMO.A.220  Prowadzenie dokumentacji  
a) Dokumentacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu  
1) Organizacja zapewnia przechowywanie dokumentacji 
wymaganej zgodnie z pkt M.A.305, pkt ML.A.305 i, 
w stosownych przypadkach, pkt M.A.306.  
2) Organizacja rejestruje wszelkie szczegółowe dane 
dotyczące przeprowadzonych prac.  
3) Jeżeli organizacja ma przywilej określony w pkt 
CAMO.A.125 lit. e), to przechowuje kopie wszystkich 
wydanych lub, w stosownych przypadkach, przedłużonych 
poświadczeń przeglądu zdatności do lotu oraz wszystkich 
zaleceń, wraz z wszelkimi dokumentami uzupełniającymi. 
Ponadto organizacja przechowuje kopie wszystkich 
poświadczeń przeglądu zdatności do lotu, które przedłużyła 
na podstawie przywileju, o których mowa w pkt 
CAMO.A.125 lit. d) ppkt 4.  
4) Jeżeli organizacja ma przywilej określony w pkt 
CAMO.A.125 lit. f), przechowuje kopie wszystkich 
zezwoleń na lot wydanych zgodnie z przepisami 
pkt 21.A.729 załącznika I (część 21) do rozporządze­
nia (UE) nr 748/2012.  
5) Organizacja przechowuje kopię całości dokumentacji, 
o której mowa w lit. a) ppkt 2–4, przez 3 lata od momentu, 
w którym odpowiedzialność za statek powietrzny zgodnie 
z pkt M.A.201 lub ML.A.201 została trwale przeniesiona 
na inną osobę lub organizację.  
6) W przypadku gdy organizacja kończy działalność, cała 
przechowywana dokumentacja jest przekazywana właści­
cielowi statku powietrznego.  
b) Dokumentacja systemu zarządzania, wykonawstwa i podwyko­
nawstwa  
1) Organizacja musi zapewnić przechowywanie następującej 
dokumentacji:  
(i) zapisów dotyczących kluczowych procesów systemu 
zarządzania, zgodnie z opisem w pkt CAMO.A.200;  
(ii) umów dotyczących wykonawstwa i podwykonawstwa, 
zgodnie z opisem w pkt CAMO.A.205;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 332
 
2) Dokumentację systemu zarządzania, jak również wszelkich 
umów zawartych na podstawie pkt CAMO.A.205, przecho­
wuje się przez co najmniej 5 lat.  
c) Akta osobowe  
1) Organizacja musi zapewnić przechowywanie następującej 
dokumentacji:  
(i) zapisów dotyczących kwalifikacji i doświadczenia 
personelu zaangażowanego w zarządzanie ciągłą zdat­
nością do lotu, monitorowanie zgodności z wymaga­
niami oraz zarządzanie bezpieczeństwem;  
(ii) zapisów dotyczących kwalifikacji i doświadczenia 
wszystkich członków personelu ds. przeglądu zdatności 
do lotu, a także personelu wydającego zalecenia 
i zezwolenia na lot.  
2) Akta każdego członka personelu ds. przeglądu zdatności do 
lotu, personelu wydającego zalecenia i personelu wydają­
cego zezwolenia na lot muszą zawierać szczegółowe infor­
macje dotyczące odpowiednich posiadanych kwalifikacji, 
wraz z podsumowaniem odpowiedniego doświadczenia 
i przeszkolenia w zakresie zarządzania ciągłą zdatnością 
do lotu oraz kopię upoważnienia.  
3) Akta osobowe członków personelu prowadzone są tak 
długo, jak dana osoba pracuje dla organizacji, i przechowy­
wane przez 3 lata po opuszczeniu przez nią organizacji.  
d) Organizacja ustanawia system prowadzenia dokumentacji 
umożliwiający odpowiednie przechowywanie danych dotycz­ 
ących wszystkich jej działań i ich wiarygodną identyfikowal­
ność.  
e) Format dokumentacji musi być określony w procedurach 
organizacji.  
f) Dokumentacja musi być przechowywana w sposób, który 
zapewni ochronę przed zniszczeniem, zmianami i kradzieżą.  
CAMO.A.300  Charakterystyka zarz ądzania ci ągłą zdatno ścią do 
lotu (CAME)  
a) Organizacja przekazuje właściwemu organowi charakterystykę 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu oraz, w stosownych 
przypadkach, wszelkie powiązane z nią instrukcje i procedury, 
zawierające wszystkie następujące informacje:  
1) deklarację podpisywaną przez kierownika odpowiedzial­
nego, potwierdzającą, że organizacja będzie zawsze 
działać zgodnie z niniejszym załącznikiem, załącznikiem 
I (część M) i załącznikiem Vb (część ML), stosownie do 
przypadku, oraz z zatwierdzoną CAME. Jeżeli kierownik 
odpowiedzialny nie jest dyrektorem naczelnym organiza­
cji, dyrektor naczelny kontrasygnuje deklarację;  
2) politykę bezpieczeństwa organizacji, zgodnie z opisem 
w pkt CAMO.A.200 lit. a) ppkt 2;  
3) zakres prac organizacji związanych z zakresem 
zatwierdzenia;  
4) ogólny opis zasobów ludzkich i wprowadzonego systemu 
umożliwiającego planowanie dostępności personelu 
zgodnie z wymaganiem pkt CAMO.A.305 lit. d);  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 333
 
5) tytuły oraz imiona i nazwiska osób, o których mowa 
w pkt CAMO.A.305 lit. a) ppkt 3–5, lit. b) ppkt 2 i lit. f);  
6) zakres zadań, odpowiedzialności, obowiązków i uprawnień 
osób wyznaczonych na podstawie pkt CAMO.A.305 lit. a) 
ppkt 3–5, lit. b) ppkt 2, lit. e) i lit. f);  
7) schemat organizacyjny przedstawiający powiązane struk­
tury podziału odpowiedzialności i obowiązków między 
wszystkie osoby, o których mowa w pkt CAMO.A.305 
lit. a) ppkt 3–5, lit. b) ppkt 2, lit. e) i lit. f), oraz w odn ie­
sieniu do pkt CAMO.A.200 lit. a) ppkt 1;  
8) wykaz członków personelu upoważnionych do wysta­
wiania poświadczeń przeglądu zdatności do lotu lub zale­
ceń, o których mowa w pkt CAMO.A.305 lit. e), 
z wyszczególnieniem, w stosownych przypadkach, 
członków personelu upoważnionych do wydawania 
zezwoleń na lot zgodnie z pkt CAMO.A.125 lit. c);  
9) ogólny opis i lokalizację zaplecza technicznego;  
10) opis wewnętrznego systemu zgłaszania kwestii związa­
nych z bezpieczeństwem zgodnie z wymaganiami pkt 
CAMO.A.202;  
11) procedury określające sposób zapewnienia przez organi­
zację zgodności z niniejszym załącznikiem, załącznikiem 
I (część M) i załącznikiem Vb (część ML), stosownie do 
przypadku, obejmujące w szczególności:  
(i) dokumentowanie kluczowych procesów systemu 
zarządzania, zgodnie z wymaganiami pkt 
CAMO.A.200;  
(ii) procedury określające sposób, w jaki organizacja 
kontroluje wszelkie zakontraktowane i objęte 
podwykonawstwem czynności zgodnie z wymaga­
niami pkt CAMO.A.205 i pkt CAMO.A.315 lit. c);  
(iii) procedury dotyczące zarządzania ciągłą zdatnością do 
lotu, poświadczania przeglądów zdatności do lotu 
i zezwoleń na lot, stosownie do przypadku;  
(iv) procedurę określającą zakres zmian niewymagających 
uprzedniego zatwierdzenia oraz opisującą sposób 
zarządzania zmianami i powiadamiania o nich, 
zgodnie z wymaganiami pkt CAMO.A.115 lit. b) 
i pkt CAMO.A.130 lit. c);  
(v) procedury zmiany CAME;  
12) wykaz zatwierdzonych programów obsługi technicznej 
statków powietrznych, w odniesieniu do których zawarto 
umowę o zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu zgodnie 
z pkt M.A.201 lub ML.A.201;  
13) wykaz umów obsługę techniczną zgodnie z pkt 
CAMO.A.315 lit. c);  
14) wykaz aktualnie zatwierdzonych alternatywnych 
sposobów spełnienia wymagań.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 334
 
b) Pierwsza wersja CAME jest zatwierdzana przez właściwy 
organ. Podlega ona zmianom niezbędnym do zachowania 
aktualności opisu organizacji.  
▼M8 
c) Zmianami w CAME zarządza się zgodnie z procedurami, 
o których mowa w lit. a) pkt 11 ppkt (iv) i (v). Wszelkie 
zmiany nieobjęte zakresem procedury, o której mowa w lit. 
a) pkt 11 ppkt (iv), jak również zmiany związane ze zmianami 
wymienionymi w pkt CAMO.A.130 lit. a), podlegają zatwier­
dzeniu przez właściwy organ.  
▼C4 
CAMO.A.305  Wymagania w stosunku do personelu  
a) Organizacja wyznacza kierownika odpowiedzialnego, mają­
cego uprawnienia służbowe do zagwarantowania finansowania 
i realizacji wszystkich czynności związanych z zarządzaniem 
ciągłą zdatnością do lotu zgodnie z rozporządzeniem (UE) 
2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi przy­
jętymi na jego podstawie. Kierownik odpowiedzialny:  
1) zapewnia dostępność wszelkich zasobów niezbędnych do 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu zgodnie z niniejszym 
załącznikiem, załącznikiem I (część M) i załącznikiem Vb 
(część ML), stosownie do przypadku, aby pomóc w stoso­
waniu certyfikatu zatwierdzenia organizacji;  
2) ustanawia i promuje politykę bezpieczeństwa określoną 
w pkt CAMO.A.200;  
3) wyznacza osobę lub grupę osób odpowiedzialnych za 
dopilnowanie przestrzegania przez organizację przez cały 
czas stosownych wymagań dotyczących zarządzania ciągłą 
zdatnością do lotu, poświadczania przeglądów zdatności do 
lotu oraz zezwoleń na lot, określonych w niniejszym 
załączniku, załączniku I (część M) i załączniku Vb (część 
ML);  
4) wyznacza osobę lub grupę osób odpowiedzialnych za 
zarządzanie funkcją monitorowania zgodności w ramach 
systemu zarządzania;  
5) wyznacza osobę lub grupę osób odpowiedzialnych za 
zarządzanie opracowywaniem, aspektami administracyj­
nymi i utrzymywaniem skutecznych procesów zarządzania 
bezpieczeństwem w ramach systemu zarządzania;  
6) zapewnia, aby osoba lub grupa osób mianowanych zgodnie 
z pkt CAMO.A.305 lit. a) ppkt 3–5 i lit. b) ppkt 2 miała 
bezpośredni dostęp do aktualnych informacji na temat 
kwestii zgodności i bezpieczeństwa;  
7) legitymuje się ogólną wiedzą na temat niniejszego rozporz­ 
ądzenia.  
b) W przypadku organizacji zatwierdzonych również jako prze­
woźnicy lotniczy koncesjonowani zgodnie z rozporządze­
niem (WE) nr 1008/2008 kierownik odpowiedzialny musi 
ponadto:  
1) być osobą wyznaczoną jako kierownik odpowiedzialny za 
przewoźnika lotniczego zgodnie z wymaganiami pkt 
ORO.GEN.210 lit. a) załącznika III (część ORO) do 
rozporządzenia (UE) nr 965/2012;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 335
 
2) wyznaczyć osobę odpowiedzialną za zarządzanie i nadzór 
w zakresie ciągłej zdatności do lotu, która nie może być 
pracownikiem organizacji zatwierdzonej zgodnie z załączni­
kiem II (część 145), z którą operator zawarł umowę, chyba 
że właściwy organ wyraźnie wyraził na to zgodę.  
c) Osoba lub osoby wyznaczone zgodnie z pkt CAMO.A.305 
lit. a) ppkt 3–5) i lit. b) ppkt 2 muszą legitymować się odpo­
wiednią wiedzą i praktyką oraz dostatecznym doświadczeniem 
w zarządzaniu ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych, 
a także muszą wykazać się praktyczną znajomością niniej­
szego rozporządzenia. Takie osoby ponoszą ostateczną odpo­
wiedzialność przed kierownikiem odpowiedzialnym.  
d) Organizacja musi wprowadzić system planowania dostępności 
personelu, aby dysponować wystarczającą liczbą członków 
personelu posiadającego odpowiednie kwalifikacje na potrzeby 
planowania, wykonywania, nadzorowania, przeprowadzania 
inspekcji i monitorowania działań organizacji zgodnie 
z zakresem zatwierdzenia.  
e) Aby uzyskać zatwierdzenie do przeprowadzania przeglądów 
zdatności do lotu lub wydawania zaleceń zgodnie z pkt 
CAMO.A.125 lit. e) oraz, w stosownych przypadkach, wyda­
wania zezwoleń na lot zgodnie z pkt CAMO.A.125 lit. f), 
organizacja musi dysponować personelem ds. przeglądu zdat­
ności do lotu posiadającym kwalifikacje i upoważnienia 
zgodne z pkt CAMO.A.310.  
f) W przypadku organizacji przedłużających ważność poświad­
czeń przeglądów zdatności do lotu zgodnie z pkt 
CAMO.A.125 lit. d) ppkt 4, osoby upoważnione do wykony­
wania tych czynności wyznacza dana organizacja.  
g) Organizacja ustanawia i kontroluje kompetencje personelu 
zaangażowanego w monitorowanie zgodności, zarządzanie 
bezpieczeństwem, zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu, prze­
glądy zdatności do lotu lub wydawanie zaleceń oraz, w stosow­
nych przypadkach, wydawanie zezwoleń na lot, zgodnie 
z procedurą i standardem uzgodnionymi przez właściwy 
organ. Oprócz fachowości niezbędnej do wykonywania 
określonej funkcji, kompetencje te muszą obejmować znajo­
mość zasad dotyczących zarządzania bezpieczeństwem i czyn­
nika ludzkiego, odpowiednią do funkcji i obowiązków pełnio­
nych przez tę osobę w organizacji.  
CAMO.A.310  Kwalifikacje personelu ds. przegl ądu zdatno ści do lotu  
a) Personel ds. przeglądu zdatności do lotu wydający poświad­
czenia przeglądu zdatności do lotu lub zalecenia zgodnie z pkt 
CAMO.A.125 lit. e) oraz, w stosownych przypadkach, zezwo­
lenia na lot zgodnie z pkt CAMO.A.125 lit. f) musi:  
1) mieć co najmniej 5 lat doświadczenia w zapewnianiu 
ciągłej zdatności do lotu;  
2) posiadać odpowiednią licencję określoną w załączniku III 
(część 66) bądź wykształcenie wyższe lotnicze lub równo­
ważne;  
3) mieć ukończone formalne szkolenie w zakresie lotniczej 
obsługi technicznej;  
4) zajmować w zatwierdzonej organizacji stanowisko o odpo­
wiednim zakresie obowiązków.  
b) Niezależnie od przepisów lit. a) ppkt 1, 3 i 4, wymaganie 
określone w lit. a) ppkt 2 można zastąpić uzyskaniem dodat­
kowych pięciu lat doświadczenia w zapewnianiu ciągłej zdat­
ności do lotu poza doświadczeniem wymaganym zgodnie 
z lit. a) ppkt 1.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 336
 
c) Personel ds. przeglądu zdatności do lotu wyznaczony przez 
organizację może otrzymać upoważnienie od tej organizacji 
wyłącznie, gdy został formalnie zaakceptowany przez 
właściwy organ, po zadowalającym wykonaniu przeglądu 
zdatności do lotu pod nadzorem właściwego organu lub pod 
nadzorem upoważnionego personelu ds. przeglądu zdatności 
do lotu tej organizacji, zgodnie z procedurą zatwierdzoną 
przez właściwy organ jako część CAME.  
d) Organizacja musi dopilnować, aby personel ds. przeglądu 
zdatności do lotu statku powietrznego wykazał się odpowied­
nim, niedawno nabytym doświadczeniem w zarządzaniu ciągłą 
zdatnością do lotu.  
CAMO.A.315  Zarządzanie ci ągłą zdatnością do lotu  
a) Organizacja dopilnowuje, aby całość zarządzania ciągłą zdat­
nością do lotu była realizowana zgodnie z sekcją A podsekcja 
C załącznika I (część M) lub sekcją A podsekcja C załącznika 
Vb (część ML), stosownie do przypadku.  
b) W odniesieniu do każdego zarządzanego statku powietrznego 
organizacja musi w szczególności:  
1) dopilnować, aby opracowano i sprawdzono program 
obsługi technicznej statku powietrznego, obejmujący 
stosowny program niezawodności, zgodnie z wymaganiami 
pkt M.A.302 lub pkt ML.A.302, stosownie do przypadku;  
2) w przypadku statków powietrznych nieużytkowanych przez 
przewoźników lotniczych koncesjonowanych zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, dostarczyć kopię 
programu obsługi technicznej statku powietrznego właści­
cielowi lub operatorowi odpowiedzialnemu zgodnie z pkt 
M.A.201 lub pkt ML.A.201, stosownie do przypadku;  
3) dopilnować, aby dane wykorzystywane na potrzeby wszel­
kich modyfikacji i napraw były zgodne z pkt M.A.304 lub 
pkt ML.A.304, stosownie do przypadku;  
4) w przypadku skomplikowanych statków powietrznych 
z napędem silnikowym lub statków powietrznych użytko­
wanych przez przewoźników lotniczych koncesjonowanych 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, ustanowić 
procedurę oceny nieobowiązkowych modyfikacji lub 
inspekcji oraz podejmować decyzje w sprawie ich stosowa­
nia, wykorzystując proces zarządzania ryzykiem w zakresie 
bezpieczeństwa tej organizacji, zgodnie z wymaganiami pkt 
CAMO.A.200 lit. a) ppkt 3;  
5) dopilnować, aby statek powietrzny, silnik(i), śmigło(-a) 
i ich podzespoły powierzano w razie potrzeby odpowiednio 
zatwierdzonej organizacji obsługi technicznej, o której 
mowa w podsekcji F załącznika I (część M), załączniku 
II (część 145) lub załączniku Vd (część CAO);  
6) zlecać obsługę techniczną, nadzorować działania i koordy­
nować odpowiednie decyzje, aby zapewnić właściwe 
wykonywanie wszelkich czynności obsługi technicznej 
oraz ich odpowiednie poświadczanie na potrzeby ustalenia 
zdatności do lotu statku powietrznego.  
c) W przypadku gdy organizacja nie jest odpowiednio zatwier­
dzona zgodnie z podsekcją F załącznika I (część M), załączni­
kiem II (część 145) lub załącznikiem Vd (część CAO), 
zarządza ona, w porozumieniu z operatorem, pisemnymi 
umowami o obsługę techniczną, wymaganymi zgodnie z pkt 
M.A.201 lit. e) ppkt 3, lit. f) ppkt 3, lit. g) ppkt 3 i lit. h ) ppkt 
3 lub pkt ML.A.201, dopilnowując, aby:  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 337
 
1) ostatecznym wykonawcą całości obsługi technicznej była 
odpowiednio zatwierdzona organizacja obsługi technicznej;  
▼M8 
2) funkcje wymagane odpowiednio zgodnie z pkt M.A.301 lit. 
b), c), f) i g) załącznika I (część M) lub pkt ML.A.301 
załącznika Vb (część ML) zostały wyraźnie określone.  
▼C4 
d) Niezależnie od przepisów lit. c), umowa może mieć formę 
indywidualnych zleceń na prace powierzone organizacji 
obsługi technicznej w przypadku:  
1) statku powietrznego wymagającego nieplanowanej liniowej 
obsługi technicznej;  
2) obsługi technicznej podzespołów, w tym obsługi tech­
nicznej silników i śmigieł, stosownie do przypadku.  
e) Organizacja uwzględnia czynnik ludzki oraz ograniczenia 
wynikające z wydajności ludzkiej podczas zarządzania ciągłą 
zdatnością do lotu, w tym podczas realizacji działań zakon­
traktowanych i objętych podwykonawstwem.  
CAMO.A.320  Przegląd zdatno ści do lotu  
W przypadku gdy organizacja zatwierdzona zgodnie z pkt 
CAMO.A.125 lit. e) przeprowadza przeglądy zdatności do lotu, 
przeprowadza je zgodnie z pkt M.A.901 załącznika I (część M) 
lub pkt ML.A.903 załącznika Vb (część ML), stosownie do 
przypadku.  
▼M8 
CAMO.A.325  Dane dotycz ące zarządzania ci ągłą zdatnością do lotu  
►C10 Organizacja musi posiadać i wykorzystywać stosowne 
aktualne dane obsługowe odpowiednio zgodnie z pkt M.A.401 
załącznika I (część M) lub z pkt ML.A.401 załącznika Vb (część 
ML) na potrzeby wykonywania zadań dotyczących ciągłej zdat­
ności do lotu, o których mowa w pkt CAMO.A.315 niniejszego 
załącznika (część CAMO). ◄ Dane te może dostarczyć właściciel 
lub operator, pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy 
z takim właścicielem lub operatorem. W takim przypadku orga­
nizacja zarządzania ciągłą zdatnością do lotu musi przechowywać  
te dane jedynie przez okres obowiązywania umowy, chyba że 
przepisy pkt CAMO.A.220 lit. a) określają inne wymagania.  
▼C4 
SEKCJA B  
WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANU  
CAMO.B.005  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania dotyczące kwestii admi­
nistracyjnych i zarządzania, które musi spełnić właściwy organ 
odpowiedzialny za wdrożenie i egzekwowanie przepisów sekcji 
A niniejszego załącznika.  
CAMO.B.115  Dokumentacja nadzoru  
Właściwy organ udostępnia odpowiedniemu personelowi 
wszystkie akty ustawodawcze, normy, zasady, publikacje tech­
niczne i powiązane dokumenty, aby umożliwić mu wykonywanie 
zadań i wywiązywanie się z obowiązków.  
CAMO.B.120  Sposoby spe łnienia wymaga ń 
a) Agencja opracowuje akceptowalne sposoby spełnienia wyma­
gań, które mogą być wykorzystywane do zapewnienia zgod­
ności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delego­
wanymi i wykonawczymi do niego.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 338
 
b) Do zapewnienia zgodności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 
oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego można 
wykorzystać alternatywne sposoby spełnienia wymagań.  
c) Właściwy organ ustanawia system zapewniający spójną ocenę, 
czy wszystkie alternatywne sposoby spełnienia wymagań 
stosowane przez sam właściwy organ lub organizacje pod 
jego nadzorem umożliwiają zapewnienie zgodności z rozporz­ 
ądzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wyko­
nawczymi do niego.  
d) Właściwy organ ocenia wszystkie alternatywne sposoby speł­
nienia wymagań zaproponowane przez organizację zgodnie 
z pkt CAMO.A.120, analizując przedłożoną dokumentację 
i – jeżeli uzna za konieczne – poprzez inspekcję organizacji.  
Jeżeli właściwy organ uzna, że oceniane alternatywne sposoby 
spełnienia wymagań są zgodne z przepisami rozporządze­
nia (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonaw­
czymi do niego, bez zbędnej zwłoki:  
1) powiadamia wnioskodawcę, że może on wdrożyć alterna­
tywne sposoby spełnienia wymagań oraz że może on, 
w stosownych przypadkach, odpowiednio zmienić zatwier­
dzenie lub certyfikat wnioskodawcy;  
2) powiadamia Agencję o zakresie tych alternatywnych 
sposobów spełniania wymagań, dołączając kopie wszelkich 
stosownych dokumentów.  
e) Jeżeli właściwy organ sam wykorzystuje alternatywne sposoby 
spełnienia wymagań do zapewnienia zgodności z rozporządze­
niem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonaw­
czymi do niego, organ ten:  
1) udostępnia je wszystkim organizacjom i osobom pod jego 
nadzorem;  
2) bez zbędnej zwłoki powiadamia o nich Agencję.  
Właściwy organ przekazuje Agencji pełny opis alternatywnych 
sposobów spełnienia wymagań, w tym wszelkich istotnych 
zmian w procedurach, wraz z oceną wykazującą ich zgodność 
z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowa­
nymi i wykonawczymi do niego.  
CAMO.B.125  Informowanie Agencji  
a) W przypadku wystąpienia istotnych problemów ze stosowa­
niem rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowa­
nych i wykonawczych do niego właściwy organ bez zbędnej 
zwłoki zawiadamia o tym Agencję.  
b) Właściwy organ przekazuje Agencji informacje mające 
znaczenie dla bezpieczeństwa, pochodzące ze zgłoszeń 
o zdarzeniach, które otrzymał zgodnie z pkt CAMO.A.160.  
CAMO.B.135  Natychmiastowa reakcja na problem w zakresie bezpiecze ń­
stwa  
a) Nie naruszając przepisów rozporządzenia (UE) nr 376/2014 
i rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/1018 (  1 ), właściwy 
organ wdraża system służący do odpowiedniego gromadzenia, 
analizowania i rozpowszechniania informacji o bezpieczeń­
stwie.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 339  
( 1 ) Rozporządzenie (UE) 2015/1018 z dnia 29 czerwca 2015 r. ustan awiające wykaz klasy­
fikujący zdarzenia w lotnictwie cywilnym, które muszą być zgłas zane zgodnie z rozporz­ 
ądzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 (Dz.U . L 163 z 30.6.2015, 
s. 1).
 b) Agencja wdraża system służący do odpowiedniego analizo­
wania wszelkich otrzymanych istotnych informacji o bezpie­
czeństwie i bez zbędnej zwłoki przekazuje państwom człon­
kowskim i Komisji wszelkie informacje (w tym zalecenia lub 
działania naprawcze, jakie należy podjąć), które są im 
niezbędne do zareagowania w odpowiednim czasie na problem 
w zakresie bezpieczeństwa dotyczący wyrobów, części, 
urządzeń, osób lub organizacji podlegających 
rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktom delegowanym 
i wykonawczym do niego.  
c) Po otrzymaniu informacji, o których mowa w lit. a) i b), 
właściwy organ stosuje odpowiednie środki, aby rozwiązać 
problem w zakresie bezpieczeństwa.  
d) O środkach podejmowanych zgodnie z lit. c) niezwłocznie 
informowane są wszystkie osoby lub organizacje, które są 
zobowiązane do ich przestrzegania na mocy 
rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych 
i wykonawczych do niego. Właściwy organ powiadamia 
o tych działaniach również Agencję oraz, w razie konieczności 
podjęcia wspólnych działań, inne zainteresowane państwa 
członkowskie.  
CAMO.B.200  System zarz ądzania  
a) Właściwy organ ustanawia i utrzymuje system zarządzania 
obejmujący co najmniej:  
1) udokumentowane zasady i procedury opisujące jego struk­
turę organizacyjną oraz środki i metody zapewnienia zgod­
ności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami dele­
gowanymi i wykonawczymi do niego. Procedury muszą 
być aktualizowane i wykorzystywane jako podstawowe 
dokumenty robocze na użytek wewnętrzny danego właści­
wego organu podczas wykonywania wszelkich powiąza­
nych zadań;  
2) personel w liczbie wystarczającej do wykonywania swoich 
zadań i wywiązywania się ze swoich obowiązków. Wpro­
wadza się system planowania dostępności personelu, umoż­
liwiający właściwe wykonywanie wszystkich zadań;  
3) personel posiadający kwalifikacje do wykonywania przy­
dzielonych mu zadań oraz konieczną wiedzę, doświadcze­
nie, a także wstępne i okresowe przeszkolenie zapewniające 
stały poziom kompetencji;  
4) odpowiednie zaplecze i pomieszczenia biurowe umożli­
wiające wykonanie przydzielonych zadań;  
5) funkcję monitorowania zgodności systemu zarządzania 
z odpowiednimi wymaganiami oraz adekwatności procedur, 
łącznie z ustanowieniem procesu audytu wewnętrznego 
i procesu zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa. 
Monitorowanie zgodności musi obejmować system zwrot­
nego informowania kadry kierowniczej wyższego szczebla 
właściwego organu o wynikach audytu, aby w razie 
potrzeby zapewnić podjęcie działań naprawczych;  
6) osobę lub grupę osób ponoszących ostateczną odpowie­
dzialność przed kadrą kierowniczą wyższego szczebla 
właściwego organu za proces monitorowania zgodności.  
b) W odniesieniu do poszczególnych obszarów swojej działal­
ności, w tym systemu zarządzania, właściwy organ wyznacza 
co najmniej jedną osobę ponoszącą całościową odpowiedzial­
ność za zarządzanie poszczególnymi zadaniami.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 340
 
c) Właściwy organ ustanawia procedury wzajemnej wymiany 
wszelkich niezbędnych informacji oraz udzielania pomocy 
pozostałym zainteresowanym właściwym organom, w tym 
w zakresie wszelkich zgłoszonych niezgodności i działań 
następczych podejmowanych w wyniku sprawowania nadzoru 
nad osobami i organizacjami prowadzącymi działalność na 
terytorium państwa członkowskiego, lecz certyfikowanymi 
przez właściwy organ innego państwa członkowskiego lub 
Agencję.  
d) Egzemplarz procedur dotyczących systemu zarządzania, wraz 
z późniejszymi zmianami, udostępnia się Agencji do celów 
standaryzacji oraz, na żądanie, organizacjom podlegającym 
przepisom niniejszego rozporządzenia.  
CAMO.B.205  Przydzia ł zadań kwalifikowanym jednostkom  
a) ►C9 Zadania związane z pierwszą certyfikacją lub sprawo­
waniem ciągłego nadzoru nad osobami lub organizacjami 
podlegającymi przepisom rozporządzenia (UE) 2018/1139 
oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego mogą 
być przydzielane przez państwa członkowskie jedynie kwalifi­
kowanym jednostkom. ◄  
1) wprowadził system wstępnej i dalszej oceny spełniania 
przez kwalifikowaną jednostkę wymagań załącznika VI 
(„Zasadnicze wymogi dotyczące kwalifikowanych jedno­
stek”) do rozporządzenia (UE) 2018/1139. System ten 
oraz wyniki oceny muszą być dokumentowane;  
2) zawarł z tą kwalifikowaną jednostką udokumentowane 
porozumienie, zatwierdzone przez obydwie strony na odpo­
wiednim szczeblu zarządzania, które wyraźnie określa:  
(i) zadania, jakie należy wykonywać;  
(ii) deklaracje, sprawozdania i rejestry, jakie należy prze­
kazywać;  
(iii) warunki techniczne, które należy spełnić podczas reali­
zacji przedmiotowych zadań;  
(iv) stosowne ubezpieczenie od odpowiedzialności;  
(v) sposób ochrony informacji uzyskiwanych podczas 
realizacji przedmiotowych zadań.  
b) Właściwy organ zapewnia, by procesy audytu wewnętrznego 
i zarządzania ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa, wymagane 
zgodnie z pkt CAMO.B.200 lit. a) ppkt 5, obejmowały 
wszystkie wykonywane w jego imieniu zadania z zakresu 
certyfikacji i ciągłego nadzoru.  
CAMO.B.210  Zmiany w systemie zarz ądzania  
a) Właściwy organ musi mieć system służący do identyfikacji 
zmian wpływających na jego zdolność do wykonywania 
zadań oraz wywiązywania się z obowiązków określonych 
w rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktach delegowanych 
i wykonawczych do niego. Taki system zarządzania musi 
umożliwiać podejmowanie odpowiednich działań w celu 
zapewnienia jego dalszej adekwatności i skuteczności.  
b) Właściwy organ aktualizuje swój system zarządzania, aby 
w odpowiednim terminie odzwierciedlał wszelkie zmiany 
w rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktach delegowanych 
i wykonawczych do niego, zapewniając ich skuteczne wdro­ 
żenie.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 341
 
c) Właściwy organ powiadamia Agencję o zmianach mających 
wpływ na jego zdolność wykonywania zadań i obowiązków 
określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz aktach 
delegowanych i wykonawczych do niego.  
CAMO.B.220  Prowadzenie dokumentacji  
a) Właściwy organ ustanawia system prowadzenia dokumentacji, 
umożliwiający odpowiednie przechowywanie, dostępność 
i rzetelne monitorowanie:  
1) udokumentowanych zasad i procedur dotyczących systemu 
zarządzania;  
2) szkolenia i kwalifikacji swojego personelu oraz udzielania 
mu upoważnień;  
3) powierzania zadań, co obejmuje elementy wymagane 
zgodnie z pkt CAMO.B.205, a także szczegółowy opis 
powierzonych zadań;  
4) procesów certyfikacji oraz ciągłego nadzoru nad certyfiko­
wanymi organizacjami, w tym:  
(i) wniosek o wydanie certyfikatu organizacji;  
(ii) program ciągłego nadzoru przez właściwy organ, 
obejmujący całą dokumentację ocen, audytów 
i inspekcji;  
(iii) certyfikat organizacji wraz ze wszystkimi zmianami;  
(iv) kopię programu nadzoru, z wykazem dat planowa­
nych oraz przeprowadzonych audytów;  
(v) kopię wszelkiej formalnej korespondencji;  
(vi) szczegółowe informacje na temat niezgodności, 
działań naprawczych, daty zakończenia działań, 
wszelkich zwolnień i działań egzekucyjnych;  
(vii) wszelką dokumentację ocen, audytów i inspekcji 
sporządzoną przez inny właściwy organ zgodnie 
z pkt CAMO.B.300 lit. d);  
(viii) kopie wszystkich charakterystyk zarządzania ciągłą 
zdatnością do lotu lub instrukcji organizacji oraz 
zmian w tych dokumentach;  
(ix) kopie wszelkich innych dokumentów zatwierdzanych 
przez właściwy organ;  
5) oceny alternatywnych sposobów spełnienia wymagań 
zaproponowanych przez organizacje i powiadamiania 
Agencji o tych sposobach oraz oceny alternatywnych 
sposobów spełnienia wymagań stosowanych przez sam 
właściwy organ;  
6) informacji o bezpieczeństwie i działań następczych zgodnie 
z pkt CAMO.B.125;  
7) stosowania przepisów dotyczących elastyczności zgodnie 
z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowa­
nymi i wykonawczymi do niego.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 342
 
b) Właściwy organ prowadzi wykaz wszystkich wydanych przez 
siebie certyfikatów dla organizacji.  
c) Całość dokumentacji, o której mowa w lit. a) i b), przecho­
wuje się przez co najmniej 5 lat, z zastrzeżeniem mających 
zastosowanie przepisów o ochronie danych.  
d) Całość dokumentacji, o której mowa w lit. a) i b), udostępni a 
się na żądanie właściwemu organowi innego państwa człon­
kowskiego lub Agencji.  
CAMO.B.300  Zasady nadzoru  
a) Właściwy organ weryfikuje:  
1) spełnienie przez organizację stosownych wymagań przed 
wydaniem jej certyfikatu, stosownie do przypadku;  
2) ciągłe spełnianie przez certyfikowane przez siebie organi­
zacje stosownych wymagań;  
3) wdrożenie odpowiednich środków bezpieczeństwa nakaza­
nych przez właściwy organ, określonych w pkt 
CAMO.B.135 lit. c) i d).  
b) Przedmiotowa weryfikacja:  
1) zostaje potwierdzona dokumentami służącymi udzieleniu 
personelowi odpowiedzialnemu za nadzór nad bezpieczeń­
stwem wskazówek w zakresie wykonywania przydzielo­
nych mu zadań;  
2) obejmuje przekazanie zainteresowanym organizacjom 
ustaleń z przeprowadzonych czynności nadzorczych 
w zakresie bezpieczeństwa;  
3) opiera się na ocenach, audytach i inspekcjach, w tym nieza­
powiedzianych inspekcjach;  
4) obejmuje przekazanie właściwemu organowi dowodów 
potrzebnych na wypadek konieczności podjęcia dalszych 
działań, w tym środków przewidzianych w pkt 
CAMO.B.350 („Niezgodności i działania naprawcze”).  
c) Zakres nadzoru określonego w lit. a) i b) uwzględnia również  
wyniki wcześniejszych czynności nadzorczych oraz priorytety 
bezpieczeństwa.  
d) W przypadku gdy obiekty organizacji znajdują się w więcej 
niż jednym państwie, właściwy organ określony w pkt 
CAMO.A.105 może wyrazić zgodę na wykonanie zadań 
z zakresu nadzoru przez właściwy organ (właściwe organy) 
państwa członkowskiego (państw członkowskich), 
w którym(-ych) znajdują się obiekty, lub przez Agencję 
w odniesieniu do obiektów znajdujących się w państwie trze­
cim. O istnieniu i zakresie takiej zgody informowane są 
wszystkie organizacje, których ona dotyczy.  
e) W przypadku nadzoru prowadzonego w obiektach znajduj­ 
ących się w innym państwie właściwy organ określony 
w pkt CAMO.A.105 informuje właściwy organ tego państwa 
lub Agencję o obiektach organizacji, których głównym 
miejscem prowadzenia działalności jest państwo trzecie, 
przed przeprowadzeniem jakichkolwiek audytów na miejscu 
lub inspekcji takich obiektów.  
f) Właściwy organ gromadzi i przetwarza wszelkie informacje 
uznane za użyteczne na potrzeby sprawowania nadzoru, 
w tym niezapowiedzianych inspekcji.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 343
 
CAMO.B.305  Program sprawowania nadzoru  
a) Właściwy organ ustanawia i utrzymuje program sprawowania 
nadzoru obejmujący czynności nadzorcze, których realizacja 
jest wymagana zgodnie z pkt CAMO.B.300.  
b) Program sprawowania nadzoru musi być opracowany 
z uwzględnieniem specyfiki danej organizacji, złożoności 
prowadzonej przez nią działalności, wyników wcześniejszych 
działań certyfikacyjnych lub czynności nadzorczych i opierać 
się na ocenie powiązanego ryzyka. W ramach każdego cyklu 
planowania nadzoru program sprawowania nadzoru obejmuje:  
1) oceny, audyty i inspekcje, w tym niezapowiedziane inspek­
cje, oraz, stosownie do przypadku:  
(i) oceny systemu zarządzania i audyty procesów;  
(ii) audyty wyrobu dla odpowiedniej reprezentatywnej 
grupy statków powietrznych zarządzanych przez orga­
nizację;  
(iii) wyrywkowe kontrole przeprowadzonych przeglądów 
zdatności do lotu;  
(iv) wyrywkowe kontrole wydanych zezwoleń na lot;  
2) spotkania z udziałem kierownika odpowiedzialnego 
i właściwego organu, których celem jest bieżące informo­
wanie obu o istotnych problemach.  
c) Długość cyklu planowania działań nadzorczych w odniesieniu 
do organizacji certyfikowanych przez właściwy organ nie prze­
kracza 24 miesięcy.  
d) Niezależnie od przepisów lit. c), cykl planowania nadzoru 
może zostać wydłużony do maksymalnie 36 miesięcy, jeśli 
właściwy organ stwierdzi, że w ciągu ostatnich 24 miesięcy:  
1) organizacja wykazała skuteczność w identyfikowaniu 
zagrożeń dla bezpieczeństwa lotniczego i zarządzaniu towa­
rzyszącym im ryzykiem;  
2) organizacja niezmiennie wykazywała zgodnie z pkt 
CAMO.A.130, że w pełni kontroluje wszelkie zachodzące 
zmiany;  
3) nie stwierdzono niezgodności poziomu 1;  
4) wszystkie działania naprawcze zrealizowano w terminie 
zatwierdzonym lub wydłużonym przez właściwy organ 
zgodnie z pkt CAMO.B.350.  
Niezależnie od przepisów lit. c), cykl planowania nadzoru 
może zostać ponadto wydłużony do maksymalnie 48 miesięcy, 
jeśli oprócz warunków przewidzianych w akapicie pierwszym 
ppkt 1–4 organizacja opracuje, a właściwy organ zatwierdzi 
skuteczny, stały system zgłaszania właściwemu organowi 
wyników w zakresie bezpieczeństwa oraz przestrzegania prze­
pisów przez samą organizację.  
e) Cykl planowania nadzoru można skrócić, jeżeli jakiekolwiek 
dowody wskażą pogorszenie skuteczności działań organizacji 
w zakresie bezpieczeństwa.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 344
 
f) Program sprawowania nadzoru musi obejmować dokumentację 
dat planowanych i przeprowadzonych audytów, inspekcji 
i spotkań.  
g) Po zakończeniu każdego cyklu planowania nadzoru właściwy 
organ wydaje zalecenie w sprawie przedłużenia ważności 
zatwierdzenia odzwierciedlające wyniki nadzoru.  
CAMO.B.310  ►C9 Procedura pierwszej certyfikacji  ◄ 
a) Po otrzymaniu pierwszego wniosku o wydanie certyfikatu dla 
organizacji, właściwy organ sprawdza, czy organizacja ta 
spełnia stosowne wymagania.  
b) Podczas badania na potrzeby  ►C9 pierwszej certyfikacji ◄ 
zwoływane jest co najmniej spotkanie z kierownikiem odpo­
wiedzialnym z organizacji, aby upewnić się, że w pełni 
rozumie znaczenie procesu certyfikacji oraz powód podpisania 
deklaracji przestrzegania przez organizację procedur określo­
nych w CAME.  
c) Właściwy organ rejestruje wszelkie niezgodności, działania 
korygujące (działania konieczne do zamknięcia sprawy 
niezgodności) oraz zalecenia.  
d) Właściwy organ potwierdza organizacji na piśmie wszystkie 
niezgodności stwierdzone podczas weryfikacji. W przypadku  
►C9 pierwszej certyfikacji ◄ wszystkie niezgodności muszą 
zostać skorygowane w sposób zadowalający właściwy organ 
przed wydaniem certyfikatu.  
e) Po stwierdzeniu, że organizacja spełnia stosowne wymagania, 
właściwy organ:  
1) wydaje certyfikat określony w dodatku I („Formularz 14 
EASA”) do niniejszego załącznika;  
2) oficjalnie zatwierdza CAME.  
f) Na certyfikacie wydanym na formularzu 14 EASA umiesz­
czany jest numer referencyjny certyfikatu w sposób określony 
przez Agencję.  
g) Certyfikat wydaje się na czas nieokreślony. Przywileje i zak res 
działań, jakie organizacja może wykonywać na mocy zatwier­
dzenia, w tym wszelkie mające zastosowanie ograniczenia, 
określa się w zakresie zatwierdzenia dołączanym do 
certyfikatu.  
h) Aby umożliwić organizacji wprowadzanie zmian bez koniecz­
ności wydawania przez właściwy organ uprzedniego zatwier­
dzenia zgodnie z pkt CAMO.A.130 lit. c), właściwy organ 
zatwierdza odpowiednią procedurę ujętą w CAME, określającą 
zakres tych zmian i opisującą sposób zarządzania nimi i zgła­
szania ich.  
CAMO.B.330  Zmiany  
a) Po otrzymaniu wniosku o wprowadzenie zmiany wymagającej 
uprzedniego zatwierdzenia, właściwy organ sprawdza przed 
wydaniem zatwierdzenia, czy organizacja spełnia stosowne 
wymagania.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 345
 
b) Właściwy organ określa warunki, według których organizacja 
może prowadzić działalność w okresie wprowadzania zmiany, 
chyba że uzna, że należy zawiesić jej certyfikat.  
c) Po stwierdzeniu, że organizacja spełnia stosowne wymagania, 
właściwy organ zatwierdza zmianę.  
d) Bez uszczerbku dla dodatkowych środków egzekucyjnych, 
w przypadku gdy organizacja wprowadzi – bez uzyskania 
uprzedniego zatwierdzenia od właściwego organu – zmiany, 
które wymagają takiego zatwierdzenia zgodnie z lit. c), 
właściwy organ zawiesza, ogranicza lub cofa certyfikat 
organizacji.  
e) W przypadku zmian, które nie wymagają uprzedniego zatwier­
dzenia, właściwy organ dokonuje oceny informacji przedsta­
wionych w zawiadomieniu nadesłanym przez organizację 
zgodnie z pkt CAMO.A.130 lit. c) w celu sprawdzenia, czy 
spełnione zostały stosowne wymagania. W przypadku jakiej­
kolwiek niezgodności właściwy organ:  
1) powiadamia o niej organizację i domaga się dalszych 
zmian;  
2) w przypadku niezgodności poziomu 1 lub 2 postępuje 
zgodnie z pkt CAMO.B.350.  
CAMO.B.350  Niezgodno ści i działania naprawcze  
a) Właściwy organ dysponuje systemem analizowania niezgod­
ności pod kątem ich znaczenia w zakresie bezpieczeństwa.  
b) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 1 w przy­
padku wykrycia znaczącej niezgodności ze stosownymi wyma­
ganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delego­
wanych i wykonawczych do niego, z procedurami i instruk­
cjami organizacji, bądź z zakresem zatwierdzenia lub certyfi­
katu, która obniża ogólne bezpieczeństwo lub poważnie 
zagraża bezpieczeństwu lotu.  
Do niezgodności poziomu 1 należą:  
1) nieudzielenie właściwemu organowi dostępu do obiektów 
organizacji określonych w pkt CAMO.A.140 podczas 
zwykłych godzin pracy po dwóch pisemnych żądaniach;  
2) uzyskanie lub utrzymanie ważności certyfikatu organizacji 
poprzez fałszowanie przedkładanej dokumentacji;  
3) dowody nadużyć lub nieuprawnionego użycia certyfikatu 
organizacji;  
4) brak kierownika odpowiedzialnego.  
c) Właściwy organ stwierdza niezgodność poziomu 2 w przy­
padku wykrycia niezgodności ze stosownymi wymaganiami 
rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów delegowanych 
i wykonawczych do niego, z procedurami i instrukcjami orga­
nizacji, bądź z zakresem zatwierdzenia lub certyfikatu, która 
może obniżyć bezpieczeństwo lub poważnie zagrozić bezpie­
czeństwu lotu.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 346
 
d) Jeżeli w wyniku prowadzonych działań nadzorczych lub 
w jakikolwiek inny sposób wykryte zostaną niezgodności, 
właściwy organ, bez uszczerbku dla dodatkowych działań 
wymaganych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 
oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego, infor­
muje organizację o tych niezgodnościach na piśmie i żąda 
podjęcia odpowiednich działań naprawczych, aby im zaradzić. 
Jeżeli niezgodność dotyczy bezpośrednio statku powietrznego, 
właściwy organ informuje państwo, w którym dany statek 
powietrzny jest zarejestrowany.  
1) W przypadku niezgodności poziomu 1 właściwy organ 
niezwłocznie podejmuje odpowiednie działania zmierzające 
do zakazania lub ograniczenia działalności albo, stosownie 
do sytuacji, do cofnięcia bądź ograniczenia lub zawieszenia 
– w całości lub części – certyfikatu, zależnie od zakresu 
stwierdzonych niezgodności poziomu 1, do czasu zastoso­
wania przez organizację skutecznych działań naprawczych.  
2) W przypadku stwierdzenia niezgodności poziomu 2 
właściwy organ:  
(i) wyznacza organizacji termin wdrożenia działań 
naprawczych, odpowiedni do istoty stwierdzonej 
niezgodności, który w żadnym przypadku nie prze­
kracza 3 miesięcy. Bieg terminu rozpoczyna się 
z dniem pisemnego powiadomienia organizacji 
o niezgodności, w którym żąda się podjęcia działań 
naprawczych w celu usunięcia stwierdzonej niezgod­
ności. Na koniec wyznaczonego terminu, w zależności 
od istoty stwierdzonej niezgodności oraz wcześniejszej 
skuteczności działania organizacji w zakresie bezpie­
czeństwa, właściwy organ może wydłużyć ten trzymie­
sięczny okres pod warunkiem uzgodnienia z nim zado­
walającego planu naprawczego;  
(ii) ocenia zaproponowane przez organizację działania 
naprawcze i plan ich wdrożenia oraz przyjmuje je, 
jeżeli w wyniku tej oceny stwierdzi, że są one wystar­
czające do usunięcia stwierdzonej/stwierdzonych 
niezgodności.  
3) W przypadku nieprzedstawienia przez organizację możli­
wego do przyjęcia planu naprawczego lub niezrealizowania 
planu naprawczego w terminie przyjętym lub wydłużonym 
przez właściwy organ, status stwierdzonej niezgodności 
zostaje podniesiony do poziomu 1 i podejmowane są dzia­ 
łania określone w lit. d) ppkt 1.  
4) Właściwy organ prowadzi rejestr wszystkich stwierdzonych 
przez siebie lub zgłoszonych mu zgodnie z lit. e) niezgod­
ności oraz, w stosownych przypadkach, zastosowanych 
przez siebie środków egzekucyjnych, a także wszystkich 
podjętych działań naprawczych i terminów zakończenia 
działań dotyczących niezgodności.  
e) Bez uszczerbku dla dodatkowych środków egzekucyjnych, 
w przypadku gdy organ państwa członkowskiego działający 
w trybie przepisów CAMO.B.300 lit. d) stwierdzi niezgodność 
ze stosownymi wymaganiami rozporządzenia (UE) 2018/1139 
oraz aktów delegowanych i wykonawczych do niego po 
stronie organizacji certyfikowanej przez właściwy organ 
innego państwa członkowskiego lub Agencję, zawiadamia on 
ten właściwy organ i wskazuje poziom niezgodności.  
CAMO.B.355  Zawieszenie, ograniczenie i cofni ęcie 
Właściwy organ:  
a) zawiesza certyfikat na uzasadnionej podstawie w przypadku 
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 347
 
b) zawiesza, cofa lub ogranicza certyfikat na podstawie pkt 
CAMO.B.350;  
c) zawiesza certyfikat w przypadku, gdy w ciągu 24 miesięcy 
inspektorzy właściwego organu nie są w stanie wywiązać się 
ze swoich obowiązków w zakresie nadzoru w drodze audytu 
na miejscu w związku z problemami w zakresie bezpieczeń­
stwa w państwie, w którym znajdują się obiekty.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 348
 
Dodatek I  
Certyfikat organizacji zarz ądzania ci ągłą zdatnością do lotu – formularz 14 EASA
  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 349
 
▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 350
 
ZAŁĄCZNIK Vd  
(część CAO)  
SPIS TREŚCI  
CAO.1 Przepisy ogólne  
SEKCJA A — WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANIZACJI  
CAO.A.010 Zakres  
CAO.A.015 Wniosek  
CAO.A.017 Sposoby spełnienia wymagań  
CAO.A.020 Zakres zatwierdzenia  
CAO.A.025 Charakterystyka kompleksowej zdatności do lotu  
CAO.A.030 Zaplecze  
CAO.A.035 Wymagania w stosunku do personelu  
CAO.A.040 Personel poświadczający  
CAO.A.045 Personel ds. przeglądu zdatności do lotu  
CAO.A.050 Podzespoły, urządzenia i narzędzia  
CAO.A.055 Dane obsługowe i zlecenia na prace obsługi techniczne j 
CAO.A.060 Standardy obsługi technicznej  
CAO.A.065 Poświadczenie obsługi statku powietrznego  
CAO.A.070 Poświadczenie obsługi podzespołu  
CAO.A.075 Zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu  
CAO.A.080 Dane dotyczące zarządzania ciągłą zdatnością do lotu  
CAO.A.085 Przegląd zdatności do lotu  
CAO.A.090 Prowadzenie dokumentacji  
CAO.A.095 Przywileje organizacji  
CAO.A.100 System jakości i przegląd organizacji  
CAO.A.105 Zmiany w organizacji  
CAO.A.110 Ciągłość ważności  
CAO.A.115 Niezgodności  
SEKCJA B — WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANU  
CAO.B.010 Zakres  
▼M8 __________  
▼C4 
CAO.B.017 Sposoby spełnienia wymagań  
CAO.B.020 Prowadzenie dokumentacji  
CAO.B.025 Wzajemna wymiana informacji  
CAO.B.030 Obowiązki  
CAO.B.035 Zwolnienia  
CAO.B.040 Wniosek  
CAO.B.045  ►M8 ►C10 Procedura pierwszej certyfikacji ◄ ◄  
CAO.B.050  ►M8 Wydanie pierwszego certyfikatu ◄  
CAO.B.055 Ciągły nadzór  
CAO.B.060 Niezgodności  
CAO.B.065 Zmiany  
CAO.B.070 Zawieszenie, ograniczenie i cofnięcie  
Dodatek I —  ►M8 Certyfikat organizacji kompleksowej zdatności do 
lotu (CAO) – formularz 3-CAO EASA ◄  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 351
 
CAO.1  Przepisy ogólne  
Do celów niniejszego załącznika (część CAO):  
1) właściwym organem jest:  
a) organ wyznaczony przez państwo członkowskie – w odniesieniu 
do organizacji, których główne miejsce prowadzenia działalności  
znajduje się w tym państwie członkowskim;  
b) Agencja – w odniesieniu do organizacji, których główne miejs ce 
prowadzenia działalności znajduje się w państwie trzecim;  
2) „właściciel” oznacza osobę odpowiedzialną za ciągłą zdatność  do 
lotu statku powietrznego, w tym następujące osoby:  
(i) zarejestrowanego właściciela statku powietrznego;  
(ii) korzystającego w przypadku umowy leasingu;  
(iii) operatora.  
SEKCJA A  
WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANIZACJI  
CAO.A.010  Zakres  
Niniejszy załącznik ustanawia wymagania, jakie musi spełnić org a­
nizacja kompleksowej zdatności do lotu (CAO), aby po złożeniu 
wniosku otrzymać zatwierdzenie obsługi technicznej i zarządzani a 
ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych i instalowanych 
w nich podzespołów oraz aby móc kontynuować wykonywanie 
tych działań, w przypadku gdy takie statki powietrzne nie są sk la­
syfikowane jako skomplikowane statki powietrzne z napędem silni ­
kowym i nie są wymienione w certyfikacie przewoźnika lotniczego  
posiadanym przez przewoźnika lotniczego koncesjonowanego 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008.  
▼M8 __________  
▼C4 
CAO.A.017  Sposoby spe łnienia wymaga ń 
▼M8 
a) Organizacja może wykorzystywać alternatywne sposoby speł­
nienia wymagań zamiast akceptowalnych sposobów spełnienia 
wymagań przyjętych przez agencję, w celu wykazania zgodności 
z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi 
i wykonawczymi do niego.  
▼C4 
b) W przypadku gdy organizacja zamierza wykorzystać alterna­
tywne sposoby spełnienia wymagań, przed ich zastosowaniem 
przedkłada właściwemu organowi pełny opis tych alternatyw­
nych sposobów spełnienia wymagań. Opis ten musi obejmować 
ocenę wykazującą zgodność alternatywnych sposobów spełnienia 
wymagań z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami dele­
gowanymi i wykonawczymi do niego.  
Organizacja może stosować te alternatywne sposoby spełnienia 
wymagań po ich wcześniejszym zatwierdzeniu przez właściwy 
organ oraz po otrzymaniu powiadomienia przewidzianego w pkt 
CAO.B.017.  
CAO.A.020  Zakres zatwierdzenia  
a) CAO określa zatwierdzony zakres prac w swojej charakterystyc e 
kompleksowej zdatności do lotu (CAE), jak przewidziano w pkt 
CAO.A.025.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 352
 
1) W przypadku samolotów o maksymalnej masie starto­
wej (MTOM) powyżej 2 730 kg oraz śmigłowców o maksy­
malnej masie startowej (MTOM) powyżej 1 200 kg lub certy­
fikowanych dla więcej niż 4 osób, zakres prac wskazuje 
poszczególne typy statków powietrznych. Zmiany w tym 
zakresie prac są zatwierdzane przez właściwy organ zgodnie 
z pkt CAO.A.105 lit. a) i pkt CAO.B.065 lit. a).  
2) W przypadku kompletnych silników turbinowych zakres prac 
określa producenta silnika bądź grupę lub serię lub typ lub 
zadanie(-a) obsługi technicznej. Zmiany w tym zakresie prac 
są zatwierdzane przez właściwy organ zgodnie z pkt 
CAO.A.105 lit. a) i pkt CAO.B.065 lit. a).  
3) CAO, która zatrudnia tylko jedną osobę – na potrzeby 
zarówno planowania, jak i wykonywania wszystkich zadań 
obsługi technicznej – nie może posiadać przywilejów związa­
nych z obsługą techniczną:  
a) samolotów wyposażonych w silnik turbinowy (w przy­
padku organizacji z uprawnieniami dotyczącymi statków 
powietrznych);  
b) śmigłowców wyposażonych w silnik turbinowy lub 
w więcej niż jeden silnik tłokowy (w przypadku organi­
zacji z uprawnieniami dotyczącymi statków powietrz­
nych);  
c) kompletnych silników tłokowych o mocy 450 KM i więk­
szej (w przypadku organizacji z uprawnieniami dotycz­ 
ącymi silników); oraz  
d) kompletnych silników turbinowych (w przypadku organi­
zacji z uprawnieniami dotyczącymi silników).  
4) W przypadku statków powietrznych innych niż wymienione 
w ppkt 1, w odniesieniu do podzespołów innych niż 
kompletne silniki turbinowe oraz w odniesieniu do specjalis­
tycznych usług w zakresie prób nieniszczących (NDT), 
zakres prac jest kontrolowany przez CAO zgodnie z procedurą 
określoną w pkt CAO.A.025 lit. a) ppkt 11. W odniesieniu 
do obsługi technicznej podzespołów innych niż kompletne 
silniki zakres prac klasyfikuje się zgodnie z następującymi 
uprawnieniami na systemy:  
(i) C1: układy klimatyzacji i ciśnieniowe;  
(ii) C2: układy autopilota;  
(iii) C3: układ łączności i nawigacji;  
(iv) C4: drzwi i luki;  
(v) C5: układy elektryczne i oświetleniowe;  
(vi) C6: wyposażenie;  
(vii) C7: silnik;  
(viii) C8: układ sterowania lotem;  
(ix) C9: układ paliwowy;  
(x) C10: śmigłowiec – wirniki;  
(xi) C11: śmigłowiec – przekładnie;  
(xii) C12: układ hydrauliczny;  
(xiii) C13: przyrządy pokładowe;  
(xiv) C14: układ podwozia;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 353
 
(xv) C15: układ tlenowy;  
(xvi) C16: śmigła;  
(xvii) C17: układ pneumatyczny i podciśnieniowy;  
(xviii) C18: ochrona przeciwoblodzeniowa / przeciwdesz­
czowa / przeciwpożarowa;  
(xix) C19: okna;  
(xx) C20: struktura;  
(xxi) C21: balast wodny; oraz  
(xxii) C22: wspomaganie napędu.  
Organizacje, które uzyskują zatwierdzenie zgodnie z niniejszym 
załącznikiem na podstawie istniejącego zatwierdzenia organizacj i 
wydanego na podstawie podsekcji G lub podsekcji F załącznika 
I (część M) lub załącznika II (część 145) zgodnie z art. 4 ust.  4, 
uwzględniają w zakresie prac wszystkie niezbędne dane szcze­
gółowe, aby zagwarantować, że przywileje będą takie same jak 
przywileje nadane w dotychczasowym zatwierdzeniu.  
b) Zatwierdzenie CAO wydaje się na podstawie wzoru określonego 
w dodatku I do niniejszego załącznika.  
c) CAO może produkować, zgodnie z danymi obsługowymi, ogra­
niczony asortyment części do użytku w trakcie prac wykonywa­
nych we własnych obiektach, jak wskazano w ich CAE.  
CAO.A.025  Charakterystyka kompleksowej zdatno ści do lotu  
a) CAO przedstawia instrukcję zawierającą co najmniej:  
1) oświadczenie podpisane przez kierownika odpowiedzial­
nego, potwierdzające, że organizacja będzie zawsze działać 
zgodnie z wymaganiami niniejszego załącznika i CAE;  
2) zakres prac CAE;  
3) tytuły oraz imiona i nazwiska osób, o których mowa w pkt 
CAO.A.035 lit. a) i b);  
4) schemat organizacyjny przedstawiający strukturę podziału 
obowiązków pomiędzy osobami określonymi w pkt 
CAO.A.035 lit. a) i b);  
5) wykaz członków personelu poświadczającego wraz z ich 
zakresem zatwierdzenia, jeśli taki personel istnieje;  
6) wykaz członków personelu odpowiedzialnych za opraco­
wanie i zatwierdzenie programów obsługi technicznej 
statków powietrznych wraz z ich zakresem zatwierdzenia, 
jeśli taki personel istnieje;  
7) wykaz członków personelu ds. przeglądu zdatności do lotu 
wraz z ich zakresem zatwierdzenia, jeśli taki personel 
istnieje;  
8) wykaz członków personelu odpowiedzialnych za wydawanie 
zezwoleń na lot, jeśli taki personel istnieje;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 354
 
9) ogólny opis i lokalizację zaplecza technicznego;  
10) procedury określające sposób, w jaki CAO zapewnia zgod­
ność z wymaganiami niniejszego załącznika;  
11) procedurę wprowadzania zmian w CAE, przewidzianą w pkt 
CAO.A.105 lit. b).  
b) Właściwy organ zatwierdza pierwszą wersję CAE.  
c) Zmian w CAE dokonuje się zgodnie z pkt CAO.A.105.  
CAO.A.030  Zaplecze  
CAO upewnia się, że ma do dyspozycji wszelkie niezbędne obiekty , 
w tym pomieszczenia biurowe, aby móc wykonywać wszystkie 
planowane prace.  
Ponadto, jeżeli zakres zatwierdzenia organizacji obejmuje dział ania 
z zakresu obsługi technicznej, CAO dopilnowuje, aby:  
a) wyspecjalizowane warsztaty, hangary i komory zapewniały 
odpowiednią izolację od zanieczyszczeń i otoczenia;  
b) dostępne były bezpieczne pomieszczenia do przechowywania 
podzespołów, wyposażenia, narzędzi i materiałów, w warunkach 
gwarantujących, że niezdatne do użytku podzespoły i materiały 
są oddzielone od innych podzespołów, materiałów, wyposażenia 
i narzędzi oraz że przestrzega się instrukcji producenta dotycz ­ 
ących przechowywania, a dostęp do instalacji magazynowych 
jest ograniczony do upoważnionych członków personelu.  
CAO.A.035  Wymagania w stosunku do personelu  
a) CAO wyznacza kierownika odpowiedzialnego, który musi być 
uprawniona do zagwarantowania finansowania wszystkich 
działań organizacji, tak aby działania te były prowadzone 
zgodnie z wymaganiami niniejszego załącznika.  
b) Kierownik odpowiedzialny wyznacza osobę lub grupę osób 
odpowiadających za dopilnowanie, aby CAO przestrzegała 
zawsze wymagań niniejszego załącznika. Takie osoby są 
ponoszą ostateczną odpowiedzialność przed kierownikiem 
odpowiedzialnym.  
c) Wszystkie osoby, o których mowa w lit. b), muszą legitymować  
się odpowiednią wiedzą i praktyką oraz doświadczeniem 
w związku z zarządzaniem ciągłą zdatnością do lotu lub obsługą 
techniczną, stosownie do ich funkcji.  
d) CAO musi dysponować wystarczającą liczbą członków 
personelu posiadającego odpowiednie kwalifikacje, aby móc 
wykonywać planowane prace. CAO jest uprawniona do tymcza­
sowego korzystania z personelu podwykonawców.  
e) CAO ocenia i rejestruje kwalifikacje całego personelu.  
f) Personel wykonujący specjalistyczne zadania, takie jak spawa ­
nie, inspekcje i próby nieniszczące (NDT) inne niż z wykorzys­
taniem kontrastu barw, musi posiadać kwalifikacje zgodne 
z oficjalnie uznaną normą.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 355
 
CAO.A.040  Personel po świadczaj ący 
a) Personel poświadczający musi spełnić wymagania art. 5. 
Korzysta on ze swoich przywilejów w zakresie poświadczania 
obsługi wyłącznie wówczas, gdy CAO dopilnowała, aby:  
1) członkowie tego personelu poświadczającego spełnili wyma­
gania określone w pkt 66.A.20 lit. b) załącznika III (część 
66), z wyjątkiem przypadków, gdy art. 5 ust. 6 odnosi się do 
przepisów krajowych państwa członkowskiego, w którym to 
przypadku muszą oni spełnić wymagania takich przepisów;  
2) członkowie tego personelu poświadczającego posiadali 
właściwą znajomość odpowiednich statków powietrznych 
lub podzespołów, jakie mają obsługiwać, oraz odpowiednich 
procedur organizacji niezbędnych do wykonania takiej 
obsługi technicznej.  
b) Na zasadzie odstępstwa od lit. a), w razie nieprzewidzianych  
okoliczności, gdy statek powietrzny jest uziemiony w miejscu 
innym niż główna baza, gdzie nie jest dostępny odpowiedni 
personel poświadczający, CAO będąca zakontraktowanym 
wykonawcą usług obsługi technicznej, może wydać jednorazowe 
upoważnienie do poświadczenia obsługi:  
1) albo jednemu ze swoich pracowników, mającemu kwalifi­
kacje na typ statku powietrznego o podobnej technologii, 
konstrukcji i systemach;  
2) albo jakiejkolwiek osobie mającej nie mniej niż 3 lata 
doświadczenia w czynnościach związanych z obsługą tech­
niczną oraz ważną licencję obsługi statków powietrznych 
ICAO odpowiadającą typowi statku powietrznego wymagają­
cego certyfikacji, pod warunkiem że w miejscu tym nie ma 
organizacji zatwierdzonej zgodnie z niniejszym załącznikiem, 
a zakontraktowana CAO otrzymuje i zachowuje dokumenty 
potwierdzające doświadczenia i licencję takiej osoby.  
CAO powiadamia właściwy organ o wydaniu jednorazowego 
upoważnienia do poświadczenia obsługi w terminie 7 dni od 
jego wydania. CAO wydająca jednorazowe upoważnienie do 
poświadczenia obsługi zapewnia ponowne sprawdzenie wszel­
kich czynności obsługi technicznej, które mogą mieć wpływ na 
bezpieczeństwo lotu.  
c) Na zasadzie odstępstwa od lit. a), CAO może korzystać 
z personelu poświadczającego posiadającego kwalifikacje 
zgodne z poniższymi wymaganiami przy wykonywaniu usług 
obsługi technicznej na rzecz operatorów wykonujących operacje 
zarobkowe, z zastrzeżeniem odpowiednich procedur, które 
należy zatwierdzić w ramach CAE:  
1) w przypadku powtarzającej się dyrektywy zdatności przed 
lotem, która wyraźnie stanowi, że załoga lotnicza może 
wykonać taką dyrektywę, CAO może wydać 
pilotowi-dowódcy, na podstawie posiadanej przez niego 
licencji członka załogi statku powietrznego, ograniczone 
upoważnienie członka personelu poświadczającego, pod 
warunkiem że CAO dopilnuje odbycia przez tego 
pilota-dowódcę wystarczającego szkolenia praktycznego, tak 
aby był on w stanie wykonać dyrektywę zdatności zgodnie 
z wymaganymi normami;  
2) W przypadku statku powietrznego eksploatowanego poza 
miejscem z dostępnym wsparciem obsługowym, CAO może 
wydać pilotowi-dowódcy, na podstawie posiadanej przez 
niego licencji członka załogi statku powietrznego, ograni­
czone upoważnienie członka personelu poświadczającego, 
pod warunkiem że CAO dopilnuje przeprowadzenia wystar­
czającego szkolenia praktycznego, tak aby ten dowódca był 
w stanie wykonać zadanie zgodnie z wymaganymi normami.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 356
 
d) CAO rejestruje szczegółowe informacje dotyczące personelu 
poświadczającego i prowadzi w ramach charakterystyki organi­
zacji aktualny wykaz wszystkich członków personelu poświad­
czającego, wraz ze szczegółowymi informacjami na temat ich 
zakresu zatwierdzenia.  
CAO.A.045  Personel ds. przegl ądu zdatno ści do lotu  
a) Aby uzyskać zatwierdzenie na potrzeby przeprowadzania prze­
glądów zdatności do lotu oraz, w stosownych przypadkach, 
wydawania zezwoleń na lot, CAO musi dysponować odpo­
wiednim personelem ds. przeglądu zdatności do lotu, którego 
członkowie spełniają wszystkie następujące wymagania:  
1) nabyli doświadczenie w zakresie zapewniania ciągłej zdat­
ności do lotu w wymiarze co najmniej jednego roku w przy­
padku szybowców i balonów oraz co najmniej 3 lat w przy­
padku wszystkich pozostałych statków powietrznych;  
2) posiadają odpowiednią licencję wydaną zgodnie z art. 5 
niniejszego rozporządzenia lub wykształcenie wyższe lotnicze 
lub równoważne lub – dodatkowo w stosunku do wymagań 
ppkt 1 – doświadczenie w zakresie zapewniania ciągłej zdat­
ności do lotu w wymiarze co najmniej 2 lat w przypadku 
szybowców i balonów oraz co najmniej 4 lat w przypadku 
wszystkich pozostałych statków powietrznych;  
3) odbyli odpowiednie szkolenie w zakresie lotniczej obsługi 
technicznej.  
b) Przed wydaniem przez CAO personelowi ds. przeglądu zdatności  
do lotu upoważnienia do przeprowadzania przeglądów zdatności 
do lotu CAO wyznacza osobę, która przeprowadzi przegląd zdat­
ności do lotu statku powietrznego pod nadzorem właściwego 
organu lub pod nadzorem osoby posiadającej już upoważnienie 
jako personel ds. przeglądu zdatności do lotu CAO. Jeżeli 
wyniki tego nadzoru są zadowalające, właściwy organ dokonuje 
formalnej akceptacji danego personelu jako personelu ds. prze­
glądu zdatności do lotu.  
c) CAO zapewnia, aby personel ds. przeglądu zdatności do lotu 
statku powietrznego mógł wykazać się odpowiednim, niedawno 
zdobytym doświadczeniem w zakresie zapewniania ciągłej zdat­
ności do lotu.  
d) Każdy członek personelu ds. przeglądu zdatności do lotu jest  
wymieniony w CAE w wykazie osób upoważnionych do prze­
prowadzania przeglądów zdatności do lotu, o których mowa 
w lit. b).  
e) CAO prowadzi rejestr wszystkich członków swojego personelu 
ds. przeglądu zdatności do lotu, zawierający szczegółowe infor­
macje dotyczące odpowiednich kwalifikacji, podsumowanie 
odpowiedniego doświadczenia i przeszkolenia danej osoby 
w zakresie zarządzania ciągłą zdatnością do lotu oraz kopię jej  
upoważnienia. Przechowuje tę dokumentację przez okres co 
najmniej 2 lat od dnia, w którym dana osoba przestała pracować 
dla CAO.  
CAO.A.050  Podzespo ły, urządzenia i narz ędzia 
a) CAO musi:  
1) posiadać wyposażenie i narzędzia określone w danych obsłu­
gowych określonych w pkt CAO.A.055 lub sprawdzone 
zamienniki wymienione w CAE, niezbędne do wykonywania 
bieżącej obsługi technicznej w ramach posiadanego zatwier­
dzenia organizacji;  
2) mieć procedurę gwarantującą jej dostęp do wszystkich innych 
urządzeń i narzędzi niezbędnych do wykonywania jej prac, 
wykorzystywanych tylko sporadycznie, w razie potrzeby.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 357
 
b) CAO dopilnowuje, aby stosowane przez nią narzędzia i wyposa­  
żenie były kontrolowane i kalibrowane zgodnie z oficjalnie 
uznaną normą. Prowadzi ona dokumentację takich kalibracji 
oraz stosowanych norm i przestrzega wymagań pkt CAO.A.090.  
c) CAO dokonuje inspekcji, klasyfikacji i odpowiedniej segregac ji 
wszystkich przyjmowanych podzespołów zgodnie z pkt M.A.501 
i M.A.504 załącznika I (część M) lub z pkt ML.A.501 
i ML.A.504 załącznika Vb (część ML), stosownie do przypadku.  
CAO.A.055  Dane obs ługowe i zlecenia na prace obs ługi technicznej  
a) CAO musi posiadać i wykorzystywać stosowne aktualne dane 
obsługowe określone w pkt M.A.401 niniejszego załącznika 
I (część M) lub w pkt ML.A.401 załącznika Vb (część ML), 
stosownie do przypadku, przy wykonywaniu obsługi technicznej, 
w tym modyfikacji i napraw. Jednak w przypadku danych obsłu­
gowych dostarczanych przez klienta jest ona zobowiązana do 
posiadania takich danych wyłącznie w trakcie prowadzenia prac.  
b) Przed rozpoczęciem obsługi technicznej CAO oraz osoba lub 
organizacja zlecająca obsługę techniczną uzgadniają na piśmie 
warunki zlecenia na prace, jednoznacznie ustalając zakres 
obsługi technicznej, jaka ma być wykonana.  
CAO.A.060  Standardy obs ługi technicznej  
Podczas wykonywania obsługi technicznej CAO musi przestrzegać 
wszystkich poniższych wymagań:  
a) dopilnować, aby każda osoba wykonująca obsługę techniczną 
posiadała kwalifikacje zgodne z wymaganiami niniejszego 
załącznika;  
b) dopilnować, aby miejsce, w którym wykonuje się obsługę tech­
niczną, było właściwie zorganizowane i czyste (pozbawione 
brudu i zanieczyszczeń);  
c) stosować metody, techniki, normy i instrukcje określone 
w danych obsługowych i zleceń na prace, o których mowa 
w pkt CAO.A.055;  
d) korzystać z narzędzi, wyposażenia i materiałów określonych 
w pkt CAO.A.050;  
e) dopilnować, aby wykonywanie obsługi technicznej odbywało się  
zgodnie z ograniczeniami środowiskowymi określonymi 
w danych obsługowych, o których mowa w pkt CAO.A.055;  
f) zapewnić korzystanie z właściwego zaplecza w przypadku 
niekorzystnej pogody lub szczegółowej obsługi technicznej;  
g) dopilnować, aby ryzyko popełnienia licznych błędów podczas 
obsługi technicznej oraz ryzyko powtórzenia błędów w wykony­
waniu identycznych czynności obsługi technicznej było jak 
najmniejsze;  
h) dopilnować stosowania metody wykrywania błędów po wyko­
naniu każdego krytycznego zadania obsługi technicznej;  
i) przeprowadzić ogólną weryfikację po zakończeniu obsługi tech ­
nicznej w celu zagwarantowania, że ze statku powietrznego lub 
podzespołu usunięto wszystkie narzędzia, wyposażenie i obce 
części i materiały, a wszystkie zdjęte osłony zostały ponownie 
zainstalowane;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 358
 
j) dopilnować, aby wszystkie wykonane czynności obsługi tech­
nicznej zostały prawidłowo zarejestrowane i udokumentowane.  
CAO.A.065  Poświadczenie obs ługi statku powietrznego  
Po zakończeniu każdej obsługi technicznej statku powietrznego 
wykonanej zgodnie z niniejszym załącznikiem wydawane jest 
poświadczenie obsługi statku powietrznego zgodnie z pkt M.A.801  
załącznika I (część M) lub pkt ML.A.801 załącznika Vb (część 
ML), stosownie do przypadku.  
CAO.A.070  Poświadczenie obs ługi podzespo łu 
a) Po zakończeniu całości obsługi technicznej podzespołu zgodni e 
z niniejszym załącznikiem wydawane jest poświadczenie obsługi 
podzespołu zgodnie z pkt M.A.802 załącznika I (część M) lub 
pkt ML.A.802 załącznika Vb (część ML), stosownie do przy­
padku. Formularz 1 EASA wydaje się zgodnie z dodatkiem II do 
załącznika I (część M), z wyjątkiem przypadków przewidzianych 
w pkt M.A.502 lit. b) lub d) załącznika I (część M) oraz pkt 
ML.A.502 załącznika Vb (część ML), a w odniesieniu do 
podzespołów wytwarzanych – zgodnie z pkt CAO.A.020 lit. c).  
b) Formularz 1 EASA, o którym mowa w lit. a), można wygene­
rować z komputerowej bazy danych.  
CAO.A.075  Zarządzanie ci ągłą zdatnością do lotu  
a) Całość zarządzania ciągłą zdatnością do lotu jest realizowan a 
zgodnie z wymaganiami podsekcji C załącznika I (część M) 
lub podsekcji C załącznika Vb (część ML), stosownie do 
przypadku.  
b) W odniesieniu do każdego zarządzanego statku powietrznego 
CAO:  
1) opracowuje i kontroluje realizację AMP zarządzanego statku 
powietrznego oraz:  
(i) w przypadku statków powietrznych spełniających 
wymagania załącznika Vb (część ML) – zatwierdza 
AMP i jego zmiany; lub  
(ii) w przypadku statków powietrznych spełniających 
wymagania załącznika I (część M), przedkłada AMP 
i jego zmiany do zatwierdzenia przez właściwy organ, 
chyba że zatwierdzenie jest objęte procedurą pośred­
niego zatwierdzenia zgodnie z pkt M.A.302 lit. c) 
załącznika I (część M);  
2) dostarcza kopię AMP właścicielowi;  
3) dopilnowuje, aby dane wykorzystywane na potrzeby wszel­
kich modyfikacji i napraw były zgodne z pkt M.A.304 lub 
pkt ML.A.304, stosownie do przypadku;  
4) dopilnowuje, aby całość obsługi technicznej była wykony­
wana zgodnie z AMP i poświadczana zgodnie 
z sekcją A podsekcja H załącznika I (część M), 
sekcją A załącznika II (część 145) lub sekcją A podsekcja H 
załącznika Vb (część ML), stosownie do przypadku;  
5) zapewnia wdrożenie wszystkich stosownych dyrektyw zdat­
ności i wszystkich dyrektyw operacyjnych mających wpływ 
na ciągłą zdatność do lotu;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 359
 
6) dopilnowuje, aby wszelkie wykryte podczas obsługi tech­
nicznej lub zgłoszone usterki zostały naprawione przez 
odpowiednio zatwierdzoną organizację obsługi technicznej 
lub przez niezależny personel poświadczający;  
7) dopilnowuje, aby statek powietrzny został przekazany odpo­
wiednio zatwierdzonej organizacji lub niezależnemu 
personelowi poświadczającemu na potrzeby obsługi tech­
nicznej w każdym przypadku, gdy jest to konieczne;  
8) koordynuje wykonanie planowej obsługi technicznej, stoso­
wanie dyrektyw zdatności, wymianę części o ograniczonym 
czasie użytkowania oraz przeprowadzanie inspekcji podzes­
połów, aby umożliwić właściwe wykonanie tych prac,  
9) zarządza całością dokumentacji ciągłej zdatności do lotu 
oraz, w stosownych przypadkach, pokładowego dziennika 
technicznego, i archiwizuje ją;  
10) dopilnowuje, aby protokół ważenia i wyważenia odzwier­
ciedlał aktualny stan statku powietrznego.  
▼M8 
CAO.A.080  Dane dotycz ące zarządzania ci ągłą zdatnością do lotu  
CAO musi posiadać i wykorzystywać stosowne aktualne dane 
obsługowe określone odpowiednio w pkt M.A.401 załącznika 
I (część M) lub w pkt ML.A.401 załącznika Vb (część ML), 
stosownie do przypadku, na potrzeby wykonywania zadań 
zarządzania ciągłą zdatnością do lotu, o których mowa w pkt 
CAO.A.075 niniejszego załącznika (część CAO). Dane te może 
dostarczyć właściciel na podstawie umowy, o której mowa w pkt 
M.A.201 lit. h) ppkt 2 lub w pkt M.A.201 lit. i) ppkt 1 lub 3, 
załącznika I (część M), lub w pkt ML.A.201 lit. e) ppkt 1 lub 
w pkt ML.A.201 lit. f) załącznika Vb (część ML), w którym to 
przypadku CAO musi zachować te dane jedynie przez okres obowi­ 
ązywania umowy, chyba że dane te mają być przechowywane 
zgodnie z pkt CAO.A.090 lit. b) niniejszego załącznika (część 
CAO).  
CAO.A.085  Przegląd zdatno ści do lotu  
CAO przeprowadza przeglądy zdatności do lotu odpowiednio 
zgodnie z pkt M.A.901 załącznika I (część M) lub pkt ML.A.903 
załącznika Vb (część ML).  
▼C4 
CAO.A.090  Prowadzenie dokumentacji  
a) CAO przechowuje następującą dokumentację:  
1) dokumentację obsługi technicznej niezbędną do wykazania, 
że wszystkie wymagania niniejszego załącznika zostały speł­
nione na potrzeby wydania CRS, w tym dokumenty 
podwykonawcy dotyczące poświadczenia; CAO dostarcza 
właścicielowi statku powietrznego kopię każdego CRS wraz 
z kopią wszelkich szczegółowych danych dotyczących 
naprawy lub modyfikacji wykorzystanych do celów przepro­
wadzonych napraw lub modyfikacji;  
2) dokumentację zarządzania ciągłą zdatnością do lotu wyma­
ganą zgodnie z następującymi przepisami:  
(i) pkt M.A.305 oraz, w stosownych przypadkach, pkt 
M.A.306 załącznika I (część M); lub  
(ii) pkt ML.A.305 załącznika Vb (część ML);  
3) jeżeli CAO ma przywilej określony w pkt CAO.A.095 lit. c), 
to przechowuje kopie wszystkich poświadczeń przeglądu 
zdatności do lotu wydanych zgodnie z pkt ML.A.901 lit. a) 
załącznika Vb (część ML) lub, w stosownych przypadkach, 
przedłużonych oraz wszystkich zaleceń, wraz z wszelkimi 
dokumentami uzupełniającymi;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 360
 
4) jeżeli CAO ma przywilej określony w pkt CAO.A.095 lit. d), 
to przechowuje kopie wszystkich zezwoleń na lot wydanych 
zgodnie z pkt 21.A.729 załącznika I (część 21) do rozporz­ 
ądzenia (UE) nr 748/2012.  
b) CAO przechowuje kopię dokumentacji opisanej w lit. a) ppkt 1  
oraz wszelkie powiązane dane obsługowe przez okres 3 lat od 
dnia poświadczenia obsługi statku powietrznego lub podzespołu 
statku powietrznego, którego dotyczą dane prace.  
c) CAO przechowuje kopię dokumentacji, o której mowa w lit. a) 
ppkt 2–4, przez okres 2 lat od dnia ostatecznego wycofania 
statku powietrznego z eksploatacji.  
d) Całość dokumentacji jest przechowywana w sposób, który 
zapewnia jej ochronę przed zniszczeniem, kradzieżą oraz wpro­
wadzeniem w niej zmian.  
e) Cały sprzęt komputerowy służący do wykonywania kopii zapa­
sowych dokumentacji obsługi technicznej przechowuje się 
w innym miejscu niż sprzęt zawierający te dane oraz w otocze­
niu, które zapewnia utrzymanie ich w dobrym stanie.  
f) Jeżeli zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu statku powietrz nego 
zostaje przekazane innej organizacji lub osobie, cała dokumen­
tacja przechowywana zgodnie z lit. a) ppkt 2–4 jest przekazy­
wana tej organizacji lub osobie. Od momentu przekazania lit. b)  
i c) mają zastosowanie do tej organizacji lub osoby.  
g) W przypadku gdy CAO kończy działalność, cała przechowy­
wana dokumentacja jest przekazywana właścicielowi statku 
powietrznego w następujący sposób:  
1) dokumentację, o której mowa w lit. a) ppkt 1, przekazuje się  
ostatniemu właścicielowi lub klientowi danego statku 
powietrznego lub podzespołu lub przechowuje się w sposób 
określony przez właściwy organ;  
2) dokumentację, o której mowa w lit. a) ppkt 2–4, przekazuje 
się właścicielowi statku powietrznego.  
CAO.A.095  Przywileje organizacji  
CAO ma następujące przywileje:  
a) obsługa techniczna:  
1) wykonuje obsługę techniczną statku powietrznego lub 
podzespołu, w odniesieniu do których jest zatwierdzona, 
w miejscu określonym w certyfikacie zatwierdzenia i w CAE;  
2) dokonuje uzgodnień w sprawie wykonania usług specjalis­
tycznych w innej organizacji posiadającej odpowiednie kwali­
fikacje i pod kontrolą CAO, zgodnie z procedurami określo­
nymi w CAE i zatwierdzonymi przez właściwy organ;  
3) wykonuje obsługę techniczną wszelkich statków powietrz­
nych lub podzespołów, na które posiada zatwierdzenie, 
w każdym miejscu, jeżeli potrzeba takiej obsługi technicznej 
wynika z niezdatności do lotu statku powietrznego lub 
z konieczności wykonania usług okazjonalnej obsługi tech­
nicznej, zgodnie z warunkami określonymi w CAE;  
4) wydaje poświadczenia obsługi po zakończeniu obsługi tech­
nicznej, zgodnie z pkt CAO.A.065 lub pkt CAO.A.070;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 361
 
b) zarządzanie ciągłą zdatnością do lotu:  
1) zarządza ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych, 
w odniesieniu do których jest zatwierdzona;  
2) zatwierdza AMP, zgodnie z pkt ML.A.302 lit. b) ppkt 2, 
w odniesieniu do statków powietrznych zarządzanych 
zgodnie z załącznikiem Vb (część ML);  
3) wykonuje zadania związane z ciągłą zdatnością do lotu 
wspólnie z inną organizacją będącą podwykonawcą, dzia­ 
łającą w ramach jej systemu zapewniania jakości, wymie­
nioną w certyfikacie zatwierdzenia;  
▼M8 
4) przedłuża, zgodnie z pkt M.A.901 lit. f) ważność załącznika 
I (część M) lub pkt ML.A.901 lit. c) załącznika Vb (część 
ML), poświadczenia przeglądu zdatności do lotu, które 
zostało wydane odpowiednio przez właściwy organ, inną 
organizację lub osobę;  
▼C4 
c) przeglądy zdatności do lotu:  
1) CAO, której główne miejsce prowadzenia działalności znaj­
duje się w jednym z państw członkowskich i której zatwier­
dzenie obejmuje przywileje określone w lit. b), może zostać 
zatwierdzona na potrzeby przeprowadzania przeglądów zdat­
ności do lotu zgodnie z pkt M.A.901 załącznika I (część M) 
lub pkt ML.A.903 załącznika Vb (część ML), stosownie do 
przypadku, oraz:  
(i) wydawać odpowiednie ARC lub zalecenia w sprawie 
wydania ARC;  
(ii) przedłużać ważność istniejących ARC.  
2) CAO, której główne miejsce prowadzenia działalności znaj­
duje się w jednym z państw członkowskich i której zatwier­
dzenie obejmuje przywileje określone w lit. a), może zostać 
zatwierdzona na potrzeby przeprowadzania przeglądów zdat­
ności do lotu zgodnie z pkt ML.A.903 załącznika Vb (część 
ML) lub i wydawać odpowiednie ARC;  
d) zezwolenia na lot:  
CAO, której główne miejsce prowadzenia działalności znajduje 
się w jednym z państw członkowskich i której zatwierdzenie 
obejmuje przywileje określone w lit. c), może zostać zatwier­
dzona na potrzeby wydawania zezwoleń na lot zgodnie 
z pkt 21.A.711 lit. d) załącznika I (część 21) do rozporządze­
nia (UE) nr 748/2012 w odniesieniu do tych statków powietrz­
nych, dla których może wydawać ARC w przypadku potwier­
dzenia zgodności z zatwierdzonymi warunkami lotu, zgodnie 
z odpowiednią procedurą przewidzianą w CAE;  
e) CAO może zostać zatwierdzona w zakresie jednego przywileju 
lub większej ich liczby.  
CAO.A.100  System jako ści i przegl ąd organizacji  
a) Aby zapewnić ciągłość spełniania przez CAO wymagań niniej­
szego załącznika, organizacja ta ustanawia system jakości 
i wyznacza kierownika ds. jakości.  
b) System jakości służy do monitorowania realizacji działań org a­
nizacji objętych zakresem niniejszego załącznika. W szczegól­
ności monitoruje się:  
1) czy wszystkie przedmiotowe działania są wykonywane 
zgodnie z zatwierdzonymi procedurami;  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 362
 
2) czy wszystkie zakontraktowane zadania obsługi technicznej 
są wykonywane zgodnie z umową;  
3) czy organizacja nadal spełnia wymagania niniejszego 
załącznika.  
c) Przechowuje się dokumentację monitorowania dotyczącą co 
najmniej 2 poprzednich lat.  
d) Jeżeli organizacja posiadająca zatwierdzenie CAO jest dodat­
kowo zatwierdzona zgodnie z załącznikiem innym niż niniejszy 
załącznik, system jakości może być połączony z systemem 
wymaganym zgodnie z tym drugim załącznikiem.  
e) CAO uznaje się za małą CAO, jeżeli spełniony jest jeden z na stę­
pujących warunków:  
1) zakres działalności CAO obejmuje jedynie statki powietrzne 
objęte częścią ML;  
2) zaangażowanie personelu CAO w obsługę techniczną nie 
przekracza 10 ekwiwalentów pełnego czasu pracy;  
3) zaangażowanie personelu CAO w zarządzanie ciągłą zdat­
nością do lotu nie przekracza 5 ekwiwalentów pełnego 
czasu pracy.  
f) W przypadku małej CAO system jakości może być zastąpiony 
regularnymi przeglądami organizacji pod warunkiem uzyskania 
zatwierdzenia od właściwego organu. W takim przypadku CAO 
nie może zlecać innym stronom zadań zarządzania ciągłą zdat­
nością do lotu.  
CAO.A.105  Zmiany w organizacji  
a) W celu umożliwienia właściwemu organowi stwierdzenia zacho­
wania ciągłej zgodności z przepisami niniejszej części, zatwier ­
dzona organizacja obsługi technicznej powiadamia go z wyprze­
dzeniem o każdej propozycji wprowadzenia następujących 
zmian:  
1) zmian mających wpływ na informacje zawarte w certyfikacie 
zatwierdzenia określonym w dodatku I oraz zakresie zatwier­
dzenia na podstawie niniejszego załącznika;  
2) zmian osób, o których mowa w pkt CAO.A.035 lit. a) i b);  
3) zmian typów statków powietrznych objętych zakresem prac, 
o których mowa w pkt CAO.A.020 lit. a) ppkt 1, w przy­
padku samolotów o maksymalnej masie startowej (MTOM) 
powyżej 2 730 kg oraz w przypadku śmigłowców o maksy­
malnej masie startowej (MTOM) powyżej 1 200 kg lub certy­
fikowanych dla więcej niż 4 osób;  
4) zmian zakresu prac, o których mowa w CAO.A.020 lit. a) 
ppkt 2, w przypadku kompletnych silników turbinowych;  
5) zmian w procedurze kontroli określonej w lit. b) niniejszego  
punktu.  
b) Wszelkie inne zmiany lokalizacji, obiektów, wyposażenia, nar zę­
dzi, materiałów, procedur, zakresu prac i personelu są kontrolo ­
wane przez CAO w drodze procedury kontrolnej określonej 
w CAE. CAO przedkłada właściwemu organowi opis tych 
zmian i odpowiednie poprawki w CAE w terminie 15 dni od 
dnia, w którym nastąpiła zmiana.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 363
 
CAO.A.110  Ciągłość ważności 
a) Zatwierdzenie jest wydawane na czas nieokreślony i pozostaje  
ważne pod warunkiem, że:  
1) organizacja utrzymuje zgodność z wymaganiami niniejszego 
załącznika, w szczególności odnośnie do sposobu postępo­
wania w przypadku niezgodności zgodnie z pkt CAO.A.115;  
2) właściwy organ otrzymuje dostęp do organizacji na potrzeby 
ustalenia ciągłej zgodności z wymaganiami niniejszego 
załącznika;  
3) nie zrzeczono się zatwierdzenia i nie zostało ono cofnięte 
przez właściwy organ.  
b) Po zrzeczeniu się lub cofnięciu zatwierdzenia organizacja zw raca 
certyfikat zatwierdzenia właściwemu organowi.  
CAO.A.115  Niezgodno ści 
a) Niezgodność poziomu 1 oznacza każdą znaczącą niezgodność 
z wymaganiami części CAO, która obniża standard bezpieczeń­
stwa i poważnie zagraża bezpieczeństwu lotu.  
b) Niezgodność poziomu 2 oznacza każdą niezgodność z wymaga­
niami części CAO, która mogłaby obniżyć standard bezpieczeń­
stwa i potencjalnie zagrozić bezpieczeństwu lotu.  
c) Po otrzymaniu powiadomienia o wykrytych niezgodnościach 
zgodnie z pkt CAO.B.060 CAO przyjmuje plan działań napraw­
czych i wykazuje w sposób zadowalający właściwy organ, że 
podjęto niezbędne działania naprawcze w celu usunięcia danej 
niezgodności w terminie wyznaczonym przez ten organ.  
SEKCJA B  
WYMAGANIA W STOSUNKU DO ORGANU  
CAO.B.010  Zakres  
Niniejsza sekcja ustanawia wymagania dotyczące kwestii administ ­
racyjnych, które muszą spełnić właściwe organy w związku z wyma ­
ganiami dotyczącymi organizacji określonymi w sekcji A.  
CAO.B.017  Sposoby spe łnienia wymaga ń 
a) Agencja opracowuje akceptowalne sposoby spełnienia wymagań, 
które mogą być wykorzystywane do wykazania zgodności 
z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi 
i wykonawczymi do niego.  
b) Do wykazania zgodności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 
oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego można 
wykorzystywać alternatywne sposoby spełnienia wymagań.  
c) Właściwy organ ustanawia system zapewniający stałą ocenę 
tego, czy wszystkie alternatywne sposoby spełnienia wymagań 
stosowane przez organizacje znajdujące się pod jego nadzorem 
umożliwiają zapewnienie zgodności z rozporządze­
niem (UE) 2018/1139 oraz aktami delegowanymi i wykonaw­
czymi do niego.  
d) Właściwy organ ocenia wszystkie alternatywne sposoby speł­
nienia wymagań zaproponowane przez organizację zgodnie 
z pkt CAO.A.017 poprzez analizę przedłożonej dokumentacji 
i – o ile zostanie to uznane za konieczne – poprzez przeprowa­
dzenie inspekcji organizacji.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 364
 
W przypadku uznania, że oceniane alternatywne sposoby speł­
nienia wymagań są zgodne z rozporządzeniem (UE) 2018/1139 
oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi do niego, właściwy 
organ bez zbędnej zwłoki:  
1) powiadamia wnioskodawcę, że alternatywne sposoby speł­
nienia wymagań mogą zostać zastosowane oraz, w stosow­
nych przypadkach, odpowiednio zmienia zatwierdzenie lub 
certyfikat wnioskodawcy;  
2) powiadamia Agencję o treści tych alternatywnych sposobów 
spełniania wymagań, dołączając kopie wszelkich stosownych 
dokumentów.  
CAO.B.020  Prowadzenie dokumentacji  
a) Właściwy organ ustanawia system prowadzenia dokumentacji, 
który pozwala na odpowiednie śledzenie procesu wydawania, 
przedłużania, zmieniania, zawieszania i cofania wszystkich cert y­
fikatów.  
b) Dokumentacja właściwego organu służąca prowadzeniu nadzoru 
nad organizacjami zatwierdzonymi zgodnie z niniejszym 
załącznikiem obejmuje co najmniej:  
1) wniosek o wydanie zatwierdzenia organizacji;  
2) certyfikat zatwierdzenia organizacji, łącznie ze wszystkimi 
zmianami;  
3) kopię programu audytu organizacji, z wykazem dat przepro­
wadzonych i planowanych audytów;  
4) dokumentację dotyczącą ciągłego nadzoru, w tym całą 
dokumentację audytów, jak przewidziano w pkt 
CAO.B.055;  
5) wszelkie niezgodności, działania konieczne do zamknięcia 
spraw niezgodności oraz zalecenia;  
6) kopie wszelkiej odnośnej korespondencji z organizacją;  
7) szczegółowe informacje dotyczące wszelkich zwolnień 
zgodnie z pkt CAO.B.035 i działań egzekucyjnych;  
8) wszelkie sprawozdania od innych właściwych organów 
odnoszące się do nadzoru nad organizacją;  
9) CAE i jego zmiany;  
10) kopie wszelkich innych dokumentów zatwierdzanych przez 
właściwy organ.  
c) Okres przechowywania dokumentacji wymienionej w lit. b) 
wynosi co najmniej 5 lat.  
d) Całość dokumentacji udostępnia się na żądanie właściwemu 
organowi innego państwa członkowskiego lub Agencji.  
CAO.B.025  Wzajemna wymiana informacji  
a) W przypadku gdy jest to niezbędne do wykonywania ich zadań 
wynikających z niniejszego rozporządzenia, właściwe organy 
dokonują wymiany informacji.  
b) W przypadku potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa, które 
dotyczy kilku państw członkowskich, zainteresowane właściwe 
organy udzielają sobie wzajemnie pomocy w przeprowadzeniu 
niezbędnych działań nadzorczych.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 365
 
CAO.B.030  Obowiązki 
Właściwy organ przeprowadza niezbędne inspekcje i badania w cel u 
sprawdzenia i zapewnienia przestrzegania wymagań sekcji A ninie j­
szego załącznika przez organizacje, za które jest odpowiedzialn y 
zgodnie z pkt CAO.1.  
CAO.B.035  Zwolnienia  
W przypadku gdy państwo członkowskie przyznaje zwolnienie 
z wymagań niniejszego załącznika zgodnie z art. 71 ust. 2 rozpo rz­ 
ądzenia (UE) 2018/1139, właściwy organ rejestruje to zwolnienie . 
Przechowuje te rejestry zgodnie z pkt CAO.B.020 lit. b) ppkt 6.  
CAO.B.040  Wniosek  
W przypadku gdy zaplecze techniczne CAO jest umiejscowione 
w więcej niż jednym państwie członkowskim  ►C9 procedura 
pierwszej certyfikacji ◄ i ciągły nadzór nad zatwierdzeniem pro wa­
dzone są we współpracy z właściwymi organami wyznaczonymi 
przez państwa członkowskie, na których terytorium znajduje się 
pozostałe zaplecze techniczne.  
CAO.B.045  ►M8 ►C10 Procedura pierwszej certyfikacji  ◄ ◄  
a) W przypadku gdy stwierdzono, że organizacja spełnia wyma­
gania określone w CAO A.035 lit. a) i b), właściwy organ 
formalnie powiadamia wnioskodawcę o akceptacji personelu.  
b) Właściwy organ dopilnowuje, aby procedury określone w CAE 
były zgodne z sekcją A, a kierownik odpowiedzialny podpisał 
oświadczenie o przyjęciu zobowiązań, o którym mowa w pkt 
CAO.A.025 lit. a) ppkt 1.  
c) Właściwy organ sprawdza, czy organizacja spełnia wymagania 
sekcji A.  
d) Właściwy organ zwołuje spotkanie z udziałem kierownika odpo­
wiedzialnego co najmniej raz podczas badania na potrzeby 
zatwierdzenia, aby upewnić się, że w pełni rozumie on znaczenie  
zatwierdzenia i oświadczenia, o którym mowa w pkt CAO.A.025 
lit. a) ppkt 1.  
e) Wszelkie niezgodności, o których mowa w pkt CAO.B.060, są 
potwierdzane pisemnie organizacji składającej wniosek.  
g) Przed wydaniem zatwierdzenia właściwy organ zamyka 
wszystkie sprawy niezgodności po ich skorygowaniu przez orga­
nizację.  
▼M8 __________  
▼C4 
CAO.B.050  Wydanie pierwszego certyfikatu  
▼M8 
a) Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że wnioskodawca spełnia 
wymagania pkt CAO.B.045, wydaje certyfikat przy użyciu 
formularza 3-CAO EASA według wzoru podanego w dodatku 
I, określając zakres zatwierdzenia.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 366
 
b) Właściwy organ umieszcza numer referencyjny CAO, jak określo no 
we wzorze formularza 3-CAO EASA podanym w dodatku I.  
CAO.B.055  Ciągły nadzór  
a) Właściwy organ ustanawia i aktualizuje program nadzoru, 
w którym wymienia wszystkie CAO, którym wydał certyfikat, 
oraz daty, kiedy przeprowadził audyt oraz kiedy planuje prze­
prowadzenie audytu tych organizacji.  
b) Właściwy organ przeprowadza audyt każdej CAO, której wydał 
zatwierdzenie, w odstępach nieprzekraczających 24 miesięcy. 
Audyty te koncentrują się w szczególności na zmianach w orga­
nizacji, o których został powiadomiony zgodnie z procedurą 
określoną w pkt CAO.A.105 lit. b).  
c) Odpowiednią reprezentatywną grupę statków powietrznych 
zarządzanych przez organizację, jeżeli organizacja jest zatwier ­
dzona w tym zakresie, poddaje się przeglądowi co 24 miesiące. 
O wielkości grupy reprezentatywnej decyduje właściwy organ 
w oparciu o wyniki wcześniejszych audytów i poprzednich prze­
glądów wyrobów.  
d) Właściwy organ potwierdza CAO na piśmie wszelkie niezgod­
ności wykryte podczas tych audytów.  
e) Właściwy organ rejestruje wszelkie niezgodności wykryte 
podczas tych audytów, działania konieczne do zamknięcia 
spraw niezgodności oraz wydane zalecenia.  
f) Co najmniej raz na 24 miesiące właściwy organ zwołuje spot­
kanie z udziałem kierownika odpowiedzialnego CAO.  
CAO.B.060  Niezgodno ści 
a) Jeśli podczas kontroli lub w jakikolwiek inny sposób zostani e 
wykryta niezgodność z wymaganiami części CAO, właściwy 
organ podejmuje następujące działania:  
1) w odniesieniu do niezgodności poziomu 1 właściwy organ 
niezwłocznie podejmuje działania zmierzające do cofnięcia, 
ograniczenia lub zawieszenia w całości lub w części zatwier­
dzenia CAO, w zależności od zakresu niezgodności poziomu 
1, do czasu przeprowadzenia przez organizację skutecznych 
działań naprawczych; oraz  
2) w odniesieniu do niezgodności poziomu 2 właściwy organ 
wyznacza termin realizacji działań naprawczych nie dłuższy 
niż 3 miesiące, odpowiedni do charakteru stwierdzonej 
niezgodności, przy czym w określonych okolicznościach 
właściwy organ może, pod koniec tego pierwszego okresu 
i w zależności od charakteru niezgodności, wydłużyć ten 
trzymiesięczny okres wdrożeniowy pod warunkiem uzgod­
nienia z nim zadowalającego planu naprawczego.  
b) Właściwy organ podejmuje działania zmierzające do częścio­
wego lub całkowitego zawieszenia zatwierdzenia w przypadku 
niedotrzymania ustalonych przez niego terminów.  
CAO.B.065  Zmiany  
a) Po otrzymaniu wniosku o wprowadzenie zmiany zgodnie z pkt 
CAO.A.105 lit. a) właściwy organ sprawdza przed zatwierdze­
niem zmiany, czy organizacja spełnia stosowne wymagania.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 367
 
b) Właściwy organ może wskazać warunki, na jakich CAO musi 
działać podczas zmiany, chyba że stwierdzi, że certyfikat orga­
nizacji zostaje zawieszony ze względu na charakter lub zakres 
zmian.  
c) W przypadku zmian niewymagających uprzedniego zatwier­
dzenia właściwy organ ocenia w trakcie czynności nadzorczych, 
czy CAO postępuje zgodnie z zatwierdzoną procedurą kontroli 
przewidzianą w pkt CAO.A.105 lit. b) i czy spełnia stosowne 
wymagania.  
CAO.B.070  Zawieszenie, ograniczenie i cofni ęcie 
Właściwy organ:  
a) zawiesza zatwierdzenie na uzasadnionej podstawie w przypadku  
potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa; lub  
b) zawiesza lub cofa zatwierdzenie bądź wprowadza w nim ograni­
czenia na podstawie pkt CAO.B.060.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 368
 
Dodatek I  
Certyfikat organizacji kompleksowej zdatno ści do lotu (CAO) – formularz 3- 
CAO EASA  
a) Zakres prac ustalony w CAE dokładnie określa ograniczenia za twierdzenia dla 
poszczególnych klas zatwierdzeń i uprawnień nadawanych przez wł aściwy 
organ. Dlatego niezbędne jest, aby klasy i uprawnienia wynikają ce z zatwier­
dzenia oraz zakres prac organizacji były ze sobą zgodne.  
b) Uprawnienie dotycz ące statków powietrznych  w odniesieniu do przywi­
lejów obsługowych oznacza, że CAO może wykonać obsługę technicz ną 
statku powietrznego, a także dowolnych jego podzespołów (w tym silników), 
zgodnie z danymi obsługowymi statku powietrznego lub – za zgodą  właści­
wego organu – zgodnie z danymi obsługowymi podzespołu, jednak w yłącznie 
wtedy, gdy takie podzespoły są zainstalowane w statku powietrzn ym. 
Niemniej jednak CAO z  uprawnieniem dotycz ącym statków powietrznych  
może tymczasowo wymontować dany podzespół na potrzeby obsługi t ech­
nicznej, w celu uzyskania łatwiejszego dostępu do niego, z wyją tkiem przy­
padków, gdy jego wymontowanie powoduje konieczność dodatkowej o bsługi 
technicznej niekwalifikującej się w kontekście wymagań lit. b).  Kwestia ta 
będzie przedmiotem procedury kontrolnej określonej w CAE, która  podlega 
zatwierdzeniu przez właściwy organ.  
c) Uprawnienie dotycz ące silników (turbinowych, t łokowych lub elektrycz ­
nych)  oznacza, że CAO może wykonać obsługę techniczną niezainstalowa ­
nego silnika i jego podzespołów, zgodnie z danymi obsługowymi s ilnika lub 
– za zgodą właściwego organu – zgodnie z danymi obsługowymi pod zespołu, 
jednak wyłącznie wtedy, gdy takie podzespoły są zainstalowane w  silniku. 
Niemniej jednak CAO z tego rodzaju  uprawnieniem dotycz ącym silników  
może tymczasowo wymontować dany podzespół na potrzeby obsługi t ech­
nicznej, w celu uzyskania łatwiejszego dostępu do niego, z wyją tkiem przy­
padków, gdy jego wymontowanie powoduje konieczność dodatkowej o bsługi 
technicznej niekwalifikującej się w kontekście wymagań lit. c).  CAO 
z uprawnieniem dotycz ącym silników  może również wykonać obsługę tech­
niczną zainstalowanego silnika w trakcie hangarowej i liniowej obsługi tech­
nicznej, z zastrzeżeniem procedury kontrolnej określonej w CAE,  która 
podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ.  
d) Uprawnienie dotycz ące podzespo łów (innych ni ż kompletne silniki)  ozna­
cza, że CAO może wykonać obsługę techniczną niezainstalowanych podzes­
połów (z wyłączeniem kompletnych silników) przeznaczonych do mo ntażu 
w statku powietrznym lub silniku. Ta CAO może również wykonać o bsługę 
techniczną zainstalowanego podzespołu (innego niż kompletny sil nik) 
w trakcie hangarowej i liniowej obsługi technicznej lub w obiek cie obsługi 
technicznej silnika, z zastrzeżeniem procedury kontrolnej okreś lonej w CAE, 
która podlega zatwierdzeniu przez właściwy organ.  
e) Uprawnienie dotycz ące prób nieniszcz ących (NDT)  jest niezależnym 
uprawnieniem niekoniecznie związanym z określonym statkiem powi etrznym, 
silnikiem lub innym podzespołem. Uprawnienie dotyczące NDT jest  
niezbędne jedynie w przypadku CAO, która wykonuje próby nienisz czące 
jako szczególne zadanie na rzecz innej organizacji. Zatwierdzon a CAO 
z uprawnieniem dotyczącym statków powietrznych, silników lub po dzespołów 
może wykonywać próby nieniszczące na wyrobach, których obsługę tech­
niczną wykonuje, pod warunkiem przestrzegania procedur NDT okre ślonych 
w CAE, bez konieczności posiadania uprawnienia dotyczącego NDT.  ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 369
 
▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 370
 
► (1) M8 ▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 371
 
▼C4 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 372
 
ZAŁĄCZNIK VI  
Tabela koleracji  
Rozporządzenie (WE) nr 2042/2003  Niniejsze rozporządzenie  
Artykuł 1  Artykuł 1  
Artykuł 2  Artykuł 2  
Artykuł 3 ust. 1, 2 i 3  Artykuł 3 ust. 1, 2 i 3  
Artykuł 3 ust. 4  —  
Artykuł 4  Artykuł 4  
Artykuł 5  Artykuł 5  
Artykuł 6  Artykuł 6  
— Artykuł 7  
Artykuł 7 ust. 1  Artykuł 8 ust. 1  
Artykuł 7 ust. 2  —  
Artykuł 7 ust. 3, formuła wprowa­
dzająca  Artykuł 8 ust. 2, formuła wprowa­
dzająca  
Artykuł 7 ust. 3 lit. a)—g)  —  
Artykuł 7 ust. 3 lit. h)  Artykuł 8 ust. 2 lit. a)  
Artykuł 7 ust. 3 lit. i)  Artykuł 8 ust. 2 lit. b)  
Artykuł 7 ust. 4  —  
Artykuł 7 ust. 5  Artykuł 8 ust. 3  
Artykuł 7 ust. 6  —  
Artykuł 7 ust. 7  —  
Artykuł 7 ust. 8  Artykuł 8 ust. 4  
Artykuł 7 ust. 9  Artykuł 8 ust. 5  
Artykuł 8  Artykuł 9  
Załącznik I  Załącznik I  
Załącznik II  Załącznik II  
Załącznik III  Załącznik III  
Załącznik IV  Załącznik IV  
— Załącznik V  
— Załącznik VI  ▼B 02014R1321 — PL — 26.02.2021 — 009.001 — 373