01980L0181 — PL — 13.06.2020 — 005.001

Dokument ten służy wyłącznie do celów informacyjnych i nie ma mocy prawnej. Unijne instytucje nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za jego treść. Autentyczne wersje odpowiednich aktów prawnych, włącznie z ich preambułami, zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i są dostępne na stronie EUR-Lex. Bezpośredni dostęp do tekstów urzędowych można uzyskać za pośrednictwem linków zawartych w dokumencie

►B DYREKTYWA RADY z dnia 20 grudnia 1979 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do jednostek miar i uchylająca dyrektywę 71/354/EWG (80/181/EWG) (Dz.U. L 039 z 15.2.1980, s. 40)

zmieniona przez:





sprostowana przez:









▼B

DYREKTYWA RADY

z dnia 20 grudnia 1979 r.

w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do jednostek miar i uchylająca dyrektywę 71/354/EWG

(80/181/EWG)







Artykuł 1

Legalnymi jednostkami miar, w rozumieniu niniejszej dyrektywy, które muszą być używane do wyrażania wartości wielkości, są jednostki:

a) wymienione w rozdziale I załącznika,

▼M4

b) wymienione w rozdziale II załącznika wyłącznie w tych państwach członkowskich, w których były dopuszczone w dniu 21 kwietnia 1973 r.,

▼M2

c) wymienione w rozdziale III Załącznika, wyłącznie w tych Państwach Członkowskich, w których były dopuszczone w dniu 21 kwietnia 1973 r. i do daty wyznaczonej przez te Państwa. Data ta nie może być późniejsza niż do dnia 31 grudnia 1994 r.,

d) wymienione w rozdziale IV Załącznika, wyłącznie w tych Państwach Członkowskich, w których były dopuszczone w dniu 21 kwietnia 1973 r. i do daty wyznaczonej przez te Państwa. Data ta nie może być późniejsza niż do dnia 31 grudnia 1999 r..

▼B

Artykuł 2

▼M4

a) Zobowiązania wynikające z art. 1 dotyczą stosowanych przyrządów pomiarowych, dokonywanych pomiarów oraz podawania wartości wielkości wyrażonych w jednostkach miar.

▼B

b) Niniejsza dyrektywa nie dotyczy stosowania w transporcie morskim, lotniczym oraz kolejowym jednostek innych niż te, które zostały przyjęte za obowiązujące przez niniejszą dyrektywę, ale które są ustanowione w konwencjach lub porozumieniach międzynarodowych wiążących Wspólnotę lub Państwa Członkowskie.

Artykuł 3

1. Do celów niniejszej dyrektywy z „dodatkowym oznaczeniem” mamy do czynienia, gdy do oznaczenia wyrażonego w jednostce wymienionej w Załączniku rozdział I dołączone jest jedno lub więcej oznaczeń wyrażonych w jednostkach niewymienionych w Załączniku rozdział I.

▼M4

2. Dozwolone jest stosowanie dodatkowych oznaczeń.

▼B

3. Państwa Członkowskie mogą wymagać, żeby przyrządy pomiarowe nosiły oznaczenia wartości wielkości w jednej legalnej jednostce miary.

4. Oznaczenie wyrażone przez jednostkę miary wymienioną w rozdziale I ma pierwszeństwo. Oznaczenia wyrażone w jednostkach miary niewymienionych w rozdziale I muszą w szczególności być wyrażane znakami nie większymi niż te odpowiadające oznaczeniom w jednostkach wymienionych w rozdziale I.

▼M2 —————

▼B

Artykuł 4

Stosowanie jednostek miar, które nie są lub już nie są legalne, jest dopuszczalne:

— dla produktów i urządzeń znajdujących się już w obrocie i/lub w użyciu w dniu przyjęcia niniejszej dyrektywy,

— dla komponentów i części produktów i urządzeń koniecznych do uzupełnienia lub wymiany komponentów lub części wyżej wskazanych produktów i urządzeń.

Jednakże stosowanie legalnych jednostek miar może być wymagane w odniesieniu do wskazań przyrządów pomiarowych.

Artykuł 5

Międzynarodowa norma ISO 2955 z dnia ►M2 15 maja 1983 r. ◄ , „Przetwarzanie informacji – Przedstawianie jednostek SI oraz innych jednostek stosowanych w systemach zawierających ograniczone zbiory znaków”, jest stosowana w zakresie objętym przepisem jej ust. 1.

Artykuł 6

Dyrektywa 71/354/EWG traci moc z dniem 1 października 1981 r.

▼M2 —————

▼M3

Artykuł 6a

Zagadnienia dotyczące wdrożenia niniejszej dyrektywy, w szczególności sprawa dodatkowego oznaczenia wartości wielkości, powinna być w przyszłości badana i, jeśli to konieczne, należy przyjąć odpowiednie środki zgodnie z procedurami, o których mowa w art. 18 dyrektywy Rady 71/316/EWG ( 1 ).

▼M4

Artykuł 6b

Komisja monitoruje zmiany sytuacji na rynku mające związek z tą dyrektywą i jej wdrażaniem w odniesieniu do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego i handlu międzynarodowego oraz przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące tych zmian, w stosownych przypadkach wraz z odpowiednimi wnioskami, przed dniem 31 grudnia 2019 r..

▼B

Artykuł 7

a) Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne w celu wykonania niniejszej dyrektywy przed dniem 1 lipca 1981 r. i powiadomią o tym Komisję. Przepisy te stosuje się od dnia 1 października 1981 r.

b) Od dnia notyfikacji niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie zapewniają powiadamianie Komisji, z wyprzedzeniem umożliwiającym jej przedstawienie swoich uwag, o projektach przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, które zamierzają przyjąć w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 8

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.









ZAŁĄCZNIK

ROZDZIAŁ I

LEGALNE JEDNOSTKI MIAR, O KTÓRYCH MOWA W ART. 1 LIT. A)

1. JEDNOSTKI SI ORAZ ICH DZIESIĘTNE WIELOKROTNOŚCI I PODWIELOKROTNOŚCI

▼M5

1.1. Podstawowe jednostki SI







Wielkość Jednostka miary Nazwa Oznaczenie Czas sekunda s Długość metr m Masa kilogram kg Prąd elektryczny amper A Temperatura termodynamiczna kelwin K Ilość substancji mol mol Światłość kandela cd

Definicje podstawowych jednostek SI:

Jednostka czasu

Sekunda, oznaczenie s, jest to jednostka SI czasu. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej częstotliwości cezowej Δ ν Cs , to jest częstotliwości nadsubtelnego przejścia w atomach cezu 133 w niezaburzonym stanie podstawowym, wynoszącej 9 192 631 770 , wyrażonej w jednostce Hz, która jest równa s -1 .

Jednostka długości

Metr, oznaczenie m, jest to jednostka SI długości. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej prędkości światła w próżni c , wynoszącej 299 792 458 , wyrażonej w jednostce m s -1 , przy czym sekunda zdefiniowana jest za pomocą częstotliwości cezowej Δ ν Cs .

Jednostka masy

Kilogram, oznaczenie kg, jest to jednostka SI masy. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej stałej Plancka h , wynoszącej 6,626 070 15 × 10 -34 , wyrażonej w jednostce J s, która jest równa kg m 2 s -1 , przy czym metr i sekunda zdefiniowane są za pomocą c i Δ ν Cs .

Jednostka prądu elektrycznego

Amper, oznaczenie A, jest to jednostka SI prądu elektrycznego. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej ładunku elementarnego e , wynoszącej 1,602 176 634 × 10 -19 , wyrażonej w jednostce C, która jest równa A s, gdzie sekunda zdefiniowana jest za pomocą Δ ν Cs .

Jednostka temperatury termodynamicznej

Kelwin, oznaczenie K, jest to jednostka SI temperatury termodynamicznej. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej stałej Boltzmanna k , wynoszącej 1,380 649 × 10 -23 , wyrażonej w jednostce J K -1 , która jest równa kg m 2 s -2 K -1 , gdzie kilogram, metr i sekunda zdefiniowane są za pomocą h , c i Δ ν Cs .

Jednostka ilości substancji

Mol, oznaczenie mol, jest to jednostka SI ilości substancji. Jeden mol zawiera dokładnie 6,022 140 76 × 10 23 obiektów elementarnych. Liczba ta jest ustaloną wartością liczbową stałej Avogadra N A, wyrażonej w jednostce mol -1 i jest nazywana liczbą Avogadra.

Ilość substancji, oznaczenie n , układu jest miarą liczby obiektów elementarnych danego rodzaju. Obiektem elementarnym może być atom, cząsteczka, jon, elektron, każda inna cząstka lub danego rodzaju grupa cząstek.

Jednostka światłości

Kandela, oznaczenie cd, jest to jednostka SI światłości w określonym kierunku. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej skuteczności świetlnej monochromatycznego promieniowania o częstotliwości 540 × 10 12 Hz, K cd , wynoszącej 683, wyrażonej w jednostce lm W -1 , która jest równa cd sr W -1 lub cd sr kg -1 m -2 s 3 , gdzie kilogram, metr i sekunda są zdefiniowane za pomocą h , c i Δ ν Cs .

1.1.1. Nazwa specjalna i oznaczenie pochodnej jednostki miary temperatury SI wyrażającej temperaturę Celsjusza







Wielkość Jednostka miary Nazwa Oznaczenie Temperatura Celsjusza stopień Celsjusza °C

Temperatura Celsjusza t jest określona przez różnicę t = T – T 0 między dwoma temperaturami termodynamicznymi T i T 0, gdzie T 0 = 273,15 K. Przedział lub różnica temperatury mogą być wyrażone albo w kelwinach, albo w stopniach Celsjusza. Jednostka „stopień Celsjusza” jest równa jednostce „kelwin”.

▼M4

1.2. Jednostki pochodne SI

▼M4 —————

▼M4

1.2.2. Ogólne zasady dla jednostek pochodnych SI

Jednostki pochodne spójne z jednostkami podstawowymi SI są wyrażone za pomocą wzorów algebraicznych w postaci iloczynu potęg jednostek podstawowych SI ze współczynnikiem liczbowym równym liczbie 1.

1.2.3. Jednostki pochodne SI o specjalnych nazwach i oznaczeniach







Wielkość Jednostka miary Wyrażenie Nazwa Oznaczenie W innych jednostkach SI W jednostkach podstawowych SI Kąt płaski radian rad m · m–1 Kąt bryłowy steradian sr m2 · m–2 Częstotliwość herc Hz s–1 Siła niuton N m · kg · s–2 Ciśnienie, naprężenie paskal Pa N · m–2 m–1 · kg · s–2 Energia, praca, energia cieplna dżul J N · m m2 · kg · s–2 Moc (1), moc promieniowania wat W J · s–1 m2 · kg · s–3 Ilość elektryczności, ładunek elektryczny kulomb C s · A Potencjał elektryczny, różnica potencjałów, siła elektromotoryczna wolt V W · A–1 m2 · kg · s–3 · A–1 Rezystencja om Ω V · A–1 m2 · kg · s–3 · A–2 Konduktancja simens S A · V–1 m–2 · kg–1 · s3 · A2 Pojemność elektryczna farad F C · V–1 m–2 · kg–1 · s4 · A2 Strumień magnetyczny weber Wb V · s m2 · kg · s–2 · A–1 Indukcja magnetyczna tesla T Wb · m–2 kg · s–2 · A–1 Indukcyjność henr H Wb · A–1 m2 · kg · s–2 · A–2 Strumień świetlny lumen lm cd · sr cd Natężenie oświetlenia luks lx lm · m–2 m–2 · cd Aktywność (radionuklidu) bekerel Bq s–1 Dawka pochłonięta, energia przekazana właściwa, kerma, wskaźnik dawki pochłoniętej grej Gy J · kg–1 m2 · s–2 Równoważnik dawki pochłoniętej siewert Sv J · kg–1 m2 · s–2 Aktywność katalityczna katal kat mol · s–1 (1) Specjalne nazwy jednostek mocy: nazwa „voltoamper”, symbol VA – do wyrażenia mocy pozornej prądu elektrycznego zmiennego oraz nazwa „war”, symbol var – do wyrażenia mocy elektrycznej biernej. Nazwa „war” nie jest zawarta w rezolucjach CGPM.

Jednostki pochodne od jednostek podstawowych SI mogą być wyrażone za pomocą jednostek miar wymienionych w rozdziale I.

W szczególności jednostki pochodne SI mogą być wyrażane za pomocą specjalnych nazw i oznaczeń wymienionych w powyższej tabeli, na przykład jednostka SI lepkości dynamicznej może być wyrażona jako m–1 · kg · s–1 lub N · s · m–2 lub Pa · s.

▼B

1.3. Nazwy i oznaczenia przedrostków stosowanych do tworzenia dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności

▼M3







Współczynnik Przedrostek Symbol 1024 jotta Y 1021 zetta Z 1018 eksa E 1015 peta P 1012 tera T 109 giga G 106 mega M 103 kilo K 102 hekto H 101 deka da 10-1 decy d 10-2 centy c 10-3 mili m 10-6 mikro μ 10-9 nano η 10-12 piko Ρ 10-15 femto f 10-18 atto a 10-21 zepto ζ 10-24 jokto y

▼B

Nazwy i oznaczenia dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności dziesiętnych jednostki miary masy są tworzone poprzez dołączenie nazw przedrostków do słowa „gram” oraz ich oznaczeń do oznaczenia „g”.

Dla oznaczenia dziesiętnych wielokrotności i podwielkrotności jednostki pochodnej, której wyrażenie przedstawione jest w postaci ułamka, przedrostek może być dołączony albo do jednostek wpisanych w liczniku, bądź w mianowniku, lub też do obu tych członów.

Przedrostki złożone, to znaczy takie, które składałyby się ze złożenia wielu powyższych przedrostków, nie mogą być używane.

1.4. Dopuszczone specjalne nazwy i symbole wielokrotności i podwielokrotności jednostek dziesiętnych SI







Wielkość Jednostka miary Nazwa Oznaczenie Wartość Objętość litr l lub L (1) 1 l = 1 dm3 = 10-3 m3 Masa tona t 1 t = 1 Mg = 103 kg Ciśnienie i naprężenie bar bar (2) 1 bar = 105 Pa (1) Oba symbole „l” i „L” są używane dla określenia jednostki „litr” (2) Jednostka wpisana do broszury Międzynarodowego Biura Miar wśród jednostek dopuszczonych tymczasowo.

Uwaga: Przedrostki i ich symbole wymienione w ppkt 1.3 mogą być używane w powiązaniu z jednostkami i symbolami ujętymi w tabeli 1.4.

2. JEDNOSTKI MIAR WYRAŻONE PRZEZ JEDNOSTKI PODSTAWOWE SI, LECZ NIEBĘDĄCE ICH DZIESIĘTNYMI WIELOKROTNOŚCIAMI LUB PODWIELOKROTNOŚCIAMI







Wielkość Jednostka miary Nazwa Oznaczenie Wartość Kąt płaski obrót* (1) a 1 obrót = 2π rad grad* lub gon* gon* stopień o minuta ’ sekunda „ Czas minuta min 1 min = 60 s godzina h 1 h = 3 600 s doba d 1 d = 86 400 s (1) Symbol * po nazwie lub symbolu jednostki wskazuje, że nie pojawiają się one w wykazie sporządzonym przez CGPM, CIPM lub BIPM. Dotyczy to całego niniejszego Załącznika. (2) Nie istnieje symbol międzynarodowy.

Uwaga: Przedrostki i ich oznaczenia wymienione w ppkt 1.3 mogą być używane jedynie w powiązaniu z nazwami „grad” lub „gon” i symbolem „gon”.

▼M3

3. JEDNOSTKI STOSOWANE WRAZ Z SI, KTÓRYCH WARTOŚCI W JEDNOSTKACH SI SĄ WYZNACZONE DOŚWIADCZALNIE







Wielkość Jednostka miary Nazwa Oznaczenie Definicja Energia elektronowolt eV Elektronowolt jest to energia kinetyczna, jaką uzyskuje elektron po przejściu w próżni drogi między dwoma punktami, gdy różnica potencjałów między tymi punktami jest równa 1 wolt Masa Zunifikowana jednostka masy atomowej u Zunifikowana jednostka masy atomowej jest to masa równa 1/12 masy atomu nuklidu 12C

Uwaga: Przedrostki i ich oznaczenia wymienione w pkt 1.3 mogą być stosowane wraz z tymi dwoma jednostkami i ich symbolami.

▼B

4. JEDNOSTKI MIAR I NAZWY JEDNOSTEK DOPUSZCZONE WYŁĄCZNIE W DZIEDZINACH SPECJALNEGO STOSOWANIA







Wielkość Jednostka miary Nazwa Oznaczenie Wartość Zdolność skupiająca układu optycznego dioptria* 1 dioptria = 1 m-1 Masa kamieni szlachetnych karat metryczny 1 karat = 2 · 10-4kg Pole gruntów rolnych lub terenów budowlanych ar a 1 a = 102 m2 Masa przez jednostkę miary długosci przędzy i nici włókienniczych teks* tex* 1 tex = 10-6 kg · m-1 ▼C1 Ciśnienie krwi oraz ciśnienie innych płynów ustrojowych milimetr słupa rtęci mm Hg* 1 mm Hg = 133,322 Pa Przekrój czynny barn b 1 b = 10-28 m2 ▼B

Uwaga: ►M1 ►C1 Przedrostki i ich oznaczenia wymienione w ppkt 1.3 mogą być stosowane z jednostkami miar i oznaczeniami znajdującymi się powyżej, z wyjątkiem milimetra słupa rtęci i jego oznaczenia. Jednakże wielokrotność 102a nazwana jest „hektar”. ◄ ◄

5. JEDNOSTKI ZŁOŻONE

Jednostki złożone tworzone są poprzez łączenie jednostek wymienionych w rozdziale I.

▼M2

ROZDZIAŁ II







LEGALNE JEDNOSTKI MIAR OKREŚLONE W ART. 1 LIT. B), DOPUSZCZONE WYŁĄCZNIE DO SPECJALNYCH ZASTOSOWAŃ ▼C2 ▼M2 Zakres stosowania ►C2 Jednostka miary ◄ Nazwa Przybliżona wartość ►C2 Oznaczenie ◄ Tablice sygnalizacji drogowej, miara określająca odległość i prędkość mila 1 mile = 1609 m mile jard 1 yd = 0,9144 m yd stopa 1 ft = 0,3048 m ft cal 1 in = 2,54 x 10-2m in ►C2 Beczkowe piwo lub wino z jabłek; mleko sprzedawane w opakowaniach zwrotnych ◄ pół kwarty 1 pt = 0,5683 x 10-3 m3 pt ▼M4 ————— ▼M2 Transakcje metalami szlachetnymi uncja jubilerska 1 oz tr = 31,10 x 10-3 kg oz tr

▼M4

Jednostki wymienione w tym rozdziale można łączyć ze sobą lub z jednostkami wymienionymi w rozdziale I w celu tworzenia jednostek złożonych.

▼B

ROZDZIAŁ III

LEGALNE JEDNOSTKI MIAR, O KTÓRYCH MOWA W ART. 1 LIT. C)







WIELKOŚCI, NAZWY JEDNOSTEK, OZNACZENIA I PRZYBLIŻONE WARTOŚCI ▼M2 ————— Długość cal 1 in= 2,54 · 10-2m stopa 1 ft= 0,3048 m ▼M2 ————— ▼B mila 1 mila= 1 609 m jard 1 jard= 0,9144 m Powierzchnia stopa kwadratowa 1 sq ft= 0,929 · 10-1 m2 akr 1 ac= 4 047 m2 jard kwadratowy 1sq yd= 0,8361 m2 Objętość uncja objętości 1 fl oz= 28,41 · 10-6 m3 gill 1 gill = 0,1421 · 10-3 m3 pint 1 pt= 0,5683 · 10-3 m3 kwarta 1 qt= 1,137 · 10-3 m3 galon 1 gal= 4,546 · 10-3 m3 Masa uncja handlowa (avoirdupois) 1 oz = 28,35 · 10-3 kg uncja jubilerska lub apteczna 1 oz tr = 31,10 · 10-3 kg funt 1 lb = 0,4536 kg Energia termia 1 therm = 105,506 · 106 J

Do daty, która ma być wyznaczona na mocy art. 1 lit. c), jednostki ujęte w rozdziale III mogą być łączone między sobą lub z jednostkami ujętymi w rozdziale I w celu tworzenia jednostek miar złożonych.

▼M2

ROZDZIAŁ IV







LEGALNE JEDNOSTKI MIAR OKREŚLONE W ART. 1 LIT. D), DOPUSZCZONE DO STOSOWANIA WYŁĄCZNIE W DZIEDZINACH SPECJALISTYCZNYCH ▼C2 ▼M2 Zakres stosowania ►C2 Jednostka miary ◄ Nazwa Przybliżona wartość ►C2 Oznaczenie ◄ Nawigacja morska sążeń 1 fm = 1,829 m fm ►C2 Piwo, wino z jabłek, wody, lemoniady i soki owocowe w opakowaniach zwrotnych ◄ pół kwarty 1 pt = 0,5683 x 10-3 m3 pt ►C2 uncja płynna ◄ 1 fl oz = 28,41 x 10-6 m3 fl. oz Napoje spirytusowe ćwierć pół – kwarty 1 gill = 0,142 x 10-3 m3 gill Towary sprzedawane luzem uncja handlowa („avoir dupois”) 1 oz = 28,35 x 10-3 kg oz funt 1 lb = 0,4536 kg lb Dystrybucja gazu termia 1 therm = 105,506 x 106 J therm

▼C2

Do daty wskazanej w art. 1 lit. d) jednostki ujęte w niniejszym rozdziale mogą być łączone między sobą lub z jednostkami ujętymi w rozdziale I w celu tworzenia jednostek miar złożonych.