1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding van 3 juli 2007,
- de akte houdende vermeerdering -althans nadere onderbouwing- van
eis, tevens akte overlegging producties,
- de incidentele conclusie tot onbevoegdverklaring,
- de incidentele conclusie van antwoord.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald in het incident.
2. Het geschil in het incident
2.1. [eiser] stelt dat de Nederlandse rechter op grond van artikel 5 lid
3 EEX-Vo bevoegd is omdat het schadebrengende feit zich in, althans
omstreeks, (het arrondissement) Dordrecht heeft voorgedaan. De
gebrekkigheid van de door [gedaagde] gefabriceerde knikdumpers
zich daar (mede) heeft gemanifesteerd althans zich (mede) heeft
geopenbaard.
2.2. [gedaagde] vordert in het incident dat de rechtbank zich onbevoegd
verklaart omdat het beroep van [eiser] op 5 lid 3 EEX-Vo faalt. Voorts
vordert [gedaagde] veroordeling van [eiser] in de kosten van de
procedure, te vermeerderen met de wettelijke rente indien de kosten niet
binnen 7 dagen na vonniswijzing zijn voldaan.
2.2.1. [eiser] verwijt [gedaagde] onrechtmatig te hebben gehandeld
doordat zij ondeugdelijke knikdumpers heeft geproduceerd en in het
verkeer heeft gebracht.
De knikdumpers zijn in Schotland geproduceerd en door [gedaagde] aan
HDW Bouwmachines B.V. (hierna te noemen: HDW) geleverd. HDW heeft
de knikdumpers in Nederland geïmporteerd en uiteindelijk verkocht en
geleverd aan [eiser].
2.2.2. De knikdumpers zijn in het verkeer gebracht met de aflevering
aan HDW. De door [eiser] verweten gedragingen vonden dus plaats in
Schotland, zodat Schotland dient te worden aangemerkt als de plaats
waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan.
2.2.3. De door [eiser] gestelde schade is volledig terug te brengen op de
productie en de levering van de knikdumpers. De schade die [eiser] claimt
betreft primair vermogensschade, bestaande uit de koopprijs van de
knikdumpers, vermeerderd met kosten. Deze schade is reeds in Schotland
ingetreden.
2.3. Het verweer van [eiser] strekt tot afwijzing van de incidentele
vordering onder veroordeling van [gedaagde] in de kosten van het
incident, een en ander met bevel tot onmiddellijke voortzetting van het
(hoofd)geding.
2.3.1. De plaats waar de knikdumpers zijn geproduceerd of door
[gedaagde] aan HDW zijn verkocht is niet relevant. Het gaat om de plaats
waar de knikdumpers niet aan de Machinerichtlijn bleken te voldoen en
de gebreken zich manifesteerden, hetgeen de onrechtmatige daad jegens
[eiser] veroorzaakt. Aangezien de gebreken zich in Nederland hebben
gemanifesteerd, is de Nederlandse rechter bevoegd. Dit betekent dat de
incidentele vordering moet worden afgewezen.
2.3.2. [gedaagde] gebruikt haar bevoegdheid enkel en alleen om de
adequate afhandeling van de zaak te traineren, tijd te winnen en [eiser]
onnodig op (extra) kosten te jagen. Er is geen reden om te concluderen
dat de rechtbank Dordrecht onbevoegd is. [gedaagde] heeft geen redelijk
belang bij het indienen van haar incidentele conclusie en gebruikt haar
bevoegdheid slechts om [eiser] te schaden, zodat er sprake is van
misbruik van bevoegdheid als bedoeld in artikel 3:13 BW.
3. De beoordeling
3.1. [eiser] is gevestigd in Nederland en [gedaagde] in Schotland.
De basisregel van de hier toepasselijke Verordening betreffende de
rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van
beslissingen in burgerlijke en handelszaken (EEX-Vo) is neergelegd in
artikel 2 EEX-Vo.
Deze houdt in dat zij die woonplaats hebben op het grondgebied van een
verdragsluitende staat, ongeacht hun nationaliteit, worden opgeroepen
voor de gerechten van die staat. In dit geval brengt toepassing van
deze basisregel mee dat de rechter in Schotland bevoegd is en dat de
Nederlandse rechter zich onbevoegd dient te verklaren.
3.2. Krachtens artikel 5 lid 3 EEX-Vo kan een verweerder ook worden
opgeroepen voor het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit
zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen.
3.3. De vordering van [eiser] is gebaseerd op de stelling dat [gedaagde]
jegens haar onrechtmatig heeft gehandeld omdat [gedaagde]:
I. producent is van de door [eiser] gekochte knikdumpers en
aansprakelijk is indien zij een product op de markt brengt dat bij normaal
gebruik schade veroorzaakt;
II. in strijd heeft gehandeld met haar wettelijke plicht, althans haar
wettelijke plicht heeft nagelaten, door producten op de markt te zetten,
die niet voldoen aan de wettelijke vereisten;
III. willens en wetens de werknemers van [eiser] in gevaar heeft gebracht
door de knikdumpers niet uit de handel te nemen, toen daarvoor
aanleiding bestond en nu daarvoor aanleiding bestaat.
3.4. Volgens vaste rechtspraak berust genoemde bevoegdheidsregel
op het bestaan van een bijzonder nauw verband tussen het geschil
en het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit zich
heeft voorgedaan, zodat de bevoegdheid van dit gerecht wordt
gerechtvaardigd door de eisen van een goede rechtsbedeling en een
nuttige procesinrichting. Wanneer de plaats waar zich een feit heeft
voorgedaan dat tot aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad kan leiden
(“Handlungsort”) en de plaats waar door dit feit schade is ontstaan
(“Erfolgsort”) niet samenvallen, biedt de uitdrukking in artikel 5 lid 3 EEX-
Vo “plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan” aan
eiser de keuze verweerder voor het gerecht van de ene dan wel de andere
plaats op te roepen.
Deze uitdrukking dient evenwel niet extensief uitgelegd te worden in die
zin dat het iedere plaats omvat waar de schadelijke gevolgen voelbaar
zijn van een feit dat elders daadwerkelijk ingetreden schade heeft
veroorzaakt. De uitdrukking omvat niet ook de plaats waar eiser woont
of waar zich het centrum van zijn vermogen bevindt op de enkele grond
dat hij aldaar financiële schade heeft geleden die voortvloeit uit het in een
andere verdragsluitende staat ingetreden en door hem geleden verlies
van onderdelen van zijn vermogen (HvJ EG 10 juni 2004, zaaknr. C-
168/02, Kronhofer/Maier c.s.).
3.5. Hantering van deze uitgangspunten leidt in de onderhavige zaak tot
het volgende resultaat. [eiser] stelt dat de knikdumpers van aanvang
af niet behoorlijk hebben gefunctioneerd. Vast staat dat [gedaagde] de
knikdumpers in Schotland heeft geproduceerd, zodat de plaats van de
schadeveroorzakende gebeurtenis daar is gelegen.
Omtrent de vraag waar de plaats van het intreden van de schade is
gelegen geldt het volgende. Eerst na gebruik door [eiser] in Nederland
bleken de knikdumpers ondeugdelijk te zijn. [eiser] is in Nederand
gevestigd.
Weliswaar vordert [eiser] primair vermogensschade, maar uit de
dagvaarding blijkt dat er tevens sprake is van schade omdat een aantal
werknemers van [eiser] zich ziek heeft gemeld vanwege het langdurig
blootstellen aan hevige trillingen alsmede schade aan de goede naam en
concurrentiepositie van [eiser]. Aldus is er in het onderhavige geval geen
sprake van een situatie als bedoeld in het arrest Kronhofer/Maier (zie r.o.
3.4). De plaats van het intreden van de schade is derhalve in Nederland
gelegen.
3.6. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat het beroep van [eiser] op
artikel 5 lid 3 EEX-Vo slaagt, zodat de incidentele vordering moet worden
afgewezen.
3.7. Van misbruik van procesrecht kan pas sprake zijn indien de
incidentele vordering van [gedaagde] zou zijn gebaseerd op feiten en
omstandigheden waarvan zij de onjuistheid kende of had behoren te
kennen of op stellingen waarvan zij op voorhand moest begrijpen dat
deze geen kans van slagen hadden. Partijen verschillen van mening
over de vraag waar de plaats van het schadebrengende feit is gelegen.
Gezien de complexiteit van dit leerstuk alsmede de omstandigheid dat de
beantwoording van die vraag voorbehouden is aan de rechter, is er geen
sprake van misbruik van bevoegdheid aan de zijde van [gedaagde].
3.8. [gedaagde] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de
proceskosten van het incident worden veroordeeld. De kosten aan de
zijde van [eiser] worden begroot op € 452,- (1 punt voor de conclusie van
antwoord in het incident).
4. De beslissing
De rechtbank in het incident
4.1. wijst het gevorderde af,
4.2. veroordeelt [gedaagde] in de kosten van het incident, aan de zijde
van [eiser] tot op heden begroot op EUR 452,- (vierhonderd tweeënvijftig
euro), in de hoofdzaak
4.3. bepaalt dat de zaak weer op de rol zal komen van 23 januari 2008
voor conclusie van antwoord.
Dit vonnis is gewezen door mr. J.C. Halk en in het openbaar uitgesproken
op 12 december 2007.?