1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de akte houdende producties behorende bij de dagvaarding
- de incidentele conclusie primair tot onbevoegdverklaring en subsidiair en
voorwaardelijk tot oproeping in vrijwaring
- de incidentele conclusie van antwoord
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Als onvoldoende gemotiveerd betwist staat vast dat Componenta
Sa Europ'Usinage in april 2004 heeft benaderd om in opdracht van een
eindgebruiker, gevestigd in de VS, twee soorten onderdelen van een
graafmachine met een specifieke vorm te bewerken. Vervolgens maakte
Sa Europ'Usinage in juni 2004 twee prototypes. Vanaf medio juni 2004
zond Componenta de onderdelen ter bewerking naar Sa Europ'Usinage
2.2. Op 5 juli 2004 heeft Sa Europ'Usinage twee "purchase orders" van
Componenta d.d. 1 juli 2004 ondertekend, waarop op de achterzijde de
algemene voorwaarden staan vermeld. In artikel 13 van deze algemene
voorwaarden staat vermeld:
"Article 13. Applicable law/disputes
13.1. Dutch law shall exclusively apply tot this agreement
13.2. Disputes between the parties shall be subjected to the ruling of the
competent court in the district in which the client's (lees: De Globe BV)
company is established."
2.3. De naam van de rechtspersoon Globe BV is op of omstreeks 1
februari 2006 na een statutaire naamswijziging gewijzigd in Componenta
BV.
3. De incidentele vorderingen en de beoordeling daarvan
3.1. Sa Europ'Usinage vordert primair dat de rechtbank zich onbevoegd
verklaard. Voor zover de rechtbank zich bevoegd verklaard (derhalve
subsidiair en voorwaardelijk) vordert Sa Europ'Usinage toestemming om
haar aansprakelijkheidsverzekeraar SA Generali IARD te Parijs (Frankrijk)
in vrijwaring op te mogen roepen.
3.2. Componenta voert verweer ten aanzien van het
bevoegdheidsincident. Op dat verweer zal voor zover van belang hierna
worden ingegaan. Ten aanzien van het voorwaardelijke vrijwaringsincident
refereert Componenta zich aan het oordeel van de rechtbank.
3.3. Partijen zijn het erover eens dat artikel 23 van de EEX-Verordening
van toepassing is op de vragen of het forumkeuzebeding in artikel 13
van de "terms and conditions" van De Globe BV aan de vereisten van een
geldig forumkeuzebeding voldoet en of dit leidt tot bevoegdheid van de
Nederlandse rechter.
3.4. Artikel 23 EEX-verordening bepaalt onder meer dat een
overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegd gerecht wordt gesloten:
a. hetzij bij een schriftelijke overeenkomst of bij een schriftelijke
bevestigde mondelinge overeenkomst;
b. hetzij in een vorm die wordt toegelaten door de handelwijzen die
tussen de partijen gebruikelijk zijn geworden;
c. hetzij, in de internationale handel, in een vorm die overeenstemt met
een gewoonte waarvan de partijen op de hoogte zijn of hadden behoren
te zijn en die in de internationale handel algemeen bekend is en door
partijen bij dergelijke overeenkomsten in de betrokken handelsbranche
doorgaans in acht wordt genomen.
3.5. Artikel 23 EEX-verordening heeft tot doel te waarborgen, dat de
wilsovereenstemming tussen partijen bij een forumkeuzebeding, die
door aanwijzing van een bevoegde rechter afwijkt van de algemene
bevoegdheidsregels, daadwerkelijk vaststaat en duidelijk en nauwkeurig
tot uitdrukking komt.
3.6. Componenta heeft naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende
gemotiveerd betwist dat Sa Europ'Usinage reeds bezig was met de
uitvoering van de overeengekomen werkzaamheden op het moment
dat de bestelformulieren op 5 juli 2004 werden ondertekend. Het
onderliggende – al dan niet mondelinge – contract was derhalve reeds
vóór 5 juli 2004 gesloten. Dat blijkt ook wel uit het feit dat op de
"purchase orders" is vermeld: "Herewith undersigned parties confirm
to have agreed the following (…)." Deze zinsnede verondersteld dat
reeds afspraken, al dan niet mondeling, waren gemaakt. Niet is gesteld
of gebleken dat het forumkeuzebeding onderdeel was van die eerder
gemaakte afspraken. Er is dan ook geen sprake van een schriftelijke
overeenkomst in de zin van artikel 23 lid 1 sub a EEX-verordening.
3.7. Verder stelt Componenta slechts in algemene zin dat indien en voor
zover er in onderhavig geval al sprake zou zijn van het reeds uitvoeren
van de overeengekomen werkzaamheden door Sa Europ'Usinage vóór 5
juli 2004, er sprake zou zijn van een schriftelijk bevestigde mondelinge
overeenkomst. Wanneer die mondelinge overeenkomst zou zijn gesloten
en wat de inhoud daarvan zou zijn geweest laat Componenta daarbij
in het midden. Gelet daarop heeft Componenta naar het oordeel van
de rechtbank onvoldoende gemotiveerd gesteld dat er sprake is van
een mondelinge wilsovereenstemming betrekking hebbende op een
forumkeuzebeding die op 5 juli 2004 – door ondertekening van de
"purchase orders" schriftelijk werd bevestigd, zodat geen sprake is van
een overeenkomst in de zin van artikel 23 lid 1 sub a EEX-verordening.
3.8. Verder stelt Componenta dat indien en voor zover de rechtbank van
oordeel mocht zijn dat er geen sprake is van een geldige forumkeuze, dat
de forumkeuze een gebruikelijke clausule is in de internationale handel
waarmee Sa Europ'Usinage rekening had moeten houden. Temeer omdat
Componenta en Sa Europ'Usinage professionele partijen zijn die opereren
in de internationale handel. Met die stellingen doelt Componenta op
artikel 23 lid 1 sub b en c EEX-verordening.
3.9. Sub b van voornoemd artikellid spreekt echter over "handelwijzen
die tussen de partijen gebruikelijk zijn geworden". Dat veronderstelt dat
partijen reeds eerder zaken met elkaar zouden hebben gedaan. Echter,
niet gesteld of gebleken is dat partijen in het verleden reeds zaken met
elkaar hebben gedaan. Daardoor is geen sprake van een forumkeuze in de
zin van artikel 23 sub b EEX-verordening.
3.10. Ten aanzien van sub c stelt Componenta dat er sprake is van
een forumkeuze in een vorm die overeenstemt met een in die handel
algemeen bekende gewoonte waarvan partijen op de hoogte (hadden
behoren te) zijn en die in de betrokken branche doorgaans in acht wordt
genomen, zodat partijen wilsovereenstemming hebben bereikt over de
algemene voorwaarden, waaronder het forumkeuzebeding. Componenta
laat echter na te vermelden over welke branche het in onderhavige zaak
gaat en stelt niets over feiten en omstandigheden waaruit de algemeen
bekende gewoonte zou blijken of waaruit zou blijken dat Sa Europ'Usinage
daarvan op de hoogte is, of had moeten zijn. De rechtbank is dan ook van
oordeel dat Componenta dan ook onvoldoende gemotiveerd heeft gesteld
dat er sprake is van een overeenkomst in de zin van artikel 23 lid 1 sub c
EEX-verordening.
3.11. Nu Componenta onvoldoende gemotiveerd heeft gesteld dat aan
de vormvoorschriften van artikel 23 EEXverordening is voldaan, dient
de primaire incidentele vordering naar het oordeel van de rechtbank
te worden toegewezen. Aan de bewijsfase wordt niet toegekomen nu
Componenta niet heeft voldaan aan haar stelplicht.
3.12. Nu de rechtbank onbevoegd is om van de vorderingen van
Componenta jegens Sa Europ'Usinage kennis te nemen, behoeven het
voorwaardelijke vrijwaringsincident en de vorderingen in de hoofdzaak
geen bespreking en beslissing meer.
3.13. Componenta zal als de in het ongelijk gestelde partij in de
proceskosten van het incident worden veroordeeld.
4. De beslissing
De rechtbank in het incident en in de hoofdzaak
4.1. verklaart zich onbevoegd om van de vorderingen van Componenta
jegens Sa Europ'Usinage kennis te nemen, 4.2. veroordeelt Componenta
in de kosten van de hoofdzaak en het incident, aan de zijde van Sa
Europ'Usinage tot op heden begroot op:
- vast recht: EUR 4.784,00
- salaris procureur (incident): 452,00 + EUR 5.236,00
4.3.verklaart dit vonnis, voor wat betreft de kostenveroordeling,
uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. R. Kluin en in het openbaar uitgesproken
op 27 augustus 2008.?