ID 2004-348
NIPR 2004 348
INST Rb. Haarlem
DD 28 april 2004
ROL zaak-/rolnr. 91127/HA ZA 03-392
OVERW Rb. Haarlem
‘2. De vaststaande feiten
Als enerzijds gesteld en anderzijds erkend, dan wel niet of onvoldoende
betwist en/of op grond van de onweersproken inhoud van overgelegde
producties, staat in dit geding het volgende vast:
a. A. is enig bestuurder van de vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid naar Belgisch recht M. BVBA (verder ook te noemen:
M. of de vennootschap). M. is een schildersbedrijf en houdt kantoor in
Amsterdam.
b. Bij (verstek)vonnis van 29 mei 2002 heeft de rechtbank te Amsterdam
M. veroordeeld tot betaling aan S. BV van een bedrag van € 18.289,67,
te vermeerderen met wettelijke rente en proceskosten. Dit vonnis is in
kracht van gewijsde gegaan.
c. M. heeft terzake van deze veroordeling een bedrag van € 2.000,- aan
S. betaald.
d. Op 13 mei 2003 heeft de rechtbank te Amsterdam M. BVBA in staat
van faillissement verklaard.
3. De vordering
3.1. S. vordert dat de rechtbank bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, A.
zal veroordelen tot betaling aan S. van een bedrag van € 17.870,29, te
vermeerderen met de wettelijke rente over € 17.665,33 vanaf 19 maart
2002, met veroordeling van A. in de proceskosten.
3.2. S. legt aan haar vordering ten grondslag dat A. persoonlijk
aansprakelijk is voor de vordering van € 17.870,29 die S. op grond van
het vonnis van de rechtbank te Amsterdam van 29 mei 2002 op M. heeft.
Dit omdat A. onrechtmatig jegens S. heeft gehandeld door enerzijds als
bestuurder van de vennootschap in naam van de vennootschap aan S.
opdrachten te geven, terwijl hij wist dat de vennootschap niet aan haar
verplichtingen zou kunnen voldoen en anderzijds niet aan S. te melden
dat M. een vennootschap naar Belgisch recht is.
3.3. S. legt voorts aan haar vordering ten grondslag dat A. als bestuurder
van een formeel buitenlandse vennootschap op grond van de Wet op de
formeel buitenlandse vennootschappen (verder ook te noemen: WFBV)
naast de vennootschap aansprakelijk is voor de onderhavige vordering
van S. op M., omdat M. niet aan de in de art. 3 en 5 WFBV genoemde
verplichtingen heeft voldaan.
(…)
5. Beoordeling van het geschil
(…)
De bevoegdheid van de rechtbank
5.3. A. heeft een beroep gedaan op de onbevoegdheid van de rechtbank.
Hij heeft betoogd dat op grond van art. 16 van het Verdrag betreffende
de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen
in burgerlijke en handelszaken (het EEX-Verdrag) de Belgische rechter
bevoegd is, omdat de vermeende aansprakelijkheidsstelling van A. direct
verband houdt met zijn bestuurderschap over de Belgische BVBA M. en op
grond van voornoemd artikel het land van vestiging van de vennootschap
exclusief bevoegd is om over geschillen betreffende de vennootschap te
oordelen.
5.4. Vooreerst stelt de rechtbank vast dat S. de onderhavige vordering
heeft ingesteld op 17 maart 2003. Op grond van art. 66 van de
Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van de Europese Unie
(EEX-verordening) is derhalve de EEX-verordening van toepassing.
Voorzover S. zich heeft willen beroepen op art. 22, tweede lid, van de
EEX-verordening overweegt de rechtbank dat deze bepaling op het
onderhavige geschil niet van toepassing is, reeds omdat de vennootschap
geen partij is in deze procedure. Op grond van art. 2 van de EEX-
verordening juncto art. 2 van het Wetboek van Rechtsvordering (Rv)
is de Nederlandse rechter bevoegd, aangezien de gedaagde in privé is
gedagvaard en hij zijn woonplaats heeft in Nederland. Dat de vermeende
aansprakelijkheidstelling direct verband houdt met zijn bestuurdersschap
over een buitenlandse vennootschap maakt dat niet anders. Het beroep
van A. op de onbevoegdheid van de rechtbank faalt derhalve.
De toepasselijkheid van het Nederlandse recht
5.5. Voorts heeft A. betoogd dat het geschil op grond van het
incorporatiestelsel dient te worden beoordeeld naar Belgisch recht, omdat
A. de bestuurder van een Belgische vennootschap is.
5.6. Nu A., die over de Nederlandse nationaliteit beschikt en in Nederland
woonachtig is, in privé is gedagvaard, terwijl de vennootschap in het
onderhavige geding geen partij is, gaat dit betoog niet op. De stelling dat
het Belgische recht van toepassing is op een Nederlandse bestuurder van
een Belgische vennootschap die op persoonlijke titel wordt gedagvaard,
vindt geen steun in het (internationale) recht.
(…)
Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad
5.8. De rechtbank is van oordeel dat S. ter onderbouwing van haar
standpunt dat A. ten tijde van het aangaan van de overeenkomst wist
dat M. niet aan haar betalingsverplichting zou kunnen voldoen en daarom
persoonlijk aansprakelijk is voor de vordering van S. op M., onvoldoende
concrete feiten en omstandigheden heeft aangevoerd die tot de slotsom
zouden kunnen leiden dat niet alleen M. bij niet-nakoming geen verhaal
zou bieden, maar ook dat A. dit wist of behoorde te begrijpen. S. heeft op
dit punt enkel gesteld dat A. ten tijde van het geven van de opdrachten
al wist dat het slecht ging met het bedrijf. Daarmee heeft zij niet aan de
op haar rustende stelplicht voldaan, zodat de rechtbank haar vordering op
deze grond niet toewijsbaar acht.
5.9. Ook ten aanzien van S.’s stelling dat A. persoonlijk aansprakelijk
is, omdat hij heeft nagelaten S. mee te delen dat M. een vennootschap
naar Belgisch recht is, is de rechtbank van oordeel dat S. niet aan haar
stelplicht heeft voldaan, nu S. niet heeft gesteld wat het causale verband
tussen het nalaten van het doen van die mededeling en de door S.
gestelde schade is. Ook op deze grond is de vordering van S. derhalve
niet toewijsbaar.
Wet op de formeel buitenlandse vennootschappen
5.10. A. heeft betwist dat de WFBV op het onderhavige geschil van
toepassing is, omdat M. niet aan de eisen van het eerste lid van art. 1
WFBV voldoet, nu zij in de eerste jaren na de overname in 1988 ook
werkzaamheden in België heeft verricht, alwaar zij ook kantoor hield en
(administratief) personeel in dienst had. Na enkele jaren heeft M. al haar
activiteiten pas naar Nederland verplaatst.
5.11. Uit de Memorie van Toelichting op de WFBV blijkt dat de wet –
ongeacht de omstandigheden op het tijdstip van een oprichting – op
een buitenlandse vennootschap van toepassing wordt wanneer deze
(later alsnog) aan alle voorwaarden van het eerste lid van art. 1 van de
WFBV voldoet, zodat het mogelijk is dat een buitenlandse vennootschap
aanvankelijk zowel in het buitenland als in Nederland optreedt en pas
na verloop van tijd alle voorwaarden van art. 1 vervult. In dat geval
worden de regels van de art. 2 tot en met 6 van de WFBV (alsnog) op
de vennootschap van toepassing. De rechtbank is van oordeel dat M.
vanaf het moment dat zij haar bedrijfsactiviteiten in België staakte
en haar werkzaamheden geheel naar Nederland verplaatste, voldeed
aan de voorwaarden van een formeel buitenlandse vennootschap in de
zin van art. 1 WFBV, nu M. een naar een ander dan Nederlands recht
opgerichte, rechtspersoonlijkheid bezittende kapitaalvennootschap is, die
haar werkzaamheden geheel of nagenoeg geheel in Nederland verricht
en voorts geen werkelijke band heeft met de staat waarbinnen het recht
geldt waarnaar zij is opgericht. De stelling van A. dat tot op heden de
jaarstukken zijn gedeponeerd bij de Belgische Handelskamer maakt
dit niet anders, omdat dezen omstandigheid niet voldoende is om een
werkelijke band met de staat van oprichting aan te kunnen nemen.
Dit kan tevens worden afgeleid uit de parlementaire geschiedenis en
literatuur. Ook de stelling van A. dat de WFBV niet op M. van toepassing
is, omdat M. geen misbruik maakt van de Nederlandse wetgeving, gaat
niet op, mede gelet op het feit dat het doel van de wet juist voorkoming
van ontduiking van de Nederlandse regelgeving op het gebied van het
vennootschapsrecht is. De wet is op alle vennootschappen die aan de in
art. 1, eerste lid WFBV genoemde criteria voldoen van toepassing, ook
als zij een legitieme reden hadden om hun vennootschap op te richten
naar buitenlands recht. De WFBV is derhalve op M. en het onderhavige
geschil van toepassing, zodat de rechtbank de onderhavige vordering zal
beoordelen aan de hand van deze wet.
5.12. S. stelt zich op het standpunt dat M. niet heeft voldaan aan de
verplichtingen die zijn opgenomen in de art. 3 en 5 WFBV, namelijk het
– zakelijk weergegeven – vermelden van bepaalde gegevens op alle
van de vennootschap uitgaande stukken respectievelijk het opmaken en
publiceren van de jaarrekening en het jaarverslag van de vennootschap.
Aan het niet voldoen aan deze voorschriften heeft S. de conclusie
verbonden dat A. naast de vennootschap aansprakelijk is voor de
schulden van de vennootschap.
5.13. De rechtbank overweegt hieromtrent het volgende. In het midden
kan blijven of M. zich heeft gehouden aan de regels zoals verwoord in de
art. 3 en 5 WFBV, nu de WFBV aan het niet voldoen aan die voorschriften
niet het gevolg verbindt dat de bestuurders dan persoonlijk aansprakelijk
zijn voor de schulden van de vennootschap. Het voorgaande brengt
mee dat de vordering van S. op grond van de art. 3 en 5 WFBV niet
toewijsbaar is.
5.14. Nu geen van de door S. aangevoerde grondslagen leidt tot
persoonlijke aansprakelijkheid van A. voor de schulden van M., zal de
rechtbank de vordering van S. afwijzen en S. als de in het ongelijk
gestelde partij veroordelen in de kosten van dit geding.’ Volgt afwijzing
van de vordering en proceskostenveroordeling.