1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de incidentele conclusie tot onbevoegdverklaring
- de incidentele conclusie van antwoord.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald in het incident.
2. De beoordeling in het incident
2.1. Jongerentravel.be vordert dat de rechtbank zich onbevoegd verklaart.
Simbo voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor
zover van belang, nader ingegaan.
2.2. Simbo en Jongerentravel.be zijn reisorganisatoren. Zij hebben in
2007 en 2008 met elkaar samengewerkt bij het organiseren van reizen
voor jongeren van 5 tot en met 21 jaar in Lacanau, Frankrijk. Tussen
partijen is een geschil ontstaan over deze samenwerking. Simbo heeft
Jongerentravel.be gedagvaard voor deze rechtbank.
Jongerentravel.be heeft de bevoegdheid van de rechtbank met een aantal
stellingen bestreden. Simbo heeft daarop gereageerd.
2.3. Simbo baseert de rechtsmacht van de Nederlandse rechter op art. 18
lid 2 sub b van de ANVRReisvoorwaarden, dat als volgt luidt:
"De reiziger die geen gebruik wenst te maken van de in het vorige lid
genoemde bindende adviesprocedure heeft het recht zich tot de bevoegde
rechter te wenden. Uitsluitend een Nederlandse rechter is bevoegd van
deze geschillen kennis te nemen, tenzij op grond van dwingende regels
een andere rechter bevoegd is."
2.4. Simbo heeft Jongerentravel.be op 1 november 2006 een offerte voor
het seizoen 2007 gestuurd. Daarin komt de volgende bepaling voor:
"Bijzonderheden
Op deze offerte zijn de Simbo ANVR reisvoorwaarden van toepassing. Op
aanvraag sturen we deze graag toe."
2.5. Simbo hanteert "Algemene Simbo Reisvoorwaarden". Daarin komt de
volgende passage voor:
"De reizen in deze reisgids worden aangeboden onder het beding dat de
ANVR-Reisvoorwaarden van toepassing zijn op alle aanbiedingen in deze
reisgids tenzij uitdrukkelijk is aangegeven dat dit niet het geval is."
2.6. Simbo stelt dat zij aan Jongerentravel.be tijdens een bespreking van
eind oktober 2006 haar brochure over 2006 en tijdens een bespreking
op 25 oktober 2007 haar brochure over 2008 heeft overhandigd. In de
brochures komt onder de kopjes "Reisvoorwaarden" en "ANVR" dezelfde
zin voor als in 2.5 vermeld. Ook op de website komt onder de kopjes
"Keurmerk" en "ANVR" deze zin voor.
2.7. Jongerentravel.be stelt als eerste dat Simbo en zij reisorganisatoren
zijn die hebben samengewerkt, o.a. bij het aanbieden aan jongeren
van vakanties in Lacanau. Volgens haar zijn daarom de ANVR-
Reisvoorwaarden niet van toepassing, omdat die de rechtsverhouding
reisorganisator-reiziger regelen. Dit argument wordt verworpen.
Geen rechtsregel verzet zich ertegen dat algemene voorwaarden van
toepassing worden verklaard, hoewel deze een andere rechtsverhouding
uitwerken dan die tussen partijen bestaat. Hooguit zal dat meebrengen
dat sommige bepalingen uit de algemene voorwaarden niet op zinnige
wijze kunnen worden toegepast, omdat de werkelijk tussen partijen
bestaande rechtsverhouding te zeer afwijkt van de in de voorwaarden
nader geregelde rechtsverhouding. Die complicatie geldt echter niet voor
een forumkeuzebeding.
2.8. Jongerentravel.be heeft er zich subsidiair op beroepen dat op
grond van art. 16 lid 2 EEX-Vo. De rechtsvordering van Simbo slechts
kan worden ingesteld voor de Belgische rechter voor het geval zij
moet worden beschouwd als consument. Omdat Jongerentravel.be een
reisorganisator is en dus handelt in de uitoefening van een beroep, is zij
geen consument. Deze stelling wordt daarom verworpen.
2.9. Meer subsidiair stelt Jongerentravel.be dat het forumkeuzebeding
niet voldoet aan de vereisten van art. 23 EEX-Vo.. Jongerentravel.be stelt
dat zij niet heeft ingestemd met het forumkeuzebeding en dat er slechts
eenmalig in de offerte van 1 november 2006 is verwezen naar de ANVR
Reisvoorwaarden. Dat is volgens haar onvoldoende.
2.10. Tussen partijen is niet in geschil dat de vraag of het in de ANVR
Reisvoorwaarden voorkomend forumkeuzebeding Jongerentravel.be
bindt, dient te worden beoordeeld aan de hand van de vereisten van
art. 23 EEX-Vo.. De vereisten van art. 23 EEX-Vo. moeten autonoom
worden uitgelegd. Afd. 6.5.3 Ned. BW is daarom niet van toepassing.
Art. 23 lid 1 onder a EEX-Vo. vereist onder meer een schriftelijke
overeenkomst. De overeenkomst tussen partijen is gesloten op basis
van de schriftelijke offerte van 1 november 2006. Deze gold voor het
jaar 2007 en is mondeling verlengd voor het jaar 2008. In de offerte
is verwezen naar de "Simbo ANVR Reisvoorwaarden". Blijkens haar
stellingen heeft Jongerentravel.be dat begrepen als een verwijzing
naar de ANVR Reisvoorwaarden. Deze schriftelijke verwijzing is daarom
voldoende duidelijk en het forumkeuzebeding is bij betrachting van de
normale zorgvuldigheid door Jongerentravel.be na te trekken, mits de
algemene voorwaarden haar zijn meegedeeld (HvJ EG 14 december
1976, NJ 1977, 446, Colzani/Rüwa, punt 12). Simbo stelt dat zij de ANVR
reisvoorwaarden aan Jongerentravel.be heeft overhandigd. Zou dat feit
komen vast te staan, dan heeft de verwijzing naar het forumkeuzebeding
rechtsgevolg. Simbo zal daarom conform haar bewijsaanbod worden
belast met het bewijs van dit feit.
2.11. Simbo heeft nog beroep gedaan op art. 23 lid 1 sub b en c EEX-
Vo. met de stellingen dat beide partijen werkzaam zijn in de reisbranche
en dat het in de reisbranche zeer gebruikelijk is dat reisorganisaties
algemene voorwaarden met een forumkeuze hanteren, ook in hun
onderlinge verhoudingen en dat deze van toepassing worden door enkele
verwijzing in de offerte, resp. dat tussen hen gezien hun duurzame
samenwerkingsverband een dergelijke gewoonte is ontstaan. Uit
de stellingen van Jongerentravel.be kan worden afgeleid dat zij een
dergelijke gewoonte betwist. Om proceseconomische redenen zal Simbo
ook worden belast met het bewijs van deze stelling.
2.12. Iedere verdere beslissing zal worden aangehouden.
3. De beslissing
De rechtbank in het incident
3.1. draagt Simbo op te bewijzen dat:
1. de ANVR reisvoorwaarden aan Jongerentravel.be heeft overhandigd,
2. feiten en omstandigheden op basis waarvan kan worden vastgesteld
dat het in de reisbranche zeer gebruikelijk is dat reisorganisaties
algemene voorwaarden met een forumkeuze hanteren, ook in hun
onderlinge verhoudingen en dat deze van toepassing worden door enkele
verwijzing in de offerte, resp. dat tussen hen gezien hun duurzame
samenwerkingsverband een dergelijke gewoonte is ontstaan,
3.2. bepaalt dat de zaak weer op de rol zal komen van 11 maart 2009
voor uitlating door Simbo of zij bewijs wil leveren door het overleggen
van bewijsstukken, door het horen van getuigen en / of door een ander
bewijsmiddel,
3.3. bepaalt dat Simbo, indien zij geen bewijs door getuigen wil leveren
maar wel bewijsstukken wil overleggen, die stukken direct in het geding
moet brengen,
3.4. bepaalt dat Simbo, indien zij getuigen wil laten horen, de getuigen
en de verhinderdagen van de partijen en hun advocaten op woensdagen
in de maanden maart tot en met juni 2009 direct moet opgeven, waarna
dag en uur van het getuigenverhoor zullen worden bepaald,
3.5. bepaalt dat dit getuigenverhoor zal plaatsvinden op de terechtzitting
van mr. F.J. de Vries in het paleis van justitie te Arnhem aan de
Walburgstraat 2-4, in het incident en in de hoofdzaak
3.6. houdt iedere verdere beslissing aan.
Dit vonnis is gewezen door mr. F.J. de Vries en in het openbaar
uitgesproken op 25 februari 2009.