1. De procedure.
1.1. Gedaagden sub 1 (hierna ook te noemen 'het VHO' zijn, hoewel
behoorlijk opgeroepen, niet verschenen.
Tegen het VHO is derhalve verstek verleend.
1.2. Ook tegen gedaagde sub 3 (hierna ook te noemen Van den B.) is
verstek verleend. Hoewel behoorlijk opgeroepen is hij niet in persoon
verschenen. Evenmin heeft zich voor hem een in dit arrondissement
praktijk houdende procureur gesteld. Met toestemming van CIDI
c.s. heeft de heer meester H. Moons, advokaat te Grembergen
(Dendermonde) ter zitting namens hem het woord gevoerd. Waar nodig
zal op hetgeen mr. Moons namens Van den B. heeft aangevoerd, worden
ingegaan.
1.3. V. heeft nog verzocht om aanhouding van de behandeling van de
zaak aangezien hij geen raadsman had en hem geen raadsman was
toegewezen. Hij meende daardoor in zijn rechten geschonden te zijn.
1.4. V. kan in beginsel op grond van art. 10 van de Wet rechtsbijstand aan
on- en minvermogenden jo. art. 20 van het Rechtsvorderingsverdrag van
1954 in aanmerking komen voor kosteloze rechtsbijstand. Een daartoe
gedaan verzoek dient echter vergezeld te gaan van het zgn. bewijs van
onvermogen althans - in het onderhavige geval - van zoveel mogelijk
overeenkomstige bescheiden. Noch bij het kort voor de zitting gedane
schriftelijke verzoek, noch bij het mondelinge verzoek heeft V. dergelijke
bescheiden overhandigd. Daarbij komt dat V. reeds geruime tijd ervan
op de hoogte was dat dit kort geding zou volgen. Op een brief van de
raadsman van CIDI c.s. van 16 september 1992, waarin hem het verzoek
werd gedaan, kort gezegd, om toe te zeggen dat hij de publicatie van de
gewraakte pamfletten zou staken, bij gebreke waarvan hem de procedure
in het vooruitzicht werd gesteld, heeft V. bij brief van 5 oktober 1992
gemotiveerd afwijzend gereageerd. De dagvaarding heeft hem vervolgens
omstreeks 16 oktober 1992 bereikt.
1.5. Onder al deze omstandigheden moet worden aangenomen dat het
verzoek van V. om aanhouding is gedaan om geen andere reden dan om
de behandeling van de zaak te vertragen. Daarom is, nog gelet op het
spoedeisend karakter van de zaak, het verzoek om aanhouding afgewezen
en de behandeling tegen alle gedaagden aanstonds voortgezet. (...)
4. De bevoegdheidsvraag.
4.1. V. heeft allereerst de bevoegdheid om van het onderhavige geschil
kennis te nemen ter discussie gesteld.
4.2. Gelijk CIDI c.s. stellen is de Nederlandse rechter bevoegd van
de onderhavige vorderingen kennis te nemen op grond van het EEG
Executieverdrag (EEX).
4.3. T.a.v. verbintenissen uit onrechtmatige daad verklaart art. 5 sub 3
EEX (o.a.) bevoegd het gerecht van de plaats waar het schadebrengende
feit zich heeft voorgedaan. Volgens de geldende jurisprudentie van het
Hof van Justitie van de EG heeft de eiser de keuze zijn vordering in te
stellen hetzij ter plaatse van de veroorzakende gebeurtenis die aan de
schade ten grondslag ligt, hetzij ter plaatse van het intreden der schade.
4.4. Onbetwist is dat de pamfletten van V. zijn terechtgekomen op
verschillende plaatsen in Nederland, waaronder in Den Haag, en dat dit
schade heeft toegebracht aan een aantal ontvangers ervan. Aangezien
voorts naar heersend inzicht de beslissing in kort geding is aan te merken
als een voorlopige of bewarende maatregel zoals bedoeld in art. 24 EEX,
zijn CIDI c.s. voor deze zaak aan het goede adres. Daarom worden,
met verwerping van het verweer van V., zowel de bevoegdheid als de
rechtsmacht om in kort geding te beslissen, aangenomen.
5. De ontvankelijkheid van belangengroeperingen.
5.1. V. heeft aangevoerd dat CIDI c.s. niet-ontvankelijk moeten
worden verklaard in hun vorderingen aangezien hem de statuten van
de organisaties niet bekend zijn zodat hij niet kan beoordelen of zij
representatief genoeg zijn om op te komen voor de door hen gestelde
belangen.
5.2. CIDI c.s. hebben ter zitting deze statuten overgelegd.
Op grond van hun statutaire doelomschrijvingen stellen zij zich tot taak
het bestrijden van gedragingen als hier aan de orde.
5.3. Blijkens de statuten van de stichting CIDI heeft zij onder meer tot
doel de objectieve voorlichting aan het Nederlandse publiek omtrent
aangelegenheden waarbij joden betrokken zijn, en het verrichten van al
hetgeen met het vorenstaande verband houdt, alles in de ruimste zin.
De A. F. Stichting heeft blijkens de statuten tot doel, o.a., het uitdragen
van de idealen aan de wereld nagelaten in het Dagboek van A. F., welk
doel zij tracht te bevorderen door het bestrijden van vooroordeel,
discriminatie en onderdrukking waar dan ook, naar vorm en inhoud, zoals
omschreven in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. De
Stichting L. B. ter b. van R. stelt zich blijkens haar statuten met name ten
doel het voorkomen en bestrijden van rassendiscriminatie in Nederland.
5.4. De belangen die CIDI c.s. in dit kort geding behartigen lenen zich
voor een bundeling als door hen hier tot stand gebracht en vallen onder
de bescherming die art. 6:162 BW bedoelt te bieden. Nu de gebundelde
belangen samenvallen met genoemde statutaire doelen en aannemelijk
is dat de bestreden pamfletten die belangen en doelen dreigen aan te
tasten en de verhoudingen waaronder genoemde organisaties werkzaam
zijn in ernstige mate negatief kunnen beïnvloeden, hebben CIDI c.s. een
eigen belang bij het gevorderde en zijn zij dan ook ontvankelijk in hun
vorderingen.
6. Inhoudelijk beoordeling van het geschil.
De vorderingen t.a.v. het VHO.
6.1. V. heeft onweersproken gesteld dat hij met het VHO moet worden
vereenzelvigd, nu behalve hij geen andere personen voor dit centrum
werkzaam zijn. Daarom en omdat niet is gebleken dat aan het VHO
in het rechtsverkeer enige zelfstandige betekenis toekomt, zullen de
voorzieningen tegen het VHO worden geweigerd.
De vorderingen t.a.v. Van den B..
6.2. CIDI c.s. hebben Van den B. in dit geding betrokken op grond
van hun stelling dat deze de pamfletten in België heeft uitgegeven. Dit
hebben zij afgeleid uit de vermelding van Van den B. als 'verantwoordelijk
uitgever' op die pamfletten. Mr. Moons heeft evenwel iedere
betrokkenheid van Van den B. bij de uitgave van de geschriften ontkend.
Voorts heeft V. ter zitting desgevraagd verklaard Van den B. ongeveer
3 jaar geleden te hebben ontmoet. Bij die gelegenheid zou deze ermee
hebben ingestemd dat hij als uitgever zou optreden. Enige activiteit
terzake heeft Van den B. echter niet ontplooid en nadien hebben beiden
elkaar niet meer gesproken, aldus V.. Op grond van deze reacties, die
CIDI c.s. onweersproken hebben gelaten, is te zeer aan twijfel onderhevig
of Van den B. enige verantwoordelijkheid als uitgever heeft. De tegen
hem gevraagde voorzieningen zullen daarom worden geweigerd.
6.3. CIDI c.s. zullen als de in het ongelijk gestelde partij worden
veroordeeld in de proceskosten aan de zijde van het VHO en Van den B.,
tot op heden begroot op nihil.
De vorderingen t.a.v. V..
6.4. V. heeft tegen hetgeen CIDI c.s. hebben aangevoerd ter
ondersteuning van hun vorderingen, ingebracht dat hij vrij is zijn mening
te uiten en dat de door hem opgestelde en verspreide pamfletten met
revisionistische inhoud wetenschappelijk zijn onderbouwd, niet racistisch
en/of discriminerend zijn bedoeld maar slechts tot doel hebben aan de
vervalsing van de geschiedschrijving een einde te maken.
6.5. Het is juist dat ook in Nederland vrijheid van meningsuiting bestaat.
Dit is een grondrecht. Dit recht wordt echter begrensd waar het gebruik
c.q. de wijze van gebruiken onrechtmatig jegens anderen wordt.
6.6. V. heeft deze grens overschreden. Door telkens in zijn geschriften
te stellen, kort weergegeven, dat de holocaust een verzinsel is en dat
de verschrikkingen, die joden en andere slachtoffers daarvan hebben
ondervonden, zwaar overdreven zijn, kwetst V. keer op keer de gevoelens
van zeer velen in Nederland. Dat in het bijzonder mensen van joodse
afkomst hieronder te lijden hebben - naar in dit kort geding ook is komen
vast te staan -, weet V. kennelijk maar al te goed. Ter zitting heeft
hij verklaard dat hij zijn afnemers in Nederland op het hart drukt de
pamfletten niet onder mensen van joodse afkomst te verspreiden.
6.7. V. trekt op een ongenuanceerde en schromelijk overdreven wijze in
het openbaar de holocaust in twijfel. Hij bagatelliseert, op verschillende
plaatsen in zijn pamfletten op badinerende wijze, de verschrikkingen van
de Tweede Wereldoorlog. Dit is uitermate grievend jegens de slachtoffers.
De pamfletten bevatten uitlatingen die bezwaarlijk anders kunnen worden
uitgelegd dan als beledigend voor mensen van joodse afkomst.
Dit is daarom ook onrechtmatig omdat zijn uitlatingen gebeurtenissen
betreffen die in het recente verleden hebben plaatsgevonden. V. had zich
daarom bij het opstellen en de verspreiding van de pamfletten rekenschap
moeten geven van het feit dat de gebeurtenissen die zich tijdens de
Tweede Wereldoorlog hebben voorgedaan en de gevolgen daarvan,
mensen ook nu nog in het diepst van hun wezen raken. Dit besef had hem
er vervolgens van moeten weerhouden dergelijke uitlatingen te doen.
6.8. Dit laatste is mede de achtergrond van het bepaalde in art. 137e
Sr. waarin - onder meer - staat dat hij die een uitlating openbaar maakt
waarvan hij weet of redelijkerwijze moet vermoeden dat die voor een
groep mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging
beledigend is - zoals in dit geval -, strafbaar is.
Een overeenkomstige strafbaarstelling wordt in België beoogd met het
kort geleden door enkele parlementsleden ingediende wetsvoorstel
waarin het betwisten, in twijfel trekken en ontkennen of het goedpraten
van misdrijven tegen de mensheid en van oorlogsmisdrijven strafbaar
wordt gesteld. In de toelichting op dit wetsvoorstel is onder meer te
lezen: 'Misdrijven tegen de mensheid vormen een radicale breuklijn
in de geschiedenis van het mensdom en kunnen bijgevolg niet in het
traditionele begrippenkader worden ingepast, laat staan als banaal
afgedaan. Dat zijn wij de nagedachtenis van de slachtoffers verschuldigd.'
en 'De twijfels over het bestaan van misdrijven tegen de mensheid of de
ontkenning ervan - beweringen die niet alleen worden geopperd, maar
ook staande gehouden - zijn een voedingsbodem voor stellingen die
racisme en uitsluiting als banale gegevens afdoen.'
6.9. Vanwege het kwetsende karakter van de uitlatingen van V. is een
discussie omtrent de feitelijke juistheid van zijn stellingen, zoals hij zo
graag blijkt te willen, onnodig.
Het belang van V. om een in zijn ogen vermeende geschiedvervalsing aan
de kaak te stellen, kan gelet op het hiervoor overwogene niet opwegen
tegen het belang van slachtoffers van de concentratiekampen alsmede
hun familieleden en andere betrokkenen om verschoond te blijven van de
redengeving die V. voor zijn revisionistische opvattingen heeft.
6.10. Er bestaat dan ook aanleiding om niet alleen een verbod te geven
gericht om de litigieuze pamfletten, maar V. tevens een verbod op te
leggen zijn revisionistische zienswijze openbaar te maken. Hiervoor
is mede een reden nu V. ervan blijk heeft gegeven het onrechtmatig
karakter van zijn handelwijze niet in te zien.
6.11. Rest nog de vraag of de voorzieningen tegen V. zoals deze door
CIDI c.s. zijn geformuleerd, integraal kunnen worden gegeven.
6.12. CIDI c.s. hebben terzake gesteld dat de Nederlandse rechter ook
bevoegd is de litigieuze gedragingen van V. zoals deze plaatsvinden in
België te verbieden.
Zij hebben daartoe gewezen op HR 24 november 1989, RvdW 1989 267
(inmiddels gepubliceerd in NJ 1992 404), waarin de HR heeft overwogen
dat in het algemeen gesteld kan worden dat de Nederlandse rechter
een verbod kan opleggen van handelingen en gedragingen buiten
het nationale territoir. Het gaat in deze zaak om een verplichting ter
voorkoming van discriminatie die (ook) buiten Nederland moet worden
nagekomen. I.c. zou de Nederlandse rechter met integrale toewijzing van
het door CIDI c.s. gevorderde, iets verbieden wat in België (vooralsnog)
niet strafbaar is. Bovendien blijkt aannemelijk te zijn dat in dat land
anders wordt gedacht over de mogelijkheden om tegen handelingen als
de onderhavige civielrechtelijk op te treden.
Reeds daarom is terughoudendheid geboden en komt toepassing van in
genoemd arrest geformuleerd uitgangspunt in deze zaak ongewenst voor.
De vorderingen tegen V. zullen worden toegewezen, met dien verstande
dat bij de formulering van de verboden rekening zal worden gehouden
met de noodzakelijke beperking van de verboden tot Nederland en de
Nederlandse belangen. Gelet op de vasthoudende wijze waarop V. zijn
zienswijze uitdraagt, zal aan de verboden de dwangsom gelijk gevorderd
worden verbonden.
6.13. V. heeft nog gesteld dat CIDI c.s. niet zijn ingegaan op zijn
voorstel een minnelijke regeling te treffen. Hij heeft daarbij echter
de voorwaarde gesteld dat CIDI c.s. de feitelijke onjuistheid van zijn
stellingen zouden bewijzen. Gelet op het voorgaande behoefden CIDI c.s.
op deze voorwaarden niet in te gaan. Daarom kan niet worden gezegd dat
zij het ten onrechte op een procedure hebben laten aankomen. (...)
7. Beslissing.
De Pres.
In de zaken tegen het VHO en Van den B.:
Weigert de gevraagde voorzieningen. (...)
In de zaak tegen V.:
Verbiedt V. om zelf of door tussenkomst van anderen de litigieuze
pamfletten getiteld 'De zes-miljoen-holocaust' (waarvan 2 versies
bestaan) en 'Amerikaanse deskundige vernietigt de gaskamerlegende!'
vanaf heden nog langer c.q. nogmaals te verspreiden door toezending
en/of handel dan wel verkoop aan Nederlanders en aan in Nederland
gevestigden.
Verbiedt V. zich in de toekomst in Nederland bij het in het openbaar
uitdragen van zijn in voornoemde pamfletten 'revisionistische' zienswijze
mondeling of schriftelijk uit te laten op een wijze die beledigend en/of
kwetsend en/of onnodig grievend is jegens in Nederland wonende joden
en/of aanhangers van de joodse geloofsovertuiging.