1 Het verloop van het geding
De rechtbank heeft kennisgenomen van de volgende stukken:
- dagvaarding d.d. 14 augustus 2008 met acht producties;
- "incidentele conclusie betreffende de exceptie van de relatieve
onbevoegdheid";
conclusie van antwoord in incident.
2 De vorderingen in de hoofdzaak en het incident en het verweer in het
incident
2.1 Robico vordert in de hoofdzaak – verkort weergegeven – dat de
rechtbank bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad CHSCL zal veroordelen
tot betaling van € 10.488,00 te vermeerderen met contractuele rente,
buitengerechtelijke kosten en proceskosten.
Robico legt aan haar vordering – voor zover thans van belang – de
volgende stellingen ten grondslag.
2.2 Medio augustus 2007 heeft Robico een partij tomaten verkocht en
afgeleverd aan CHSCL.
2.3 Op die koopovereenkomst zijn de algemene verkoopvoorwaarden van
Robico van toepassing.
2.4 CHSCL heeft een bedrag van € 10.488,- van de koopprijs onbetaald
gelaten. Robico vordert betaling van dat bedrag, alsmede betaling van
ingevolge de algemene verkoopvoorwaarden verschuldigd geworden
contractuele vertragingsrente en buitengerechtelijke incassokosten.
2.5 Bij dagvaarding stelt Robico dat zij de partij tomaten in Piraeus,
Griekenland heeft afgeleverd, bij conclusie van antwoord in incident
stelt zij dat zij deze ingevolge artikel 31 van het Verdrag der Verenigde
Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende
zaken van 11 april 1980 (Trb. 1986, 61) (hierna: WKV) binnen het
arrondissement Rotterdam heeft afgeleverd door de partij tomaten aldaar
aan de eerste vervoerder af te geven, die deze in haar opdracht naar
Griekenland zou vervoeren.
2.6 Ingevolge het forumkeuzebeding van artikel 15.2 van de algemene
verkoopvoorwaarden in samenhang met artikel 23 van de Verordening
(EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de
rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van
beslissingen in burgerlijke en handelszaken (PbEG L 12 en L 307),
laatstelijk gewijzigd 20 november 2006 (PbEU L 363) (hierna: EEX-Vo),
subsidiair op grond van artikel 5 aanhef en sub 1 onder a) en onder b)
eerste gedachtestreepje EEX-Vo is de rechtbank Rotterdam bevoegd om
van de vordering kennis te nemen. Aldus Robico.
2.7 De incidentele conclusie van CHSCL strekt ertoe dat de rechtbank
zich bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad onbevoegd zal verklaren om
kennis te nemen van de vordering van Robico en de zaak zal verwijzen
naar het bevoegde gerecht op Cyprus, met veroordeling van Robico in de
proceskosten.
Voorts vordert CHSCL om voor zover van toepassing de overeenkomst
tussen partijen niet te laten beheersen door Nederlands recht.
CHSCL legt aan deze vorderingen – in het kort – het volgende ten
grondslag.
2.8 CHSCL erkent medio augustus 2007 een partij tomaten van Robico
te hebben gekocht. Die overeenkomst is telefonisch tot stand gekomen.
Voorts erkent CHSCL dat Robico de partij tomaten heeft afgeleverd,
echter in beschadigde toestand.
2.9 CHSCL betwist dat aflevering in Piraeus, dan wel binnen het
arrondissement Rotterdam diende plaats te vinden.
De partij tomaten diende op Cyprus te worden afgeleverd.
2.10 CHSCL betwist dat de algemene verkoopvoorwaarden van Robico van
toepassing zijn. Robico heeft de algemene verkoopvoorwaarden niet bij
de totstandkoming van de koopovereenkomst van toepassing verklaard.
Robico heeft vóór noch bij het sluiten van de koopovereenkomst aan
CHSCL een redelijke mogelijkheid geboden om van de algemene
verkoopvoorwaarden kennis te nemen. CHSCL heeft, echter, tijdens
het telefoongesprek waarbij de koopovereenkomst werd gesloten haar
algemene voorwaarden van toepassing verklaard.
2.11 Op de rechtsverhouding tussen partijen is het recht van Cyprus van
toepassing.
2.12 Omdat CHSCL op Cyprus is gevestigd en Robico de partij tomaten op
Cyprus diende af te leveren is het gerecht aldaar bij uitsluiting bevoegd.
2.13 De conclusie van antwoord in incident van Robico strekt tot afwijzing
van de vordering met veroordeling van CHSCL in de proceskosten, bij
vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
Robico vordert tevens een verklaring voor recht dat de overeenkomst
tussen partijen beheerst wordt door het WKV.
3 De beoordeling
in het bevoegdheidsincident
3.1 Hoewel in de kop van de conclusie gesproken wordt over "relatieve
onbevoegdheid", strekt de incidentele conclusie van CHSCL ertoe dat de
rechtbank zich wegens gebrek aan rechtsmacht (absoluut) onbevoegd zal
verklaren om kennis te nemen van de vordering van Robico en de zaak
zal verwijzen naar het bevoegde gerecht op Cyprus. Uit haar conclusie
van antwoord in incident blijkt dat Robico de incidentele vordering
dienovereenkomstig heeft opgevat.
3.2 Tussen partijen is niet in geschil dat de overeenkomst tussen hen
valt aan te merken als een overeenkomst van koop en verkoop van
roerende lichamelijke zaken en dat de verweerder CHSCL is gevestigd op
het grondgebied van de Europese Unie. Daarom dient de vraag of deze
rechtbank bevoegd is om van de vordering van Robico kennis te nemen
aan de hand van de EEX-Vo te worden beantwoord.
3.3 Ingevolge de hoofdregel van artikel 2 in samenhang met artikel 60
EEX-Vo is het gerecht van Nicosia, Cyprus, als de plaats van vestiging
(woonplaats) van de verweerder CHSCL bevoegd.
Voorts is ingevolge artikel 5 aanhef en sub 1 onder a) en onder b)
eerste gedachtestreepje EEX-Vo ten aanzien van verbintenissen uit
een overeenkomst van koop en verkoop van roerende lichamelijke
zaken bevoegd de rechter van de plaats in een lidstaat waar de zaken
volgens de overeenkomst geleverd werden of geleverd hadden moeten
worden, tenzij anders is overeengekomen. Zijn de zaken op een bepaalde
plaats feitelijk geleverd dan is ingevolge dit artikel de rechter van
die plaats bevoegd om van alle geschillen omtrent verbintenissen uit
de koopovereenkomst kennis te nemen, ook die tot betaling van de
koopprijs.
Verder is ingevolge artikel 23 EEX-Vo bevoegd een gerecht dat bij
schriftelijke of schriftelijk bevestigde overeenkomst tussen partijen
bevoegd is verklaard.
3.4 Tussen partijen staat niet ter discussie dat Robico de partij tomaten
aan CHSCL heeft afgeleverd. Wel is tussen partijen in geschil op
welke plaats Robico de partij tomaten aan CHSCL heeft afgeleverd
en wat daarover is afgesproken. Robico stelt bij dagvaarding dat
overeengekomen is dat zij de partij tomaten diende af te leveren in
Piraeus. Bij conclusie van antwoord in incident stelt Robico dat zij
ingevolge artikel 31 WKV heeft afgeleverd door de partij tomaten in
het arrondissement Rotterdam mee te geven aan de eerste vervoerder.
CHSCL betwist die stellingen en stelt dat Robico op Cyprus diende af
te leveren. Afgezien van de door Robico ontvouwen redenering over
aflevering door de partij tomaten mee te geven aan de eerste vervoerder,
heeft geen van partijen de betreffende stelling feitelijk onderbouwd.
Kennelijk is de onderhavige overeenkomst mondeling, telefonisch tot
stand gekomen. Gesteld noch gebleken is dat de koopovereenkomst
schriftelijk is bevestigd. Kennelijk was deze de eerste overeenkomst die
partijen met elkaar hebben gesloten.
Waar de overeenkomst de internationale koop en verkoop van roerende
lichamelijke zaken betreft en ieder van partijen is gevestigd in een staat
die partij is bij het WKV is, ingevolge artikel 1 lid 1 aanhef en onder a
WKV, dat verdrag op de rechtsverhouding tussen partijen van toepassing.
Ingevolge artikel 31 WKV dient de verkoper de zaken af te leveren, voor
zover in dit geval van belang: op de overeengekomen plaats, of, indien
de overeenkomst mede het vervoer van de zaken omvat, op de plaats
waar hij de zaken aan de eerste vervoerder afgeeft ter verzending aan
de koper, en in alle andere gevallen op de plaats waar de verkoper is
gevestigd.
Is een plaats voor aflevering overeengekomen? Uit de factuur van
Robico van 17 augustus 2007 (productie 5 zijdens Robico) blijkt niet
van enige voor de aflevering overeengekomen plaats, evenmin van een
leveringsbeding. Daargelaten enige in de algemene verkoopvoorwaarden
bepaalde plaats van aflevering, concludeert de rechtbank daarom dat
vooralsnog niet aannemelijk is geworden dat tussen partijen een plaats
voor de aflevering van de partij tomaten is overeengekomen.
Tussen partijen is niet in geschil dat Robico aan een vervoerder opdracht
heeft gegeven om de partij tomaten (naar Piraeus of Nicosia) te
vervoeren ter aflevering aan (een vervoerder die in opdracht van)
CHSCL (de partij verder zou vervoeren). Uit de kennelijk ter zake van
het vervoer van de partij tomaten opgemaakte vrachtbrief (productie
3 zijdens Robico) blijkt dat Robico als "afzender" op 15 augustus 2007
in Barendrecht ("[..] Plaats en dat. v. inontvangstneming der goederen
[..]"Barendrecht NL 15-08-07") de partij tomaten aan een vervoerder
heeft meegegeven om deze in Nicosia ("3. [..] Plaats bestemd voor de
aflevering der goederen [..] Nicosia") aan de "geadresseerde" CHSCL af
te leveren. Zonder meer blijkt uit die vrachtbrief niet welke plaats tussen
partijen is overeengekomen waar Robico de partij tomaten diende af te
leveren. Wel kan uit die vrachtbrief in samenhang met de onbetwiste
stelling dat Robico de vervoerder opdracht had gegeven worden afgeleid
dat de koopovereenkomst tevens het vervoer van de zaken omvat en dat
Robico de partij tomaten in Barendrecht aan de eerste vervoerder heeft
meegegeven ter verzending aan de koper, in de zin van artikel 31 aanhef
en onder a WKV.
Daarom heeft tussen partijen Barendrecht als de plaats van aflevering
onder de koopovereenkomst te gelden. Zodanige plaats van aflevering
geldt tevens als de plaats in een EU lidstaat waar de zaken volgens de
overeenkomst geleverd werden of geleverd hadden moeten worden
in de zin van artikel 5 aanhef en sub 1 onder a) en onder b) eerste
gedachtestreepje EEX-Vo.
Nu Barendrecht gelegen is binnen het rechtsgebied van de rechtbank
Rotterdam, is deze rechtbank als gerecht van zodanige plaats bevoegd om
van de vordering van Robico kennis te nemen.
3.5 Nu volgens de stellingen van Robico – welke stellingen CHSCL betwist
– de toepasselijkheid van de algemene verkoopvoorwaarden niet tot een
ander resultaat leidt, laat de rechtbank in het midden of de algemene
verkoopvoorwaarden tussen partijen van toepassing zijn geworden.
3.6 Derhalve is deze rechtbank bevoegd om kennis te nemen van de
vordering van Robico.
Daarop stuit toewijzing van de incidentele vordering tot
onbevoegdverklaring af.
De rechtbank zal CHSCL als de in het ongelijk gestelde partij in de aan de
zijde van Robico in dit incident gevallen proceskosten veroordelen.
3.7 De vordering van CHSCL om voor zover van toepassing de
overeenkomst tussen partijen niet te laten beheersen door Nederlands
recht, beschouwt de rechtbank als een voor de hoofdzaak bestemd
verweer behoudens voor zover de rechtbank in het kader van het
bevoegdheidsincident het toepasselijke recht diende te bepalen. In
laatstbedoeld geval komt aan deze vordering geen zelfstandige betekenis
toe.
3.8 De vordering van Robico tot een verklaring voor recht dat de
overeenkomst tussen partijen wordt beheerst door het WKV is kennelijk
door CHSCL noch door de rolrechter als een incidentele vordering in de
zin van artikel 208 e.v. Rv aangemerkt. Ook deze vordering is voor de
hoofdzaak bestemd behoudens voor zover de rechtbank in het kader van
het bevoegdheidsincident het toepasselijke recht diende te bepalen, in
welk geval aan deze vordering geen zelfstandige betekenis toekomt.
in de hoofdzaak
3.9 De rechtbank zal de zaak verwijzen naar de rolzitting voor het nemen
van een conclusie van antwoord.
4 De beslissing
De rechtbank, in het bevoegdheidsincident verklaart zich bevoegd om van
de vordering van Robico in de hoofdzaak kennis te nemen;
veroordeelt CHSCL in de aan de zijde van Robico gevallen proceskosten,
tot en met deze uitspraak bepaald op nihil aan griffierecht en overige
verschotten en op € 452,- aan salaris voor de advocaat;
verklaart deze veroordeling in de proceskosten uitvoerbaar bij voorraad;
in de hoofdzaak
verwijst de zaak naar de rolzitting van woensdag 18 februari 2009 voor
een door CHSCL te nemen conclusie van antwoord.