‘2. De feiten in het incident
2.1. N. heeft goederen en diensten van Puister Maritiem BV afgenomen.
2.2. Puister Maritiem heeft voor de geleverde goederen en diensten €
8.830,81 in rekening gebracht.
2.3. Euromaritime heeft in de hoofdzaak bij inleidende dagvaarding van N.
de betaling gevorderd van onder meer € 8.830,81.
3. Het geschil in het incident
3.1. N. vordert de rechtbank zich bij gebreke van internationale
rechtsmacht onbevoegd te verklaren van het geschil in de hoofdzaak
kennis te nemen. Hij heeft daartoe aangevoerd dat op grond van art.
1 Rechtsvordering de EGverordening met nummer 44/2001 in de
onderhavige zaak de bevoegdheid van de rechtbank bepaalt. Op basis
van art. 2 van de voornoemde verordening komt de rechtbank geen
bevoegdheid toe nu de woonplaats van N. buiten Nederland gelegen
is. Art. 5 van dezelfde verordening kent weliswaar uitzonderingen op
deze regel maar gelet op het in de dagvaarding gestelde zijn deze in
het onderhavige geval niet van toepassing. Tussen partijen is namelijk
geen sprake van een verbintenis uit overeenkomst hetgeen voor
toepassing van art. 5 lid 1 een vereiste is. N. en Euromaritime hebben
immers nooit een overeenkomst met elkaar gesloten, die een beroep
op het voornoemde art. 5 zou kunnen rechtvaardigen. Euromaritime
stelt weliswaar pandhouder te zijn, maar dit houdt niet meer in dan
dat hij inningsbevoegd zou zijn. De pandgever, Puister Maritiem BV,
blijft schuldeiser en is derhalve de contractuele wederpartij van N. Nu
een beroep op art. 5 lid 1 faalt, komt de Nederlandse rechter geen
rechtsmacht toe.
3.2. Euromaritime concludeert tot niet-ontvankelijkheid van N. in het
incident. Zij voert hiertoe primair aan dat de Nederlandse rechter
rechtsmacht toekomt op grond van art. 5 lid 1 van de EG-verordening met
nummer 44/2001. Puister Maritiem BV heeft N. roerende zaken verkocht
en diensten verstrekt te Terneuzen alwaar N. ook diende te betalen.
Door de verpanding van de vordering is tussen Euromaritiem en N. een
rechtsband ontstaan, immers N. diende de vordering van Puister Maritiem
BV te voldoen aan Euromaritime. Deze verbintenis is in de plaats getreden
van de contractuele verbintenis tussen N. en Puister Maritiem BV.
Subsidiair stelt Euromaritime zich op het standpunt dat zij schade heeft
geleden doordat N. weigerachtig is gebleken de verpande vordering
te voldoen. De bevoegdheid van de rechtbank te Middelburg kan dan
eveneens worden gegrond op art. 5 lid 3 van de voornoemde verordening,
mede nu het schadebrengende feit zich in haar arrondissement heeft
voorgedaan.
(…)
4. De beoordeling van het geschil in het incident Aanvulling van de
grondslag van de eis in de hoofdzaak
(…)
Internationale rechtsmacht
4.3. Gezien de aard van het geschil en de vestigingsplaats van partijen
dient de bevoegdheid van de rechtbank te worden beoordeeld aan de
hand van de EEXverordening (Verordening (EG) nummer 44/2001 van
de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid,
de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en
handelszaken), welke verordening op 1 maart 2002 voor alle EU-lidstaten
in werking is getreden. Art. 2 van de verordening geeft de hoofdregel ter
zake van de bevoegdheidsvraag. In beginsel komt de Nederlandse rechter
slechts rechtsmacht toe in het geval de gedaagde zijn woonplaats en in
het geval van een rechtspersoon deze haar statutaire zetel in Nederland
heeft. De woonplaats van N. bevindt zich in Frankrijk. Op basis van art. 2
zou de rechtbank dan ook geen rechtsmacht toekomen. Uitzonderingen op
art. 2 zijn blijkens art. 3 slechts mogelijk op basis van de bepalingen van
de verordening. Art. 5 bevat dergelijke uitzonderingen. Dit artikel luidt
voor zover van belang:
"Een persoon die woonplaats heeft op het grondgebied van een
lidstaat, kan in een andere lidstaat voor de volgende gerechten worden
opgeroepen:
1. a) ten aanzien van verbintenissen uit overeenkomst: voor het gerecht
van de plaats waar de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt, is
uitgevoerd of moet worden uitgevoerd (…)
3. ten aanzien van verbintenissen uit onrechtmatige daad: voor
het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft
voorgedaan of zich kan voordoen (…)"
Euromaritime stelt zich op het standpunt dat de rechtbank op basis van
voornoemd art. 5 bevoegd is haar vordering te beoordelen. Euromaritime
beroept zich daartoe primair op het eerste lid van art. 5 van de EEX-
verordening en stelt dat tussen haar en N. sprake is van een verbintenis
uit overeenkomst.
De rechtbank is van oordeel dat van een verbintenis uit overeenkomst
in het onderhavige geval geen sprake is. Zij overweegt daartoe als
volgt. Met een verbintenis uit overeenkomst in de zin van art. 5 van
de EEX-verordening wordt bedoeld een contractuele verbintenis die
aan de vordering in rechte ten grondslag ligt. De rechtbank volgt
Euromaritime niet in haar stelling dat tussen haar en N. een verbintenis
is ontstaan die in de plaats is gekomen van de contractuele verbintenis
van Puister Maritiem met N., omdat Puister Maritiem de vordering op
N. aan haar zou hebben verpand. Naar het oordeel van de rechtbank
verleent het gestelde pandhouderschap Euromaritime niets meer dan de
bevoegdheid tot inning van de vordering die zij in pand heeft gekregen.
De pandgever, Puister Maritiem, blijft de eigenlijke schuldeiser. De
verbintenis tussen Euromaritime en N. kan dan ook niet in de plaats
komen van de onderliggende verbintenis tussen Puister Maritiem en
N. Nu ook anderszins niet van een contractuele verbintenis tussen
Euromaritime en N. is gebleken, ligt naar het oordeel van de rechtbank
aan de vordering van Euromaritime op N. geen contractuele verbintenis
ten gronde. Van een verbintenis uit overeenkomst in de zin van de EEX-
verordening is in het onderhavige geval dan ook geen sprake. Nu niet
aan de vereisten van art. 5 lid 1 van de EEX-verordening is voldaan
is de rechtbank van oordeel dat haar bij gebreke van internationale
rechtsmacht geen bevoegdheid toekomt de vordering van Euromaritime
op basis van haar primaire grondslag te beoordelen.
4.4. De rechtbank komt aan de beoordeling van haar bevoegdheid op
basis van de subsidiaire grondslag van de vordering niet toe omdat de
vordering allereerst inhoudelijk op haar primaire grondslag dient te
worden beoordeeld alvorens aan de subsidiaire grondslag kan worden
toegekomen. De rechtbank zal zich vanwege proces-economische redenen
tot kennisneming van de gehele vordering onbevoegd verklaren. De
vordering kan immers in haar geheel aan de op basis van art. 2 van de
EEX-verordening bevoegde rechter worden voorgelegd.
4.5. Euromaritime zal als de in ongelijk gestelde partij in de kosten van
het incident worden veroordeeld. Nu de rechtbank zich onbevoegd zal
verklaren van de hoofdzaak kennis te nemen zal Euromaritime, eiseres
in de hoofdzaak, eveneens worden veroordeeld in de kosten van de
hoofdzaak.’