Inhoudsindicatie: ÖLSM vordert veroordeling van Gefonzo tot het
verschaffen van afschrift van het tussen Gefonzo Roemenië en Sanab
gewezen arbitraal eindvonnis in genoemde arbitrale procedure, onder
verbeurte van een dwangsom van € 50.000,-- voor iedere dag of gedeelte
daarvan dat Gefonzo weigert hieraan te voldoen, met veroordeling van
Gefonzo in de kosten van het geding....Op het onderhavige geschil
is, nu zowel ÖLSM als Gefonzo gevestigd zijn in een EU-lidstaat, de
EEX-verordening (verder: EEX-Vo) van toepassing om te bepalen van
welke EU-lidstaat de rechter bevoegd is om van het geschil kennis te
nemen. Binnen de grenzen van de EEX-Vo is de in dit verdrag vervatte
bevoegdheidsregeling dwingend en uitputtend. Ingevolge de hoofdregel,
neergelegd in art 2 EEX-Vo, is de rechter van de woonplaats van
gedaagde, in casu de Nederlandse rechter, bevoegd om van het geschil
kennis te nemen. ÖLSM beroept zich ter onderbouwing van haar vordering
tot afgifte van een afschrift van het arbitraal eindvonnis echter op een
samenwerkingsovereenkomst tussen partijen, in welke overeenkomst
een forumclausule voor forum Wenen is opgenomen. Uitgaande van
de eigen stelling van ÖLSM is dus de Oostenrijkse rechter in eerste
instantie bevoegd. Op grond van artikel 31 EEX-Vo kan hiervan onder
omstandigheden worden afgeweken. Een zodanige uitzondering doet
zich in casu niet voor. Afgifte van een afschrift van een vonnis is geen
voorlopige of bewarende maatregel, zoals bedoeld in artikel 31 EEX-
Vo. Gelet op de uitdrukkelijke betwisting is de onbevoegdheid van de
voorzieningenrechter niet gedekt door de verschijning van Gefonzo. De
conclusie is dat de voorzieningenrechter van deze rechtbank onbevoegd is
om van de vordering van ÖLSM kennis te nemen.
Uitspraak
RECHTBANK MIDDELBURG
Sector civiel recht, voorzieningenrechter
Vonnis van 5 januari 2007 in de zaak van: Kort gedingnr.: 238/2006
De vennootschap naar Oostenrijks recht Österreichischer Lloyd Ship
Management GmbH, gevestigd te Wenen, Oostenrijk, eiseres, procureur:
mr C.J. IJdema, advocaten: mr W.H. Claessen en mr Boon, tegen 1. de
besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Gefonzo Roemenië
B.V., statutair gevestigd en kantoorhoudende te Veere, 2. de besloten
vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Gefonzo B.V., statutair
gevestigd te Rotterdam en kantoorhoudende te Veere, gedaagden,
procureur: mr K.P.T.G. Flos, advocaat: mr D.J.R.M. Braakenburg.
1. Het verloop van het geding
Eiseres wordt verder aangeduid als ÖLSM. Gedaagden worden afzonderlijk
aangeduid als Gefonzo Roemenië en Gefonzo B.V. en samen als Gefonzo.
Het dossier bevat de volgende processtukken:
- de dagvaarding;
- de brief van mr IJdema van 12 december 2006 met producties;
- de faxbrieven van mr Braakenburg van 18 december 2006 met
producties;
- de pleitnotities van mr Boon;
- de pleitnotities, tevens houdende conclusie tot onbevoegdheid van mr
Braakenburg.
2. De feiten
2.1. Gefonzo Roemenië drijft een onderneming die is gericht op
de exploitatie van en de handel in schepen. Gefonzo B.V. is enig
aandeelhouder en bestuurder van Gefonzo Roemenië.
2.2. Op 21 mei 1995 heeft Gefonzo Roemenië met de te Braila, Roemenië,
gevestigde scheepswerf S.C. Santierul Naval Braila S.A. (verder: Sanab)
een overeenkomst gesloten met betrekking tot de bouw en levering van
tien zeeschepen.
2.3. ÖLSM is een in Oostenrijk gevestigde vennootschap. Haar
werkzaamheden bestaan uit het in eigendom houden en exploiteren van
zeeschepen.
2.4. Bij de door ÖLSM overgelegde stukken bevindt zich een niet
getekende "Vereinbarung über eine Strategische Partnerschaft
zwischen Gefonzo B.V., Veere, Niederlande und die mit ihr verbundenen
Unternehmen (Gefonzo) sowie Österreichischer Lloyd Ship Management
GmbH, Wien und die mit ihr verbundenen Unternehmen und Personen
(ÖLSM)", verder: de samenwerkingsovereenkomst.
Deze samenwerkingsovereenkomst heeft betrekking op de gezamenlijke
aankoop en exploitatie van zeeschepen.
2.5. Artikel 9 van voornoemde samenwerkingsovereenkomst bevat een
rechtskeuze voor Oostenrijks recht en een forumclausule voor forum
Wenen.
2.6. Sanab is haar verplichtingen voortvloeiend uit de tussen Gefonzo
Roemenië en haar gesloten overeenkomst genoemd onder 2.2., niet
nagekomen. In verband daarmee is
tussen Gefonzo Roemenië en Sanab een arbitrageprocedure aanhangig
geweest bij het Nederlands Arbitrage Instituut, onder kenmerk GZ NAI
2450. In deze procedure is een eindvonnis gewezen.
3. Het geschil
3.1.1. ÖLSM vordert veroordeling van Gefonzo tot het verschaffen van
afschrift van het tussen Gefonzo Roemenië en Sanab gewezen arbitraal
eindvonnis in genoemde arbitrale procedure, onder verbeurte van een
dwangsom van € 50.000,-- voor iedere dag of gedeelte daarvan dat
Gefonzo weigert hieraan te voldoen, met veroordeling van Gefonzo in de
kosten van het geding.
3.1.2. ÖLSM stelt dat de tien door Sanab te bouwen en op te leveren
schepen gezamenlijk door de partijen bij de samenwerkingsovereenkomst
zouden worden aangekocht en geëxploiteerd. Door het feit dat aan
de samenwerkingsovereenkomst ten aanzien van acht schepen
geen uitvoering is gegeven lijdt ÖLSM aanzienlijke schade. ÖLSM
is voornemens om zich hiervoor op Gefonzo B.V. "und die mit ihr
verbundenen Unternehmen" te verhalen. Voor de vraag in hoeverre
ÖLSM een vordering heeft op Gefonzo B.V. "und die mit ihr verbundenen
Unternehmen" is de inhoud van het arbitrale eindvonnis bepalend.
Volgens ÖLSM is voldaan aan de eisen van artikel 843 Rv.
3.2. Gefonzo voert aan dat tussen Gefonzo en ÖLMS geen afspraak
bestaat, niet op grond van de ongetekende "Vereinbarung" uit 1999 noch
anderszins, op basis waarvan ÖLSM recht zou hebben op de opbrengst
van de arbitrage tussen Gefonzo Roemenië en Sanab. Wat daar ook
van zij, de procedure daarover zal, naar eigen stellingen van ÖLSM,
gevoerd gaan worden in Oostenrijk. Dat maakt de voorzieningenrechter
onbevoegd om van deze vordering kennis te nemen, aldus Gefonzo. ÖLSM
beroept zich immers op de tekst van de samenwerkingsovereenkomst.
In deze overeenkomst is een forumbeding opgenomen. Nu onderhavige
zaak onder de EEX-Verordening valt moet de rechtbank Wenen derhalve
als gekozen forum exclusief bevoegd worden geacht. De bevoegdheid van
de Nederlandse rechter zou slechts kunnen worden gebaseerd op artikel
31 EEX-Vo, doch daaraan is in casu niet voldaan omdat het niet gaat om
een voorlopige of bewarende maatregel in de zin van dat artikel. Gefonzo
betwist voorts uitdrukkelijk dat de onbevoegdheid is gedekt op de voet
van artikel 24 EEX-Vo.
Er is bovendien geen rechtens te respecteren spoedeisend belang van
ÖLSM om, vooruitlopend op die Oostenrijkse procedure en de daarin
te nemen aan de Oostenrijkse rechter voorbehouden beslissingen, nu
afgifte te verlangen van een reeds anderhalf jaar oud arbitraal vonnis,
over een rechtsbetrekking waarbij ÖLSM noch partij noch belanghebbende
is of was. Honorering van de fishing expedition van ÖLSM zou een
onomkeerbare verslechtering van de procedurele positie van Gefonzo
in de Oostenrijkse procedure meebrengen, waarvoor geen aanwijsbaar
rechtmatig belang bestaat, althans dat is onvoldoende gesteld en niet
gebleken.
4. De beoordeling
4.1. Op het onderhavige geschil is, nu zowel ÖLSM als Gefonzo gevestigd
zijn in een EU-lidstaat, de EEX-verordening (verder: EEX-Vo) van
toepassing om te bepalen van welke EU-lidstaat de rechter bevoegd is om
van het geschil kennis te nemen.
Binnen de grenzen van de EEX-Vo is de in dit verdrag vervatte
bevoegdheidsregeling dwingend en uitputtend. Ingevolge de hoofdregel,
neergelegd in art 2 EEX-Vo, is de rechter van de woonplaats van
gedaagde, in casu de Nederlandse rechter, bevoegd om van het geschil
kennis te nemen. ÖLSM beroept zich ter onderbouwing van haar vordering
tot afgifte van een afschrift van het arbitraal eindvonnis echter op een
samenwerkingsovereenkomst tussen partijen, in welke overeenkomst
een forumclausule voor forum Wenen is opgenomen. Uitgaande van
de eigen stelling van ÖLSM is dus de Oostenrijkse rechter in eerste
instantie bevoegd. Op grond van artikel 31 EEX-Vo kan hiervan onder
omstandigheden worden afgeweken. Een zodanige uitzondering doet
zich in casu niet voor. Afgifte van een afschrift van een vonnis is geen
voorlopige of bewarende maatregel, zoals bedoeld in artikel 31 EEX-Vo.
Gelet op de uitdrukkelijke betwisting is de onbevoegdheid van de
voorzieningenrechter niet gedekt door de verschijning van Gefonzo.
De conclusie is dat de voorzieningenrechter van deze rechtbank
onbevoegd is om van de vordering van ÖLSM kennis te nemen.
4.2. ÖLSM zal als de in het ongelijk gestelde partij in de kosten van het
geding worden veroordeeld.
5. De beslissing
De voorzieningenrechter:
- verklaart zich onbevoegd om van de vordering van ÖLSM kennis te
nemen;
- veroordeelt, uitvoerbaar bij voorraad, ÖLSM in de kosten van dit geding
tot aan deze uitspraak aan de zijde van Gefonzo begroot op € 248,-- aan
griffierecht en € 1.054,-- wegens procureurssalaris.
Dit vonnis is gewezen door mr. H.A. Witsiers, voorzieningenrechter,
en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 5 januari 2007 in
tegenwoordigheid van de griffier.