ID 2004-260
NIPR 2004 260
INST Rb. Arnhem
DD 10 maart 2004
ROL zaak-/rolnr. 105545/HA ZA 03-1820
OVERW Rb. Arnhem
‘De vaststaande feiten
1.1. Op of omstreeks 18 oktober 1999 is een trekker met
kiepbulkoplegger van Schols Bulk BV op het bedrijfsterrein van Mauer BV
te Poederoijen defect geraakt, in die zin dat de bulkoplegger niet meer
omlaag te brengen was. Schols Bulk BV heeft hierop LAG Trailers, de
leverancier van de bulkoplegger, ingeschakeld. LAG Trailers heeft daarop
haar leverancier HYVA ingeschakeld, die op haar beurt Van Spelden
Reparatie BV heeft ingeschakeld.
1.2. Door toedoen van de monteur van Van Spelden Reparatie BV is
circa 80 liter hydrolische olie uit de bulkoplegger weggestroomd op het
terrein van Mauer BV. De totale opruimingskosten hebben ƒ 16.000,- (€
7.260,48) bedragen.
(…)
1.5. In 1998 heeft LAG Trailers de kiepoplegger aan Schols Bulk BV
geleverd. Zowel op de opdrachtbevestiging als op de factuur zijn de
algemene verkoopvoorwaarden van LAG Trailers afgedrukt. De door
Schols Bulk BV ondertekende opdrachtbevestiging van 4 november
1997 vermeldt uitdrukkelijk dat de levering geschiedt volgens de op de
keerzijde afgedrukte algemene verkoopvoorwaarden van LAG Trailers.
1.6. De algemene verkoopvoorwaarden van LAG Trailers bevatten onder
meer de volgende bepalingen. “Al onze leveringen en uitgevoerde
werken door onze firma zijn onderworpen aan de hierna beschreven
verkoopvoorwaarden. Elke afwijking hiervan moet schriftelijk
overeengekomen worden en door ons uitdrukkelijk aanvaard worden.
(…)
Geschillen
Voor alle geschillen tussen partijen zijn alleen de rechtbanken van onze
maatschappelijke zetel bevoegd.”
Het geschil in het incident
2.1. Voor alle weren heeft LAG Trailers aangevoerd dat zij geen partij is
bij de beweerde overeenkomst en voorts dat deze rechtbank onbevoegd
is om van het geschil kennis te nemen omdat in haar algemene
voorwaarden bij uitsluiting de rechtbank in Tongeren (België), als de
rechtbank van haar maatschappelijke zetel, bevoegd is verklaard.
(…)
De beoordeling van het geschil in het incident
3.1. De vraag of er een overeenkomst is totstandgekomen waarbij
LAG Trailers partij is, is een vraag die in de hoofdzaak moet worden
beantwoord. Deze vraag kan dan ook in dit bevoegdheidsincident
onbesproken blijven.
3.2. Omtrent de vraag of partijen rechtsgeldig zijn overeengekomen
dat slechts de rechtbank te Tongeren bevoegd is van dit geschil kennis
te nemen, overweegt de rechtbank als volgt. Deze vraag moet worden
beantwoord aan de hand van het bepaalde in art. 23 van de Verordening
(EG) nr. 44/2001 van de Raad van de Europese Unie, Publicatieblad
nr. L 012 van 16/01/2001 (EEX-verordening), welk artikel grotendeels
overeenstemt met art. 17 EEX-verdrag. Volgens genoemd artikel dient
een overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegd gerecht te worden
gesloten
– hetzij bij een schriftelijke overeenkomst of bij een schriftelijk bevestigde
mondelinge overeenkomst,
– hetzij in een vorm die wordt toegelaten door de handelwijzen die tussen
partijen gebruikelijk zijn geworden,
– hetzij, in de internationale handel, in een vorm die overeenstemt
met een gewoonte waarvan partijen op de hoogte zijn en die in de
internationale handel algemeen bekend is en door partijen bij dergelijke
overeenkomsten in de betrokken handelsbranche doorgaans in acht wordt
genomen.
3.3. Tussen partijen staat vast dat er geen schriftelijke overeenkomst is
totstandgekomen met betrekking tot de uit te voeren reparatie, krachtens
welke de algemene voorwaarden met daarin de forumkeuze toepasselijk
zijn geworden. Evenmin is zo’n overeenkomst schriftelijk bevestigd.
3.4. Bij de beantwoording van de vraag of de overeenkomst van
forumkeuze geacht moet worden in een andere toegelaten vorm te zijn
totstandgekomen, dient, volgens de uitspraak van het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen van 20 februari 1997, NJ 1998, 565
(NIPR 1997, 115, red.) als uitgangspunt te gelden dat er sprake moet
zijn van een daadwerkelijke wilsovereenstemming tussen partijen. Deze
wilsovereenstemming moet dan tot uiting zijn gebracht in een handelwijze
van partijen die in overeenstemming is met een gebruik in de tak van
(internationale) handel waarin beide partijen werkzaam zijn. Oftewel de
forumkeuze als waarvan hier sprake is moet gebruikelijk zijn in de tak
van handel waarin partijen opereren en Schols Bulk BV moet van deze
gebruiken op de hoogte zijn geweest.
3.5. Naar het oordeel van de rechtbank onderscheidt het enkele
telefonische verzoek van Schols Bulk BV aan LAG Trailers tot het
verrichten van een incidentele reparatie bij een opgetreden calamiteit
als waarvan hier sprake is zich zozeer van een vaste, gebruikelijke
(handels)relatie tussen partijen met vaste gebruiken en met een tussen
partijen gebruikelijk forumkeuzebeding om daaruit in het onderhavige
geval een daadwerkelijke akkoordverklaring van Schols Bulk BV met een
forumkeuze te kunnen afleiden.
3.6. Het enkele feit dat de partijen eerder zaken met elkaar hebben
gedaan – waarvan LAG Trailers alleen de levering van de bulkoplegger
heeft aangetoond – is onvoldoende om een dermate vaste relatie met
bestendige gebruiken en bedingen aan te nemen, dat daaruit voor de
onderhavige reparatie-overeenkomst een uitdrukkelijke forumkeuze in de
zin van art. 23 EEX-verordening kan worden afgeleid.
3.7. De conclusie moet dan ook zijn dat in het onderhavige geval
geen sprake is van een forumkeuzebeding in de zin van art. 23 EEX-
verordening. Op grond van art. 5 lid 1 EEX-verordening is de rechtbank
bevoegd van het geschil kennis te nemen.’