O. ten aanzien van het recht:
De grieven luiden:
I: De Rb. beslist ten onrechte dat voorshands niet aannemelijk is dat
het EEG-Executieverdrag van toepassing is, nu de eisende partij een
ingezetene is van een niet EEG lid-staat.
II: Voor de beoordeling van zijn bevoegdheid hecht de Rb. ten onrechte
belang aan het feit dat de procedure tegen Van Gend & Loos is geroyeerd.
Grief I is gegrond.
De hoofdregel van art. 2 eerste lid EEG-Executieverdrag, die inhoudt dat
een verweerder wordt gedagvaard voor de rechter van zijn woonplaats
en is uitgewerkt in art. 6 eerste lid voor het geval "er meer dan een
verweerder is", moet geacht worden te gelden ongeacht of de eisende
partij binnen of buiten de EEG woonplaats heeft.
Aangenomen moet immers worden dat indien aan de burgerlijke rechter
binnen de EEG ingevolge bedoeld verdrag in de internationale sfeer
bevoegdheid is toegekend daardoor tevens diens rechtsmacht wordt
gefundeerd ten opzichte van buiten de EEG wonende eisende partijen.
Zulks geldt temeer nu een van de oogmerken van het verdrag is het
beschermen van de positie van de gedaagde partij.
Derhalve mocht L., gevestigd in Barcelona en dus buiten de EEG, zich in
dit geval, waarin zij stond tegenover twee verweerders te weten Mr B.
q.q. wonende in Belgie en curator in het door een Belgische Rechtbank
uitgesproken faillissement van een in Belgie gevestigde n.v., en de in
Nederland gevestigde naamloze vennootschap Van Gend & Loos NV,
zich richten naar de bevoegdheidsregels van het EEG Bevoegdheids- en
Executieverdrag.
Ook grief II is gegrond.
Terecht heeft L. overeenkomstig art. 6 EEG-Executieverdrag de beide
verweerders gedaagd voor de rechter van de woonplaats, i.c. de plaats
van vestiging, van een hunner.
Ten tijde van de dagvaarding had immers L. te maken met twee
tegenpartijen bij het instellen van haar revindicatie, te weten Van Gend &
Loos, die de goederen in feite onder zich had en, gelijk onbestreden ten
processe is gesteld, alstoen weigerde de goederen af te geven aan L., en
Mr B., die in zijn hoedanigheid de door L. gepretendeerde eigendom van
de in revindicatoir beslag genomen goederen betwistte.
Ten onrechte betoogt Mr B. dat in deze sprake was van een
hoofdvordering, te weten die gericht tegen hemzelf en beogende de
verklaring voor recht met betrekking tot de eigendom van de goederen,
en een nevenvordering gericht tegen Van Gend & Loos en strekkende tot
de vanwaardeverklaring van het gelegd revindicatoir beslag.
De onderhavige revindicatie strekte, blijkens het petitum van de
dagvaarding niet alleen tot een verklaring voor recht met betrekking
tot de eigendom van de beslagen goederen doch ook tot verkrijging
van een bevel aan Van Gend & Loos tot afgifte van die goederen, tot
een gehengen en gedogen daarvan door Mr B. en tenslotte tot de
vanwaardeverklaring van het beslag.
Naar 's Hofs oordeel kan dan ook in het onderhavige geval niet met vrucht
worden betoogd dat ten tijde van de dagvaarding de vordering gericht
tegen Mr B. als "hoofdvordering" zou zijn aan te merken in die zin dat
zij van groter belang was dan die, gericht tegen Van Gend & Loos, en er
daardoor geen sprake zou zijn van "meer dan een verweerder" danwel
dat daardoor de zaak slechts had mogen worden aangebracht voor de
bevoegde Belgische rechter.
Nu derhalve naar 's Hofs oordeel L. ten tijde van de dagvaarding
gerechtigd was te kiezen voor de bevoegde Nederlandse rechter,
i.c. - op grond van art. 726 Rv - de Rb. te 's-Hertogenbosch, bleef
deze rechter bevoegd, ook toen partijen in onderling overleg het
revindicatoir beslag onder Van Gend & Loos na het aanbrengen van de
zaak hadden opgeheven teneinde de schade als gevolg van het beslag
op de onderhavige goederen, die aan mode onderhevig waren, zoveel
mogelijk te beperken door deze spoedig te doen verkopen, en vervolgens
de procedure tegen Van Gend & Loos te royeren.
Mogelijk ware geweest dat partijen bij hun regeling ook hadden betrokken
de vraag voor welke rechter de procedure verder zou worden gevoerd,
waarbij Mr B. had kunnen bedingen, dat dit de Belgische rechter zou zijn.
Nu zulks niet is gebeurd doch Mr B. zonder zodanig beding heeft
toegestemd in de opheffing van het revindicatoir beslag, kan hij
zich niet met vrucht erop beroepen, dat L. door voortzetting van de
onderhavige procedure bij de Rb. te 's-Hertogenbosch, voor wie zij de
zaak bevoegdelijk had aangespannen, hetzij misbruik van recht maakt
danwel haar belang daarbij heeft verloren.
Ten onrechte heeft de Rb. dan ook overwogen het i.c. niet juist te achten
dat Mr B. "wordt afgetrokken van zijn eigen rechter".
Tenslotte merkt het Hof nog op dat art. 24 EEG-Executieverdrag slechts
de mogelijkheid opent voorlopige of bewarende maatregelen aan te
vragen bij de rechter van een ander land dan dat van de bevoegde
rechter ten aanzien van het bodemgeschil.
In het onderhavige geval is evenwel de bevoegde rechter met betrekking
tot het revindicatoir beslag dezelfde als die, bevoegd met betrekking tot
het bodemgeschil.
Dat artikel behelst in dit geval niet, gelijk de raadsman van B. heeft
betoogd bij pleidooi, dat de beslagrechter niet bevoegd is ook van
het bodemgeschil kennis te nemen danwel dat hoofdprocedure en
beslagprocedure dienen te worden ontkoppeld.
Uit het vorenstaande volgt dat L. terecht heeft betoogd dat de Rb. te
's-Hertogenbosch bevoegd is van de vordering, zoals die destijds is
ingesteld, thans nog uitsluitend gericht tegen Mr B. q.q., kennis te nemen.
Voor verwijzing van de zaak naar het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen ter beantwoording van de litigieuze bevoegdheidsvraag,
ziet het Hof geen termen.
Het vonnis waarvan beroep dient derhalve te worden vernietigd, waarna
de zaak dient te worden terug gewezen naar de Rb. te 's-Hertogenbosch
ter beslissing van de hoofdzaak.