ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
"Eiseres baseert haar vorderingen tot respectievelijk nakoming van de
overeenkomst en betaling van een geldsom, op een tussen haar en
gedaagde gesloten overeenkomst. De verbintenis die voor toepassing
van artikel 5 sub 1 van voornoemd verdrag, in aanmerking moet worden
genomen bij vorderingen gebaseerd op verschillende verbintenissen
voortvloeiende uit een overeenkomst, is die waardoor de overeenkomst
wordt gekarakteriseerd.
Naar Nederlands internationaal privaatrecht dient ten aanzien van de
onderhavige overeenkomst als zodanige verbintenis te worden beschouwd
de door eiseres als verkoopster te verrichten prestatie. Eiseres is een
vennootschap naar Nederlands recht met haar plaats van vestiging en
haar hoofdbestuur in Nederland, zodat de vraag waar de betrokken
verbintenis moet worden uitgevoerd naar Nederlands recht dient te
worden beantwoord.
Dientengevolge is ten deze toepasselijk de Eenvormige wet inzake de
internationale koop van roerende lichamelijke zaken van 15 december
1971 (Trb. 1964, 117 en Trb. 1968, 13), en wel op grond van artikel 2
lid 1 van die wet. Immers, het betreft hier een koopovereenkomst met
betrekking tot een roerende lichamelijke zaak.
Zoals boven reeds is overwogen, is de verbintenis waardoor de
overeenkomst tussen partijen wordt gekarakteriseerd, de door eiseres
te verrichten prestatie, meer bepaald de aflevering door eiseres van de
verkochte zaak.
Op grond van artikel 19 van genoemde wet geschiedt deze aflevering,
indien de zaak moet worden vervoerd en er geen andere plaats voor
aflevering is overeengekomen - omtrent dit laatste is niets gesteld of
gebleken - door afgifte van de zaak aan de vervoerder ter verzending aan
de koper.
Nu eiseres haar plaats van vestiging in Nederland heeft, gaat de
rechtbank ervan uit dat levering door haar derhalve in Nederland
zal plaatsvinden, zodat de verbintenis genoemd in artikel 5 sub 1
van voornoemd verdrag in Nederland dient te worden uitgevoerd.
Dit brengt met zich mee, dat de rechtbank haar bevoegdheid van de
vorderingen van eiseres kennis te nemen ontleent aan artikel 5 sub 1 van
meergenoemd verdrag.
Uit de door eiseres overgelegde stukken blijkt dat de dagvaarding in
Franse vertaling op 6 mei 1982 aan gedaagde is afgegeven en door deze
in ontvangst is genomen, zodat de rechtbank eiseres inzoverre in haar
vordering kan worden ontvangen, aangezien deze afgifte zo tijdig is
geschied dat gedaagde gelegenheid heeft gehad verweer te voeren.
ID 2004-355
NIPR 2004 355
INST Rb. Utrecht
DD 4 augustus 2004
ROL zaaknr. 179352/HA ZA 04-1277
OVERW Rb. Utrecht
‘Beoordeling van de vordering
Nu eiseres een rechtspersoon naar vreemd recht is en haar vordering
uit dien hoofde een internationaal karakter draagt, dient allereerst de
vraag te worden beantwoord of de Nederlandse rechter bevoegd is van de
vordering kennis te nemen.
De rechtbank beantwoordt die vraag bevestigend en wel op grond van art.
2 van de in deze toepasselijke Verordening (EG) nr. 44/2001 “Brussel I”,
nu gedaagde woonplaats heeft in Nederland.
Ten aanzien van het op de onderhavige vordering toepasselijke recht
overweegt de rechtbank als volgt. Nederland en Ierland zijn beide partij
bij het Verdrag van Rome van 19 juni 1980 inzake het recht dat van
toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (het EVO-Verdrag).
De onderhavige vordering tot terugbetaling van het onverschuldigd
betaalde vloeit voort uit een gestelde, niet rechtsgeldige cessie van
een vordering uit hoofde van een tussen V. BV en eiseres gesloten
transportovereenkomst door V. BV aan gedaagde. Ingevolge art. 12
van het EVO verdrag bepaalt het recht dat de gecedeerde vordering
beheerst de betrekkingen tussen de cessionaris en de schuldenaar. De
gecedeerde vordering, een transportovereenkomst, wordt ex art. 4 lid
1 van het EVO-verdrag beheerst door het recht van het land waarmee
zij het nauwst verbonden is. Nu deze transportovereenkomst gesloten is
tussen de Nederlandse vestiging van de opdrachtgeefster van het vervoer
(eiseres) en een in Nederland gevestigde vervoerder V. BV is de rechtbank
van oordeel dat de transportovereenkomst het nauwst verbonden is
met het Nederlandse recht en dat op deze transportovereenkomst en
daarmee tevens op de rechtsverhouding tussen eiseres als schuldenaar en
gedaagde als cessionaris, Nederlands recht van toepassing is.’ Volgt, na
verdere overwegingen, toewijzing van de vordering.
2. Het bevoegdheidsgeschil
2.1. Vóór alle weren stelt K. dat, nu hij woonplaats in België heeft, op
grond van art. 2 van het EEG-executieverdrag (hierna: EEX-Verdrag) de
Belgische rechter bevoegd is van het onderhavige geschil kennis te nemen
en niet de Rb. te Rotterdam. Volgens K. geeft de vestigingsplaats van de
Ontvanger geen bevoegdheid, omdat op grond van art. 3 EEX-Verdrag
art. 126, derde lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordenng (Rv.)
niet kan worden ingeroepen.
K. heeft de Rb. verzocht zich onbevoegd te verklaren.
2.2. Volgens de Ontvanger is het EEX-Verdrag de onderhavige zaak niet
van toepassing, omdat het een fiscale zaak betreft, en is ingevolge art.
126, lid 3, Rv. deze Rb. bevoegd van het geschil kennis te nemen.
3. De beoordeling van het bevoegdheidsgeschil
3.1. In dit geding gaat het om een vordering die de Ontvanger stelt te
hebben op K. terzake van:
– een door de Ontvanger aan de besloten vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid Rederij Helena BV opgelegde naheffingsaanslag
loonheffing (loonbelasting/premieheffing volksverzekeringen),
– een door de Ontvanger aan de besloten yennootschap met beperkte
aansprakelijkheid Westlandse Scheepsbouw Maatschappij BV opgelegde
naheffingsaanslagen omzetbelasting en loonheffing (loonbelasting/
premieheffing volksverzekeringen), alsmede
– de die naheffingsaanslagen begrepen verhogingen, verschuldigde
kosten en invorderingsrente.
Naar het oordeel van de Rb. is dit een fiscale niet een burgerlijke
handelszaak. Nu in art. 1 EEX-Verdrag fiscale zaken nadrukkelijk zijn
uitgesloten, is dit verdrag niet van toepassing. Bovendien vait de
onderhavige vordering buiten de werking van het EEX-Verdrag, omdat zij
wordt ingesteld door de Ontvanger als overheidsorgaan in de uitoefening
van zijn overheidsbevoegdheid. Dat de Ontvanger ter uitoefening van die
bevoegdheid de burgerlijke rechter benadert en soms moet benaderen,
maakt dit niet anders.
Op grond van art. 126, lid 3, Rv. is de Rb. bevoegd van het onderhavige
geschil kennis te nemen.
3. (...) T. beroept zich daarbij onder meer op een arrest van HvJEG 30
november 1976 dat inhoudt dat t.a.v. verbintenissen uit onrechtmatige
daad in situaties, waarbij de plaats waar zich een feit heeft voorgedaan
en de plaats waar door dat feit schade is ontstaan niet samenvallen,
onder: 'de plaats waar zich het schadebrengende feit heeft voorgedaan'
in gemeld art. 5 sub 3, moet worden verstaan zowel de plaats waar de
schade is ingetreden, als de plaats van de veroorzakende gebeurtenis.
4. Het verweer van T. faalt.
Immers een onderscheid dient te worden gemaakt tussen de begindaad
(in bovenbedoeld arrest: het storten van zout in de Rijn in Frankrijk),
het materieel gevolg - de door de begindaad veroorzaakte beschadiging
- (in bedoeld geval: de verzilting van landbouwgrond in Nederland) en
het vermogen waarin het door de 'beschadiging' veroorzaakte financieel
nadeel optreedt, welk vermogen zich overal ter wereld kan bevinden.
In eerder bedoelde uitspraak werd de bevoegdheid overeenkomstig art. 5
lid 3 van genoemd verdrag verruimd van de plaats van de 'begindaad' tot
de mogelijkheid van het doen dagvaarden in de plaats waar het materiële
gevolg of wel de 'beschadiging' zich heeft voorgedaan.
Deze verruiming gaat echter niet zover dat ook rechterlijke bevoegdheid
kan worden verbonden aan de plaats waar het gestelde nadeel in het
vermogen optreedt.
5. Nu gesteld noch gebleken is dat de begindaad of de beschadiging zich
in Nederland heeft voorgedaan dient de Rb. zich onbevoegd te verklaren
van het gevorderde in de hoofdzaak kennis te nemen.
"2. BHL legt aan haar incidentele vordering allereerst ten grondslag dat
zij woonplaats heeft in de BRD, zodat zij ingevolge art. 2 van het te dezen
toepasselijke EEX voor het gerecht van de BRD moet worden opgeroepen.
Voorts stelt zij dat partijen de rechter te Emmerich als bevoegde rechter
hebben aangewezen, aangezien aan de voet van haar opdrachtbevestiging
'Gerichtsstand Emmerich' staat voorgedrukt, zodat ingevolge art. 17 EEX
deze rechter bij uitsluiting bevoegd is van eventuele geschillen tussen
partijen kennis te nemen. Bovendien stelt zij dat de Rb. Amsterdam haar
bevoegdheid evenmin kan ontlenen aan art. 5 lid 1 EEX aangezien de
plaats waar de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt diende te
worden uitgevoerd Krefeld is. Tenslotte bestrijdt zij dat deze Rb. haar
bevoegdheid kan ontlenen aan art. 31 lid 1 sub b van het CMR-verdrag,
omdat de Nederlandse wet geen relatief bevoegde rechter aanwijst.
3. D. stelt zich daarentegen allereerst op het standpunt dat de Rb.
bevoegd is op grond van art. 31 lid 1 onder b van het CMR-verdrag
(gerecht van de plaats van inontvangstneming van de goederen), en dat
ingevolge art. 57 EEX het EEX-verdrag niet van toepassing is.
4. Dit verweer (van D. Red.) is gegrond. Anders dan BHL meent, is de Rb.
van de plaats van inontvangstneming van de goederen mede bevoegd
kennis te nemen van geschillen als bedoeld in art. 31 CMR en wijst de
Nederlandse wet - gelet op het bepaalde in art. 10 Invoeringswet Boek
8 BW, vierde gedeelte - in art. 630 Rv. voor de onder het CMR-verdrag
vallende geschillen de in deze relatief bevoegde rechter aan. Deze Rb. is
derhalve bevoegd van de vordering kennis te nemen."
2. De vaststaande feiten
Voorzover thans van belang staat tussen pp. ten processe vast dat
de president van deze rechtbank bij tussen partijen gewezen vonnis
van 7 augustus 1980 in reconventie Mobilar heeft verboden een partij
spuitbussen Super Kill naar een aantal landen in het Nabije Oosten,
waaronder Saoedi-Arabië, te vervoeren of te doen vervoeren en/of
aldaar in het verkeer te brengen en voorts Mobilar heeft veroordeeld
om ten titel van dwangsom aan Johnson te betalen f 10 000 voor
iedere overtreding van voormeld verbod alsmede voor elke dag dat die
overtreding voortduurt.
3. De vordering in de hoofdzaak
Johnson vordert veroordeling van Mobilar tot betaling van f 120 000. Zij
stelt daartoe -kort weergegeven -dat Mobilar de spuitbussen in strijd met
het verbod heeft doen vervoeren via Hamburg naar Saoedi-Arabie en
aldaar in het verkeer heeft gebracht en dat Mobilar wegens verbeurde
dwangsommen f 120 000 aan Johnson verschuldigd is geworden.
4. Het bevoegdheidsincident
Mobilar meent dat deze rechtbank niet bevoegd is van de onderhavige
vordering kennis te nemen, nu geen van beide partijen woon- of
verblijfplaats heeft in Nederland, Mobilar woonplaats heeft in Hamburg,
B.R.D. en de Nederlandse rechter niet als bevoegde rechter wordt
aangewezen, noch door Nederlands nationaal recht, noch door een
bepaling van het E.E.G.-Executieverdrag (verder EEX).
Johnson bestrijdt het standpunt van Mobilar en voert aan dat de
bevoegdheid van deze rechtbank moet worden gebaseerd op artikel 16 lid
5 en/of artikel 43 EEX.
In artikel 43 EEX wordt voor de mogelijkheid van tenuitvoerlegging in
een andere verdragsstaat van een beslissing houdende veroordeling tot
betaling van een dwangsom de eis gesteld dat een gerecht in de staat van
herkomst van die beslissing het bedrag van de dwangsom heeft bepaald.
Derhalve dient, vóór het presidentiële vonnis op dit punt in een andere
verdragsstaat kan worden tenuitvoergelegd, eerst door de Nederlandse
rechter te worden vastgesteld dat en tot welk bedrag de dwangsom is
verbeurd.
De bevoegdheid van de president van deze rechtbank berusste op artikel
24 (jo artikel 28) EEX. De door artikel 43 EEX geëiste vaststelling is een
direct vervolg op de veroordeling in diens vonnis tot betaling van een
dwangsom en hangt daarmee ten nauwste samen.
Mede gelet op de strekking van het Verdrag de tenuitvoerlegging van
beslissingen in een andere verdragsstaat te verzekeren, brengt een
redelijke uitleg van de artikelen 24 en 43 EEX in onderling verband bezien
mee, dat deze rechtbank ook bevoegd is de nadere, op het vonnis van
de president voortbouwende beslissing te nemen over het bedrag van de
dwangsom.
Het petitum van de in de hoofdzaak ingestelde vordering luidt naar de
letter weliswaar ruimer dan alleen het vaststellen van de verbeurde
dwangsom, doch nu de veroordeling tot betaling van de dwangsom
reeds was opgenomen in het vonnis van de president heeft het thans
gevorderde in feite geen verdere strekking dan het bepalen of deze
dwangsom is verbeurd en zo ja tot welk bedrag.