1 Het verloop van het geding
De rechtbank heeft kennisgenomen van de volgende stukken:
- dagvaardingen d.d. 10 augustus 2007 en 20 augustus 2007 met de
daarbij betekende producties;
- oproepingsexploten d.d. 15 oktober 2007 en 17 oktober 2007;
incidentele conclusie inzake bevoegdheid;
conclusie van antwoord in het bevoegdheidsincident.
2 Het geschil in de hoofdzaak en in het bevoegdheidsincident
in de hoofdzaak
2.1 De vorderingen van Electro Cirkel luiden dat de rechtbank bij vonnis
uitvoerbaar bij voorraad:
I. voor recht verklaart dat de koopovereenkomst tussen Electro Cirkel en
Ralux gedeeltelijk ontbonden is en Ralux veroordeelt tot terugbetaling
aan Electro Cirkel van een bedrag van USD 57.096 binnen 14 dagen na
betekening van dit vonnis, voor het geval voldoening binnen deze termijn
niet plaatsvindt, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf bedoelde
termijn voor voldoening;
II. voor recht verklaart dat Ralux aansprakelijk is voor de schade
die Electro Cirkel heeft geleden, lijdt en zal lijden als gevolg van het
toerekenbaar tekortschieten van Ralux in haar verplichtingen uit hoofde
van de koopovereenkomst, welke schade nader opgemaakt dient te
worden bij staat;
III. voor recht verklaart dat [gedaagde-2] onrechtmatig heeft gehandeld
jegens Electro Cirkel;
IV. voor recht verklaart dat [gedaagde-2] aansprakelijk is voor de schade
die Electro Circkel heeft geleden, lijdt en zal lijden als gevolg van zijn
onrechtmatig handelen, welke schade nader opgemaakt dient te worden
bij staat;
V. gedaagden hoofdelijk, des dat de één betalende de andere zal zijn
gekweten, veroordeelt tot betaling aan Electro Cirkel van een bedrag van
€ 76.725,27, bij wijze van voorschot op schadevergoeding, vermeerderd
met de wettelijke rente vanaf de dag der dagvaarding tot aan de dag der
algehele voldoening;
VI. gedaagden beiden veroordeelt tot betaling van de buitengerechtelijke
kosten ad € 2.842,-- aan Electro Cirkel, onder de bepaling dat (i) de
buitengerechtelijke kosten voldaan dienen te worden binnen 14 dagen
na dagtekening van dit vonnis, en (ii) voor het geval voldoening binnen
deze termijn niet plaatsvindt, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf
bedoelde termijn voor voldoening;
VII. gedaagden hoofdelijk, des dat de één betalende de andere zal
zijn gekweten, veroordeelt in de kosten van deze procedure, onder de
bepaling dat (i) de proceskosten voldaan dienen te worden binnen 14
dagen na dagtekening van dit vonnis, en (ii) voor het geval voldoening
binnen deze termijn niet plaatsvindt, vermeerderd met de wettelijke rente
te rekenen vanaf bedoelde termijn voor voldoening alsmede (iii) met
veroordeling van gedaagden in de nakosten ad € 131,--, dan wel indien
betekening plaatsvindt, ad € 199,--.
2.2 Electro Cirkel heeft aan haar vorderingen jegens Ralux de stelling
ten grondslag gelegd dat Ralux toerekenbaar tekort is geschoten in
de nakoming van haar verplichtingen uit de koopovereenkomst. Een
gedeelte van de bestelling is niet en een gedeelte van de bestelling is
te laat geleverd, aldus Electro Cirkel. Daarnaast voldoet het gedeelte
dat wel is geleverd niet aan de RoHS Regulations (richtlijn 2002/95/EG
van het Europees Parlement en de raad van 27 januari 2003 betreffende
beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en elektrische
en elektronische apparatuur (PbEG 2002 L-37/19), verder de RoHS-
richtlijn).
2.3 Aan haar vordering jegens [gedaagde-2] legt Electro Cirkel de stelling
ten grondslag dat deze als statutair bestuurder onrechtmatig jegens
haar heeft gehandeld omdat [gedaagde-2] bij het aangaan van de
koopovereenkomst wist, althans behoorde te weten, dat niet binnen een
redelijke termijn zou kunnen worden nagekomen en dat de spaarlampen
niet voldeden aan de RoHS-richtlijn.
in het bevoegdheidsincident
2.4 De vordering van Ralux luidt dat de rechtbank zich onbevoegd zal
verklaren om kennis te nemen van de vorderingen van Electro Cirkel, met
veroordeling van laatstgenoemde in de proceskosten.
2.5 Ralux legt aan deze vordering de stelling ten grondslag dat ingevolge
artikel 2 van de verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22
december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning
en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken
(hierna EEX-Vo) niet deze rechtbank maar het gerecht te Roemenië
bevoegd is om kennis te nemen van de vorderingen van Electro Cirkel.
Ralux betwist dat deze rechtbank bevoegdheid kan ontlenen aan het
forumkeuzebeding in de algemene leveringsvoorwaarden van Electro
Cirkel omdat (a) Ralux zich beroept op vernietiging van de algemene
voorwaarden wegens onvoldoende gelegenheid tot kennisneming ervan
en (b) het forumkeuzebeding onredelijk bezwarend is voor Ralux.
Voorts betwist Ralux dat de leveringsvoorwaarden van Electro Cirkel van
toepassing zijn in de onderhavige situatie waarin Electro Cirkel niet als
verkoper maar als afnemer optreedt.
Daarnaast betwist Ralux dat er voldoende samenhang bestaat tussen de
vorderingen tegen Ralux en [gedaagde-2] zodat de rechtbank ondanks
haar bevoegdheid in het geschil tussen Electro Cirkel en [gedaagde-2]
niet bevoegd is om van het geschil tussen Electro Cirkel en Ralux kennis
te nemen.
2.6 Electro Cirkel heeft geconcludeerd tot niet ontvankelijk verklaring
althans tot afwijzing van de vordering van Ralux, met veroordeling van
Ralux in de proceskosten.
3 De beoordeling
in het bevoegdheidsincident
3.1 Het beroep op onbevoegdheid van de rechtbank is bij het eerste
processtuk vanwege Ralux en derhalve tijdig gedaan.
3.2 De vraag of de rechtbank bevoegd is om kennis te nemen van de
vorderingen van Electro Cirkel dient te worden beoordeeld aan de hand
van de EEX-Vo.
3.3 Ingevolge de hoofdregel van artikel 2 EEX-Vo is, nu Ralux in
Roemenië is gevestigd, in beginsel niet deze rechtbank, maar de rechter
in Roemenië bevoegd om van een vordering tegen deze kennis te nemen.
3.4 Electro Cirkel grondt de bevoegdheid van deze rechtbank om kennis
te nemen van de vordering tegen Ralux primair op een in door Electro
Cirkel gehanteerde Algemene Leveringsvoorwaarden opgenomen
forumkeuzebeding.
In dit verband stelt de rechtbank de navolgende feiten en
omstandigheden als tussen partijen onbetwist vast.
Blijkens een ‘Bestelorder’ op het papier van Electro Cirkel d.d. 19 oktober
2006 en met nummer 06101952 (als productie 2 bij dagvaarding;
hierna: de Bestelorder) heeft Electro Cirkel gekocht van Ralux een
partij van 4.195 sets ‘Lightway spaarlampen’ voor een bedrag van USD
184.244,400. De Bestelorder is namens Ralux als "confirmed" getekend
door ‘[gedaagde-2]’.
Onderaan de eerste bladzijde van de Bestelorder staat vermeld:
"Alle transacties met Electro Cirkel B.V. zijn verbonden aan onze
algemene leveringsvoorwaarden, zoals gedeponeerd op 2 mei 2003.
Uittreksels zijn op aanvraag verkrijgbaar" en "All transactions with Electro
Cirkel B.V. are subject to our general terms of trading as declared May 2th
2003.
Copies are available on request."
Kennelijk bedoelde Electro Cirkel daarmee haar Algemene
Leveringsvoorwaarden van toepassing te verklaren.
Het betreffende artikel 14 van de als productie 3 door Electro Cirkel in het
geding gebrachte Algemene
Leveringsvoorwaarden luidt:
"14. De bevoegde rechter
Geschillen, welke onverhoopt mochten ontstaan tussen afnemers en ons,
zullen onzer keuze worden beslecht door de daartoe bevoegde rechter te
Rotterdam dan wel de bevoegde rechter van de plaats waar de afnemer
domicilie heeft behoudens uiteraard het dwingende recht der wet."
3.5 Gelet op het betreffende verweer van Ralux, dient aan de hand
van de vereisten van artikel 23 EEX-Vo onderzocht te worden of het
forumkeuzebeding in artikel 14 van de Algemene Leveringsvoorwaarden
door de verwijzingsclausule op de Bestelorder rechtsgeldig tussen partijen
is overeengekomen. Voor het aannemen van een geldige forumkeuze
vereist artikel 23 EEX-Vo dat de overeenkomst tot aanwijzing van een
bevoegde rechter gesloten dient te worden hetzij:
bij een schriftelijke overeenkomst, hetzij bij een schriftelijk bevestigde
mondelinge overeenkomst,
hetzij in een vorm die toegelaten wordt door de handelwijzen die tussen
partijen gebruikelijk zijn;
hetzij, in de internationale handel, in een vorm die overeenstemt met een
gewoonte waarvan partijen op de hoogte zijn of hadden behoren te zijn
en die in de internationale handel algemeen bekend is en door partijen bij
dergelijke overeenkomsten in de betrokken handelsbranche doorgaans in
acht worden genomen.
3.6 Gegeven de Bestelorder welke Ralux mede heeft getekend is
in beginsel sprake van een schriftelijke overeenkomst, althans een
schriftelijke bevestiging van een mondelinge overeenkomst zoals bedoeld
in artikel 23 lid 1 sub a EEX-Vo.
3.7 Ralux heeft als verweer onder meer aangevoerd dat zodanige
leveringsvoorwaarden niet van toepassing zijn op een situatie als
de onderhavige waarin Electro Cirkel koper c.q. afnemer is en geen
leverancier.
3.8 Gelet op het woordgebruik "Geschillen, welke onverhoopt mochten
ontstaan tussen afnemers en ons" in artikel 14 van de Algemene
Leveringsvoorwaarden, is de enige voor de hand liggende uitleg dat dit
beding slechts van toepassing is indien Electro Cirkel als verkoper c.q.
leverancier optreedt. Bovendien gaan ook de overige bepalingen van de
Algemene Leveringsvoorwaarden ervan uit dat Electro Cirkel als verkoper
c.q. leverancier en niet als koper c.q. afnemer optreedt. Nu Electro Cirkel
in dit geval als koper c.q. afnemer is opgetreden, is geen sprake van
een geschil "tussen afnemers en ons", zodat artikel 14 van de Algemene
Leveringsvoorwaarden jegens
Ralux niet kan worden toegepast.
Daarop stuit het beroep op dat forumkeuzebeding af. Derhalve kan in het
midden blijven of de Algemene Leveringsvoorwaarden van toepassing zijn
geworden.
Deze rechtbank kan jegens Ralux derhalve geen bevoegdheid ontlenen
aan artikel 23 EEX-Vo.
3.9 Krachtens artikel 5, aanhef en lid 1 sub b, eerste gedachtestreepje
EEX-Vo kan de verweerder worden opgeroepen voor het gerecht van de
plaats waar de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt is uitgevoerd
of moet worden uitgevoerd, welke plaats in geval van koop en verkoop
van roerende lichamelijk zaken de plaats in een lidstaat is waar de zaken
volgens de overeenkomst geleverd werden of geleverd hadden moeten
worden.
3.10 Electro Cirkel heeft onbetwist aangevoerd dat in de
koopovereenkomst tussen partijen was bedongen dat de partij
spaarlampen geleverd diende te worden aan Electro Cirkel in Rotterdam.
In dit verband staat in de Bestelorder vermeld: "Price: USD 43,92 CFR
Rotterdam per carton" en "delivery time: To arrive in Rotterdam NOT later
than 22/01/2007 [..]"
Voorts stelt Electro Cirkel dat het gedeelte van de gekochte partij
spaarlampen dat is geleverd, inderdaad in Rotterdam is afgeleverd.
Op grond van een en ander concludeert de rechtbank dat Ralux de door
haar aan Electro Cirkel verkochte partij spaarlampen in Rotterdam diende
af te leveren, zodat Rotterdam de plaats was waar de verbintenis is c.q.
moest worden uitgevoerd.
Nu de vorderingen van Electro Cirkel op Ralux op de koopovereenkomst
zijn gegrond, is de rechtbank Rotterdam derhalve op grond van artikel 5,
aanhef en lid 1 sub b, eerste gedachtestreepje EEX-Vo bevoegd om van
die vorderingen kennis te nemen.
3.11 Gelet op het hiervoor overwogene behoeven de overige door Electro
Cirkel aangevoerde gronden van bevoegdheid van de rechtbank geen
behandeling meer.
3.12 Als de in het incident in het ongelijk gestelde partij zal Ralux worden
veroordeeld in de kosten van de procedure in het incident.