‘In conventie en in reconventie
1. Het verloop van de procedure
Eisers, verder tezamen te noemen R. c.s. en afzonderlijk W.R. en F.R.,
hebben bij dagvaarding op de daarin vermelde gronden gevorderd
gedaagde te veroordelen tot betaling van het bedrag van € 4.027,03 te
vermeerderen met incassokosten volgens het rapport Voorwerk, rente en
kosten. Gedaagde in conventie/eiser in reconventie, verder te noemen S.,
heeft in conventie de vorderingen betwist en in reconventie op de daarin
ontwikkelde gronden gevorderd R. c.s. te veroordelen tot betaling van het
bedrag van € 11.344,51 te vermeerderen met rente en kosten. S. heeft
tevens een beroep op de onbevoegdheid van de kantonrechter gedaan en
verwijzing naar de rechtbank verzocht.
R. c.s. hebben in het incident een conclusie van antwoord genomen. Het
vonnis is bepaald op heden.
2. Het standpunt van R. c.s. in de hoofdzaak R. c.s. hebben hun vordering
doen steunen op de stelling dat S. op grond van een door hem getekende
schuldbekentenis een bedrag van € 1.698,03 aan W.R. verschuldigd is.
De vordering tot betaling van het bedrag van € 2.268,90 is gegrond op de
stelling dat F.R. op 21 december 1998 zijn woning te P. aan zijn dochter
W.R. en haar verloofde S. verkocht heeft. Ten tijde van en in verband
met de verkoop van deze woning heeft F.R. een schenking van ƒ 10.000,-
gedaan. In verband met het verbreken van de relatie tussen W.R. en S. is
de woning verkocht. S. heeft de helft van de schenking gespendeerd en
F.R. vordert daarom de helft van de schenking terug.
3. Het standpunt van S. in de hoofdzaak en in het incident S. erkent
in beginsel de juistheid van de vordering van W.R. maar betwist de
vordering van F.R. omdat de gestelde schenking aan W.R. gedaan
is. S. betwist dan ook dat hij de helft van de schenking zou hebben
gespendeerd. S. voert in reconventie aan dat hij in december 1998
een bedrag van ƒ 25.000,- aan zijn toenmalige schoonouders geleend
heeft. Na het verbreken van de relatie heeft S. alsnog op betaling
van dat bedrag aanspraak gemaakt. S. heeft voorts in het incident
aangevoerd dat met zijn vordering de relatieve bevoegdheidsgrenzen
van de kantonrechter overschreden zijn zodat de zaak naar de rechtbank
moet worden verwezen.
4. Het standpunt van R. c.s. in het incident R. c.s. hebben aangevoerd dat
indien moet worden uitgegaan van een voldoende samenhang tussen de
vorderingen in conventie en reconventie de kantonrechter bevoegd is van
de vorderingen kennis te nemen. Indien de kantonrechter van oordeel is
dat deze samenhang niet in voldoende mate aanwezig is, moet alleen de
zaak in reconventie verwezen worden.
5. De beoordeling van het geschil in de hoofdzaak
5.1. Nu partijen in verschillende staten hun woonplaats hebben, heeft de
zaak een internationaal karakter en dient in de eerste plaats aan de orde
te komen of de kantonrechter internationale rechtsmacht heeft. Nu S. op
Nederlands grondgebied zijn woonplaats heeft, is de kantonrechter op
grond van het bepaalde in art. 2 dan wel art. 5 van de EEX-verordening
bevoegd van de vordering in conventie kennis te nemen.
in het incident
5.2. Uit de stellingen van partijen blijkt dat zowel de vorderingen
in conventie als die in reconventie zgn. waardevorderingen zijn.
De vorderingen in conventie behoren zowel gezamenlijk als ieder
afzonderlijk tot de bevoegdheid van de kantonrechter doch de vordering
in reconventie behoort in beginsel tot de bevoegdheid van de civiele
sector van een rechtbank.
5.3. De vraag is dan ook of de vorderingen in conventie en reconventie
gezamenlijk moeten worden behandeld omdat de samenhang tussen
beide vorderingen zich tegen afzonderlijke behandeling verzet.
Indien dit het geval is, is de kantonrechter op grond van het bepaalde in
art. 97 lid 2 Rv bevoegd ook de vordering in reconventie te behandelen.
Gezien de stellingen van partijen is de kantonrechter van oordeel dat er
geen sprake is van een zodanige samenhang tussen de vorderingen dat
zij tezamen moeten worden behandeld. Dat betekent dat zij onbevoegd is
van de vordering in reconventie kennis te nemen
5.4. Nu R. c.s. woonplaats in Spanje hebben, is het niet mogelijk de zaak
in reconventie naar een hier te lande bevoegde rechter te verwijzen.
5.5. S. zal als de in het ongelijk gestelde partij in de kosten van het
incident worden veroordeeld.’ Volgt onbevoegdverklaring in reconventie.
Hof Leeuwarden
‘Het geding in eerste instantie In eerste aanleg is geprocedeerd en beslist
zoals weergegeven in het vonnis uitgesproken op 17 februari 2003 door
de rechtbank te Assen, sector kanton, locatie Assen (hierna te noemen:
de kantonrechter).
Het geding in hoger beroep
Bij exploot van 13 mei 2003 is door S. hoger beroep ingesteld van
genoemd vonnis met dagvaarding van R. c.s. tegen de zitting van 4 juni
2003.
De conclusie van de memorie van grieven luidt: “het vonnis van de
rechtbank Assen, sector kanton, locatie Assen d.d. 17 februari 2003
tussen appellant als eiser in het incident en geïntimeerde als gedaagde in
het incident gewezen, te vernietigen en opnieuw rechtdoende, desnoods
onder verbetering/aanvulling van gronden naar een hier te lande
bevoegde rechter te verwijzen, met veroordeling van geïntimeerde in de
kosten van beide instanties.”
Bij memorie van antwoord is door R. c.s. verweer gevoerd met als
conclusie:
“dat S. ten opzichte van geïntimeerden niet-ontvankelijk zal worden
verklaard, althans dat het Gerechtshof het door S. ingestelde hoger
beroep, zal afwijzen en zal bevestigen het vonnis in incident van de
Rechtbank, sector kanton te Assen op 17 februari 2003 tussen partijen
gewezen onder zaak-/rolnummer 111574/CV EXPL 02-2699, met
veroordeling van S. in de kosten van beide instanties.”
Tenslotte hebben partijen de stukken overgelegd voor het wijzen van
arrest.
(…)
De beoordeling
Met betrekking tot de feiten en het verloop van de procedure in eerste
aanleg
1. R. c.s. hebben S. gedagvaard voor de kantonrechter te Assen. Bij
dagvaarding hebben R. c.s. gevorderd S. te veroordelen tot betaling
aan hen tegen behoorlijk bewijs van kwijting van een bedrag van €
4.027,03, te vermeerderen met de buitengerechtelijke incassokosten,
conform het rapport voorwerk, de wettelijke rente over dit bedrag vanaf
de dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening, een en ander met
veroordeling van S. in de kosten van het geding.
2. Uit de stellingen van R. c.s. blijkt dat het in feite gaat om een vordering
van de geïntimeerde F.R. van € 2.268,90, vermeerderd met contractuele
rente ad € 34,84, en een vordering van de geïntimeerde W.R. van €
1.698,03, vermeerderd met wettelijke rente ad € 25,26.
3. In reconventie heeft S. gevorderd R. c.s. te veroordelen tot betaling
tegen behoorlijk bewijs van kwijting van een bedrag van € 11.344,51, te
vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf de dag der
dagvaarding tot aan de dag der algehele voldoening, met veroordeling
van R. c.s. in de kosten van het geding.
4. S. heeft voorts incidenteel gevorderd de zaak – naar het hof
begrijpt zowel in conventie als in reconventie – naar de rechtbank te
verwijzen, stellende dat met zijn reconventionele vordering de “relatieve”
bevoegdheidsgrenzen van de kantonrechter worden overschreden. Het hof
neemt aan dat S. in zijn stelling doelt op de absolute bevoegdheidsgrens
van de kantonrechter.
5. De kantonrechter heeft bij het hiervoor genoemde vonnis van 17
februari 2003 in de hoofdzaak haar rechtsmacht met betrekking tot de
vordering in conventie gegrond op het bepaalde in de EEX-verordening
en in het incident zich onbevoegd verklaard van de vordering van S.
kennis te nemen. De kantonrechter heeft bij dit laatste overwogen
dat de vordering in reconventie in beginsel behoort tot de absolute
bevoegdheid van de civiele sector van een rechtbank en dat er geen
zodanige samenhang is tussen de vorderingen in conventie en reconventie
dat zij tezamen moeten worden behandeld. Voorts heeft de kantonrechter
geoordeeld dat verwijzing naar een hier te lande bevoegde rechter niet
mogelijk is, omdat R. c.s. woonplaats in Spanje hebben.
Met betrekking tot de grief
6. De grief en de conclusie van S. in dit hoger beroep stellen aan de orde
dat de kantonrechter zich weliswaar terecht onbevoegd heeft verklaard
van zijn reconventionele vordering kennis te nemen, maar de zaak voor
wat betreft deze reconventionele vordering had dienen te verwijzen naar
een hier te lande bevoegde rechter namelijk de rechtbank Assen. In dit
hoger beroep heeft S. gesteld dat de rechtbank Assen bevoegd is van zijn
reconventionele vordering kennis te nemen op grond van het bepaalde in
art. 5 (onder 1) “EG-executieverdrag”. Het hof begrijpt dat S. hiermede
doelt op de EEX-verordening, die met ingang van 1 maart 2002 het EEX-
verdrag heeft vervangen. S. voert ter zake de toepassing van art. 5 sub 1
EEX-verordening aan dat zijn vordering een verbintenis uit overeenkomst
betreft, namelijk een verbintenis tot betaling van een geldsom, die op
grond van art. 6:116 BW moet worden uitgevoerd aan de woonplaats van
S. te R. in het arrondissement Assen.
7. Het hof merkt op dat het hoger beroep mede strekt tot verbetering
en aanvulling van in eerste aanleg gepleegde verzuimen zodat het hof
thans heeft te beoordelen het in hoger beroep door S. gestelde met
betrekking tot de rechtsmacht en de bevoegdheid van de civiele sector
van de rechtbank Assen.
8. R. c.s. hebben in hun verweer in dit hoger beroep het standpunt
ingenomen dat het onduidelijk is welke de verbintenis is die aan de
reconventionele eis van S. ten grondslag ligt. Het hof is van oordeel
dat de stellingen en conclusies van S. in eerste aanleg en in dit hoger
beroep, in hun onderling verband bezien en in samenhang met de door
S. bij zijn conclusie van eis in reconventie onder nummer 7 overgelegde
productie, duidelijk aangeven dat S. uit hoofde van een beweerdelijk
door hem gesloten overeenkomst van geldlening met de geïntimeerde
F.R. en diens echtgenote H. terugbetaling vordert van het door hem
aan F.R. en diens echtgenote H. beweerdelijk geleende bedrag van €
11.344,51 (ƒ 25.000,-). Het hof is van oordeel dat op grond hiervan de
civiele sector van de rechtbank Assen rechtsmacht heeft ten aanzien
van deze reconventionele vordering. Dit wordt niet anders nu R. c.s.
de door S. gestelde grondslag van zijn vordering betwisten, aangezien
voor de toepassing van het bepaalde in art. 5 onder 1 EEX-verordening
bepalend is de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt. Aan het
– voorwaardelijke en slechts in algemene bewoordingen gestelde –
bewijsaanbod van R. c.s. komt het hof derhalve niet toe.
9. De grief slaagt derhalve en het hof zal op de grond van art. 73 Rv de
zaak voor wat betreft de reconventionele vordering alsnog verwijzen naar
de civiele sector van de rechtbank Assen.
Met betrekking tot de gevordere kostenveroordeling
10. De reconventionele vordering van S. is, zoals hiervoor onder 8 is
aangegeven, gebaseerd op een gestelde overeenkomst van geldlening
met de geïntimeerde F.R. en diens echtgenote H. S. stelt niet, waarom
ook de geïntimeerde W.R. jegens hem tot terugbetaling van het geleende
bedrag is gehouden. S. dient derhalve in beginsel in de aan de zijde
van W.R. gerezen proceskosten te worden verwezen, maar het hof vindt
aanleiding in de gewezen affectieve relatie tusen S. en W.R. deze kosten
zowel in eerste aanleg als in hoger beroep te compenseren.
11. Het hof vindt aanleiding de proceskostenveroordeling in eerste aanleg
van S. jegens F.R. in stand te laten, aangezien S. in eerste aanleg geen
stellingen naar voren heeft gebracht die hadden moeten leiden tot een
andersluidend oordeel van de kantonrechter in het incident. F.R. zal als de
in het ongelijk te stellen partij in dit hoger beroep worden veroordeeld in
de kosten daarvan.
De slotsom
Het hof zal om praktische redenen het vonnis in het incident waarvan
beroep geheel vernietigen en partijen in de kosten veroordelen zoals
hiervoor is overwogen in r.o. 10 en 11 (…).’
Volgt vernietiging, verklaring dat de rechtbank Assen bevoegd is,
verwijzing naar die rechtbank en proceskostenveroordeling.