Zaak T‑315/17

Chantal Hebberecht

tegen

Europese Dienst voor extern optreden

„Openbare dienst – Ambtenaren – EDEO – Tewerkstelling – Ambt van delegatiehoofd van de Europese Unie in Ethiopië – Besluit houdende weigering om de tewerkstelling te verlengen – Dienstbelang – Motiveringsplicht – Gelijke behandeling”

Samenvatting – Arrest van het Gerecht (Eerste kamer) van 27 november 2018

Wat het rotatiebeleid van ambtenaren betreft beschikken de instellingen over een ruime beoordelingsvrijheid om hun diensten te organiseren aan de hand van de taken die hun zijn toevertrouwd, en om met het oog op die taken het hun ter beschikking staande personeel tewerk te stellen. Voorwaarde is echter dat die tewerkstelling plaatsvindt in het belang van de dienst en met inachtneming van de gelijkwaardigheid van de ambten. Bij zijn toezicht op de besluiten inzake de organisatie van diensten dient het Gerecht, wanneer bij hem beroep is ingesteld, na te gaan of het tot aanstelling bevoegd gezag binnen redelijke grenzen is gebleven en zijn beoordelingsvrijheid niet kennelijk verkeerd heeft gebruikt. Om het bestaan van een kennelijke fout aan te tonen, moet de ambtenaar bewijselementen aandragen die de beoordelingen van de administratie hun plausibiliteit ontnemen. Het dienstbelang vereist dat geen onderbreking van zijn continuïteit plaatsvindt, met als gevolg dat het toezicht ook betrekking moet hebben op het bestaan van eventuele kennelijke fouten die de beoordelingen van het tot aanstelling bevoegd gezag hun plausibiliteit ontnemen. Het personeelsverloop is echter inherent aan de mobiliteitsronde en doet op zich geen afbreuk aan de continuïteit van de dienst, aangezien deze continuïteit wordt gewaarborgd door overleg tussen het vertrekkende personeel, het personeel dat blijft en het komende personeel, dat met name is geselecteerd op grond van de kennis en ervaring die zij voor het betrokken ambt hebben. (zie punten 27‑29, 39, 41)

De verplichting tot het verzekeren van een gelijke behandeling is een algemeen rechtsbeginsel van de Unie dat in de artikelen 20 en 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie is vastgelegd. Dit beginsel vereist dat vergelijkbare situaties niet verschillend en verschillende situaties niet gelijk worden behandeld, tenzij een dergelijke behandeling objectief gerechtvaardigd is. Dit beginsel wordt niet geschonden door verschillen die worden gerechtvaardigd aan de hand van een objectief en redelijk criterium, wanneer die verschillen evenredig zijn aan het ermee nagestreefde doel. De gelijke behandeling heeft een algemene strekking en is van toepassing op handelingen van het tot aanstelling bevoegd gezag in het kader van het Statuut in alle gevallen waarin een vergelijking tussen de situaties mogelijk is. In casu wordt de toepassing ervan op zich niet belemmerd door het feit dat besluiten aangaande verzoeken om verlenging van de tewerkstelling in een ambt van delegatiehoofd zijn gebaseerd op het dienstbelang, aangezien dit belang behoort tot de objectieve en redelijke criteria die een ongelijke behandeling tussen ambtenaren kunnen rechtvaardigen. Er is een vergelijking mogelijk tussen de antwoorden op die verzoeken om verlenging, aangezien de betrokken instelling zelf een dergelijke vergelijking maakt in het besluit tot afwijzing van de klacht, door te benadrukken in welk opzicht de andere delegatiehoofden zich in situaties bevonden die verschilden van die van de betrokkene. Dit dient te worden onderzocht in het licht van de rechtspraak die aan de administratie een ruime beoordelingsbevoegdheid toekent bij het besluit welke maatregelen in het dienstbelang moeten worden genomen, in welk geval de Unierechter in het kader van zijn toezicht moet nagaan of een willekeurig onderscheid of een kennelijke beoordelingsfout werd gemaakt. In casu zijn de in het besluit tot afwijzing van de klacht uiteengezette overwegingen om het onderscheid tussen de gevallen toe te lichten plausibel, zonder dat de verzoekende partij bewijzen heeft overgelegd waaruit eventuele willekeurige discriminatie of een eventuele kennelijke beoordelingsfout blijkt. (zie punten 58‑60, 62‑64, 66, 76)

Volgens artikel 1 quinquies, lid 2, van het Statuut is volledige gelijkheid van mannen en vrouwen in het beroepsleven een fundamenteel beginsel dat bij de toepassing van het Statuut in al zijn aspecten in acht moet worden genomen. Volgens diezelfde bepaling belet het beginsel van gelijke behandeling niet dat de instellingen van de Unie maatregelen handhaven of aannemen waarbij specifieke voordelen worden ingesteld om de uitoefening van een beroepsactiviteit door het ondervertegenwoordigde geslacht te vergemakkelijken of om nadelen in de beroepsloopbaan te voorkomen of te compenseren. Krachtens artikel 1 quinquies, lid 3, van het Statuut bepaalt het tot aanstelling bevoegd gezag van de instellingen in onderling overleg en na advies van het comité voor het Statuut de maatregelen en acties ter bevordering van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, met name door een einde te maken aan de bestaande ongelijkheid ten aanzien van de kansen van vrouwen op de gebieden waarop het Statuut betrekking heeft, en treffen zij de nodige maatregelen. Een instelling die de gendergelijkheid uitsluit van de overwegingen die bij de vaststelling van het besluit over het door de betrokkene ingediend verzoek tot verlenging van de tewerkstelling in een ambt van delegatiehoofd een rol hebben gespeeld, terwijl dit facet voor de statutaire wetgever van fundamenteel belang is, miskent derhalve de bovengenoemde statutaire bepalingen. (zie punten 81‑83, 94)