Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Vrij verkeer van kapitaal – Beperkingen – Belastingwetgeving – Vennootschapsbelasting

(Art. 63 VWEU; art. 40 EER-Overeenkomst)

Samenvatting

Een lidstaat die de vrijstelling van vennootschapsbelasting uitsluitend voorbehoudt aan op zijn grondgebied gevestigde pensioenfondsen, komt de verplichtingen niet na die op hem rusten krachtens artikel 63 VWEU en artikel 40 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte.

Wegens een dergelijke regeling is de investering die een niet-ingezeten pensioenfonds in een ingezeten vennootschap kan doen namelijk minder aantrekkelijk dan de investering die een ingezeten pensioenfonds zou kunnen doen. Dit verschil in behandeling weerhoudt niet-ingezeten pensioenfondsen ervan te investeren in ingezeten vennootschappen en ontmoedigt ingezeten spaarders in dergelijke pensioenfondsen te investeren.

Een dergelijke beperking van het vrije verkeer van kapitaal wordt niet gerechtvaardigd door de noodzaak om de samenhang van het nationale belastingstelsel te bewaren, daar niet rechtens genoegzaam is aangetoond dat er een rechtstreeks verband bestaat tussen het betrokken fiscale voordeel en de compensatie van dat voordeel door een bepaalde belastingheffing. Dat rechtstreekse verband moet worden beoordeeld op basis van het met de betrokken belastingregeling nagestreefde doel.

Voorts mag de vrijstelling van vennootschapsbelasting dan al een tegenprestatie vormen voor de naleving door de pensioenfondsen van de strenge voorwaarden inzake beheer, werking, kapitaalvorming en financiële aansprakelijkheid die zijn neergelegd in richtlijn 2003/41 betreffende de werkzaamheden van en het toezicht op instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening, alsook in het nationale recht, toch kan de betrokken beperking niet worden gerechtvaardigd door de noodzaak om de inachtneming van deze voorwaarden te controleren, en dus om de doeltreffendheid van de fiscale controles te waarborgen, aangezien de nationale regeling een pensioenfonds volstrekt belet het bewijs te leveren dat het voldoet aan de voorwaarden waaronder het voor de vrijstelling van vennootschapsbelasting in aanmerking zou kunnen komen. Het valt immers niet a priori uit te sluiten dat in een andere lidstaat gevestigde pensioenfondsen relevante bewijsstukken kunnen overleggen aan de hand waarvan de nationale belastingdiensten duidelijk en nauwkeurig kunnen nagaan of zij in hun staat van vestiging voorwaarden vervullen die gelijkwaardig zijn aan die welke naar nationaal recht gelden.

Hoe dan ook kan het feit dat het voor niet-ingezeten pensioenfondsen volstrekt onmogelijk is om de vrijstelling te krijgen die aan ingezeten pensioenfondsen wordt verleend, evenmin in verhouding worden geacht met de door de betrokken lidstaat aangevoerde moeilijkheden inzake het verzamelen van relevante inlichtingen en de invordering van belastingschulden.

Wat ten eerste in een andere lidstaat gevestigde pensioenfondsen betreft, bieden richtlijn 77/799 betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de directe belastingen en richtlijn 2008/55 betreffende de wederzijdse bijstand inzake de invordering van schuldvorderingen die voortvloeien uit bepaalde bijdragen, rechten en belastingen, alsmede uit andere maatregelen, de nationale autoriteiten namelijk een kader voor samenwerking en bijstand waarbinnen deze de krachtens hun nationale recht vereiste inlichtingen kunnen verkrijgen en hun de middelen kunnen worden aangereikt om eventuele belastingschulden bij niet-ingezeten pensioenfondsen in te vorderen. Wat ten tweede in een lidstaat van de EER gevestigde pensioenfondsen betreft, moet worden vastgesteld dat, hoewel bovengenoemde mechanismen als zodanig geen toepassing vinden, de betrokken regeling toch niet als evenredig kan worden beschouwd aangezien zij de vrijstelling van vennootschapsbelasting niet afhankelijk stelt van het bestaan van een bilaterale bijstandsovereenkomst tussen de betrokken lidstaat en de EER-staten die een samenwerking en een bijstand mogelijk zou maken die gelijkwaardig zijn aan die welke tussen de lidstaten van de Unie zijn ingevoerd. Voorts zijn maatregelen ter verzekering van de invordering van belastingschulden denkbaar die het vrije verkeer van kapitaal minder beperken dan de betrokken regeling, zoals de verplichting om vooraf de financiële waarborgen te stellen die voor de voldoening van die schulden noodzakelijk zijn.

(cf. punten 30, 36‑37, 46, 48‑50, 52 en dictum)