De vennootschap Union Française de Céréales verscheepte in 1975 een partij zachte tarwe van Duitsland naar Groot-Brittannië. Voor deze levering had zij een voorfixatie van het compenserend bedrag „toetreding” gekregen. Deze speciale compenserende bedragen waren voorzien in artikel 55, lid 1, van de akte betreffende de toetredingsvoorwaarden en de aanpassing der Verdragen, en waren vervolgens nader geregeld in verordening nr. 229/73 van de Raad van 31 januari 1973 en verordening nr. 269/73 van de Commissie van dezelfde datum. Het schip waarmee de tarwe werd vervoerd, verging echter, zodat de exportfirma niet in staat was om, zoals voorgeschreven in artikel 5, lid 2, van genoemde verordening nr. 269/73, het bewijs te leveren van de vervulling van de invoerformaliteiten in het land van bestemming en van de betaling van de desbetreffende douanerechten. Wegens het ontbreken van dit bewijs weigerde de Duitse douane het compenserende bedrag „toetreding” te betalen.

Dit heeft aanleiding gegeven tot een geschil dat twee fasen heeft doorlopen, eerst voor het Hauptzollamt Hamburg-Jonas, dat het bezwaarschrift van Union Française de Céréales verwierp, en vervolgens voor het Finanzgericht Hamburg, waar de zaak thans dient. Het Finanzgericht heeft Uw Hof bij beschikking van 14 december 1977 twee prejudiciële vragen gesteld. De eerste vraag luidt in wezen, of ter zake van compenserende bedragen „toetreding” de bepaling van artikel 6, lid 1, van verordening nr. 192/75 van de Commissie van 17 januari 1975, houdende uitvoeringsbepalingen inzake de restituties bij uitvoer voor landbouwprodukten, een analogische toepassing kunnen vinden. Deze bepaling zegt onder meer: „Voor betaling van de restitutie geldt niet alleen de voorwaarde dat het produkt het geografisch grondgebied van de Gemeenschap heeft verlaten, maar ook dat het produkt, tenzij het onderweg als gevolg van overmacht verloren is gegaan, is ingevoerd in een derde land en eventueel in een bepaald derde land…”. Waar het hier om gaat, is de gemaakte uitzondering voor het geval van overmacht, waarin de voorwaarde dat het produkt in het land van bestemming moet zijn aangekomen, vervalt.

Het verwijzende rechtscollege meent een leemte in de wetgeving te onderkennen, welke een analogische toepassing dezer bepaling zou rechtvaardigen. Het college wijst ten deze op de verschillende achtereenvolgende verordeningen die hier aan de orde komen. Het merkt op dat het recht op restitutie bij uitvoer ingeval van verlorengaan van de waar voor het eerst uitdrukkelijk werd erkend in verordening nr. 2110/74, dat wil zeggen na bovengenoemde verordening nr. 269/73, betreffende de toepassing van de compenserende bedragen „toetreding”. Voordien was het geval van „overmacht” alleen geregeld met betrekking tot de overschrijding van termijnen of de onmogelijkheid een bewijs te leveren (verordening nr. 1041/67, artikelen 4, lid 3, en 9, lid 2). Volgens het Duitse rechtscollege is derhalve denkbaar dat de gemeenschapswetgever eenvoudig heeft vergeten de voor restituties ingevoerde uitzonderingsbepaling ook te doen gelden voor de compenserende bedragen „toetreding”.

Het Finanzgericht Hamburg gaat bij deze zienswijze kennelijk ervan uit dat de regeling en doelstelling van de restituties bij uitvoer naar derde landen soortgelijk zijn aan die van de compenserende bedragen „toetreding” bij uitvoer naar de nieuwe Lid-Staten. Het Finanzgericht acht een uitzondering op grond van overmacht ook alleszins billijk, daar zij beantwoordt aan een eis van algemene aard.

De tweede vraag van het Finanzgericht Hamburg wordt alleen gesteld voor het geval de eerste vraag bevestigend wordt beantwoord, en houdt in of het toe te kennen compenserend bedrag dan gelijk moet zijn ofwel aan het compenserend bedrag dat is vastgesteld voor het land van bestemming van de waar, ofwel aan het laagste compenserend bedrag, ofwel aan de laagste restitutie. Het college gaat hier uit van de, overigens niet algemeen aanvaarde, stelling dat volgens artikel 11 van genoemde verordening nr. 192/75 de laagste restitutie verschuldigd is, indien verschillende naar bestemming gedifferentieerde restituties gelden en de betrokken waar door overmacht verloren is gegaan. Waar nu de laagste restitutie lager is dan het laagste compenserende bedrag, meent het Finanzgericht dat in casu de exportfirma niet méér mag ontvangen dan hetgeen de rechthebbende op restitutie zou toekomen, dat wil zeggen dat zij slechts aanspraak kan maken op de laagste restitutie die in de betrokken periode werd verleend.