Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Beroep tot nietigverklaring - Voor beroep vatbare handelingen - Handelingen die rechtsgevolgen in het leven roepen - Beschikking van Commissie waarbij oprichting van gemeenschappelijke onderneming van werkingssfeer van verordening nr. 4064/89 wordt uitgesloten

(EG-Verdrag, art. 173; verordening nr. 4064/89 van de Raad)

2 Mededinging - Concentraties - Werkingssfeer van verordening nr. 4064/89 - Oprichting van gemeenschappelijke onderneming - Voorwaarden - Functionele zelfstandigheid - Beoordelingscriteria - Ondersteuning door moedermaatschappijen - Grenzen

(Verordening nr. 4064/89 van de Raad, art. 3, lid 2)

3 Mededinging - Administratieve procedure - Eerbiediging van rechten van verdediging - Beschikking waarbij aangemelde operatie van werkingssfeer van verordening nr. 4064/89 wordt uitgesloten - Verplichtingen van Commissie

(Verordening nr. 4064/89 van de Raad, art. 6, lid 1, sub a, en 18)

4 Handelingen van de instellingen - Motivering - Verplichting - Draagwijdte - Beschikking inzake concentratie van ondernemingen

(EG-Verdrag, art. 190)

Samenvatting

1 Een beschikking is vatbaar voor beroep, indien zij de rechtspositie van de betrokken ondernemingen aanmerkelijk wijzigt doordat zij definitieve rechtsgevolgen teweegbrengt.

Dat is het geval met een beschikking van de Commissie waarbij wordt vastgesteld, dat de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming geen concentratie in de zin van verordening nr. 4064/89 is, en dus niet binnen de werkingssfeer van deze verordening valt. Een dergelijke beschikking brengt onder meer mee, dat deze operatie onder het kartelverbod van artikel 85 van het Verdrag en onder de bij verordening nr. 17 ingestelde autonome en afzonderlijke procedure komt te vallen. Daarmee wijzigt zij de rechtspositie van de betrokken ondernemingen, die thans niet meer de mogelijkheid hebben om in het kader van de versnelde procedure van verordening nr. 4064/89 de regelmatigheid van de betrokken operatie alleen vanuit structureel oogpunt te laten onderzoeken voor een definitieve beschikking waarbij de verenigbaarheid met het gemeenschapsrecht wordt vastgesteld.

In deze omstandigheden is deze beschikking geen eenvoudige voorbereidende maatregel tegen een onregelmatigheid waarvan de rechterlijke bescherming van betrokkenen afdoende zou zijn verzekerd door een beroep tegen de beschikking betreffende de toepassing van artikel 85 van het Verdrag. Zij is een definitieve beschikking die vatbaar is voor beroep tot nietigverklaring krachtens artikel 173 van het Verdrag, teneinde de rechterlijke bescherming van de voor de ondernemingen uit verordening nr. 4064/89 voortvloeiende rechten te verzekeren.

2 Blijkens het bepaalde in artikel 3 van verordening nr. 4064/89 valt de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming slechts onder deze verordening, indien deze onderneming enerzijds over een functionele zelfstandigheid beschikt en anderzijds niet tot doel of tot gevolg heeft dat het concurrentiegedrag van de daarin deelnemende ondernemingen wordt gecoördineerd.

Daar verordening nr. 4064/89 evenwel geen duidelijkheid geeft over de criteria aan de hand waarvan moet worden bepaald, in hoeverre aan deze twee voorwaarden is voldaan, moet bij de uitlegging ervan in de eerste plaats rekening worden gehouden met hun doel, namelijk afbakening van de respectieve werkingssfeer van verordening nr. 4064/89 en verordening nr. 17, die elkaar onderling uitsluiten. In het kader van de oude versie van verordening nr. 4064/89 leidt dit ertoe, dat het economische belang van de elementen van samenwerking moeten worden afgewogen tegen de structurele aspecten.

Bij de beoordeling van de invloed van de ondersteuning door de moederondernemingen op de functionele zelfstandigheid van de gemeenschappelijke onderneming dient voorts rekening te worden gehouden met de kenmerken van de betrokken markt en dient te worden nagegaan, in hoeverre deze gemeenschappelijke onderneming de functies vervult die normaliter worden vervuld door de andere ondernemingen die op deze markt actief zijn.

Al kan worden aanvaard dat een recent opgerichte, doch nog niet operationele onderneming die voor bepaalde afzonderlijk beschouwde diensten andere ondernemingen inschakelt, kan worden geacht geen functionele zelfstandigheid te bezitten, zulks is niet het geval, wanneer de gemeenschappelijke onderneming voor al deze diensten tezamen langer op haar moederondernemingen aangewezen is dan tijdens een eerste aanloopperiode, waarin deze ondersteuning gerechtvaardigd kan worden geacht om haar in staat te stellen voet aan de grond te krijgen op de markt.

3 Het recht van de betrokken ondernemingen - waaronder ook de aanmeldende ondernemingen die een concentratie hebben aangemeld - om vooraf te worden gehoord, is in artikel 18 van verordening nr. 4064/84 uitdrukkelijk erkend voor een aantal daarin nader genoemde beschikkingen. Daartoe behoren evenwel niet de beschikkingen waarbij krachtens artikel 6, lid 1, sub a, wordt vastgesteld dat de aangemelde operatie niet onder deze verordening valt.

De eerbiediging van de rechten van de verdediging is evenwel een grondbeginsel van gemeenschapsrecht, dat derhalve bij de totstandkoming van elke, voor de betrokken ondernemingen mogelijk bezwarende beschikking in acht behoort te worden genomen.

Wanneer de Commissie na de aanmelding van een concentratie in het eerste verzoek om inlichtingen duidelijk heeft aangegeven, dat zij op een punt nadere gegevens nodig heeft, is het voor de eerbiediging van de rechten van de verdediging niet vereist, dat de Commissie in geval van een ontoereikend antwoord op dit verzoek haar verzoek herhaalt.

4 In het kader van het preventief toezicht op concentraties moet aan de hand van de inlichtingen en stukken waarover de Commissie bij de vaststelling van een beschikking beschikt, worden beoordeeld of zij voldoende gemotiveerd is.