Zaak T‑66/14

(gedeeltelijke publicatie)

John Arnold Bredenkamp e.a.

tegen

Raad van de Europese Unie

en

Europese Commissie

„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid — Beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten wegens de situatie in Zimbabwe — Bevriezing van tegoeden — Niet-contractuele aansprakelijkheid”

Samenvatting – Arrest van het Gerecht (Achtste kamer) van 21 juli 2016

Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Beperkende maatregelen – Bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen, entiteiten of lichamen in het licht van de situatie in een derde land – Recht van toegang tot de documenten – Grenzen

Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op een effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen – Bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen, entiteiten of lichamen in het licht van de situatie in een derde land – Recht om te worden gehoord voordat dergelijke maatregelen worden getroffen – Geen – Uitzondering – Verlenging van de toepassing van maatregelen die oorspronkelijk voor een beperkte duur waren vastgesteld

Handelingen van de instellingen – Keuze van de rechtsgrondslag – Verordening waarbij beperkende maatregelen tegen een derde land worden vastgesteld – Maatregelen tot bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten die banden onderhouden met de leiders van dit land of door hen worden gecontroleerd – Voldoende nauwe band tussen deze personen en entiteiten en het regime van dat land – Artikel 60 EG gelezen in samenhang met artikel 301 EG – Toelaatbaarheid

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 17, 24, 26)

Gelet op de bewoordingen van de artikelen 60 en 301 EG, in het bijzonder de daarin vervatte uitdrukkingen „ten aanzien van de betrokken derde landen” en „met één of meer derde landen”, betreffen die bepalingen de vaststelling van maatregelen tegen derde landen, waarbij dit laatste begrip ook de leiders van een dergelijk land kan omvatten, alsook personen en entiteiten die banden met die leiders hebben of door hen rechtstreeks of indirect worden gecontroleerd. Het kan niet worden uitgesloten dat tegen de bestuurders van bepaalde ondernemingen beperkende maatregelen op grond van de artikelen 60 en 301 EG worden vastgesteld, voor zover vaststaat dat zij banden hebben met de leiders van het betrokken derde land. Gelet op de doelstellingen van de beperkende maatregelen, die erin bestaan elke steun aan de betrokken regering te verhinderen, moeten ook personen die, met name via bedrijven, activiteiten verrichten zoals het verlenen van financiële en andere steun aan het heersende regime worden beschouwd als personen die banden met het regime hebben. In dat verband is de mogelijkheid om beperkende maatregelen vast te stellen ten aanzien van de rechtspersonen die eigendom zijn van een natuurlijke persoon die banden heeft met de leiders van het betrokken land, zonder twijfel een voorwaarde voor de doeltreffendheid van die maatregelen. Voor zover rechtspersonen op een lijst betreffende beperkende maatregelen zijn geplaatst op grond dat zij eigendom zijn van een natuurlijke persoon die ook op die lijst staat, is die plaatsing dus geldig gebaseerd op de artikelen 60 en 301 EG. (cf. punten 31, 35‑37)

Gelet op het noodzakelijke verrassingseffect van een maatregel tot bevriezing van tegoeden, verlangt het bij beperkende maatregelen in acht te nemen recht om te worden gehoord niet dat de autoriteiten van de Unie vóór de oorspronkelijke plaatsing van een persoon of een entiteit op de lijst waarbij beperkende maatregelen worden opgelegd de redenen voor deze plaatsing aan de betrokken persoon of entiteit meedelen, of dat de Raad ambtshalve die persoon of entiteit hoort. De Raad moet echter in beginsel, wanneer hij middelen aanvankelijk voor een bepaalde duur heeft bevroren, de betrokkenen de mogelijkheid bieden te worden gehoord voordat hij de toepassing van die maatregel verlengt. De handelingen waarbij een dergelijke maatregel wordt verlengd, hoeven immers niet noodzakelijk een verrassingseffect te hebben om doeltreffend te zijn. Voor het recht om te worden gehoord vóór de vaststelling van handelingen waarbij beperkende maatregelen worden gehandhaafd ten aanzien van personen voor wie die reeds gelden, geldt echter als voorafgaande voorwaarde dat de Raad ten aanzien van die personen van nieuwe elementen is uitgegaan. (cf. punten 48, 49, 51)