Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Niet-contractuele aansprakelijkheid - Voorwaarden - Normatieve handeling die economische beleidskeuzen impliceert - Voldoende gekwalificeerde schending van ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel - Abnormale en bijzondere schade

(EEG-Verdrag, art. 215, tweede alinea)

2. Niet-contractuele aansprakelijkheid - Voorwaarden - Normatieve handeling die economische beleidskeuzen impliceert - Voldoende gekwalificeerde schending van ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel - Extra heffing op melk - Producenten aan wie onwettig referentiehoeveelheden zijn onthouden, nadat zij hun leveringen hadden opgeschort op grond van stelsel van premies voor niet in handel brengen of omschakeling - Beginsel van bescherming van gewettigd vertrouwen - Schending - Aansprakelijkheid

(EEG-Verdrag, art. 215, tweede alinea; verordeningen van de Raad nrs. 1078/77 en 857/84; verordening nr. 1371/84 van de Commissie)

3. Niet-contractuele aansprakelijkheid - Voorwaarden - Normatieve handeling die economische beleidskeuzen impliceert - Voldoende gekwalificeerde schending van ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel - Extra heffing op melk - Producenten die hun leveringen hebben opgeschort op grond van stelsel van premies voor niet in handel brengen of omschakeling - Toekenning van specifieke referentiehoeveelheid berekend op basis van onwettig kortingspercentage - Beginsel van bescherming van gewettigd vertrouwen - Schending - Geen aansprakelijkheid

(EEG-Verdrag, art. 215, tweede alinea; verordeningen van de Raad nrs. 1078/77, 857/84 en 764/89)

4. Niet-contractuele aansprakelijkheid - Schade - Vergoeding - Producenten aan wie onwettig referentiehoeveelheden zijn onthouden, nadat zij hun leveringen hadden opgeschort op grond van stelsel van premies voor niet in handel brengen of omschakeling - Berekeningswijze - Recht op moratoire interessen

(EEG-Verdrag, art. 215, tweede alinea)

Samenvatting

1. De Gemeenschap kan voor de schade die is veroorzaakt door normatieve handeling van de instellingen slechts aansprakelijk worden gesteld in geval van een voldoende gekwalificeerde schending van een ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel. In een normatief kader dat wordt gekenmerkt door de uitoefening van een voor de uitvoering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid onontbeerlijke ruime discretionaire bevoegdheid, kan de Gemeenschap slechts aansprakelijk worden gesteld, indien de betrokken instelling de grenzen van haar bevoegdheden klaarblijkelijk ernstig heeft miskend en indien de gestelde schade de grenzen van de economische risico' s welke inherent zijn aan de ondernemersactiviteiten in de betrokken sector, te buiten gaat.

2. Aan de voorwaarden waaronder de Gemeenschap niet-contractueel aansprakelijk is, is voldaan ten aanzien van verordening nr. 857/84, houdende algemene voorschriften voor de toepassing van de extra heffing, zoals aangevuld bij verordening nr. 1371/84, daar bij de vaststelling van deze verordeningen het vertrouwensbeginsel is geschonden, dat wil zeggen een algemeen beginsel van gemeenschapsrecht van hogere orde, dat particulieren beoogt te beschermen. Door zonder een hoger openbaar belang aan te voeren in het geheel geen rekening te houden met de bijzondere situatie van een duidelijk afgebakende categorie van marktdeelnemers, te weten de producenten die gedurende het referentiejaar geen melk hadden geleverd krachtens een verbintenis als bedoeld in verordening nr. 1078/77 tot invoering van een stelsel van premies voor het niet in de handel brengen van melk en zuivelprodukten en voor de omschakeling van het melkveebestand, heeft de gemeenschapswetgever de grenzen van zijn bevoegdheid klaarblijkelijk ernstig miskend, zodat hier sprake is van een voldoende gekwalificeerde schending van een hogere rechtsregel.

3. De Gemeenschap kan niet aansprakelijk worden gesteld wegens verordening nr. 764/89 waarin wordt bepaald dat aan een melkproducent die gedurende het referentiejaar geen melk heeft geleverd krachtens een verbintenis als bedoeld in verordening nr. 1078/77 tot invoering van een stelsel van premies voor het niet in de handel brengen van melk en zuivelprodukten en voor de omschakeling van het melkveebestand, onder bepaalde voorwaarden een specifieke referentiehoeveelheid kan worden toegewezen, die gelijk is aan 60 % van de hoeveelheid melk die door de producent is geleverd in de periode van twaalf kalendermaanden voorafgaande aan de maand van indiening van de aanvraag voor de premie voor niet-levering. Weliswaar wordt door deze regel inbreuk gemaakt op het gewettigd vertrouwen dat de betrokken producenten mochten koesteren in het beperkte karakter van hun verbintenis tot niet-levering of omschakeling, doch de vastgestelde schending van het vertrouwensbeginsel kan niet voldoende gekwalificeerd worden aangemerkt, omdat deze verordening, ofschoon zij onwettig was voor zover zij de 60 %-regel stelde, de betrokken producenten de gelegenheid bood om hun activiteiten als melkproducent te hervatten. Bovendien heeft de gemeenschapswetgever, toen hij verordening nr. 764/89 vaststelde, een economische beleidskeuze gemaakt met betrekking tot de wijze waarop uitvoering diende te worden gegeven aan de beginselen die waren neergelegd in de arresten van het Hof in de zaken 120/86 en 170/86. Bij deze keuze is enerzijds uitgegaan van de dwingende noodzaak de kwetsbare stabiliteit die op de markt van melk en zuivelprodukten is bereikt, niet in gevaar te brengen en anderzijds van het vereiste om de belangen van de betrokken producenten af te wegen tegen die van de andere aan het stelsel van melkquota onderworpen producenten. Bij deze keuze heeft de Raad rekening gehouden met een hoger openbaar belang en heeft hij de grenzen van zijn beoordelingsbevoegdheid ter zake niet kennelijk ernstig miskend.

4. Voor de berekening van de schade die de melkproducenten aan wie in het kader van de extra-heffingregeling onwettig referentiehoeveelheden zijn onthouden nadat zij hun leveringen hadden opgeschort op grond van het stelsel van premies voor het niet in de handel brengen of omschakeling dient, behoudens bijzondere omstandigheden die een andere beoordeling rechtvaardigen, rekening te worden gehouden met de inkomstenderving, bestaande in het verschil tussen enerzijds de inkomsten die de betrokken producenten bij een normale gang van zaken zouden hebben behaald uit de hoeveelheden melk die zij zouden hebben geleverd indien zij gedurende het tijdvak waarin aanvankelijk voor hen niet een referentiehoeveelheid was voorzien, de referentiehoeveelheden hadden ontvangen waarop zij recht hadden, en anderzijds de inkomsten die zij daadwerkelijk hebben behaald uit de hoeveelheden melk die zij in dit tijdvak buiten elke referentiehoeveelheid hebben geleverd, vermeerderd met de inkomsten die zij gedurende dezelfde periode hebben behaald of hadden kunnen behalen uit eventuele vervangende activiteiten, die zij verplicht waren te ondernemen om de omvang van hun schade te beperken. Over het aldus verkregen bedrag moeten moratoire interessen worden betaald met ingang van de datum van de uitspraak van het arrest waarbij de verplichting tot schadevergoeding van de Gemeenschap wordt vastgesteld.