ARREST VAN HET HOF VAN 16 DECEMBER 1976. - COMET BV TEGEN PRODUKTSCHAP VOOR SIERGEWASSEN. - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN). - ZAAK NO. 45/76.



Jurisprudentie 1976 bladzijde 02043

Griekse bijz. uitgave bladzijde 00765

Portugese bijz. uitgave bladzijde 00835



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

1 . DOUANERECHTEN BIJ UITVOER - HEFFINGEN VAN GELIJKE WERKING - AFSCHAFFING - RECHTSTREEKSE WERKING - SUBJECTIEVE RECHTEN - HANDHAVING DOOR DE NATIONALE , RECHTER

( EEG-VERDRAG , ART . 16 , VERORDENING NR . 234/68 , ART . 10 ).

2 . GEMEENSCHAPSRECHT - RECHTSTREEKSE WERKING - SUBJECTIEVE RECHTEN - HANDHAVING DOOR DE NATIONALE RECHTER - BEROEP IN RECHTE - NATIONALE PROCESREGELS - TOEPASSING

Samenvatting

1 . HET VERBOD VAN ARTIKEL 16 VAN HET VERDRAG EVENALS HET VERBOD VAN ARTIKEL 10 VAN VERORDENING NR . 234/68 WERKEN RECHTSTREEKS EN DOEN VOOR DEN JUSTITIABELEN RECHTEN ONTSTAAN DIE DE NATIONALE RECHTER DIENT TE HANDHAVEN .

2 . BIJ ONTBREKEN VAN EEN DESBETREFFENDE GEMEENSCHAPSREGELING , IS HET EEN AANGELEGENHEID VAN DE NATIONALE RECHTSORDE VAN ELKE LID-STAAT OM DE BEVOEGDE RECHTER AAN TE WIJZEN EN DE PROCESREGELS TE GEVEN VOOR DE RECHTSVORDERINGEN MET HET OOG OP DE BESCHERMING VAN DE RECHTEN WELKE DE JUSTITIABELEN AAN DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT ONTLENEN , MET DIEN VERSTANDE DAT DEZE REGELS NIET ONGUNSTIGER MOGEN ZIJN DAN DIE VOOR SOORTGELIJKE NATIONALE VORDERINGEN . DIT ZOU SLECHTS ANDERS ZIJN , INDIEN DEZE VEREISTEN HET IN DE PRAKTIJK ONMOGELIJK ZOUDEN MAKEN DE RECHTEN UIT TE OEFENEN , DIE DE NATIONALE RECHTER VERPLICHT IS TE HANDHAVEN .

Partijen

IN DE ZAAK 45-76 ,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN TE ' S-GRAVENHAGE , IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN

COMET BV , TE SASSENHEIM ,

EN

PRODUKTSCHAP VOOR SIERGEWASSEN ,

Onderwerp

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN DE GEMEENSCHAPSBEPALINGEN BETREFFENDE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN ,

Overwegingen van het arrest

1 OVERWEGENDE DAT HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN BIJ UITSPRAAK VAN 25 MEI 1976 , INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 26 MEI 1976 , KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG DE VRAAG HEEFT GESTELD OF ' ' ENIGE BEPALING OF ENIG BEGINSEL VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT VERBIEDT DAT AAN DE RECHTZOEKENDE , DIE EEN BESLUIT VAN EEN NATIONAAL ORGAAN BIJ DE NATIONALE RECHTER AANVECHT WEGENS STRIJD MET GEMEENSCHAPSRECHT , HET LATEN VERLOPEN VAN EEN VOLGENS HET NATIONALE RECHT GELDENDE BEROEPSTERMIJN WORDT TEGENGEWORPEN , HETZIJ IN DEZE ZIN DAT DE BETREFFENDE RECHTZOEKENDE WEGENS HET NIET IN ACHT NEMEN VAN ZODANIGE TERMIJN DOOR DE RECHTER NIET-ONTVANKELIJK WORDT VERKLAARD , HETZIJ IN DEZE ANDERE ZIN DAT DE ADMINISTRATIE AAN HET OVERSCHRIJDEN VAN EEN DERGELIJKE TERMIJN HET RECHT MAG ONTLENEN OM TE WEIGEREN OP HET BESLUIT TERUG TE KOMEN ' ' ;

2 DAT DEZE VRAAG IS GEREZEN IN EEN GEDING DAT DE VERZOEKSTER BIJ GENOEMD RECHTSCOLLEGE AANHANGIG HEEFT GEMAAKT TEN EINDE TE DOEN ERKENNEN DAT ZIJ OVER EXPORTEN VAN BLOEMBOLLEN NAAR DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND IN HET NAJAAR VAN 1968 EN HET VOORJAAR VAN 1969 AAN HET PRODUKTSCHAP VOOR SIERGEWASSEN ( HIERNA TE NOEMEN ' ' PRODUKTSCHAP ' ' ), VERWEERDER IN HET HOOFDGEDING , ONVERSCHULDIGD HEFFINGEN HAD BETAALD , AANGEZIEN ZIJ ALS HEFFINGEN VAN GELIJKE WERKING ALS DOUANERECHTEN ONVERENIGBAAR ZIJN MET ARTIKEL 16 VAN HET VERDRAG EN BOVENDIEN ZIJN VERBODEN BIJ ARTIKEL 10 VAN ' S RAADS VERORDENING NR . 234/68 VAN 27 FEBRUARI 1968 HOUDENDE DE TOTSTANDBRENGING VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR LEVENDE PLANTEN EN PRODUKTEN VAN DE BLOEMENTEELT , VAN TOEPASSING GEWORDEN OP 1 JULI 1968 ;

3 DAT VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING HET RECHTSCOLLEGE VERZOEKT TE VERKLAREN DAT ZIJ GERECHTIGD IS DE ONVERSCHULDIGD BETAALDE BEDRAGEN IN COMPENSATIE TE BRENGEN MET ANDERSZINS DOOR HET PRODUKTSCHAP VAN HAAR GEVORDERDE BEDRAGEN ;

4 OVERWEGENDE DAT HET PRODUKTSCHAP NIET BETWIST DAT DE LITIGIEUZE HEFFING VAN GELIJKE WERKING IS ALS EEN DOUANERECHT , EN ERKENT DAT DE NATIONALE HEFFINGSBEPALINGEN SEDERT 1 JULI 1968 , TOEN VERORDENING NR . 234/68 VAN TOEPASSING WERD , ONVERENIGBAAR ZIJN MET ARTIKEL 10 DIER VERORDENING , HOUDENDE VERBOD VAN DE TOEPASSING VAN ENIG DOUANERECHT OF ENIGE HEFFING VAN GELIJKE WERKING IN HET HANDELSVERKEER BINNEN DE GEMEENSCHAP VOOR DE IN DE VERORDENING BEDOELDE BLOEMENTEELTPRODUKTEN ;

5 OVERWEGENDE DAT EVENWEL ZIJ OPGEMERKT DAT DEZE ONVERENIGBAARHEID IS INGETREDEN OP 1 JANUARI 1962 INGEVOLGE ARTIKEL 16 VAN HET VERDRAG , DAT DE LID-STATEN VERPLICHT UITERLIJK AAN HET EINDE VAN DE EERSTE ETAPPE VAN DE OVERGANGSPERIODE DE TUSSEN HEN BESTAANDE UITVOERRECHTEN EN HEFFINGEN VAN GELIJKE WERKING OP TE HEFFEN ;

6 OVERWEGENDE DAT ALDUS VASTSTAAT DAT DE HEFFINGEN DIE VAN VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING WERDEN GEVORDERD BIJ HEFFINGSNOTA ' S EN EEN RECAPITULATIENOTA VAN RESPECTIEVELIJK 7 JULI EN 19 SEPTEMBER 1969 EN 8 JULI 1971 , ZIJN TOEGEPAST MET OVERTREDING VAN HET VERBOD VAN ARTIKEL 16 VAN HET VERDRAG ;

7 DAT DEZE HEFFINGEN ECHTER ZIJN VOLDAAN DOOR VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING DIE , ZEGGENDE DEZE BIJ VERGISSING TE HEBBEN BETAALD , VOOR HET NATIONALE RECHTSCOLLEGE TERUGBETALING HIERVAN BIJ WEGE VAN COMPENSATIE VORDERT ;

8 OVERWEGENDE DAT HET PRODUKTSCHAP BETOOGT DAT , WAAR VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING HEEFT NAGELATEN BEROEP IN TE STELLEN TEGEN DE HAAR TOEGEZONDEN HEFFINGSNOTA ' S EN RECAPITULATIENOTA BINNEN DE DOOR DE NATIONALE REGELING TER ZAKE VAN ZULKE BEROEPEN VOORGESCHREVEN TERMIJN , ZIJ DE BETROKKEN HEFFINGEN NIET MEER KAN BETWISTEN OF TERUGBETALING ERVAN VORDEREN ;

9 DAT VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING HARERZIJDS BETOOGT DAT DE VOORRANG VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT MEEBRENGT DAT ELKE DAARMEE STRIJDIGE HANDELING ONGEDAAN WORDT GEMAAKT , EN DAT ZIJ MITSDIEN VOOR DE NATIONALE RECHTER , DIE IS GEHOUDEN TOT HANDHAVING VAN DE DOOR HAAR AAN ARTIKEL 16 ONTLEENDE RECHTEN BESCHIKT OVER EEN ZELFSTANDIGE ACTIE ONAFHANKELIJK VAN DE BEPERKINGEN IN DE NATIONALE WETGEVINGEN , DIE VERMOGEN AF TE DOEN AAN HET EFFECT VAN DE RECHTSTREEKSE WERKING DEZER BEPALING IN DE RECHTSORDE DER LID-STATEN ;

10 DAT ALDUS DE GESTELDE VRAAG EROP NEERKOMT , OF DE VEREISTEN VOOR UITOEFENING - ALTHANS WAT DE BEROEPSTERMIJNEN BETREFT - VAN RECHTSVORDERINGEN MET HET OOG OP DE BESCHERMING VAN DE RECHTEN WELKE DE JUSTITIABELEN ONTLENEN AAN DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN COMMUNAUTAIRE BEPALINGEN - IN CASU ARTIKEL 16 VAN HET VERDRAG EN ARTIKEL 10 VAN VERORDENING NR . 234/68 - , WORDEN BEHEERST DOOR HET NATIONALE RECHT VAN DE LID-STAAT WAAR DIE VORDERINGEN WORDEN INGESTELD , DAN WEL HIERVAN ONAFHANKELIJK ZIJN EN SLECHTS DOOR HET GEMEENSCHAPSRECHT KUNNEN WORDEN BEHEERST ;

11 OVERWEGENDE DAT HET VERBOD VAN ARTIKEL 16 VAN HET VERDRAG EVENALS HET VERBOD VAN ARTIKEL 10 VAN VERORDENING NR . 234/68 RECHTSTREEKS WERKEN EN VOOR DE JUSTITIABELEN RECHTEN DOEN ONTSTAAN DIE DE NATIONALE RECHTER DIENT TE HANDHAVEN ;

12 DAT DIENTENGEVOLGE , OVEREENKOMSTIG HET IN ARTIKEL 5 VAN HET VERDRAG NEERGELEGDE SAMENWERKINGSBEGINSEL , HET DE NATIONALE RECHTER IS DIE WORDT BELAST MET DE ZORG VOOR DE RECHTSBESCHERMING WELKE VOOR DE JUSTITIABELEN VOORTVLOEIT UIT DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN GEMEENSCHAPSRECHTELIJKE BEPALINGEN ;

13 DAT HET DAN OOK , BIJ ONTBREKEN VAN EEN DESBETREFFENDE GEMEENSCHAPSREGELING , EEN AANGELEGENHEID IS VAN DE NATIONALE RECHTSORDE VAN ELKE LID-STAAT OM DE BEVOEGDE RECHTER AAN TE WIJZEN EN DE PROCESREGELS TE GEVEN VOOR DE RECHTSVORDERINGEN MET HET OOG OP DE BESCHERMING VAN DE RECHTEN WELKE DE JUSTITIABELEN AAN DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT ONTLENEN , MET DIEN VERSTANDE DAT DEZE REGELS NIET ONGUNSTIGER MOGEN ZIJN DAN DIE VOOR SOORTGELIJKE NATIONALE VORDERINGEN ;

14 DAT DE ARTIKELEN 100-102 EN 235 VAN HET VERDRAG DE MOGELIJKHEID BIEDEN IN VOORKOMEND GEVAL DE NODIGE MAATREGELEN TE NEMEN OM DISPARITEITEN TUSSEN DE DESBETREFFENDE WETTELIJKE OF BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN DER LID-STATEN TE VERHELPEN , WANNEER DEZE VAN ZODANIGE AARD BLIJKEN DAT ZIJ DISTORSIES VEROORZAKEN OF DE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT SCHADEN ;

15 DAT BIJ ONTBREKEN VAN DERGELIJKE HARMONISATIEMAATREGELEN DE IN HET GEMEENSCHAPSRECHT TOEGEKENDE RECHTEN MOETEN WORDEN UITGEOEFEND VOOR DE NATIONALE RECHTER MET INACHTNEMING VAN DE DOOR HET NATIONALE RECHT VASTGESTELDE VEREISTEN ;

16 DAT DIT SLECHTS ANDERS ZOU ZIJN , INDIEN DEZE VEREISTEN EN TERMIJNEN HET IN DE PRAKTIJK ONMOGELIJK ZOUDEN MAKEN DE RECHTEN UIT TE OEFENEN , DIE DE NATIONALE RECHTER VERPLICHT IS TE HANDHAVEN ;

17 DAT ZULKS NIET HET GEVAL IS BIJ DE VASTSTELLING VAN REDELIJKE BEROEPSTERMIJNEN OP STRAFFE VAN VERVAL VAN RECHTEN ;

18 DAT IMMERS DE VASTSTELLING VAN DERGELIJKE TERMIJNEN VOOR BEROEPEN VAN FISCALE AARD DE TOEPASSING VORMT VAN HET GRONDBEGINSEL VAN RECHTSZEKERHEID , DAT ZOWEL DE BELASTINGPLICHTE ALS DE BETROKKEN ADMINISTRATIE BESCHERMT ;

19 DAT DERHALVE MOET WORDEN GEANTWOORD DAT HET GEMEENSCHAPSRECHT IN ZIJN HUIDIGE STAND NIET VERBIEDT DAT AAN DE RECHTZOEKENDE DIE EEN BESLUIT VAN EEN NATIONAAL OVERHEIDSLICHAAM BIJ DE NATIONALE RECHTER AANVECHT WEGENS STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT , HET LATEN VERLOPEN VAN VOLGENS HET NATIONALE RECHT GELDENDE BEROEPSTERMIJNEN WORDT TEGENGEWORPEN , MET DIEN VERSTANDE DAT DE PROCESREGELS VOOR DE VORDERING IN RECHTE NIET ONGUNSTIGER MOGEN ZIJN DAN DIE VOOR SOORTGELIJKE NATIONALE VORDERINGEN ;

Beslissing inzake de kosten

TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN

20 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN , DOOR DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN ;

21 DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN ;

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ,

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN BIJ BESCHIKKING VAN 25 MEI 1976 GESTELDE VRAAG , VERKLAART VOOR RECHT :

HET GEMEENSCHAPSRECHT IN ZIJN HUIDIGE STAND VERBIEDT NIET DAT AAN DE RECHTZOEKENDE DIE EEN BESLUIT VAN EEN NATIONAAL OVERHEIDSLICHAAM BIJ DE NATIONALE RECHTER AANVECHT WEGENS STRIJD MET HET GEMEENSCHAPSRECHT , HET LATEN VERLOPEN VAN VOLGENS HET NATIONALE RECHT GELDENDE BEROEPSTERMIJNEN WORDT TEGENGEWORPEN , MET DIEN VERSTANDE DAT DE PROCESREGELS VOOR DE VORDERING IN RECHTE NIET ONGUNSTIGER MOGEN ZIJN DAN DIE VOOR SOORTGELIJKE NATIONALE VORDERINGEN .