ARREST VAN HET GERECHT (Tweede kamer)

12 december 1996

Zaak T-137/95

P. Mozzaglia

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Gewezen gedetacheerde nationale deskundige — Dagvergoeding — Inrichtingsvergoeding — Plaats van aanwerving — Vergoeding van reiskosten bij indiensttreding”

Volledige Italiaanse tekst II-1657

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie van 1 september 1994 houdende weigering om verzoeker de inrichtingsvergoeding, de vergoeding van de reiskosten bij indiensttreding en de dagvergoeding toe te keimen.

Beslissing:

Nietigverklaring.

Resumé van het arrest

Verzoeker, voorheen als gedetacheerd nationaal deskundige ter beschikking van de Commissie te Brussel gesteld ambtenaar van de gemeente Genua in Italië, wordt aangesteld als ambtenaar op proef bij de Commissie en tewerkgesteld te Brussel.

Tijdens zijn detachering blijft zijn Italiaanse werkgever zijn bezoldiging betalen en behoudt verzoeker zijn fiscale woonplaats te Sant'Olcese in de provincie Genua. Volgens de regeling die van toepassing is op de gedetacheerde nationale deskundigen, is hij verplicht in zijn standplaats te wonen of op zodanige afstand daarvan dat hij niet gehinderd wordt in de uitoefening van zijn werkzaamheden.

Tijdens de detachering woont verzoeker in de buurt van Brussel. Verzoeker en zijn echtgenote zijn eigenaar van een woning in de provincie Genua. Tijdens de detachering blijven de echtgenote en de dochter van verzoeker daar wonen. Pas na verzoekers aanstelling als ambtenaar op proef vestigen zij zich te Brussel.

Op 18 augustus 1994 vraagt verzoeker om toekenning van de inrichtingsvergoeding, de vergoeding van de reiskosten bij indiensttreding, de vergoeding van de verhuiskosten en de dagvergoeding.

Bij besluit van 1 september 1994 wijst de Commissie dit verzoek af.

Bij besluit van 10 oktober 1994 kent de Commissie verzoeker de ontheemdingstoelage toe.

Verzoeker dient een klacht in tegen het besluit van 1 september 1994.

De Commissie wijst deze klacht af, doch neemt Sant'Olcese als verzoekers plaats van herkomst.

Ten gronde

De dagvergoeding

Om uit te maken of de ambtenaar „genoodzaakt [was] van woonplaats te veranderen” in de zin van artikel 10 van bijlage VII bij het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (bijlage VII bij het Statuut), moet worden uitgegaan van de woonplaats waar de betrokkene het centrum van zijn belangen heeft. Om recht op de dagvergoeding te hebben, volstaat het, dat hij niet in die vroegere woonplaats kan blijven wonen. Deze uitlegging ligt voor de hand, omdat de dagvergoeding de nadelen beoogt te compenseren die het gevolg zijn van de onzekere dienstbetrekking van de betrokkene (r.o. 40).

Referentie: Hof 11 augustus 1995, Parlement/Vienne, C-43/94 P, Jurispr. blz. I-2441, r.o. 21

Om te bepalen op welke plaats de betrokkene het permanente of gewone centrum van zijn belangen heeft gevestigd met de bedoeling daaraan een vast karakter te geven, moet rekening worden gehouden met alle elementen die daarvoor bepalend zijn. De woonplaats waarmee rekening moet worden gehouden, is dus niet noodzakelijk de plaats waar de ambtenaar vlak voor zijn aanstelling woonachtig was (r.o. 41).

Referentie: Hof 15 september 1994, Magdalena Fernández/Commissie, C-452/93 P, Jurispr. biz. I-4295, r.o. 22 en 23; Conclusie Léger bij Parlement/Vienne, reeds aangehaald, Jurispr. blz. I-2443, punt 25

Op het ogenblik van zijn aanwerving als ambtenaar op proef had verzoeker een woning te Sant'Olcese, waar hij vóór zijn detachering als nationaal deskundige permanent woonde. Na zijn detachering blijven zijn echtgenote en zijn dochter daar permanent wonen. Daarnaast had verzoeker daar een vaste dienstbetrekking met zijn werkgever, de gemeente Genua, en vaste sociale betrekkingen. Ten slotte is verzoeker tijdens zijn detachering vaak naar Sant'Olcese teruggekeerd, waaruit blijkt dat hij daar vaste familiale en sociale betrekkingen wilde behouden (r.o. 42).

In de buurt van Brussel betrok verzoeker daarentegen slechts een gemeubileerde woning om zijn werkzaamheden in het kader van zijn detachering als nationaal deskundige te kunnen verrichten (r.o. 44).

Referentie: Conclusie Mancini bij Hof 9 oktober 1984, Witte/Parlement, 188/83, Jurispr. blz. 3465, 3476; Conclusie Léger bij Parlement/Vienne, reeds aangehaald, punt 25

Hieruit volgt, dat voor de toepassing van artikel 10, lid 1, van bijlage VII rekening moet worden gehouden met verzoekers woonplaats te Sant'Olcese. Door zijn aanstelling en gelet op zijn verplichtingen krachtens artikel 20 van het Statuut is verzoeker genoodzaakt geweest van woonplaats te veranderen in de zin van artikel 10 van bijlage VII (r.o. 45).

Deze oplossing is in overeenstemming met het doel van artikel 10 van bijlage VII, dat de kosten en de nadelen beoogt te compenseren die het gevolg zijn van de onzekere situatie waarin de ambtenaar op proef zich bevindt, met name wanneer hij genoodzaakt is voorlopig in zijn standplaats te wonen en tevens, eveneens voorlopig, zijn vroegere woonplaats aan te houden (r.o. 46).

Referentie: Hof 5 februari 1987, Mouzourakis/Parlement, 280/85, Jurispr. blz. 589, r.o. 9; Gerecht 10 juli 1992, Benzler/Commissie, T-63/91, Jurispr. blz. II-2095, r.o. 20

Deze onzekerheid van de situatie van de ambtenaar duurt tot aan zijn aanstelling in vaste dient aan het einde van zijn proeftijd (r.o. 46).

Referentie: Parlement/Vienne, reeds aangehaald, r.o. 27

Bovendien had verzoeker vóór zijn aanstelling in vaste dienst geen recht op vergoeding van de verhuiskosten van Sant'Olcese naar Brussel (r.o. 47).

Referentie: Conclusie Léger bij Parlement/Vienne, reeds aangehaald, punt 31

Om recht te hebben op de in geding zijnde uitkeringen dient de betrokkene aan te tonen a) dat zijn woning in zijn standplaats een voorlopig karakter had, in die zin dat hij ze enkel heeft betrokken voor het verrichten van zijn werkzaamheden in het kader van zijn detachering voor een bepaalde periode door zijn werkgever uit zijn land van herkomst; b) dat hij zijn vroegere woning in de plaats van het centrum van zijn belangen in zijn land van herkomst heeft aangehouden, en c) dat hij als gevolg van zijn aanstelling daar niet meer kan wonen (r.o. 48).

Het omstreden besluit wordt nietig verklaard voor zover daarbij aan verzoeker toekenning van de in artikel 10 van bijlage VII bij het Statuut bedoelde dagvergoeding is geweigerd (r.o. 49).

De inrichtingsvergoeding

Volgens artikel 5, lid 1, eerste alinea, van bijlage VII heeft een ambtenaar recht op de inrichtingsvergoeding wanneer hij één van de twee navolgende alternatieve voorwaarden vervult, te weten voldoen aan de voorwaarden voor toekenning van de ontheemdingstoelage of aantonen verplicht te zijn geweest van woonplaats te veranderen teneinde de in artikel 20 van het Statuut vermelde verplichtingen na te komen (r.o. 50 en 51).

De ontheemdingstoelage is verzoeker bij een definitief geworden besluit van de Commissie toegekend. Hij heeft derhalve recht op de inrichtingsvergoeding (r.o. 53 en 54).

Om dit recht te genieten dient de ambtenaar niet ook nog aan te tonen dat hij verplicht is geweest van woonplaats te veranderen (r.o. 54).

De betrokkene moet evenmin het bestaan van daadwerkelijke kosten aantonen (r.o. 55).

Referentie: Hof 9 november 1978, Verhaaf/Commissie, 140/77, Jurispr. blz. 2117; Conclusie Sir Gordon Slynn bij Hof 18 maart 1982, Burg/Hof van Justitie, 90/81, Jurispr. blz. 983, 995; Gerecht 30 januari 1990, Yorck von Wartenburg/Parlement, T-42/89, Jurispr. blz. II-31, r.o. 21-23

De inrichtingsvergoeding wordt toegekend aan de ambtenaar in vaste dienst en niet aan de ambtenaar op proef. Hieruit volgt, dat in het meest voorkomende geval, namelijk dat van een ambtenaar op proef die vervolgens wordt aangesteld in vaste dienst, de betrokkene zich reeds, zij het voorlopig, in zijn standplaats heeft „ingericht” teneinde de in artikel 20 van het Statuut vermelde verplichtingen na te komen. De inrichtingsvergoeding beoogt de lasten te compenseren die het gevolg zijn van het feit dat een volgens de regels in vaste dienst aangestelde ambtenaar van een onzeker statuut overgaat naar een definitief statuut en zich derhalve in staat moet stellen om gedurende een onbepaalde maar langere periode permanent en duurzaam in zijn standplaats te wonen en zich aldaar te integreren. Redelijkerwijs kan worden aangenomen, dat een ambtenaar die zich aldus in een vaste woonplaats dient te vestigen, een aantal extra kosten oploopt, met name voor de verhuizing naar een passend onderkomen voor een verblijf van langere duur, welke kosten hij niet diende te maken zolang zijn situatie onzeker bleef (r.o. 56).

Referentie: Verhaaf/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 18

Het omstreden besluit wordt nietig verklaard voor zover daarbij is geweigerd aan verzoekster de inrichtingsvergoeding toe te keimen.

De vergoeding van de reiskosten bij indiensttreding

Het begrip „centrum van zijn belangen” voor het bepalen van de plaats van herkomst in de zin van artikel 7, lid 3, van bijlage VII moet ruim worden opgevat en doelt op de plaats waar de ambtenaar zijn voornaamste familiebanden, zijn vermogensbanden of zijn belangen als burger heeft zonder dat hij er noodzakelijkerwijs woont. De plaats van aanwerving in de zin van artikel 7, lid 1, sub a, van bijlage VII is daarentegen de plaats waar de ambtenaar op het ogenblik van zijn aanwerving zijn gewone woonplaats heeft (r.o. 64).

Referentie: Benzier/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 24

In de omstandigheden van de onderhavige zaak rechtvaardigt het permanente karakter van verzoekers woonplaats te Sant'Olcese vergeleken met de precaire aard van zijn woonplaats te Brussel, dat eerstgenoemde als zijn gewone woonplaats in de zin van de betrokken bepalingen wordt beschouwd (r.o. 64).

Door te weigeren verzoeker de vergoeding van de reiskosten bij indiensttreding toe te kennen, heeft de Commissie derhalve artikel 7, lid 1, sub a, van bijlage VII geschonden (r.o. 66).

De geldelijke vorderingen

In het kader van zijn volledige rechtsmacht wijst het Gerecht verzoekers vorderingen toe.

Dictum:

Het besluit van de Commissie van 1 september 1994 wordt metig verklaard voor zover daarbij aan verzoeker toekenning van de in artikel 5, lid 1, eerste alinea, van bijlage VII bij het Statuut bedoelde inrichtingsvergoeding, de in artikel 7, lid 1, sub a, van die bijlage bedoelde vergoeding van de reiskosten bij indiensttreding en de in artikel 10, lid 1, daarvan bedoelde dagvergoeding is geweigerd.

De Commissie wordt veroordeeld de inrichtingsvergoeding, de reiskosten bij indiensttreding en de dagvergoeding aan verzoeker te betalen vermeerderd met moratoire interessen op de voet van 8 % per jaar vanaf de respectieve data waarop deze vergoedingen overeenkomstig bijlage VII bij het Statuut verschuldigd waren.