Zaak C-442/06

Commissie van de Europese Gemeenschappen

tegen

Italiaanse Republiek

„Niet-nakoming — Richtlijn 1999/31/EG — Storten van afvalstoffen — Nationale regeling betreffende bestaande stortplaatsen — Onjuiste uitvoering”

Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 10 april 2008 I - 2417

Samenvatting van het arrest

Het regelmatige verloop van de precontentieuze procedure van artikel 226 EG vormt een door het Verdrag gewilde wezenlijke waarborg, niet alleen ter bescherming van de rechten van de aangesproken lidstaat, maar ook om te verzekeren dat in de eventuele procedure voor het Hof het voorwerp van het geschil duidelijk is omschreven. Uit dit oogmerk volgt dat de aanmaningsbrief tot doel heeft, het voorwerp van het geschil af te bakenen en de lidstaat die om opmerkingen wordt verzocht, de gegevens te verschaffen die hij nodig heeft om zijn verweer voor te bereiden en hem in staat te stellen aan die brief gevolg te geven voordat beroep bij het Hof wordt ingesteld. Wanneer de Commissie een lidstaat een aanvullende aanmaningsbrief met een nieuwe termijn voor de indiening van zijn opmerkingen zendt, alvorens hem een met redenen omkleed advies op basis van dezelfde grieven als die in de aanvullende aanmaningsbrief te zenden, schendt zij de rechten van verdediging van deze lidstaat dus niet, daar deze lidstaat in staat is gesteld zijn verweer voor te bereiden voordat hij het met redenen omkleed advies ontving. (cf. punten 22-23)

Een lidstaat die een gemeenschapsrichtlijn niet binnen de voorgeschreven termijn heeft omgezet en tegen wie een niet-nakomingsberoep tot vaststelling, niet van dit verzuim, maar van de niet-nakoming van een uit deze richtlijn voortvloeiende verplichting is ingesteld, kan zich niet met een beroep op het feit dat hij de nodige maatregelen tot uitvoering van de richtlijn nog niet heeft genomen, verzetten tegen de ontvankelijkheid van het beroep en daartoe gebrek aan procesbelang van de Commissie aanvoeren. (cf. punten 30-31)

Een lidstaat kan niet met een beroep op vertraging bij de uitvoering van een richtlijn de niet-nakoming of niet-tijdige nakoming van andere door deze richtlijn opgelegde verplichtingen rechtvaardigen. Wanneer een richtlijn de bevoegde nationale instanties duidelijke verplichtingen oplegt, kunnen de lidstaten die deze richtlijn niet in nationaal recht hebben omgezet, zich na het verstrijken van de omzettingstermijn niet van de nakoming van deze verplichtingen ontheven achten en kunnen zij niet bij wege van een overgangsbepaling de toepassing van de bepalingen van deze richtlijn uitsluiten. Indien de lidstaat dat wel kon, zou hij de uiterste datum voor omzetting in nationaal recht kunnen opschuiven. (cf. punt 33)

Een lidstaat die een nationale regeling vaststelt en handhaaft die niet voorziet in de toepassing van de artikelen 2 tot en met 13 van deze richtlijn, die de nieuwe stortplaatsen betreffen, op de stortplaatsen waarvoor na de datum van het verstrijken van de termijn voor omzetting van deze richtlijn in nationaal recht en vóór die van de inwerkingtreding van deze regeling een vergunning is verleend, komt de verplichtingen niet na die op hem rusten krachtens richtlijn 1999/31 betreffende het storten van afvalstoffen. (cf. punten 34-35, 51 en dictum)

Het bestaan van een niet-nakoming moet worden beoordeeld naar de situatie waarin de betrokken lidstaat zich bevond aan het einde van de in het met redenen omkleed advies gestelde termijn. Zelfs wanneer het verzuim na het verstrijken van deze termijn is opgeheven, blijft er een belang bij de voortzetting van de actie, met name de vaststelling van de grondslag van de aansprakelijkheid van een lidstaat wegens niet-nakoming, met name jegens degenen rechten ontlenen aan die niet-nakoming. (cf. punt 42)