Zaak C‑280/02

Commissie van de Europese Gemeenschappen

tegen

Franse Republiek

„Niet-nakoming – Richtlijn 91/271/EEG – Behandeling van stedelijk afvalwater – Artikel 5, leden 1 en 2, en bijlage II – Verzuim om kwetsbare gebieden aan te wijzen – Begrip ‚eutrofiëring’ – Achterwege blijven van strengere behandeling van afvalwater in kwetsbare gebieden”

Samenvatting van het arrest

1. Milieu – Behandeling van stedelijk afvalwater – Richtlijn 91/271 – Aanwijzing van gebieden die gevoelig zijn voor eutrofiëring – Eutrofiëring – Begrip

(Richtlijn 91/271 van de Raad, art. 2, punt 11, en 5, lid 1)

2. Milieu – Behandeling van stedelijk afvalwater – Richtlijn 91/271 – Strengere behandeling van lozingen van stedelijk afvalwater dat afkomstig is van grote agglomeraties – Gevolgen

(Richtlijn 91/27 van de Raad, art. 5, leden 2 en 3, en bijlagen I, B, punt 3, en II, A, sub a, tweede alinea)

1. Op grond van artikel 5, lid 1, van richtlijn 91/271 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater zijn de lidstaten gehouden de gebieden aan te wijzen waar een lozing van stedelijk afvalwater beduidend aan de eutrofiëring of het gevaar voor eutrofiëring bijdraagt.

Het begrip eutrofiëring in artikel 2, punt 11, van deze richtlijn moet worden uitgelegd tegen de achtergrond van de doelstelling van deze richtlijn, die verder gaat dan de bescherming van de aquatische ecosystemen en strekt tot bescherming van de mens, de fauna, de flora, de bodem, de lucht, het water en de landschappen tegen ieder aanzienlijk negatief gevolg van de versnelde groei van algen en hogere plantaardige levensvormen als gevolg van lozingen van stedelijk afvalwater.

Om van eutrofiëring in de zin van deze richtlijn te kunnen spreken moet er een causaal verband zijn tussen in de eerste plaats de verrijking van het water door nutriënten en de versnelde groei van algen en hogere plantaardige levensvormen, en in de tweede plaats deze versnelde groei en een ongewenste verstoring van het evenwicht tussen de verschillende in het water aanwezige organismen en een verslechtering van de waterkwaliteit. Een ongewenste verstoring van het evenwicht van de in het water aanwezige organismen wordt met name veroorzaakt door wijzigingen in soorten met verlies van biodiversiteit van het ecosysteem, hinder als gevolg van de toename van opportunistische microalgen en de hevige groei van giftig of schadelijk fytoplankton. Het criterium van de verslechtering van de waterkwaliteit ziet niet alleen op de verslechtering van de waterkwaliteit met fatale gevolgen voor de ecosystemen, maar ook op de verslechtering van de kleur, de aanblik, de smaak of de geur van het water of welke andere verandering ook die een beletsel of beperking vormt voor het gebruik van het water.

(cf. punten 16, 19, 23‑25)

2. Ingevolge artikel 5, lid 3, juncto bijlage I, B, punt 3, van richtlijn 91/271 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater gaat de in artikel 5, lid 2, van deze richtlijn voorziene behandeling verder dan de in artikel 4 van deze richtlijn bedoelde behandeling en ziet zij op stedelijk afvalwater dat in opvangsystemen terechtkomt en afkomstig is van agglomeraties met een „inwonerequivalent” (i.e.) van meer dan 10 000. Deze behandeling houdt met name voor lozingen in voor eutrofiëring gevoelige gebieden in, dat de voorschriften van tabel 2 bij deze bijlage in acht worden genomen, onder voorbehoud evenwel van de bepalingen van bijlage II, A, sub a, tweede alinea, van deze richtlijn, welke bepalen dat, wat de grote agglomeraties betreft, fosfor en/of stikstof uit het afvalwater moet worden verwijderd, tenzij kan worden aangetoond dat de verwijdering daarvan geen effect zal hebben op het eutrofiëringsniveau.

(cf. punten 104‑105)