Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Procedure — Kosten — Begroting — Invorderbare kosten — In aanmerking te nemen factoren — Advocatenkosten voor onderhandelingen na tussenarrest — Daaronder begrepen — Voorwaarden — (Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 73, sub b, en 74)

2. Procedure — Kosten — Begroting — Invorderbare kosten — Bijstand van verschillende advocaten — Daaronder begrepen — Voorwaarden — Advocatenkosten voor coördinatie van procedures in gevoegde zaken — Daarvan uitgesloten — (Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 73, sub b)

3. Procedure — Kosten — Begroting — Invorderbare kosten — Kosten van externe adviseurs — Daaronder begrepen — Voorwaarden — (Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 73, sub b)

4. Procedure — Kosten — Begroting — Invorderbare kosten — Moratoire of compenserende interessen — Inflatiecorrectie op nominale kosten — Daarvan uitgesloten — (Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 73, sub b)

Samenvatting

1. In het kader van artikel 74 van zijn reglement voor de procesvoering is het Hof niet bevoegd om de honoraria vast te stellen die partijen aan hun eigen advocaten verschuldigd zijn, maar wel om te bepalen tot welk bedrag deze honoraria kunnen worden teruggevorderd van de in de kosten verwezen partij. Als invorderbare kosten in de zin van artikel 73, sub b, van het Reglement voor de procesvoering worden aangemerkt de door partijen in verband met de procedure gemaakte noodzakelijke kosten, in het bijzonder de reis- en verblijfkosten en het honorarium van de gemachtigde, raadsman of advocaat. Bijgevolg zijn de invorderbare kosten enerzijds beperkt tot de in verband met de procedure voor het Hof gemaakte kosten en anderzijds tot de kosten die daartoe noodzakelijk waren.

In artikel 73, sub b, van dit reglement doelt " procedure" slechts op de procedure voor het Hof, dat wil zeggen de contentieuze fase, doch niet op de precontentieuze fase. Als niet noodzakelijk voor de procedure dienen eveneens te worden uitgesloten enerzijds de advocatenkosten betreffende perioden gedurende welke geen proceshandeling is aangegeven, anderzijds die betreffende onderhandelingen om tot een buitengerechtelijke regeling te komen en ten slotte de honoraria betreffende de perioden na de mondelinge behandeling voor het Hof.

Van de noodzakelijke kosten kunnen evenwel niet worden uitgesloten de honoraria betreffende de onderhandelingen die partijen hebben gevoerd om in gemeen overleg de aan schadevergoeding verschuldigde bedragen vast te stellen, wanneer het Hof zelf partijen in het dictum van een interlocutoir arrest uitdrukkelijk heeft uitgenodigd om binnen een bepaalde termijn na de uitspraak van dit arrest de te betalen bedragen aan hem over te leggen.

Ten slotte, voorzover de declaraties van de advocaten in aanmerking kunnen worden genomen, dient het Hof, daar het gemeenschapsrecht geen bepalingen betreffende de tarieven of de benodigde arbeidstijd kent, de gegevens van de zaak vrijelijk te beoordelen, daarbij rekening houdend met het voorwerp en de aard van het geschil, het belang ervan voor het gemeenschapsrecht, alsmede met de moeilijkheid van de zaak, de hoeveelheid werk die de gemachtigden of de raadslieden aan de contentieuze procedure kunnen hebben gehad, en het economisch belang van het geschil voor de partijen.

cf. punten 41-43, 45, 47-49, 51

2. Ter bepaling van de invorderbare kosten is het ofschoon in beginsel de beloning van één gemachtigde, raadsman of advocaat kan worden vergoed, mogelijk dat naar gelang van de specifieke kenmerken van elke zaak, op de eerste plaats de moeilijkheidsgraad daarvan, de beloning van meerdere advocaten als " noodzakelijke kosten" in de zin van artikel 73, sub b, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof kan worden beschouwd.

Van de invorderbare kosten in de zin van artikel 73 van dit reglement voor de procesvoering zijn evenwel uitgesloten de advocatenkosten betreffende de coördinatie van de betrokken procedure met die welke door een verzoeker in een gevoegde zaak is ingeleid. Voorzover de coördinatie niet is gevraagd door het Hof, kunnen dergelijke kosten niet als in verband met de procedure gemaakte kosten worden aangemerkt.

cf. punten 62, 64

3. Ter bepaling van de invorderbare kosten vormen de kosten voor de activiteiten van externe adviseurs " noodzakelijke kosten" in de zin van artikel 73, sub b, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof, voorzover zij rechtstreeks verband houden met de verschillende memories van verzoekers.

cf. punt 78

4. In het kader van de procedure van kostenbegroting vindt het recht van verzoekers op vergoeding van de kosten zijn rechtstitel in de vaststellingsbeschikking. Moeten bijgevolg worden afgewezen verzoeken tot toekenning van moratoire of compenserende interesten vanaf een datum vóór deze beschikking.

Met betrekking tot de begroting van de invorderbare kosten van een beroep tot schadevergoeding waarin het arrest waarbij de als schadevergoeding aan verzoekers te betalen bedragen zijn vastgesteld, pas is gewezen na een interlocutoir arrest dat de Europese Gemeenschap tot schadevergoeding veroordeelt, moet een verzoek om inflatiecorrectie over de nominale kosten van de procedure voor de periode vóór het eindarrest als een verzoek tot toekenning van compensatoire interesten worden beschouwd. Het dient derhalve te worden afgewezen.

cf. punt 86