Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Recht van Unie – Beginselen – Rechten van verdediging – Besluit tot bevriezing van tegoeden genomen jegens bepaalde personen en entiteiten die worden verdacht van terroristische activiteiten – Verplichtingen van Raad – Mededeling aan betrokkene van bezwarende elementen en recht om te worden gehoord – Strekking – Niet-inachtneming – Schending van rechten van verdediging

( Art. 6, lid 1, VEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, sub a; verordening nr. 2580/2001 van de Raad, art. 2, lid 3; besluit 2008/583 van de Raad)

Samenvatting

Bij een aanvankelijk besluit tot bevriezing van tegoeden is de Raad niet verplicht om de betrokken persoon of entiteit vooraf de redenen mee te delen waarom die instelling de naam van die persoon of die entiteit wil plaatsen op de lijst die is bedoeld in artikel 2, lid 3, van verordening nr. 2580/2001 inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme. Een dergelijke maatregel moet, om de doeltreffendheid ervan niet in gevaar te brengen, naar zijn aard immers een verrassingseffect kunnen hebben en moet onmiddellijk worden toegepast. In een dergelijk geval volstaat het in beginsel dat de instelling de betrokken persoon of entiteit de redenen meedeelt en hem/haar het recht verleent om bij de vaststelling van het besluit of onmiddellijk erna te worden gehoord.

In geval van een later besluit tot bevriezing van tegoeden waarbij de naam van een reeds op de in artikel 2, lid 3, van verordening nr. 2580/2001 bedoelde lijst geplaatste persoon of entiteit wordt gehandhaafd, is dat verrassingseffect echter niet meer noodzakelijk om de doeltreffendheid van de maatregel te waarborgen, zodat de vaststelling van een dergelijk besluit in beginsel door mededeling van de bezwarende elementen moet worden voorafgegaan en de betrokken persoon of entiteit tevens in de gelegenheid moet worden gesteld, te worden gehoord.

In dit verband is bescherming die wordt geboden door het vereiste van kennisgeving van de bezwarende elementen en door het recht om opmerkingen te maken vóór de vaststelling van een besluit waardoor beperkende maatregelen van kracht worden, van fundamenteel belang en essentieel voor de rechten van de verdediging. Dit geldt des te meer omdat dergelijke maatregelen de rechten en vrijheden van de betrokken personen en groepen aanzienlijk beïnvloeden. De regel dat de adressaat van een bezwarend besluit de gelegenheid moet worden gegeven om zijn opmerkingen kenbaar te maken voordat dit besluit wordt genomen, heeft immers tot doel de betrokken instantie in staat te stellen naar behoren rekening te houden met alle relevante elementen. Om de effectieve bescherming van die adressaat te verzekeren, beoogt dit voorschrift met name hem in staat te stellen een onjuistheid recht te zetten of persoonlijke omstandigheden aan te voeren die ervoor pleiten dat de beslissing wordt genomen, niet wordt genomen of dat in een bepaalde zin wordt beslist.

Dit fundamentele recht op eerbiediging van de rechten van de verdediging in de loop van een procedure die aan de vaststelling van een beperkende maatregel voorafgaat, is overigens uitdrukkelijk neergelegd in artikel 41, lid 2, sub a, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat volgens artikel 6, lid 1, VEU dezelfde juridische waarde als de Verdragen heeft. Bij aanvankelijke besluiten tot bevriezing van tegoeden is weliswaar een uitzondering op dat fundamentele recht toegestaan die wordt gerechtvaardigd door de noodzaak om de doeltreffendheid van de bevriezingsmaatregelen te waarborgen en uiteindelijk door dwingende overwegingen in verband met de veiligheid of de internationale betrekkingen van de Unie en haar lidstaten.

(cf. punten 61, 62, 64‑67)