ARREST VAN HET GERECHT (Tweede kamer)

19 juni 1996

Zaak T-573/93

M. F. Caballero Montoya

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Met ten laste komend kind gelijkgesteld persoon — Artikel 2, lid 4, van bijlage VII bij Statuut — Algemene uitvoeringsbepalingen — Onwettigheid — Verkeerde toepassing — Terugwerkende kracht”

Volledige Spaanse tekst II-909

Betreft:

Beroep tot, primair, vaststelling van de onwettigheid van de door de Commissie op 28 september 1989 vastgestelde algemene uitvoeringsbepalingen op het gebied van personen die met een ten laste komend kind worden gelijkgesteld, inzonderheid artikel 6 en de daarmee samenhangende bepalingen, en subsidiair, nietigverklaring van het besluit van de Commissie van 2 september 1993 houdende afwijzing van verzoekers klacht tegen het besluit tot gedeeltelijke afwijzing van zijn verzoek van 3 december 1992 om zijn twee zonen gelijk te stellen met ten laste komende kinderen.

Beslissing:

Nietigverklaring van de besluiten van 12 februari 1993 en 2 september 1993, voor zover daarbij weliswaar wordt erkend dat verzoeker voor zijn ene zoon recht heeft op de toelage voor een met een ten laste komend kind gelijkgesteld persoon, maar hem die toelage voor zijn andere zoon wordt geweigerd.

Resumé van het arrest

Op 28 September 1989 gaat de Commissie over tot vaststelling van de algemene uitvoeringsbepalingen op het gebied van personen die met een ten laste komend kind worden gelijkgesteld.

Verzoeker, ambtenaar van de Commissie, van Spaanse nationaliteit en vader van drie te Madrid wonende kinderen, ontvangt de toelage voor een ten laste komend kind voor zijn eerste zoon, M. J., tot 1 januari 1991 en voor zijn tweede zoon, J. J., tot 1 januari 1992, data waarop zij 26 jaar worden. Op die data wordt de betaling van de betrokken toelage stopgezet.

Op 3 december 1992 dient verzoeker bij eenheid 3 („Beheer van de individuele rechten”) van directoraat B („Rechten en verplichtingen”) van directoraatgeneraal IX (Personeelszaken en algemeen beheer) van de Commissie een verzoek in om erkenning van zijn recht op de toelage voor een met een ten laste komend kind gelijkgesteld persoon voor zijn twee bovengenoemde zonen, die te Madrid studeren, en zulks met terugwerkende kracht tot 1 januari 1991 voor M. J en tot 1 januari 1992 voor J. J. In dit verzoek wordt verwezen naar het arrest van het Gerecht van 14 december 1990, Brems/Raad (T-75/89, Jurispr. blz. II-899, r.o. 30).

Op 12 februari 1993 kent het tot aanstelling bevoegd gezag verzoeker de toelage voor een met een ten laste komend kind gelijkgesteld persoon enkel toe voor zijn jongste zoon, J. J., voor de periode van 1 december 1992 tot en met 30 november 1993, zonder terugwerkende kracht.

Op 18 maart 1993 dient verzoeker een klacht in tegen het besluit van 12 februari 1993. Bij brief van 1 juni 1993 deelt het tot aanstelling bevoegd gezag verzoeker de details betreffende de berekening van zijn recht op de gevraagde toelage mee. Bij brief van 9 juni 1993 laat verzoeker het tot aanstelling bevoegd gezag weten, dat hij de in die brief vervatte berekening betwist, en deelt hij dit gezag zijn eigen berekening mee. Bij besluit van 2 september 1993, dat verzoeker bij brief van 6 september 1993 officieel ter kennis wordt gebracht, wijst het tot aanstelling bevoegd gezag deze klacht uitdrukkelijk af.

De ontvankelijkheid

Verzoekers verzoek van 3 december 1992 beoogde niet de voortzetting van de betaling van de toelage voor een ten laste komend kind voor zijn twee zonen, maar de erkenning van een ander recht, namelijk het recht op de toelage voor met een ten laste komend kind gelijkgesteld persoon. Dat verzoek kon derhalve geen klacht tegen de besluiten houdende stopzetting van de door verzoeker tot dan toe ontvangen betaling van de toelage voor een ten laste komend kind vormen, waarvoor de in artikel 90, lid 2, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (Statuut) gestelde termijn van drie maanden had moeten worden inachtgenomen. Het gaat integendeel om een verzoek in de zin van artikel 90, lid 1, van het Statuut, waarvoor geen termijn geldt (r.o. 43).

Referentie: Gerecht 1 juli 1993, Giordani/Commissie, T-48/90, Jurispr. blz. II-721, r.o. 29

Nadat de Commissie bij besluit van 12 februari 1993 had erkend, dat verzoeker voor een van zijn twee zonen recht had op de omstreden toelage, maar dan zonder de gevraagde terugwerkende kracht, heeft verzoeker overigens op 18 maart 1993, dus binnen de in genoemde bepaling van het Statuut gestelde termijn van drie maanden, een klacht ingediend. Ten slotte is het bestreden besluit afgekomen na het verstrijken van de in artikel 90, lid 2, tweede alinea, van het Statuut gestelde termijn van vier maanden, dat wil zeggen na de stilzwijgende afwijzing van verzoekers klacht, maar binnen de termijn voor het instellen van een beroep bij het Gerecht, en heeft het aldus overeenkomstig artikel 91, lid 3, van het Statuut een nieuwe termijn voor het instellen van beroep doen ingaan. Hieruit volgt, dat het beroep met inachtneming van alle in het Statuut gestelde termijnen is ingesteld (r.o. 44).

Met betrekking tot de gestelde niet-ontvankelijkheid van verzoekers vordering om in abstracto vast te stellen dat de algemene uitvoeringsbepalingen in hun geheel onwettig zijn, is het zo, dat het Gerecht in het kader van een krachtens artikel 91 van het Statuut ingesteld beroep niet bevoegd is zich in abstracto uit te spreken over de wettigheid van een voorschrift van algemene strekking, wanneer er geen bijzondere toepassingsmaatregel is getroffen. Verzoeker preciseert evenwel, dat zijn vordering betreffende de algemene uitvoeringsbepalingen, inzonderheid betreffende artikel 6 en de daarmee samenhangende bepalingen, erop is gericht te doen vaststellen dat deze bepalingen onwettig zijn, teneinde de nietigverklaring te verkrijgen van de bestreden besluiten, die hem betreffen en krachtens die algemene uitvoeringsbepalingen zijn genomen. Derhalve moet worden aangenomen, dat verzoeker bij wege van exceptie stelt, dat de algemene uitvoeringsbepalingen onwettig zijn voor zover zij de rechtsgrondslag vormen voor de vaststelling van de individuele besluiten waarvan in het onderhavige beroep de nietigverklaring wordt gevorderd (r.o. 45 en 46).

Referentie: Gerecht 12 juli 1991, Pincherle/Commissie, T-110/89, Jurispr. blz. II-635, r.o. 30 en 33; Gerecht 25 februari 1992, Barassi/Commissie, T-41/90, Jurispr. blz. II-159, r.o. 38; Gerecht26 oktober 1993, Reinarz/Commissie, T-6/92 en T-52/92, Jurispr. blz. II-1047, r.o. 52

Ten slotte is de omstandigheid dat in verzoekers klacht niet uitdrukkelijk wordt verwezen naar genoemde artikelen van de algemene uitvoeringsbepalingen, in het onderhavige geval niet van beslissend belang voor de ontvankelijkheid van de conclusies en de middelen van het beroep. Ofschoon verzoekers klacht van 18 maart 1993 niet uitdrukkelijk refereert aan genoemde bepalingen van de algemene uitvoeringsbepalingen, verwijst zij immers impliciet naar die bepalingen voor zover zij de wettigheid betwist van het besluit van het tot aanstelling bevoegd gezag van 12 februari 1993, dat is genomen krachtens de algemene uitvoeringsbepalingen in hun onderling verband gelezen, waaronder artikel 6 en de daarmee samenhangende bepalingen. In die omstandigheden zijn het voorwerp van de klacht en het voorwerp van het beroep noodzakelijkerwijs door dezelfde rechtsregels afgebakend, zodat verzoeker voor het Gerecht zijn bezwaren kan preciseren bij wege van middelen en argumenten die niet in de klacht waren vermeld, maar er wel nauw bij aansluiten (r.o. 47).

Referentie: Gerecht 29 maart 1990, Alexandrakis/Commissie, T-57/89, Jurispr. blz. II-143

Ten gronde

De wettigheid van de weigering om verzoeker voor twee personen het voordeel van gelijkstelling met ten laste komende kinderen toe te kennen

De afwijzing van verzoekers verzoek is slechts gemotiveerd met een berekening die is verricht uitgaande van de hypothese dat verzoekers twee zonen met hem samenwoonden in de zin van artikel 6 van de algemene uitvoeringsbepalingen in de uitlegging die de Commissie daarvan heeft gegeven. Vaststaat, dat de twee zonen waarvoor verzoeker om gelijkstelling met ten laste komende kinderen heeft verzocht, te Madrid woonden en niet te Brussel, de plaats van tewerkstelling van verzoeker. De uitlegging die verweerster in het bestreden besluit van artikel 6 van de algemene uitvoeringsbepalingen heeft gegeven, gaat in tegen de bewoordingen van die bepaling, waarin de term met de ambtenaar „samenwonen” in de zin van wonen in dezelfde ruimte als de belanghebbende feitelijk betrekt, voorkomt, en de betrokken bepalingen bevatten geen enkele aanwijzing, dat de opstellers van de algemene uitvoeringsbepalingen doelden op een woning waarvan de belanghebbende eigenaar is. Een dergelijke uitlegging van artikel 6 van de algemene uitvoeringsbepalingen zou tot gevolg hebben, dat zonder rechtsgrondslag een ongerechtvaardigd verschil in behandeling ten aanzien van de belanghebbende ambtenaren wordt ingevoerd op basis van het enkele criterium van de eigendom van de door de gelijk te stellen personen bewoonde ruimten (r.o. 59 en 61).

De wettigheid van de weigering om het voordeel van gelijkstelling met een ten laste komend kind voor een van verzoekers zonen met terugwerkende kracht toe te kennen

Voor zover verzoeker stelt, dat de Commissie op grond van het beginsel van de billijkheid had moeten erkennen dat hij voor zijn twee zonen met terugwerkende kracht recht heeft op de toelage voor een met een ten laste komend kind gelijkgesteld persoon, moet dit middel worden geacht enkel te zijn gericht tegen het onderdeel van het bestreden besluit waarbij hem het recht op de gevraagde gelijkstelling slechts voor een van zijn zonen wordt toegekend. Gezien de toelage voor zijn andere zoon volledig werd geweigerd, kan verzoeker voor het Gerecht het probleem van de terugwerkende kracht immers niet opwerpen in het kader van de betwisting van die totale weigering, daar dit probleem in die omstandigheden niet kan worden geacht het voorwerp van het onderhavige beroep te zijn. Verder bepaalt artikel 12, lid 2, van de algemene uitvoeringsbepalingen, dat „indien aan de aanvraag een gunstig gevolg wordt gegeven, [het desbetreffende besluit ingaat] op de eerste dag van de maand waarin de ambtenaar zijn aanvraag heeft ingediend” (r.o. 71 en 72).

Met betrekking tot de grond van verzoekers argument dat hij zijn aanvraag vroeger had kunnen indien de Commissie niet had getalmd met het aan haar personeelsleden ter kennis brengen van de draagwijdte van het arrest Brems/Raad, is het zo, dat de door artikel 110, tweede alinea, van het Statuut opgelegde verplichting enkel geldt voor de algemene bepalingen ter uitvoering van het Statuut zelf en voor alle in gemeenschappelijk overleg door de instellingen vastgestelde regelingen, zonder dat daaruit voor het tot aanstelling bevoegd gezag de verplichting voortvloeit de door de communautaire rechterlijke instanties gewezen arresten ter kennis van het personeel te brengen. Daarbij komt ten slotte, dat zelfs al zou de Commissie de in artikel 110 van het Statuut vervatte verplichting niet zijn nagekomen, deze niet-nakoming de onwettigheid van de bepalingen van artikel 12 van de algemene uitvoeringsbepalingen niet tot gevolg zou hebben. Om de reeds genoemde redenen van rechtszekerheid konden de bepalingen van artikel 12 immers slechts als zodanig op verzoekers geval worden toegepast (r.o. 73 en 75).

Referentie: Brems/Raad, reeds aangehaald

Dictum:

Het bij brief van 6 september 1993 aan verzoeker ter kennis gebrachte besluit van de Commissie van 2 september 1993 houdende afwijzing van diens klacht tegen het besluit van 12 februari 1993, alsmede laatstgenoemd besluit, worden nietig verklaard voor zover daarbij weliswaar wordt erkend dat verzoeker voor een van zijn zonen recht heeft op de toelage voor een met een ten laste komend kind gelijkgesteld persoon, maar dat hem die toelage voor zijn andere zoon wordt geweigerd.

Het beroep wordt verworpen voor het overige.