Zaak C‑519/13

Alpha Bank Cyprus Ltd

tegen

Senh Dau Si e.a.

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door het Anotato Dikastirio Kyprou)

„Prejudiciële verwijzing — Justitiële samenwerking in burgerlijke of in handelszaken — Betekening en kennisgeving van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken — Verordening (EG) nr. 1393/2007 — Artikel 8 — Weigering van ontvangst van een stuk — Geen vertaling van een van de voorgelegde documenten — Ontbreken van het in bijlage II bij die verordening opgenomen modelformulier — Gevolgen”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Eerste kamer) van 16 september 2015

Justitiële samenwerking in burgerlijke zaken – Betekening en kennisgeving van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken – Verordening nr. 1393/2007 – Verzuim van de ontvangende instantie om degene voor wie het stuk is bestemd, door middel van het in bijlage II opgenomen modelformulier van zijn weigeringsrecht in kennis te stellen – Gevolgen – Nietigheid van de procedure – Geen – Verplichting voor de ontvangende instantie om dat verzuim te herstellen

Justitiële samenwerking in burgerlijke zaken – Betekening en kennisgeving van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken – Verordening nr. 1393/2007 – Weigering van ontvangst van het stuk – Recht dat onder bepaalde voorwaarden toekomt aan degene voor wie het stuk is bestemd – Verplichting voor de ontvangende instantie om die persoon door middel van het in bijlage II bij verordening nr. 1393/2007 opgenomen modelformulier in kennis te stellen van zijn recht – Geen beoordelingsmarge

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 29‑33)

Volgens artikel 7 van verordening nr. 1393/2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken is de ontvangende instantie verplicht het stuk daadwerkelijk aan de geadresseerde te betekenen of ter kennis te brengen. In dat verband moet zij de verzendende instantie op de hoogte houden van alle relevante elementen van die verrichting door het in bijlage I bij die verordening opgenomen modelformulier terug te sturen, en moet zij degene voor wie het stuk is bestemd, overeenkomstig artikel 8, lid 1, van dezelfde verordening, ervan in kennis stellen dat hij kan weigeren het stuk in ontvangst te nemen indien het niet is gesteld of vertaald in een van de in die bepaling bedoelde talen, namelijk ofwel een taal die de betrokkene begrijpt, ofwel de officiële taal van de aangezochte lidstaat of in voorkomend geval een van de officiële talen van de plaats waar de betekening of kennisgeving moet worden verricht, welke talen de geadresseerde wordt geacht te beheersen. Wanneer de geadresseerde daadwerkelijk weigert het stuk in ontvangst te nemen, moet de ontvangende instantie bovendien krachtens de leden 2 en 3 van hetzelfde artikel onverwijld de verzendende instantie daarvan in kennis stellen en de aanvraag samen met het stuk waarvan de vertaling wordt gevraagd, terugzenden. Die instanties dienen zich daarentegen niet uit te spreken over inhoudelijke kwesties, zoals de vraag welke taal of talen degene voor wie het stuk is bestemd, begrijpt, en de vraag of het stuk vergezeld moet gaan van een vertaling in een van de in artikel 8, lid 1, van de verordening bedoelde talen. Met name kent die verordening de ontvangende instantie geen enkele bevoegdheid toe om te beoordelen of is voldaan aan de voorwaarden van artikel 8, lid 1, ervan waaronder degene voor wie een stuk is bestemd, kan weigeren dat stuk in ontvangst te nemen. Het staat integendeel uitsluitend aan de nationale rechterlijke instantie bij wie de zaak in de lidstaat van herkomst aanhangig is gemaakt, om over kwesties van die aard uitspraak te doen zodra de verzoeker en de verweerder daarover van mening verschillen. Deze rechterlijke instantie dient op vraag van de verzoeker na te gaan of de weigering van de geadresseerde om het stuk in ontvangst te nemen op grond dat het niet is gesteld in een taal die hij begrijpt of geacht wordt te begrijpen, gerechtvaardigd was. Daartoe moet die rechterlijke instantie naar behoren rekening houden met alle elementen van het dossier om vast te stellen welke talenkennis degene voor wie het stuk is bestemd, bezit, en voorts om te beslissen of dat stuk, gelet op de aard ervan, moet worden vertaald. Ten slotte moet die rechterlijke instantie er in elk concreet geval zorg voor dragen dat de respectievelijke rechten van de betrokken partijen op evenwichtige wijze worden beschermd door het streven naar een doelmatige en snelle betekening of kennisgeving in het belang van de verzoeker af te wegen tegen het streven naar een doeltreffende bescherming van de rechten van verdediging van degene voor wie het stuk is bestemd. (cf. punten 36, 37, 40‑43)

Verordening nr. 1393/2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken moet aldus worden uitgelegd dat de ontvangende instantie verplicht is om, in alle omstandigheden en zonder dat zij daarbij over enige beoordelingsmarge beschikt, degene voor wie een stuk is bestemd, mee te delen dat hij het recht heeft te weigeren dat stuk in ontvangst te nemen, waarbij zij stelselmatig moet gebruikmaken van het in bijlage II bij die verordening opgenomen modelformulier. De verordening voorziet immers niet in enige uitzondering op het gebruik van de twee modelformulieren die respectievelijk in de bijlagen I en II bij die verordening zijn opgenomen. Bovendien vormen die formulieren, zoals in overweging 12 van dezelfde verordening wordt aangegeven, middelen om de geadresseerden in kennis te stellen van de hun ter beschikking staande mogelijkheid om te weigeren het te betekenen of ter kennis te brengen stuk in ontvangst te nemen. Zoals blijkt uit de bewoordingen zelf van het opschrift en de inhoud van dat formulier, wordt de op grond van artikel 8, lid 1, van verordening nr. 1393/2007 bestaande mogelijkheid om te weigeren het te betekenen of ter kennis te brengen stuk in ontvangst te nemen, aangemerkt als een „recht” van degene voor wie dat stuk is bestemd. Opdat dit door de Uniewetgever toegekende recht op nuttige wijze de ermee beoogde effecten kan sorteren, moet het schriftelijk ter kennis worden gebracht van degene voor wie het stuk is bestemd. In het door verordening nr. 1393/2007 ingevoerde stelsel wordt die informatie hem verstrekt door middel van het in bijlage II opgenomen modelformulier. Bijgevolg worden in artikel 8, lid 1, van verordening nr. 1393/2007 twee zaken geformuleerd die weliswaar met elkaar zijn verbonden, maar niettemin verschillend zijn, namelijk enerzijds de inhoud van het recht van degene voor wie het stuk is bestemd, om te weigeren dat stuk in ontvangst te nemen, enkel en alleen omdat het niet is gesteld in of vergezeld gaat van een vertaling in een taal die hij wordt geacht te begrijpen, en anderzijds de formele mededeling door de ontvangende instantie aan die persoon dat hij dat recht heeft. De voor het stuk geldende regeling betreffende het taalgebruik heeft met andere woorden geen betrekking op de mededeling van de ontvangende instantie aan degene voor wie het stuk is bestemd, maar uitsluitend op diens recht op weigering. Daarom blijkt de weigering zelf onmiskenbaar aan een voorwaarde te zijn gebonden, in die zin dat degene voor wie het stuk is bestemd, van zijn recht op weigering slechts op geldige wijze kan gebruikmaken indien dat stuk niet is gesteld in of vergezeld gaat van een vertaling in ofwel een taal die hij begrijpt, ofwel de officiële taal van de aangezochte lidstaat of, indien er verscheidene officiële talen in die lidstaat zijn, de officiële taal of een van de officiële talen van de plaats waar de betekening of kennisgeving moet worden verricht. Niettemin onderstelt de uitoefening van dat recht van weigering dat aan degene voor wie het stuk is bestemd, vooraf en schriftelijk naar behoren is meegedeeld dat hij dat recht heeft. Wanneer de ontvangende instantie een stuk betekent of doet betekenen aan dan wel ter kennis brengt of ter kennis doet brengen van degene voor wie het is bestemd, is zij bijgevolg in alle gevallen verplicht om bij dat stuk het in bijlage II bij verordening nr. 1393/2007 opgenomen modelformulier te voegen, waarin die persoon wordt meegedeeld dat hij het recht heeft te weigeren dat stuk in ontvangst te nemen. (cf. punten 44, 45, 47, 49‑51, 53‑55, 58, 77 en dictum)