Zaak C‑668/15

Jyske Finans A/S

tegen

Ligebehandlingsnævnet

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Vestre Landsret)

„Prejudiciële verwijzing – Gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming – Richtlijn 2000/43/EG – Artikel 2, lid 2, onder a) en b) – Kredietinstelling die van personen die een lening aanvragen voor de aankoop van een auto en die zich hebben gelegitimeerd door middel van een rijbewijs waarop een geboorteland wordt vermeld dat geen lidstaat is van de Europese Unie of van de Europese Vrijhandelsassociatie, verlangt dat zij een aanvullend identiteitsbewijs in de vorm van een kopie van hun paspoort of verblijfsvergunning overleggen”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Eerste kamer) van 6 april 2017

Recht van de Europese Unie – Beginselen – Gelijke behandeling – Gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming – Richtlijn 2000/43 – Handelwijze van een kredietinstelling die een aanvullende legitimatie verlangt van een klant die een rijbewijs heeft overgelegd waarop een geboorteland is vermeld dat geen lidstaat is van de Unie of van de Europese Vrijhandelsassociatie – Toelaatbaarheid

[Richtlijn 2000/43 van de Raad, art. 2, lid 2, a) en b)]

Artikel 2, lid 2, onder a) en b), van richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming moet aldus worden uitgelegd dat deze bepaling zich niet verzet tegen een handelwijze van een kredietinstelling die van een klant op wiens rijbewijs een geboorteland is vermeld dat geen lidstaat is van de Europese Unie of van de Europese Vrijhandelsassociatie, een aanvullende legitimatie door overlegging van een kopie van zijn paspoort of verblijfsvergunning verlangt.

Dienaangaande zij opgemerkt dat het begrip „etnische afstamming” voortspruit uit de gedachte dat maatschappelijke groepen worden gekenmerkt door met name een gemeenschappelijke nationaliteit, religie, taal, culturele en traditionele achtergrond, en gemeenschappelijke levensomstandigheden (arrest van 16 juli 2015, CHEZ Razpredelenie Bulgaria, C‑83/14, EU:C:2015:480, punt 46). Het geboorteland van een persoon komt weliswaar niet voor in deze lijst van criteria, maar opgemerkt zij dat die lijst wordt voorafgegaan door de woorden „met name”, zodat zij een niet-exhaustieve opsomming van factoren inhoudt en het dus niet uitgesloten is dat het criterium „geboorteland” daarin besloten ligt. Zelfs indien dit het geval zou zijn, dient niettemin te worden vastgesteld dat dit criterium slechts een van de specifieke factoren zou zijn op grond waarvan de gevolgtrekking kan worden gemaakt dat iemand behoort tot een bepaalde etnische groep, en dat het voor die gevolgtrekking geenszins beslissend zou zijn. Etnische afstamming kan namelijk niet worden bepaald aan de hand van slechts één criterium, maar moet juist berusten op een samenstel van factoren, waarvan sommige objectief en andere subjectief van aard zijn. Bovendien staat buiten kijf dat het geboorteland niet in algemene en absolute zin in de plaats kan komen voor het geheel van de in punt 17 van dit arrest in herinnering gebrachte criteria. Bijgevolg kan het geboorteland op zichzelf beschouwd niet leiden tot een algemeen vermoeden dat de betrokkene behoort tot een welbepaalde etnische groep, in die zin dat er sprake zou zijn van een rechtstreeks of onlosmakelijk verband tussen beide begrippen. Daarenboven kan niet worden aangenomen dat er per soevereine staat één en slechts één etnische afstamming bestaat. Derhalve kan niet worden geoordeeld dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde vereiste van aanvullende legitimatie, gesteld dat het kan worden aangemerkt als een „ongunstige behandeling”, rechtstreeks op etnische afstamming berust.

Wat in de tweede plaats de vraag betreft of deze handelwijze indirecte discriminatie op grond van etnische afstamming oplevert, dient te worden beoordeeld of die handelwijze weliswaar op een neutrale formulering berust, maar personen van een bepaald ras of een bepaalde etnische afstamming bijzonder benadeelt ten opzichte van andere personen in de zin van artikel 2, lid 2, onder b), van richtlijn 2000/43. Zoals de advocaat-generaal in punt 64 van zijn conclusie heeft opgemerkt, kan niet in het algemeen en in abstracto worden vastgesteld dat er sprake is van een ongunstige behandeling, maar moet dit specifiek en in concreto tegen de achtergrond van de gunstige behandeling in kwestie worden vastgesteld. Bijgevolg kan het argument dat het gebruik van het in het hoofdgeding aan de orde zijnde neutrale criterium „geboorteland” waarschijnlijk eerder personen van „een bepaalde etnische afstamming” in het algemeen benadeelt ten opzichte van „andere personen”, niet worden aanvaard. Evenmin kan worden ingestemd met het argument dat het gebruik van dat criterium personen benadeelt van wie de etnische afstamming die is van een land dat geen lidstaat van de Unie of van de EVA is. Voorts zij verwezen naar de punten 18 tot en met 21 van dit arrest, waaruit blijkt dat aan het geboorteland op zichzelf geen algemeen vermoeden met betrekking tot de etnische afstamming kan worden ontleend.

(zie punten 17‑21, 23, 26, 32‑34, 37 en dictum)