Volgden CRAM en Rheinzink jegens Schütz een parallelle gedragslijn? (afgestemde stopzetting van de bevoorrading).

De beschikking der Commissie berust allereerst op de houding van CRAM, die met Rheinzinks gedragslijn jegens Schütz in verband zou staan.

Eerste aanwijzing: de Commissie stelt vast dat op dezelfde dag waarop CRAM haar „leveranties zonder klaarblijkelijke reden staakte, Rheinzink Schütz heeft verweten de clausule inzake export naar Egypte niet na te leven” ( 6 ).

Zij meent nu dat CRAM's gedrag zijn verklaring vindt in afstemming met Rheinzink. Toen zij van Rheinzink vernam dat Schütz vermoedelijk fraudeerde, zou zij op 21 oktober 1976 haar leveringen hebben gestaakt, hetgeen zou verklaren dat de bestelling van 240 ton niet volledig werd uitgevoerd, immers er moest die dag nog 20 ton worden geleverd.

Deze laatste vaststelling berust op materiële dwaling: zoals de Commissie na CRAM's opmerkingen ook heeft erkend, was de bestelling van 240 ton op 20 oktober volledig uitgevoerd, en die vergissing betreft niet slechts een detail, omdat er nu tussen Rheinzinks gedragingen en de stopzetting van CRAM's leveringen ter uitvoering van de bestelling van 240 ton geen verband meer kan worden gelegd.

De Commissie is nochtans van mening dat CRAM zijn leveringen aan Schütz op 21 oktober heeft stopgezet, immers aan de bestellingen van 631 en 44 ton voor Egypte onderscheidenlijk Iran werd, ondanks bevestiging door CRAM op 11 oktober 1976, nimmer uitvoering gegeven. In de voor bedoelde 631 ton afgegeven verkoopbevestiging is sprake van levering „in aansluiting bij verkoop nr. 3446, en in ieder geval voor eind november”, zodat er volgens de Commissie tussen de levering van 240 ton (verkoop nr. 3446) en die van 631 ton geen onderbreking was voorzien en de leveringen op 21 oktober 1976 wel degelijk zijn stopgezet.

Wij hechten aan de identiteit van bedoelde datum niet hetzelfde belang als de Commissie. De conclusie welke de Commissie verbindt aan de vermelding van de leveringstermijn die op de bevestiging van de verkoop der 631 ton voorkomt, vindt geen enkele steun in de bewoordingen van die verkoopbevestiging, die weliswaar impliceert dat de bestelling na de levering der 240 ton moest worden uitgevoerd, maar anderzijds slechts een begindatum (21 november) en een einddatum (30 november) voorziet. De stopzetting van CRAM's leveringen mag dus niet in verband worden gebracht met Rheinzinks optreden op 21 oktober.

Tweede aanwijzing: CRAM zou de resultaten van het op 29 oktober 1976 door Rheinzink bij Schütz verrichte onderzoek hebben afgewacht, alvorens hem tot betaling van de op 8 november nog niet betaalde rekeningen aan te spreken.

Het komt ons voor dat de hier getrokken parallel al evenmin steun vindt in de feiten, en de Commissie geeft dit ook zelf toe. Ruimschoots voor bedoelde datum was er tussen CRAM en Schütz een geschil ontstaan over de betaling van rekening betreffende leveringen die in september hadden plaatsgevonden. Bij telexen van 14 oktober en 2 november sprak CRAM Schütz tot betaling daarvan aan. Over de betaling van de rekeningen betreffende de in oktober te leveren 240 ton ontstonden blijkens een telex van 12 november soortgelijke moeilijkheden.

In het algemeen kan dus worden gezegd dat CRAM's gedrag niet reeds kan worden verklaard door de gegevens die hij van Rheinzink zou hebben ontvangen over de resultaten waartoe haar onderzoek bij Schütz had geleid. Integendeel, uit een groot aantal tussen CRAM en haar afnemer gewisselde telexen blijkt ondubbelzinnig dat het er CRAM vooral om begonnen was de verrichte leveringen betaald te krijgen en dat hij pas later — subsidiair — de exportbescheiden heeft verlangd (telex van 12 november 1976). Het is dus niet juist om, zoals de Commissie doet, CRAM te verwijten dat zij haar leveranties „zonder klaarblijkelijke reden” heeft gestaakt, als de vertraagde afdoening der door haar afnemer Schütz nog niet betaalde rekeningen verband blijkt te houden met moeilijkheden welke twijfel aan zijn solvabiliteit wettigen.

Uit de gang van zaken krijgt men weliswaar de indruk dat de gedragingen van beide verzoeksters, zij het gedurende betrekkelijk korte tijd, logisch bij elkander aansloten. De Commissie heeft met haar aanwijzingen echter niet het bewijs van enigerlei causaal verband tussen CRAM's beleid en dat van Rheinzink geleverd.