CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL H. MAYRAS

VAN 30 MEI 1973 ( 1 )

Mijnbeer de President,

mijne heren Rechters,

Zou de aanhouder in ieder geval winnen, dan zoudt U ongetwijfeld de vordering van de heer L. Tontodonati, gedaan in zijn tegen de Commissie van de Europese Gemeenschappen ingediend verzoekschrift, moeten toewijzen.

Ten tweeden male verzoekt hij Uw Hof uit te spreken dat hij recht heeft op de herindeling van zijn ambt waarom hij sinds meer dan tien jaren onverpoosd vraagt.

In 1958 trad hij bij de Euratom-Commissie in dienst en per 1 januari 1962 werd hij door de communautaire overheid vast aangesteld als hoofdcommies in de rang C 1, eerste salaristrap. Hij was werkzaam op de dienst bevoorrading en magazijn van het Centrum voor Onderzoek op het gebied van de kernenergie te Ispra. Sedert 1963 werd zijn functie in het jaarlijkse beoordelingsrapport omschreven als „responsabile dell'esecuzione del lavoro inventario”, waaraan in 1965 werd toegevoegd: „Statistique des biens du Centre de Recherches”. In de rapporten uit de jaren 1967 en 1969 werd zijn taak omschreven als „codification, pour le bureau local des inventaires, de tout le matériel commandé pour l'établissement. Détermination du caractère d'inventoriabilité et vérification de la conformité à la commande du matériel livré à l'établissement”.

Met zijn hiërarchieke indeling kon verzoeker reeds dadelijk niet instemmen. Op 28 februari 1963 vroeg hij om herindeling en benoeming in de categorie B. Hierop werd afwijzend beschikt, hetgeen hem echter niet ontmoedigde: in 1966 en in 1969 bracht hij, zij het wederom zonder succes, zijn wensen bij de directeur van het Centrum naar voren. Zijn verzoek werd verworpen op grond dat in het geheel niet kon worden gezegd dat zijn functie niet met de hem toegekende rang in overeenstemming was. Op 8 december 1970 diende hij met een beroep op artikel 90 van het destijds geldende Statuut een formele klacht in bij de voorzitter der Commissie, stellende dat zijn post, gezien de door hem verrichte werkzaamheden, alsnog per 1 januari 1963 moest worden ingedeeld in de loopbaan B 3/B 2 — met nabetaling van het hem uit dien hoofde verschuldigd achterstallig salaris —. Hij kwam bij het Hof in beroep tegen de implicite gegeven afwijzende beschikking die in het stilzwijgen der Commissie op deze klacht lag besloten.

Op grond van de overweging dat noch het besluit tot aanstelling van verzoeker als hoofdbeambte in de rang C 1 noch de afwijzende beschikking van de Commissie waren aangevochten binnen de beroepstermijn van artikel 91 van het Statuut, heeft de Eerste Kamer van Uw Hof het beroep bij arrest van 15 december 1971 (Jurisprudentie 1971, blz. 1062) niet-ontvankelijk verklaard.

De heer Tontodonati gaf zich evenwel niet gewonnen. Het levert volgens hem een novum op dat hij sedert januari 1971 in feite alleen verantwoordelijk is voor het inventarisbureau van het Centrum te Ispra en dit gaf hem aanleiding zich opnieuw tot de voorzitter der Commissie te wenden met een klacht, waarbij hij verzocht per 1 februari 1971 in de categorie B te worden geplaatst.

Tegen de stilzwijgende afwijzing van dit verzoek is hij thans bij U in beroep gekomen.

Hij betoogt dat het inventarisbureau van de afdeling „voorziening en financiën” van het Centrum te Ispra tot op dat tijdstip onder leiding had gestaan van een ambtenaar in de rang B 1, Rousseau, bijgestaan door diens medewerker Scaramucci, een functionaris in de rang B 4. Verzoeker was dus slechts de derde man op deze dienst.

Doch sedert begin 1971 is hij alleen verantwoordelijk voor het inventarisbureau. Zijn meerdere, de heer Rousseau, moest toen wegens ziekte zijn arbeid staken en heeft, nadat hij in augustus was hersteld, de leiding van het bureau niet weer op zich genomen; hij werd overgeplaatst naar de afdeling personeelszaken en algemeen beheer van het centrum. In oktober 1970 had ook de heer Scaramucci wegens ziekte zijn werk op het inventarisbureau moeten staken.

Geen van beide ambtenaren werd vervangen, zodat de heer Tontodonati het hem tevoren opgedragen werk goeddeels alleen moest doen. Daarmede is hij in feite sinds ruim twee jaar hoofd van het bureau, waar hij zich blijkens de hem toegezwaaide lof tot tevredenheid van de directeur van het Centrum van zijn taak heeft gekweten. Volgens het door het hoofd van de afdeling „bevoorrading en financiën” getekende beoordelingsrapport van 6 maart 1972 heeft verzoeker sedert oktober 1970 behalve zijn eigen werk „de heer Scaramucci moeten vervangen” en vanaf februari 1971 bovendien de taak van de heer Rousseau als voor de inventaris verantwoordelijke ambtenaar overgenomen; in dit rapport wordt er voorts op gewezen dat de heer Tontodonati ondanks deze personeelsinkrimping en de noodzaak over te gaan op nieuwe beheersmethoden niet slechts het bureau lopende hield, doch op efficiënte wijze zijn bijdrage tot de reorganisatie van de inventaris heeft geleverd en daarbij van een zeer bijzondere gehechtheid aan zijn werk had blijk gegeven.

Op grond van een en ander verlangt hij met terugwerkende kracht in de categorie B te worden geplaatst.

De Commissie acht zijn beroep niet-ontvankelijk, omdat zijn rechtspositie en met name zijn indeling in 1963, bij zijn aanstelling als hoofdbeambte van Euratom, definitief zijn vastgelegd. Hij is tegen dat aanstellingsbesluit niet tijdig opgekomen, zodat het thans niet meer kan worden bestreden — dit is trouwens door het Hof in vermeld arrest uitgemaakt —. De stilzwijgende afwijzing van verzoekers laatste klacht, waarin hij niets anders vroeg dan in zijn eerdere klachten, hield slechts de bevestiging van eerdere beslissingen in, zodat hij de wettigheid van de hem bij opname in het ambtelijk apparaat verleende rang niet opnieuw kan aanvechten.

Dit ware slechts anders wanneer zich met betrekking tot de rechtspositie van betrokkene een nieuw feit — dat de voorwaarden die ten tijde van het aanstellingsbesluit bestonden aanmerkelijk zou hebben gewijzigd — had voorgedaan.

Doch volgens de Commissie houden de door verzoeker ingeroepen omstandigheden bij gebreke van zodanige wijziging geen novum in en kan met name het feit dat verzoeker gedurende een aantal maanden een ambtenaar van een hogere categorie heeft vervangen geen grond opleveren om zijn rechtspositie te wijzigen.

Wij willen echter voor dit middel van niet-ontvankelijkheid niet opzij gaan, en wel in de eerste plaats omdat de Commissie onzes inziens geen rekening houdt met de feiten.

Als onbetwist staat vast dat de heer Tontodonati niet slechts gedurende enige tijd ad interim het werk van de heer Rousseau heeft verricht. Deze is na zijn ziekte niet op het inventarisbureau teruggekeerd en op een andere dienst te werk gesteld. Ook staat vast dat diens plaatsvervanger Scaramucci voorgoed het inventarisbureau heeft verlaten.

De zorg voor het bureau is dus alleen op de heer Tontodonati komen te rusten. Er heeft een reorganisatie van de dienst plaatsgevonden welke voor verzoeker op een uitbreiding van zijn werkzaamheden neerkwam en in ieder geval zijn arbeidsvoorwaarden heeft gewijzigd — dit blijkt duidelijk uit het beoordelingsrapport van 1972 —.

Hij mocht dus wel degelijk op grond van de gewijzigde dienstverhoudingen verzoeken zijn rechtspositie opnieuw in overweging te nemen.

Het komt ons derhalve voor dat hij tegen de afwijzende beschikking die in het stilzwijgen op zijn klacht besloten lag mocht opkomen. Volgens artikel 90 van het Statuut geldt het uitblijven van antwoord gedurende twee maanden na de indiening van de klacht bij het bevoegde gezag als een stilzwijgend besluit tot afwijzing, dat in casu dus op 31 maart 1972 is genomen. Op 18 mei 1972, dat wil zeggen binnen de termijn voor het beroep in rechte, heeft hij zijn rekest bij het Hof ingediend.

Wij achten het beroep dus ontvankelijk, doch willen U voorstellen het ongegrond te verklaren.

Het komt ons voor dat verzoeker in zijn betoog twee geheel verschillende begrippen dooreenhaalt:

— de alleen aan het hiërarchiek gezag toekomende organisatorische bevoegdheid, welke met name medebrengt dat bedoeld gezag het werk naar gelang van de behoeften en belangen van de dienst mag organiseren en wijzigen — en dus, zonodig, aanpassen aan wijzigingen welke zich op technisch of beheersgebied mochten voordoen — en

— de subjectieve rechten welke het personeel aan het Statuut ontleent.

Wanneer een ambtenaar nu op grond van het Statuut mag verlangen dat de hem opgedragen werkzaamheden „beantwoorden aan het ambt dat overeenkomt met de rang welke hij in het hiërarchisch bestel bekleedt” — zoals Uw Hof heeft uitgemaakt in het arrest van 11 juli 1968, zaak 16-67, Labeyrie, Jurisprudentie 1968, blz. 412 — en met het beginsel van overeenstemming tussen functies en rang wordt beoogd een ongelijke behandeling der ambtenaren te vermijden (arrest van 17 december 1964, zaak 102-63, Boursin, Jurisprudentie 1964, blz. 1419), dan kan de omstandigheid dat een ambtenaar een taak vervult die aan een ambt van hogere loopbaan is verbonden een factor zijn waarmede bij bevordering rekening dient te worden gehouden; het rechtvaardigt echter op zichzelf geen herindeling van zijn ambt. In die zin Uw arrest van 16 juni 1971, zaak 77-70, Prelle, Jurisprudentie 1971, blz 567.

Die beginselen gelden ook in casu.

Wij zagen dat er tot in 1971 op het inventarisbureau te Ispra drie personeelsleden werkzaam waren:

— een ambtenaar in de categorie B 1, volgens de op 29 juli 1963 door de Commissie gegeven omschrijving der standaardfuncties met een administratieve eenheid belast („chef de bureau”);

— een ambtenaar in de categorie B 4 („uitvoerend ambtenaar die onder controle gewone kantoorwerkzaamheden verricht” in de zin van bedoelde lijst van standaardfuncties);

— verzoeker die als hoofdbeambte in de rang C 1 „belast” is met „uitvoerende werkzaamheden von hoofdzakelijk administratief karakter, waarbij hij blijk moet geven van initiatief of verantwoordelijkheidszin”. Op grond van deze taakomschrijving en gezien het beoordelingsrapport van 1972 is hij onzes inziens als „magazijnmeester-beheerder” te beschouwen.

Om redenen welke uitsluitend ter beoordeling van de administratieve overheid stonden is dit bureau in 1971 gereorganiseerd. De beide ambtenaren in de categorie B, de heren Rousseau en Scaramucci, moesten wegens ziekte hun werk op het inventarisatiebureau neerleggen en zijn niet vervangen. De heer Rousseau is enkele maanden nadien overgeplaatst naar het directoraat personeelszaken; waar de heer Scaramucci thans werkt kon niet precies worden achterhaald, doch wij weten dat hij niet op zijn vroegere post is teruggekeerd.

De administratie heeft in ieder geval — ongetwijfeld mede in verband met de geëvolueerde techniek- gemeend dat de goede gang van zaken op het bureau een bezetting met personeelsleden in de categorie B niet langer rechtvaardigde en dat het werk daar voortaan door één enkele ambtenaar in de categorie C kon worden verricht.

Daarmede nam zij een beslissing inzake de organisatie van de dienst welke zich onzes inziens aan Uw rechtscontrole onttrekt en — als van extra-statutaire aard — niet door een ambtenaar kan worden aangevochten.

De vraag rijst echter welk recht verzoeker in zulk een situatie dan wel aan het Statuut ontleent.

Onzes inziens alleen het recht te worden belast met werkzaamheden die in overeenstemming zijn met de post welke hij binnen het hiërarchisch bestel bekleedt. Met andere woorden, de administratie mag hem niet belasten met taken van een niveau dat zijn rang te boven gaat. De Commissie heeft echter verklaard dat ook op de andere onder haar vallende vestigingen van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek alle personeelsleden die, zoals de heer Tontodonati, met de inventarisatie van het materiaal belast zijn, in lagere categorieën dan de categorie B zijn geplaatst.

Dit geldt in ieder geval voor Petten en Geel. Te Karlsruhe is de inventarisatie in handen van een ambtenaar in de categorie B, doch de Commissie heeft erop gewezen dat deze functionaris bovendien met de analytische boekhouding betreffende het magazijn belast is en vooral ook de aankoopprocedures op de materiaalmarkten moest volgen — taken waarvoor meer administratieve en juridische kennis vereist is dan van ambtenaren in de categorie C mag worden verlangd —.

Hoe dit ook zij, zelfs wanneer de werkzaamheden van de heer Tontodonati naar niveau en belang sedert 1971 eigenlijk niet meer aan een magazijnmeesterbeheerder in de rang C 1 hadden mogen worden opgedragen, dan wil dat nog niet zeggen dat betrokkene mocht verlangen in een hogere categorie te worden geplaatst. Volgens artikel 45, lid 2, van het Statuut is daartoe een benoeming nodig — waaraan een vergelijkend onderzoek moet zijn voorafgegaan —; bevordering is slechts mogelijk binnen dezelfde categorie en loopbaan.

Al zou moeten worden aangenomen dat de door verzoeker verrichte taken in feite behoorden tot de categorie B — wij menen dat dit niet het geval is —, dan nog zou de administratie hem rechtens niet met terugwerkende kracht in die categorie mogen plaatsen; zij zou hem alleen kunnen ontheffen van taken die niet meer behoren tot de post waarop hij in 1963 is aangesteld.

Wij kunnen derhalve slechts concluderen

— tot verwerping van het beroep en

— tot compensatie van de kosten (overeenkomstig artikel 70 van het Reglement voor de procesvoering) des dat elk van beide partijen de eigen kosten drage.

( 1 ) Vertaald uit het Frans.