ARREST VAN HET HOF VAN 26 MEI 1982. - ROGER IVENEL TEGEN HELMUT SCHWAB. - (" EEG - EXECUTIEVERDRAG - PLAATS VAN UITVOERING VAN DE VERBINTENIS "). - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR DE FRANSE COUR DE CASSATION). - ZAAK NO. 133/81.



Jurisprudentie 1982 bladzijde 01891

Spaanse bijz. uitgave bladzijde 00581

Zweedse bijz. uitgave bladzijde 00441

Finse bijz. uitgave bladzijde 00463



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

VERDRAG BETREFFENDE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN TENUITVOERLEGGING VAN RECHTERLIJKE BESLISSINGEN - BIJZONDERE BEVOEGDHEID - GERECHT VAN PLAATS WAAR VERBINTENIS UIT OVEREENKOMST MOET WORDEN UITGEVOERD - VORDERINGEN GEBASEERD OP VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN VOORTVLOEIENDE UIT ARBEIDSCONTRACT - VOOR RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID IN AANMERKING TE NEMEN VERBINTENIS - KARAKTERISERENDE VERBINTENIS VAN BEDOELD CONTRACT

( VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 , ARTIKEL 5 , SUB 1 )

Samenvatting

DE VERBINTENIS DIE VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 IN AANMERKING MOET WORDEN GENOMEN BIJ VORDERINGEN GEBASEERD OP VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN VOORTVLOEIENDE UIT EEN VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST TUSSEN EEN WERKNEMER IN LOONDIENST EN EEN ONDERNEMING , IS DIE WAARDOOR DE OVEREENKOMST WORDT GEKARAKTERISEERD .

Partijen

IN ZAAK 133/81 ,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN , VAN DE FRANSE COUR DE CASSATION IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN

ROGER IVENEL , TE STRAATSBURG ( FRANKRIJK ),

EN

HELMUT SCHWAB , TE OETTINGEN ( BONDSREPUBLIEK DUITSLAND ),

Onderwerp

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ,

Overwegingen van het arrest

1 BIJ ARREST VAN 2 APRIL 1981 , INGEKOMEN TEN HOVE OP 3 JUNI DAAROPVOLGENDE , HEEFT DE FRANSE COUR DE CASSATION KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ( HIERNA : HET EXECUTIEVERDRAG ), EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , EXECUTIEVERDRAG .

2 DEZE VRAAG IS GEREZEN IN EEN GEDING TUSSEN R . IVENEL TE STRAATSBURG EN DE FIRMA SCHWAB MASCHINENBAU , TE OETTINGEN ( BEIEREN ), WEGENS DE GESTELDE VERBREKING VAN EEN VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST , IN VERBAND WAARMEE COMMISSIELOON , EEN UITWINNINGS- EN EEN OPZEGGINGSVERGOEDING ALSMEDE VAKANTIEGELD WORDEN GEVORDERD .

3 DE CONSEIL DE PRUD ' HOMMES TE STRAATSBURG , WAARVOOR DE VORDERING WAS INGESTELD , VERWIERP DE TWEE DOOR VERWEERDER OPGEWORPEN EXCEPTIES . WAT ZIJN BEVOEGDHEID RATIONE MATERIAE BETREFT , GING HIJ ERVAN UIT DAT DE OVEREENKOMST TUSSEN PARTIJEN ALS EEN ARBEIDSOVEREENKOMST WAS TE KWALIFICEREN . MET BETREKKING TOT ZIJN BEVOEGDHEID RATIONE LOCI OVERWOOG HIJ DAT OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 5 , SUB 1 , EXECUTIEVERDRAG EEN VERWEERDER DIE WOONPLAATS HEEFT OP HET GRONDGEBIED VAN EEN ANDERE LID-STAAT , TEN AANZIEN VAN VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST KAN WORDEN OPGEROEPEN VOOR HET GERECHT VAN DE PLAATS WAAR DE VERBINTENIS IS UITGEVOERD OF MOET WORDEN UITGEVOERD , EN DAT , IN CASU , DE IN AANMERKING TE NEMEN VERBINTENIS DIE VAN DE ARBEIDSPRESTATIE VAN DE VERTEGENWOORDIGER IS , DIE ZIJN KANTOREN TE STRAATSBURG HAD , WAAR HIJ DE BESTELLINGEN CENTRALISEERDE EN VAN WAAR UIT HIJ DE ORDERS UITVOERDE .

4 IN HOGER BEROEP VAN SCHWAB BEVESTIGDE DE COUR D ' APPEL TE COLMAR HET VONNIS VAN DE CONSEIL DE PRUD ' HOMMES , IN ZOVERRE DIT HET BESTAAN VAN EEN ARBEIDSOVEREENKOMST HAD VASTGESTELD , DOCH VERNIETIGDE HET VOOR HET OVERIGE WEGENS ONBEVOEGDHEID RATIONE LOCI . DE COUR D ' APPEL WAS IMMERS VAN OORDEEL , DAT VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , EXECUTIEVERDRAG MOEST WORDEN GEZIEN NAAR DE VERBINTENIS WELKE AAN DE RECHTSVORDERING TEN GRONDSLAG LIGT ; IN CASU ZOU DAT DE VERBINTENIS ZIJN TOT BETALING VAN COMMISSIELOON EN ANDERE VAN SCHWAB GEVORDERDE VERGOEDINGEN , WELKE GEEN BRENG- , MAAR HAALSCHULDEN WAREN .

5 IVENEL HEEFT VAN DIT ARREST BEROEP TOT CASSATIE INGESTELD , DAARBIJ STELLENDE DAT DE COUR D ' APPEL ARTIKEL 5 , LID 1 , EXECUTIEVERDRAG HAD GESCHONDEN .

6 NA TE HEBBEN VERWEZEN NAAR DE GRONDEN WAAROP DE COUR D ' APPEL HAD GEOORDEELD DAT DE FRANSE GERECHTEN TERZAKE NIET BEVOEGD WAREN , HEEFT DE COUR DE CASSATION EVENWEL OVERWOGEN DAT , WAAR HET GESCHIL DE UITVOERING BETROF VAN EEN VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST MET VERBINTENISSEN VOOR BEIDE PARTIJEN , WAARVAN ER IN ELK GEVAL ENKELE IN FRANKRIJK MOESTEN WORDEN UITGEVOERD , ER ZICH EEN UITLEGGINGSPROBLEEM VOORDEED MET BETREKKING TOT DE VRAAG INZAKE DE PLAATS VAN UITVOERING VAN DE VERBINTENIS IN DE ZIN VAN VORENBEDOELD ARTIKEL 5 , SUB 1 . MITSDIEN HEEFT DE COUR DE CASSATION DE BEHANDELING VAN DE ZAAK GESCHORST EN HET HOF VERZOCHT OM EEN UITSPRAAK OVER DE UITLEGGING VAN DIE BEPALING .

7 OPGEMERKT MOET WORDEN DAT , GELIJK HET HOF VAN JUSTITIE ONDER MEER HEEFT VERKLAARD IN ZIJN ARREST VAN 6 OKTOBER 1976 ( ZAAK 12/76 , TESSILI , JURISPR . 1976 , BLZ . 1473 ), DE ' ' PLAATS WAAR DE VERBINTENIS IS UITGEVOERD OF MOET WORDEN UITGEVOERD ' ' IN DE ZIN VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , EXECUTIEVERDRAG WORDT VASTGESTELD OVEREENKOMSTIG HET RECHT DAT VOLGENS DE COLLISIEREGELS VAN DE AANGEZOCHTE RECHTER DE LITIGIEUZE VERBINTENIS BEHEERST .

8 MET ZIJN VRAAG WIL DE NATIONALE RECHTER VERNEMEN , WELKE LITIGIEUZE VERBINTENIS IN DE ZIN VAN DEZE OMSCHRIJVING IN AANMERKING MOET WORDEN GENOMEN , WANNEER DE VORDERING WAAROVER DE RECHTER TE OORDELEN HEEFT , GEBASEERD IS OP VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN DIE VOORTVLOEIEN UIT EEN ENKELE , DOOR DE FEITENRECHTERS ALS ARBEIDSCONTRACT GEKWALIFICEERDE VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST .

9 IN ZIJN ARREST VAN 6 OKTOBER 1976 ( ZAAK 14/76 , DE BLOOS , JURISPR . 1976 , BLZ . 1497 ) HEEFT HET HOF REEDS GEPRECISEERD DAT , WANNEER EEN VORDERING IS GEBASEERD OP EEN TUSSEN TWEE HANDELSVENNOOTSCHAPPEN GESLOTEN ALLEENVERKOOPOVEREENKOMST , DE IN AANMERKING TE NEMEN VERBINTENIS IN DE ZIN VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , EXECUTIEVERDRAG DIE IS WELKE AAN DE VORDERING IN RECHTE TEN GRONDSLAG LIGT . IN DE ONDERHAVIGE ZAAK GAAT HET EROM , OF HETZELFDE CRITERIUM MOET WORDEN TOEGEPAST IN GEVALLEN DIE DE DOOR DE NATIONALE RECHTER BESCHREVEN KENMERKEN VERTONEN .

10 DIT PROBLEEM MOET WORDEN ONDERZOCHT IN HET LICHT VAN DE DOELSTELLINGEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG EN VAN DE ALGEMENE STRUCTUUR VAN DE BEPALINGEN HIERVAN .

11 DE INVOERING VAN BIJZONDERE BEVOEGDHEIDSREGELS ZOALS VERVAT IN DE ARTIKELEN 5 EN 6 VAN HET VERDRAG , IS ONDER MEER GERECHTVAARDIGD DOOR DE OVERWEGING DAT ER EEN RECHTSTREEKS AANKNOPINGSPUNT BESTAAT TUSSEN HET GESCHIL EN DE RECHTER DIE DAARVAN KENNIS MOET NEMEN . HET RAPPORT VAN HET COMITE VAN DESKUNDIGEN DIE DE TEKST VAN HET EXECUTIEVERDRAG HEBBEN OPGESTELD ( PB C 59 VAN 1970 , BLZ . 1 ), BEKLEMTOONT DIT AANKNOPINGSPUNT WAAR HET ER ONDER MEER OP WIJST , DAT HET GERECHT VAN DE PLAATS WAAR DE VERBINTENIS IS UITGEVOERD OF MOET WORDEN UITGEVOERD , VAN BELANG IS VOOR ALLE RECHTSVORDERINGEN TOT INNING VAN HONORARIA , AANGEZIEN DE SCHULDEISER DAN DE KEUS HEEFT TUSSEN DE GERECHTEN VAN DE STAAT WAAR DE VERWEERDER WOONPLAATS HEEFT - INGEVOLGE DE ALGEMENE BEPALING VAN ARTIKEL 2 EXECUTIEVERDRAG - , EN HET GERECHT VAN EEN ANDER LAND IN WELKS RECHTSGEBIED DE PRESTATIE IS VERRICHT , MET NAME WANNEER DE BETALINGSVERPLICHTING VOLGENS DE TOEPASSELIJKE WET MOET WORDEN VERVULD TER PLAATSE WAAR DE DIENSTEN ZIJN VERRICHT .

12 VOORNOEMD RAPPORT VERMELDT OOK DE REDENEN WAAROM DE OPSTELLERS VAN HET VERDRAG HET NIET WENSELIJK VONDEN DAARIN EEN BEPALING OP TE NEMEN BETREFFENDE EEN UITSLUITENDE BEVOEGDHEID OP HET GEBIED VAN HET ARBEIDSCONTRACT . VOLGENS HET RAPPORT IS HET WENSELIJK DAT GESCHILLEN OP DAT GEBIED ZOVEEL MOGELIJK WORDEN GEBRACHT VOOR DE GERECHTEN VAN HET LAND WELKS WET VOOR HET BETROKKEN CONTRACT MOET GELDEN , TERWIJL ER TEN TIJDE VAN DE OPSTELLING VAN HET EXECUTIEVERDRAG OOK WERD GEWERKT AAN REGELS VOOR DE HARMONISATIE VAN DE TOEPASSING VAN HET ARBEIDSRECHT IN DE LID-STATEN VAN DE GEMEENSCHAP . HET RAPPORT CONCLUDEERT DAT VOORALSNOG VOOR DE BETROKKEN BELANGEN MEER HEIL IS TE VERWACHTEN VAN DE BESTAANDE BEPALINGEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG , ZOALS ARTIKEL 2 - HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN DE VERWEERDER - EN ARTIKEL 5 , SUB 1 - HET GERECHT VAN DE PLAATS VAN UITVOERING VAN DE VERBINTENIS .

13 VERDER ZIJ EROP GEWEZEN , DAT OP 19 JUNI 1980 EEN VERDRAG INZAKE HET RECHT DAT VAN TOEPASSING IS OP VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST , TER ONDERTEKENING IS OPENGESTELD ( PB L 266 VAN 1980 , BLZ . 1 ). ARTIKEL 6 HIERVAN BEPAALT , DAT DE ARBEIDSOVEREENKOMST , BIJ GEBREKE VAN EEN RECHTSKEUZE , WORDT BEHEERST DOOR HET RECHT VAN HET LAND WAAR DE WERKNEMER TER UITVOERING VAN DE OVEREENKOMST GEWOONLIJK ZIJN ARBEID VERRICHT , TENZIJ UIT HET GEHEEL DER OMSTANDIGHEDEN BLIJKT DAT DE ARBEIDSOVEREENKOMST NAUWER IS VERBONDEN MET EEN ANDER LAND .

14 HET DESKUNDIGENRAPPORT BETREFFENDE HET VERDRAG INZAKE HET RECHT DAT VAN TOEPASSING IS OP VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST ( PB C 282 VAN 1980 , BLZ . 1 ), VERKLAART DIENAANGAANDE , DAT DE VASTSTELLING VAN EEN BIJZONDERE VERWIJZINGSREGEL BETREFFENDE DE ARBEIDSOVEREENKOMST TOT DOEL HAD EEN REGELING TE GEVEN DIE TOEGESPITST IS OP DE ONDERWERPEN WAARBIJ DE BELANGEN VAN DE ENE PARTIJ VAN EEN ANDERE ORDE ZIJN DAN DIE VAN DE ANDERE , EN TEVENS DOOR MIDDEL VAN EEN DERGELIJKE REGELING DE PARTIJ DIE IN SOCIAAL-ECONOMISCH OPZICHT IN DE CONTRACTUELE RELATIE DE ZWAKKERE IS , EEN BETERE BESCHERMING TE VERZEKEREN .

15 UIT DEZE UITEENZETTING VOLGT , DAT OP HET GEBIED VAN DE OVEREENKOMSTEN ARTIKEL 5 , SUB 1 , EXECUTIEVERDRAG IN HET BIJZONDER BEOOGT BEVOEGHEID TE VERLENEN AAN DE GERECHTEN VAN HET LAND DAT EEN RECHTSTREEKS AANKNOPINGSPUNT HEEFT MET HET GESCHIL ; DAT BIJ EEN OVEREENKOMST BETREFFENDE ARBEID IN DIENSTVERBAND DIT AANKNOPINGSPUNT INZONDERHEID GELEGEN IS IN DE OP DE OVEREENKOMST TOEPASSELIJKE WET , EN DAT , VOLGENS DE ONTWIKKELING VAN DE DESBETREFFENDE VERWIJZINGSREGELS , DEZE WET WORDT BEPAALD DOOR DE VERBINTENIS WAARDOOR DE BETROKKEN OVEREENKOMST WORDT GEKARAKTERISEERD , DAT WIL IN DE REGEL ZEGGEN DE VERBINTENIS OM ARBEID TE VERRICHTEN .

16 BEZIET MEN DE BEPALINGEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG , DAN BLIJKT DAT DEZE , WAAR ZIJ BIJZONDERE OF ZELFS UITSLUITENDE BEVOEGDHEDEN VERLENEN OP HET GEBIED VAN VERZEKERINGEN , KOOP EN VERKOOP OP AFBETALING , HUUR EN VERHUUR EN PACHT EN VERPACHTING VAN ONROERENDE GOEDEREN , ERVAN UITGAAN DAT HET STREVEN NAAR EEN PASSENDE BESCHERMING VAN DE SOCIAAL ZWAKSTE PARTIJ BIJ DE OVEREENKOMST , OOK TOT UITING DIENT TE KOMEN IN DE REGELING VAN DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID .

17 BIJ DE BEANTWOORDING VAN DE GESTELDE VRAAG DIENEN DEZE ELEMENTEN IN AANMERKING TE WORDEN GENOMEN .

18 IN EEN ZAAK ALS DE ONDERHAVIGE , WAARIN DE RECHTER KENNIS HEEFT TE NEMEN VAN VORDERINGEN BETREFFENDE VERBINTENISSEN UIT EEN VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST , WAARVAN SOMMIGE VERBAND HOUDEN MET DE BELONING DIE EEN IN DE ENE STAAT GEVESTIGDE ONDERNEMING DE WERKNEMER VERSCHULDIGD ZOU ZIJN , EN ANDERE MET VERGOEDINGEN WEGENS DE WIJZE WAAROP DE ARBEID IN EEN ANDERE STAAT IS VERRICHT , MOETEN DE BEPALINGEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG ALDUS WORDEN UITGELEGD , DAT DE AANGEZOCHTE RECHTER ZICH NIET GENOODZAAKT ZIET ZICH BEVOEGD TE VERKLAREN TEN AANZIEN VAN SOMMIGE VORDERINGEN , DOCH ONBEVOEGD TEN AANZIEN VAN ANDERE .

19 EEN DERGELIJK RESULTAAT ZOU TE MINDER IN OVEREENSTEMMING ZIJN MET DE DOELSTELLINGEN EN DE ALGEMENE STRUCTUUR VAN HET EXECUTIEVERDRAG ALS HET EEN CONTRACT BETREFT VOOR HET VERRICHTEN VAN ARBEID IN EEN ONDERGESCHIKTHEIDSVERHOUDING , WAARVOOR DE TOEPASSELIJKE WET IN DE REGEL BEPALINGEN TER BESCHERMING VAN DE WERKNEMER BEVAT , WAARBIJ DIE WET NORMALITER DE WET IS VAN DE PLAATS WAAR DE ARBEIDSPRESTATIE - HET ELEMENT DAT VOOR HET CONTRACT KENMERKEND IS - WORDT GELEVERD .

20 UIT HET VOORGAANDE VOLGT DAT DE VERBINTENIS DIE VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , EXECUTIEVERDRAG IN AANMERKING MOET WORDEN GENOMEN BIJ VORDERINGEN GEBASEERD OP VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN VOORTVLOEIENDE UIT EEN VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST TUSSEN EEN WERKNEMER IN LOONDIENST EN EEN ONDERNEMER , DIE IS WAARDOOR DE OVEREENKOMST WORDT GEKARAKTERISEERD .

Beslissing inzake de kosten

KOSTEN

21 DE KOSTEN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HARER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ,

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE FRANSE COUR DE CASSATION BIJ ARREST VAN 2 APRIL 1981 GESTELDE VRAAG , VERKLAART VOOR RECHT :

DE VERBINTENIS DIE VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 5 , SUB 1 , VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN , IN AANMERKING MOET WORDEN GENOMEN BIJ VORDERINGEN GEBASEERD OP VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN VOORTVLOEIENDE UIT EEN VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST TUSSEN EEN WERKNEMER IN LOONDIENST EN EEN ONDERNEMING , IS DIE WAARDOOR DE OVEREENKOMST WORDT GEKARAKTERISEERD .