Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Beroep tot nietigverklaring - Voor beroep vatbare handelingen - Begrip - Handelingen die bindende rechtsgevolgen in leven roepen - Administratieve procedure inzake toepassing van mededingingsregels - Nalaten van Commissie te antwoorden op uitnodiging tot handelen - Daarvan uitgesloten

[EG-Verdrag, art. 173 (thans, na wijziging, art. 230 EG); verordening nr. 17 van de Raad; verordening nr. 99/63 van de Commissie]

2 Mededinging - Administratieve procedure - Onderzoek van klachten - Vaststelling van prioriteiten door Commissie - Inaanmerkingneming van communautair belang bij onderzoek van zaak - Beoordelingsvrijheid van Commissie - Verplichting tot motivering van besluit om klacht ad acta te leggen - Rechterlijke toetsing

[EG-Verdrag, art. 190 (thans art. 253 EG); verordening nr. 17 van de Raad, art. 3]

3 Beroep tot nietigverklaring - Middelen - Schending van wezenlijke vormvoorschriften - Onderzoek ambtshalve door rechter

[EG-Verdrag, art. 173 (thans, na wijziging, art. 230 EG)]

4 Mededinging - Administratieve procedure - Onderzoek van klachten - Inaanmerkingneming van communautair belang bij onderzoek van zaak - Beoordelingscriteria - Noodzaak om duidelijkheid te verschaffen omtrent rechtstoestand van betrokken sector - Sector distributie van motorvoertuigen - Mogelijkheid voor Commissie om, ingeval meerdere klachten tegen soortgelijke onrechtmatige gedragingen van verschillende ondernemingen zijn ingediend, slechts een daarvan te vervolgen - Mogelijkheid voor overige klagers om zich tot nationale rechter te wenden

(Verordening nr. 17 van de Raad, art. 3)

5 Mededinging - Administratieve procedure - Beëindiging van inbreuken - Vaststelling van voorlopige maatregelen - Bevoegdheid van Commissie - Voorwaarden voor uitoefening

(Verordening nr. 17 van de Raad, art. 3, lid 1)

Samenvatting

1 Als handelingen of besluiten die vatbaar zijn voor beroep tot nietigverklaring in de zin van artikel 173 van het Verdrag (thans, na wijziging, artikel 230 EG), zijn te beschouwen maatregelen die bindende rechtsgevolgen in het leven roepen welke de belangen van de verzoeker kunnen aantasten doordat zij diens rechtspositie aanmerkelijk wijzigen. Het loutere stilzwijgen van een instelling kan dergelijke gevolgen niet in het leven roepen, behoudens wanneer zulks uitdrukkelijk in een bepaling van gemeenschapsrecht is voorzien.

Zonder uitdrukkelijke bepalingen waarbij een termijn wordt gesteld na afloop waarvan een stilzwijgend besluit wordt geacht te zijn genomen door een instelling die om een standpuntbepaling is verzocht, en waarbij de inhoud daarvan wordt vastgesteld, kan het niet-handelen van de instelling niet worden gelijkgesteld met een besluit, omdat anders het door het Verdrag ingestelde stelsel van rechtsbescherming op losse schroeven zou worden gezet.

Aangezien de verordeningen nr. 17 en nr. 99/63 niet bepalen, dat het uitblijven van een antwoord van de Commissie op een uitnodiging tot handelen als besluit kan gelden, kan het feit dat deze niet op een dergelijke uitnodiging heeft geantwoord in het kader van een procedure inzake de toepassing van mededingingsregels, niet als een voor beroep vatbare handeling worden aangemerkt.

2 Wanneer de Commissie besluit aan de bij haar op grond van artikel 3 van verordening nr. 17 ingediende klachten verschillende prioriteit toe te kennen, mag zij niet alleen de volgorde bepalen waarin de klachten zullen worden onderzocht, doch eveneens een klacht afwijzen wegens het ontbreken van voldoende communautair belang om het onderzoek van de zaak voort te zetten.

De discretionaire bevoegdheid waarover de Commissie daartoe beschikt, is echter niet onbeperkt. Wanneer zij besluit het onderzoek van een klacht niet voort te zetten, dient zij dit besluit te motiveren, waarbij die motivering voldoende nauwkeurig en gedetailleerd moet zijn om het Gerecht in staat te stellen een daadwerkelijke controle te verrichten van de uitoefening door de Commissie van haar discretionaire bevoegdheid om prioriteiten te stellen.

Die toetsing mag er niet toe leiden, dat het Gerecht zijn beoordeling van het communautair belang in de plaats stelt van die van de Commissie, doch is erop gericht na te gaan, of het litigieuze besluit niet op kennelijk onjuiste feitelijke gegevens berust, dan wel onwettig is wegens verkeerde toepassing van het recht, kennelijke beoordelingsfouten of misbruik van bevoegdheid.

3 Het Gerecht kan ambtshalve onderzoeken, of wezenlijke vormvoorschriften en inzonderheid door de communautaire rechtsorde verleende procedurele waarborgen zijn geschonden.

4 Voor de beoordeling van het communautair belang bij het onderzoek van een bij haar op grond van artikel 3 van verordening nr. 17 ingediende klacht moet de Commissie een afweging maken tussen de omvang van de schade die de gestelde inbreuk aan de werking van de gemeenschappelijke markt kan toebrengen, de waarschijnlijkheid dat zij het bestaan ervan kan aantonen en de omvang van de onderzoeksmaatregelen die nodig zijn om onder optimale voorwaarden haar toezicht op de eerbiediging van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (thans artikelen 81 EG en 82 EG) uit te oefenen.

Daartoe is het de Commissie toegestaan, niet alleen rekening te houden met de ernst van de gestelde inbreuk en de omvang van de onderzoeksmaatregelen die nodig zijn om het bestaan ervan te kunnen aantonen, doch ook met de noodzaak om met betrekking tot het in de klacht bedoelde gedrag duidelijkheid te verschaffen omtrent de rechtstoestand en om, gelet op het communautaire mededingingsrecht, de rechten en plichten vast te leggen van de verschillende marktdeelnemers die door dit gedrag worden geraakt.

Aangezien de respectieve rechten en plichten van de gevolmachtigde tussenpersonen, de automobielfabrikanten en de distributeurs zijn vastgelegd en gepreciseerd in groepsvrijstellingsverordeningen, in een mededeling van de Commissie alsmede in de rechtspraak van het Gerecht en het Hof, kan de Commissie zich in het kader van het onderzoek van een klacht inzake schending van artikel 85 van het Verdrag in de sector distributie van motorvoertuigen, zonder een kennelijke fout te begaan, op het standpunt stellen, dat de nationale rechterlijke instanties en autoriteiten in staat zijn de in verzoeksters klacht gestelde inbreuken te behandelen en verzoeksters uit het gemeenschapsrecht voortvloeiende rechten te handhaven.

Wanneer zij wordt geconfronteerd met een situatie waarin op grond van vele gegevens de verdenking kan rijzen, dat verschillende grote ondernemingen die tot dezelfde economische sector behoren, in strijd met het mededingingsrecht handelen, mag de Commissie haar optreden dan ook op een van de betrokken ondernemingen concentreren en daarbij de marktdeelnemers die eventueel schade ondervinden van het onrechtmatig gedrag van de overige ondernemingen die in overtreding zijn, erop wijzen dat zij zich tot de nationale rechterlijke instanties dienen te wenden.

5 In het kader van de uitoefening van de controle waarmee het Verdrag en verordening nr. 17 haar op het gebied van de mededinging belasten, dient de Commissie krachtens artikel 3, lid 1, van die verordening te beslissen, of er voorlopige maatregelen moeten worden genomen, wanneer een daartoe strekkend verzoek tot haar is gericht.

Dergelijke maatregelen kunnen enkel worden getroffen, wanneer aan twee voorwaarden wordt voldaan. In de eerste plaats moeten de gedragingen van bepaalde ondernemingen op het eerste gezicht van dien aard zijn, dat zij een schending van de communautaire mededingingsregels kunnen opleveren, waarvoor bij een beschikking van de Commissie een sanctie kan worden opgelegd. In de tweede plaats moet vaststaan, dat er een dringende noodzaak bestaat om een situatie af te wenden die aan degene die om de maatregelen verzoekt, ernstige en onherstelbare schade kan toebrengen, of die voor het algemeen belang onduldbaar is.