ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Zaak C‑568/15

Zentrale zur Bekämpfung unlauteren Wettbewerbs Frankfurt am Main eV

tegen

comtech GmbH

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door het Landgericht Stuttgart)

„Prejudiciële verwijzing – Consumentenbescherming – Richtlijn 2011/83/EU – Artikel 21 – Communicatie per telefoon – Openstelling van een telefoonnummer door een handelaar om consumenten de mogelijkheid te bieden contact met hem op te nemen over een gesloten overeenkomst – Verbod om een hoger tarief dan het basistarief toe te passen – Begrip ,basistarief”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Zevende kamer) van 2 maart 2017

Bescherming van de consument – Consumentenovereenkomsten – Richtlijn 2011/83 – Communicatie per telefoon – Openstelling van een telefoonnummer door een handelaar om consumenten de mogelijkheid te bieden contact met hem op te nemen over een gesloten overeenkomst – Kosten van een oproep naar dat telefoonnummer – Begrip basistarief – Hogere kosten dan voor een oproep naar een gewoon vast of mobiel nummer – Daarvan uitgesloten – Vraag of de handelaar al dan niet winst haalt uit deze telefoonlijn – Geen invloed

(Richtlijn 2011/83 van het Europees Parlement en de Raad, art. 21)

Het begrip „basistarief”, als bedoeld in artikel 21 van richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten, tot wijziging van richtlijn 93/13/EEG van de Raad en van richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van richtlijn 85/577/EEG en van richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad, moet aldus worden uitgelegd dat de kosten van een oproep over een gesloten overeenkomst naar een door een handelaar opengestelde servicelijn niet meer mogen bedragen dan de kosten van een oproep naar een gewoon vast geografisch of mobiel nummer. Voor zover deze limiet in acht wordt genomen, is het irrelevant of de betrokken handelaar winst haalt uit deze servicelijn.

Indien het begrip „basistarief” aldus werd uitgelegd dat handelaren het recht hebben om hogere tarieven in rekening te brengen dan het tarief voor een gewone oproep naar een vast geografisch of een mobiel nummer, zou dit consumenten namelijk ontraden om naar een servicelijn te bellen teneinde informatie over een gesloten overeenkomst te krijgen of om hun rechten op het gebied van met name garantie of herroeping te laten gelden.

(zie punten 29 en 32 en dictum)
De procedure van artikel 108, lid 2, VWEU is volstrekt noodzakelijk wanneer de Commissie op ernstige moeilijkheden stuit bij de beoordeling of een steunmaatregel verenigbaar is met de interne markt. De Commissie mag zich dus alleen dan tot het in artikel 108, lid 3, VWEU bedoelde vooronderzoek beperken om een voor een steunmaatregel gunstig besluit te geven, indien zij na een eerste onderzoek tot de overtuiging kan komen dat die steunmaatregel verenigbaar is met de interne markt. Brengt dat eerste onderzoek de Commissie echter tot de tegenovergestelde conclusie, of heeft zij niet alle problemen weten op te lossen die zich bij de beoordeling van de verenigbaarheid van die steunmaatregel met de interne markt voordoen, dan is zij verplicht alle nodige adviezen in te winnen en hiertoe de procedure van artikel 108, lid 2, VWEU in te leiden.

De Commissie kan in dat verband, overeenkomstig het oogmerk van artikel 108, lid 3, VWEU en de op haar rustende verplichting van behoorlijk bestuur, met name contact opnemen met de aanmeldende staat of met derden om in de loop van het eerste onderzoek de eventueel gerezen moeilijkheden op te lossen. Deze mogelijkheid vooronderstelt dat de Commissie naargelang de uitkomst van de aangegane dialoog haar standpunt kan aanpassen zonder dat deze aanpassing a priori als bewijs voor het bestaan van ernstige moeilijkheden dient te worden uitgelegd. De Commissie kan dus na het vooronderzoek rechtmatig op grond van artikel 4, lid 2, van verordening nr. 659/1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel [108 VWEU] een besluit geven waarbij zij vaststelt dat er geen sprake is van staatssteun, maar tegelijk de toezeggingen van de lidstaat vastlegt. De omstandigheid dat de Commissie tijdens het eerste onderzoek en vóór de onderhandelingen over die toezeggingen van oordeel was dat de betrokken maatregel aan de begunstigde een voordeel verleende, kan dus niet worden gelijkgesteld met ernstige moeilijkheden op grond waarvan de formele onderzoeksprocedure moet worden ingeleid.

(zie punten 30, 35‑37)
Artikel 33, lid 1, van verordening (EG) nr. 2038/1999 van de Raad van 13 september 1999 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker moet aldus worden uitgelegd dat, voor de berekening van het gemiddelde verlies, het totale bedrag van de reële uitgaven die verband houden met de uitvoerrestituties voor de onder deze bepaling vallende producten, moet worden gedeeld door de totale hoeveelheid van deze uitgevoerde producten, ongeacht of voor laatstbedoelde producten daadwerkelijk restituties zijn betaald.

Volgens artikel 33, lid 1, onder d), van verordening nr. 2038/1999 is het gemiddelde verlies gelijk aan het verschil tussen het totale bedrag van de restituties en het totale bedrag van de heffingen, gerelateerd aan de totale omvang van de uitvoerverbintenissen voor het lopende verkoopseizoen (zie in die zin arresten van 8 mei 2008, Zuckerfabrik Jülich e.a., C‑5/06 en C‑23/06–C‑36/06, EU:C:2008:260, punt 46, en 27 september 2012, Zuckerfabrik Jülich e.a., C‑113/10, C‑147/10 en C‑234/10, EU:C:2012:591, punt 39). Het begrip „voor het lopende verkoopseizoen na te komen uitvoerverbintenissen”, waarvan de omvang overeenkomstig artikel 33, lid 1, onder d), van verordening nr. 2038/1999 de noemer vormt van de verhouding voor de berekening van het gemiddelde verlies, moet elke onder artikel 33 van deze verordening vallende hoeveelheid producten omvatten die bestemd is voor uitvoer uit de Europese Gemeenschap, waarbij de vraag of uitvoerrestituties zijn toegekend voor de voor uitvoer bestemde hoeveelheden producten, irrelevant is in het kader van dit begrip (zie in die zin arrest van 8 mei 2008, Zuckerfabrik Jülich e.a., C‑5/06 en C‑23/06–C‑36/06, EU:C:2008:260, punten 49‑51).

Bijgevolg moet bij de vaststelling van het verwachte gemiddelde verlies per ton product overeenkomstig artikel 33, lid 1, van verordening nr. 2038/1999 rekening worden gehouden met alle onder dat artikel vallende uitgevoerde hoeveelheden producten, ongeacht of daarvoor daadwerkelijk restituties zijn betaald (zie in die zin arrest van 8 mei 2008, Zuckerfabrik Jülich e.a., C‑5/06 en C‑23/06–C‑36/06, EU:C:2008:260, punt 61). Het „totale restitutiebedrag”, dat overeenkomstig artikel 33, lid 1, onder d), van verordening nr. 2038/1999 deel uitmaakt van de teller van de verhouding op grond waarvan het gemiddelde verlies kan worden berekend, moet rechtstreeks verband houden met de aan de afzet van overschotten van de producten van de suikersector gerelateerde kosten voor de begroting van de Gemeenschap, en dus uitgaan van het bedrag van de uitvoerrestituties die zijn betaald om de afzet te verzekeren van de hoeveelheden producten waarvoor uitvoerverbintenissen zijn aangegaan (zie in die zin arrest van 27 september 2012, Zuckerfabrik Jülich e.a., C‑113/10, C‑147/10 en C‑234/10, EU:C:2012:591, punten 48 en 49).

(zie punten 16‑20, dictum 1)
2.

Milieu — Afvalstoffen — Richtlijn 2006/21 — Werkingssfeer — Afvalvoorzieningen waarvoor een vergunning is verleend of die in bedrijf zijn bij het verstrijken van de termijn voor omzetting van de richtlijn in nationaal recht (Richtlijn 2006/21 van het Europees Parlement en de Raad, art. 24, lid 1) (cf. punten 51‑53)
De bepalingen van bijlage II bij richtlijn 93/42/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende medische hulpmiddelen, zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 1882/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 29 september 2003, gelezen tegen de achtergrond van artikel 11, leden 1 en 10, en artikel 16, lid 6, van die richtlijn, moeten aldus worden uitgelegd dat de aangemelde instantie geen algemene verplichting heeft om onaangekondigde inspectiebezoeken te verrichten, de hulpmiddelen te controleren en/of de bedrijfsdocumenten van de fabrikant in te zien. In geval van aanwijzingen dat een medisch hulpmiddel mogelijk niet in overeenstemming is met de eisen van richtlijn 93/42, zoals gewijzigd bij verordening nr. 1882/2003, moet die instantie echter alle nodige maatregelen treffen teneinde te voldoen aan de verplichtingen die op haar rusten krachtens artikel 16, lid 6, van die richtlijn en de punten 3.2, 3.3, 4.1 tot en met 4.3 en 5.1 van bijlage II bij die richtlijn.

Richtlijn 93/42, zoals gewijzigd bij verordening nr. 1882/2003, moet aldus worden uitgelegd dat de tussenkomst van de aangemelde instantie in het kader van de procedure betreffende de EG-verklaring van overeenstemming strekt tot bescherming van de eindgebruikers van medische hulpmiddelen. De voorwaarden waaronder een toerekenbare niet-nakoming door die instantie van de verplichtingen die krachtens die richtlijn in het kader van die procedure op haar rusten, kan leiden tot haar aansprakelijkheid ten aanzien van die eindgebruikers, worden door het nationale recht bepaald, mits daarbij het gelijkwaardigheidsbeginsel en het doeltreffendheidsbeginsel in acht worden genomen.

Om te beginnen heeft het Hof in dit verband al geoordeeld dat uit het feit dat een richtlijn bepaalde instanties toezichtsverplichtingen oplegt of dat bescherming van benadeelden een van de doelstellingen van die richtlijn is, niet noodzakelijkerwijze voortvloeit dat die richtlijn rechten beoogt te creëren ten gunste van die benadeelden wanneer de instanties hun verplichtingen niet nakomen, en in het bijzonder niet wanneer die richtlijn geen uitdrukkelijk regel bevat waarbij dergelijke rechten worden toegekend (zie in die zin arrest van 12 oktober 2004, Paul e.a., C‑222/02, EU:C:2004:606, punten 38‑40). Evenmin kan richtlijn 93/42, aangezien daarin niet wordt uiteengezet wanneer de aangemelde instanties burgerrechtelijk aansprakelijk kunnen worden gehouden, worden geacht ertoe te strekken de voorwaarden te bepalen waaronder eindgebruikers van medische hulpmiddelen eventueel een vergoeding kunnen krijgen voor een toerekenbare niet-nakoming door die instanties van hun verplichtingen.

(cf. punten 55, 56, dictum 2)
Verordening nr. 593/2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I), en verordening nr. 864/2007 betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen (Rome II), moeten aldus worden uitgelegd dat het recht dat van toepassing is op een verbodsactie in de zin van richtlijn 2009/22 betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen, die is gericht tegen het gebruik van beweerdelijk ongeoorloofde contractuele bedingen door een in een lidstaat gevestigde onderneming die via elektronische handel overeenkomsten sluit met in andere lidstaten – en met name de lidstaat van de rechter – woonachtige consumenten, onverminderd artikel 1, lid 3, van elk van die verordeningen moet worden vastgesteld overeenkomstig artikel 6, lid 1, van de Rome‑II‑verordening, terwijl het recht dat van toepassing is op de beoordeling van een gegeven contractueel beding altijd moet worden bepaald met toepassing van de Rome-I-verordening, ongeacht of deze beoordeling wordt verricht in het kader van een individuele of een collectieve vordering.

Uit artikel 6, lid 2, van de Rome‑I‑verordening volgt echter dat bij de beoordeling in het kader van een verbodsactie of een gegeven contractueel beding oneerlijk is, de rechtskeuze niet afdoet aan de toepassing van dwingende rechtsbepalingen van de woonstaat van de consumenten wier belangen met deze actie worden behartigd. Tot deze bepalingen kunnen de bepalingen behoren waarmee richtlijn 93/13 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten in nationaal recht wordt omgezet, voor zover deze het beschermingsniveau van de consument overeenkomstig artikel 8 ervan verhogen

(cf. punten 59, 60, dictum 1)
De artikelen 167, 168, 178, 179, eerste alinea, 180 en 182 van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een nationale regeling die voor de uitoefening van het recht op aftrek voorziet in een vervaltermijn, voor zover het gelijkwaardigheidsbeginsel en het doeltreffendheidsbeginsel worden geëerbiedigd. Het staat aan de nationale rechterlijke instantie om na te gaan of dat het geval is.

De artikelen 168, 178, 179, 193, 206, 242, 244, 250, 252 en 273 van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een nationale regeling volgens welke de belastingadministratie een belastingplichtige het recht op aftrek van de belasting over de toegevoegde waarde (btw) kan weigeren wanneer komt vast te staan dat hij op frauduleuze wijze niet heeft voldaan aan het merendeel van de formele verplichtingen waartoe hij gehouden is om dat recht te kunnen uitoefenen.

In het bijzonder kunnen het uitblijven van een btw-aangifte en het niet-voeren van een boekhouding – die de toepassing van de btw en de controle daarop door de fiscus mogelijk zouden maken –, alsook het niet-registreren van de opgemaakte en betaalde facturen, beletten dat de belasting juist wordt geheven, waardoor de goede werking van het gemeenschappelijke btw-stelsel in het gedrang komt. Bijgevolg staat het Unierecht er niet aan in de weg dat de lidstaten dergelijke verzuimen als belastingfraude beschouwen, en in dergelijke gevallen recht op aftrek weigeren te verlenen. In dat verband kan de weigering van het recht op aftrek in omstandigheden die aantonen dat de belastingplichtige die aanspraak maakt op dat recht, zich schuldig heeft gemaakt aan belastingfraude, niet worden geacht in te druisen tegen het beginsel van belastingneutraliteit, aangezien dit beginsel niet op goede gronden kan worden aangevoerd door een belastingplichtige die opzettelijk aan een dergelijke fraude heeft deelgenomen en de werking van het gemeenschappelijke btw-stelsel in gevaar heeft gebracht.

(cf. punten 56, 58, 59, dictum 2)
Zaak C‑267/15

Gemeente Woerden

tegen

Staatssecretaris van Financiën

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Hoge Raad der Nederlanden)

„Prejudiciële verwijzing — Belasting over de toegevoegde waarde — Voorbelasting — Aftrek”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Tiende kamer) van 22 juni 2016

Harmonisatie van de belastingwetgeving – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde – Aftrek van de voorbelasting – Ontstaan en omvang van het recht op aftrek – Belastingplichtige die een gebouw heeft laten optrekken en dat tegen een beneden de bouwkosten liggende prijs heeft verkocht – Recht op volledige aftrek van de betaalde belasting over de toegevoegde waarde – Verkrijger die een deel van het betrokken gebouw om niet aan een derde in gebruik heeft gegeven – Geen invloed

(Richtlijn nr. 2006/112 van de Raad)

Richtlijn nr. 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moet aldus worden uitgelegd dat in een situatie waarin de belastingplichtige een gebouw heeft laten optrekken en dat tegen een beneden de bouwkosten liggende prijs heeft verkocht, hij recht heeft op volledige aftrek van de voor de bouw van dat gebouw betaalde belasting over de toegevoegde waarde, en niet slechts op gedeeltelijke aftrek van die belasting naar evenredigheid van de gedeelten van dat gebouw die de verkrijger voor economische activiteiten gebruikt. Het feit dat de verkrijger een deel van het betrokken gebouw om niet aan een derde in gebruik geeft, is in dit verband zonder betekenis.

(cf. punt 42 en dictum)
Artikel 4 van richtlijn 2003/59 betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen‑ en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen moet aldus worden uitgelegd dat het zich niet verzet tegen een nationale regeling op grond waarvan aan de personen die in aanmerking komen voor de in dat artikel bedoelde vrijstelling van de verplichting tot het behalen van de basiskwalificatie van bestuurder van bepaalde voor goederen‑ en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen, een vereiste van voorafgaande nascholing van 35 uur wordt opgelegd voor het besturen van de betrokken voertuigen.

Richtlijn 2003/59 brengt immers een minimale harmonisatie van de nationale bepalingen inzake de basiskwalificatie en de nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen‑ en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen tot stand. Een minimale harmonisatie belet de lidstaten niet om strengere maatregelen te handhaven of vast te stellen, mits die maatregelen het door de betrokken richtlijn voorgeschreven resultaat niet ernstig in gevaar kunnen brengen. Dat is niet het geval met een voorwaarde volgens welke bestuurders, om een getuigschrift van vakbekwaamheid als bestuurder te verkrijgen, niet alleen houder moeten zijn van een rijbewijs van bepaalde categorieën, zoals is vereist krachtens richtlijn 2003/59, maar ook een voorafgaande nascholingscursus van 35 uur moeten volgen. Die voorwaarde draagt bij tot de verwezenlijking van de in de overwegingen 4 en 5 van richtlijn 2003/59 genoemde doelstellingen, namelijk het garanderen van de kwaliteit van de bestuurders en het verbeteren van de verkeersveiligheid en de veiligheid van de bestuurders. Bovendien kan een dergelijk aanvullend vereiste niet worden geacht verder te gaan dan noodzakelijk is ter verwezenlijking van die doelstellingen. Daarenboven kan het niet worden geacht afbreuk te doen aan de verworven rechten van de bestuurders, aangezien richtlijn 76/914 betreffende het minimumniveau van de opleiding van bestuurders in het wegvervoer, die is ingetrokken bij en vervangen door richtlijn 2003/59, in artikel 1, lid 3, voorzag in de mogelijkheid voor de lidstaten om voor het verkrijgen van het getuigschrift van vakbekwaamheid als bestuurder een opleiding te eisen die meer omvatte dan in de bijlage bij die eerste richtlijn was bepaald, en voorts de betrokken nationale regeling reeds vóór de omzetting van richtlijn 2003/59 in nationaal recht bepaalde dat het bezit van een geschikt rijbewijs niet volstond om de onder de betrokken richtlijn vallende voertuigen te besturen, en dat bestuurders van die voertuigen verplicht waren om hun rijvaardigheid te verbeteren door middel van jaarlijkse opleidingen. Ten slotte is een dergelijk aanvullend vereiste niet in strijd met artikel 15 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

(cf. punten 39, 43, 45‑47, 50‑52 en dictum)
1)

Door geen secundaire behandeling of gelijkwaardige behandeling te hebben verzekerd van het stedelijk afvalwater uit de agglomeraties Goyave, Bastelica, Morne-à-l’Eau, Aiguilles-Château-Ville Vieille, Borgo-Nord, Isola, Plombières-les-Bains, Saint-Céré, Vincey, Etueffont en Volx et Villeneuve, hetzij voor alle lozingen in het geval van agglomeraties met een inwonerequivalent tussen 10000 en 15000, hetzij voor de lozingen in zoet water en estuaria in het geval van agglomeraties met een inwonerequivalent tussen 2000 en 10000, is de Franse Republiek de verplichtingen niet nagekomen die op haar rusten op grond van artikel 4, leden 1 en 3, van richtlijn 91/271/EEG van de Raad van 21 mei 1991 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater, zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 1137/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2008.
Bij de analyse van het functionele karakter van een teken in de zin van artikel 7, lid 1, onder e), ii), van verordening nr. 40/94 inzake het gemeenschapsmerk, dat enkel ziet op tekens die bestaan uit de vorm van de concrete waar, moeten de wezenlijke kenmerken van een vorm worden beoordeeld op basis van de technische functie van de concrete aan de orde zijnde waar.

Aangezien het betrokken teken bestaat uit de vorm van een concrete waar en niet uit een abstracte vorm, moet de technische functie van de concrete aan de orde zijnde waar dus worden omschreven en moet daarmee rekening worden gehouden bij de beoordeling van het functionele karakter van de wezenlijke kenmerken van dit teken.

Het is weliswaar noodzakelijk om voor deze analyse uit te gaan van de betrokken vorm, zoals deze grafisch is weergegeven, maar die analyse kan niet worden verricht zonder in voorkomend geval rekening te houden met de bijkomende elementen die betrekking hebben op de functie van de concrete aan de orde zijnde waar.

Uit de rechtspraak van het Hof vloeit immers voort dat de bevoegde autoriteit bij het onderzoek van de functionele kenmerken van een teken een grondig onderzoek kan verrichten in het kader waarvan niet alleen rekening wordt gehouden met de grafische voorstelling en de eventuele beschrijvingen die op het ogenblik van de inschrijvingsaanvraag werden ingediend, maar ook met elementen die nuttig zijn voor de juiste vaststelling van de wezenlijke kenmerken van dat teken.

Verder had de bevoegde autoriteit in elk van de zaken die hebben geleid tot de arresten van het Hof van 18 juni 2002, Philips (C‑299/99, EU:C:2002:377), van 14 september 2010, Lego Juris/BHIM (C‑48/09 P, EU:C:2010:516) en van 6 maart 2014, Pi-Design e.a./Yoshida Metal Industry (C‑337/12 P–C‑340/12 P, niet gepubliceerd, EU:C:2014:129), de analyse van de betrokken vorm niet kunnen verrichten uitsluitend op basis van de grafische voorstelling ervan, zonder een beroep te doen op bijkomende informatie over de concrete waar.

(zie punten 46‑50)