Zaak C‑102/02

Ingeborg Beuttenmüller

tegen

Land Baden-Württemberg

(verzoek van het Verwaltungsgericht Stuttgart om een prejudiciële beslissing)

„Vrij verkeer van werknemers – Erkenning van diploma’s – Richtlijnen 89/48/EEG en 92/51/EEG – Beroep van leraar in basisscholen en scholen voor middelbaar onderwijs – Houder van diploma van postsecundaire studie van twee jaar – Voorwaarden voor uitoefening van beroep”

Samenvatting van het arrest

1. Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Werknemers – Erkenning van hoger-onderwijsdiploma’s waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten – Werkingssfeer van richtlijn 89/48 – Diploma verkregen na opleiding van twee jaar – Daaronder begrepen – Voorwaarden

(Richtlijn 89/48 van de Raad, art. 1, sub a)

2. Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Werknemers – Erkenning van hoger-onderwijsdiploma’s waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten – Richtlijn 89/48 – Toegang tot of uitoefening van gereglementeerd beroep onder zelfde voorwaarden als die welke voor eigen onderdanen gelden (artikel 3) – Rechtstreekse werking – Onderwijs – Regeling van ontvangende lidstaat die zonder uitzondering opleiding van ten minste drie jaar verlangt die ten minste twee vakgebieden omvat die voor betrokken activiteit zijn voorgeschreven – Ontoelaatbaarheid

(Richtlijn 89/48 van de Raad, art. 3, eerste alinea, sub a)

3. Handelingen van de instellingen – Richtlijnen – Mogelijkheid voor lidstaat om beperkingen en verplichtingen van niet-uitgevoerde richtlijn jegens particulieren in te roepen – Geen

4. Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Werknemers – Erkenning van diploma’s – Richtlijn 92/51 – Toegang tot of uitoefening van gereglementeerd beroep onder zelfde voorwaarden als die welke voor eigen onderdanen gelden (artikel 3) – Rechtstreekse werking ten gunste van houder van na opleiding van twee jaar verkregen leraarsdiploma

(Richtlijn 92/51 van de Raad, art. 3, eerste alinea, sub a)

1. Artikel 1, sub a, tweede alinea, van richtlijn 89/48 betreffende een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma’s waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten, moet aldus worden uitgelegd dat een op basis van de vroeger na een opleiding van twee jaar in een lidstaat verkregen kwalificatie voor het betrokken leraarsberoep, wordt gelijkgesteld met een diploma in de zin van de eerste alinea van deze bepaling, wanneer de bevoegde autoriteiten van die staat bevestigen dat het na die opleiding van twee jaar verkregen diploma wordt erkend als gelijkwaardig aan het thans na een studie van drie jaar verkregen diploma, en dat in die lidstaat daaraan dezelfde rechten inzake toegang tot of uitoefening van het betrokken leraarsberoep zijn verbonden. Het staat aan de nationale rechter te bepalen of, gelet op de door de belanghebbende conform artikel 8, lid 1, van deze richtlijn overgelegde bewijzen, en de nationale bepalingen die gelden voor de beoordeling ervan, is voldaan aan de laatste voorwaarde van artikel 1, sub a, tweede alinea, namelijk dat in de lidstaat van herkomst aan het betrokken diploma dezelfde rechten inzake toegang tot en uitoefening van het beroep zijn verbonden. Deze voorwaarde heeft betrekking op het recht om een gereglementeerd beroep uit te oefenen en niet op de bezoldiging en de overige arbeidsvoorwaarden die gelden in de lidstaat die de gelijkwaardigheid van een oude en een nieuwe opleiding erkent.

(cf. punt 45, dictum 1)

2. Artikel 3, eerste alinea, sub a, van richtlijn 89/48 betreffende een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma’s waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten, bepaalt dat de bevoegde autoriteit van de ontvangende lidstaat een onderdaan van een lidstaat de toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep onder dezelfde voorwaarden als die welke voor eigen onderdanen gelden, niet kan weigeren wegens onvoldoende kwalificaties, indien de aanvrager in het bezit is van het diploma dat door een andere lidstaat is voorgeschreven om tot het betrokken beroep op zijn grondgebied te worden toegelaten dan wel deze activiteit aldaar uit te oefenen, en dat diploma in een lidstaat is behaald. Een onderdaan van een lidstaat kan zich hierop niet beroepen tegen met deze richtlijn strijdige nationale bepalingen. Deze richtlijn verzet zich tegen dergelijke bepalingen waar zij voor de erkenning van een in een andere dan de ontvangende lidstaat verkregen of erkende kwalificatie voor het betrokken leraarsberoep zonder uitzondering een opleiding aan een instelling voor hoger onderwijs van ten minste drie jaar verlangen die ten minste twee vakgebieden omvat die in de ontvangende lidstaat voor de betrokken onderwijsactiviteit zijn voorgeschreven.

(cf. punt 57, dictum 2)

3. Een lidstaat, die de op hem rustende verplichting om de bepalingen van een richtlijn in zijn nationale rechtsorde om te zetten, niet is nagekomen, kan de uit deze bepalingen voortvloeiende beperkingen niet aanvoeren tegen burgers van de Gemeenschap, zoals hij ook niet van hen kan eisen dat zij de bij deze richtlijn vastgestelde verplichtingen nakomen.

(cf. punt 63)

4. Wanneer richtlijn 92/51 betreffende een tweede algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen, ter aanvulling van richtlijn 89/48, niet binnen de bij artikel 17, lid 1, eerste alinea, ervan gestelde termijn is uitgevoerd, kan een onderdaan van een lidstaat met een beroep op artikel 3, eerste alinea, sub a, van richtlijn 92/51 in de ontvangende lidstaat de erkenning verlangen van een in een andere lidstaat op basis van een opleiding van twee jaar verworven kwalificatie voor het leraarsberoep.

(cf. punt 67, dictum 3)