ARREST VAN HET HOF VAN 14 DECEMBER 1977. - ETS. A. DE BLOOS P. V. B. A. TEGEN COMMANDITAIRE VENNOOTSCHAP OP AANDELEN " BOUYER ". - (" AANGEMELDE OUDE OVEREENKOMSTEN "). - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET HOF VAN BEROEP TE BERGEN). - ZAAK NO. 59/77.



Jurisprudentie 1977 bladzijde 02359

Griekse bijz. uitgave bladzijde 00753

Portugese bijz. uitgave bladzijde 00861



Samenvatting

Partijen

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

MEDEDINGING - KARTELS - OUDE OVEREENKOMSTEN DIE DEUGDELIJK ZIJN AANGEMELD OF VAN AANMELDING ZIJN VRIJGESTELD - BETWISTING VOOR EEN NATIONALE RECHTER GEDURENDE HET TIJDVAK TUSSEN DE AANMELDING EN DE DATUM VAN HET BESLUIT VAN DE COMMISSIE

Samenvatting

GEDURENDE HET TIJDVAK TUSSEN DE AANMELDING EN DE DATUM WAAROP DE COMMISSIE EEN BESLUIT NEEMT , MOET DE RECHTER IN EEN GEDING OVER EEN OUDE OVEREENKOMST DIE DEUGDELIJK IS AANGEMELD OF VAN AANMELDING IS VRIJGESTELD , AAN ZODANIGE OVEREENKOMST DE RECHTSGEVOLGEN TOEKENNEN WELKE DE OP DE OVEREENKOMST TOEPASSELIJKE WET DAARAAN VERBINDT , ZONDER DAT AAN DEZE GEVOLGEN KAN WORDEN AFGEDAAN DOOR EEN EVENTUELE BETWISTING MET BETREKKING TOT HAAR VERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85 , LID 1 .

Partijen

IN DE ZAAK 59/77 ,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET HOF VAN BEROEP TE BERGEN , IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN

ETS . A . DE BLOOS , PVBA , TE LEUZE ( BELGIE ),

EN

COMMANDITAIRE VENNOOTSCHAP OP AANDELEN ' ' BOUYER ' ' , TE TOMBLAINE ( FRANKRIJK ), OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 173 EN 177 EEG-VERDRAG EN VAN VERORDENING NR . 67/67/EEG VAN DE COMMISSIE EN INZAKE DE GELDIGHEID VAN EEN MEDEDELING DER COMMISSIE HOUDENDE VASTSTELLING , OP GROND VAN VERORDENING NR . 67/67/EEG , VAN DE ONTHEFFING VAN HET VERBOD VAN ARTIKEL 85 , LID 1 , EEG-VERDRAG ,

Overwegingen van het arrest

1 OVERWEGENDE DAT HET HOF VAN BEROEP TE BERGEN BIJ ARREST VAN 3 MEI 1977 , INGEKOMEN BIJ HET HOF OP 11 MEI 1977 , KRACHTENS ARTIKEL 177 VAN HET EEG-VERDRAG A ) DRIE VRAGEN HEEFT GESTELD INZAKE DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 173 EN 177 EEG-VERDRAG ( EERSTE VRAAG ), VAN ARTIKEL 85 , LEDEN 1 EN 3 , EEG-VERDRAG , EN VERORDENING NR . 67/67 VAN DE COMMISSIE VAN 22 MAART 1967 BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , VAN HET VERDRAG OP GROEPEN ALLEENVERKOOPOVEREENKOMSTEN ( PB 57 VAN 25 . 3 . 1967 , BLZ . 849 ) ( DERDE VRAAG ) EN VAN ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG JUNCTO VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD VAN 6 FEBRUARI 1962 ( PB 13 VAN 21 . 2 . 1962 , BLZ . 204 ), IN WERKING GETREDEN OP 13 MAART 1962 ( VIERDE VRAAG ), EN VOORTS B ) EEN VRAAG HEEFT GESTELD INZAKE DE GELDIGHEID VAN DE BRIEF VAN DE COMMISSIE ( DIRECTORAAT-GENERAAL CONCURRENTIE ) VAN 29 APRIL 1969 , WAARBIJ DE COMMISSIE AAN PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING MEEDEELDE DAT ZIJ KRACHTENS VERORDENING NR . 67/67 EN INGEVOLGE HAAR BESLUIT VAN 17 JULI 1968 TOT SEPONERING VAN AANMELDINGEN VAN ALLEENVERKOOPOVEREENKOMSTEN DIE - VOOR ZOVER HAAR BEKEND - GEEN ABSOLUTE GEBIEDSBESCHERMING OMVATTEN , WAS OVERGEGAAN TOT SEPONERING VAN DE VOOR 1 FEBRUARI 1963 DOOR PARTIJEN GEDANE AANMELDING VAN EEN ALLEENVERKOOPOVEREENKOMST TUSSEN HEN GESLOTEN IN 1959 ( TWEEDE VRAAG );

2 DAT DEZE VRAGEN ZIJN GESTELD IN HET KADER VAN EEN GEDING TUSSEN DE HOUDER VAN EEN ALLEENVERKOOPOVEREENKOMST ( DE BLOOS ) EN DE CONCESSIEGEVER ( ETS . BOUYER ) BETREFFENDE ONTBINDING EN VEROORDELING TOT BETALING VAN SCHADEVERGOEDING WEGENS NIET-NAKOMING VAN EEN ALLEENVERKOOPOVEREENKOMST VOOR BELGIE EN HET GROOT-HERTOGDOM LUXEMBURG VOOR LANDBOUWMOTOREN EN SOORTGELIJKE MACHINES , IN WELK GEDING DE CONCESSIEGEVER ZICH TER VERDEDIGING BEROEPT OP DE NIETIGHEID VAN DE LITIGIEUZE OVEREENKOMST WEGENS ONVERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG ;

3 DAT ETS . BOUYER HIERTOE DE KWALIFICATIE VAN DEZE OVEREENKOMST DOOR DE COMMISSIE IN HAAR BRIEF VAN 29 APRIL 1969 ALS EEN ALLEENVERKOOPOVEREENKOMST DIE IN AANMERKING KOMT VOOR EEN GENERIEKE VRIJSTELLING IN DE ZIN VAN VERORDENING NR . 67/67 BETWIST ;

4 OVERWEGENDE DAT DE EERSTE TWEE VRAGEN ER IN HOOFDZAAK TOE STREKKEN OM TE VERNEMEN OF VOOR DE NATIONALE RECHTER LANGS DE WEG VAN ARTIKEL 177 DE GELDIGHEID VAN EEN INDIVIDUELE HANDELING VAN EEN INSTELLING VAN DE EEG IN HET GEDING KAN WORDEN GEBRACHT DOOR EEN PARTIJ DIE IS VERVALLEN VAN HET RECHT INGEVOLGE ARTIKEL 173 NIETIGVERKLARING VAN DEZE HANDELING TE VORDEREN ( DE EERSTE VRAAG ) EN , VOOR GEVAL HET HOF DE EERSTE VRAAG BEVESTIGEND BEANTWOORDT , OF DE SEPONERING VAN DE AANMELDING BIJ DE COMMISSIE VAN DEZE THANS TUSSEN PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING BETWISTE OVEREENKOMST GELDIG IS IN DE ZIN VAN ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG ;

5 DAT DE DERDE VRAAG BETREKKING HEEFT OP DE RECHTSGEVOLGEN VAN VERORDENING NR . 67/67 NA 31 DECEMBER 1972 ;

6 DAT DE VIERDE VRAAG VAN DE NATIONALE RECHTER LUIDT OF EEN DERGELIJKE ALLEENVERKOOPOVEREENKOMST , WANNEER DE COMMISSIE INDERDAAD IN 1969 HEEFT GEDWAALD DOOR AAN TE NEMEN DAT DE LITIGIEUZE OVEREENKOMST IN AANMERKING KON KOMEN VOOR EEN GENERIEKE VRIJSTELLING , DOOR DE AANMELDING VOORLOPIG GELDIG KAN WORDEN VERKLAARD EN WELKE RECHTSGEVOLGEN AAN EEN DERGELIJKE GELDIGHEID ZIJN VERBONDEN ;

7 OVERWEGENDE DAT UIT BOVENSTAANDE OVERWEGINGEN VOLGT DAT ER TERMEN AANWEZIG ZIJN OM EERST DE VIERDE VRAAG TE BEANTWOORDEN , DAAR DIT ANTWOORD VAN INVLOED KAN ZIJN OP DE NOODZAAK DE EERSTE TWEE VRAGEN TE BEANTWOORDEN ;

TEN AANZIEN VAN DE VIERDE VRAAG

8 OVERWEGENDE DAT HET HOF MET BETREKKING TOT DE OUDE KARTELS , WAARMEE VOLGENS HET ONDERSCHEID IN DE ARTIKELEN 4 EN 5 VAN VERORDENING NR . 17 ZIJN BEDOELD KARTELS DIE REEDS BESTONDEN VOOR 13 MAART 1962 , REEDS HEEFT BESLIST , EN WEL IN HET ARREST VAN 6 FEBRUARI 1973 ( ZAAK 48/72 , BRASSERIE DE HAECHT , JURISPR . 1973 , BLZ . 86 ): ' ' DE ALGEMENE CONTRACTZEKERHEID EIST DAT , MET NAME WANNEER HET KARTEL OVEREENKOMSTIG VERORDENING NR . 17 IS AANGEMELD , DE RECHTER DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE ERVAN EERST VASTSTELT NADAT DE COMMISSIE KRACHTENS DEZE VERORDENING EEN BESCHIKKING HEEFT GEGEVEN ' ' ;

9 DAT HET HOF VOORTS IN HET ARREST VAN 9 JULI 1969 ( ZAAK 10/69 , PORTELANGE , JURISPR . BLZ . 317 ) REEDS HAD VASTGESTELD ' ' DAT HET , WAAR DE BETROKKENEN NIET OVER DOELTREFFENDE RECHTSMIDDELEN BESCHIKKEN OM HET NEMEN VAN EEN BESLUIT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , TE BESPOEDIGEN - EEN OMSTANDIGHEID WELKER GEVOLGEN TE ERNSTIGER ZIJN NAARMATE DE TERMIJN WAARBINNEN ZODANIG BESLUIT TOT STAND KOMT VAN LANGERE DUUR IS - STRIJDIG ZOU ZIJN MET HET ALGEMENE BEGINSEL DER RECHTSZEKERHEID OM UIT HET NIET DEFINITIEVE KARAKTER DER GELDIGHEID VAN DE AANGEMELDE OVEREENKOMSTEN TE CONCLUDEREN DAT HUN WERKING ONVOLLEDIG ZOU ZIJN ZOLANG DE COMMISSIE TE HUNNEN AANZIEN NOG GEEN BESLISSING UIT HOOFDE VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , VAN HET VERDRAG HEEFT GENOMEN ' ' ;

10 DAT ZO HET FEIT , DAT DEZE OVEREENKOMSTEN VOLLEDIGE WERKING VERKRIJGEN , GEBEURLIJK TOT PRAKTISCHE BEZWAREN KAN LEIDEN , TOCH DE MOEILIJKHEDEN VOORTVLOEIEND UIT HET ONZEKERE KARAKTER VAN DE BIJ DE AANGEMELDE OF VAN AANMELDING VRIJGESTELDE OVEREENKOMSTEN AANGEGANE RECHTSBETREKKINGEN NOG VEEL ERNSTIGER ZOUDEN ZIJN ;

11 OVERWEGENDE DAT DE HIERBOVEN VASTGESTELDE RECHTSGEVOLGEN VOORTVLOEIEN UIT DE ONSPLITSBAARHEID VAN HET IN ARTIKEL 85 , LID 1 , GEGEVEN VERBOD EN DE IN ARTIKEL 85 , LID 3 , VOORZIENE MOGELIJKHEID VAN VRIJSTELLING , ZOALS DEZE IS UITGEWERKT BIJ VERORDENING NR . 17 ;

12 DAT DE IN DE ARTIKELEN 6 , LID 2 , EN 7 VAN BEDOELDE VERORDENING AAN DE AANMELDING EN DE VRIJSTELLING VAN AANMELDING VAN OUDE OVEREENKOMSTEN TOEGEKENDE GEVOLGEN DEZE OVERWEGINGEN BEVESTIGEN ;

13 DAT DEZE OUDE OVEREENKOMSTEN IMMERS NIET ALLEEN IN AANMERKING KUNNEN KOMEN VOOR VRIJSTELLING DIE MET TERUGWERKENDE KRACHT OOK HET TIJDVAK VOOR DE AANMELDING OMVAT , MAAR TEVENS MET TERUGWERKENDE KRACHT KUNNEN WORDEN GEREGULARISEERD IN DIE BEPALINGEN DIE ONVERENIGBAAR ZIJN MET ARTIKEL 85 , LID 1 , EN NIET IN AANMERKING KOMEN VOOR TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 , LID 3 , ZODRA ZIJ OP EEN DESBETREFFEND VERZOEK VAN DE COMMISSIE VOOR DE TOEKOMST WORDEN GEWIJZIGD ;

14 DAT ZODANIG STELSEL NIET VERENIGBAAR IS MET EEN RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID TOT VASTSTELLING VAN DE NIETIGHEID IN HET TIJDVAK VAN DE AANMELDING TOT DE DATUM WAAROP DE COMMISSIE EEN BESLUIT NEEMT ;

15 DAT HIERUIT VOLGT DAT GEDURENDE DIT TIJDVAK DE RECHTER IN EEN GEDING OVER EEN OUDE OVEREENKOMST DIE DEUGDELIJK IS AANGEMELD OF VAN AANMELDING IS VRIJGESTELD , AAN ZODANIGE OVEREENKOMST DE RECHTSGEVOLGEN MOET TOEKENNEN WELKE HET OP DE OVEREENKOMST TOEPASSELIJKE RECHT DAARAAN VERBINDT , ZONDER DAT AAN DEZE RECHTSGEVOLGEN KAN WORDEN AFGEDAAN DOOR EEN EVENTUELE BETWISTING MET BETREKKING TOT HAAR VERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85 , LID 1 ;

16 DAT DE VIERDE VRAAG IN DIE ZIN MOET WORDEN BEANTWOORD ;

TEN AANZIEN VAN DE EERSTE EN TWEEDE VRAAG

17 OVERWEGENDE DAT UIT HET ANTWOORD OP DE VIERDE VRAAG VOLGT DAT DEUGDELIJK AANGEMELDE OF VAN AANMELDING VRIJGESTELDE OUDE OVEREENKOMSTEN , ZELFS WANNEER DE COMMISSIE TEN ONRECHTE HEEFT AANGENOMEN DAT ZIJ EEN GENERIEKE VRIJSTELLING KRACHTENS VERORDENING NR . 67/67 GENIETEN EN DAARVOOR DUS GEEN INDIVIDUELE VRIJSTELLING HOEFT TE WORDEN GEGEVEN , HUN WERKING BEHOUDEN TOT DE COMMISSIE EEN BESLUIT KRACHTENS ARTIKEL 85 EN VERORDENING NR . 17 HEEFT GENOMEN ;

18 DAT HIERUIT VOLGT DAT , NU DE VRAAG OF EEN DERGELIJKE OVEREENKOMST IN OVEREENSTEMMING MET ARTIKEL 85 IS GEDURENDE DIT TIJDVAK NIET VOOR DE NATIONALE RECHTER IN HET GEDING KAN WORDEN GEBRACHT , DE EERSTE TWEE VRAGEN NIET BEHOEVEN TE WORDEN BEANTWOORD ;

TEN AANZIEN VAN DE DERDE VRAAG

19 OVERWEGENDE DAT OM BOVENGENOEMDE REDENEN OOK DE DERDE VRAAG ZONDER VOORWERP IS GERAAKT ;

20 DAT ECHTER IN IEDER GEVAL TERMEN AANWEZIG ZIJN OM VAST TE STELLEN DAT DE GELDING VAN VERORDENING NR . 67/67 - TE WETEN DE GENERIEKE VRIJSTELLING VOOR OVEREENKOMSTEN DIE VOLDOEN AAN DE IN DEZE VERORDENING BEDOELDE VOORWAARDEN - BIJ VERORDENING NR . 2591/72 VAN DE COMMISSIE VAN 8 DECEMBER 1972 ( PB L 276 VAN 9 . 12 . 1972 ) IS VERLENGD TOT 31 DECEMBER 1982 ;

Beslissing inzake de kosten

TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN

21 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN , DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HARER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN ;

22 DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN ;

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ,

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET HOF VAN BEROEP TE BERGEN BIJ ARREST VAN 3 MEI 1977 GESTELDE VRAGEN , VERKLAART VOOR RECHT :

GEDURENDE HET TIJDVAK TUSSEN DE AANMELDING EN DE DATUM WAAROP DE COMMISSIE EEN BESLUIT NEEMT , MOET DE RECHTER IN EEN GEDING OVER EEN OUDE OVEREENKOMST DIE DEUGDELIJK IS AANGEMELD OF VAN AANMELDING IS VRIJGESTELD , AAN ZODANIGE OVEREENKOMST DE RECHTSGEVOLGEN TOEKENNEN WELKE HET OP DE OVEREENKOMST TOEPASSELIJKE RECHT DAARAAN VERBINDT , ZONDER DAT AAN DEZE GEVOLGEN KAN WORDEN AFGEDAAN DOOR EEN EVENTUELE BETWISTING MET BETREKKING TOT HAAR VERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85 , LID 1 .