Zaak C-204/11 P

Fédération internationale de football association (FIFA)

tegen

Europese Commissie

„Hogere voorziening — Televisie-uitzendingen — Richtlijn 89/552/EEG — Artikel 3 bis — Maatregelen van het Koninkrijk België betreffende evenementen van aanzienlijk belang voor de samenleving van die lidstaat — Wereldkampioenschap voetbal — Besluit waarbij maatregelen verenigbaar met het Unierecht worden verklaard — Motivering — Artikelen 43 EG en 49 EG — Eigendomsrecht”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 18 juli 2013

(Art. 256, lid 1, VWEU; Statuut van het Hof van Justitie, art. 58, eerste alinea; Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 112, lid 1, sub c)

Het is aan de lidstaten zelf om te bepalen welke evenementen van aanzienlijk belang zijn. Zij beschikken daarbij over een ruime beoordelingsmarge. Richtlijn 89/552 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisieomroepactiviteiten brengt immers geen harmonisatie van de lijst van dergelijke evenementen tot stand, maar berust op het uitgangspunt dat er binnen de Unie grote sociale en culturele verschillen zijn omtrent het belang van die evenementen voor het grote publiek. Aangezien de criteria om te beoordelen of een evenement van aanzienlijk belang voor de samenleving is vrij onbepaald zijn, moet elke lidstaat daar een concrete invulling aan geven en aan de hand van de sociale en culturele kenmerken van zijn samenleving beoordelen welk belang de betrokken evenementen voor het grote publiek hebben. (cf. punten 13, 14, 16)

De Commissie mag bij haar toetsing van de rechtmatigheid van de nationale maatregelen waarbij evenementen van aanzienlijk belang zijn aangewezen, welke toetsing zij krachtens artikel 3 bis van richtlijn 89/552 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisieomroepactiviteiten verricht, gelet op de omvang van de discretionaire bevoegdheid van de lidstaten op dit punt, uitsluitend nagaan of de lidstaten kennelijke beoordelingsfouten hebben gemaakt bij de aanwijzing van evenementen van aanzienlijk belang. Wat meer in het bijzonder de vraag betreft of de aanwijzing van het betrokken evenement als evenement van aanzienlijk belang verenigbaar is met de algemene beginselen van het recht van de Unie, zoals het evenredigheidsbeginsel en het non-discriminatiebeginsel, met de grondrechten, met de beginselen van het vrij verrichten van diensten en de vrijheid van vestiging, alsmede met de bepalingen inzake vrije mededinging, mag niet uit het oog worden verloren dat de rechtsgeldige aanwijzing van een evenement als evenement van aanzienlijk belang leidt tot onvermijdelijke belemmeringen van het vrij verrichten van diensten, de vrijheid van vestiging, de vrije mededinging en het eigendomsrecht, die volgens de wetgever van de Unie worden gerechtvaardigd door het op het algemeen belang berustende doel om het recht op informatie te beschermen en de brede toegang van het publiek tot televisie-uitzendingen van dergelijke evenementen te garanderen. Wil artikel 3 bis van richtlijn 89/552 nuttig effect hebben, dient, wanneer een evenement door de betrokken lidstaat op goede gronden is aangewezen als evenement van aanzienlijk belang, de Commissie alleen te kijken naar de daaraan verbonden gevolgen voor het vrij verrichten van diensten, de vrijheid van vestiging, de vrije mededinging en het eigendomsrecht die verder gaan dan de gevolgen die inherent zijn aan de opneming van dat evenement in de lijst als bedoeld in artikel 3 bis, lid 1. (cf. punten 17, 18, 20-22)

De wetgever van de Unie heeft niet willen zeggen dat met het wereldkampioenschap voetbal, in de zin van punt 18 van de considerans van richtlijn 97/36 tot wijziging van richtlijn 89/552 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisieomroepactiviteiten, uitsluitend het eindtoernooi wordt bedoeld of dat het één enkel ondeelbaar evenement betreft. Integendeel, het wereldkampioenschap moet worden beschouwd als een evenement dat in beginsel kan worden onderverdeeld in verschillende wedstrijden of rondes, en niet alle wedstrijden of rondes vallen noodzakelijkerwijs onder de kwalificatie evenement van aanzienlijk belang. (cf. punt 34)

Aangezien het eindtoernooi van het wereldkampioenschap voetbal niet rechtsgeldig in zijn geheel in een lijst van evenementen van aanzienlijk belang kan worden opgenomen, los van de belangstelling die de wedstrijden in de betrokken lidstaat wekken, is de lidstaat verplicht om de Commissie mee te delen waarom in de specifieke context van de samenleving van die staat het eindtoernooi van het wereldkampioenschap één enkel evenement is dat in zijn geheel dient te worden beschouwd als van aanzienlijk belang voor die samenleving, en geen aaneenschakeling van individuele evenementen die zijn onderverdeeld in wedstrijden van verschillend belang. (cf. punt 40)

Een onjuiste rechtsopvatting van het Gerecht maakt het bestreden arrest niet ongeldig wanneer het dictum van het arrest om andere redenen rechtens is gegrond. (cf. punten 43, 58)

Om de Commissie in staat te stellen haar toezicht uit te oefenen, mag de uiteenzetting van de gronden die een lidstaat ertoe hebben gebracht een evenement aan te wijzen als evenement van aanzienlijk belang in de zin van artikel 3 bis van richtlijn 89/552 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisieomroepactiviteiten, beknopt zijn, mits sprake is van een relevante uiteenzetting. Bijgevolg kan met name niet worden verlangd dat de lidstaat in de kennisgeving van de betrokken maatregelen gedetailleerde en kwantitatieve gegevens vermeldt over elk aspect of onderdeel van het bij de Commissie aangemelde evenement. Indien de Commissie op grond van de haar ter beschikking staande gegevens twijfel heeft over de aanwijzing van een evenement als evenement van aanzienlijk belang, moet zij de lidstaat die het evenement heeft aangewezen, om opheldering vragen. (cf. punten 44, 45)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 54, 82, 86)

De vraag of de motivering van een arrest van het Gerecht inconsistent is, is weliswaar een rechtsvraag die in hogere voorziening kan worden opgeworpen aangezien uit de motivering van een arrest duidelijk en ondubbelzinnig de redenering van het Gerecht moet blijken. De verplichting om te zorgen voor een consistente motivering is echter geen doel op zich, maar hiermee wordt met name beoogd dat de betrokkenen kennis kunnen nemen van de gronden voor de genomen beslissing. Wanneer het Hof, na te hebben geoordeeld dat de vaststellingen van het Gerecht onjuist zijn, de desbetreffende overwegingen vervangt en daarmee de genomen beslissing rechtvaardigt, liggen die overwegingen van het Gerecht niet meer ten grondslag aan de genomen beslissing. (cf. punten 59-62)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punt 65)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 66, 76)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 79, 80)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punt 85)