A.

I) Ik moge allereerst kortelijk in herinnering brengen de grondslag en het onderwerp der verschillende beroepen en het procesverloop — welke de Rechter-Rapporteur en de vertegenwoordigers van partijen en van de gevoegde partij reeds uitvoerig hebben weergegeven —, daarbij in het bijzonder Uw aandacht verzoekende voor de laatste conclusies. Het beroep 7-54 was gericht tegen een nalaten van de Hoge Autoriteit en steunde op de bewering, dat de Hoge Autoriteit op twee punten tot ingrijpen gehouden was: in de eerste plaats inzake de werkzaamheden van het „Office Commercial du Ravitaillement” als enig kolen-importeur en in de tweede plaats met betrekking tot de werkzaamheden van de voor huisbrand ingestelde Compensatiekas. Ten aanzien van punt 1 heeft de Hoge Autoriteit een Beschikking gegeven, nadat beroep was ingesteld. Eiser heeft daarop in zijn repliek geconcludeerd, dat het beroep op dit punt zonder object is geraakt, met verzoek verweerster in de kosten te veroordelen. In haar antwoord werpt de Hoge Autoriteit in de eerste plaats de vraag op van de ontvankelijkheid van het beroep; voor het geval het ontvankelijk zou zijn, verzoekt ook zij dat ten aanzien van de hoofdzaak, voor zover het het „Office” betreft, zal worden verklaard, dat geen grond tot het doen van een uitspraak aanwezig is. Aldus werd nog heden geconcludeerd. Beide partijen zijn het er derhalve over eens, dat ten aanzien van het eerste onderwerp van de eis, namelijk de werkzaamheden van het „Office”, een beslissing ten principale niet meer behoeft te volgen. Met betrekking tot het tweede punt, de werkzaamheden van de Compensatiekas, heeft zich de situatie in de loop van het geding, zowel feitelijk als rechtens, eveneens gewijzigd. In de eerste plaats heeft de Hoge Autoriteit na het aanhangig maken van het beroep 7-54 bij een uitdrukkelijke mededeling geweigerd tot optreden over te gaan. Deze omstandigheid was voor eiser aanleiding een tweede beroep, het beroep 9-54, in te stellen. Dit laatste beroep heeft in hoofdzaak dezelfde strekking als het eerste. Slechts wordt daarenboven subsidiair ook de nietigverklaring verlangd van de uitdrukkelijke weigering van de Hoge Autoriteit, voor zover in die weigering een zelfstandig te bestrijden beslissing zou moeten worden gezien. Het Hof heeft de beroepen 7 en 9-54 gevoegd. Een verdere wijziging is ingetreden door de omstandigheid, dat de Luxemburgse Regering met ingang van 2 april 1955 een einde heeft gemaakt aan de werkzaamheden van de Compensatiekas en tevens het voor de huisbrand geldende systeem voor subsidie gewijzigd heeft. Nu deze wijziging na eisers repliek plaatsvond, kon eiser zijn standpunt met betrekking tot dit punt eerst na het beëindigen der schriftelijke behandeling bepalen. Hij heeft zulks gedaan met conclusie, dat slechts ten aanzien van de oude, op 2 april 1955 vervallen, regeling een beslissing ten principale zal worden gegeven. Zonder het nieuwe, met ingang van laatstgenoemde datum ingevoerde systeem in overeenstemming met het Verdrag te achten — eiser beweert veeleer het tegendeel — verklaart hij, dat zijn conclusies geen betrekking hebben op het nieuwe systeem. Eiser erkent, dat zijn beroep ook met betrekking tot het tweede punt met ingang van 2 april 1955 zonder object is geraakt. — Op dit punt concludeert de Hoge Autoriteit dat uit hoofde van haar uitdrukkelijke weigering het eerste beroep 7-54 zonder object is geraakt en dat in ieder geval dit beroep, zowel als het beroep 9-54, ten principale zal worden afgewezen. De conclusies van de Luxemburgse Regering — in beide gedingen gevoegde partij — strekken eveneens, in overeenstemming met de conclusies van de Hoge Autoriteit, tot afwijzing der ingestelde beroepen. — Samenvattend kan worden gezegd, dat in het onderhavige geding nog slechts een uitspraak wordt verlangd over de vraag, of de Hoge Autoriteit gehouden was op te treden tegen het door de Luxemburgse wetgever ingevoerde systeem van subsidiëring van huisbrand, hetwelk van 1 april 1954 tot 1 april 1955 van kracht was. Alvorens echter tot dit onderzoek te gronde kan worden overgegaan, moet de ontvankelijkheid van het beroep vaststaan. Ook de verklaring, dat aan de hoofdvordering is voldaan, impliceert de ontvankelijkheid van het beroep, welke bovendien voor de beslissing ten aanzien van de kosten van belang is. Allereerst moeten dus een aantal vragen van processuele aard onderzocht worden. II) De ontvankelijkheid van beroep 7-54 wordt op verschillende gronden bestreden. 1o De Hoge Autoriteit wijst er in de eerste plaats op, dat in het beroep twee punten zijn samengebracht, die naar haar mening zowel rechtens als feitelijk gescheiden dienen te worden. Intussen laat zich een feitelijke samenhang tussen deze punten niet betwisten. Immers, er worden twee taken gewraakt van één en dezelfde instelling naar Luxemburgs publiekrecht: het import-monopolie van het „Office” en zijn bevoegdheid de prijzen voor industriekolen te verhogen. De Compensatiekas heeft geen eigen rechtspersoonlijkheid; zij heeft slechts de technische uitvoering van de beoogde subsidiëring tot taak. Ik meen, dat deze samenhang voldoende grond oplevert om beide punten in één beroep samen te mogen brengen. Dit sluit geenszins uit, dat ten aanzien van elk dier punten verschillend wordt beslist. Ontoelaatbare vereniging van twee op zich zelf ontvankelijke beroepen zou bovendien niet tot niet-ontvankelijkheid der beide beroepen leiden, doch slechts tot een gescheiden behandeling daarvan door het Hof. Nu aan het eerste deel van de vordering de grond is ontvallen, ware het met een redelijke procesgang onverenigbaar, niettemin tot een splitsing der beide onderwerpen van de eis over te gaan, zulks te meer, daar ten aanzien van beide belangrijke vragen van processuele aard rijzen. Bovendien heeft het Hof zijnerzijds de voeging van de zaken 7 en 9-54 gelast. Uit de hier behandelde grond kan derhalve de niet-ontvankelijkheid van het beroep niet worden afgeleid. 2o De Luxemburgse Regering betwist als gevoegde partij de bevoegdheid tot het instellen van beroep, met de bewering, dat het geschil gelegen is op het gebied van kolen en de eisende Vereniging op dat terrein slechts verbruikster is. Bij de behandeling van het verzoek tot voeging zowel als bij de thans plaatsgehad hebbende mondelinge behandeling, werd de Traag gesteld, of de gevoegde partij nieuwe middelen kan voordragen, waarop de door haar ondersteunde hoofdpartij geen beroep heeft gedaan. Deze vraag behoeft hier niet te worden beslist en wel om twee redenen: ten eerste gaat het hier niet om een middel van beroep, maar om een verweer ter ondersteuning van de conclusie tot afwijzing van het beroep; ten tweede dient de bevoegdheid tot het instellen van een beroep ook ambtshalve te worden onderzocht, gelijk eiser ook heeft toegegeven. Bedoelde stelling dient dus slechts als aanleiding om tot dit onderzoek over te gaan. De bevoegdheid tot het instellen van een beroep moet in het onderhavige geval worden beoordeeld aan de hand van de artikelen 33, 35, 48 en 80 van het Verdrag. Artikel 80 spreekt van ondernemingen, die zich bezighouden met de produktie van kolen en staal. Hiermede worden kennelijk niet alleen ondernemingen bedoeld, die zowel kolen ais staal produceren; de bepaling moet veeleer zó worden begrepen, dat zij betrekking heeft op ondernemingen, die hetzij kolen, hetzij staal of beide produceren. Deze definitie geldt voor het hele Verdrag en derhalve ook voor de artikelen 48, 33 en 35. De eisende Vereniging is een vereniging van staalproducenten en behoort dus tot de ondernemingen voor wie beroep open staat. Een beperking van het recht van beroep, verband houdende met de aard van de produktie, valt in deze voorschriften niet te lezen. In het wel zeer bijzondere geval, dat bijvoorbeeld een staalonderneming een regeling bestrijdt, welke uitsluitend betrekking heeft op de kolenondernemingen van de Gemeenschap, zou men mogelijk de eiser, hoewel tot beroep gerechtigd, het ontbreken van het voor een zodanig beroep vereiste belang kunnen tegenwerpen. In het onderhavige geval echter behoeft het geen betoog, dat zulk een belang tevens gegeven is. In het genoemde voorbeeld zou ingevolge de bij het Verdrag gegeven regeling beroep reeds zijn uitgesloten krachtens de regel, dat individuele beschikkingen slechts bestreden kunnen worden, indien zij de eiser betreffen en algemene beschikkingen, indien zij te zijnen aanzien„détournement de pouvoir” inhouden. De hier gegeven zienswijze volgende, hopen wij hieronder nog op dit argument terug te komen. In ieder geval kan in eisers hoedanigheid van vereniging van staalproducenten geen grond tot niet-ontvankelijkheid van bet beroep gevonden worden. 3o In verband met de bijzondere aard van het ingestelde beroep kan de vraag rijzen of niet aan verdere, ambtshalve te onderzoeken, voorwaarden moet zijn voldaan. Gevorderd wordt in de eerste plaats de nietigverklaring van de uit het stilzwijgen van de Hoge Autoriteit af te leiden afwijzende beschikking. Deze vordering steunt op artikel 35, 3e alinea, van het Verdrag; het beroep is dus op een „nalaten” van de Hoge Autoriteit gegrond. Wanneer eisers vordering voorts daartoe strekt, dat „dientengevolge” zekere werkzaamheden van het „Office” en van de Compensatiekas verboden zullen worden, dan is deze vordering niet-ontvankelijk. Het systeem van het Verdrag laat niet toe, dat het Hof, in geval van een beroep wegens een nalaten van de Hoge Autoriteit, in zijn vonnis aan laatstgenoemde de verplichting tot het verrichten van een bepaalde handeling oplegt. Veeleer moet in geval van nietigverklaring de zaak overeenkomstig artikel 34 van het Verdrag naar de Hoge Autoriteit worden verwezen, die alsdan met inachtneming van het arrest behoort te handelen; eiser heeft dit bij de mondelinge behandeling trouwens toegegeven. Het beroep is dus overeenkomstig artikel 35 van het Verdrag gegrond op een nalaten van de Hoge Autoriteit; onderzocht dient dan nog te worden, of deze bepaling voor het instellen van een dergelijk beroep nog andere voorwaarden stelt en, zo ja, of aan deze voorwaarden is voldaan. Het gaat hier om de vraag, wanneer en door wie tegen een nalaten door de Hoge Autoriteit een beroep kan worden ingesteld, of, in het algemeen gesproken, welke de onderlinge verhouding is tussen artikel 33 en artikel 35. Het door het Hof op deze vraag te geven antwoord zal niet alleen de onderhavige processen beslissen, het zal ook voor de toekomst van fundamentele betekenis zijn. Daar dit vraagstuk in de onderhavige processen voor het eerst aan de orde komt, is een diepgaande bespreking geboden. Gaan wij allereerst uit van de tekst van artikel 35, dan blijkt, dat in de eerste twee alinea's nog niet van een beroep wordt gewaagd, doch slechts van een bevoegdheid „zich ter zake tot de Hoge Autoriteit te wenden”. Eerst de derde alinea spreekt van een beroep, doch zonder de aard daarvan nader te bepalen. In deze alinea wordt slechts gezegd, waartegen het beroep zich richt — tegen een uit het nalaten van de Hoge Autoriteit af te leiden stilzwijgende weigering —, na verloop van hoeveel tijd mag worden aangenomen, dat het verzoek is afgewezen, namelijk twee maanden en, tenslotte, dat de termijn van beroep één maand bedraagt. Het bestaan van een voor bestrijding vatbare afwijzende beschikking mag eerst worden aangenomen, wanneer vóórdien de Hoge Autoriteit overeenkomstig alinea 1 of 2 ter zake geadiëerd is. De voorwaarden waaraan moet worden voldaan om de Hoge Autoriteit op geldige wijze te adiëren, preluderen als het ware op de voorwaarden voor het beroep in rechte. Niet ieder verzoek, dat tot de Hoge Autoriteit wordt gericht, opent, ingeval een beschikking uitblijft, het recht op beroep. Want een ieder is gerechtigd aan de Hoge Autoriteit „voorstellen of opmerkingen voor te leggen”. Ingevolge artikel 46, 2e alinea, van het Verdrag, zijn niet alleen de ondernemingen, maar ook de werknemers, verbruikers, handelaren en hun verenigingen gerechtigd de Hoge Autoriteit voorstellen of opmerkingen aangaande voor hen van belang zijnde vraagstukken voor te leggen. Zodanige voorstellen en opmerkingen kunnen zeer zeker ook inhouden de bewering, dat de Hoge Autoriteit tot enige maatregel gehouden is. Een verzoekrecht in de zin van artikel 35 waaraan een beroepsrecht verbonden is voor het geval het verzoek wordt afgewezen, komt echter alleen toe aan „de Staten, de Raad of de ondernemingen en verenigingen”, en wel „selon le cas”. Eiser is, gelijk reeds opgemerkt, een vereniging in de zin van de artikelen 80 en 48 van het Verdrag. Te beantwoorden blijft dus slechts de vraag, of de eisende Vereniging in dit concrete geval zich krachtens artikel 35 tot de Hoge Autoriteit kon wenden en wel in dier voege, dat bij afwijzing van haar verzoek een recht op beroep ontstond, dan wel of zij slechts krachtens de haar bij artikel 46, 2e alinea, gegeven rechten de Hoge Autoriteit voorstellen en opmerkingen heeft voorgelegd, zonder aanspraak te kunnen maken op het recht tot beroep, ingeval de Hoge Autoriteit de beweerde verplichting tegenover haar bestrijdt en niet tot het geven van een beschikking of tot het doen van een aanbeveling overgaat. Het antwoord op deze vraag hangt af van de interpretatie van de woorden „selon le cas” in de le alinea van artikel 35; deze interpretatie beheerst uiteraard ook de 2e alinea van genoemd artikel. Hiertoe is het nodig de plaats (en de betekenis) van artikel 35, met name in verhouding tot de artikelen 33 en 34, nader toe te lichten. Twee opvattingen zijn hier denkbaar: volgens de eerste regelt artikel 35 een geheel zelfstandig geval, een geval „sui generis”. Volgens de tweede opvatting moet artikel 35 gezien worden als regelende een bijzonder geval van toepassing van artikel 33. Ik moge hier aangeven waarin de praktische betekenis van beide opvattingen, voor zover hier van belang, bestaat: Volgens de eerste opvatting kan in het geval van de eerste alinea worden volstaan met het inroepen van een verplichting van de Hoge Autoriteit; zulks zou zonder meer ook door de ondernemingen en haar verenigingen kunnen geschieden. Volgens de tweede opvatting zouden slechts de deelnemende Staten en de Raad de nakoming van een verplichting van de Hoge Autoriteit tot het geven van een algemene beschikking kunnen vorderen: zodanige vordering zou aan de ondernemingen en de verenigingen daarentegen slechts toekomen ten aanzien van de verplichting tot het geven van individuele, haar betreffende, beschikkingen. De ondernemingen en verenigingen zouden slechts met gelijktijdige bewering van een „détournement de pouvoir”, „te haren aanzien”, nakoming van de verplichting tot het uitvaardigen van een algemene beschikking kunnen eisen. Voor de eerste opvatting, namelijk dat artikel 35 een zelfstandig geval regelt, kunnen de volgende argumenten worden aangevoerd: a) Artikel 35 bevat een uitvoerige regeling. Regelde het slechts een bijzonder geval van artikel 33, dan had men kunnen volstaan met de toevoeging van een alinea, bepalende, dat genoemd artikel ook op de gevallen van stilzwijgende weigering toepassing zal vinden. Dit argument houdt evenwel geen steek, want de uitvoerige regeling ziet alleen op de vraag, onder welke omstandigheden tot het bestaan van een stilzwijgende weigering moet worden besloten; deze regeling zou in ieder geval onontbeerlijk geweest zijn. De mogelijkheid tot beroep wordt in alinea 3 slechts vermeld en mist juist een nauwkeurige regeling. b) De plaats van artikel 35 zou er reeds op duiden, dat het van artikel 33 geheel moet worden gescheiden, anders zou een logische opeenvolging hebben meegebracht eerst de bepaling van artikel 33 te geven, dan een geval van toepassing daarvan (artikel 35) om tenslotte de verdere behandeling van beide gevallen (artikel 34) te doen volgen. — Dit argument schijnt mij evenwel voor ons Verdrag niet van dwingende aard. Naar het mij voorkomt, ware het evenzeer logisch geweest eerst het hoofdgeval (artikel 33) en zijn verdere uitwerking (artikel 34) en daarna een bijzonder geval van toepassing van de hoofdregel (artikel 35) te voorzien, daar in het laatste geval beroep op de beide voorafgaande artikelen onvermijdelijk is. c) Verder zou men kunnen tegenwerpen, dat slechts in de 2e alinea van artikel 35 een middel wordt geëist, namelijk „détournement de pouvoir”, het enige van de vier in artikel 33 genoemde middelen van beroep, en dat in het in de 1e alinea bedoelde geval, wanneer namelijk het Verdrag de Hoge Autoriteit verplicht een beschikking te geven, er geen sprake is van een discretionnaire bevoegdheid en dus evenmin van een „détournement de pouvoir”. Wat de in artikel 33 bedoelde vier middelen van beroep betreft, volgt reeds uit de aard van „het nalaten”, dat van onbevoegdheid of schending van wezenlijke vormvoorschriften geen sprake kan zijn. Als mogelijke gronden blijven dus schending van het Verdrag en „détournement de pouvoir”. Is de Hoge Autoriteit verplicht een beschikking te geven en laat zij dit na, dan schendt zij bet Verdrag. In artikel 35, le alinea, wordt dit middel van beroep niet genoemd, doch men kan het daar niettemin duidelijk uit afleiden. Is de uitoefening van een bevoegdheid aan het oordeel van de Hoge Autoriteit overgelaten, dan komt een schending van het Verdrag niet in aanmerking. Er blijft dus slechts de mogelijkheid van „détournement de pouvoir”, die in de 2e alinea als enig mogelijk middel van beroep werd genoemd en ook genoemd moest worden. Volgt hieruit, dat in het geval van alinea 1 „détournement de pouvoir”naast schending van het Verdrag niet denkbaar is? Deze vraag schijnt mij geheel dezelfde als die welke rijst ten aanzien van de in artikel 33, alinea 2, genoemde algemene beschikkingen. Ondernemingen en verenigingen kunnen algemene beschikkingen „onder dezelfde voorwaarden” — bedoeld wordt uiteraard: bij wege van de vier genoemde middelen van beroep — bestrijden, wanneer deze tevens te haren opzichte „détournement de pouvoir” inhouden. De 2e alinea van artikel 33 veronderstelt dus juist, dat naast de bijzondere „détournement de pouvoir” ten aanzien van de eiser, nog andere middelen van beroep gegeven kunnen zijn. Deze mogelijkheid is niet in strijd met de logica. Een „détournement de pouvoir” veronderstelt slechts een bevoegdheid en niet noodzakelijkerwijs een discretionnaire bevoegdheid. Laat de Hoge Autoriteit de uitoefening van een bevoegdheid na, hoewel die haar bij het Verdrag dwingend is voorgeschreven, dan is het zeer wel mogelijk, dat dit nalaten door irrelevante beweegredenen werd bepaald. Het bewijs van „détournement de pouvoir” zal in geval van een nalaten wellicht ook niet moeilijker te leveren zijn dan wanneer het een positieve handeling betreft. Overigens kan de vraag, of het bewijs van een in de wet genoemde voorwaarde al dan niet op grote moeilijkheden stuit, voor de interpretatie niet van beslissende aard zijn. d) Men zou verder kunnen aanvoeren, dat de niet-nakoming ener op de Hoge Autoriteit rustende plicht tot handelen zulk een ernstig feit is, dat ook de ondernemingen en haar verenigingen hier onvoorwaardelijk tegen moeten kunnen opkomen. Dit zou betekenen, dat ook de ondernemingen en verenigingen, ook al ontbreekt een eigen direkt belang, geroepen zijn tot de handhaving van het objectieve recht: deze interpretatie zou een actio popularis creëren uitsluitend te haren behoeve. Zodanige opvatting is evenwel strijdig met het systeem van het Verdrag. Volgens artikel 33, 2e alinea, kunnen ondernemingen en verenigingen algemene beschikkingen, die schending van het Verdrag inhouden, ja zelfs beschikkingen waartoe de Hoge Autoriteit in het geheel niet bevoegd was (stellig de ernstigste misslag) slechts dan bestrijden, wanneer deze beschikkingen tevens te haren aanzien „détournement de pouvoir” inhouden. Het valt niet in te zien, waarom dit anders zou zijn, wanneer een zodanige maatregel eenvoudig werd nagelaten; niet kan worden aangenomen, dat voor de ondernemingen bij een onrechtmatig nalaten van een algemene maatregel door de Hoge Autoriteit een groter belang zou zijn gemoeid, dan wanneer zij een positieve onrechtmatige maatregel treft. e) Tenslotte zou men er op kunnen wijzen, dat de afwijzende beschikking altijd van individuele aard is, daar zij immers het verzoek van de eiser betreft. Hier wordt echter voorbij gezien, dat de afwijzende beschikking slechts in alinea 3 genoemd wordt als formeel voorwerp van het beroep. Hiermede formuleert alinea 3 geen bepaalde voorwaarde, maar stelt zij impliciet een formele eis voor een beroep. De alinea's 1 en 2 daarentegen gewagen van beschikkingen of aanbevelingen die de Hoge Autoriteit moet nemen of bevoegd is te nemen. Deze vormen het materiële voorwerp van het beroep en het is uitsluitend hierop, dat de woorden „selon le cas” betrekking hebben. „Selon le cas” kan slechts één betekenis hebben, „naargelang de aard van de beschikking of de aanbeveling, welke niet werd gegeven en die geleid heeft tot een stilzwijgende weigering”. Een weigering heeft geen zelfstandige betekenis, zij kan slechts worden verstaan in verband met de handeling, die geweigerd werd. Terecht hebben eiser en gevoegde partij in de loop van de mondelinge behandeling opgemerkt, dat de in de artikelen 14 en 15 van het Verdrag bedoelde „beschikkingen” technisch gekenmerkt worden door haar verbindende aard. De zogenaamde „stilzwijgende weigering” is geen beschikking in die zin, maar slechts het negativum daarvan. Geen overtuigend argument kan dus worden gevonden ter ondersteuning van de stelling, dat artikel 35 een zelfstandig van artikel 33 onafhankelijk beroep zou regelen. Integendeel, deze regel kan slechts worden verstaan als een geval van toepassing van artikel 33, dat de bijzonderheden vertoont, welke voortvloeien uit het feit, dat het hier gaat om een nalaten en niet om een positieve handeling. a) Het in de 3e alinea van artikel 35 genoemde, doch niet nader omschreven beroep, kan slechts een beroep zijn tot nietigverklaring. Dit beroep is gericht tegen een beschikking. Het is gegrond op de in artikel 33 genoemde middelen van beroep en vertoont de bijzonderheden, die met het „nalaten” samenhangen. De verdere behandeling geschiedt krachtens artikel 34, daar de zaak in geval van vernietiging der stilzwijgende weigering naar de Hoge Autoriteit wordt verwezen; de Hoge Autoriteit moet vervolgens handelen met inachtneming van het arrest. In artikel 37 vinden wij overigens een bijzonder geval van beroep wegens een „nalaten” van de Hoge Autoriteit. Volgens dit artikel kan het Hof de uitdrukkelijke of stilzwijgende weigeringen vernietigen en is de Hoge Autoriteit in geval van vernietiging gehouden, met inachtneming van het vonnis, de nodige maatregelen te treffen. b) Het kan niet worden betwist, dat de juridisch-technische constructie van het beroep tot nietigverklaring aan het Franse administratieve procesrecht is ontleend. In het Franse recht is de „recours en carence” slechts een geval van de „recours pour excès de pouvoir”. Het wordt noch in de theorie noch in de jurisprudentie als een bijzonder geval van het beroep tot nietigverklaring behandeld. Het beroep tot nietigverklaring veronderstelt een voorafgaande beschikking (décision préalable). Bij de behandeling van dit vereiste voor een „recours pour excès de pouvoir” wordt dan gezegd, dat de bestaande beschikking ook een stilzwijgende kan zijn, namelijk een „décision implicite de refus”, die met inachtneming van de hierboven uiteengezette regelen kan worden bestreden. Het aldus bereikte resultaat — namelijk dat zelfs bij aanwezigheid van een objectieve plicht niet een ieder het subjectieve recht heeft het verrichten der handeling te eisen —, komt in sterke mate overeen met het Duitse recht, hetwelk zelfs de eis bevat van het bestaan van een recht op het verrichten van.de administratieve handeling ( 1 ). c) Alleen de opvatting, dat artikel 35 slechts een bijzonder geval van toepassing van artikel 33 regelt, vermag inhoud te geven aan de woorden „selon le cas”. Zij houden geen enkel verband met de groep van personen, die bevoegd zijn tot het instellen van beroep, want deze laatste worden in artikel 35 opgesomd: het zijn de deelnemende Staten, de Raad, de ondernemingen en verenigingen, d. w. z. geheel dezelfde als die welke in artikel 33 zijn aangeduid. Alleen op grond van artikel 33 en in verband met de beschikking waarvan het achterwege blijven gewraakt wordt, kan in een bepaald geval worden uitgemaakt wie van de genoemde personen in rechte mag optreden. Het bovenstaande voert ons tot de volgende conclusie: Artikel 35 regelt een bijzonder geval van toepassing van artikel 33. Heeft het nalaten betrekking op een algemene beschikking of aanbeveling, welke door de Hoge Autoriteit gegeven had moeten worden, dan hebben de deelnemende Staten en de Raad een onmiddellijk recht zich tot de Hoge Autoriteit te wenden en zij zijn, indien de Hoge Autoriteit niet handelt, tot het instellen van beroep gerechtigd. Ondernemingen en verenigingen hebben deze rechten slechts, indien de passiviteit van de Hoge Autoriteit tevens te haren aanzien een „détournement de pouvoir” betekent. Buiten deze voorwaarden kunnen ondernemingen en verenigingen zich tot de Hoge Autoriteit wenden ter verkrijging van beschikkingen, welke hen individueel betreffen. In het geval van alinea 2 vormt „détournement de pouvoir” het enige toegelaten middel. Heeft, in dit tweede geval, het nalaten van de Hoge Autoriteit betrekking op een algemene beschikking of aanbeveling, dan dienen die ondernemingen en verenigingen het bewijs te leveren, dat de „détournement de pouvoir” haar bijzonderlijk raakt. 4o Alvorens het onderhavige geval aan onze bevindingen te kunnen toetsen, dient allereerst te worden onderzocht, of de eisende vereniging zich beroept op de 1e of op de 2e alinea van artikel 35. Eiseres beweert, dat de Hoge Autoriteit gehouden was een beschikking of een aanbeveling te geven; zij doet dus een beroep op de 1e alinea. Doch nu rijst een tweede vraag: heeft volgens eiseres het nalaten van de Hoge Autoriteit betrekking op een algemene beschikking of op een individuele, die slechts eiseres betreft? Zo staan wij, mijne Heren, in deze processen voor nog een andere fundamentele vraag, namelijk die van het onderscheid tussen algemene en individuele beschikkingen. Deze vraag raakt eveneens de 2e alinea van artikel 33 en zij is van beslissende betekenis voor de omvang van het aan de ondernemingen en verenigingen toekomende recht van beroep. Het komt mij voor, dat aan de beoordeling van het concrete geval enkele algemene beschouwingen dienen vooraf te gaan. Zuiver formeel gezien is er sprake van een individuele beschikking met betrekking tot een bepaalde onderneming, wanneer de beschikking tot haar gericht is. Deze opvatting voert evenwel tot weinig bevredigende resultaten, daar zij geen rekening houdt met de materiële inhoud van de beschikking. Bepalen wij ons tot de volgende twee voorbeelden: de opheffing van een bijzondere last is formeel gericht tot de drager daarvan, maar zij raakt degene te wiens behoeve de last bestond. Een tot een Regering van een deelnemende Staat gerichte beschikking kan mede de elementen bevatten van een individuele beschikking, welke een derde raakt. Het behoeft dus niet beslissend te zijn tot wie de beschikking is gericht. Om tot een redelijke interpretatie te geraken moet veeleer een beroep worden gedaan op de betekenis en de strekking van die bepalingen in het Verdrag, waarin de onderscheiding tussen algemene en individuele beschikkingen van gewicht is. In artikel 15, 2e alinea, wordt voor de bindende kracht van beschikkingen, „lorsqu'elles ont un caractère individuel” (wanneer zij van individuele aard zijn) — in de Duitse vertaling: „wenn sie einen Einzelfall betreffen” — geëist, dat daarvan aan de betrokkenen kennis moet worden gegeven, terwijl in andere gevallen openbaarmaking voldoende is. Hieruit wordt de consequentie getrokken in artikel 33, 3e alinea, waar wordt bepaald, dat de termijn van beroep begint te lopen „suivant le cas”, „onderscheidenlijk” van de dag van kennisgeving of van die van openbaarmaking. Het is interessant te constateren, dat de Duitse vertaling de woorden „suivant le cas” verduidelijkt, door te zeggen „nach Zustellung der individuellen Entscheidung … oder nach Veröffentlichung der allgemeinen Entscheidung…”. De woorden „suivant le cas” worden hier dus geïnterpreteerd op een wijze, welke geheel overeenstemt met de door mij voorgestane uitlegging van die woorden in artikel 35, alinea 1. De tweede bepaling is de 2e alinea van artikel 33, waar de omvang van het beroepsrecht van de ondernemingen en verenigingen afhankelijk wordt gesteld van de vraag, of er sprake is van een algemene, dan wel van een individueel de eiser betreffende beschikking. Gelijk reeds gezegd, vindt deze bepaling eveneens toepassing op het beroep wegens een „nalaten” van de Hoge Autoriteit, bedoeld in artikel 35. De eerste van deze beide bepalingen leert ons in het bijzonder wanneer wegens het algemene karakter van de beschikking openbaarmaking voldoende is. Immers, individuele beschikkingen kunnen eveneens worden openbaar gemaakt. Zodanige openbaarmaking heeft in feite herhaalde malen, naast de individuele kennisgeving, plaatsgevonden. Het belang van de Hoge Autoriteit brengt mede, dat de openbaarmaking voldoende wordt geacht, wanneer het nog niet mogelijk is de groep van personen, waarop de beschikking mogelijk van toepassing zou kunnen zijn, te bepalen of wel wanneer een uitgebreid onderzoek nodig zou zijn om vast te stellen, wie in het aldus geregelde geval verkeert, dan wel wanneer bij een zodanig onderzoek zou blijken, dat alle ondernemingen van de aangewezen categorie bij de maatregel betrokken zijn. Anderzijds mag van de ondernemingen worden verwacht, dat zij uit het Publikatieblad kennis nemen van die beschikkingen, welke een algemene strekking hebben en algemeen worden toegepast of welke een algemeen geval op niet individuele wijze regelen. Het enkele feit, dat een onderneming tot de Gemeenschap behoort en dat zij onder het gezag van de Hoge Autoriteit is gesteld, brengt voor haar de plicht mede, zich op de hoogte te stellen van de beschikkingen, welke voor haar van praktisch belang zouden kunnen zijn, zonder af te wachten, dat haar persoonlijk geval of de bijzondere situatie, waarin zij verkeert, eerst wordt onderzocht en vervolgens aan een beschikking ten grondslag gelegd. Met name zal in de bepaling inzake het beroepsrecht der ondernemingen het antwoord gezocht moeten worden op de vraag, wanneer dit recht, uit hoofde van het individuele karakter der beschikking, onbeperkt zal gelden. De afbakening van de groep der tot beroep gerechtigden, kan op verschillende wijzen plaatsvinden. Sluit men de actio popularis uit, dan zien wij, in hoofdzaak, drie mogelijkheden: 1o de tot beroep gerechtigden worden uitdrukkelijk genoemd; 2o een zeker belang wordt geëist; 3o dit belang wordt concreet gedefinieerd. De derde oplossing is die van het Duitse administratief procesrecht, waar als voorwaarde geldt, dat inbreuk gemaakt is op een aan eiser toekomend recht ( 2 ); hij moet de handhaving van dit recht vorderen of de geldigheid van een hem opgelegde verplichting betwisten ( 3 ). Het Franse recht eist voor de „recours pour excès de pouvoir” slechts een belang, daarmede de tweede oplossing kiezende. — Ons Verdrag bevat geen uniforme oplossing. Hoewel voor het overige zijn juridisch-technische constructie veelal herinnert aan het Franse administratief procesrecht, hebben de opstellers van het Verdrag op dit punt het Franse voorbeeld niet willen volgen, omdat het begrip „belang” in de jurisprudentie van de „Conseil d'Etat” een wel zeer ruime omvang heeft aangenomen. Het Verdrag bezigt alle drie oplossingen. Wij geven de volgende voorbeelden: 1o Artikel 33, le alinea, stelt, als tot beroep gerechtigden vóórop: de deelnemende Staten en de Raad van Ministers. Ten aanzien van hen wordt het bestaan van een voldoende belang zonder meer aangenomen. Zonder dat aan bepaalde voorwaarden behoeft te zijn voldaan, zijn zij geroepen de controle van het Hof uit te lokken over de vraag of het objectieve recht geschonden is. 2o In het geval van artikel 66, sub 5, is een direct belang voldoende. Hier kan iedere rechtstreeks belanghebbende — „toute personne directement intéressée” — beroep instellen. 3o Volgens artikel 63, sub 2, kan de „koper”, die door de daar bedoelde beschikking van de Hoge Autoriteit getroffen wordt, beroep instellen; hier is het vereiste belang dus in concreto aangegeven. Tot deze laatste categorie behoort nu de bepaling van artikel 33, 2e alinea. Aangenomen wordt, dat een onderneming een voor het beroepsrecht voldoende belang heeft, wanneer een individuele, de eiser betreffende, beschikking in het geding is. Regelt een beschikking een bijzonder persoonlijk geval, dan heeft in de eerste plaats diegene, wiens geval geregeld wordt, een bijzonder belang. Betreft de beschikking de eiser, dat wil zeggen, brengt zij rechtstreeks wijziging in diens rechtstoestand en werkt zij te zijnen aanzien niet slechts onder bepaalde omstandigheden, dan heeft de betrokkene stellig een rechtstreeks belang. Met deze uiteenzetting beoogden wij slechts enerzijds door een systematische beschouwing het belang van de onderscheiding tussen „algemene” en „individuele” beschikkingen te doen uitkomen en anderzijds deze begrippen, in het licht van die onderscheiding, nader te onderzoeken. Van rechtsvergelijkende beschouwingen werd bewust afgezien. Wel vinden wij in het nationale recht soortgelijke onderscheidingen, zoals tussen „Rechtsverordnungen” (algemeen verbindende voorschriften) of „règlements” enerzijds en administratieve beschikkingen, individuele en collectieve („actes individuels et collectifs”), anderzijds. In het nationale recht is de onderscheiding in ander opzicht van belang, zoals bijvoorbeeld ten aanzien van de voor het geven der beschikking geldende regels, de bevoegdheid van het ambtelijk orgaan en de wijze van rechtsbescherming. Krachtens ons Verdrag daarentegen verenigt de Hoge Autoriteit beide bevoegdheden in zich: zij geeft zowel individuele als algemene beschikkingen en terzake van beide is dezelfde rechtsbescherming gegeven, namelijk de vordering tot nietigverklaring. Bovendien doen zich in het nationale recht terminologische onduidelijkheden en strijdvragen gelden, welke slechts naargelang de bijzondere nationale omstandigheden kunnen worden opgelost, zodat het voor de interpretatie van het Verdrag bezwaarlijk kan worden aangewend. Volstaan wij met het toetsen op hun bruikbaarheid van twee criteria, welke dikwijls op „Rechtsverordnungen” worden toegepast. Een bijzondere prijsvaststelling ingevolge artikel 66, sub 7, is zonder twijfel een individuele beschikking, hoewel zij op een onbepaald aantal gevallen zal worden toegepast, te weten op alle door deze onderneming gesloten koopovereenkomsten. Het belang van de betrokken onderneming is hier aanzienlijk veel groter, dan bij een maatregel waarvan de toepassing in één enkele handeling bestaat. De onbepaaldheid van het aantal betrokkenen levert niet altijd een bruikbaar criterium, daar immers van meet af aan de kring van rechtstreeks belanghebbenden beperkt is tot de ondernemingen der Gemeenschap in de zin van artikel 80, waarvan het aantal bepaalbaar is. De beschikkingen, waarbij heffingen worden geregeld, zijn stellig algemene beschikkingen; artikel 50, sub 2, duidt haar uitdrukkelijk als zodanig aan. Het is daarom van geen belang of een beschikking van de Hoge Autoriteit naar Duits recht een „Rechtsverordnung” (algemeen verbindend voorschrift) dan wel een administratieve handeling is en het is dan ook geenszins verwonderlijk, dat op het punt van deze kwalificaties onzekerheid bestaat. Zo stelt bijvoorbeeld Jerusalem in zijn werk: „Das Recht der Montanunion” (pag. 29 e. v.), de algemene beschikkingen van het Verdrag gelijk aan de „Allgemeinverfügungen” (algemene verordeningen), administratieve handelingen dus, in het Duitse recht; daarnaast onderscheidt hij dan nog werkelijke algemeen verbindende voorschriften van de Hoge Autoriteit die niet het voorwerp kunnen zijn van een actie tot nietigverklaring. Om al deze redenen meen ik dan ook, dat vergelijkingen met verwante rechtsfiguren in het nationale recht voor onze vraag niet doorslaggevend kunnen zijn. Vat ik nu deze beschouwingen samen, dan moet hierin slechts een poging worden gezien om enkele punten naar voren te brengen, welke van belang zouden kunnen zijn voor de beantwoording van de vraag, of er in een bepaald geval sprake is van een algemene, dan wel van een individuele, een enkele onderneming betreffende beschikking. Een verdere grensbepaling dient geleidelijk door de rechtspraak naar aanleiding van concrete gevallen te geschieden. Ik geloof, dat het aldus te bereiken resultaat beslissend zal zijn voor het beroepsrecht der ondernemingen en verenigingen. Een interpretatie, rekening houdende met hetgeen uit deze verschillende opvattingen voortvloeit, is niet slechts geoorloofd, zij is geboden in het belang der wet. Een wezenlijk element van de algemene beschikking is naar mijn mening gelegen in het feit, dat zij een abstracte situatie regelt, of wel een concrete situatie, die betreft, hetzij de gehele gemeenschappelijke markt, hetzij een deel daarvan, dat ingevolge het Verdrag of de Overeenkomst afzonderlijke behandeling vraagt, hetzij bepaalde produkten op de gemeenschappelijke markt. Een vermoeden voor het aanwezig zijn van een algemene beschikking zou gelegen kunnen zijn in de omstandigheid, dat aan de hand van de beschikking niet kan worden vastgesteld op welke bepaalde ondernemingen zij van toepassing is (bijvoorbeeld de beschikking kan niet zonder meer rechtstreeks worden toegepast, doch dient nog door een nadere beschikking te worden „geconcretiseerd”). Zodanig vermoeden kan ook aanwezig zijn, wanneer blijkt, dat de beschikking op alle ondernemingen van een algemeen omschreven soort van toepassing is, uit hoofde van het enkele feit, dat zij tot de Gemeenschap behoren, dus zonder dat de bijzondere situatie van afzonderlijke ondernemingen doorslaggevend zou zijn. Als individueel kan dan worden aangemerkt de beschikking, die rechtstreeks op afzonderlijke, met name genoemde, of blijkens de beschikking bepaalbare ondernemingen kan worden toegepast en die een bijzondere bij deze ondernemingen concreet aanwezige feitelijke toestand tot grondslag heeft. Bij de rechtmatigheid van een zodanige beschikking hebben de betrokken ondernemingen een rechtstreeks en bijzonder belang, zelfs wanneer de beschikking formeel tot een ander is gericht. 5o Alvorens deze beginselen op het onderhavige geval toe te kunnen passen, dient nader bepaald te worden de inhoud van de beschikking, welke de Hoge Autoriteit volgens eiser had behoren te geven. Wij onderzoeken achtereenvolgens de beide onderwerpen van de eis, respectievelijk betrekking hebbende op „Office” en „Caisse”. Ten aanzien van het „Office” is na het instellen van het beroep een Beschikking gevolgd, welke eiser noopte tot de verklaring, dat er geen plaats meer is voor een uitspraak in de hoofdzaak. Aanleiding tot deze Beschikking van de Hoge Autoriteit d. d. 7 januari 1955 was het onderzoek en de beoordeling van een concrete situatie, die niet de gemeenschappelijke markt in zijn geheel raakte, doch de wettelijke regeling van de invoer van vaste brandstof in het Groot-Hertogdom. Weliswaar bevat paragraaf 31 van de Overeenkomst bijzondere bepalingen voor de Luxemburgse staalindustrie in verband met de belangrijke plaats, welke deze in de economie van dit land inneemt, doch zij betreffen slechts twee hier niet relevante gevallen en wettigen niet de mening, dat de Luxemburgse staalmarkt in hei algemeen beschouwd zou moeten worden als een deel van de gemeenschappelijke markt, dat afzonderlijke behandeling vraagt. Het betreft hier dus een individuele Beschikking; de Hoge Autoriteit kon dus van openbaarmaking afzien. In artikel 1 der Beschikking wordt vastgesteld, dat het litigieuze Besluit van de Minister van Economische Zaken van 8 maart 1954 met het Verdrag in strijd is. Artikel 2 bevat een aanbeveling, waarbij de Luxemburgse Regering de volgende keus wordt gelaten: intrekking van het Besluit of zodanige wijziging, dat het met het Verdrag in overeenstemming wordt gebracht. De Beschikking beoordeelt dus wettelijke maatregelen van een deelnemende Staat en verlangt, dat deze Staat maatregelen wijzigt; zij betreft dus stellig die deelnemende Staat. Te beantwoorden is dus slechts de vraag, of deze Beschikking daarnevens ook de Luxemburgse staalindustrie betreft, welker belangen eiser behartigt. Eisers feitelijk en economisch belang bij de Beschikking is niet aan twijfel onderhevig. Maar is hiermede, in de zin van het Verdrag, ook eisers in rechte afdwingbare aanspraak op een handelen van de Hoge Autoriteit gegeven? De Beschikking is niet van die aard, dat zij in eisers rechtspositie een directe wijziging brengt; dit gevolg heeft zij slechts, wanneer zij door de Luxemburgse Regering ten uitvoer wordt gelegd. Men mag er evenwel van uitgaan, dat een deelnemende Staat zijn door de Hoge Autoriteit vastgestelde en, zo nodig, door het Hof bekrachtigde plicht jegens de Gemeenschap na zal komen, zodat niettemin mag worden aangenomen, dat eiser een rechtstreeks belang heeft bij de uitvaardiging der Beschikking. Dit belang heeft eiser echter gemeen met alle andere kolenverbruikers en kolenhandelaren van het Groot-Hertogdom Luxemburg; het is dus niet een speciaal belang, hetwelk slechts de Luxemburgse staalindustrie eigen is. Integendeel, krachtens de uitvoeringsbepalingen had de staalindustrie zelfs nog een bevoorrechte positie, doordat zij rechtstreeks bestellingen mocht doen. Aan de Beschikking (of aan het nalaten van het geven van de Beschikking) is dus niet een bijzondere situatie van de Luxemburgse staalindustrie ten grondslag gelegd. Ik meen, dat hier de juridische betekenis ligt van het door de Luxemburgse Regering voorgebrachte argument, dat eiser in dit, het terrein van kolen rakende geding, slechts optreedt als één der vele categorieën van verbruikers. Indien hij op dien grond al niet a priori buiten de groep der tot beroep gerechtigden valt, zo moet, naar het mij voorkomt, toch om die reden zijn bijzonder belang bij de Beschikking worden ontkend. Nu kunnen echter ondernemingen en verenigingen ook algemene beschikkingen bestrijden met de bewering, dat zij te haren aanzien „détournement de pouvoir” opleveren. Hetzelfde moet, mijns inziens, ook voor individuele beschikkingen gelden. Ook indien een individuele beschikking aanvankelijk slechts betrekking heeft op een bepaalde persoon, kan zij tevens jegens een derde een „détournement de pouvoir” inhouden. Hierdoor verkrijgt de derde een rechtstreeks en bijzonder belang bij de beschikking en daarmede het recht op beroep. Had de Hoge Autoriteit de verzochte beschikking uit irrelevante, de Luxemburgse staalindustrie betreffende, motieven nagelaten, dan zou deze tot beroep gerechtigd zijn geweest. Deze mogelijkheid, welke hier slechts volledigheidshalve wordt genoemd, is ten processe niet gesteld en vindt in geen enkel vermoeden steun. Ik kom dus tot het volgende resultaat: De beschikking of aanbeveling, die de Hoge Autoriteit volgens eiser gehouden was te geven en die nadien ook is gevolgd, is een individuele, de Luxemburgse Regering betreffende beschikking. Zij betreft niet bovendien nog in het bijzonder eiser; haar achterwege blijven zou ook te zijnen aanzien geen „détournement de pouvoir” hebben opgeleverd. Hiertegen zou kunnen worden opgemerkt, dat volgens deze conclusie slechts andere deelnemende Staten of de Raad nakoming van de verplichting van de Hoge Autoriteit kunnen verlangen. Deze critiek treft echter het stelsel van het Verdrag, dat de verbruikers geen beroepsrecht toekent en hun voor de bescherming hunner rechten andere, indirecte mogelijkheden opent. Ik acht het beroep dan ook niet-ontvankelijk voor zover betreft het eerste onderwerp van de eis. 6o Met betrekking tot het tweede onderwerp van de eis stelt eiser, dat de Hoge Autoriteit gehouden was tot het geven van een beschikking of het doen van een aanbeveling, waarbij wijziging werd gelast van het Luxemburgse wettelijke subsidie-stelsel voor huisbrand. Deze beschikking moest dus eveneens een concrete en in het bijzonder Luxemburg rakende situatie regelen, waarmede haar individuele aard gegeven is. Zij betreft de Luxemburgse wetgeving en dus de deelnemende Staat Luxemburg. Eiser heeft bij deze beschikking zonder twijfel een feitelijk en economisch belang. Hij betoogt — de Hoge Autoriteit betwist dit niet — dat de prijsverhoging van 8 francs per ton voor alle kolenverbruikers, met uitzondering van de gebruikers van huisbrand, vrijwel uitsluitend de Luxemburgse staalindustrie treft. Volgens eisers bewering, welke als uitgangspunt moet dienen voor de beoordeling van de vraag der ontvankelijkheid, behelst dit feit meerdere, hem betreffende overtredingen van het Verdrag, te weten een bijzondere last, een te zijnen aanzien toegepaste discriminatie en een schending van de prijsvoorschriften. Ondernemingen, waaraan in strijd met het Verdrag zodanige lasten zijn opgelegd, hebben bij het supprimeren daarvan een rechtstreeks en bijzonder belang. Ook al zijn zulke lasten niet rechtstreeks door de Hoge Autoriteit opgelegd, moet toch in het feit, dat de Hoge Autoriteit zich van handelen onthield, een stilzwijgend goedvinden ervan gezien worden, hetwelk een schending van het Verdrag zou kunnen opleveren. Hij, aan wie de last is opgelegd, moet dus kunnen vorderen, dat de Hoge Autoriteit binnen het kader harer bevoegdheden — hetzij rechtstreeks, hetzij door een aanwijzing gericht tot de deelnemende Staat — het hare doet ter afschaffing van zodanige met het Verdrag strijdige lasten. Ik acht de vordering mitsdien in het tweede onderwerp ontvankelijk. Het wekt wellicht op het eerste gezicht enige verwondering, dat de ontvankelijkheidsvraag voor beide onderwerpen van de eis verschillend wordt beantwoord. De verklaring ligt in het feit, dat eiser zich met het eerste onderwerp van zijn eis als het ware tot de woordvoerder van alle kolenverbruikers heeft gemaakt, hoewel zijn eigen belang — uit hoofde van het verlof tot het doen van rechtstreekse bestellingen — geringer was dan dat der overige betrokkenen. Daarentegen is eiser, wat het tweede onderwerp zijner vordering betreft, nagenoeg de enige belanghebbende. III) Na aldus de ontvankelijkheid van het tweede onderwerp der vordering vastgesteld te hebben, moet thans de invloed worden onderzocht der sedert het begin van het proces ingetreden wijzigingen. 1o De eerste wijziging is het door de Hoge Autoriteit tot eiser gerichte uitdrukkelijke afwijzende bericht. De Hoge Autoriteit is van oordeel, dat hierdoor het tegen haar stilzwijgen gerichte beroep zijn object verloren heeft. Eiser bestrijdt deze opvatting, doch heeft niettemin uit voorzorg het beroep 9-54 aanhangig gemaakt. Het thans volgende onderzoek zal derhalve tevens voor laatstgenoemd beroep beslissend zijn. De gevoegde partij — op dit punt eisers gevoelen delende — meent, dat de uitdrukkelijke weigering betekenis mist en dus zonder invloed is op het beroep 7-54. Het beroep zou inderdaad zijn object verloren hebben, indien eiser uitsluitend formeel aanspraak had gemaakt op onderzoek, gevolgd door een beslissing in deze of gene zin. Dit is echter niet het geval. Ook heeft artikel 35 niet zulk een formeel recht tot voorwerp, maar ziet het op de gevallen, waarin de Hoge Autoriteit volgens het Verdrag tot het geven van een bepaalde beschikking of het doen van een aanbeveling gehouden is. Volgens genoemd artikel ontstaat ten gevolge van het uitblijven der beschikking niet een aanspraak tot verkrijging van een beschikking langs gerechtelijke weg, welke laatste daarna eventueel bestreden zou kunnen worden, doch door het uitblijven der beschikking ontstaat het onwederlegbaar rechtsvermoeden, dat op het verzoek afwijzend is beschikt, een beschikking die terstond kan worden bestreden. Indien dus, nadat het beroep is ingesteld, de weigering uitdrukkelijk wordt uitgesproken, dan kan zulks geen andere betekenis hebben dan bevestiging van het reeds bestaande onwederlegbare rechtsvermoeden. Aard en object van het beroep worden hierdoor in het geheel niet beïnvloed, want de Hoge Autoriteit is immers nog steeds de beweerde verplichting niet nagekomen. Of zij nu de gronden der weigering, behalve in een verweerschrift, bovendien nog in een afzonderlijk schrijven uiteenzet, gelijk in het onderhavige geval geschiedde, is van geen enkele betekenis. Mijn met betrekking tot de interpretatie van artikel 35 gehouden betoog wordt dus met de volgende conclusies aangevuld: In haar 1e en 2e alinea regelt artikel 35 de voorwaarden voor het bestaan van een reëel verzoekrecht en — ingeval van afwijzing van het verzoek — van een recht op beroep. Blijft een beschikking uit, dan wordt het bestaan van de weigering in het geval van alinea 3 krachtens een onwederlegbaar rechtsvermoeden aangenomen. Alinea 3 had ongeveer als volgt kunnen luiden: „Weigert de Hoge Autoriteit de overeenkomstig de 1e of 2e alinea verzochte beschikking te geven of aanbeveling te doen, dan staat tegen deze weigering gedurende een maand beroep open. Als weigering wordt ook aangemerkt het uitblijven van een beschikking gedurende twee maanden te rekenen van de indiening van het verzoek af.” Het noemen van de uitdrukkelijke weigering werd kennelijk overbodig geacht, dit in tegenstelling tot artikel 37, waar de uitdrukkelijke en de stilzwijgende weigering beide genoemd en aan elkander gelijk gesteld worden. Dat de uitdrukkelijke weigerende beschikking niet de in artikel 33 geregelde positieve beschikking is, doch slechts het negativum der verzochte beschikking, volgt reeds uit de overweging, dat ook voor de uitdrukkelijke weigering de beroepsgronden: onbevoegdheid en schending van wezenlijke vormvoorschriften niet gelden. Integendeel, de Hoge Autoriteit zou haar weigering immers kunnen motiveren met een beroep op haar onbevoegdheid, daartegen zou de eiser dan kunnen aanvoeren, dat de verzochte beschikking wel tot de competentie der Hoge Autoriteit behoort en dat zij dientengevolge gehouden is de beschikking te geven of dat zij die kan geven. Concluderende meen ik, dat juist is eisers opvatting, dat de weigering voorwerp is van het beroep, in de zin van artikel 35 en dat dit artikel „a fortiori” voor een uitdrukkelijke weigering moet gelden — dit in tegenstelling tot de opvatting van de Hoge Autoriteit, die in dit laatste geval artikel 33 rechtstreeks wil toepassen. Het onderscheid tussen artikel 33 en artikel 35 houdt geen verband met de vraag, of de beschikking uitdrukkelijk dan wel stilzwijgend, maar of zij positief of negatief is. Juister gezegd: het onderscheid ligt hierin, of zij van verplichtende of promissoire aard is, dan wel de weigering behelst om zodanige beschikking te geven. Ook de gevoegde partij heeft bij de mondelinge behandeling aanvankelijk betoogd, dat artikel 35 slechts het ontbreken ener positieve beschikking verlangt en dat mitsdien een uitdrukkelijke weigering, zelfs indien binnen de termijn van twee maanden gegeven, irrelevant is. Later heeft zij evenwel — indien ik haar uiteenzetting goed heb begrepen — de daarmede strijdige conclusie getrokken, dat een uitdrukkelijke weigering noch onder artikel 35, noch onder artikel 33 valt en derhalve onaantastbaar is. Het beroep heeft dus door de latere uitdrukkelijke weigering niet zijn object verloren; veeleer moet het geacht worden ook op die laatste weigering betrekking te hebben. 2o De tweede, sedert het begin van het proces opgetreden wijziging bestaat daarin, dat de Luxemburgse Regering uit eigen beweging het litigieuze subsidiestelsel voor huisbrand heeft opgeheven en door een nieuwe regeling vervangen. Terwijl de Hoge Autoriteit zich op dit punt beperkt tot de stelling, dat het Hof zal moeten onderzoeken, of eiser onder deze omstandigheden thans nog belang heeft bij voortzetting van de rechtsstrijd, betoogt de Luxemburgse Regering als gevoegde partij uitdrukkelijk, dat het geding door genoemd feit zijn object heeft verloren. Op dit verweer dient acht te worden geslagen. Het maakt tevens deel uit van de procesbeweringen van de hoofdpartij. Eiser heeft bij de mondelinge behandeling betoogd, dat door de bewering van de Hoge Autoriteit dit verweer mede aan de uitspraak van het Hof is onderworpen. Bovendien moet ook ambtshalve op de afdoening der hoofdzaak worden gelet, gelijk het Hof in zijn arresten 3 en 4-54 deed en thans door eiser wordt gesuggereerd. Voor beantwoording der aldus gestelde vraag moet niet a priori beslissend geacht worden, of eisers belang bij een uitspraak van het Hof thans is weggevallen. Gelijk ik reeds zeide, stelt het Verdrag als voorwaarde, dat de bestreden of verzochte beschikking de eiser betreft, dan wel te zijnen aanzien „détournement de pouvoir” inhoudt. Of aan deze voorwaarde is voldaan, dient beoordeeld te worden naar de omstandigheden ten tijde van het aanhangig maken van het beroep; op grond van dit onderzoek hebben wij de vordering ontvankelijk bevonden. Latere wijzigingen kunnen slechts het voorwerp van het beroep te niet doen gaan, zodat beslist zal moeten worden, dat er geen plaats meer is tot het doen van een uitspraak ten principale. Daar de als strijdig met het Verdrag gewraakte toestand zekere tijd voortduurde en slechts met werking voor de toekomst werd beëindigd, heeft het beroep — gelijk eiser terecht stelt — voor dit tijdvak zijn object behouden. De vraag, of de Hoge Autoriteit door eisers verzoek af te wijzen het Verdrag heeft geschonden, de vraag dus, of de afwijzende beschikking vernietigd behoort te worden, blijft open. Ingevolge artikel 34 van het Verdrag moet de zaak in geval van nietigverklaring worden teruggewezen naar de Hoge Autoriteit, die de maatregelen zal behoren te nemen welke uit het vonnis, waarbij de beschikking werd vernietigd, voortvloeien. Het staat niet aan het Hof te bepalen, welke maatregelen dit zullen zijn. Veeleer moet de Hoge Autoriteit met inachtneming van het vonnis de zaak opnieuw onderzoeken. Voor het onderhavige geval wijst de gevoegde partij er terecht op, dat een grote verscheidenheid van maatregelen, welker inhoud van tevoren niet bepaald kan worden, denkbaar is; zij betwist slechts, dat daaraan terugwerkende kracht zou kunnen worden toegekend. De beantwoording van de onderhavige vraag zou een uitgebreid onderzoek van alle in aanmerking komende maatregelen vergen. Het Hof zou daartoe op de „fond” van de zaak moeten ingaan en zelfs de gegrondheid der vordering veronderstellen. Het zou dan kunnen nagaan of er maatregelen mogelijk zijn, welke de veronderstelde eerder begane verdragsschending thans nog ongedaan zouden kunnen maken. De beslissing hierover dient echter in eerste aanleg aan de Hoge Autoriteit gelaten te worden. Eerst na verloop van een redelijke termijn zou overeenkomstig artikel 34, alinea 2, in een nieuw proces de vraag opgeworpen kunnen worden, of de Hoge Autoriteit wel alle mogelijkheden heeft uitgeput. Ik meen dan ook, dat het Hof in dit proces niet tot zulk een hypothetisch onderzoek moet overgaan. Voorwerp van de onderhavige rechtsstrijd is de vraag, of de Hoge Autoriteit door de afwijzing van eisers verzoek het Verdrag geschonden heeft. De opheffing der gewraakte regeling door de Luxemburgse Regering — alleen voor de toekomst — laat deze vraag onverlet. De opheffing is een tijdens het proces opgetreden wijziging, welke het onderzoek der zaak geenszins in de weg staat. Blijkt het beroep in de hoofdzaak gegrond te zijn, dan moet de uitspraak van het Hof zich beperken tot vernietiging van de afwijzende beschikking en terugwijzing naar de Hoge Autoriteit. IV) Het onderzoek der zaak, waartoe ik thans overga, moet in twee fasen plaatsvinden. Er kan voor de Hoge Autoriteit slechts aanleiding tot ingrijpen zijn geweest — eiser betoogt dit zelf — indien het gewraakte stelsel in strijd met het Verdrag was. Eerst na dit te hebben vastgesteld, zou kunnen worden onderzocht of en in hoeverre de Hoge Autoriteit ten aanzien van de met het Verdrag strijdige toestand tot ingrijpen verplicht was. Behandeling in deze volgorde schijnt mij geboden, daar eerst wanneer gebleken is in welk opzicht, op welke gronden en in welke mate de regeling met het Verdrag in strijd was, kan worden vastgesteld hetgeen de Hoge Autoriteit had moeten en mogen doen. Want niet iedere met het Verdrag strijdige toestand doet automatisch voor de Hoge Autoriteit de verplichting ontstaan deze toestand onmiddellijk en onvoorwaardelijk te verbieden. Dit geldt met name in de overgangsperiode, waarin wij ons thans nog bevinden, en eveneens voor de onderhavige vraag betreffende het corrigeren van de wetgeving van een deelnemende Staat. Behandeling in omgekeerde volgorde — d. w. z. prealabele vaststelling van een verplichting van de Hoge Autoriteit — zou leiden tot het werken met hypotheses, te weten de veronderstelling, dat in re aanwezig is de toestand, waarvan de bepaling die de verplichting bevat, uitgaat. Om aan te tonen, dat de toestand strijdig is met het Verdrag, bedient eiser zich van argumenten, welke hij aan artikel 4 van het Verdrag ontleent. Dit heeft geleid tot een debat over de vraag, of artikel 4 als rechtstreeks en zelfstandig toepasselijk recht moet worden beschouwd — aldus in hoofdzaak eiser en de Hoge Autoriteit — dan wel of dit artikel slechts algemene beginselen bevat, voor de toepassing waarvan bijzondere Verdragsbepalingen zijn vereist, gelijk de Luxemburgse Regering als gevoegde partij meent. De tegenstelling tussen deze beide opvattingen komt mij bij nadere beschouwing minder scherp voor dan men aanvankelijk zou menen. De tekst van artikel 4 laat er geen twijfel aan bestaan, dat de daar opgesomde maatregelen en praktijken in beginsel nietig en verboden zijn. Dit verbod kan rechtstreeks worden toegepast, zij het „met inachtneming van de bepalingen van dit Verdrag”. De uitdrukking „van dit Verdrag” omvat blijkens de definitie van artikel 84 met name ook de Overeenkomst met betrekking tot de overgangsbepalingen. De beperking: „met inachtneming van de bepalingen van dit Verdrag” noopt er toe in het bijzonder rekening te houden met het feit, dat verbodsbepalingen niet terstond in alle gevallen, tegelijk met de instelling van de gemeenschappelijke markt, van kracht konden worden. De overgangsperiode werd juist voorzien om zulke belemmeringen voor de gemeenschappelijke markt geleidelijk te doen verdwijnen; zelfs kan het ter vermijding van ernstige economische storingen nodig zijn, bepaalde, in beginsel met de gemeenschappelijke markt onverenigbare toestanden voorlopig niet te wijzigen. Zulks neemt echter niet weg, dat bij gebreke aan bijzondere bepalingen, de voorschriften van artikel 4 onmiddellijke toepassing vinden. Ten aanzien van het verbod van douanerechten krachtens littera a) werd dit, onverminderd enkele speciale voorschriften, voor België en Italië in paragraaf 9 van de Overeenkomst uitdrukkelijk bepaald. Zo is ook in paragraaf 8 van de Overeenkomst sprake van de „mesures d'application de l'article 4” (maatregelen ter toepassing van artikel 4). Het staat mitsdien vast, dat uit artikel 4 rechtstreeks kan worden afgeleid, welke maatregelen en praktijken met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar zijn. Is de aanwezigheid van een dergelijke maatregel vastgesteld, dan moet de Hoge Autoriteit van de haar bij het Verdrag toegekende mogelijkheden tot ingrijpen gebruik maken. Krachtens artikel 95, alinea 1, kan zij zelfs met de unanieme toestemming van de Raad, het Raadgevend Comité gehoord, beschikkingen geven of aanbevelingen doen, die weliswaar niet in het Verdrag zijn voorzien, doch die gewenst voorkomen ter verwerkelijking, onder meer, van de in artikel 4 genoemde doelstellingen. Het heeft dus zin allereerst te onderzoeken, of de gewraakte regeling met artikel 4 in strijd is. Wordt deze vraag bevestigend beantwoord, dan komt de tweede vraag aan de orde, namelijk tot welke maatregel de Hoge Autoriteit in dit concrete geval gehouden of bevoegd was. 1o Eiser ziet in het compensatiestelsel een krachtens artikel 4, sub b) verboden discriminatie en in sub c) van dat artikel een verboden bijzondere last. Bij de mondelinge behandeling werd er terecht op gewezen, dat het discriminatieverbod gezien moet worden als een het gehele Verdrag beheersend richtsnoer en dat het verbod van bijzondere lasten slechts een speciale concrete vorm van dit verbod is. Bovendien richt het verbod van bijzondere lasten zich slechts tot de regeringen der deelnemende Staten. Om deze reden komt het mij doelmatig voor allereerst de vraag der discriminatie, die immers van ruimere strekking is, te onderzoeken. Eiser ziet een discriminatie in het feit, dat de Luxemburgse verbruikers van industriekolen en soortgelijke verbruikers in andere landen ongelijk worden behandeld. Hier moet de vraag worden gesteld, door rvie de ongelijke behandeling plaatsvindt, want het beslissende criterium voor discriminatie zal toch daarin gelegen zijn, dat één en dezelfde persoon verschillende anderen, die zich in een vergelijkbare situatie bevinden, ongelijk behandelt. De Luxemburgse Regering heeft echter generlei bevoegdheid aan de industrieën van andere landen eveneens een heffing van 8 francs per ton op te leggen. Men kan haar dus niet verwijten, dat zij datgene naliet waartoe zij in het geheel niet in staat was. Ook kan niet worden gezegd, dat de Luxemburgse Regering slechts op ingevoerde kolen en niet op kolen uit het eigen land een heffing heeft gelegd, want het onderhavige geval wordt juist bijzonderlijk gekenmerkt door de omstandigheid, dat de deelnemende Staat Luxemburg zelf geen kolen produceert. Van de zijde der Luxemburgse Regering ware slechts denkbaar een discriminatie tussen verschillende Luxemburgse categorieën van verbruikers. Eiser heeft echter een dergelijke discriminatie niet gesteld; hij bestrijdt met name niet het subsidiëren van huisbrand als zodanig, noch ook de daartoe aangevoerde sociale motieven, doch keert zich slechts tegen de wijze waarop de middelen tot dekking worden opgebracht. Een discriminatie van de zijde der Hoge Autoriteit zou gelegen kunnen zijn in het feit, dat zij in de afzonderlijke deelnemende Staten vergelijkbare, de industrieën van de Gemeenschap opgelegde, lasten ongelijk behandeld zou hebben. Zelfs uit eisers beweringen blijkt echter van een zodanige behandeling niet. Wanneer eiser tenslotte klaagt over de omstandigheid, dat de middelen, die een verlaging van de huisbrandprijs veroorloven, niet uit de algemene belastingopbrengsten afkomstig zijn, dan zou hiermede een discriminatie in verhouding tot de andere Luxemburgse belastingplichtigen bedoeld kunnen zijn. Deze discriminatie zou evenwel niet de gemeenschappelijke markt betreffen en over haar toelaatbaarheid zou uitsluitend naar Luxemburgs recht moeten worden beslist. Niettegenstaande de (in het betreffende Ministerieel Besluit) gebezigde term „prijsverhoging” gaat het hier, economisch gezien, om een quasi-fiscale compensatieheffing, waartoe uit sociale motieven wordt overgegaan. Eiser meent echter zelf, dat zulk een geval geen discriminatie oplevert. Mijns inziens kan dan ook een overtreding van het discriminatieverbod niet worden geconstateerd. 2o Gelijk reeds gezegd, kan het verbod van bijzondere lasten worden gezien als een bijzondere vorm van het meer omvattende discriminatieverbod. Het feit, dat van discriminatie geen sprake bleek te zijn, doet reeds vermoeden, dat een bijzondere last in de zin van het Verdrag evenmin aanwezig is. Inderdaad ligt een eerste argument tegen de aanwezigheid van een bijzondere last reeds in de omstandigheid, dat deze compensatieheffing alle kolenverbruikers betreft, met uitzondering van hen te wier behoeve de aldus mogelijk geworden subsidiëring juist moet strekken. De heffing drukt ook niet rechtstreeks op de produktie der staalindustrie, doch treft deze slechts indirect in haar hoedanigheid van kolenverbruiker. Evenwel werd op goede gronden betoogd, dat een woordelijke interpretatie alléén voor de bepaling van het begrip „last” niet beslissend kan zijn. Men moet dit verbod dus plaatsen in het kader van artikel 4 en naar de betekenis en de strekking van deze bepaling vragen. Daar zij de met het wezen van de gemeenschappelijke markt onverenigbare praktijken opsomt, kan een last slechts dan een bijzondere last vormen in de zin van dit artikel, wanneer zij op die markt van invloed is. In dit verband moge ik het verslag van de Franse delegatie citeren, waar het volgende wordt gezegd (blz. 80): „Pour que cette concurrence entre les fournisseurs aboutisse au développement des productions les plus économiques, il est nécessaire de supprimer les subventions qui permettent de masquer les désavantages de certains producteurs, sous réserve de celles qui peuvent être nécessaires à titre transitoire ou qui sont destinées à corriger certaines charges anormales. En sens inverse, les charges spéciales imposées à certaines entreprises doivent être écartées.” De afschaffing van subsidies en financiële hulp heeft blijkens dit citaat ten doel de kunstmatige voordelen bij de concurrentie te elimineren. Omgekeerd beoogt het verbod van bijzondere lasten de natuurlijke voordelen tot volle ontwikkeling te brengen. Slechts op deze wijze kan worden bereikt, dat de produktie op de meest economische wijze geschiedt. Het meermalen geciteerde werk van Reuter bevat de volgende definitie (blz. 195): „(Il faut) … considérer que sont interdites toutes les mesures comportant une charge ou un avantage spécial accordés dans le but de fausser le jeu de la concurrence.” Reuter toont aan de hand van artikel 67, alinea 3, eveneens aan (blz. 196), dat „bijzondere lasten” in de zin van het gewone spraakgebruik niet altijd verboden zijn. Eiser heeft zelf een door Reuter gegeven voorbeeld geciteerd: wanneer voor mijnondernemingen hoge lasten ontstaan door bijzondere sociale uitgaven ten behoeve der mijnwerkers, dan is hier geen sprake van een verboden bijzondere last in de zin van het Verdrag, daar deze uitgaven uit sociale overwegingen worden gedaan en niet ten doel hebben bepaalde ondernemingen van de Gemeenschap in verhouding tot andere ondernemingen te bevoordelen of te benadelen. Ik meen dat aan deze voorwaarde in het onderhavige geval is voldaan. Er bestaat geen enkele aanwijzing — en eiser heeft dit ook niet gesteld — dat de Luxemburgse Regering de staalindustrie in haar land in verhouding tot de staalindustrie in andere landen der Gemeenschap heeft willen benadelen. Ik moge hier nog de zuiver hypothetische beschouwing doen volgen, dat in feite het totaal der voor de subsidiëring van huisbrand opgebrachte middelen afkomstig is van de staalindustrie. Wanneer de Luxemburgse Regering bij de wet een belasting invoert, welke wordt geheven op de winsten behaald door alle industriële ondernemingen van het land, of wanneer de Regering een dergelijke belasting verhoogt, dan zal ten gevolge van de natuurlijke gesteldheid en de industriële ontwikkeling van het land deze belasting in hoofdzaak door de staalindustrie opgebracht moeten worden. Mag nu op deze grond worden gezegd, dat zulk een belasting een bijzondere last is? Wanneer zulke belastingen voor de staalindustrie in het Groot-Hertogdom bijzonder in het oog vallen, dan is zulks slechts het gevolg van de omstandigheid, dat de industriële kracht van het land in hoofdzaak door de staalindustrie wordt gevormd. Zodanige maatregelen zouden in het uiterste geval in het nationale rechtssysteem twijfelachtig geacht worden, maar zij mogen niet onder alle omstandigheden als bijzondere lasten in de zin van het Verdrag beschouwd worden. De Hoge Autoriteit zou ten deze slechts handelend kunnen optreden indien ook aan verdere voorwaarden is voldaan, zoals bijvoorbeeld die welke omschreven zijn in artikel 67 van het Verdrag en — voor reeds bestaande maatregelen — in paragraaf 2, sub 4 van de Overeenkomst. Eiser heeft zelf het sociale principe van de subsidieverlening voor huisbrand gebillijkt. In het onderhavige geval beïnvloedt de uitvoering van die maatregel de concurrentie op de gemeenschappelijke markt echter niet: voor de concurrentie op het gebied van kolen mist zij zelfs iedere invloed. Voor de concurrentie op het gebied van staal werkt zij slechts indirect en in zo geringe mate, dat zij geen afbreuk doet aan het gestelde doel: een zo economisch mogelijke produktie, vrij van kunstmatige vervalsing. Op dit laatste komt het immers voor ons aan. Op deze gronden meen ik, dat van een in de zin van het Verdrag verboden bijzondere last evenmin gebleken is. 3o Samenvattend kan niet worden vastgesteld, dat de regeling voor subsidiëring van huisbrand, zoals de Luxemburgse Regering die met gelding tot 2 april 1955 voorgeschreven had, onverenigbaar was met het Verdrag. V) In de zaak 7-54: „Groupement des Industries Sidérurgiques Luxembourgeoises” tegen Hoge Autoriteit heb ik de eer te concluderen: dat het beroep ten aanzien van het eerste oderwerp van de eis niet-ontvankelijk verklaard en ten aanzien van het tweede onderwerp van de eis niet-gegrond geoordeeld zal worden en mitsdien zal worden verworpen, met veroordeling van eiser in de kosten van het geding, die van het incident tot voeging daaronder begrepen. VI) Met het beroep 9-54 wordt in hoofdzaak hetzelfde gevorderd als met het beroep 7-54. Deze beroepen zijn niet-ontvankelijk, daar eiser geen belang heeft bij een tweede, gelijkluidende beslissing en voorts omdat de in artikel 35, alinea 3, bedoelde beroepstermijn inmiddels verstreken was. De subsidiaire vordering is gericht tegen het schrijven van de Hoge Autoriteit de dato 27 november 1954 en slechts ingesteld voor het geval, dat de uit het nalaten van de Hoge Autoriteit voortvloeiende stilzwijgende weigering, door de in dat schrijven vervatte uitdrukkelijke weigering haar betekenis verloren zou hebben en dat dus de uitdrukkelijke weigering zou moeten worden bestreden. Gelijk reeds gezegd, is dit niet het geval, zodat ook de subsidiaire vordering niet-ontvankelijk is. In de zaak 9-54: „Groupement des Industries Sidérurgiques Luxembourgeoises” tegen Hoge Autoriteit heb ik de eer te concluderen: dat het beroep niet-ontvankelijk zal worden verklaard en mitsdien verworpen zal worden, met veroordeling van eiser in de kosten van het geding, die van het incident tot voeging daaronder begrepen.