ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer)

9 februari 1994

Zaak T-109/92

I. Lacruz Bassols

tegen

Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Kennisgeving van vacature — Discriminatie op grond van taal — Bevordering — Vergelijking van verdiensten — Beoordelingsbevoegdheid — Bevoegdheid inzake organisatie van diensten”

Volledige Franse tekst II-105

Betreft:

Beroep strekkende tot: — nietigverklaring van de besluiten houdende afwijzing van verzoeksters sollicitaties naar de ambten die het onderwerp waren van de kennisgevingen van vacature nrs. CJ 116/91, CJ 117/91 en CJ 118/91; — nietigverklaring van de op de publikatie van deze kennisgevingen van vacature genomen aanstellingsbesluiten alsmede, voor zoveel nodig, van het besluit tot afwijzing van de door verzoekster ingediende klacht.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé van het arrest

Verzoekster, ambtenaar in de rang LA 6 sedert 16 april 1989, solliciteert op drie kennisgevingen van vacature, betreffende respectievelijk een post van Duitstalige hoofdtolk waarvoor een perfecte kennis van het Duits was vereist, een post van Italiaanstalige hoofdtolk waarvoor een perfecte kennis van het Italiaans was vereist, en een post van hoofdtolk belast met werkzaamheden betreffende de planning van de tolkenafdeling.

De instelling deelt verzoekster mee, dat geen enkele van haar sollicitaties is aanvaard. Na afwijzing van haar klacht stelt verzoekster het onderhavige beroep in.

I — De conclusies strekkende tot nietigverklaring van de op de publikatie van kennisgeving van vacature nr. CJ 118/91 genomen besluiten

1. De middelen inzake schending van artikel 45, lid 1, Ambtenarenstatuut en kennelijke beoordelingsfout

a) Schending van artikel 45, lid 1, Ambtenarenstatuut

Het Gerecht wijst het middel af na te hebben vastgesteld, dat het tot aanstelling bevoegd gezag haar keuze van de naar het betrokken ambt bevorderde ambtenaar heeft gebaseerd op een minutieus vergelijkend onderzoek van de verdiensten en beoordelingsrapporten van de drie ambtenaren die hadden gesolliciteerd (r.o. 38).

b) Kennelijke beoordelingsfout

Het tot aanstelling bevoegd gezag beschikt over een ruime discretionaire bevoegdheid bij de beoordeling, in het kader van een bevorderingsprocedure, van het dienstbelang en de geschiktheid en verdiensten van de kandidaten voor het betrokken ambt. De toetsing door de gemeenschapsrechter dient zich derhalve te beperken tot de vraag, of het tot aanstelling bevoegd gezag, gelet op de overwegingen op grond waarvan het mogelijk tot zijn beoordeling is gekomen, niet op kennelijk onjuiste wijze van zijn bevoegdheid gebruik heeft gemaakt.

Referentie: Hof 3 december 1981, Bakke-d'Aloy a/Raad, 280/80, Jurispr. blz. 2887, r.o. 10; Hof 12 februari 1987, Bonino/Commissie, 233/85, Jurispr. blz. 739, r.o. 5; Gerecht 30 november 1993, Perakis/Parlement, T-78/92, Jurispr., r.o. 45

Het Gerecht stelt vast, dat dit middel moet worden afgewezen, aangezien geen kennelijke beoordelingsfout is aangetoond (r.o. 40-46).

2. Het middel inzake misbruik van bevoegdheid

a) Ontvankelijkheid van het middel

Ter zake van een besluit kan slechts worden gesproken van misbruik van bevoegdheid wanneer er objectieve, ter zake dienende en onderling overeenstemmende aanwijzingen bestaan, dat het is genomen ter bereiking van andere doeleinden dan de betrokken regeling nastreeft (r.o. 52).

Referentie: Hof 21 juni 1984, Lux/Rekenkamer, 69/83, Jurispr. blz. 2447, r.o. 30; Hof 8 juni 1988, Vlachou/Rekenkamer, 135/87, Jurispr. blz. 2901; r.o. 27; Gerecht 14 februari 1990, Hochbaum/Commissie, T-38/89, Jurispr. blz. II-43, r.o. 22

De betrokken ambtenaar moet de mogelijkheid hebben om het verloop van de bevorderingsprocedure te volgen en aan het einde daarvan tot staving van een beroep tegen de eindbesluiten aan te voeren, dat de gehele procedure, de opstelling van de kennisgeving van vacature daaronder begrepen, is aangetast door misbruik van bevoegdheid, zelfs wanneer tegen deze opstelling niet binnen de in het Ambtenarenstatuut bepaalde termijn klacht is ingediend (r.o. 53).

Het Gerecht is van mening, dat het middel ontvankelijk moet worden verklaard, zonder dat behoeft te worden geantwoord op de algemene vraag, of een kennisgeving van vacature - omdat zij, juridisch gezien, een bezwarend besluit is — een definitief karakter kan verkrijgen, waardoor het in de regel is uitgesloten, dat tot staving van een beroep tegen de uiteindelijke aanstellingsbesluiten en besluiten tot afwijzing van sollicitaties, tegen deze kennisgeving van vacature enig ander middel kan worden aangevoerd, dat niet de kenmerken en bijzonderheden van het middel inzake misbruik van bevoegdheid vertoont (r.o. 54).

b) Ten gronde

Het Gerecht is van oordeel, dat de in de kennisgeving van vacature opgenomen vermelding inzake de deelneming aan de planning van de tolkenafdeling het dienstbelang betreft en geen misbruik van bevoegdheid oplevert (r.o. 55).

3. Het middel inzake ontoereikende motivering en schending van artikel 25, tweede alinea, Ambtenarenstatuut

Wanneer het tot aanstelling bevoegd gezag een sollicitatie afwijst, dient het dit besluit te motiveren, op zijn minst op het ogenblik waarop het de klacht tegen een dergelijk besluit afwijst. Daar het tot aanstelling bevoegd gezag ter zake van bevorderingen over een keuzevrijheid beschikt, volstaat het dat deze motivering betrekking heeft op de wettelijke voorwaarden die het Ambtenarenstatuut voor de regelmatigheid van een bevordering stelt (r.o. 60).

Referentie: Perakis/Parlement, reeds aangehaald, r.o. 50

Het Gerecht is van mening, dat het besluit tot afwijzing van verzoeksters Macht rechtens voldoende is gemotiveerd en alle aangevoerde grieven beantwoordt (r.o. 61).

4. Het middel inzake schending van het recht van verweer en van artikel 26 Ambtenarenstatuut

a) Ontvankelijkheid van het middel

Het Gerecht stelt vast dat dit middel, dat voor het eerst in repliek is aangevoerd, ontvankelijk is, zowel ten aanzien van artikel 48, lid 2, eerste alinea, van het Reglement voor de procesvoering, daar het is gebaseerd op gegevens waarvan eerst in de loop van de behandeling is gebleken, als ten aanzien van artikel 44, lid 1, sub c, van hetzelfde reglement, dat in de omstandigheden van het onderhavige geval ook op de repliek van toepassing is en een summiere uiteenzetting van de aangevoerde middelen eist. In repliek heeft verzoekster weliswaar niet uitdrukkelijk gerefereerd aan het beginsel van de eerbiediging van het recht van verweer noch aan artikel 26 Ambtenarenstatuut, doch zij betoogt, dat zij nooit in kennis is gesteld van de negatieve beoordelingen die in de loop van de bevorderingsprocedure over haar gedrag in de dienst zijn uitgebracht, hetgeen voldoende is om de instelling in staat te stellen haar belangen daadwerkelijk te verdedigen, en het Gerecht zijn rechterlijke controle uit te oefenen (r.o. 67).

Referentie:Hof 14 mei 1975, CNTA/Commissie, 74/74, Jurispr. blz. 533, r.o. 4;Gerecht 7 mei 1991, Jongen/Commissie, T-18/90, Jurispr. blz. II-187, r.o. 13

b) Ten gronde

De artikelen 26 en 43 Ambtenarenstatuut strekken ertoe, het recht van verweer van de ambtenaar te waarborgen door te voorkomen, dat het tot aanstelling bevoegd gezag zijn ambtelijke positie en loopbaan rakende besluiten neemt op grond van gegevens betreffende zijn gedrag, die niet in zijn persoonsdossier zijn opgenomen. Daaruit volgt, dat een op dergelijke gegevens berustend besluit in strijd is met de waarborgen van het Ambtenarenstatuut en moet worden nietigverklaard, aangezien het is genomen na een onwettige procedure (r.o. 68).

Referentie: Hof 3 februari 1971, Rittweger/Commissie, 21/70, Jurispr. blz. 7, r.o. 29-41; Hof 28 juni 1972, Brasseur/Parlement, 88/71, Jurispr. blz. 499, r.o. 9-11; Bonino/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 11; Gerecht 5 december 1990, Marcato/Commissie, T-82/89, Jurispr. blz. II-735, r.o. 78; Perakis/Parlement, reeds aangehaald, r.o. 27

Adviezen van in het kader van een bevorderingsprocedure geraadpleegde hiërarchieke meerderen zijn in beginsel een uiting van de beoordelingsvrijheid van de administratie en vallen niet onder de bepalingen van artikel 26 Ambtenarenstatuut, tenzij die adviezen niet alleen de uit het vergelijkend onderzoek van de sollicitaties voortvloeiende beoordelingen bevatten, maar daarnaast ook gegevens betreffende de bekwaamheid, het rendement of het gedrag van een sollicitant, die niet tevoren in diens persoonsdossier waren opgenomen.

Referentie: Bonino/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 13

Het niet meedelen van deze gegevens aan de betrokkene ten einde hem in staat te stellen zijn opmerkingen te maken, tast de geldigheid van de besluiten waarbij zijn sollicitatie is afgewezen en een andere sollicitant is aangesteld, evenwel slechts aan, voor zover deze gegevens een beslissende invloed hebben gehad op de door het tot aanstelling bevoegd gezag gemaakte keuze (r.o. 70).

Referentie: Rittweger/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 35; Brasseur/Parlement, reeds aangehaald, r.o. 18

Het Gerecht stelt vast, dat verweerder, door verzoekster bepaalde feitelijke gegevens betreffende haar bekwaamheid en gedrag, die niet in haar persoonsdossier waren opgenomen en haar evenmin vóór de vaststelling van de betrokken besluiten ter kennis waren gebracht, niet mee te delen en deze niet aan haar persoonsdossier toe te voegen, de bepalingen van artikel 26 Ambtenarenstatuut en het recht van verweer heeft geschonden. Aangezien deze feitelijke gegevens evenwel niet kunnen worden geacht een beslissende invloed te hebben gehad op de door het tot aanstelling bevoegd gezag gemaakte keuze, tast het feit dat zij niet in verzoeksters persoonsdossier zijn opgenomen en haar evenmin ter kennis zijn gebracht, de geldigheid van de bestreden besluiten niet aan (r.o. 71 en 73).

II — De conclusies strekkende tot nietigverklarring van de op de publikatie van de kennisgevingen van vacature nrs. CJ 116/91 en CJ 117/91 genomen besluiten

1. Het middel inzake schending van het non-discriminatiebeginsel en van artikel 27 Ambtenarenstatuut en het middel inzake schending van artikel 45, lid 1, Ambtenarenstatuut

Voor zover verzoekster betoogt, dat de instelling het non-discriminatiebeginsel heeft geschonden door in die twee kennisgevingen van vacature een perfecte kennis van het Duits respectievelijk het Italiaans te verlangen, beroept zij zich niet op discriminatie op grond van nationaliteit. Dit middel kan derhalve niet zijn ontleend aan artikel 27, derde alinea, Ambtenarenstatuut, maar berust enerzijds op artikel 5, lid 3, Ambtenarenstatuut, volgens hetwelk voor ambtenaren die tot een zelfde categorie of groep behoren dezelfde bepalingen met betrekking tot de loopbaan gelden, en anderzijds op het non-discriminatiebeginsel (r.o. 86).

Dit beginsel houdt in, dat vergelijkbare situaties niet verschillend mogen worden behandeld, tenzij dat verschil in behandeling objectief gerechtvaardigd is. Aangezien de tolken van de tolkenafdeling van een instelling zich allen in vergelijkbare situaties bevinden — hun enige taak bestaat immers in het tolken vanuit een of meer brontalen naar een andere doeltaal —, komt een beslissing om bepaalde groepen voor bevordering in aanmerking komende tolken uitsluitend op grond van taalcriteria van een eventuele bevordering uit te sluiten, er in beginsel op neer, dat die groepen anders worden behandeld dan de groepen die aan de bevorderingsprocedure mogen deelnemen (r.o. 87).

Een dergelijk verschil in behandeling is evenwel objectief gerechtvaardigd wanneer het het gevolg is van het feit, dat de tolkenafdeling in cabines is onderverdeeld en de bevorderingen binnen elke cabine en niet op het niveau van de afdeling in haar geheel plaatsvinden.

Elke gemeenschapsinstelling beschikt immers over een ruime discretionaire bevoegdheid bij de inrichting van haar diensten en de structurering van de verschillende administratieve eenheden. Daarbij kan zij rekening houden met allerlei factoren, zoals de aard en de omvang van de opgedragen werkzaamheden. De instelling is dus tegenover een ambtenaar geenszins verplicht, de dienst waarbij hij tewerk is gesteld, aldus te structureren, dat hem een bevordering wordt gewaarborgd (r.o. 88).

Referentie: Hof 17 december 1981, Bellardi-Riccie.a./Commissie, 178/80, Jurispr. blz. 3187, r.o. 19; Hof 2 december 1982, Micheli e.a./Commissie, 198/81 tot 202/81, Jurispr. blz. 4145, r.o. 18;Gerecht 25 september l991, Sebastiani/Parlement, T-163/89, Jurispr. blz. II-715, r.o. 33

Het Gerecht is van mening, dat een instelling derhalve niet het recht mag worden ontzegd, haar tolkenafdeling in cabines in te delen, de posten van hoofdtolk naar gelang van de behoeften over de verschillende cabines te verdelen, en de betrokken posten dus in beginsel per cabine te herwaarderen door een post van tolk in een post van hoofdtolk om te zetten. Daarbij mag de instelling ook rekening houden met de personeelsstructuur van de diverse cabines, de prestaties en de kundigheden van de tolken en de bijdrage die de meest ervaren tolken aan de organisatie van het werk van hun cabine leveren (r.o. 89 en 90).

Dat het wezenlijke onderscheid tussen het ambt van tolk en dat van hoofdtolk in de meer of minder grote kundigheid van de tolken is gelegen, kan niet worden bekritiseerd. Rekening houdend met de organisatie van een bepaalde dienst mogen taken van vergelijkbare aard immers over personeelsleden van verschillende rang worden verdeeld; een ambtenaar kan dus taken vervullen die eveneens aan een ambt van een hogere loopbaan zijn verbonden (r.o. 92).

Referentie: Hof 16 juni 1971, Prelle/Commissie, 77/70, Jurispr. blz. 561, r.o. 10-12

De bevoegdheid van de instelling om bevorderingen per cabine te verrichten, moet evenwel met inachtneming van het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod worden uitgeoefend, in die zin dat dit bevorderingssysteem niet tot gevolg mag hebben, dat tolken van een bepaalde cabine buitensporig lang van bevordering worden uitgesloten (r.o. 95).

Het Gerecht stelt vast, dat de kennisgevingen van vacature nrs. CJ 116/91 en CJ 117/91 in de omstandigheden van het onderhavige geval niet kunnen worden geacht in strijd met artikel 5, lid 3, Ambtenarenstatuut en het discriminatieverbod te zijn vastgesteld. Aangezien verzoekster niet aan de in deze kennisgevingen van vacature gestelde taalvereisten voldeed, diende haar sollicitatie in een eerste fase, vóór die van het vergelijkend onderzoek van de verdiensten, te worden afgewezen. Bijgevolg is hier evenmin sprake van schending van artikel 45, lid 1, Ambtenarenstatuut (r.o. 97).

2. Het middel inzake misbruik van bevoegdheid

Het Gerecht stelt vast, dat de twee litigieuze bevorderingsprocedures uiteindelijk niet door misbruik van bevoegdheid zijn aangetast, daar zij niet hebben geleid tot een vooropgezette aanstelling van ambtenaren die niet de vereiste kundigheden bezitten, maar dat integendeel uit het dossier blijkt, dat de twee uiteindelijk bevorderde kandidaten verdienstelijke ambtenaren zijn (r.o. 101).

3. Het middel inzake ontoereikende motivering en schending van artikel 25, tweede alinea, Ambtenarenstatuut

Het Gerecht is van oordeel, dat dit middel om de hierboven (r.o. 60 en 61) uiteengezette redenen moet worden afgewezen. Het stelt vast, dat voor zover verzoekster de instelling verwijt, dat deze in het besluit tot afwijzing van haar klacht een ten dele onjuiste motivering heeft gegeven, dit geen grief inzake ontoereikende motivering is (r.o. 104).

Dictum:

Het beroep wordt verworpen.