ARREST VAN HET HOF (EERSTE KAMER) VAN 12 JUNI 1980. - STRAFZAAK TEGEN SIEGFRIED GRUNERT. - (" HARMONISATIE VAN WETGEVINGEN - CONSERVEERMIDDELEN "). - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET TRIBUNAL DE GRANDE INSTANCE TE STRAATSBURG). - ZAAK NO. 88/79.



Jurisprudentie 1980 bladzijde 01827

Griekse bijz. uitgave bladzijde 00241



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

1 . ONDERLINGE AANPASSING VAN WETGEVINGEN - CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA DIE IN LEVENSMIDDELEN MOGEN WORDEN GEBRUIKT - VERPLICHTINGEN VAN DE LID-STATEN - DRAAGWIJDTE

( RICHTLIJNEN NRS . 65/54 EN 70/357 VAN DE RAAD )

2 . HANDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN - RICHTLIJNEN - RECHTSTREEKSE WERKING - RICHTLIJNEN BETREFFENDE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA DIE IN LEVENSMIDDELEN MOGEN WORDEN GEBRUIKT

( RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 VAN DE RAAD )

Samenvatting

1 . INGEVOLGE DE RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 BETREFFENDE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA DIE IN LEVERSMIDDELEN MOGEN WORDEN GEBRUIKT , ZIJN DE LID-STATEN GEHOUDEN GEEN TOESTEMMING TE GEVEN VOOR HET GEBRUIK , IN LEVENSMIDDELEN , VAN CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA DIE NIET ZIJN VERMELD IN DE LIJSTEN IN BIJLAGE VAN DIE RICHTLIJNEN . BIJ DE HUIDIGE STAND VAN DE ONDERLINGE AANPASSING DER NATIONALE WETGEVINGEN OP DIT GEBIED ZIJN DE LID-STATEN ANDERZIJDS NIET VERPLICHT HET GEBRUIK VAN ALLE OP DEZE LIJSTEN VOORKOMENDE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTIOXYDANTIA IN LEVENSMIDDELEN TOE TE STAAN . DEZE AAN DE LID-STATEN GELATEN VRIJHEID OM HET GEBRUIK VAN DIE STOFFEN TE VERBIEDEN OF TOE TE STAAN , MAG ER EVENWEL NIET TOE LEIDEN DAT HET GEBRUIK VAN EEN DER IN DIE LIJSTEN OPGENOMEN STOFFEN IN LEVENSMIDDELEN VOLLEDIG WORDT UITGESLOTEN OF DAT ELKE VERHANDELING VAN EEN DERGELIJKE STOF WORDT VERHINDERD .

2 . VOOR ZOVER HET DE LID-STATEN INGEVOLGE DE RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 NIET IS TOEGESTAAN HET GEBRUIK VAN DE IN DE LIJSTEN IN BIJLAGE ERVAN VERMELDE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN VOLSTREKT TE VERBIEDEN EN DE VERHANDELING VAN EEN DERGELIJKE STOF VOLLEDIG TE VERHINDEREN , KUNNEN DE BEPALINGEN VAN DIE RICHTLIJNEN VOOR DE NATIONALE RECHTER WORDEN INGEROEPEN .

Partijen

IN ZAAK 88/79 ,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET TRIBUNAL DE GRANDE INSTANCE TE STRAATSBURG , IN DE ALDAAR DIENENDE STRAFZAAK TEGEN

SIEGFRIED GRUNERT , DIRECTEUR ENER VENNOOTSCHAP , WONENDE TE STRAATSBURG ,

Onderwerp

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN DE RICHTLIJNEN VAN DE RAAD VAN 5 NOVEMBER 1963 ( PB NR . 12 VAN 1964 , BLZ . 161 ) EN 13 JULI 1970 ( PB L 157 , BLZ . 31 ), INZAKE STOFFEN DIE AAN LEVENSMIDDELEN MOGEN WORDEN TOEGEVOEGD ,

Overwegingen van het arrest

1 BIJ VONNIS VAN 22 MAART 1979 , INGEKOMEN TEN HOVE OP 1 JUNI 1979 , HEEFT HET TRIBUNAL DE GRANDE INSTANCE TE STRAATSBURG KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG TWEE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN RICHTLIJN NR . 64/54 VAN DE RAAD VAN 5 NOVEMBER 1963 BETREFFENDE DE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN VAN DE LID-STATEN INZAKE CONSERVEERMIDDELEN DIE MOGEN WORDEN GEBRUIKT IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN ( PB 1964 , BLZ . 161 ), EN VAN RICHTLIJN NR . 70/357 VAN DE RAAD VAN 13 JULI 1970 BETREFFENDE DE ONDERLINGE AANPASSING VAN DE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN DER LID-STATEN INZAKE OXYDATIE TEGENGAANDE STOFFEN WAARVAN HET GEBRUIK IN LEVENSMIDDELEN IS TOEGESTAAN ( PB L 157 VAN 1970 , BLZ . 31 ).

2 VOOR GENOEMDE RECHTERLIJKE INSTANTIE IS STRAFVERVOLGING INGESTELD TEGEN DE DIRECTEUR VAN EEN VENNOOTSCHAP TER ZAKE VAN HET TEN VERKOOP AANBIEDEN EN VERKOPEN VAN EEN PRODUKT - IN CASU EEN CONSERVEERMIDDEL DAT MELKZUUR EN CITROENZUUR BEVAT - DAT ZICH LEENT VOOR HET VERVALSEN VAN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN , ZULKS TERWIJL HIJ DE BESTEMMING VAN HET PRODUKT KENDE . HET BEDOELDE PRODUKT WORDT GEBEZIGD BIJ DE BEREIDING VAN VLEESWAREN EN IN DE HANDEL GEBRACHT DOOR DE VENNOOTSCHAP WAARVAN DE VERDACHTE DIRECTEUR IS .

3 IN HET VERWIJZINGSVONNIS WORDT VASTGESTELD , DAT DE TOEPASSELIJKE FRANSE REGELING DE TOEVOEGING AAN LEVENSMIDDELEN VERBIEDT VAN ALLE STOFFEN WAARVOOR GEEN UITDRUKKELIJKE VOORAFGAANDE VERGUNNING IS VERLEEND ; DAT VOOR MELKZUUR NOCH VOOR CITROENZUUR EEN DERGELIJKE VERGUNNING IS VERLEEND EN DAT HET GEBRUIK DAARVAN DUS VOLGENS DE BEPALINGEN VAN DE NATIONALE REGELING IS VERBODEN . DE VERWIJZENDE RECHTER OVERWEEGT EVENWEL DAT BIJ RICHTLIJN NR . 64/54 , ALSOOK BIJ ENKELE ANDERE RICHTLIJNEN , EEN LIJST IS VASTGESTELD VAN DE CONSERVEERMIDDELEN DIE ALS ENIGE IN DE LID-STATEN ZIJN TOEGESTAAN VOOR DE BESCHERMING VAN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN , EN DAT MELKZUUR EN CITROENZUUR OP DEZE LIJST VOORKOMEN .

4 IN DE EERSTE PLAATS VERZOEKT DE NATIONALE RECHTER HET HOF , ZICH UIT TE SPREKEN OVER DE VRAAG OF DE LID-STATEN VERPLICHT WAREN IN HUN NATIONALE WETGEVING HET GEBRUIK VAN ALLE CONSERVEERMIDDELEN VOOR LEVENSMIDDELEN , DIE IN DE RICHTLIJNEN NR . 64/54 EN NR . 70/357 ZIJN OPGESOMD , TOE TE STAAN , OF DAT ZIJ SLECHTS HET GEBRUIK DIENDEN TE VERBIEDEN VAN ALLE STOFFEN DIE NIET IN DE OPSOMMINGEN VOORKOMEN .

5 ARTIKEL 1 VAN RICHTLIJN NR . 64/54 VERBIEDT DE LID-STATEN , VOOR DE BESCHERMING VAN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN TEGEN AANTASTING DOOR MICRO-ORGANISMEN ANDERE STOFFEN TOE TE LATEN DAN DIE WELKE IN ZIJN BIJLAGE ZIJN VERMELD ; IN DIE BIJLAGE IS ONDER MEER MELKZUUR OPGENOMEN . ARTIKEL 2 , LID 2 , PRECISEERT , DAT DE RICHTLIJN NATIONALE BEPALINGEN ONVERLET LAAT , WAARBIJ DE LEVENSMIDDELEN , WAARAAN DE IN DE BIJLAGE VERMELDE CONSERVEERMIDDELEN MOGEN WORDEN TOEGEVOEGD , WORDEN OMSCHREVEN , MAAR HET BEPAALT OOK , DAT DIE BEPALINGEN NIET TOT GEVOLG MOGEN HEBBEN DAT HET GEBRUIK VAN EEN VAN DEZE CONSERVEERMIDDELEN IN LEVENSMIDDELEN VOLLEDIG WORDT UITGESLOTEN .

6 VOLGENS DE CONSIDERANS VORMT DE RICHTLIJN SLECHTS EEN EERSTE STADIUM IN DE AANPASSING VAN DE NATIONALE WETGEVINGEN , WELK STADIUM WORDT GEKENMERKT DOOR DE OPSTELLING VAN EEN LIJST VAN CONSERVEERMIDDELEN WAARVAN HET GEBRUIK KAN WORDEN TOEGESTAAN . IN EEN TWEEDE STADIUM VAN DE AANPASSING DER WETGEVINGEN MOETEN DE LEVENSMIDDELEN WAARAAN DOOR DE RICHTLIJN TOEGESTANE CONSERVEERMIDDELEN KUNNEN WORDEN TOEGEVOEGD , AFZONDERLIJK WORDEN BESCHOUWD .

7 UIT RICHTLIJN NR . 70/375 , MET NAME DE ARTIKELEN 1 EN 9 ALSMEDE DE CONSIDERANS , BLIJKT DAT MEN VOOR DE ANTI-OXYDANTIA HETZELFDE SYSTEEM HEEFT GEKOZEN . OOK IN DE BIJLAGE VAN DEZE RICHTLIJN ZIJN MELKZUUR EN CITROENZUUR OPGENOMEN .

8 BIJ DE HUIDIGE STAND VAN DE ONDERLINGE AANPASSING DER NATIONALE WETGEVINGEN INZAKE CONSERVEERMIDDELEN EN ANTI-OXYDANTIA ZIJN DE LID-STATEN DUS NIET VERPLICHT HET GEBRUIK VAN ALLE DOOR DEZE TWEE RICHTLIJNEN BRUIKBAAR GEACHTE STOFFEN IN LEVENSMIDDELEN TOE TE STAAN . DE LID-STATEN HEBBEN EEN ZEKERE VRIJHEID BEHOUDEN OM EIGEN REGELS VAST TE STELLEN VOOR DE TOEVOEGING VAN CONSERVEERMIDDELEN EN ANTI-OXYDANTIA AAN LEVENSMIDDELEN . HIERVOOR GELDEN ECHTER TWEE VOORWAARDEN , NAMELIJK DAT GEEN CONSERVEERMIDDEL OF ANTI-OXYDANS MAG WORDEN TOEGELATEN DAT NIET OP EEN VAN DE LIJSTEN IN BIJLAGE VAN DE RICHTLIJNEN VOORKOMT , EN DAT HET GEBRUIK VAN EEN CONSERVEERMIDDEL OF ANTI-OXYDANS DAT DAAR WEL OP VOORKOMT , NIET VOLLEDIG WORDT VERBODEN .

9 OPGEMERKT DIENT TE WORDEN DAT BEIDE RICHTLIJNEN BETREKKING HEBBEN OP HET GEBRUIK VAN CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA IN LEVENSMIDDELEN ; WAT DE VERHANDELING VAN DEZE STOFFEN BETREKT , VERPLICHTEN ZIJ DE LID-STATEN - RICHTLIJN NR . 64/54 IN ARTIKEL 9 EN RICHTLIJN NR . 70/357 IN ARTIKEL 8 - ALLE DIENSTIGE MAATREGELEN TE TREFFEN OM TE BEWERKSTELLIGEN DAT DEZE STOFFEN UITSLUITEND IN DE HANDEL KUNNEN WORDEN GEBRACHT INDIEN OP DE VERPAKKING OF OMHULSELS BEPAALDE AANDUIDINGEN VOORKOMEN .

10 GELET OP DEZE BEPALINGEN EN OP HET FEIT DAT HET GEBRUIK VAN DE IN DE TWEE RICHTLIJNEN OPGESOMDE CONSERVEERMIDDELEN EN ANTI-OXYDANTIA NIET VOOR ALLE LEVENSMIDDELEN MAG WORDEN VERBODEN , ZOU EVENWEL EEN ALGEMEEN VERBOD OM DEZE STOFFEN TE VERHANDELEN , AAN DE TOEPASSING VAN DE GEMEENSCHAPSNORMEN IN DE WEG KUNNEN STAAN EN ZOU HET DUS STRIJDIG MOETEN WORDEN GEACHT MET DE DOOR DE TWEE RICHTLIJNEN BEOOGDE DOELEN .

11 OP DE EERSTE VRAAG MOET MITSDIEN WORDEN GEANTWOORD DAT INGEVOLGE DE RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 DE LID-STATEN GEHOUDEN ZIJN GEEN TOESTEMMING TE GEVEN VOOR HET GEBRUIK , IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN , VAN CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA DIE NIET ZIJN VERMELD IN DE LIJSTEN IN BIJLAGE VAN DIE RICHTLIJNEN . DIE VRIJHEID VAN DE LID-STATEN OM HET GEBRUIK VAN DIE STOFFEN TE VERBIEDEN OF TOE TE STAAN , MAG ER EVENWEL NIET TOE LEIDEN DAT HET GEBRUIK VAN EEN DER IN DIE LIJSTEN OPGENOMEN CONSERVEERMIDDELEN EN ANTI-OXYDANTIA IN LEVENSMIDDELEN VOLLEDIG WORDT UITGESLOTEN OF DAT ELKE VERHANDELING VAN EEN DERGELIJKE STOF WORDT VERHINDERD .

12 IN DE TWEEDE PLAATS VRAAGT DE NATIONALE RECHTER HET HOF , OF EEN ONDERDAAN VAN EEN LID-STAAT EEN BEROEP KAN DOEN OP DE BEPALINGEN VAN DE RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 INGEVAL DE TOEPASSELIJKE NATIONALE WETGEVING MET DEZE RICHTLIJNEN IN STRIJD IS .

13 BLIJKENS HET VERWIJZINGSVONNIS BEDOELT DE NATIONALE RECHTER MET DEZE VRAAG TE VERNEMEN OF DE BEPALINGEN VAN DE TWEE RICHTLIJNEN WAAROP DE EERSTE VRAAG BETREKKING HEEFT , VOOR EEN NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE KUNNEN WORDEN INGEROEPEN .

14 UIT HETGEEN MET BETREKKING TOT DE EERSTE VRAAG WERD OVERWOGEN , BLIJKT DAT , OOK AL LATEN BEIDE RICHTLIJNEN DE LID-STATEN IN HET ALGEMEEN EEN GROTE VRIJHEID OM HET GEBRUIK IN LEVENSMIDDELEN VAN DE IN DE BIJLAGEN GENOEMDE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA AL DAN NIET TOE TE LATEN , DE WETGEVING VAN DE LID-STATEN NIET MEER IEDER GEBRUIK VAN EEN VAN DEZE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA IN LEVENSMIDDELEN MAG VERBIEDEN OF IEDERE VERHANDELING ERVAN MAG VERHINDEREN . HET TOT DE LID-STATEN GERICHTE VERBOD OM WETTELIJKE BEPALINGEN VAN DIE STREKKING IN TE VOEREN OF TE HANDHAVEN , IS ONVOORWAARDELIJK EN VOLDOENDE NAUWKEURIG OM VOOR DE NATIONALE RECHTER TE KUNNEN WORDEN INGEROEPEN DOOR EEN JUSTITIABELE OP WIE DERGELIJKE WETTELIJKE BEPALINGEN DREIGEN TE WORDEN TOEGEPAST .

15 OP DE TWEEDE VRAAG MOET DERHALVE WORDEN GEANTWOORD DAT , VOOR ZOVER HET DE LID-STATEN INGEVOLGE DE RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 NIET IS TOEGESTAAN HET GEBRUIK VAN DE IN DE LIJSTEN IN BIJLAGE ERVAN VERMELDE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN VOLSTREKT TE VERBIEDEN EN DE VERHANDELING VAN EEN DERGELIJKE STOF VOLLEDIG TE VERHINDEREN , DE BEPALINGEN VAN DIE RICHTLIJNEN VOOR DE NATIONALE RECHTER KUNNEN WORDEN INGEROEPEN .

Beslissing inzake de kosten

KOSTEN

16 DE KOSTEN DOOR HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING VAN HUN OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ( EERSTE KAMER ),

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET TRIBUNAL DE GRANDE INSTANCE TE STRAATSBURG BIJ VONNIS VAN 22 MAART 1979 GESTELDE VRAGEN , VERKLAART VOOR RECHT :

1 . INGEVOLGE DE RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 VAN DE RAAD VAN 5 NOVEMBER 1963 , RESP . 13 JULI 1970 ZIJN DE LID-STATEN GEHOUDEN GEEN TOESTEMMING TE GEVEN VOOR HET GEBRUIK , IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN , VAN CONSERVEERMIDDELEN EN ANTI-OXYDANTIA DIE NIET ZIJN VERMELD IN DE LIJSTEN IN BIJLAGE VAN DIE RICHTLIJNEN . DE VRIJHEID VAN DE LID-STATEN OM HET GEBRUIK VAN DIE STOFFEN TE VERBIEDEN OF TOE TE STAAN , MAG ER EVENWEL NIET TOE LEIDEN DAT HET GEBRUIK VAN EEN DER IN DE LIJSTEN OPGENOMEN CONSERVEERMIDDELEN EN ANTI-OXYDANTIA IN LEVENSMIDDELEN VOLLEDIG WORDT UITGESLOTEN OF DAT ELKE VERHANDELING VAN EEN DERGELIJKE STOF WORDT VERHINDERD .

2 . VOOR ZOVER HET DE LID-STATEN INGEVOLGE DE RICHTLIJNEN NRS . 64/54 EN 70/357 NIET IS TOEGESTAAN HET GEBRUIK VAN DE IN DE LIJSTEN IN BIJLAGE ERVAN VERMELDE CONSERVEERMIDDELEN OF ANTI-OXYDANTIA IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN VOLSTREKT TE VERBIEDEN EN DE VERHANDELING VAN EEN DERGELIJKE STOF VOLLEDIG TE VERHINDEREN , KUNNEN DE BEPALINGEN VAN DIE RICHTLIJNEN VOOR DE NATIONALE RECHTER WORDEN INGEROEPEN .