NL
Jur isprudentie
ECLI:EU:T:2011 :747 1ARREST VAN H ET GERECHT (Kamer voor hogere voorzieningen)
14 december 2011
Zaak T-6/11 P
Europese Comm issie
tegen
Isabel Vicente C arbajosa e.a.
„Hogere voorziening — Openbare dienst — Ambtenaren — Aanwerving — Aankondiging van 
vergelijkend on derzoek — Algemee n ve rgelijkend on derzoek — Niet-toelating tot schriftelijk examen 
na uitslag van toelatingstoetsen — Verdeling van bevoegdheden tussen EPSO en jury van ve rgelijkend 
onderzoek — Beginsel van hoor en wederhoor”
Betreft: Hogere voorziening tegen het arr est van het Gerecht v oor ambtenarenzaken van de 
Europese Unie (Eerste ka mer) van 28 oktober 2010 , Vicente Carbajosa e.a./Commissie 
(F-9/09), strekkende tot vernietiging van da t arr est.
Beslissing:Het arr est van het Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie van 28 oktober 
2010 , Vicente Carbajosa e.a./Commissie (F-9/09), wordt vernietigd, voor zover daar bij 
nietig zijn ve rklaard d e besluiten van het Europees Bureau voor pe rsoneelsselectie 
(EPSO) o m V icente C arbajosa voor ve rgelijkend on derzoek E PSO/AD/117/08 e n 
Lehtinen en M enchén voor vergelijkend on derzoek EPSO/AD/116/08 n iet te plaatsen op 
de lijst van ka ndida ten di e worden ve rzocht o m ee n volledig sollicitatieformulier in te 
vullen. De besluiten van het EPSO o m V icente Carbajosa voor vergelijkend on derzoek 
EPSO/AD/117/08 e n L ehtinen e n M enchén v oor ve rgelijkend on derzoek 
EPSO/AD/116/08 n iet te plaatsen op de lijst van ka ndida ten die worden ve rzocht om ee n 
volledig sollicitatieformulier in te vullen, worden nietig ve rklaard . Vicente Carbajosa, 
Lehtinen, Menchén en de Commissie dra gen elk hun eigen ko sten van deze procedure.
Samenvatting
1. Recht van de U nie — Beginselen — Rechten van verdediging — Beginsel van hoor en wederhoor — 
Eerbiediging in procedure in rechte — Strekking — Arrest waarbij besluit nietig wordt verklaard op 
grond van a mbtshalve in b ehandeling ge nomen m iddel zo nder verzoek aa n p artijen om h un 
opmerkingen kenbaar te maken — Schending van dit beginsel
2. Ambtenaren — Vergelijkend o nderzoek — Begrip — Voorfase d ie toelatingstoetsen m et 
meerkeuzevragen bevat — Daaronder begrepen
(Ambtenarenstatuut, bijlage III)
2 ECLI:EU:T:2011 :747SAMENVATTING–ZAAKT-6/11P
COMM ISSIE/VICENTECARBAJOSAE.A.
3. Ambtenaren — Vergelijkend onderzoek — Verloop van vergelijkend onderzoek — Verdeling van 
bevoegdheden tussen het Eu ropees B ureau voor personeelsselectie (EPSO), het tot aa nstelling bevoegd 
gezag en de j ury
(Ambtenarenstatuut, art. 30, eerste alinea; bijlage III, art. 1, lid 1, en 5; besluit 2002 /621/EG van de 
secretarissen-generaal van het Eu ropees P arlement, van de R aad en van de C omm issie, de g riffier van 
het Hof van Justitie, de se cretarissen-generaal van de R ekenkamer, van het Economisch e n So ciaal 
Comité en van het Comité van de R egio’s, en de v ertegenwoordiger van de Eu ropese Om budsman, 
art. 1, leden 1 en 2, sub c)
1. De rechten van de verdediging nemen in de organisatie en het verloop van ee n ee rlijk proces een 
vooraanstaande plaats in en omvatten het beginsel van hoor en w ederhoor. Dit beginsel is van 
toepassing op alle procedures die tot een beslissing van ee n instelling ku nnen leiden die de belangen 
van ee n pe rsoon aa nmerkelijk raa kt. I n de regel houdt het voor procespartijen het recht in om ee n 
standpunt te ku nnen innemen over de feiten en stukken waarop ee n rechterlijke b eslissing zal worden 
gebaseerd, en om ee n standpunt kenbaar t e maken over de aa n de rechter overgelegde bewijzen en 
opme rkingen alsmede over de middelen rechtens die de rechter ambtshalve in aa nmerking wil nemen 
en waarop hij zijn beslissing wil baseren. Om aa n de vereisten van het recht o p ee n ee rlijk proces te 
voldoen, is het imme rs van belang da t partijen op tegenspraak hun standpunt kenbaar ku nnen maken 
over zowel de feitelijke a ls de juridische aspecten di e beslissend zijn voor de uitkomst van de 
procedure. De rechter m oet zelf het beginsel van hoor en w ederhoor ee rbiedigen, inzonderheid 
wanneer hij een geding beslecht op basis van ee n ambtshalve in behandeling genomen middel.
Wanneer een middel van openbare orde niet is opgeworpen of daar over tussen partijen geen discussie 
ter terechtzitting heeft plaatsgevonden in het kad er van ee n zaak, m aar u itsluitend in het kad er van 
andere zaken, en het Gerecht voor ambtenarenzaken de litigieuze besluiten nietig heeft verklaard o p 
grond van bedoeld ambtshalve in behandeling genomen m iddel, zonder partijen ee rst tijdens de 
schriftelijke o f de mondelinge behandeling te hebben ve rzocht o m hun opme rkingen over dat middel 
kenbaar t e maken, schendt het Gerecht h et beginsel van hoor en wederhoor. Wel moet aan de hand 
van de concrete omstandigheden van het geval worden on derzocht of de handelwijze van het Gerecht 
kan w orden g erechtvaardi gd d oor h et feit da t zelfs b ij het on tbreken v an d e b etrokken 
onrechtmatigheid d e procedure niet kon l eiden tot een ander resultaat, zodat de niet-inachtneming 
van het beginsel van hoor en wederhoor de inhoud van het arr est niet heeft kunnen beïnvloeden.
(cf. punten 25, 30-32)
Referentie:
Hof: 2 december 2009 , Commissie/Ierland e.a., C-89/08 P, Jurispr. blz. I-11245 , punt 54; 17 december 2009 , 
Heroverweging M /EMEA, C-197/09 RX-II, Jurispr. blz. I-12033 , punten 39-41 e n 52 e n aldaar aa ngehaalde 
rechtspraak
2. In het kad er van de eerste fase van ee n ve rgelijkend on derzoek voor de aanwerving van ambtenaren 
hebben toelatingstoetsen bestaande uit mee rkeuzevragen ee n ve rgelijkend kara kter dat inherent is aan 
het begrip ve rgelijkend on derzoek zelf, daar h et niet volstaat om v oor de betrokken toetsen het 
gemiddelde te behalen; om tot de tweede fase van het vergelijkend on derzoek te worden toegelaten, 
dient me n te behoren tot een vooraf vastgesteld aa ntal kandida ten di e voor de toelatingstoetsen het 
hoogste aa ntal punten hebben behaald. Deze fase is dus niet alleen ee n formeel aspect van de 
betrokken p rocedure van ve rgelijkend on derzoek, m aar h eeft tevens de ke nmerken v an ee n 
vergelijkend on derzoek.
(cf. punt 54)
ECLI:EU:T:2011 :747 3SAMENVATTING–ZAAKT-6/11P
COMM ISSIE/VICENTECARBAJOSAE.A.
3. Artikel 1, lid 1, sub b en e, van bijlage III b ij het Statuut, volgens hetwelk het tot aanstelling bevoegd 
gezag in de aa nkondiging van ee n ve rgelijkend on derzoek de wijze van on derzoek (vergelijkend 
onderzoek op de grondslag van schriftelijke b ewijsstukken, van ee n examen of op de grondslag van 
beide) en bij een ve rgelijkend on derzoek op de grondslag van ee n examen, de aard v an dit examen en 
de waard ering der verschillende on derdelen hiervan m oet vermelden, maakt g een me lding van ee n 
bevoegdheid van het tot aanstelling bevoegd gezag me t betrekking tot de keuze en de beoordeling van 
de on derwerpen van de vragen di e in het kad er van ee n ve rgelijkend on derzoek worden gesteld. 
Aangezien wat de modaliteiten van ee n ve rgelijkend on derzoek betreft, in ar tikel 1, lid 1, sub b, van 
deze bijlage III is bepaald da t het gaat om ee n ve rgelijkend on derzoek op de grondslag van schriftelijke 
bewijsstukken, van ee n examen of op de grondslag van beide, heeft deze bepaling geen betrekking op 
de vaststelling van de inhoud van de examens. Wat artikel 1, lid 1, sub e, van deze bijlage betreft, valt 
de vaststelling van het vereiste aantal punten voor de examens weliswaar b innen de werkingssfeer van 
het begrip „aard v an dit examen en de waard ering der verschillende on derdelen hiervan”, maar di t is 
niet het geval wat de vaststelling van de inhoud van de in het kad er van ee n ve rgelijkend on derzoek te 
stellen vragen betreft. Bijlage III b ij het Statuut bepaalt niet uitdrukkelijk wie de inhoud van de 
voorselectietoetsen bepaalt en wie toezicht h oudt op deze fase van het vergelijkend on derzoek. Een 
dergelijke b evoegdheid w ordt no ch aa n het tot aanstelling bevoegd gezag no ch aa n de jury van ee n 
vergelijkend on derzoek uitdrukkelijk toegekend.
Artikel 30, eerste alinea, van het Statuut en artikel 5, eerste alinea, van bijlage III b ij het Statuut stellen 
respectievelijk da t de jury de lijst van geschikte ka ndida ten opstelt en de lijst vaststelt van de 
sollicitanten di e voldoen aa n de voorwaard en di e zijn omschreven in de aa nkondiging van het 
vergelijkend on derzoek. G elet op deze bevoegdheden ve rvult de jury een cruciale rol bij het verloop 
van ee n ve rgelijkend on derzoek.
Vóór de oprichting van het Europees Bureau voor pe rsoneelsselectie (EPSO) b eschikte het tot 
aanstelling bevoegd gezag over een ruime b eoordelingsbevoegdheid om d e voorwaard en en de wijze 
van organisatie van ee n ve rgelijkend on derzoek te bepalen, en de jury beschikte over ee n ruime 
beoordelingsbevoegdheid w at de wijze en precieze inhoud van de examens in het kad er van ee n 
vergelijkend on derzoek betreft; de jury was ook bevoegd om toezicht te houden op een eve ntuele door 
het tot aanstelling bevoegd gezag georganiseerde eerste fase van voorselectie van de ka ndida ten. Deze 
verdeling van bevoegdheden tussen het tot aanstelling bevoegd gezag en de jury werd n iet beïnvloed 
door de oprichting in 2002 v an het EPSO, waarvan de taken w at het ve rloop van ve rgelijkende 
onderzoeken voor de aanwerving van ambtenaren betreft, hoofdzakelijk van organisatorische aard z ijn. 
De opdracht v an het EPSO is imme rs te ve rzekeren da t bij de selectieprocedures voor ambtenaren 
uniforme m aatstaven w orden toegepast. D eze opdracht h eeft betrekking op de vaststelling, in het 
algemee n, van de selectieprocedures voor ambtenaren, en niet op de vaststelling van de inhoud van de 
examens van specifieke ve rgelijkende on derzoeken.
Het EPSO o efent dus weliswaar d e selectiebevoegdheden uit die op het gebied van ve rgelijkende 
onderzoeken toekwamen aa n h et tot aa nstelling bevoegd gezag, maar z owel de ke uze als de 
beoordeling van de on derwerpen van de vragen di e in het kad er van ee n ve rgelijkend on derzoek 
worden gesteld, behoort niet tot zijn bevoegdheid. In de context van artikel 1, lid 1, eerste volzin, van 
besluit 2002 /621 b etreffende de organisatie en de werking van het EPSO, volgens welke b epaling het 
EPSO w ordt belast me t de organisatie van algemene ve rgelijkende on derzoeken, die erop gericht 
moeten zijn de instellingen on der de beste voorwaard en vanuit professioneel en financieel oo gpunt
4 ECLI:EU:T:2011 :747SAMENVATTING–ZAAKT-6/11P
COMM ISSIE/VICENTECARBAJOSAE.A.
 van pe rsoneel te voorzien, kent artikel 1, lid 2, sub c, het EPSO imme rs eerder de rol toe, de jury bij te 
staan bij het verloop van ee n ve rgelijkend on derzoek doordat het als taak heeft selectiemethoden 
en -technieken te on twerpen.
(cf. punten 60-62, 64, 67, 68, 72, 74 e n 75)
Referentie:
Gerecht v an ee rste aa nleg: 5 maart 2003 , Staelen/Parlement, T-24/01, JurAmbt. blz. I-A-79 e n II-423, punt 51; 
17 september 2003 , Alexandratos en P anagiotou/Raad, T-233/02, JurAmbt. blz. I-A-201 e n II-989, punt 26; 
26 oktober 2004 , Falcone/Commissie, T-207/02, JurAmbt. blz. I-A-305 e n II-1393 , punten 31, 38 e n 39; 14 juli 2005 , 
Le Voci/Raad, T-371/03, JurAmbt. blz. I-A-209 e n II-957, punt 41