Verweerster stelt dat de beide beroepen niet-ontvankelijk zijn, en wel om twee redenen: de bestreden handeling raakt niet rechtstreeks de juridische sfeer van verzoeksters en de beroepen zijn te laat ingesteld. Er zij hier herinnerd aan artikel 173 EEG-Verdrag, dat iedere natuurlijke of rechtspersoon toestaat, handelingen van de Commissie en de Raad te betwisten, doch onder twee voorwaarden: in de eerste plaats moet het gaan om beschikkingen die tot de verzoeker zijn gericht of die, hoewel genomen in de vorm van een verordening of van een beschikking gericht tot een andere persoon, hem rechtstreeks en individueel raken; in de tweede plaats moet het beroep worden ingesteld binnen twee maanden te rekenen van de dag van bekendmaking van de handeling, van die van kennisgeving aan de verzoeker, of, bij gebreke daarvan, van de dag waarop de verzoeker van de handeling heeft kennis gekregen.

Wat de eerste voorwaarde betreft, erkent de Commissie dat haar beschikkingen verzoeksters individueel raken; zij kan ook moeilijk anders, omdat zij deze juist heeft genomen naar aanleiding van de door de nationale autoriteiten doorgezonden aanvraag van verzoeksters. Zij stelt echter, dat de beschikkingen Van Gend & Loos en Bosman niet rechtstreeks raken. Zij zouden tot de staat zijn gericht: de ondernemingen verzoeken immers de staat om kwijtschelding en deze wijst de verzoeken toe of af.

Deze stelling lijkt plausibel, maar stuit op een onoverkomelijk obstakel in de vorm van genoemd artikel 6 van verordening nr. 1575/80. Zoals gezegd, bepaalt dit dat de nationale autoriteiten ten aanzien van verzoeken om terugbetaling of kwijtschelding beslissen „op grond van de beschikking van de Commissie”. Hieruit valt mijns inziens af te leiden, dat die autoriteiten in de eindfase van de procedure geen beoordelingsvrijheid en dus ook geen beslissingsbevoegdheid hebben. Die bevoegdheid ligt geheel bij de Commissie: haar beschikkingen werken derhalve rechtstreeks in de juridische sfeer van de particulieren. Dit vindt overigens bevestiging in de rechtspraak: zie de arresten van 13 mei 1971 (gevoegde zaken 41-44/70, International Fruit, Jurispr. 1971, blz. 411), 23 november 1971 (zaak 62/70, Bock, ibid., blz. 897) en 6 maart 1979 (zaak 92/78, Simmenthal, Jurispr. 1979, blz. 777).

Bij de tweede niet-ontvankelijkheidsgrond maakt verweerster onderscheid tussen Van Gend & Loos en Bosman. De beschikking met betrekking tot de eerste onderneming, zo zegt zij, is op 11 januari 1983 aan de Nederlandse regering betekend; en aangezien het ondenkbaar is dat die regering meer dan twee maanden nodig zou hebben gehad om Van Gend & Loos ervan in kennis te stellen, moet, gezien het tijdsverloop van meer dan vier maanden tot de dag waarop het beroep werd ingesteld (30 mei), worden aangenomen dat het beroep tardief is. Maar de veronderstelling van de Commissie is onjuist. Van Gend & Loos heeft immers de brief geproduceerd waarbij het ministerie van Financiën haar van de beschikking in kennis heeft gesteld: deze is gedateerd 30 maart 1983.

In de zaak-Bosman daarentegen beroept de Commissie zich op de verklaringen van verzoekster zelf; volgens deze zou de Nederlandse administratie in de twee identieke gevallen volstrekt verschillend hebben gehandeld door Van Gend & Loos reeds op 30 maart, en wel bij ministerieel schrijven, en Bosman eerst op 10 augustus, en wel via de inspecteur der invoerrechten en accijnzen te Lobith, op de hoogte te stellen. Dit lijkt de Commissie „zo ongeloofwaardig”, dat zij meent te mogen concluderen dat het beroep te laat is ingesteld. Het kan best zijn dat de Commissie de spijker op de kop slaat, maar wat zij te berde brengt, zijn alleen maar vermoedens en op grond van vermoedens kan men een beroep niet met-ontvankelijk verklaren. De Commissie erkent dit trouwens zelf, waar zij verklaart de datum van 10 augustus „vooralsnog als juist” te beschouwen (zie verweerschrift van 15. 11. 1983).