Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Harmonisatie van wetgevingen – Auteursrecht en naburige rechten – Richtlijn 2001/29 – Harmonisatie van bepaalde aspecten van auteursrecht en naburige rechten in informatiemaatschappij – Distributierecht

(Richtlijn 2001/29 van het Europees Parlement en de Raad, art. 4, lid 2).

2. Handelingen van de instellingen – Keuze van rechtsgrondslag – Criteria – Handeling betreffende harmonisatie van bepaalde aspecten van auteursrecht en naburige rechten in informatiemaatschappij

(Art. 47, lid 2, EG, 55 EG en 95 EG; richtlijn 2001/29 van het Europees Parlement en de Raad)

3. Harmonisatie van wetgevingen – Auteursrecht en naburige rechten – Richtlijn 2001/29 – Harmonisatie van bepaalde aspecten van auteursrecht en naburige rechten in informatiemaatschappij – Distributierecht

(Richtlijn 2001/29 van het Europees Parlement en de Raad, art. 4, lid 2)

Samenvatting

1. Artikel 4, lid 2, van richtlijn 2001/29 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij, moet aldus worden uitgelegd dat het zich verzet tegen nationale regels volgens welke het distributierecht met betrekking tot het origineel of kopieën van een werk is uitgeput, wanneer deze buiten de Europese Gemeenschap door de rechthebbende of met diens toestemming op de markt zijn gebracht.

Blijkens de duidelijke bewoordingen van artikel 4, lid 2, van richtlijn 2001/29, juncto de achtentwintigste overweging van de considerans van deze richtlijn, verleent deze bepaling de lidstaten namelijk niet de bevoegdheid om naast de regel van uitputting binnen de Gemeenschap nog een andere uitputtingsregel vast te stellen. Deze conclusie vindt steun in artikel 5 van voornoemde richtlijn, op grond waarvan de lidstaten beperkingen of restricties kunnen stellen op het reproductierecht, het recht van mededeling van werken aan het publiek en van beschikbaarstelling van ander beschermd materiaal voor het publiek en het distributierecht. Immers, uit geen enkele bepaling van dit artikel blijkt dat de toegestane beperkingen of restricties betrekking kunnen hebben op de in artikel 4, lid 2, van richtlijn 2001/29 neergelegde uitputtingsregel en, bijgevolg, de lidstaten toestaan van deze regel af te wijken.

(cf. punten 24‑25, 27, dictum 2)

2. In het kader van het stelsel van bevoegdheden van de Gemeenschap moet de keuze van de rechtsgrondslag van een handeling berusten op objectieve gegevens, die voor rechterlijke toetsing vatbaar zijn. Tot die gegevens behoren met name het doel en de inhoud van de handeling. In dit verband kunnen ingevolge de artikelen 47, lid 2, EG, 55 EG en 95 EG, op basis waarvan richtlijn 2001/29 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij is vastgesteld, maatregelen worden getroffen die noodzakelijk zijn voor de goede werking van de interne markt op het gebied van de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten, door harmonisatie van de nationale wetgevingen betreffende de inhoud en de uitoefening van het auteursrecht en de naburige rechten. Uit de overwegingen van de considerans van voornoemde richtlijn blijkt dat deze kennelijk de door bovengenoemde verdragsbepalingen beoogde doelstellingen nastreeft.

(cf. punten 30‑32)

3. Artikel 4, lid 2, van richtlijn 2001/29 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij, dat alleen voorziet in uitputting van het distributierecht met betrekking tot het origineel of kopieën van een werk in de Gemeenschap, wanneer de eerste verkoop of andere eigendomsovergang van dat materiaal in de Gemeenschap geschiedt door de rechthebbende of met diens toestemming, vormt geen schending van de internationale overeenkomsten die de Gemeenschap heeft afgesloten op het gebied van het auteursrecht en de naburige rechten, noch van de regels van het Verdrag inzake de vorming van een mededingingsbeleid, noch van het evenredigheids‑ en het gelijkheidsbeginsel, noch van de vrijheid van meningsuiting en noch van de artikelen 151 EG en 153 EG.

Wat in de eerste plaats de internationale overeenkomsten betreft die de Gemeenschap heeft gesloten op het gebied van het auteursrecht en de naburige rechten, verplichten namelijk noch artikel 6, lid 2, van het Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom (WIPO)-verdrag, inzake het auteursrecht, noch de artikelen 8, lid 2, en 12, lid 2, van het WIPO-verdrag, inzake uitvoeringen en fonogrammen, de Gemeenschap als contractsluitende partij om een specifieke regel vast te stellen inzake de uitputting van dit recht.

In de tweede plaats blijkt, voor wat betreft de verdragsregels inzake de vorming van een mededingingsbeleid, uit de eerste overweging van de considerans van richtlijn 2001/29, dat de door genoemde richtlijn gerealiseerde harmonisatie mede beoogt te verzekeren dat, overeenkomstig artikel 3, lid 1, sub g, EG, de mededinging binnen de interne markt niet wordt vervalst.

In de derde plaats moet, gelet op de door de communautaire instellingen nagestreefde doelstellingen, worden geconcludeerd dat de keuze in het reeds aangehaalde artikel 4, lid 2, voor de regel van uitputting binnen de Gemeenschap, geen onevenredige maatregel vormt die de geldigheid van deze bepaling kan aantasten.

In de vierde plaats kan, aangezien de rechthebbende in staat is controle uit te oefenen op de eerste verkoop van het distributierechtelijk beschermde materiaal, uiteraard geen beroep worden gedaan op de vrijheid van meningsuiting om de uitputtingsregel ongeldig te doen verklaren. Bovendien vindt de gestelde beperking van de vrijheid om informatie te ontvangen rechtvaardiging in de noodzaak van bescherming van de intellectuele eigendomsrechten, zoals het auteursrecht, die deel uitmaken van het eigendomsrecht.

Wat in de vijfde plaats het gelijkheidsbeginsel betreft, lijdt het geen twijfel dat een producent en een licentiehouder die in een derde land zijn gevestigd, zich niet in een situatie bevinden die identiek is aan of vergelijkbaar is met die van een producent en een licentiehouder die binnen de Gemeenschap zijn gevestigd.

Ten slotte volgt, voor wat betreft de artikelen 151 EG en 153 EG, uit verscheidene overwegingen van de considerans van genoemde richtlijn, alsmede uit het stelsel van beperkingen en de restricties waarin artikel 5 ervan voorziet, dat de communautaire instellingen bij de uitwerking en de vaststelling van richtlijn 2001/29 ten volle rekening hebben gehouden met de culturele aspecten die eigen zijn aan de lidstaten, alsmede met het recht op onderwijs, waarmee de communautaire wetgever rekening dient te houden.

(cf. punten 40, 49, 58, 63, 65, 69, 80)