Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Sociale zekerheid van migrerende werknemers – Ziekteverzekering – Verstrekkingen verleend in andere lidstaat – Artikel 22, lid 2, tweede alinea, van verordening nr. 1408/71

(Verordening nr. 1408/71 van de Raad, art. 22, lid 2, tweede alinea)

2. Vrij verrichten van diensten – Diensten – Begrip

(Art. 49 EG)

3. Vrij verrichten van diensten – Beperkingen

(Art. 49 EG)

4. Vrij verrichten van diensten – Beperkingen

(Art. 49 EG)

5. Sociale zekerheid van migrerende werknemers – Ziekteverzekering – Verstrekkingen verleend in andere lidstaat – Artikel 22, lid 1, sub c‑i, van verordening nr. 1408/71

(Verordening nr. 1408/71 van de Raad, art. 22, lid 1, sub c‑i)

6. Vrij verrichten van diensten – Beperkingen

(Art. 49 EG)

7. Vrij verrichten van diensten – Sociale zekerheid van migrerende werknemers – Ziekteverzekering – Verstrekkingen verleend in andere lidstaat – Artikel 22 van verordening nr. 1408/71

(Art. 49 EG en 152, lid 5, EG; verordening nr. 1408/71 van de Raad, art. 22)

Samenvatting

1. Artikel 22, lid 2, tweede alinea, van verordening nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, in de gewijzigde en bijgewerkte versie van verordening nr. 118/97, moet aldus worden uitgelegd dat het bevoegde orgaan de in artikel 22, lid 1, sub c‑i, bedoelde toestemming om zich voor behandeling naar het grondgebied van een andere lidstaat te begeven alleen dan kan weigeren op grond dat er in de woonstaat voor een ziekenhuisbehandeling een wachttijd bestaat, wanneer het aantoont dat deze termijn niet langer is dan de termijn die aanvaardbaar is op grond van een objectieve medische beoordeling van de klinische behoefte van de patiënt, rekening houdend met alle kenmerken van zijn gezondheidstoestand op het tijdstip waarop het verzoek om toestemming wordt ingediend of, in voorkomend geval, opnieuw ingediend.

(cf. punten 63, 79, dictum 1)

2. Artikel 49 EG is van toepassing op een situatie waarin een patiënt wiens gezondheidstoestand ziekenhuisbehandeling vereist, zich voor deze behandeling naar een andere lidstaat begeeft en deze aldaar tegen betaling ondergaat, zonder dat behoeft te worden onderzocht of de ziekenhuisbehandeling die wordt gegeven in het kader van het nationale stelsel waaronder deze patiënt valt, zelf een dienstverrichting is in de zin van de bepalingen inzake het vrij verrichten van diensten.

De omstandigheid dat nadien vergoeding van de ziekenhuisbehandeling wordt gevraagd aan een nationaal gezondheidsstelsel, sluit niet uit dat de regels inzake de door het Verdrag gewaarborgde vrijheid van dienstverrichting van toepassing zijn. Een medische verstrekking verliest immers niet de hoedanigheid van dienstverrichting in de zin van artikel 49 EG doordat de patiënt, na de buitenlandse dienstverrichter voor de behandeling te hebben betaald, vervolgens verzoekt om vergoeding van deze behandeling door een nationaal gezondheidsstelsel.

(cf. punten 89, 123, dictum 2)

3. Artikel 49 EG dient aldus te worden uitgelegd dat het niet eraan in de weg staat dat voor de vergoeding van een ziekenhuisbehandeling in een andere lidstaat als voorwaarde wordt gesteld dat het bevoegde orgaan daartoe vooraf toestemming verleent.

Voorafgaande toestemming kan echter niet worden geweigerd alleen op grond dat er wachtlijsten zijn die zijn bedoeld voor planning en beheer van het aanbod van ziekenhuisbehandelingen op basis van vooraf in algemene termen vastgestelde klinische prioriteiten, zonder dat een objectief medisch oordeel is gevormd over de gezondheidstoestand van de patiënt, zijn voorgeschiedenis, het te verwachten verloop van zijn ziekte, de mate van pijn en/of de aard van zijn handicap op het tijdstip waarop het verzoek om toestemming is ingediend of opnieuw ingediend.

Wanneer de uit deze wachtlijsten voortvloeiende wachttermijn langer is dan de tijd die aanvaardbaar is volgens een objectieve medische beoordeling van voornoemde factoren, kan het bevoegde orgaan de gevraagde toestemming niet weigeren op grond dat er een wachtlijst is, dat de normale prioriteit in verband met de urgentie van de te behandelen gevallen wordt verstoord, dat ziekenhuisbehandelingen in het nationale stelsel kosteloos zijn, dat speciaal financiële middelen moeten worden uitgetrokken voor de vergoeding van de behandeling in een andere lidstaat, en/of dat de kosten van deze behandeling verschillen van die van een vergelijkbare behandeling in de bevoegde lidstaat.

(cf. punten 113, 119‑120, 123, dictum 2)

4. Artikel 49 EG moet aldus worden uitgelegd dat, indien volgens de wettelijke regeling van de bevoegde lidstaat ziekenhuisbehandelingen in het kader van een nationaal gezondheidsstelsel kosteloos zijn, terwijl volgens de wettelijke regeling van de lidstaat waar een onder dat stelsel vallende patiënt die toestemming heeft gekregen of had moeten krijgen om op kosten van dat stelsel een ziekenhuisbehandeling te ondergaan, de kosten van deze behandeling niet volledig worden vergoed, deze patiënt recht heeft op vergoeding door het bevoegde orgaan van het eventuele verschil tussen de objectief berekende kosten van een vergelijkbare behandeling in een ziekenhuis dat onder het betrokken stelsel valt, zo nodig gemaximeerd tot het voor de behandeling in de verblijfstaat in rekening gebrachte totaalbedrag, en de bijdrage die het orgaan van laatstgenoemde staat voor rekening van het bevoegde orgaan overeenkomstig de wettelijke regeling van deze lidstaat moet vergoeden krachtens artikel 22, lid 1, sub c‑i, van verordening nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, in de gewijzigde en bijgewerkte versie van verordening nr. 118/97.

(cf. punt 143, dictum 3)

5. Artikel 22, lid 1, sub c‑i, van verordening nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, in de gewijzigde en bijgewerkte versie van verordening nr. 118/97, moet aldus worden uitgelegd dat het recht dat bij deze bepaling wordt verleend aan de patiënt die van het bevoegde orgaan toestemming heeft gekregen om in een andere lidstaat een voor zijn gezondheidstoestand passende behandeling te ondergaan, uitsluitend ziet op de kosten van de verzorging die deze patiënt in de verblijfstaat krijgt, te weten, in het geval van een ziekenhuisbehandeling, de kosten van de medische verstrekkingen in eigenlijke zin en de daarmee onlosmakelijk verbonden kosten van het verblijf van de patiënt in het ziekenhuis.

Deze bepaling strekt er niet toe, de betaling of de vergoeding te regelen van de bijkomende kosten, zoals de reiskosten en de kosten van een eventueel verblijf buiten het ziekenhuis.

(cf. punten 138, 143, dictum 3)

6. Artikel 49 EG moet aldus worden uitgelegd dat een patiënt aan wie toestemming is verleend of – naar later blijkt – ten onrechte is geweigerd om in een andere lidstaat een ziekenhuisbehandeling te ondergaan, slechts het recht heeft om van het bevoegde orgaan vergoeding te vragen van de bijkomende kosten van deze buitenlandse reis voor medische doeleinden, indien er volgens de wettelijke regeling van de bevoegde lidstaat in het nationale stelsel een overeenkomstige verplichting bestaat voor een behandeling in een plaatselijk ziekenhuis dat onder dat stelsel valt.

(cf. punt 143, dictum 3)

7. De zowel krachtens artikel 22 van verordening nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, in de gewijzigde en bijgewerkte versie van verordening nr. 118/97, als artikel 49 EG op het bevoegde orgaan rustende verplichting om aan een patiënt die onder een nationaal gezondheidsstelsel valt, toestemming te verlenen om op kosten van dat orgaan een ziekenhuisbehandeling in een andere lidstaat te ondergaan, wanneer de wachttijd langer is dan aanvaardbaar is volgens een objectieve medische beoordeling van de toestand en de klinische behoefte van de betrokken patiënt, is niet in strijd met artikel 152, lid 5, EG, volgens hetwelk bij het optreden van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid de verantwoordelijkheden van de lidstaten voor de organisatie en verstrekking van gezondheidsdiensten en geneeskundige verzorging volledig worden geëerbiedigd.

Artikel 152, lid 5, EG sluit immers niet uit dat de lidstaten op grond van andere verdragsbepalingen, zoals artikel 49 EG, of op grond van krachtens andere verdragsbepalingen vastgestelde communautaire maatregelen, zoals artikel 22 van verordening nr. 1408/71, verplicht zijn, hun nationale socialezekerheidsstelsels aan te passen, zonder dat echter kan worden gezegd dat daardoor hun soevereine bevoegdheid ter zake wordt aangetast.

De uit artikel 49 EG en artikel 22 van verordening nr. 1408/71 voortvloeiende vereisten kunnen bovendien niet aldus worden uitgelegd dat zij de lidstaten verplichten, ziekenhuisbehandelingen in andere lidstaten te vergoeden los van elke budgettaire overweging, maar dat deze vereisten zijn ingegeven door het streven naar evenwicht tussen, enerzijds, de doelstelling van vrij verkeer van patiënten en, anderzijds, de nationale noodzaak van planning van de beschikbare ziekenhuiscapaciteit, beheersing van de uitgaven in de gezondheidszorg, en het financiële evenwicht van de socialezekerheidsstelsels.

(cf. punten 145‑148, dictum 4)