Zaak C-299/08

Europese Commissie

tegen

Franse Republiek

„Niet-nakoming — Richtlijn 2004/18/EG — Procedures voor plaatsen van overheidsopdrachten — Nationale regeling die voorziet in één enkele procedure voor gunning van opdracht voor definiëring van behoeften en van daarop aansluitende uitvoeringsopdracht — Verenigbaarheid met deze richtlijn”

Conclusie van advocaat-generaal J. Mazák van 22 september 2009 I ‐ 11589

Arrest van het Hof (Derde kamer) van 10 december 2009 I ‐ 11601

Samenvatting van het arrest

Harmonisatie van wetgevingen – Procedures voor plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten – Richtlijn 2004/18 – Procedures voor plaatsen van overheidsopdrachten – Gebruikmaking van procedure waarin artikel 28 van richtlijn niet voorziet

(Richtlijn 2004/18 van het Europees Parlement en de Raad, art. 2 en 28-31)

Een lidstaat die bepalingen vaststelt en handhaaft waarbij is voorzien in een procedure voor het plaatsen van opdrachten voor projectdefiniëring op basis waarvan een aanbestedende dienst een opdracht tot uitvoering (van diensten, leveringen of werken) kan gunnen aan een van de opdrachtnemers van de oorspronkelijke opdrachten voor projectdefiniëring, met een tot die opdrachtnemers beperkte oproep tot mededinging, komt de verplichtingen niet na die op hem rusten krachtens de artikelen 2 en 28 van richtlijn 2004/18 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten.

Krachtens dit artikel 28 zijn de aanbestedende diensten bij het plaatsen van hun overheidsopdrachten immers gehouden om gebruik te maken van hetzij de openbare of de niet-openbare procedure, hetzij, in de bijzondere omstandigheden die in artikel 29 van richtlijn 2004/18 uitdrukkelijk worden genoemd, de concurrentiegerichte dialoog, hetzij, in de specifieke omstandigheden die uitdrukkelijk worden genoemd in de artikelen 30 en 31 hiervan, een procedure van gunning door onderhandelingen. Het plaatsen van overheidsopdrachten door middel van andere procedures is door deze richtlijn niet toegestaan.

Bovendien is genoemde procedure voor het plaatsen van opdrachten voor projectdefiniëring niet verenigbaar met artikel 2 van richtlijn 2004/18. Zij strekt immers tot gunning van twee soorten opdrachten, te weten opdrachten voor projectdefiniëring en uitvoeringsopdrachten, waarbij laatstgenoemde opdrachten worden toegekend in aansluiting op een oproep tot mededinging die uitsluitend openstaat voor de opdrachtnemers van eerstgenoemde opdrachten. Daardoor worden marktdeelnemers die zouden willen deelnemen aan uitvoeringsopdrachten, maar geen opdrachtnemers zijn van een van de opdrachten voor projectdefiniëring, gediscrimineerd ten opzichte van deze opdrachtnemers, hetgeen in strijd is met het beginsel van gelijke behandeling, dat als fundamenteel beginsel voor het plaatsen van opdrachten is neergelegd in artikel 2 van richtlijn 2004/18.

Bovendien vereist zowel het beginsel van gelijke behandeling als het daaruit voortvloeiende transparantiebeginsel dat het voorwerp van elke opdracht en de gunningscriteria ervan duidelijk worden omschreven. In dit verband lijken de opdrachten voor projectdefiniëring en de uitvoeringsopdrachten naar de aard ervan verschillende voorwerpen te hebben, te weten, enerzijds, studie- en ontwerpwerkzaamheden alsmede precisering van de behoeften van de aanbestedende dienst en, anderzijds, de daadwerkelijke verrichting van vooraf bepaalde leveringen, diensten of werken. Tijdens voornoemde procedure voor het plaatsen van opdrachten voor projectdefiniëring is evenwel niet gewaarborgd dat in alle gevallen het voorwerp en de gunningscriteria van zowel de opdrachten voor projectdefiniëring als de uitvoeringsopdracht al bij het begin van de procedure kunnen worden bepaald.

(cf. punten 29, 40-41, 43-45 en dictum)