Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

++++

1. Landbouw ° Gemeenschappelijke ordening der markten ° Restituties bij uitvoer ° Interventieaankoop ° Uitlegging van toepasselijke regeling door Commissie ° Geen bindende werking voor Lid-Staten of particulieren ° Indirecte gevolgen die rechterlijke toetsing rechtvaardigen

2. Landbouw ° Gemeenschappelijk landbouwbeleid ° Commissie ° Bevoegdheden ° Uitlegging van gemeenschapsbepalingen, bestemd voor Lid-Staten

3. Landbouw ° Gemeenschappelijke ordening der markten ° Restituties bij uitvoer ° Interventieaankoop ° Produkten van gezonde handelskwaliteit ° Ontbreken van gemeenschapsregels waarbij maximale toleranties voor radioactiviteit worden vastgesteld voor toekenning van restituties bij uitvoer naar derde landen en voor interventieaankoop van besmette levensmiddelen ° Overeenkomstige toepassing van normen die gelden voor invoer van dezelfde produkten uit derde landen ° Toelaatbaarheid

(Verordening nr. 1569/77 van de Raad)

4. Landbouw ° Gemeenschappelijke ordening der markten ° Discriminatie tussen producenten of verbruikers ° Gemeenschapsregels waarbij voor landbouwprodukten maximale toleranties voor radioactiviteit worden vastgesteld ° Verordening (Euratom) nr. 3954/87 en verordening (EEG) nr. 3955/87 ° Vaststelling van verschillende maximale niveaus van besmetting ° Discriminatie ° Geen

(EEG-Verdrag, art. 40, lid 3; verordeningen nrs. 3954/87 en 3955/87 van de Raad)

5. Vrij verkeer van goederen ° Gemeenschappelijke handelspolitiek ° Vrijheid van uitvoer ° Afwijkingen ° Bescherming van volksgezondheid ° Gemeenschapsregels waarbij voor landbouwprodukten maximale toleranties voor radioactiviteit worden vastgesteld ° Toelaatbaarheid

(EEG-Verdrag, art. 30 en 110)

6. Landbouw ° Gemeenschappelijk landbouwbeleid ° Doelstellingen ° Verwezenlijking ° Beoordelingsbevoegdheid van Raad ° Inachtneming van vereisten van algemeen belang in verband met bescherming van consumenten of gezondheid en leven van personen

(EEG-Verdrag, art. 39)

7. Landbouw ° Gemeenschappelijke ordening der markten ° Restituties bij uitvoer ° Interventieaankoop ° Verplichting tot handelen van Raad na nucleair ongeluk ° Voorwaarden

(EEG-Verdrag, art. 39)

8. Landbouw ° Gemeenschappelijke ordening der markten ° Granen ° Compensatie van verliezen als gevolg van natuurrampen ° Verplichting van Gemeenschap ° Geen

(Verordening nr. 2727/75 van de Raad)

9. Niet-contractuele aansprakelijkheid ° Voorwaarden ° Langdurig stilzitten in geval van wettelijke verplichting tot handelen ° Beoordeling in concreto van termijn die Commissie nodig heeft om voorstel in te dienen

(EEG-Verdrag, art. 215, tweede alinea)

Samenvatting

1. Een door de Commissie aan de Lid-Staten gerichte mededeling waarin zij, met betrekking tot de voorwaarden waaronder de kosten, gemaakt voor de restituties bij uitvoer en de interventieaankopen van door radioactiviteit besmette landbouwprodukten, ten laste komen van het EOGFL, haar uitlegging geeft van het begrip produkt van gezonde handelskwaliteit en geschikt voor menselijke consumptie, zoals dat is gebruikt in verordening nr. 1569/77 houdende vaststelling van de procedures en voorwaarden voor de overneming van granen door de interventiebureaus, en in verordening nr. 2730/79 houdende gemeenschappelijke uitvoeringsbepalingen inzake het stelsel van restituties bij uitvoer voor landbouwprodukten, is geen handeling die de Lid-Staten bindt. Deze uitlegging heeft geen verbindend karakter en kan noch de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten noch a fortiori de particulieren binden. Een dergelijke mededeling is dus geen rechtshandeling van de Commissie die verbiedt landbouwprodukten waarvan de radioactiviteit bepaalde toleranties overschrijdt, ter interventie aan te bieden of voor dergelijke produkten restituties bij uitvoer te verlenen.

Toch kon die uitlegging, ofschoon zij niet verbindend is, de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten ertoe brengen, interventieaankopen van de betrokken landbouwprodukten of het verlenen van restituties bij de uitvoer van deze produkten te weigeren. De Lid-Staten konden immers vrezen, dat indien zij de door de Commissie gegeven uitlegging negeerden, het EOGFL zou weigeren hun de voor de betrokken landbouwprodukten gemaakte kosten te vergoeden. Daarom staat het aan het Hof, de verenigbaarheid ervan met het gemeenschapsrecht te beoordelen.

2. Als hoedster van het gemeenschapsrecht en beheersorgaan van het EOGFL is de Commissie immers bevoegd, de Lid-Staten te herinneren aan de gemeenschapsregels die zij moeten toepassen, en in het kader van haar samenwerking met de nationale administraties haar eigen uitlegging ervan te geven.

3. Wanneer bij verordening nog geen maximaal toelaatbare niveaus van radioactieve besmetting voor interventieaankopen en de toekenning van restituties bij uitvoer zijn vastgesteld, is het alleszins juist, dat een landbouwprodukt wordt bestempeld als te zijn van gezonde handelskwaliteit in de zin van verordening nr. 1569/77 houdende vaststelling van de procedures en voorwaarden voor de overneming van granen door de interventiebureaus, wanneer het voldoet aan dezelfde criteria die bij invoer van dezelfde produkten in de Gemeenschap van toepassing zijn. Het gevaar dat besmette produkten voor de gezondheid van de mens opleveren, hangt er immers niet van af, of die produkten worden uitgevoerd dan wel ingevoerd.

4. Door enerzijds in verordening (Euratom) nr. 3954/87 tot vaststelling van maximaal toelaatbare niveaus van radioactieve besmetting van levensmiddelen en diervoeders ten gevolge van een nucleair ongeval of ander stralingsgevaar, en anderzijds in verordening (EEG) nr. 3955/87 betreffende de voorwaarden voor de invoer van landbouwprodukten van oorsprong uit derde landen ingevolge het ongeluk in de kerncentrale van Tsjernobyl, verschillende maximaal toelaatbare niveaus van radioactieve besmetting vast te stellen, heeft de Raad het in artikel 40, lid 3, EEG-Verdrag neergelegde non-discriminatiebeginsel niet geschonden.

De twee verordeningen hebben immers een verschillende inhoud en een verschillend doel. Terwijl verordening nr. 3955/87 specifiek de gevolgen van het ongeluk van Tsjernobyl betrof en voor die concrete situatie de maximale niveaus van radioactieve besmetting vaststelde, is bij verordening nr. 3954/87 een permanent systeem ingevoerd om de Gemeenschap in staat te stellen, bij toekomstige nucleaire ongevallen of andere noodsituaties maximale niveaus van radioactieve besmetting vast te stellen. Blijkens de artikelen 2, lid 1, en 3, lid 4, van die verordening hebben de in bijlage vermelde cijfers slechts een subsidiair karakter en gelden zij voorlopig, dat wil zeggen in afwachting van een besluit waarbij voor elk concreet geval een precies maximaal niveau van radioactieve besmetting wordt vastgesteld. Aangezien het om verschillende gevallen ging, konden de subsidiaire maxima van verordening nr. 3954/87 op een hoger niveau worden vastgesteld dan de specifieke maxima van verordening nr. 3955/87.

5. De beginselen van het vrije verkeer van goederen en van de vrijheid van uitvoer kunnen worden onderworpen aan beperkingen ter bescherming van de volksgezondheid, zoals die welke voortvloeit uit de vaststelling voor levensmiddelen, bij verordening nr. 1707/86 die de bescherming van de gezondheid van de consumenten op het oog heeft, van maximale toleranties voor radioactiviteit.

6. Al beschikt de Raad bij het verwezenlijken van de verschillende in artikel 39 van het Verdrag opgesomde doelstellingen over een ruime beoordelingsbevoegdheid, hij mag bij de uitoefening van die bevoegdheid niet voorbijgaan aan vereisten van algemeen belang, zoals de bescherming van de consumenten of de gezondheid en het leven van personen.

7. Gezien de bijzondere omstandigheden die na het ongeluk van Tsjernobyl bestonden, en die werden gekenmerkt door de nieuwheid en de ernst van de bedreiging voor de gezondheid van de consumenten, en het ontbreken van de nodige wetenschappelijke kennis om nauwkeurig de gevolgen van een dergelijk ongeluk te kunnen beoordelen, kon de Raad slechts geleidelijk en naarmate hij over de nodige gegevens beschikte om de toelaatbare toleranties voor radioactiviteit voor het in de handel brengen van besmette landbouwprodukten vast te stellen, maatregelen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid nemen. In die omstandigheden kan artikel 39 van het Verdrag geen grondslag bieden voor een verplichting van de Raad om onmiddellijk na dat ongeluk de regels voor interventieaankopen en de toekenning van restituties bij uitvoer aan de gegeven situatie aan te passen.

8. Het Verdrag noch verordening nr. 2727/75 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector granen, verplicht de Raad financiële maatregelen te nemen om de verliezen die de producenten als gevolg van natuurrampen of andere uitzonderlijke gebeurtenissen hebben geleden, rechtstreeks te compenseren.

9. Gezien de ingewikkeldheid en het technische karakter van de materie alsook de beperkte wetenschappelijke kennis waarover de Commissie ten tijde van het nucleaire ongeluk van Tsjernobyl beschikte wat de toelaatbare niveaus van radioactiviteit voor levensmiddelen betreft, kan de termijn van dertien maanden tussen het verzoek van de Raad om hem onverwijld voorstellen te doen en de daadwerkelijke indiening door de Commissie van een voorstel voor een definitieve gemeenschapsregeling, niet worden geacht buitensporig lang te zijn en daardoor tot aansprakelijkheid van de Gemeenschap te leiden.