7engronde. Volgens de Franse ondernemingen is de aansprakelijkheid van de Commissie subjectief en, subsidiair, objectief. Met betrekking tot het eerste aspect voeren zij vier middelen aan: de Commissie heeft

1) het discriminatieverbod geschonden, dat is neergelegd in artikel 215 van de tweede Overeenkomst (juister gezegd: artikel 56 van de eerste Overeenkomst) van Lomé, krachtens hetwelk de deelneming aan door het Fonds gefinancierde openbare inschrijvingen, overeenkomsten en contracten op gelijke voet openstaat voor alle natuurlijke en rechtspersonen van de Lid-Staten en de ACS-staten;

2) zij heeft zich zodanig gedragen, dat zij in hun gewettigde verwachtingen werden beschaamd;

3) zij heeft aanleiding gegeven tot verschillende onregelmatigheden, waardoor de op de gunning aan Dravo uitgelopen procedure ongeldig is;

4) zij heeft inbreuk gemaakt op artikel 25 (juister gezegd: 21) van Protocol nr. 2 bij de eerste Overeenkomst van Lomé, volgens hetwelk de economisch meest voordelige aanbieding moet worden gekozen.

Omdat de uiteenzetting gemakkelijker is, zal ik eerst het tweede en het derde middel behandelen. Daarin verwijten verzoeksters verweerster, dat zij hen niet behoorlijk heeft geïnformeerd over de modaliteiten van de procedure, dat zij de beslissingen betreffende de benoeming van de expert en de annulering van de inschrijvingsprocedure niet met redenen heeft omkleed, dat zij hen geen inzage heeft willen geven van haar briefwisseling met de Somalische autoriteiten en dat zij hun heeft verzwegen, waarom professor Lhoest in zijn eerste rapport het tijdschema voor de rechtstreekse onderhandelingen heeft vastgesteld.

Wat moet van deze argumenten worden gedacht ? Volgens mij wordt daarmee helemaal niet aangetoond dat de Commissie zich onrechtmatig heeft gedragen, maar worden de wettigheid van de bij de gunning van het contract gevolgde procedure en de geldigheid van de desbetreffende maatregel betwist. Maar, indien dit zo is, dan is het Hof van Justitie zeker niet bevoegd om kennis te nemen van de zaak. In het arrest-Muratori heeft het Hof immers verklaard dat er ter zake „geen sprake kan zijn van een voor beroep vatbare handeling (van de Commissie) in de zin van artikel 173 EEG-Ver-drag” en de reden daarvan ligt voor de hand. De tussenkomsten van personeelsleden van de Gemeenschap in de inschrijvingsprocedures voor door het Fonds gefinancierde werken zijn enkel en alleen bedoeld, om na te gaan of aan de voorwaarden voor de uitbetaling van de bedragen is voldaan; met andere woorden, „schending van het beginsel, dat zulke (procedures) en contracten nationale (procedures) en contracten zijn in die zin dat alleen de ACS-staten voor uitwerking, onderhandeling en afsluiting verantwoordelijk zijn” is daarvan niet het doel; derhalve „gaan de... betrekkingen die... tussen de Commissie en de ACS-staten worden gevestigd, de inschrijvende ondernemingen... niet aan” (arrest van 10 juli 1984, zaak 126/83, STS/Commissie, Jurispr. 1984, blz. 2769).

Ook wat de niet-contractuele aansprakelijkheid betreft, is het in ieder geval duidelijk, dat de door verzoeksters geformuleerde grieven — het niet met redenen omkleden van bepaalde handelingen en de onmogelijkheid om bepaalde aspecten van de procedure te achterhalen — nog afgezien van het feit dat zij ongegrond zijn, niet aan de personeelsleden van de Gemeenschappen kunnen worden toegerekend. Uit de processtukken blijkt immers om te beginnen, dat professor Lhoest op 3 december 1980 is benoemd door de nationale ordonnateur, in casu de Somalische minister voor Planning, uit een lijst van experts die hem op zijn verzoek door de diensten van de Commissie was verstrekt. Hetzelfde geldt voor de beslissingen betreffende de annulering van de inschrijvingsprocedure en het beginnen van onderhandelingen met de drie vennootschappen die de beste aanbiedingen hadden gedaan; ook deze beslissingen werden, respectievelijk op grond van de artikelen 10 en 53 van de Algemene bepalingen voor door het Fonds gefinancierde overeenkomsten met de overheid (PB 1972, L 39, blz. 3), door dezelfde minister genomen en bij brief van 15 maart 1981 aan alle betrokken ondernemingen regelmatig ter kennis gebracht. Laatstgenoemden werden bovendien uitgenodigd om de in het rapport van de expert gestelde vragen te beantwoorden en uiterlijk op 30 april daaraanvolgende nieuwe aanbiedingen te doen.

De maatregelen die verzoeksters aan de Commissie verwijten, zijn dus genomen door de Somalische autoriteiten en bovendien ruimschoots met redenen omkleed, ofschoon in artikel 45, lid 4, van voornoemde Algemene bepalingen uitdrukkelijk wordt gezegd dat de overheid niet verplicht is haar beslissing om de inschrijvingsprocedure te annuleren met redenen te omkleden. Vervolgens stel ik vast dat verzoeksters de eis tot inzage van de briefwisseling tussen de Commissie en de instanties die de aanbesteding hebben uitgeschreven, op geen enkel voorschrift kunnen baseren. In elk geval is niet duidelijk, waar het oorzakelijk verband ligt tussen het verzuim dat verweerster op dit punt wordt aangewreven en het feit dat de twee ondernemingen de gunning van het contract aan zich hebben zien voorbijgaan.

Wat de ontoereikende informatie over de modaliteiten van de procedure betreft, herinner ik ten slotte eraan, dat het ingevolge artikel 30, lid 2, van Protocol nr. 2 niet aan de Commissie maar aan de. nationale ordonnateur staat, de aanbestedingen uit te schrijven en de voorbereiding, de indiening en de bestudering van de projecten te regelen. De twee onderzochte middelen moeten derhalve worden verworpen.