ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Arrest van het Gerecht (Derde kamer) van 26 september 2017 –

La Rocca/EUIPO (Take your time Pay After)

(Zaak T‑755/16)

„Uniemerk – Aanvraag voor Uniebeeldmerk Take your time Pay After – Geen onderscheidend vermogen – Artikel 7, lid 1, onder b), van verordening (EG) nr. 207/2009 – Motiveringsplicht – Artikel 75, eerste volzin, van verordening nr. 207/2009”

1. Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Absolute weigeringsgronden–Merken zonder onderscheidend vermogen–Begrip [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 7, lid 1, b)] (zie punten 12‑15)

2. Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Absolute weigeringsgronden–Merken zonder onderscheidend vermogen–Beoordeling van het onderscheidend vermogen–Criteria [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 7, lid 1, b)] (zie punten 16, 19, 25)

3. Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Absolute weigeringsgronden–Merken zonder onderscheidend vermogen–Merken die bestaan in reclameslogans–Onderscheidend vermogen–Toepassing van specifieke beoordelingscriteria–Ontoelaatbaarheid [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 7, lid 1, b)] (zie punten 17, 18)

4. Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Absolute weigeringsgronden–Merken zonder onderscheidend vermogen–Beeldmerk Take your time Pay After [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 7, lid 1, b)] (zie punten 21, 23, 26‑32)

5. Uniemerk–Procedurevoorschriften–Motivering van de beslissingen–Doel (Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 75, eerste volzin) (zie punt 37)

6. Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Absolute weigeringsgronden–Afzonderlijk onderzoek van de weigeringsgronden voor elke in de inschrijvingsaanvraag opgegeven waar of dienst–Motiveringsplicht inzake de weigering van inschrijving–Omvang (Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 7, lid 1, en 75, eerste volzin) (zie punten 39‑41)

Voorwerp

Beroep tegen de beslissing van de eerste kamer van beroep van het EUIPO van 4 augustus 2016 (zaak R 406/2016‑1) inzake een aanvraag tot inschrijving van het beeldteken Take your time Pay After als Uniemerk

Dictum

1) Het beroep wordt verworpen.
Uit de algemene beginselen van het Unierecht vloeit voort dat de administratie in beginsel een begunstigende administratieve handeling die wederrechtelijk is vastgesteld, met terugwerkende kracht mag intrekken, doch dat de intrekking met terugwerkende kracht van een handeling waarbij de adressaat ervan rechten zijn verleend, in het algemeen aan zeer strenge voorwaarden is onderworpen. Elke instelling van de Unie die constateert dat een door haar verrichte handeling onwettig is, heeft weliswaar het recht deze handeling binnen een redelijke termijn met terugwerkende kracht in te trekken, maar aan dat recht kan een grens worden gesteld door de noodzaak het gewettigd vertrouwen te respecteren van degene die op de wettigheid van de handeling mocht vertrouwen. Voor een dergelijk besluit geldt eveneens als voorwaarde dat het niet in strijd met het beginsel van rechtszekerheid mag zijn.

De strenge voorwaarden waaronder de intrekking met terugwerkende kracht mogelijk is van een onwettige administratieve handeling waardoor subjectieve rechten zijn ontstaan, zijn evenwel niet relevant wanneer de betrokken handeling voor de adressaat ervan geen rechten heeft doen ontstaan, maar bezwarend voor hem is.

Hieruit volgt dat niets zich ertegen verzet dat een wettige of onwettige administratieve handeling, die voor de adressaat ervan hoofdzakelijk bezwarend is en als bijkomstigheid rechten ten behoeve van hem doet ontstaan, kan worden ingetrokken indien geen inbreuk wordt gemaakt op het gewettigd vertrouwen van die adressaat en het beginsel van rechtszekerheid niet wordt geschonden.

(zie punten 27‑29)
2.

Uniemerk – Afstand, verval en nietigheid – Gronden voor verval – Geen normaal gebruik van het merk – Uniewoordmerken AN IDEAL WIFE, AN IDEAL LOVER en AN IDEAL HUSBAND [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 15, lid 1, en 51, lid 1, a)] (zie punten 36, 41, 45, 53)
5.

Beroepen van ambtenaren – Volledige rechtsmacht – Herstel van materiële schade die verband houdt met het verlies van een kans op aanwerving nadat niet is meegedeeld dat een kandidaat is geslaagd – Criteria – Vaststelling dat er geen sprake is van het verlies van een kans op basis van het ontbreken van een positief antwoord op de spontane sollicitaties van de geslaagde kandidaat – Ontoelaatbaarheid – Schending van het beginsel van gelijke behandeling in vergelijking met andere geslaagde kandidaten van het vergelijkend onderzoek (Art. 340 VWEU) (zie punten 69, 83, 85‑89)
2)

Anta (China) Co. Ltd wordt verwezen in de kosten.
Artikel 53, lid 3, van verordening nr. 207/2009 inzake het Uniemerk bepaalt dat „[h]et [Unie]merk [...] niet nietig [kan] worden verklaard wanneer de houder van een der in lid 1 of lid 2 bedoelde rechten uitdrukkelijk toestemming geeft tot de inschrijving van dit merk voordat de vordering tot nietigverklaring of de reconventionele vordering is ingesteld”.

Artikel 53, lid 3, van verordening nr. 207/2009 vereist dus dat de houder van een ouder recht uitdrukkelijk zijn toestemming heeft gegeven tot de inschrijving van een Uniemerk opdat later zou worden verhinderd dat een vordering tot nietigverklaring van dit merk wordt ingesteld.

Zo heeft het Gerecht in een zaak waarin de houdster van betwiste merken stelde dat diegenen die vanwege verwarringsgevaar verzochten om nietigverklaring van deze merken hadden toegestemd tot de inschrijving van deze merken via, met name, vreedzame co-existentie en een co-existentieovereenkomst, eraan herinnerd dat de toestemming van de houder van het recht uitdrukkelijk moet zijn om de inschrijving van een teken dat verwarringsgevaar kan doen ontstaan, toe te laten. Het Gerecht heeft daaruit afgeleid, ten eerste, dat de vreedzame co-existentie van de merken de uitdrukkelijke toestemming in de zin van artikel 53, lid 3, van verordening nr. 207/2009 niet kan vervangen. Ten tweede heeft het Gerecht aangaande de co-existentieovereenkomst, nadat het had vastgesteld dat deze niet de betwiste merken maar een ander merk betrof, verklaard dat deze overeenkomst niet kon worden uitgelegd op een wijze die de werkingssfeer ervan te buiten ging, zonder uitdrukkelijke toestemming van partijen in de zin van artikel 53, lid 3, van verordening nr. 207/2009.

(zie punten 38‑40)
1.

Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Absolute weigeringsgronden–Merken die uitsluitend bestaan uit tekens of aanduidingen die kunnen dienen tot aanduiding van de kenmerken van een waar of dienst–Criteria [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 7, lid 1, c)] (zie punt 13)
1.

Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Absolute weigeringsgronden–Merken die uitsluitend bestaan uit tekens of aanduidingen die kunnen dienen tot aanduiding van de kenmerken van een waar of dienst–Doel–Vrijhoudingsbehoefte [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 7, lid 1, c)] (zie punt 22)
11

Dell heeft voornamelijk aanbestedingen via online-onderhandelingen gehouden. Deze konden een bepaalde duur hebben of na een bepaalde periode aflopen, bijvoorbeeld 10 minuten na de laatste offerte, wanneer geen van de odd-leveranciers een nieuwe offerte uitbracht. In sommige gevallen konden de online-onderhandelingen meerdere uren duren, wanneer de aanbesteding levendiger verliep of de duur van de online-onderhandelingen werd verlengd om de odd-leveranciers ertoe aan te zetten om offertes te blijven uitbrengen. Omgekeerd kon Dell, zelfs wanneer de duur van de online-onderhandelingen onbepaald was en van de eindofferte afhing, op elk moment aankondigen dat de online-onderhandelingen werden afgesloten. Dell kon beslissen om van een procedure met „uitsluitend een rangschikking” over te stappen op een „blinde” procedure. Bovendien had zij de mogelijkheid om de online-onderhandelingen te annuleren indien de aanbesteding of het resultaat daarvan niet tot tevredenheid stemde en in de plaats daarvan bilaterale onderhandelingen voeren. Op het onderhandelingsproces dat online werd gevoerd, werd toezicht gehouden door de managers die bij Dell wereldwijd voor de inkoop verantwoordelijk waren (bestreden besluit, overweging 37).
66

Ingevolge de in punt 48 hierboven aangehaalde rechtspraak kan het definitieve besluit weliswaar bepaalde verschillen vertonen met het inleidingsbesluit, onder meer als gevolg van argumenten die door de partijen zijn voorgedragen als antwoord op het inleidingsbesluit, zonder dat die verschillen de geldigheid van het definitieve besluit aantasten (zie in die zin arrest van 16 december 2010, Nederland en NOS/Commissie, T‑231/06 en T‑237/06, EU:T:2010:525, punten 48 en 49). Een dergelijk verschil is echter in casu niet gerechtvaardigd. Zoals de Commissie erkent, werd zij, ruim voor het nemen van het inleidingsbesluit, door de lidstaat ingelicht over de financiering met middelen van de algemene begroting van de deelstaat Beieren. Ten tijde van de vaststelling van het inleidingsbesluit beschikte de Commissie dus al over inlichtingen die haar toelieten om de algemene begroting van de deelstaat Beieren als bron van de litigieuze steun te identificeren. Bovendien betoogt de Commissie niet dat de verwijzing naar de algemene begroting van de deelstaat Beieren in het bestreden besluit volgde uit het in aanmerking nemen van gegevens die in antwoord op het inleidingsbesluit zijn verstrekt.
73

Om de grotere veiligheid van haar geneesmiddel te bewijzen, heeft zij zich met name gebaseerd op een vergelijkend klinisch onderzoek van TOBI en TOBI Podhaler, getiteld „Establish a new Gold standard efficacy and safety with tobramycin in cystic fibrosis 2006-2009” (hierna: „EAGER-onderzoek”), in het vhb-dossier betreffende TOBI Podhaler en in het EPAR daarvan. Uit dit onderzoek is gebleken dat bepaalde ongewenste effecten zoals hoest, veel minder frequent waren in de met TOBI Podhaler behandelde groep patiënten dan in de met TOBI behandelde groep. Het EMA heeft echter gemeend dat er weliswaar aanwijzingen waren in die zin dat Vantobra qua veiligheid een voordeel kon bieden aan patiënten die het inhaleren van droge poeder niet tolereren, maar dat de beschikbare informatie beperkt was en moeilijk te interpreteren was en dus niet voldoende overtuigend was om een afwijking te rechtvaardigen uit hoofde van artikel 8, lid 3, van verordening nr. 141/2000. Om die reden heeft het EMA verzoekster twee vragen gesteld. De eerste was een verzoek om hem extra gegevens te verstrekken over de klinische relevantie van de bij het klinische onderzoek geconstateerde ongewenste voorvallen, en dat zij de geconstateerde verschillen in het voorkomen van hoestverschijnselen en van terugtrekkingen uit de proeven wegens ongewenste voorvallen, in het EAGER-onderzoek, verder rechtvaardigde op basis van beschikbare gegevens uit het onderzoek voor wat betreft ernst van de ongewenste bijwerkingen, levenskwaliteit van de patiënten, etc. Met de tweede vraag werd verzoekster verzocht het EMA extra informatie te verstrekken om de stelling te staven dat het deel van de doelgroep dat baat kon hebben bij een grotere veiligheid met Vantobra, als aanzienlijk kan worden beschouwd. Om deze vragen te beantwoorden en aldus te bewijzen dat Vantobra aan het vereiste van artikel 3, lid 3, onder d), punt 2), van verordening nr. 847/2000 voldeed, heeft verzoekster informatie gezocht in de gepubliceerde onderzoeken en in twee lidstaten een marktonderzoek verricht bij [vertrouwelijk] over het gebruik van droge poeder en van de verstuiver.
86

Bovendien vloeit de vaststelling dat de exploitatiesteun onverenigbaar is met de interne markt aangezien de investeringssteun zelf onverenigbaar is met die markt, niet voort uit een voorwaarde die uitdrukkelijk is vastgesteld in de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen of in de richtsnoeren van 2014. Uit die richtsnoeren kan dus niet worden afgeleid dat de belanghebbenden in staat zouden zijn gesteld hun opmerkingen dienaangaande te maken, zoals de Commissie in wezen nochtans stelt in haar antwoord op de maatregelen tot organisatie van de procesgang. Daaraan moet worden toegevoegd dat besluit 2014/883 is ingetrokken en dat het niet zozeer de vraag is of de belanghebbenden in staat zijn gesteld hun opmerkingen te maken over dit besluit, maar of zij daartoe de gelegenheid hebben gehad in het kader van de formele onderzoeksprocedure. In het inleidingsbesluit heeft de Commissie echter louter aangegeven dat exploitatiesteun in beginsel onverenigbaar is met de interne markt, behoudens indien deze steun voldoet aan de criteria die zijn vastgesteld in de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen, hetgeen op het eerste gezicht niet het geval was, aangezien Pommeren reeds werd bediend door de luchthaven van Gdańsk (inleidend deel, getiteld „Beoordeling van de maatregel”, en punten 63-67 van het inleidingsbesluit).
77

Anders dan verzoeker aanvoert, kan bovendien op basis van de rechtspraak die volgt uit het arrest van 23 september 2014, Mikhalchanka/Raad (T‑196/11 en T‑542/12, niet gepubliceerd, EU:T:2014:801) niet tot de slotsom worden gekomen dat het begrip „actieve steun” enkel van toepassing is op het werk van een journalist indien zijn uitspraken een concrete impact hebben. Zoals de Raad terecht opmerkt, heeft het Gerecht in genoemd arrest namelijk geen uitspraak gedaan over de vrijheid van meningsuiting, maar geoordeeld dat de Raad niet had aangetoond dat de situatie van de verzoeker in de zaak die aanleiding had gegeven tot dat arrest, viel onder de plaatsingscriteria die waren genoemd in de aan de orde zijnde handelingen. Die criteria betroffen met name de personen die verantwoordelijk waren voor schendingen van internationale verkiezingsnormen die waren begaan tijdens de presidentsverkiezing in Belarus op 19 december 2010 en de personen die verantwoordelijk waren voor ernstige mensenrechtenschendingen of voor de onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie in dat land. Het is tegen die achtergrond dat het Gerecht heeft geoordeeld dat de Raad geen gegevens had overgelegd waaruit bleek in welke mate verzoeker en, in voorkomend geval, het televisieprogramma dat hij presenteerde, invloed en concrete impact uitoefenden op de schendingen van de internationale verkiezingsnormen en de onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie en, meer nog, in welke mate zij daarvoor verantwoordelijk waren (zie in die zin arrest van 23 september 2014, Mikhalchanka/Raad, T‑196/11 en T‑542/12, niet gepubliceerd, EU:T:2014:801, punten 7, 8, 15, 134 en 135).
160

Bij de studies die met vissen zijn uitgevoerd, waarop zowel het ondersteunende document als het DEHP-dossier is gebaseerd, volgt uit een wetenschappelijk verslag van 2008, dat als titel „European Union Risk Assessment Report” (risicobeoordelingsverslag van de Europese Unie) heeft en dat van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) afkomstig is, dat „niet met zekerheid kan worden gedefinieerd dat de stof DEHP bij vissen een hormoonontregelende stof is”. De negen andere studies die na 2008 zijn opgesteld over de invloed van de stof DEHP op vissen zijn slechts „non-guideline stud[ies]”, namelijk studies die niet volgens de standaarden van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) zijn verricht. Deze studies moeten dus worden beoordeeld op basis van de internationale erkende methode van de Klimisch-schaal (Klimisch H. J., Andreae M. en Tillmann U., „A Systematic Approach for Evaluating the Quality of Experimental Toxicological and Ecotoxicological data”, Regulatory Toxicology and Pharmacology, 1997, vol. 25, blz. 1‑5). Hoewel „non-guideline”-studies in het kader van de classificatie volgens de Klimisch-schaal een score van 3 krijgen, die overeenstemt met „niet betrouwbare” studies (Klimisch Score 3), zijn bovengenoemde studies in het ondersteunende document ingedeeld in klasse 2, „betrouwbaar met beperkingen” (Klimisch Score 2), wat in tegenstrijd is met de Klimisch-schaal. De auteur van het ondersteunende document trekt zelf ook de betrouwbaarheid van de studies Carnevali et al. (2010) en Corradetti et al. (2013) in twijfel, door deze als „in wezen niet betrouwbaar” (Klimisch Score 2/4) te kwalificeren. In sommige studies waarnaar het ondersteunende document verwijst, is de schadelijke invloed van DEHP op het hormonale stelsel hoegenaamd niet aangetoond. Dit is het geval bij de studies Zanotelli et al. (2010), Wang et al. (2013) en Uhren-Webster et al. (2010). Bovendien worden de resultaten van de studie Zanotelli et al. (2010), namelijk dat de „verminderde groei” (reduction in growth) bij vissen na een behandeling met DEHP kon worden beschouwd als een uiting van de „hormonale werking” van die stof, maar in geen geval als een „schadelijk gevolg” ervan, in twijfel getrokken door andere gespecialiseerde studies, en met name door de studie Norman et al. (2007).
60

Verzoekster verwijt de kamer van beroep dat zij heeft beoordeeld of interveniënt had toegestemd in het gebruik van het betwiste merk door een derde, in de zin van artikel 15, lid 2, van verordening nr. 207/2009, door rekening te houden met drie overwegingen die daartoe volgens haar niet relevant waren. Zo is ten eerste de – door de kamer van beroep in punt 42 van de bestreden beslissing naar voren gebrachte – vaststelling dat de rechten die verband houden met een naam of een merk gewoonlijk niet werden overgedragen in het kader van een opnameovereenkomst tussen een artiest en een platenmaatschappij, niet relevant. Ten tweede is ook het – in punt 43 van de bestreden beslissing vastgestelde – feit dat de platenmaatschappij waarmee interveniënt de overeenkomst van 8 juni 1979 had gesloten niet heeft gepoogd voor het EUIPO aanspraak te maken op de rechten op het betwiste merk, niet relevant. Ten derde verplicht het feit dat de kamer van beroep in punt 44 van de bestreden beslissing verzoeksters betoog aldus uitlegt dat het ertoe strekt de kwade trouw van interveniënt bij de aanvraag van het betwiste merk, in de zin van artikel 52, lid 1, van verordening nr. 207/2009 aan te tonen, haar de facto een vordering tot nietigverklaring van het betwiste merk op deze basis in te dienen. De kwestie van de eventuele kwade trouw van interveniënt is echter niet relevant om zijn toestemming voor het gebruik van het betwiste merk door een derde te beoordelen.
59

Het Hof van Justitie van de Europese Unie bestrijdt deze stellingen. In de eerste plaats is het Gerecht als enige bevoegd om van het onderhavige beroep kennis te nemen en kunnen de conclusies die het Hof heeft getrokken in de arresten van 26 november 2013, Kendrion/Commissie (C‑50/12 P,EU:C:2013:771) en Gascogne/Commissie (C‑58/12 P, EU:C:2013:770), niet naar de zaken T‑76/06 en T‑78/06 worden getransponeerd. In de tweede plaats zijn er tussen het einde van de schriftelijke behandeling en de opening van de mondelinge behandeling in de zaken T‑76/06 en T‑78/06 slechts 17 respectievelijk 21 maanden meer verstreken dan de gemiddelde duur van die fase in de procedure voor het Gerecht in mededingingszaken in de periode 2007‑2010. Voorts is de totale duur van de procedure in de zaken T‑76/06 en T‑78/06 slechts 15 maanden langer geweest dan de gemiddelde duur van de procedures voor het Gerecht in mededingingszaken in de periode 2006‑2015. In de derde plaats moeten de zaken T‑76/06 en T‑78/06 als complex worden aangemerkt. In de vierde plaats moet rekening worden gehouden met het feit dat het Hof van Justitie van de Europese Unie opereert in een meertalige omgeving waarvoor er binnen Europa, of zelfs in de wereld, geen equivalent te vinden is. Bovendien zijn in de vijftien zaken betreffende beroepen tegen beschikking C(2005) 4634 zes verschillende procestalen gehanteerd. In de vijfde plaats moet rekening worden gehouden met de omstandigheid dat het mandaat van de rechters van beperkte duur is en met de langdurige ziekte van een van de leden van de kamer waaraan de twee aan de orde zijnde zaken waren toegewezen. In de zesde plaats staat het gedrag van verzoeksters niet geheel los van de vertraging die in de zaken T‑76/06 en T‑78/06 is opgelopen.
52

Ten derde betoogt verzoekster dat de Commissie nog niet in de praktijk heeft kunnen vaststellen of de nationale rechterlijke instanties in Kroatië in staat zijn een dergelijke zaak te behandelen, aangezien de Republiek Kroatië een betrekkelijk nieuw lid van de Unie is. Gelet daarop was de Commissie gehouden om de zaak diepgaander te onderzoeken, temeer omdat tot dusverre nog geen enkele nationale rechter het mededingingsrecht van de Unie heeft toegepast.
Uit artikel 24, lid 1, tweede alinea, zesde volzin, VEU en artikel 275, eerste alinea, VWEU volgt dat het Hof in beginsel niet bevoegd is wat betreft de bepalingen van primair recht inzake het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en de op basis daarvan vastgestelde rechtshandelingen. De Unierechter is krachtens artikel 275, tweede alinea, VWEU slechts uitzonderlijk bevoegd in het kader van het GBVB. Artikel 275, tweede alinea, VWEU verleent het Hof evenwel geen bevoegdheid om kennis te nemen van beroepen tot schadevergoeding. Het Gerecht is dus niet bevoegd om kennis te nemen van beroepen tot vergoeding van de schade die zou zijn geleden wegens de vaststelling van een handeling inzake het GBVB.

Het Gerecht heeft zich daarentegen wel steeds bevoegd verklaard om kennis te nemen van verzoeken tot vergoeding van de schade die een persoon of een entiteit stelt te hebben geleden wegens de vaststelling tegen die persoon of entiteit van beperkende maatregelen op grond van artikel 215 VWEU.

(zie punten 53‑55)
4.

Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Oekraïne – Verbod op verkoop, levering, overbrenging of uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik aan bepaalde in Rusland gevestigde personen, entiteiten en lichamen – Verplichting om in de motivering de specifieke en concrete redenen voor die maatregel aan te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de strekking van de hem betreffende maatregel kan begrijpen – Toelaatbaarheid van een beknopte motivering [Art. 296, tweede alinea, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, c); besluit 2014/512/GBVB van de Raad; verordening nr. 833/2014 van de Raad] (zie punten 83‑85, 87, 89, 90, 94‑97)
1.

Mededinging – Regels van de Unie – Inbreuken – Toerekening – Inbreuk die is gemaakt door een entiteit die niet is opgehouden te bestaan en die is voortgezet door een andere entiteit die haar in de economische activiteit op de betrokken markt is opgevolgd – Toerekening van de volledige inbreuk aan die andere entiteit – Toelaatbaarheid – Bestaan van een situatie van economische continuïteit – Beoordelingscriteria (Art. 101 VWEU) (zie punten 21, 39‑43, 49‑51)