Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Steunmaatregelen van de staten - Begrip - Nationale regeling die van toepassing is op alle in surseance van betaling verkerende ondernemingen - Daaronder begrepen

[EG-Verdrag, art. 92, lid 1 (thans, na wijziging, art. 87, lid 1, EG)]

2. Steunmaatregelen van de staten - Beschikking van Commissie waarin zij vaststelt dat steun onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt en moet worden teruggevorderd - Mogelijkheid voor Commissie, berekening van precieze terug te betalen bedrag aan nationale autoriteiten over te laten

[EG-Verdrag, art. 93, lid 2 (thans art. 88, lid 2, EG)]

3. Steunmaatregelen van de staten - Terugvordering van onwettige steun - Toepassing van nationaal recht - Voorwaarden en grenzen - Nationale wettelijke regeling volgens welke schulden van failliet verklaarde ondernemingen geen rente opbrengen - Toelaatbaarheid

[EG-Verdrag, art. 93, lid 2 (thans art. 88, lid 2, EG)]

Samenvatting

1. Artikel 92, lid 1, van het Verdrag (thans, na wijziging, artikel 87, lid 1, EG) maakt geen onderscheid naar de redenen of doeleinden van de maatregelen van de staten, doch ziet naar hun gevolgen.

Het enkele feit dat een nationale regeling van toepassing is op alle ondernemingen die in surseance van betaling verkeren of schulden hebben aan de sociale zekerheid en de schatkist, betekent dus nog niet dat maatregelen die de bevoegde autoriteiten van een lidstaat ten aanzien van een in een dergelijke positie verkerende onderneming hebben getroffen, ipso facto niet als steun in de zin van artikel 92 van het Verdrag zouden kunnen worden aangemerkt.

Het eventuele verlies van belastingontvangsten voor de staat als gevolg van de toepassing van een wettelijke regeling van surseance van betaling en faillissement, is op zich geen grond om die regeling als een steunmaatregel te kwalificeren. Die consequentie is immers inherent aan iedere wettelijke regeling die het kader vaststelt waarbinnen de betrekkingen tussen een insolvabele onderneming en al haar schuldeisers worden geregeld, zonder dat daaruit automatisch het bestaan van een extra financiële last kan worden afgeleid die rechtstreeks of indirect door de overheid wordt gedragen en die bestemd is om de betrokken ondernemingen een bepaald voordeel toe te kennen.

Zulk een voordeel kan echter wel voortvloeien uit bepaalde maatregelen, of zelfs uit het feit dat de betrokken autoriteiten in bepaalde omstandigheden geen maatregelen treffen. Dit is het geval wanneer de onderneming haar activiteiten jarenlang heeft kunnen voortzetten zonder haar fiscale en socialezekerheidsverplichtingen na te komen.

( cf. punten 16-20 )

2. Geen enkele bepaling van gemeenschapsrecht vereist dat de Commissie, wanneer zij de terugbetaling van met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar verklaarde steun gelast, het precieze bedrag van de terug te betalen steun vaststelt. Voldoende is, dat de beschikking van de Commissie de gegevens bevat waarmee de adressaat van de beschikking zonder buitensporige moeilijkheden zelf het bedrag kan vaststellen.

De Commissie kan er dus mee volstaan, vast te stellen dat de betrokken steun moet worden terugbetaald, en het aan de nationale autoriteiten overlaten om het precieze bedrag van de terug te betalen steun te berekenen, wanneer voor deze berekening regels van belastingrecht of sociale zekerheid in aanmerking moeten worden genomen die zijn uitgewerkt in de geldende nationale wetgeving.

( cf. punten 25-26 )

3. De terugvordering van onwettige steun, die een herstel in de vorige toestand tot doel heeft, moet weliswaar in beginsel volgens de relevante procedureregels van het nationale procesrecht geschieden, maar die bepalingen dienen wel aldus te worden toegepast, dat de door het gemeenschapsrecht verlangde terugvordering niet in de praktijk onmogelijk wordt gemaakt.

Dit doel is bereikt zodra de betrokken steun, eventueel vermeerderd met vertragingsrente, door de begunstigde is terugbetaald. Door deze terugbetaling verliest de begunstigde immers het voordeel dat hij op de markt ten opzichte van zijn concurrenten genoot.

De in casu toepasselijke nationale wettelijke regeling bepaalt dat de schulden van ondernemingen die failliet zijn verklaard, met ingang van de datum van faillietverklaring geen rente meer opbrengen. Deze regel, die wordt gerechtvaardigd door het gemeenschappelijk belang van de schuldeisers dat op de boedel van de failliete onderneming geen nieuwe verplichtingen worden gevestigd die haar positie nog zouden kunnen verslechteren, is zonder onderscheid van toepassing op alle particuliere of publiekrechtelijke schuldeisers in alle procedures van dien aard.

Gelet op het doel van de regeling, het feit dat zij zonder onderscheid wordt toegepast en alleen geldt voor rente die na de faillietverklaring vervalt over de daarvóór onwettig verkregen steun, kan deze wettelijke regeling niet worden aangemerkt als een regeling die de door het gemeenschapsrecht verlangde terugvordering in de praktijk onmogelijk maakt.

( cf. punten 34-37 )