Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Exceptie van onwettigheid – Incident

(Art. 230, vierde alinea, EG; richtlijn 2009/30 van het Europees Parlement en de Raad, art.1, lid 8)

2. Harmonisatie van wetgevingen – Brandstoffen – Richtlijn 2009/30

(Richtlijn 2009/30 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1, lid 8)

3. Harmonisatie van wetgevingen – Brandstoffen – Richtlijn 2009/30

(Richtlijn 2009/30 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1, lid 8)

4. Harmonisatie van wetgevingen – Brandstoffen – Richtlijn 2009/30

(Richtlijn 2009/30 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1, lid 8)

Samenvatting

1. Een onderneming die methylcyclopentadieen-mangaan-tricarbonyl (MMT) produceert, kan niet worden geacht zonder twijfel individueel te worden geraakt in de zin van artikel 230, vierde alinea, EG, door artikel 1, lid 8, van richtlijn 2009/30 tot wijziging van richtlijn 98/70 met betrekking tot de specificatie van benzine, dieselbrandstof en gasolie en tot invoering van een mechanisme om de emissies van broeikasgassen te monitoren en te verminderen, tot wijziging van richtlijn 1999/32 met betrekking tot de specificatie van door binnenschepen gebruikte brandstoffen en tot intrekking van richtlijn 93/12, waarbij een maximumgehalte is gesteld voor het additief MMT in brandstoffen, aangezien dit artikel 1, lid 8, niet specifiek op haar is gericht en haar alleen raakt in haar objectieve hoedanigheid van producent van een dergelijk additief op dezelfde voet als elke andere marktdeelnemer die zich feitelijk of potentieel in een identieke situatie bevindt. De mogelijkheid om met meer of minder nauwkeurigheid het aantal of zelfs de identiteit te bepalen van de rechtssubjecten waarop deze maatregel van toepassing is, betekent geenszins dat die rechtssubjecten moeten worden beschouwd, individueel door die maatregel te zijn geraakt, zolang vaststaat dat die toepassing voortvloeit uit een in de betrokken handeling omschreven objectieve of feitelijke rechtssituatie. Bovendien staat derhalve niet onomstotelijk vast dat een dergelijk productiebedrijf op grond van artikel 230 EG de nietigverklaring van bovengenoemd artikel 1, lid 8, kan vorderen en kan het bedrijf in het kader van het krachtens het nationale recht ingestelde beroep de ongeldigheid van deze bepalingen aanvoeren, ook al heeft het niet binnen de in artikel 230 EG gestelde termijn bij de gemeenschapsrechter beroep tot nietigverklaring van deze bepalingen ingesteld.

(cf. punten 20, 23‑25)

2. In een technisch complexe situatie die voortdurend in beweging is, zoals het geval is voor additieven voor brandstoffen, beschikt de wetgever van de Unie over een ruime beoordelingsvrijheid, met name met betrekking tot de beoordeling van zeer ingewikkelde wetenschappelijke en technische feiten, om de aard en de omvang van de maatregelen die hij vaststelt te bepalen, terwijl de toetsing door de gemeenschapsrechter beperkt moet blijven tot de vraag of er bij de uitoefening van deze bevoegdheid geen sprake is geweest van een kennelijke dwaling of misbruik van bevoegdheid, dan wel of de wetgever de grenzen van zijn beoordelingsvrijheid niet klaarblijkelijk heeft overschreden. In die context kan de gemeenschapsrechter zijn beoordeling van de wetenschappelijke en technische feiten immers niet in de plaats stellen van die van de wetgever, waaraan het Verdrag die taak heeft toevertrouwd. Deze ruime beoordelingsvrijheid van de wetgever van de Unie, waarvan de uitoefening bijgevolg door de rechter beperkt wordt getoetst, geldt niet slechts voor de aard en de draagwijdte van de vast te stellen bepalingen, doch tot op zekere hoogte ook voor de vaststelling van de basisgegevens. Een dergelijke rechterlijke toetsing, ook al is de draagwijdte ervan beperkt, vereist evenwel dat de gemeenschapsinstellingen die de betrokken handeling hebben vastgesteld, voor het Hof kunnen aantonen dat zij bij de vaststelling van de handeling hun beoordelingsvrijheid daadwerkelijk hebben uitgeoefend, wat veronderstelt dat rekening wordt gehouden met alle relevante feiten en omstandigheden van de situatie welke die handeling heeft willen regelen.

Wanneer dus tijdens het regelgevingsproces voor de vaststelling van richtlijn 2009/30 tot wijziging van richtlijn 98/70 met betrekking tot de specificatie van benzine, dieselbrandstof en gasolie en tot invoering van een mechanisme om de emissies van broeikasgassen te monitoren en te verminderen, tot wijziging van richtlijn 1999/32 met betrekking tot de specificatie van door binnenschepen gebruikte brandstoffen en tot intrekking van richtlijn 93/12, de commissie Milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid van het Europees Parlement algemene en specifieke workshops heeft georganiseerd en wanneer uit het dossier blijkt dat het Parlement, de Raad en de Commissie, bij het gebruik van hun beoordelingsvrijheid rekening hebben gehouden met de beschikbare wetenschappelijke gegevens betreffende zowel de effecten van methylcyclopentadieen-mangaan-tricarbonyl (MMT) op de volksgezondheid als op het milieu en de uitwerking ervan op voertuigen, hebben het Parlement en de Raad geen kennelijke beoordelingsfout gemaakt toen zij besloten tot vaststelling, in artikel 1, lid 8, van richtlijn 2009/30, van een maximumgehalte aan MMT in brandstoffen.

(cf. punten 28, 33‑34, 36, 41‑42)

3. Artikel 1, lid 8, van richtlijn 2009/30 tot wijziging van richtlijn 98/70 met betrekking tot de specificatie van benzine, dieselbrandstof en gasolie en tot invoering van een mechanisme om de emissies van broeikasgassen te monitoren en te verminderen, tot wijziging van richtlijn 1999/32 met betrekking tot de specificatie van door binnenschepen gebruikte brandstoffen en tot intrekking van richtlijn 93/12, voor zover daarbij een nieuw artikel 8 bis, lid 2, wordt ingevoegd in richtlijn 98/70 en een maximumgehalte is gesteld voor methylcyclopentadieen-mangaan-tricarbonyl (MMT) in brandstoffen, is niet ongeldig wegens niet-inachtneming van het voorzorgs- en het evenredigheidsbeginsel, en evenmin wegens schending van het beginsel van gelijke behandeling en van het rechtszekerheidsbeginsel.

Wat het rechterlijk toezicht op de eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel betreft, beschikt de wetgever van de Unie immers over een ruime discretionaire bevoegdheid op een gebied waarop van hem politieke, economische en sociale keuzes worden verlangd en waarop hij ingewikkelde beoordelingen moet maken. Een op dit gebied vastgestelde maatregel is slechts onrechtmatig wanneer hij kennelijk ongeschikt is ter bereiking van het door de bevoegde instellingen nagestreefde doel. In dit verband is de vaststelling van een maximumgehalte voor MMT in brandstoffen waardoor de hoeveelheid van deze substantie die potentieel schadelijk voor de gezondheid kan zijn, dienovereenkomstig kan worden verminderd, niet kennelijk ongeschikt om de door de wetgever van de Unie nagestreefde doelstellingen van gezondheids- en milieubescherming te bereiken. Gelet op de risico’s voor de gezondheid en de schade aan voertuigmotoren, alsmede de moeilijkheden bij het ontwikkelen van testmethoden, gaat een restrictieve maatregel als de beperking van het MMT-gehalte in brandstoffen bovendien niet verder dan nodig is om te voldoen aan de doelstellingen van richtlijn 2009/30.

Wat vervolgens het voorzorgsbeginsel betreft, dit rechtvaardigt, wanneer het onmogelijk blijkt te zijn het bestaan of de omvang van een risico met zekerheid te bepalen, omdat de resultaten van de studies ontoereikend, niet concludent of onnauwkeurig zijn, maar reële schade voor de volksgezondheid waarschijnlijk blijft ingeval het risico intreedt, de vaststelling van beperkende maatregelen, mits deze niet-discriminerend en objectief zijn. Het bij artikel 1, lid 8, van richtlijn 2009/30 opgelegde maximumgehalte aan MMT is niet discriminerend daar het geldt voor de gehele Unie en voor alle producenten en importeurs van MMT. Gezien de onzekerheid, zowel over de door het gebruik van MMT veroorzaakte schade als over de risico’s voor de gebruiker van MMT, lijkt de vaststelling van maximumgehalten voor MMT in brandstoffen bovendien niet kennelijk onevenredig ten opzichte van de economische belangen van de producenten van MMT, om een hoog niveau van gezondheids- en milieubescherming te garanderen.

Wat voorts het beginsel van gelijke behandeling betreft, worden de andere metaalhoudende additieven op basis van mangaan, waarvoor de voor MMT opgelegde beperking niet geldt, in de Unie niet gebruikt en evenmin geïmporteerd. De situatie van MMT is dus niet vergelijkbaar met die van de andere metaalhoudende additieven op basis van mangaan en de wetgever van de Unie behoefde ten aanzien van die additieven derhalve geen maxima vast te stellen.

Ten slotte valt er geen niet-inachtneming van het rechtszekerheidsbeginsel te constateren, nu de formulering van artikel 8 bis, lid 2, van richtlijn 98/70 ten aanzien van het verband tussen het maximumgehalte aan MMT in brandstoffen en de ontwikkeling van de testmethoden niet voor meer dan één uitleg vatbaar is.

(cf. punten 46, 50, 55, 61, 63, 68‑69, 75‑77, 82‑83)

4. Met de vaststelling van artikel 1, lid 8, van richtlijn 2009/30 tot wijziging van richtlijn 98/70 met betrekking tot de specificatie van benzine, dieselbrandstof en gasolie en tot invoering van een mechanisme om de emissies van broeikasgassen te monitoren en te verminderen, tot wijziging van richtlijn 1999/32 met betrekking tot de specificatie van door binnenschepen gebruikte brandstoffen en tot intrekking van richtlijn 93/12, voor zover daarbij een nieuw artikel 8 bis, leden 4 tot en met 6, wordt ingevoegd in richtlijn 98/70 en etikettering van brandstoffen met metaalhoudende additieven wordt voorgeschreven, heeft de Uniewetgever geen kennelijke beoordelingsfout gemaakt. Het doel van de etiketteringsplicht is immers de bescherming van de consument, hetgeen volgens artikel 153 EG een doelstelling van de Unie is. Deze doelstelling moet worden verwezenlijkt door verbetering van het recht op informatie van de consument. Het goed zichtbaar aanbrengen van een etiket met de tekst „Bevat metaalhoudende additieven” is een passend middel om dat doel te bereiken. Voorts is etikettering alleen vereist voor de verkoop van brandstof met metaalhoudende additieven en niet voor de verkoop van MMT als additief en zal zij de brandstofproducenten en -handelaren niet al te zwaar belasten, gezien de geringe hoeveelheid brandstoffen die dergelijke additieven bevatten. Bijgevolg is deze etiketteringsplicht geen verplichting die kennelijk ongeschikt is om het doel van richtlijn 2009/30, de bescherming van de consument, te bereiken.

(cf. punten 88‑89, 94‑96)