In dit verband heeft het Hof reeds benadrukt dat, aangezien de door de Unie gesloten volkenrechtelijke overeenkomsten van hogere rang zijn dan de bepalingen van afgeleid Unierecht, deze bepalingen zoveel mogelijk in overeenstemming met die overeenkomsten moeten worden uitgelegd.

Het Hof heeft reeds geoordeeld dat de in artikel 36, lid 1, van de EER-Overeenkomst neergelegde regels die beperkingen van de vrijheid van dienstverrichting verbieden, dezelfde juridische draagwijdte hebben als die welke zijn vastgesteld in artikel 56 VWEU. De desbetreffende bepalingen van de EER-Overeenkomst en die van het VWEU moeten dan ook uniform worden uitgelegd.

In die optiek streven meerdere bepalingen van de EER-Overeenkomst ernaar een zo uniform mogelijke interpretatie ervan in de gehele EER te waarborgen. Het is in dit kader de taak van de Unierechter om erover te waken dat de regels van de EER‑Overeenkomst, die in wezen gelijk zijn aan die van het VWEU, in alle lidstaten op uniforme wijze worden uitgelegd.

Dienaangaande zijn de voorschriften die van toepassing zijn in de betrekkingen tussen de overeenkomstsluitende partijen op de door de EER-Overeenkomst bestreken gebieden, in wezen die van de overeenkomstige bepalingen van het VWEU en van de ter uitvoering daarvan vastgestelde besluiten.

Artikel 56 VWEU, dat net als artikel 36, lid 1, van de Overeenkomst tot oprichting van de Europese Economische Ruimte (EER-Overeenkomst) in het recht van de vrije dienstverlening voorziet, is voldoende duidelijk en onvoorwaardelijk, zodat het rechtstreekse werking heeft. Wat de aard en de opzet van de EER-Overeenkomst betreft, heeft noch de kamer van beroep noch het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie argumenten aangevoerd waaruit zou blijken dat dit artikel niet rechtstreeks kan worden ingeroepen door particulieren. Deze mogelijkheid blijkt juist wel uit de achtste alinea van de preambule van de EER-Overeenkomst, waarin het belang wordt onderstreept van de rol die particulieren in de EER vervullen door de uitoefening van de rechten die deze overeenkomst hun verleent en door de rechterlijke handhaving van die rechten. Bovendien moet worden beklemtoond dat het Hof reeds de verenigbaarheid van een handeling van de Unie met de EER-Overeenkomst heeft getoetst.

Artikel 56 VWEU verlangt niet enkel de afschaffing van iedere discriminatie van de in een andere lidstaat gevestigde dienstverrichter op grond van diens nationaliteit, maar tevens de opheffing van iedere beperking – ook indien deze zonder onderscheid geldt voor binnenlandse dienstverrichters en dienstverrichters uit andere lidstaten – die de werkzaamheden van de dienstverrichter die in een andere lidstaat is gevestigd en aldaar rechtmatig gelijksoortige diensten verricht, verbiedt, belemmert of minder aantrekkelijk maakt.

Uit de rechtspraak van het Hof volgt dat het vereiste dat een reeds in een andere lidstaat door het octrooibureau erkende octrooigemachtigde een vaste beroepswoonplaats heeft in de lidstaat van ontvangst, of zelfs een domiciliehouder aanwijst, een beperking van de vrije dienstverrichting vormt.

De voorwaarde die in artikel 93, lid 2, onder b), van verordening nr. 207/2009 inzake het Uniemerk is neergelegd, namelijk dat een erkende gemachtigde kantoor moet houden in de Unie, levert dus een beperking op van het vrij verrichten van diensten in de Europese Economische Ruimte (EER).

Nationale maatregelen die de uitoefening van de in het VWEU gewaarborgde fundamentele vrijheden kunnen belemmeren of minder aantrekkelijk kunnen maken, worden echter geacht verenigbaar te zijn met dat Verdrag indien zij voldoen aan vier voorwaarden: zij moeten zonder discriminatie worden toegepast, zij moeten hun rechtvaardiging vinden in dwingende redenen van algemeen belang, zij moeten geschikt zijn om de verwezenlijking van het nagestreefde doel te waarborgen, en zij mogen niet verder gaan dan nodig is voor het bereiken van dat doel.

Het is juist dat met het Unierecht overeenstemmende uitlegging van bepalingen van afgeleid Unierecht niet kan dienen als grondslag van een contra legem-uitlegging van die teksten, doch dat is niet het geval met betrekking tot de voorwaarde betreffende het kantoor houden in de Unie voor een erkende gemachtigde.

Noch uit verordening nr. 207/2009, in de vóór de inwerkingtreding van verordening 2015/2424 tot wijziging van verordening nr. 207/2009 toepasselijke versie ervan, noch uit de door het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie overgelegde feitelijke en juridische gegevens blijkt immers dat het de specifieke bedoeling van de wetgever van de Unie was om personen die kantoor houden in een staat van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) die tot de EER behoort, zoals Liechtenstein, uit te sluiten van toegang tot de lijst van erkende gemachtigden.

Veeleer was het de bedoeling van de wetgever van de Unie om ervoor te zorgen dat de correspondentie tussen het Bureau en de belanghebbende partijen aan bepaalde kwaliteitsnormen beantwoordt en voldoende betrouwbaar is. Voor die doelstelling is niet noodzakelijkerwijs vereist dat de belanghebbende kantoor houdt op het grondgebied van de Unie.

Deze uitlegging wordt bevestigd door verordening 2015/2424, die de verwijzingen naar het grondgebied van de Unie heeft vervangen door verwijzingen naar het grondgebied van de EER, met name wat de voorwaarden voor inschrijving op de lijst van erkende gemachtigden in artikel 93 van verordening nr. 207/2009 betreft. Hoewel het daarbij gaat om een wijziging die een grote praktische impact heeft, lijkt deze geenszins voort te vloeien uit het voornemen om een nieuw beleid te voeren ten aanzien van de staten van de EVA die tot de EER behoren. Om te beginnen maakte die wijziging geen deel uit van wetgevingsvoorstel COM(2013) 161 final van de Commissie van 27 maart 2013, en is deze pas later in het wetgevingsproces vastgesteld. Bovendien heeft de wetgever daarover geen enkele toelichting verstrekt in de preambule van verordening 2015/2424. Deze wijziging moet dan ook worden beschouwd als een technische aanpassing, die louter ertoe strekte het secundaire recht van de Unie aan te passen aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Overeenkomst tot oprichting van de Europese Economische Ruimte.

(zie punten 66‑69, 83‑86)