ARREST VAN HET HOF (DERDE KAMER) VAN 8 OKTOBER 1986. - STRAFGEDING TEGEN FRANZ KELLER. - VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET AMTSGERICHT BREISACH AM RHEIN. - GELDIGHEID VAN VERORDENINGEN VAN DE RAAD EN VAN DE COMMISSIE - ETIKETTERING VAN TAFELWIJN. - ZAAK 234/85.



Jurisprudentie 1986 bladzijde 02897



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

1 . HANDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN - GELDIGHEID - TOETSING ENKEL AAN GEMEENSCHAPSRECHT

2 . GEMEENSCHAPSRECHT - BEGINSELEN - GRONDRECHTEN - VRIJE BEROEPSUITOEFENING - BEPERKINGEN - TOELAATBAARHEID - VOORWAARDEN

3 . LANDBOUW - GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN - WIJN - OMSCHRIJVING EN AANBIEDINGSVORM VAN WIJN - ETIKETTERING VAN TAFELWIJN - BEPERKING VAN TOEGESTANE AANDUIDINGEN - DOELSTELLINGEN VAN ALGEMEEN BELANG - TOELAATBAARHEID

( VERORDENING VAN DE RAAD NR . 355/79 , ARTIKEL 2 , LID 2 , SUB H ; VERORDENING VAN DE COMMISSIE NR . 997/81 , ARTIKEL 13 , LID 6 )

Samenvatting

1 . DE GELDIGHEID VAN HANDELINGEN VAN INSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP KAN SLECHTS WORDEN GETOETST AAN HET GEMEENSCHAPSRECHT . BEWEERDE INBREUKEN OP GRONDRECHTEN ZOALS DIE IN DE GRONDWET VAN EEN LID-STAAT ZIJN NEERGELEGD , KUNNEN DERHALVE OP ZICH AAN DE RECHTSGELDIG HEID VAN EEN HANDELING VAN DE GEMEENSCHAP OF AAN HAAR WERKING IN DIE STAAT NIET AFDOEN .

2 . HET RECHT OP VRIJE BEROEPSUITOEFENING WORDT IN DE COMMUNAUTAIRE RECHTSORDE SLECHTS GEWAARBORGD BINNEN DE GRENZEN VAN DE DOOR DE GEMEENSCHAP NAGESTREEFDE DOELSTELLINGEN VAN ALGEMEEN BELANG , WAARBIJ AAN HET WEZEN VAN DIT RECHT EVENWEL GEEN AFBREUK MAG WORDEN GEDAAN .

DE GEMEENSCHAPSREGELING INZAKE DE ETIKETTERING VAN WIJNEN ONDERWERPT DE BEROEPSACTIVITEIT VAN DE BETROKKEN ONDERNEMERS WELISWAAR OP EEN DUIDELIJK AFGEBAKEND GEBIED AAN BEPAALDE BEPERKINGEN , DOCH LAAT HET WEZEN VAN HET RECHT OP VRIJE UITOEFENING VAN DIT BEROEP ONVERLET .

3 . DE BEPERKING DOOR DE VERORDENINGEN NR . 355/79 VAN DE RAAD VAN 5 FEBRUARI 1979 EN NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE OMSCHRIJVING EN DE AANBIEDINGSVORM VAN WIJN EN DRUIVEMOST VAN DE BIJ DE ETIKETTERING VAN WIJN TOEGESTANE AANDUIDINGEN VINDT IN BEGINSEL HAAR RECHTVAARDIGING IN DE ALGEMENE DOELSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING VAN DE WIJNMARKT . IN HET BIJZONDER IS DE UITSLUITING VAN DE TERM ' ' DURCHGEGOREN ' ' ( VOOR DE OMSCHRIJVING VAN TAFELWIJN ) GERECHTVAARDIGD IN HET ALGEMEEN BELANG EN VORMT DUS GEEN MET HET GEMEENSCHAPSRECHT STRIJDIGE BEPERKING VAN DE VRIJE UITOEFENING VAN HET BEROEP VAN WIJNBOUWER .

Partijen

IN ZAAK 234/85 ,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET AMTSGERICHT BREISACH AM RHEIN , IN DE ALDAAR DIENENDE STRAFZAAK TEGEN

FRANZ KELLER ,

Onderwerp

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE GELDIGHEID VAN BEPALINGEN VAN VERORDENING NR . 355/79 VAN DE RAAD VAN 5 FEBRUARI 1979 HOUDENDE VASTSTELLING VAN DE ALGEMENE VOORSCHRIFTEN VOOR DE OMSCHRIJVING EN DE AANBIEDINGSVORM VAN WIJN EN DRUIVEMOST ( PB 1979 , L 54 , BLZ . 99 ), EN VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE VAN 26 MAART 1981 HOUDENDE UITVOERINGSBEPALINGEN VOOR DE OMSCHRIJVING EN DE AANBIEDINGSVORM VAN WIJN EN DRUIVEMOST ( PB 1981 , L 106 , BLZ . 1 ),

Overwegingen van het arrest

1 BIJ BESCHIKKING VAN 2 JULI 1985 , INGEKOMEN TEN HOVE OP 25 JULI DAARAANVOLGEND , HEEFT HET AMTSGERICHT BREISACH AM RHEIN KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE GELDIGHEID VAN BEPALINGEN VAN VERORDENING NR . 355/79 VAN DE RAAD VAN 5 FEBRUARI 1979 HOUDENDE VASTSTELLING VAN DE ALGEMENE VOORSCHRIFTEN VOOR DE OMSCHRIJVING EN DE AANBIEDINGSVORM VAN WIJN EN DRUIVEMOST ( PB 1979 , L 54 , BLZ . 99 ), EN VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE VAN 26 MAART 1981 HOUDENDE UITVOERINGSBEPALINGEN VOOR DE OMSCHRIJVING EN DE AANBIEDINGSVORM VAN WIJN EN DRUIVEMOST ( PB 1981 , L 106 , BLZ . 1 ).

2 GENOEMDE VERORDENING NR . 355/79 VAN DE RAAD , ZOALS GEWIJZIGD BIJ DE VERORDENINGEN VAN DE RAAD NRS . 3456/80 VAN 22 DECEMBER 1980 ( PB 1980 , L 360 , BLZ . 18 ) EN 3685/81 VAN 15 DECEMBER 1981 ( PB 1981 , L 369 , BLZ . 1 ), BEPAALT IN ARTIKEL 3 , DAT ' ' VOOR DE OMSCHRIJVING VAN TAFELWIJN OP DE ETIKETTERING UITSLUITEND DE IN ARTIKEL 2 BEDOELDE VERMELDINGEN MOGEN VOORKOMEN ' ' . ARTIKEL 2 VAN DE VERORDENING GEEFT EERST AAN , WELKE AANDUIDINGEN DE ETIKETTERING VAN TAFELWIJN MOET BEVATTEN ; VERVOLGENS WORDEN IN LID 2 EEN AANTAL AANDUIDINGEN OPGESOMD , WAARMEE HET ETIKET VAN EEN DERGELIJKE WIJN KAN WORDEN AANGEVULD . VOLGENS SUB H ZIJN DAT ONDER MEER :

' ' BIJZONDERHEDEN BETREFFENDE :

- DE SOORT VAN HET PRODUKT ,

- EEN BIJZONDERE KLEUR VAN DE TAFELWIJN ,

VOOR ZOVER VOOR DEZE VERMELDINGEN UITVOERINGSBEPALINGEN BESTAAN , OF , BIJ GEBREKE DAARVAN , BEPALINGEN VAN DE BETROKKEN LID-STAAT ... ' ' .

3 KRACHTENS DEZE BEPALINGEN HEEFT DE COMMISSIE VERORDENING NR . 997/81 VASTGESTELD , WAARVAN ARTIKEL 13 , LID 6 , BEPAALT :

' ' TER UITVOERING VAN ARTIKEL 2 , LID 2 , SUB H , VAN ARTIKEL 12 , LID 2 , SUB K , EN VAN ARTIKEL 28 , LID 2 , SUB K , VAN VERORDENING ( EEG ) NR . 355/79 MOGEN NAAR GELANG VAN HET GEVAL DE VOLGENDE TERMEN WORDEN VERMELD :

- , DEMI-SEC ' , , HALBTROCKEN ' ...,

- , MOELLEUX ' , , LIEBLICH ' ...,

- , DOUX ' , , SUSS ' ... .

DE TERMEN , SEC ' , , TROCKEN ' , , SECCO ' ... MOGEN ALLEEN WORDEN VERMELD INDIEN DE BETROKKEN WIJN EEN GEHALTE AAN SUIKERRESIDU HEEFT VAN

- TEN HOOGSTE 4 G/L OF

- TEN HOOGSTE 9 G/L WANNEER HET TOTALE GEHALTE AAN ZUREN , UITGEDRUKT IN GRAM WIJNSTEENZUUR PER LITER , NIET MEER DAN 2 G/L LAGER IS DAN HET GEHALTE AAN SUIKERRESIDU . ' '

4 DE PREJUDICIELE VRAAG IS GEREZEN IN EEN STRAFZAAK DIE HET OPENBAAR MINISTERIE TE FREIBURG TEGEN F . KELLER AANHANGIG HEEFT GEMAAKT WEGENS OVERTREDING VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE . VERDACHTE WORDT TELASTGELEGD , DE DOOR HEM GEPRODUCEERDE TAFELWIJN OP HET ETIKET VAN DE FLESSEN TE HEBBEN AANGEDUID MET DE TERM ' ' DURCHGEGOREN ' ' ( UITGEGIST ), TERWIJL VOLGENS DE GENOEMDE GEMEENSCHAPSREGELING HET GEHALTE AAN SUIKERRESIDU BIJ DEZE WIJNSOORT ALLEEN MET DE TERM ' ' TROCKEN ' ' ( DROOG ) MOCHT WORDEN AANGEDUID .

5 OP VERZOEK VAN VERDACHTE HEEFT HET AMTSGERICHT BREISACH AM RHEIN DE BEHANDELING VAN DE ZAAK GESCHORST EN DE VOLGENDE PREJUDICIELE VRAAG GESTELD :

' ' ZIJN DE ARTIKELEN 2 , LID 2 , SUB H , VAN VERORDENING NR . 355/79 VAN DE RAAD EN 13 , LID 6 , VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE NAAR GEMEENSCHAPSRECHT GELDIG ?

' '

6 DE NATIONALE RECHTER IS BLIJKENS DE VERWIJZINGSBESCHIKKING VAN OORDEEL , DAT GENOEMDE BEPALINGEN , KRACHTENS WELKE DE DUITSE PRODUCENTEN HUN TAFELWIJNEN ENKEL MET DE DAARIN VOORZIENE TERMEN MOGEN AANDUIDEN , INBREUK MAKEN OP DE DOOR ARTIKEL 12 GRUNDGESETZ GEWAARBORGDE VRIJHEID VAN BEROEPSUITOEFENING .

7 MET BETREKKING TOT DE VERWIJZING DOOR DE NATIONALE RECHTER NAAR DE DUITSE GRONDWET ZIJ ER AANSTONDS OP GEWEZEN , DAT VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK VAN HET HOF DE GELDIGHEID VAN HANDELINGEN VAN INSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP SLECHTS KAN WORDEN GETOETST AAN HET GEMEENSCHAPSRECHT . BEWEERDE INBREUKEN OP GRONDRECHTEN ZOALS DIE IN DE GRONDWET VAN EEN LID-STAAT ZIJN NEERGELEGD , KUNNEN DERHALVE OP ZICH AAN DE RECHTSGELDIGHEID VAN EEN HANDELING VAN DE GEMEENSCHAP OF AAN HAAR WERKING IN DIE STAAT NIET AFDOEN ( CF . HET ARREST VAN 17 DECEMBER 1970 , ZAAK 11/70 , INTERNATIONALE HANDELSGESELLSCHAFT , JURISPR . 1970 , BLZ . 1125 EN 1135 ).

8 NAAR HET HOF EERDER REEDS HEEFT ERKEND , MAAKT HET RECHT OP VRIJE BEROEPSUITOEFENING ECHTER DEEL UIT VAN DE ALGEMENE RECHTSBEGINSELEN WAARVAN HET HOF DE EERBIEDIGING VERZEKERT . MAAR ZOALS DE UITOEFENING VAN DIT RECHT DOOR DE LID-STATEN IN HET OPENBAAR BELANG IS BEPERKT , ZO WORDT DE UITOEFENING ERVAN OOK IN DE COMMUNAUTAIRE RECHTSORDE SLECHTS GEWAARBORGD BINNEN DE GRENZEN VAN DE DOOR DE GEMEENSCHAP NAGESTREEFDE DOELSTELLINGEN VAN ALGEMEEN BELANG , WAARBIJ AAN HET WEZEN VAN DIT RECHT EVENWEL GEEN AFBREUK MAG WORDEN GEDAAN ( CF . HET ARREST VAN 1 MEI 1974 , ZAAK 4/73 , NOLD , JURISPR . 1974 , BLZ . 491 EN 508 ).

9 DIENAANGAANDE MOET ALLEREERST WORDEN VASTGESTELD , DAT DE GEMEENSCHAPSREGELING INZAKE DE ETIKETTERING VAN WIJNEN DE BEROEPSACTIVITEIT VAN DE BETROKKEN ONDERNEMERS WELISWAAR OP EEN DUIDELIJK AFGEBAKEND GEBIED AAN BEPAALDE BEPERKINGEN ONDERWERPT , DOCH HET WEZEN VAN HET RECHT OP VRIJE UITOEFENING VAN DIT BEROEP ONVERLET LAAT .

10 VOOR DE BEOORDELING VAN DE GELDIGHEID VAN DE DOOR DE NATIONALE RECHTER BEDOELDE BEPALINGEN MOET VERVOLGENS WORDEN ONDERZOCHT OF , ZOALS DE VERDACHTE IN HET HOOFDGEDING BEWEERT , DE BEPERKING VAN DE VRIJE BEROEPSUITOEFENING GEEN RECHTVAARDIGING VINDT IN DE DOOR DE GEMEENSCHAP NAGESTREEFDE DOELSTELLINGEN VAN ALGEMEEN BELANG .

11 VOLGENS VERDACHTE IN HET HOOFDGEDING HEEFT ELKE REGELING INZAKE DE OMSCHRIJVING VAN WIJN IN WEZEN TOT DOEL , TE VERZEKEREN DAT DE WIJNPRODUKTIE CONCURREREND IS EN DAT DE VERBRUIKERS NAUWKEURIG EN ZONDER MISLEIDING WORDEN GEINFORMEERD . ZIJNS INZIENS BIEDT DE TERM ' ' TROCKEN ' ' EEN DERGELIJKE INFORMATIE NIET , OMDAT HIJ STAAT VOOR EEN GEHALTE AAN SUIKERRESIDU , DAT BINNEN DE IN ARTIKEL 13 , LID 6 , VAN VERORDENING NR . 997/81 AANGEGEVEN RUIME MARGE KAN VARIEREN . DOOR AAN ' ' TROCKEN ' ' DE UITDRUKKING ' ' DURCHGEGOREN ' ' TOE TE VOEGEN , ZOU MEN DAARENTEGEN WEL EEN VOLLEDIGE EN ONDUBBELZINNIGE INFORMATIE BEREIKEN , DIE DE DOORZICHTIGHEID VAN DE HANDELSBETREKKINGEN BEVORDERT EN BETER BEANTWOORDT AAN DE DOELSTELLINGEN VAN DE BETROKKEN REGELING .

12 ER ZIJ OP GEWEZEN , DAT DE VERORDENINGEN NRS . 355/79 VAN DE RAAD EN 997/81 VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE OMSCHRIJVING EN DE AANBIEDINGSVORM VAN WIJN EN DRUIVEMOST , BLIJKENS HUN CONSIDERANS ZIJN VASTGESTELD IN HET KADER VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING VAN DE WIJNMARKT , TOT STAND GEBRACHT BIJ VERORDENING NR . 337/79 VAN DE RAAD VAN 5 FEBRUARI 1979 ( PB 1979 , L 54 , BLZ . 1 ).

13 IN DAT VERBAND HEBBEN DE BESTREDEN BEPALINGEN , NAAR UIT DE VIERDE EN DE VIJFTIENDE OVERWEGING VAN DE CONSIDERANS VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE KAN WORDEN AFGELEID , IN DE EERSTE PLAATS TOT DOEL , DE HANDELSBELEMMERINGEN TUSSEN DE LID-STATEN UIT DE WEG TE RUIMEN , MET NAME DOOR EEN EENVORMIGE , MET HET BEGRIP VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT VERENIGBARE WIJNREGELING IN TE VOEREN EN DOOR MET HET OOG DAAROP HET GEBRUIK VAN DE FACULTATIEVE AANDUIDINGEN OP DE ETIKETTEN VAN DE FLESSEN TE BEPERKEN .

14 VERDER TRACHTEN ZIJ DEZE DOELSTELLING TE VERENIGEN MET HET STREVEN NAAR EEN ' ' OPTIMALE VOORLICHTING ' ' VAN DE VERBRUIKERS , DIT WIL ZEGGEN EEN ' ' ZO DUIDELIJKE EN VOLLEDIGE INFORMATIE ... ALS MOGELIJK IS IN HET KADER VAN DE ETIKETTERING ' ' , ZOALS BLIJKT UIT DE DERDE OVERWEGING VAN DE CONSIDERANS VAN VERORDENING NR . 355/79 VAN DE RAAD EN UIT DE VIERDE OVERWEGING VAN DE CONSIDERANS VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE .

15 DE BEPERKING VAN DE BIJ DE ETIKETTERING VAN WIJN TOEGESTANE AANDUIDINGEN VINDT DUS IN BEGINSEL HAAR RECHTVAARDIGING IN DE ALGEMENE DOELSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING VAN DE WIJNMARKT .

16 WAT TEN SLOTTE MEER IN HET BIJZONDER DE VRAAG BETREFT , OF DE UITSLUITING VAN DE TERM ' ' DURCHGEGOREN ' ' VAN DE LIJST VAN TOEGESTANE AANDUIDINGEN VERDER GAAT DAN TER BEREIKING VAN DE MET DE BETROKKEN REGELING BEOOGDE DUIDELIJKE EN NOODZAKELIJKE INFORMATIE NODIG IS , MOET OM TE BEGINNEN WORDEN OPGEMERKT , DAT DIE UITDRUKKING ENKEL IN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND WORDT BEGREPEN EN DAT DE VERTALING ERVAN MET GEEN ENKELE IN DE OVERIGE LID-STATEN VAN DE GEMEENSCHAP GEBRUIKELIJKE AANDUIDING OVEREENKOMT .

17 BOVENDIEN MOET MET DE COMMISSIE WORDEN VASTGESTELD , DAT DE TERM ' ' DURCHGEGOREN ' ' NIET STROOKT MET DE WERKELIJKHEID , DAAR ER PRAKTISCH GEEN ' ' UITGEGISTE ' ' WIJN BESTAAT . DE VERDACHTE IN HET HOOFDGEDING HEEFT OVERIGENS TOEGEGEVEN , DAT DEZE UITDRUKKING BETEKENT DAT ALLE SUIKERDEELTJES IN DE DRUIVEMOST IN ALCOHOL ZIJN OMGEZET , ZONDER TE BETWISTEN DAT BEPAALDE IN DE DRUIF AANWEZIGE SUIKERS ZICH DAARTOE NIET LENEN .

18 ONDER DEZE OMSTANDIGHEDEN MOET DERHALVE WORDEN AANGENOMEN , DAT DE UITSLUITING VAN DE TERM ' ' DURCHGEGOREN ' ' GERECHTVAARDIGD IS IN HET ALGEMEEN BELANG EN DUS GEEN MET HET GEMEENSCHAPSRECHT STRIJDIGE BEPERKING VAN DE VRIJE UITOEFENING VAN HET BEROEP VAN WIJNBOUWER VORMT .

19 DE OMSTANDIGHEID DAT DE COMMISSIE , NADAT DE STRAFVERVOLGING TEGEN VERDACHTE REEDS WAS INGESTELD , ARTIKEL 13 , LID 6 , VAN VERORDENING NR . 997/81 BIJ VERORDENING NR . 1011/84 VAN 10 APRIL 1984 IN DIER VOEGE HEEFT GEWIJZIGD , DAT DE LID-STATEN VOOR DE OP HUN GRONDGEBIED IN DE HANDEL GEBRACHTE WIJNEN KUNNEN TOESTAAN , DAT HET GEHALTE AAN SUIKERRESIDU VOOR DE BESCHRIJVING VAN DE WIJNSOORT DOOR EEN CIJFER OF EEN ANDER MERKTEKEN BINNEN EEN GEGRADUEERDE SCHAAL WORDT AANGEDUID , KAN AAN DE BEOORDELING VAN ARTIKEL 13 , LID 6 , IN ZIJN EERDERE REDACTIE NIET AFDOEN .

20 MITSDIEN MOET DE NATIONALE RECHTER WORDEN GEANTWOORD , DAT BIJ ONDERZOEK VAN DE GESTELDE VRAAG NIET IS GEBLEKEN VAN FEITEN OF OMSTANDIGHEDEN DIE DE GELDIGHEID VAN ARTIKEL 2 , LID 2 , SUB H , VAN VERORDENING NR . 355/79 VAN DE RAAD EN VAN ARTIKEL 13 , LID 6 , VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE KUNNEN AANTASTEN .

Beslissing inzake de kosten

KOSTEN

21 DE KOSTEN DOOR DE COMMISSIE EN DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ( DERDE KAMER ),

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET AMTSGERICHT BREISACH AM RHEIN BIJ BESCHIKKING VAN 2 JULI 1985 GESTELDE VRAAG , VERKLAART VOOR RECHT :

BIJ ONDERZOEK VAN DE GESTELDE VRAAG IS NIET GEBLEKEN VAN FEITEN OF OMSTANDIGHEDEN DIE DE GELDIGHEID VAN ARTIKEL 2 , LID 2 , SUB H , VAN VERORDENING NR . 355/79 VAN DE RAAD EN VAN ARTIKEL 13 , LID 6 , VAN VERORDENING NR . 997/81 VAN DE COMMISSIE KUNNEN AANTASTEN .