ARREST VAN HET HOF VAN 28 JUNI 1977. - R. H. PATRICK TEGEN MINISTRE DES AFFAIRES CULTURELLES. - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET TRIBUNAL ADMINISTRATIF DE PARIS). - ZAAK NO. 11/77.



Jurisprudentie 1977 bladzijde 01199

Griekse bijz. uitgave bladzijde 00373

Portugese bijz. uitgave bladzijde 00439

Spaanse bijz. uitgave bladzijde 00341

Zweedse bijz. uitgave bladzijde 00395

Finse bijz. uitgave bladzijde 00423



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

1 . VRIJHEID VAN VESTIGING - BEPERKINGEN - OPHEFFING - OVERGANGSTIJD - AFLOOP - REGEL VAN GELIJKE BEHANDELING - DIRECTE WERKING

( EEG-VERDRAG , ARTIKELEN 7 , 8 , LID 7 , EN 52 )

2 . VRIJHEID VAN VESTIGING - NIEUWE LID-STATEN - BEPERKINGEN - OPHEFFING - INWERKINGTREDING

( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 52 )

3 . VRIJHEID VAN VESTIGING - TOEGANG TOT BEPAALDE BEROEPEN - VERLANGDE DIPLOMA ' S - AFSCHAFFING - RICHTLIJNEN VAN DE RAAD - ONTBREKEN - WEIGERING VAN HET GENOT VAN VRIJHEID VAN VESTIGING - ONTOELAATBAAR

( EEG-VERDRAG , ARTIKEL 52 , ARTIKEL 57 , LID 1 )

Samenvatting

1 . DE REGEL VAN DE GELIJKE BEHANDELING IS EEN VAN DE FUNDAMENTELE RECHTSVOORSCHRIFTEN DER GEMEENSCHAP . WAAR HIJ VERWIJST NAAR EEN GEHEEL VAN WETTELIJKE BEPALINGEN DIE DOOR HET LAND VAN VESTIGING DAADWERKELIJK OP DE EIGEN ONDERDANEN WORDEN TOEGEPAST , IS HIJ NAAR ZIJN AARD GEEIGEND DOOR DE ONDERDANEN VAN ALLE ANDERE LID-STATEN RECHTSTREEKS TE WORDEN INGEROEPEN . DOOR DE VERWEZENLIJKING VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING VOOR DE OORSPRONKELIJKE LID-STATEN EN HUN ONDERDANEN OP HET EINDE VAN DE OVERGANGSPERIODE TE FIXEREN , LEGT ARTIKEL 52 EEN NAUWKEURIG OMSCHREVEN RESULTAATSVERPLICHTING OP , WELKER NAKOMING MOEST WORDEN VERGEMAKKELIJKT , MAAR NIET GECONDITIONEERD , DOOR DE GELEIDELIJKE UITVOERING VAN EEN PROGRAMMA VAN MAATREGELEN . SEDERT HET EINDE VAN DE OVERGANGSPERIODE IS ARTIKEL 52 EEG-VERDRAG RECHTSTREEKS TOEPASSELIJK ONDANKS HET ONTBREKEN OP EEN BEPAALD GEBIED VAN DE RICHTLIJNEN BEDOELD IN DER ARTIKELEN 54 , LID 2 , EN 57 , LID 1 , EEG-VERDRAG .

2 . MET BETREKKING TOT DE NIEUWE LID-STATEN EN HUN ONDERDANEN WERKT , BIJ GEBREKE VAN OVERGANGSBEPALINGEN IN HET TOETREDINGSVERDRAG VAN 22 JANUARI 1972 TER ZAKE VAN HET RECHT VAN VESTIGING , HET IN ARTIKEL 52 VERVATTE BEGINSEL SEDERT DE INWERKINGTREDING VAN DIT VERDRAG OP 1 JANUARI 1973 , TEN VOLLE . DERHALVE MAG EEN LID-STAAT NA 1 JANUARI 1973 DE UITOEFENING VAN HET RECHT VAN VESTIGING NIET AFHANKELIJK STELLEN VAN EEN EXCEPTIONELE VERGUNNING , VOOR ZOVER DIE ONDERDAAN VOLDOET AAN DE VOORWAARDEN WELKE IN DE WETGEVING VAN HET LAND VAN VESTIGING GELDEN VOOR DE EIGEN ONDERDANEN .

3 . DE RECHTMATIGE EIS IN DE VERSCHILLENDE LID-STATEN AANGAANDE HET BEZIT VAN DIPLOMA ' S VOOR DE TOEGANG TOT BEPAALDE BEROEPEN , VORMT VOOR DE DAADWERKELIJKE UITOEFENING VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING EEN BELEMMERING , WELKER OPHEFFING LUIDENS ARTIKEL 57 , LID 1 , MOET WORDEN VERGEMAKKELIJKT DOOR RICHTLIJNEN VAN DE RAAD VOOR DE ONDERLINGE ERKENNING VAN DIPLOMA ' S , CERTIFICATEN EN ANDERE TITELS . DE OMSTANDIGHEID DAT DEZE RICHTLIJNEN NOG NIET ZIJN VASTGESTELD , VEROORLOOFT EEN LID-STAAT ECHTER NIET HET DAADWERKELIJK GENOT DIER VRIJHEID TE ONTZEGGEN AAN EEN ONDER HET GEMEENSCHAPSRECHT VALLENDE PERSOON , WANNEER DE IN ARTIKEL 52 BEDOELDE VRIJHEID VAN VESTIGING IN DIE LID-STAAT KAN WORDEN VERZEKERD KRACHTENS MET NAME DE REEDS GELDENDE WETTELIJKE EN BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN .

Partijen

IN DE ZAAK 11/77 ,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET TRIBUNAL ADMINISTRATIF DE PARIS , IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN

RICHARD HUGH PATRICK

EN

MINISTRE DES AFFAIRES CULTURELLES ,

Onderwerp

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 52-54 EEG-VERDRAG ,

Overwegingen van het arrest

1 OVERWEGENDE DAT HET TRIBUNAL ADMINISTRATIF DE PARIS BIJ BESCHIKKING VAN 3 JANUARI 1977 , INGESCHREVEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 25 JANUARI 1977 , KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG EEN VRAAG HEEFT GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 52-54 EEG-VERDRAG BETREFFENDE HET RECHT VAN VESTIGING ;

2 DAT DEZE VRAAG IS GEREZEN IN EEN GEDING TUSSEN DE FRANSE MINISTRE DES AFFAIRES CULTURELLES EN EEN BRITS ONDERDAAN , HOUDER VAN EEN IN HET VERENIGD KONINKRIJK DOOR DE ARCHITECTURAL ASSOCIATION AFGEGEVEN DIPLOMA VAN ARCHITECT , DIE BEGIN 1973 HEEFT VERZOCHT OM EEN VERGUNNING VOOR DE UITOEFENING VAN HET BEROEP VAN ARCHITECT IN FRANKRIJK ;

3 OVERWEGENDE DAT ARTIKEL 2 , LID 2 , EERSTE ALINEA , VAN DE FRANSE WET VAN 31 DECEMBER 1940 TOT INSTELLING VAN DE ORDE VAN ARCHITECTEN EN TOT REGELING VAN DE TITEL EN HET BEROEP VAN ARCHITECT BEPAALT : ' ' BUITENLANDSE ONDERDANEN ZAL WORDEN VERGUND HET BEROEP VAN ARCHITECT IN FRANKRIJK UIT TE OEFENEN OP DE VOORWAARDEN VAN WEDERKERIGHEID ZOALS BEPAALD IN DIPLOMATIEKE OVEREENKOMSTEN , EN NA OVERLEGGING VAN BEWIJSSTUKKEN GELIJKWAARDIG AAN HET VAN FRANSE ARCHITECTEN GEEISTE DIPLOMA ' ' ;

4 DAT DE DERDE ALINEA VAN DIT LID BEPAALT : ' ' NIET ONDER EEN ZODANIGE OVEREENKOMST VALLENDE BUITENLANDERS KUNNEN BEDOELDE VERGUNNING BIJ WIJZE VAN UITZONDERING VERKRIJGEN ' ' ;

5 DAT VOLGENS EEN TER UITVOERING DEZER BEPALING GEGEVEN MINISTERIEEL BESLUIT VAN 22 JUNI 1964 DE HOUDERS VAN DIPLOMA ' S , AFGEGEVEN DOOR GENOEMDE ARCHITECTURAL ASSOCIATION , WORDEN GEACHT TE VOLDOEN AAN DE IN VOORNOEMD ARTIKEL 2 , LID 2 , GESTELDE VOORWAARDEN VOOR GELIJKWAARDIGHEID VAN BEWIJSSTUKKEN ;

6 DAT BIJ BESLUIT VAN 9 AUGUSTUS 1973 DE DOOR BETROKKENE AANGEVRAAGDE VERGUNNING WERD GEWEIGERD OP GROND DAT VOLGENS DE BEWOORDINGEN VAN DE WET VAN 31 DECEMBER 1940 EEN DERGELIJKE VERGUNNING SLECHTS BIJ WIJZE VAN UITZONDERING WORDT VERLEEND , WANNEER TUSSEN FRANKRIJK EN HET LAND VAN HERKOMST VAN DE BETROKKENE GEEN WEDERKERIGHEIDSOVEREENKOMST BESTAAT , EN DAT BIJ ONTBREKEN VAN EEN DERGELIJKE SPECIFIEKE OVEREENKOMST OP DIT GEBIED TUSSEN LID-STATEN DER EEG EN MET NAME TUSSEN FRANKRIJK EN HET VERENIGD KONINKRIJK HET EEG-VERDRAG DAARVOOR NIET IN DE PLAATS KAN TREDEN , DAAR DE ARTIKELEN 52-58 , BETREFFENDE DE VRIJHEID VAN VESTIGING , VOOR DE VERWEZENLIJKING DIER VRIJHEID VERWIJZEN NAAR RICHTLIJNEN VAN DE RAAD , DIE NOG NIET WAREN VASTGESTELD ;

7 DAT HET TRIBUNAL ADMINISTRATIF DE PARIS , ALWAAR EEN BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN DIT BESLUIT WERD INGESTELD , HET HOF VRAAGT ' ' OF BIJ DE STAND VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT OP 9 AUGUSTUS 1973 , TOEN HET BESTREDEN BESLUIT WERD GENOMEN , EEN BRITS ONDERDAAN GERECHTIGD WAS TE ZIJNEN BEHOEVE HET RECHT VAN VESTIGING IN TE ROEPEN OM IN EEN LID-STAAT DER GEMEENSCHAP HET BEROEP VAN ARCHITECT UIT TE OEFENEN ' ' ;

8 OVERWEGENDE DAT LUIDENS ARTIKEL 52 EEG-VERDRAG DE VRIJHEID VAN VESTIGING OMVAT DE TOEGANG TOT WERKZAAMHEDEN ANDERS DAN IN LOONDIENST EN DE UITOEFENING DAARVAN ' ' OVEREENKOMSTIG DE BEPALINGEN WELKE DOOR DE WETGEVING VAN HET LAND VAN VESTIGING VOOR DE EIGEN ONDERDANEN ZIJN VASTGESTELD ' ' ;

9 DAT , NAAR HET HOF HEEFT BEVONDEN IN ZIJN ARREST VAN 21 JUNI 1974 ( REYNERS , ZAAK 2/74 , JURISPRUDENTIE 1974 , BLZ . 631 ), DE REGEL VAN DE GELIJKE BEHANDELING EEN VAN DE FUNDAMENTELE RECHTSVOORSCHRIFTEN DER GEMEENSCHAP IS EN , WAAR HIJ VERWIJST NAAR EEN GEHEEL VAN WETTELIJKE BEPALINGEN DIE DOOR HET LAND VAN VESTIGING DAADWERKELIJK OP DE EIGEN ONDERDANEN WORDEN TOEGEPAST , NAAR ZIJN AARD GEEIGEND IS DOOR DE ONDERDANEN VAN ALLE ANDERE LID-STATEN RECHTSTREEKS TE WORDEN INGEROEPEN ;

10 DAT ARTIKEL 52 , DOOR DE VERWEZENLIJKING VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING VOOR DE OORSPRONKELIJKE LID-STATEN EN HUN ONDERDANEN OP HET EINDE VAN DE OVERGANGSPERIODE TE FIXEREN , ALDUS EEN NAUWKEURIG OMSCHREVEN RESULTAATSVERPLICHTING OPLEGT , WELKER NAKOMING MOEST WORDEN VERGEMAKKELIJKT , MAAR NIET GECONDITIONEERD , DOOR DE GELEIDELIJKE UITVOERING VAN EEN PROGRAMMA VAN MAATREGELEN ;

11 DAT HET FEIT DAT DIE GELEIDELIJKHEID NIET IN ACHT IS GENOMEN , DE VERPLICHTING ZELF NA HET VERSTRIJKEN VAN DE VOOR HAAR NAKOMING BEPAALDE TERMIJN INTACT LAAT ;

12 DAT TEGEN DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN DE IN ARTIKEL 52 VERVATTE REGEL VAN GELIJKE BEHANDELING GEEN BEROEP KAN WORDEN GEDAAN OP DE OMSTANDIGHEID DAT DE RAAD HEEFT VERZUIMD DE IN DE ARTIKELEN 54 OF 57 VOORZIENE RICHTLIJNEN VAST TE STELLEN OF OOK DAT SOMMIGE VAN DE WEL VASTGESTELDE RICHTLIJNEN DE IN ARTIKEL 52 GENOEMDE DOELSTELLING VAN NON-DISCRIMINATIE NIET VOLLEDIG ZOUDEN HEBBEN VERWEZENLIJKT ;

13 DAT VOOR DE TOEPASSING VAN DE REGEL VAN GELIJKE BEHANDELING DE IN HET HOOFDSTUK BETREFFENDE HET RECHT VAN VESTIGING BEDOELDE RICHTLIJNEN IMMERS SEDERT HET EINDE VAN DE OVERGANGSPERIODE OVERBODIG ZIJN GEWORDEN , DAAR DEZE REGEL SINDSDIEN KRACHTENS HET VERDRAG ZELF VOLLEDIG , MET RECHTSTREEKSE WERKING , GELDT ;

14 OVERWEGENDE MET BETREKKING TOT DE NIEUWE LID-STATEN EN HUN ONDERDANEN DAT BIJ GEBREKE VAN OVERGANGSBEPALINGEN IN HET TOETREDINGSVERDRAG VAN 22 JANUARI 1972 TER ZAKE VAN HET RECHT VAN VESTIGING , HET IN ARTIKEL 52 VERVATTE BEGINSEL SEDERT DE INWERKINGTREDING VAN DIT VERDRAG , OP 1 JANUARI 1973 , TEN VOLLE WERKT ;

15 DAT DERHALVE EEN LID-STAAT NA 1 JANUARI 1973 DE UITOEFENING VAN HET RECHT VAN VESTIGING DOOR EEN ONDERDAAN VAN EEN NIEUWE LID-STAAT NIET AFHANKELIJK MAG STELLEN VAN EEN EXCEPTIONELE VERGUNNING , VOORZOVER DIE ONDERDAAN VOLDOET AAN DE VOORWAARDEN WELKE IN DE WETGEVING VAN HET LAND VAN VESTIGING GELDEN VOOR DE EIGEN ONDERDANEN ;

16 DAT TEN DEZE DE RECHTMATIGE EIS IN DE VERSCHILLENDE LID-STATEN AANGAANDE HET BEZIT VAN DIPLOMA ' S VOOR DE TOEGANG TOT BEPAALDE BEROEPEN , VOOR DE DAADWERKELIJKE UITOEFENING VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING EEN BELEMMERING VORMT , WELKER OPHEFFING LUIDENS ARTIKEL 57 , LID 1 , MOET WORDEN VERGEMAKKELIJKT DOOR RICHTLIJNEN VAN DE RAAD VOOR DE ONDERLINGE ERKENNING VAN DIPLOMA ' S , CERTIFICATEN EN ANDERE TITELS ;

17 DAT ECHTER DE OMSTANDIGHEID DAT DEZE RICHTLIJNEN NOG NIET ZIJN VASTGESTELD , EEN LID-STAAT NIET VEROORLOOFT HET DAADWERKELIJK GENOT DIER VRIJHEID TE ONTZEGGEN AAN EEN ONDER HET GEMEENSCHAPSRECHT VALLENDE PERSOON , WANNEER DE IN ARTIKEL 52 BEDOELDE VRIJHEID VAN VESTIGING IN DIE LID-STAAT KAN WORDEN VERZEKERD KRACHTENS MET NAME DE REEDS GELDENDE WETTELIJKE EN BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN ;

18 DAT DERHALVE OP DE GESTELDE VRAAG MOET WORDEN GEANTWOORD DAT VANAF 1 JANUARI 1973 EEN ONDERDAAN VAN EEN NIEUWE LID-STAAT , DIE EEN BEWIJSSTUK KAN OVERLEGGEN , DAT DOOR DE BEVOEGDE AUTORITEITEN VAN DE LID-STAAT VAN VESTIGING ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND AAN HET IN DEZE STAAT AFGEGEVEN EN VEREISTE DIPLOMA , HET RECHT VAN TOEGANG TOT EN UITOEFENING VAN HET BEROEP VAN ARCHITECT GENIET ONDER DEZELFDE VOORWAARDEN ALS DE EIGEN ONDERDANEN VAN DE LID-STAAT VAN VESTIGING , ZONDER DAT NADERE VOORWAARDEN AAN HEM KUNNEN WORDEN TEGENGEWORPEN ;

Beslissing inzake de kosten

TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN

19 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN , DOOR DE COMMISSIE EN DOOR DE FRANSE REGERING WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN ;

20 DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN ;

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ,

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET TRIBUNAL ADMINISTRATIF DE PARIS BIJ BESCHIKKING VAN 3 JANUARI 1977 GESTELDE VRAAG , VERKLAART VOOR RECHT :

VANAF 1 JANUARI 1973 GENIET EEN ONDERDAAN VAN EEN NIEUWE LID-STAAT , DIE EEN BEWIJSSTUK KAN OVERLEGGEN , DAT DOOR DE BEVOEGDE AUTORITEITEN VAN DE LID-STAAT VAN VESTIGING ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND AAN HET IN DEZE STAAT AFGEGEVEN EN VEREISTE DIPLOMA , HET RECHT VAN TOEGANG TOT EN UITOEFENING VAN HET BEROEP VAN ARCHITECT ONDER DEZELFDE VOORWAARDEN ALS DE EIGEN ONDERDANEN VAN DE LID-STAAT VAN VESTIGING , ZONDER DAT NADERE VOORWAARDEN AAN HEM KUNNEN WORDEN TEGENGEWORPEN .