Zaak C‑501/14

EL-EM-2001 Ltd

tegen

Nemzeti Adó- és Vámhivatal Dél-alföldi Regionális Vám- és Pénzügyőri Főigazgatósága

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Szegedi közigazgatási és munkaügyi bíróság)

„Prejudiciële verwijzing — Wegvervoer — Verordening (EG) nr. 561/2006 — Artikel 10, lid 3 — Artikelen 18 en 19 — Geldboete opgelegd aan de bestuurder — Maatregelen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de sanctie en worden genomen ten aanzien van de vervoersonderneming — Stillegging van het voertuig”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Vijfde kamer) van 19 oktober 2016

Vervoer – Wegvervoer – Sociale bepalingen – Verordening nr. 561/2006 – Nationale regeling die voorziet in de stillegging van een aan een onderneming toebehorend voertuig tot aan de betaling van de voor een inbreuk aan de bestuurder opgelegde geldboete – Geen aansprakelijkheid van de onderneming – Schending van het evenredigheidsbeginsel

(Verordening nr. 561/2006 van het Europees Parlement en de Raad, art. 19, lid 1)

Verordening nr. 561/2006 tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer moet aldus worden uitgelegd dat zij zich verzet tegen een nationale regeling die de stillegging, als conservatoire maatregel, van een aan een vervoersonderneming toebehorend voertuig toestaat in een situatie waarin de door die onderneming tewerkgestelde bestuurder van dat voertuig dat voertuig bestuurde in strijd met verordening nr. 3821/85 betreffende het controleapparaat in het wegvervoer, en de bevoegde nationale instantie die onderneming niet aansprakelijk heeft gesteld, aangezien een dergelijke conservatoire maatregel niet voldoet aan de eisen van het evenredigheidsbeginsel.

De vaststelling van een conservatoire maatregel, zoals de op de vervoersonderneming betrekking hebbende stillegging van een voertuig wegens een door de bestuurder van dat voertuig gemaakte inbreuk om de uitvoering van een voor die inbreuk opgelegde sanctie te waarborgen, is immers weliswaar op zich verenigbaar met het Unierecht, maar artikel 19, lid 1, van verordening nr. 561/2006 verplicht de lidstaten om regels inzake sancties voor inbreuken op die verordening en op verordening nr. 3821/85 vast te stellen die doeltreffend, evenredig en niet-discriminerend zijn en een afschrikkende werking hebben. Verordening nr. 561/2006 stelt met name geen uitdrukkelijk criterium vast ter beoordeling van de evenredigheid van die sancties en de lidstaten zijn dan ook bevoegd de sancties te kiezen die hun passend voorkomen, met eerbiediging van het Unierecht en de algemene beginselen daarvan, en dus met eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel. Die vereisten gelden ook voor de andere maatregelen die nauw verband houden met de sancties die, zoals de stillegging van een voertuig, de doeltreffendheid ervan garanderen.

Zo is een conservatoire maatregel, zoals de stillegging van een voertuig, die als enig doel heeft een snelle betaling van de als sanctie opgelegde geldboete te waarborgen, weliswaar in beginsel geschikt en doeltreffend voor de verwezenlijking van de met verordening nr. 561/2006 nagestreefde doelstellingen, de sociale omstandigheden van de werknemers en de verkeersveiligheid te verbeteren, maar de stillegging van een voertuig dat toebehoort aan een vervoersonderneming die niet aansprakelijk is gesteld in een administratieve procedure, gaat verder dan noodzakelijk is om die doelstellingen te verwezenlijken. Er bestaan immers maatregelen die even doeltreffend, maar minder beperkend en minder buitensporig zijn ten aanzien van het eigendomsrecht, waaronder met name het rijbewijs van de bestuurder intrekken, schorsen of beperken tot de geldboete is betaald.

Wat de krachtens artikel 19, lid 1, juncto artikel 18 van verordening nr. 561/2006 vereiste doeltreffendheid en afschrikkende werking van de betrokken maatregel betreft, wanneer alleen aan de bestuurder een geldboete is opgelegd, aangezien de onderneming, die geen partij bij de administratieve procedure was, niet aansprakelijk is gesteld en haar aansprakelijkheid zelfs niet in het geding was, en de conservatoire maatregel bestaande in de stillegging van het aan de onderneming toebehorende voertuig uitsluitend die onderneming betreft, ook al heeft deze geen inbreuk gemaakt, heeft die maatregel niet echt een afschrikkende en doeltreffende werking ten aanzien van de bestuurder. Een maatregel zoals met name het rijbewijs van die bestuurder intrekken, schorsen of beperken tot de geldboete is betaald, heeft daarentegen een afschrikkende en doeltreffende werking en voldoet aan de eisen van het evenredigheidsbeginsel.

(zie punten 34‑38, 44‑49 en dictum)