Zaak C-242/08

Swiss Re Germany Holding GmbH

tegen

Finanzamt München für Körperschaften

(verzoek van het Bundesfinanzhof om een prejudiciële beslissing)

„Zesde btw-richtlijn — Artikelen 9, lid 2, sub e, vijfde streepje, en 13, B, sub a, c en d, punten 2 en 3 — Begrip handelingen ter zake van verzekering en herverzekering — Cessie onder bezwarende titel van portefeuille levensherverzekeringscontracten aan in derde staat gevestigde persoon — Vaststelling van plaats van deze cessie — Vrijstellingen”

Conclusie van advocaat-generaal P. Mengozzi van 13 mei 2009 I ‐ 10102

Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 22 oktober 2009 I ‐ 10120

Samenvatting van het arrest

(Richtlijn 77/388 van de Raad, art. 9, lid 2, sub e, vijfde streepje, 13, B, sub a, en 13, B, sub d, punten 2 en 3)

Een cessie onder bezwarende titel van een portefeuille levensherverzekeringscontracten door een in een lidstaat gevestigde vennootschap aan een in een derde staat gevestigde verzekeringsmaatschappij, waarbij deze laatste met instemming van de verzekerden alle uit deze contracten voortvloeiende rechten en verbintenissen overneemt, vormt een dienst in de zin van artikel 6 van richtlijn 77/388 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting. Levensherverzekeringscontracten kunnen immers niet als lichamelijke zaken in de zin van artikel 5, lid 1, van de Zesde richtlijn worden aangemerkt. Bijgevolg kan een verrichting waarbij dergelijke contracten worden gecedeerd, niet als levering van goederen in de zin van deze laatste bepaling worden beschouwd. (cf. punten 25, 28)

Een cessie onder bezwarende titel van een portefeuille levensherverzekeringscontracten door een in een lidstaat gevestigde vennootschap aan een in een derde staat gevestigde verzekeringsmaatschappij, waarbij deze laatste met instemming van de verzekerden alle uit deze contracten voortvloeiende rechten en verbintenissen overneemt, vormt noch een handeling die valt onder de artikelen 9, lid 2, sub e, vijfde streepje, en 13, B, sub a, van de Zesde richtlijn (77/388) betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting, noch een handeling die onder artikel 13, B, sub d, punt 2 juncto punt 3, van deze richtlijn valt. De cessie onder bezwarende titel van een portefeuille levensherverzekeringscontracten, waarbij de verkrijgende vennootschap als tegenprestatie voor de overdracht van deze contracten een koopprijs heeft betaald, vormt naar de aard ervan immers geen bankverrichting. Evenmin heeft zij de kenmerken van een handeling ter zake van verzekering, waarbij de verzekeraar zich er tegen voorafgaande betaling van een premie namelijk toe verbindt, de verzekerde bij het intreden van het verzekerde risico de uitkering te doen die bij het sluiten van de overeenkomst is overeengekomen, en een dergelijke cessie vormt ook geen handeling ter zake van herverzekering, waarbij een verzekeraar een overeenkomst sluit waarmee hij er zich tegen betaling van een premie binnen de in deze overeenkomst vastgestelde grenzen toe verbindt, de schulden voor zijn rekening te nemen die voor een andere verzekeraar voortvloeien uit verbintenissen die deze laatste in het kader van met zijn eigen verzekerden gesloten verzekeringsovereenkomsten op zich heeft genomen. Bovendien vormt de cessie van een portefeuille levensherverzekeringscontracten naar de aard ervan geen financiële verrichting in de zin van artikel 13, B, sub d, van de Zesde richtlijn. Verder betreft het één enkele verrichting die niet kunstmatig kan worden ontleed in twee verrichtingen, bestaande in het aangaan van verbintenissen in de zin van artikel 13, B, sub d, punt 2, van de Zesde richtlijn enerzijds, en een handeling betreffende schuldvorderingen in de zin van ditzelfde artikel 13, B, sub d, punt 3, anderzijds. In het kader van een dergelijke cessie heeft de omstandigheid dat niet de overnemende maar de cederende vennootschap een prijs — bij wege van de vaststelling van een negatieve waarde — voor de overname van een aantal gecedeerde contracten betaalt, geen invloed op een en ander. (cf. punten 30, 34, 37-38, 48, 52-53, 59, dictum 1-2)