Zaak C‑624/15

„Litdana” UAB

tegen

Valstybinė mokesčių inspekcija prie Lietuvos Respublikos finansų ministerijos

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door van de Vilniaus apygardos administracinis teismas om een prejudiciële beslissing)

„Prejudiciële verwijzing – Fiscale bepalingen – Belasting over de toegevoegde waarde (btw) – Richtlijn 2006/112/EG – Artikel 314 – Winstmargeregeling – Toepassingsvoorwaarden – Weigering door de nationale belastingautoriteiten om een belastingplichtige gebruik van de winstmargeregeling toe te staan – Vermeldingen op de facturen inzake de toepassing van winstmargeregeling door de leverancier en inzake de btw-vrijstelling – Niet-toepassing door de leverancier van de winstmargeregeling op de levering – Aanwijzingen die het bestaan van fraude bij de levering doen vermoeden”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Negende kamer) van 18 mei 2017

Harmonisatie van de belastingwetgeving – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde – Bijzondere regeling voor belastingplichtige wederverkopers – Winstmargeregeling – Verkoop, door een belastingplichtige, van bij een belastingplichtige wederverkoper verworven gebruikte auto’s – Facturen met vermeldingen inzake zowel de winstmargeregeling als de vrijstelling van belasting over de toegevoegde waarde – Controle door de belastingautoriteiten die aantoont dat die regeling door de belastingplichtige verkoper niet daadwerkelijk is toegepast – Weigering door die belastingautoriteiten om de betrokken belastingplichtige toepassing van de winstmargeregeling toe te staan – Ontoelaatbaarheid – Uitzondering – Vermoedens met betrekking tot het bestaan van onregelmatigheden of fraude bij de levering – Toetsing door de nationale rechterlijke instantie

(Richtlijn 2006/112 van de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 2010/45, art. 314)

Artikel 314 van richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, zoals gewijzigd bij richtlijn 2010/45/EU van de Raad van 13 juli 2010, moet aldus worden uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat de bevoegde autoriteiten van een lidstaat een belastingplichtige die een factuur heeft ontvangen waarop zowel melding wordt gemaakt van de winstmargeregeling als van de vrijstelling van de belasting over de toegevoegde waarde (btw), het recht weigeren om de winstmargeregeling toe te passen, ook indien uit een later door die autoriteiten uitgevoerde controle blijkt dat de belastingplichtige wederverkoper die de gebruikte goederen heeft geleverd, deze regeling niet daadwerkelijk op die levering van die goederen heeft toegepast, tenzij de bevoegde autoriteiten vaststellen dat de belastingplichtige niet te goeder trouw heeft gehandeld of niet alle hem ter beschikking staande redelijke maatregelen heeft genomen om te zorgen dat hij door de handeling die hij verricht, niet betrokken raakt bij belastingfraude, hetgeen aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan.

Binnen deze context zij eraan herinnerd dat het Hof herhaaldelijk heeft geoordeeld dat de justitiabelen in geval van bedrog of misbruik geen beroep op het Unierecht kunnen doen (arrest van 18 december 2014, Schoenimport Italmoda Mariano Previti e.a., C‑131/13, C‑163/13 en C‑164/13, EU:C:2014:2455, punt 43).

Volgens vaste rechtspraak geldt dit niet alleen wanneer de belastingplichtige zich zelf schuldig maakt aan belastingfraude, maar ook wanneer een belastingplichtige wist of had moeten weten dat de handeling waaraan hij deelnam, onderdeel was van btw-fraude door de leverancier of een andere ondernemer die in een eerder of later stadium van de leveringsketen actief was (zie, wat het recht op aftrek betreft, arrest van 6 december 2012, Bonik, C‑285/11, EU:C:2012:774, punten 38‑40, wat het recht op vrijstelling van een intracommunautaire levering betreft, arrest van 6 september 2012, Mecsek-Gabona, C‑273/11, EU:C:2012:547, punt 54, en, wat de teruggaaf van btw betreft, arrest van 18 december 2014, Schoenimport Italmoda Mariano Previti e.a., C‑131/13, C‑163/13 en C‑164/13, EU:C:2014:2455, punten 49 en 50).

Een bedachtzame marktdeelnemer kan, wanneer er aanwijzingen van onregelmatigheden of fraude zijn, naargelang van de omstandigheden van het geval ertoe verplicht zijn om inlichtingen in te winnen over een andere marktdeelnemer van wie hij voornemens is goederen of diensten te kopen, om zich te vergewissen van diens betrouwbaarheid (zie naar analogie arrest van 21 juni 2012, Mahagében en Dávid, C‑80/11 en C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 60).

De belastingdienst kan echter niet op algemene wijze eisen dat de belastingplichtige die de winstmargeregeling wenst toe te passen, enerzijds nagaat of de opsteller van de factuur voor de goederen en diensten waarvoor om uitoefening van dat recht wordt verzocht, zijn verplichtingen ter zake van btw-aangifte en -betaling is nagekomen, om zich ervan te vergewissen dat er geen sprake is van onregelmatigheden of fraude door de marktdeelnemers in een eerder stadium, of anderzijds die belastingplichtige over documenten dienaangaande beschikt (zie naar analogie arrest van 21 juni 2012, Mahagében en Dávid, C‑80/11 en C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 61).

In beginsel staat het immers aan de belastingautoriteiten om bij de belastingplichtigen de nodige controles uit te voeren om onregelmatigheden en btw-fraude op te sporen en sancties op te leggen aan de belastingplichtige die deze onregelmatigheden heeft begaan of deze fraude heeft gepleegd (zie naar analogie arrest van 21 juni 2012, Mahagében en Dávid, C‑80/11 en C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 62).

(zie punten 31, 33, 39‑41, 48 en dictum)