ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer)

1 december 1994

Zaak T-54/92

J. Schneider

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Beoordelingsrapport — Te late opstelling — Vordering tot nietigverklaring en tot schadevergoeding”

Volledige Duitse tekst II-887

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van verzoekers beoordelingsrapport over de periode 1987/1989 en tot veroordeling van de Commissie om verzoeker als schadevergoeding een bedrag van 10000 ECU te betalen.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé van het arrest

Verzoeker is wetenschappelijk ambtenaar (rang A 5) van de Commissie, tewerkgesteld bij het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek te Ispra.

Op 31 juli 1991 dient hij een klacht in betreffende de te late opstelling van zijn beoordelingsrapport over de periode 1987/1989. Daarop wordt er van hem een beoordelingsrapport opgesteld. Op 6 september 1991 ondertekent hij dit rapport zonder opmerkingen te formuleren en zonder te vragen, dat de zaak aan de beoordelaar in beroep wordt voorgelegd. De klacht wordt derhalve als afgedaan beschouwd.

Op 4 december 1991 dient verzoeker een tweede klacht in betreffende zijn beoordelingsrapport over de periode 1987/1989. Deze klacht is opgesteld in twee exemplaren; een daarvan overhandigt hij op 5 december 1991 aan zijn hiërarchieke meerdere, het andere zendt hij per brief naar het secretariaatgeneraal van de Commissie te Brussel, waar het op 10 december 1991 wordt ingeschreven.

Verzoeker verwijt de instelling, dat zij de beoordelingsperiode met zes maanden heeft verkort, namelijk tot een periode van 18 maanden eindigend op 31 december 1988, en dat zij zijn beoordelingsrapport veel te laat heeft opgesteld en daardoor zijn kansen op bevordering in gevaar heeft gebracht en hem in een situatie van rechtsonzekerheid heeft geplaatst. Voor zover deze vertraging niet kan worden verholpen, vordert hij een bedrag van 10000 ECU als vergoeding voor zijn morele schade.

Bij brief van 28 april 1992 stelt het tot aanstelling bevoegd gezag verzoeker in kennis van het besluit tot afwijzing van deze tweede klacht.

Ī — De vordering tot riietigverklaring van het beoordelingsrapport

1. De ontvankelijkheid

a) De klachttermijnen

De Commissie beroept zich op een interne regeling volgens welke het origineel van de klacht bij het tot aanstelling bevoegd gezag moet worden ingediend, en concludeert dat de klacht in het onderhavige geval te laat is ingediend, omdat zij pas op 10 december 1991, dus meer dan drie maanden na de ondertekening van het beoordelingsrapport op 6 september 1991, bij haar secretariaatgeneraal is ingeschreven. Het Gerecht verwerpt deze argumenten, op grond dat volgens artikel 90, lid 3, van het Statuut de verzoeken en de klachten langs de hiërarchieke weg moeten worden ingediend, en dat de instellingen niet bevoegd zijn om bij wege van een uitvoeringsbepaling of, a fortiori, bij wege van een administratieve mededeling af te wijken van een uitdrukkelijke bepaling van het Statuut. In het onderhavige geval heeft de hiërarchieke meerdere de klacht op 5 december 1991 voor gezien getekend. De termijn van artikel 90, lid 2, van het Statuut is derhalve in acht genomen (r.o. 15-19).

b) De uitputting van de interne beroepsprocedure

Het Gerecht herinnert eraan, dat een beoordelingsrapport een bezwarend besluit is waartegen een ambtenaar rechtstreeks beroep kan instellen bij het Gerecht of krachtens artikel 90, lid 2, van het Statuut een klacht kan indienen (r.o. 21).

Referentie: Gerecht 16 juli 1992, Della Pietra/Commissie, T-l/91, Jurispr. blz. H-2145, r.o. 23 en 24

Al is het in de regel wenselijk de interne procedures uit te putten - ingevolge de algemene uitvoeringsbepalingen kan de ambtenaar binnen een termijn van veertien dagen verzoeken dat de zaak aan de beoordelaar in beroep wordt voorgelegd -, toch is het Gerecht van oordeel, dat deze bepalingen niets afdoen aan het statutaire recht van de ambtenaren om bij het Gerecht een beroep in te stellen of bij het tot aanstelling bevoegd gezag een klacht in te dienen tegen een beoordelingsrapport dat zij hebben ondertekend zonder het eerst aan de beoordelaar in beroep te doen voorleggen. Het achterwege laten van de interne beroepsprocedure leidt derhalve niet tot de niet-ontvankelijkheid van het beroep (r.o. 22).

2. Ten gronde

a) Het middel inzake vertraging bij de opstelling van het beoordelingsrapport

Het Gerecht is van oordeel, dat behoudens in uitzonderlijke omstandigheden vertraging in de beoordelingsprocedure op zich de geldigheid van het beoordelingsrapport niet kan aantasten en ook geen grond voor nietigverklaring ervan kan opleveren. Indien een beoordelingsrapport nietig zou kunnen worden verklaard op de enkele grond dat het te laat is opgesteld, zou het immers enerzijds na een bepaalde termijn niet meer mogelijk zijn een geldig beoordelingsrapport op te stellen, en zou anderzijds het rapport dat in de plaats komt van het nietig verklaarde rapport, in ieder geval niet minder tardief kunnen zijn (r.o. 26 en 27).

Referentie: Gerecht 24 januari 1991, Latham/Commissie, T-63/89, Jurispr. blz. II-19, r.o. 15

b) Het middel inzake materiële fouten en leemten in het beoordelingsrapport

Met betrekking tot de door het beoordelingsrapport bestreken periode is het Gerecht van oordeel, dat verzoeker niet heeft aangetoond, dat de referentieperiode met zes maanden is verkort. De titel van het beoordelingsrapport geeft een periode van twee jaar aan en dit wordt door geen enkel element tegengesproken. Bovendien heeft verzoeker het rapport ondertekend zonder opmerkingen te formuleren, ofschoon hij opmerkingen had kunnen formuleren indien hij dit nuttig of nodig achtte (r.o. 34).

Wat er ook van zij, het Gerecht herinnert eraan, dat volgens artikel 43 van het Statuut ten minste om de twee jaar van de ambtenaren een periodiek beoordelingsrapport wordt opgesteld, hetgeen op zich het opstellen van een rapport over een kortere periode niet uitsluit. Dat een beoordelingsrapport slechts een periode van 18 maanden bestrijkt, is derhalve niet van dien aard, dat het de geldigheid daarvan aantast (r.o. 35).

Met betrekking tot het niet vermelden van een specifieke taak verklaart het Gerecht, dat indien een ambtenaar van oordeel is, dat een element als het met name vermelden van een specifiek project in zijn rapport ontbreekt, hij zijn opmerkingen kan toevoegen en in voorkomend geval de zaak aan de beoordelaar in beroep kan laten voorleggen (r.o. 38).

II — De vordering tot schadevergoeding

De ontvankelijkheid

Het Gerecht herinnert eraan, dat de eerste zin van artikel 91, lid 1, van het Statuut de tweede beheerst, in dier voege dat deze bepaling het Gerecht slechts volledige rechtsmacht toekent voor het geval er sprake is van een geschil over de wettigheid van een bezwarend besluit (r.o. 49).

Referentie: Hof 10 december 1969, Grasselli/Commissie, 32/68, Jurispr. blz. 505, r.o. 10; Gerecht 13 juli 1993, Moat/Commissie, T-20/92, Jurispr. blz. II-799, r.o. 46

Bovendien kan volgens artikel 91, lid 2, van het Statuut bij het Gerecht slechts een beroep worden ingesteld, indien tevoren bij het tot aanstelling bevoegd gezag een klacht in de zin van artikel 90, lid 2, van het Statuut binnen de aldaar gestelde termijn is ingesteld en indien op deze klacht een uitdrukkelijk of stilzwijgend besluit tot afwijzing is genomen. De klacht zelf moet tegen een bezwarend besluit zijn gericht (r.o. 50).

Bijgevolg verschilt de precontentieuze procedure die volgens het Statuut vóór een beroep tot schadevergoeding moet worden gevolgd, naargelang de omstandigheid waarover de ambtenaar klaagt, wel of niet een bezwarend besluit in de zin van het Statuut is (r.o. 51).

Een ambtenaar die wil opkomen tegen een voor hem bezwarend besluit, kan rechtstreeks bij het tot aanstelling bevoegd gezag een klacht indienen, en indien deze wordt afgewezen, bij het Gerecht een beroep instellen waarin hij nietigverklaring van het bezwarend besluit, betaling van schadevergoeding of beide vordert (r.o. 52).

Referentie: Hof 22 oktober 1975, Meyer-Burckliardt/Commissie, 9/75, Jurispr. blz. 1171, r.o. 10 en 11; Gerecht 8 oktober 1992, Meskens/Parlement, T-84/91, Jurispr. blz. II-2335, r.o. 42

Indien de omstandigheid waarover de ambtenaar klaagt, evenwel geen bezwarend besluit in de zin van het Statuut vormt, kan deze de procedure slechts inleiden door bij het tot aanstelling bevoegd gezag een verzoek in de zin van artikel 90, lid 1, van het Statuut in te dienen. De afwijzing van dit verzoek zal dan een bezwarend besluit vormen waartegen hij een klacht kan indienen en in voorkomend geval een beroep tot nietigverklaring en/of een beroep tot schadevergoeding kan instellen (r.o. 53).

Referentie: Gerecht 25 september 1991, Marcato/Commissie, T-5/90, Jurispr. blz. II-731; Gerecht 25 februari 1992, Marcato/Commissie, T-64/91, Jurispr. blz. II-243, r.o. 32-34; Gerecht 22 mei 1992, Moat/Commissie, T-72/91, Jurispr. blz. II-1771, r.o. 40 en 41; Della Pietra/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 34; Gerecht 8 juni 1993, Fiorani/Parlement, T-50/92, Jurispr. blz. II-555, r.o. 40, 41, 45 en 46; Gerecht 15 juli 1993, Cámara Alloisio e.a./Commissie, T-17/90, T-28/91 en T-17/92, Jurispr. blz. II-841, r.o. 45; Gerecht 15 juli 1993, Camera-Lampitelli e.a./Commissie, T-27/92, Jurispr. blz. II-873, r.o. 26; Gerecht 12 januari 1994, White/Commissie, T-65/91, JurAmbt. blz. II-23, r.o. 137

Het Gerecht is van oordeel, dat in het onderhavige geval een onderscheid moet worden gemaakt tussen verzoekers vordering tot nietigverklaring en diens vordering tot schadevergoeding. In de eerste vordering verzoekt hij om nietigverklaring van een voor hem bezwarend besluit, te weten zijn beoordelingsrapport. De vordering tot schadevergoeding daarentegen heeft betrekking op een stilzitten van de administratie tijdens de periode die aan dit bezwarend besluit is voorafgegaan. Bijgevolg vloeit de morele schade waarvan vergoeding wordt gevorderd, niet voort uit een bezwarend besluit in de zin van het Statuut, maar vindt zij haar oorsprong in een dienstfout die los staat van dit besluit (r.o. 58 en 59).

Referentie: Gerecht 1 december 1994, Ditterich/Commissie, T-79/92, JurAmbt. blz. II-907

In die omstandigheden diende het beroep, aangezien het een vordering tot schadevergoeding bevat, te worden voorafgegaan door een administratieve procedure die overeenkomstig de artikelen 90 en 91 van het Statuut noodzakelijk uit twee fasen bestaat, te weten een verzoek gevolgd door een klacht (r.o. 60).

Verder herinnert het Gerecht eraan, dat de precontentieuze administratieve procedure tot doel heeft een minnelijke schikking van de tussen ambtenaren of personeelsleden en de gemeenschapsinstellingen gerezen geschillen mogelijk te maken. Wanneer een ambtenaar vergoeding vordert van de morele schade die hij stelt te hebben geleden door de vertraging bij de opstelling van zijn beoordelingsrapport, bevordert de precontentieuze procedure in twee fasen een dergelijke minnelijke schikking van de geschilpunten en vergemakkelijkt zij de verduidelijking van de punten waarover tussen partijen daadwerkelijk betwisting bestaat. Het Gerecht beseft terdege, dat een dergelijke regel onder omstandigheden tot gevolg kan hebben, dat de betrokken ambtenaar twee afzonderlijke precontentieuze procedures zal moeten inleiden, die in twee verschillende beroepen kunnen uitmonden, een beroep tot nietigverklaring en een beroep tot schadevergoeding, doch het is van oordeel, dat de duidelijke en strikte bewoordingen van het Statuut eisen dat aldus wordt geprocedeerd (r.o. 62).

Aangezien in het onderhavige geval geen precontentieuze procedure in twee fasen heeft plaatsgevonden, dient de vordering tot schadevergoeding niet-ontvankelijk te worden verklaard (r.o. 63).

Dictum:

Het beroep wordt verworpen.