Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Handelingen van de instellingen – Toepassing ratione temporis – Onmiddellijke toepassing van nieuw procedurevoorschrift – Terugwerkende kracht van materiële rechtsregel – Voorwaarden – Regeling inzake communautaire bijstand

(Verordeningen van de Raad nr. 2052/88 en nr. 4253/88, art. 24, en nrs. 4256/88 en 2082/93)

2. Economische en sociale samenhang – Structurele bijstandsverlening – Communautaire financiering – Controlebevoegdheden van Commissie – Omvang

(Verordeningen van de Raad nr. 2052/88 en nr. 4253/88, art. 23, lid 2)

3. Economische en sociale samenhang – Structurele bijstandsverlening – Communautaire financiering – Verplichting tot informatieverstrekking en loyaliteitsplicht van aanvragers en ontvangers van financiële bijstand van EOGFL – Inachtneming van in toekenningsbeschikking gestelde voorwaarden – Inachtneming van gegevens uit bijstandsaanvraag

(Verordening nr. 4253/88 van de Raad, art. 24, lid 2)

4. Economische en sociale samenhang – Structurele bijstandsverlening – Communautaire financiering – Controlebevoegdheid en bevoegdheid van Commissie tot verificatie ter plaatse – Bevoegdheid van Commissie om zich te baseren op resultaten van in kader van nationale strafzaak verrichte controle – Niet-verbindendheid van die resultaten

(Verordening nr. 4253/88 van de Raad, art. 23, lid 2, en 24)

5. Economische en sociale samenhang – Structurele bijstandsverlening – Communautaire financiering – Overeenstemming tussen financiering en voor uitvoering van project noodzakelijke prestatie – Bewijslast rustend op begunstigde

(Verordening nr. 4253/88 van de Raad, art. 24)

6. Economische en sociale samenhang – Structurele bijstandsverlening – Communautaire financiering – Intrekking van bijstand – Noodzaak van duidelijke en eenduidige rechtsgrondslag

(Verordening nr. 4253/88 van de Raad, art. 24, lid 2)

Samenvatting

1. Procedurevoorschriften worden doorgaans geacht te gelden voor alle bij hun inwerkingtreding hangende gedingen, terwijl dit met materiële rechtsregels niet het geval is. Laatstbedoelde regels worden doorgaans geacht ten aanzien van vóór hun inwerkingtreding verworven rechtsposities alleen te gelden, voorzover er blijkens hun bewoordingen, doelstelling of opzet zulke gevolgen aan dienen te worden toegekend. De voorwaarden voor toekenning van een communautaire bijstand, de verplichtingen van de begunstigde en de voorwaarden waaronder een bijstand kan worden ingetrokken, zijn materiële regels. Die aspecten worden dus in beginsel geregeld door de ten tijde van de toekenning van de bijstand toepasselijke regeling. De voorschriften betreffende de door de Commissie verrichte controles en de verplichtingen van de Commissie en de lidstaten inzake het toezicht op het project zijn daarentegen procedurevoorschriften, die in hun nieuwe versie vanaf de inwerkingtreding daarvan van toepassing zijn.

De intrekking van een communautaire bijstand wegens aan de begunstigde verweten onregelmatigheden heeft het karakter van een sanctie wanneer zij niet beperkt is tot de terugvordering van de op grond van die onregelmatigheden onverschuldigd betaalde bedragen, en ter afschrikking is opgelegd. Zij is dus slechts toelaatbaar indien zij gerechtvaardigd is zowel met betrekking tot de ten tijde van de toekenning van de bijstand toepasselijke regeling als met betrekking tot die welke ten tijde van de beschikking tot intrekking gold.

(cf. punten 36‑37)

2. Luidens artikel 23, lid 2, laatste alinea, van verordening nr. 4253/88 tot vaststelling van toepassingsbepalingen van verordening nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de bijstandsverlening uit de onderscheiden structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten anderzijds, zoals gewijzigd, ziet de Commissie erop toe dat de controles die zij verricht, zodanig gecoördineerd worden dat herhaling van controles in eenzelfde zaak en in eenzelfde periode wordt vermeden. Deze bepaling wil herhaalde controles van hetzelfde project vermijden. Daarmee wordt de Commissie verplicht, haar controleactiviteiten te organiseren volgens de beginselen van behoorlijk bestuur. Zij verbiedt evenwel geen herhaalde controles als zodanig.

De Commissie mag met name controles herhalen wanneer nieuwe gegevens aan het licht komen volgens welke grondiger controles van bepaalde projecten wenselijk zijn. Het is in elk geval normaal dat een controle op grond van nieuwe gegevens waardoor de verdenking van fraude betreffende bepaalde projecten is ontstaan, grondiger is en andere resultaten oplevert dan een routinecontrole die wordt verricht zonder dat er enige verdenking was.

(cf. punten 57‑59)

3. Het in de communautaire regeling uitgewerkte subsidiestelsel berust op de nakoming door de begunstigde van een aantal verplichtingen die hem recht op ontvangst van de voorziene financiële bijstand geven. Indien de begunstigde niet aan al deze verplichtingen voldoet, geeft artikel 24, lid 2, van verordening nr. 4253/88 tot vaststelling van toepassingsbepalingen van verordening nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de bijstandsverlening uit de onderscheiden structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten anderzijds, de Commissie de bevoegdheid de omvang van de verplichtingen die op haar rusten krachtens de beschikking waarbij genoemde bijstand is toegekend, te heroverwegen.

Zo ook moeten de aanvragers en de begunstigden van communautaire bijstand zich ervan vergewissen dat zij de Commissie voldoende nauwkeurige informatie verstrekken, omdat anders het controle‑ en bewijssysteem dat is ingevoerd om na te gaan of aan de voorwaarden voor toekenning van de bijstand is voldaan, niet correct kan functioneren. Bij gebreke van voldoende nauwkeurige informatie zou immers voor projecten die niet aan de gestelde voorwaarden voldoen, bijstand kunnen worden verleend. Daaruit volgt, dat de op de aanvragers en begunstigden van financiële bijstand rustende verplichting tot informatieverstrekking en loyaliteit inherent is aan het stelsel van bijstand door het EOGFL en van wezenlijk belang is voor de goede werking daarvan. Niet-nakoming van deze verplichtingen moet derhalve worden aangemerkt als een onregelmatigheid in de zin van artikel 24 van verordening nr. 4253/88, zoals gewijzigd.

Verder geldt voor de toekenning van financiële bijstand niet alleen als voorwaarde dat de begunstigde de door de Commissie in haar beschikking tot toekenning van de bijstand gestelde voorwaarden naleeft, maar ook dat hij zich houdt aan de termen van de bijstandsaanvraag ten aanzien waarvan die beschikking is vastgesteld. De aanvrager van communautaire bijstand heeft deze immers aangevraagd voor een specifiek project, dat hij in zijn aanvraag uitvoerig heeft beschreven. Die beschrijving heeft voor de toekenningsbeschikking een beslissende rol gespeeld.

De begunstigde van de bijstand moet aantonen dat de gegevens in de bijstandsaanvraag juist zijn. Als aanvrager is hij het best in staat om dit te doen en moet hij aantonen dat hij terecht gelden uit openbare middelen heeft verkregen.

Mocht nadien blijken dat de gegevens in de bijstandsaanvraag niet met de waarheid overeenstemden, berust de toekenningsbeschikking op een feitelijke vergissing zodat zij als onwettig moet worden beschouwd. Een dergelijke onwettigheid kan, mits de bevoegde instanties het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel eerbiedigen, de intrekking met terugwerkende kracht van de toekenningsbeschikking rechtvaardigen.

(cf. punten 82‑85, 87, 92, 112)

4. De Commissie mag zich weliswaar baseren op de resultaten van een controle door de nationale autoriteiten om te beslissen, of het bestaan van onregelmatigheden die een sanctie krachtens artikel 24 van verordening nr. 4253/88 tot vaststelling van toepassingsbepalingen van verordening nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de bijstandsverlening uit de onderscheiden structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten anderzijds, rechtvaardigen, is aangetoond, maar die bevoegdheid houdt niet in dat de Commissie aan de resultaten van dergelijke nationale verificaties gebonden is. De verificaties in het kader van een nationale strafzaak hebben immers een ander doel, en het feit dat zij tot de conclusie leiden dat er geen sprake is van een gedraging die een strafbaar feit in de zin van het nationale strafrecht oplevert, wettigt niet de conclusie dat er geen sprake is van een onregelmatigheid in de zin van voornoemd artikel 24, die aanleiding kan geven tot administratieve maatregelen krachtens die bepaling.

(cf. punt 94)

5. De toepassing van artikel 24 van verordening nr. 4253/88 tot vaststelling van toepassingsbepalingen van verordening nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de bijstandsverlening uit de onderscheiden structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten anderzijds, kan niet worden uitgesloten op grond dat de sancties waarin deze bepaling voorziet, alleen kunnen worden toegepast wanneer de gefinancierde actie geheel of gedeeltelijk niet is uitgevoerd. Het volstaat namelijk niet dat de aanvrager van bijstand aantoont dat het door de Commissie in de toekenningsbeschikking goedgekeurde project materieel correct is uitgevoerd. De aanvrager moet eveneens kunnen aantonen dat ieder onderdeel van de communautaire bijstand overeenstemt met een reële prestatie die voor de uitvoering van het project noodzakelijk was.

(cf. punt 95)

6. De intrekking van bijstand wegens een onregelmatigheid heeft het karakter van een sanctie, voorzover zij leidt tot de terugbetaling van bedragen die boven de wegens die onregelmatigheid onrechtmatig verkregen bedragen uitgaan. Een sanctie kan slechts worden opgelegd, indien daarvoor een duidelijke en eenduidige rechtsgrondslag bestaat.

(cf. punt 188)