Zaak C‑167/17

Volkmar Klohn

tegen

An Bord Pleanála

[verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Supreme Court (Ierland)]

„Prejudiciële verwijzing – Milieu – Milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten – Recht om beroep in te stellen tegen een vergunningsbesluit – Vereiste van een niet buitensporig kostbare procedure – Begrip – Toepassing ratione temporis – Rechtstreekse werking – Invloed op een definitief geworden nationaal besluit tot begroting van kosten”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Eerste kamer) van 17 oktober 2018

Milieu – Milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten – Richtlijn 85/337 – Recht om beroep in te stellen tegen een vergunningsbesluit – Vereiste van een procedure die niet buitensporig kostbaar is – Niet-omzetting in nationaal recht – Invloed op een nationaal beslissing tot begroting van de kosten die gezag van gewijsde heeft verkregen – Nationale procedure op het gebied van de proceskosten waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen de verdeling van de kosten en de vaststelling van het bedrag ervan – Verplichting tot conforme uitlegging voor de rechter die uitspraak doet over het bedrag van de kosten – Grenzen – Gezag van gewijsde van de definitieve beslissing over de kostenverdeling

Milieu – Milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten – Richtlijn 85/337 – Recht om beroep in te stellen tegen een vergunningsbesluit – Vereiste van een procedure die niet buitensporig kostbaar is – Niet-omzetting in nationaal recht – Verplichting tot conforme uitlegging – Toepassing ratione temporis

Milieu – Milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten – Richtlijn 85/337 – Recht om beroep in te stellen tegen een vergunningsbesluit – Vereiste van een procedure die niet buitensporig kostbaar is – Rechtstreekse werking – Geen – Verplichting tot conforme uitlegging – Omvang – Ontstaan van de verplichting – Datum van verstrijken van de omzettingstermijn

Milieu – Milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten – Richtlijn 85/337 – Recht om beroep in te stellen tegen een vergunningsbesluit – Vereiste van een procedure die niet buitensporig kostbaar is – Begrip

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 35)

Artikel 10 bis, vijfde alinea, van richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, zoals gewijzigd bij richtlijn 2003/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003, moet aldus worden uitgelegd dat het daarin neergelegde vereiste dat bepaalde gerechtelijke procedures inzake milieuaangelegenheden niet buitensporig kostbaar mogen zijn, geen rechtstreekse werking heeft. Wanneer een lidstaat dit artikel niet heeft omgezet in nationaal recht, moeten de nationale rechterlijke instanties van die lidstaat niettemin vanaf het verstrijken van de voor omzetting van dat artikel vastgestelde termijn, het nationale recht zoveel mogelijk zodanig uitleggen dat particulieren er niet van worden weerhouden om een binnen de werkingssfeer van dit artikel vallend beroep in rechte in te stellen of voort te zetten wegens de financiële last die hieruit kan voortvloeien. (zie punt 36, dictum 1)

Wanneer geen enkele omzettingshandeling is vastgesteld binnen de in een richtlijn daartoe gestelde termijn, zoals in het hoofdgeding, dient te worden geoordeeld dat de verplichting om het nationale recht uit te leggen in overeenstemming met de niet-omgezette regel, vanaf het verstrijken van die termijn ook geldt in de in de punten 39 en 40 van het onderhavige arrest vermelde omstandigheden. In dit laatste geval moet de nationale rechter immers het nationale recht uitleggen teneinde zoveel mogelijk te komen tot het resultaat dat door de niet-omgezette bepalingen van een richtlijn wordt beoogd, zoals in punt 35 van het onderhavige arrest in herinnering is gebracht. De onmiddellijke toepasselijkheid van een door een richtlijn vastgestelde nieuwe regel op de toekomstige gevolgen van bestaande situaties vanaf het verstrijken van de omzettingstermijn ervan, maakt deel uit van dat resultaat, tenzij de betreffende richtlijn anders bepaalt. Nationale rechters zijn er dus toe gehouden om het nationale recht, vanaf het verstrijken van de termijn voor omzetting van een niet-omgezette richtlijn, zodanig uit te leggen dat de toekomstige gevolgen van situaties die zijn ontstaan onder de oude regeling, onmiddellijk in overeenstemming worden gebracht met de bepalingen van die richtlijn. (zie punten 43‑45)

Artikel 10 bis, vijfde alinea, van richtlijn 85/337, zoals gewijzigd bij richtlijn 2003/35, moet aldus worden uitgelegd dat de rechterlijke instanties van een lidstaat verplicht zijn tot richtlijnconforme uitlegging wanneer zij uitspraak doen over de verwijzing in de kosten in gerechtelijke procedures die aanhangig waren op de datum waarop de termijn voor omzetting van het in dat artikel 10 bis, vijfde alinea, gestelde vereiste dat bepaalde gerechtelijke procedures inzake milieuaangelegenheden niet buitensporig kostbaar mogen zijn, is verstreken, ongeacht de datum waarop deze kosten gedurende de betreffende procedure zijn gemaakt. (zie punt 55, dictum 2)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 59‑65)