Hoewel verzoekers wel moeten erkennen dat een soortgelijke bepaling als het vervallen artikel 16 van het EGKS-Protocol ontbreekt, betogen zij dat de mogelijkheid van een rechtstreeks beroep van een particulier tegen een Lid-Staat wegens schending van het thans geldende EG-Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten voortvloeit uit artikel 30 van het Fusieverdrag. Dit artikel luidt als volgt: „De bepalingen van de Verdragen tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie inzake de bevoegdheid van het Hof van Justitie en inzake de uitoefening van deze bevoegdheid, zijn van toepassing op de bepalingen van dit Verdrag en het aangehechte Protocol, doch niet op de bepalingen die wijziging brengen in de artikelen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, waarvoor de bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal van toepassing blijven.” Verzoekers zijn blijkbaar van mening dat, nu de bepalingen van het EEG-Verdrag inzake de bevoegdheid van het Hof gelden voor het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten, zij uit artikel 164 EEG-Verdrag een volledige rechtsmacht van het Hof kunnen afleiden en op die grond een vordering kunnen instellen tegen de Lid-Staat die zij schending van het Protocol verwijten.

Deze opvatting is ongegrond. Het is duidelijk dat het eerste deel van genoemd artikel 30 uitsluitend ten doel heeft de bepalingen van het EEG- en EGA-Verdrag inzake de bevoegdheid van het Hof uit te breiden tot het Fusieverdrag en het daaraan gehechte Protocol. Met andere woorden, de in deze bepalingen neergelegde bevoegdheidsregeling geldt eveneens — onverkort en ongewijzigd — voor geschillen betreffende de uitlegging en de toepassing van het Fusieverdrag van 1965 en het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen. Genoemde regeling voorziet echter niet in de mogelijkheid dat een particulier een Lid-Staat voor het Hof daagt wegens schending van een gemeenschapsvoorschrift. Daarom moesten verzoekers (vooral tijdens de mondelinge behandeling) wel een beroep doen op artikel 164 EEG-Verdrag, waaraan zij met alle geweld een beginsel van volledige rechtsmacht van het Hof willen ontlenen. Dit gaat echter niet op. Zoals bekend heeft artikel 164 betrekking op de aan het Hof toegekende taak — namelijk de eerbiediging van het recht te verzekeren bij de uitlegging en toepassing van het Verdrag —, terwijl de bevoegdheden zijn geregeld in de artikelen 169 en volgende, en het lijdt geen twijfel dat de aan het Hof toevertrouwde taak wordt verricht binnen de door de bevoegdheidsregeling gestelde grenzen.

Thans moet duidelijkheid worden verschaft omtrent de draagwijdte van de uitzondering in het tweede deel van genoemd artikel 30 van het Fusieverdrag. Deze uitzondering geldt voor de bepalingen van het Fusieverdrag en het aangehechte Protocol, die wijziging brengen in de artikelen van het EGKS-Verdrag; daarvoor blijven de bevoegdheidsbepalingen van het EGKS-Verdrag van toepassing. Tot goed begrip van deze uitzondering moet worden bedacht dat het Fusieverdrag onder meer ten doel heeft een aantal bepalingen van het EGKS-Verdrag (en het daaraan gehechte Statuut van het Hof van Justitie) aan te vullen en te vervangen: zie bijvoorbeeld artikel 8, leden 2 en 3, 21, 26 en 27 van het Fusieverdrag. Deze bepalingen zijn in de vorm van wijzigingen van het EGKS-Verdrag gegoten en hun inhoud is dan ook een bestanddeel van de tekst van het Verdrag geworden. Daarom moét bij geschillen betreffende de uitlegging en toepassing van deze bepalingen van het Fusieverdrag het vraagstuk van de bevoegdheid van het Hof worden opgelost door toepassing van de bevoegdheidsregeling van het EGKS-Verdrag.

Dit alles iś niet van invloed op de oplossing van het onderhavige probleem. De intrekking van artikel 16 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de EGKS heeft immers niet plaatsgevonden door middel van een passende bepaling in het nieuwe EG-Protocol en heeft ook geen wijziging in het EGKS-Verdrag opgeleverd. Artikel 76 van dat Verdrag bepaalt slechts dat de Europese Gemeenschappen ... „overeenkomstig de bepalingen van het aan dit Verdrag gehechte Protocol” voorrechten en immuniteiten. genieten, en artikel 28 van het Fusieverdrag heeft dus zowel artikel 76 als het EGKS-Protocol afgeschaft. De intrekking van artikel 16 van genoemd Protocol was het gevolg van de inwerkingtreding van het nieuwe EG-Protocol, doch de inhoud hiervan is in feite niet opgenomen in het EGKS-Verdrag (hetgeen de Commissie terecht heeft opgemerkt).

Anderzijds hebben wij gezien dat ingeval de uitzondering van de laatste zin van artikel 30 Fusieverdrag geldt, de bevoegdheidsregeling van het EGKS-Verdrag moet worden toegepast. Hiertoe kan men stellig niet de bepaling van artikel 16 van het EGKS-Protocol rekenen, dat deel uitmaakte van een bij genoemd Fusieverdrag ingetrokken regeling (in zoverre deel ik de mening van advocaatgeneraal Gand in zijn conclusie van 29 januari 1969 in zaak 23/68, Klomp, Jurispr. 1969, blz. 53). Derhalve moet worden vastgesteld dat geen enkel bevoegdheidsvoorschrift in het EGKS-Verdrag het beroep van een particulier tegen een Lid-Staat toestaat, wanneer eerstgenoemde zich door schending van het Verdrag benadeelt acht: Uiteindelijk komt men dus tot hetzelfde resultaat als wanneer men uitgaat van de bevoegdheidsregeling in het EEG- en EGA-Verdrag, namelijk dat het Hof onbevoegd is, uitspraak te doen in geschillen van bovengenoemde aard tussen particulieren en Lid-Staten.