6.

In 's Hofs rechtspraak ontbreken nuttige precedenten voor de oplossing van het probleem niet. Hieruit komen twee uiteenlopende tendensen naar voren die in het onderhavige geval tot verschillende conclusies kunnen leiden. Een eerste tendens is om als strikt onverenigbaar met het gemeenschapsrecht te beschouwen elk optreden van de nationale autoriteiten met betrekking tot produkten die vallen onder een gemeenschappelijke marktordening die — hoewel in bepaalde opzichten nog onvolledig — toch een definitief karakter heeft. Deze tendens is voor het eerst, zij het niet erg duidelijk, uitgedrukt in het arrest van 21 maart 1972 in zaak 82/71, Italiaans Openbaar Ministerie t. SAIL (Jurispr. 1972, blz. 119, met name overweging 14) en voor de tweede maal meer expliciet in het arrest van 23 januari 1975 in zaak 31/74, Galli (Jurispr. 1975, blz. 47). In dit laatste arrest achtte Uw Hof een nationale regeling waarbij verkoopprijzen worden vastgesteld ontoelaatbaar, niet alleen wanneer daardoor „verstoringen worden veroorzaakt in de prijsvorming zoals deze tot stand komt in het kader van de toepasselijke gemeenschapsbepalingen”, maar ook meer in het algemeen en onafhankelijk van het bestaan van een gemeenschappelijke prijsregeling, door het enkele feit dat er een marktordening in de sector der betrokken produkten bestaat, die op het vrije handelsverkeer is gebaseerd: dit is voldoende om de Lid-Staten de mogelijkheid te ontzeggen om in dezelfde sector eenzijdige maatregelen te nemen die het intracommunautaire verkeer kunnen belemmeren (zoals het geval zou kunnen zijn bij elke maatregel waardoor de prijsvorming wordt beïnvloed). De tweede tendens die in feite in meer, en vooral (maar niet alleen) in alle meer recente gevallen blijkt te zijn gevolgd is daarentegen dat een gemeenschappelijke marktordening de Lid-Staten niet automatisch belet autonome maatregelen te nemen betreffende de sector van onder die ordening vallende produkten, die de handel in dergelijke produkten kunnen beïnvloeden. De nationale maatregelen zullen eventueel onverenigbaar met de gemeenschappelijke ordening kunnen worden geacht, wanneer zij in strijd zijn met de aard of de doelstellingen van de gemeenschapsregeling in die sector of op enigerlei wijze een belemmering vormen voor de goede werking daarvan. Deze tendens die eerder een pragmatische dan een dogmatische benadering verraadt, treedt met name in zes arresten van de laatste vier jaar aan de dag: wij zullen deze in chronologische volgorde behandelen. In het arrest van 12 juli 1973 in zaak 2/73, Riseria Geddo t. Ente Nazionale Risi (Jurispr. 1973, blz. 865) verwierp Uw Hof de door een der partijen geponeerde stelling dat door de instelling van een gemeenschappelijke marktordening voor een bepaald produkt de Lid-Staten elke bevoegdheid zouden hebben verloren om de verwerving van dit produkt aan specifieke geldelijke lasten te onderwerpen. Deze stelling berustte op het meer algemene criterium dat op de gebieden waarvoor een gemeenschappelijke marktordening geldt alle nationale interventiemaatregelen onverenigbaar zijn met het gemeenschapsrecht, voor zover zij door hun eenzijdig karakter de eenvormigheid van de regeling in die sector zouden verstoren. Advocaat-generaal Trabucchi wiens conclusie door Uw Hof in hoofdzaak werd gevolgd merkte in dit verband op dat de gemeenschappelijke ordening niet automatisch alle nationale maatregelen inzake de sector van tot deze ordening behorende produkten uitsluit, maar alleen die welke daarmee volstrekt onverenigbaar zijn; voorts merkte hij op dat ook in de eengeworden markt vele verschillen nog een tijdje blijven voortbestaan, onder andere wegens de uiteenlopende belastingstelsels en het verschillend niveau der belastingen in de Staten. In het arrest van 30 oktober 1974 in zaak 190/73, Van Haaster (Jurispr. 1974, blz. 1123) ging het om nationale maatregelen die de produktie beperkten in een sector waarvoor een gemeenschappelijke marktordening bestond; de maatregelen werden ongeoorloofd geacht, echter niet omdat het om eenzijdige interventiemaatregelen in een onder een gemeenschappelijke ordening vallende sector ging, maar wegens de draagwijdte en gevolgen ervan in verband met de betrokken bijzondere gemeenschapsregeling. In het arrest van 23 januari 1975 in zaak 51/74, Van der Hulst s Zonen t. Produktschap voor Siergewassen (Jurispr. 1975, blz. 79) had het Hof zich uit te spreken over verordening 234/68 van de Raad (dezelfde als in zaak 190/73 en in de onderhavige zaak); ook toen sloot het Hof niet bij voorbaat de mogelijkheid voor de Lid-Staten uit om aanvullende maatregelen te treffen in een sector die onder een gemeenschappelijke ordening valt, maar overwoog het dat de Lid-Staten zich dienen te onthouden van elke maatregel met de strekking ervan af te wijken of er inbreuk op te maken. Bij de beoordeling of de nationale regeling verenigbaar is met de gemeenschapsregeling, aldus het Hof, „dient niet slechts op de uitdrukkelijke bepalingen maar ook op de strekking en de doelstellingen hiervan te worden gelet” (overweging 26); onderzocht dient te worden „of het bestaan van een nationaal interventiestelsel, … geëigend is inbreuk te maken op de strekking en de doelstellingen van de verordening” (overweging 28). Nationale interventiemaatregelen inzake de handel in de produkten waarom het ook in het onderhavig geding gaat, worden derhalve op zichzelf niet onverenigbaar geacht met het bestaan van een gemeenschappelijke ordening in die sector. Een meer recente bevestiging van deze opvatting is te vinden in de beide arresten van 26 februari 1976 in zaak 65/75, Tasca, en in gevoegde zaken 88-90/75, SADAM t. Comitato interministeriale Prezzi (Jurispr. 1976, blz. 291 en 323) betreffende een nationale regeling van maximumprijzen voor de verkoop van suiker. In plaats van het algemeen en absoluut verbod van eenzijdig ingrijpen van de Lid-Staten in de sectoren waarvoor een gemeenschappelijke marktordening is ingesteld — welk verbod uit het arrest Galli leek te volgen — heeft Uw Hof in deze latere beslissingen de eventuele onverenigbaarheid van een nationale maximumprijsregeling, toegepast bij de verkoop van een produkt waarvoor een gemeenschappelijke marktordening geldt, afhankelijk gesteld van de in concreto vast te stellen omstandigheid, of de nationale regeling de doelstellingen en de werking van de gemeenschappelijke ordening in gevaar brengt. Met name heeft het Hof niet overwogen dat de vaststelling door de Staat van een maximumverkoopprijs op zichzelf een belemmering vormt voor de goede werking van de prijsregeling, vastgesteld in het kader van de gemeenschappelijke marktordening. Het heeft daarentegen de onverenigbaarheid afhankelijk gesteld van de hypothese dat de maximumverkoopprijzen door de Staat op een zo laag peil zijn vastgesteld dat de producent in de praktijk onmogelijk tegen de interventieprijs kan verkopen of dat de importeur met verlies moet invoeren. In dezelfde lijn ligt het arrest van 14 juli 1976 in gevoegde zaken 3, 4 en 6/76, Kramer (Jurispr. 1976, blz. 1280). Hierin werd' beslist dat het bestaan van een gemeenschappelijke marktordening voor bepaalde produkten de Lid-Staten niet verhindert maatregelen te treffen die weliswaar beperkingen meebrengen voor de produktie of de handel van deze produkten, maar gerechtvaardigd zijn (althans zolang de Gemeenschap zelf hierin nog niet heeft voorzien) met het oog op doeleinden die beschermd moeten worden.