Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Procedure – Interventie – Belanghebbenden – Interventie in kader van verzoek om opschorting van tenuitvoerlegging – Verzoek betreffende verordening nr. 1954/2003, voorzover betrekking hebbend op wateren van Azoren – Coöperatieve vennootschap van vissers die hun activiteit in wateren van Azoren uitoefenen – Territoriale vereniging ter bescherming van archipel van Azoren – Ontvankelijkheid – Voorwaarden – Internationale vereniging voor milieubescherming – Niet-ontvankelijkheid

(Statuut van het Hof van Justitie, art. 40, tweede alinea; verordening nr. 1954/2003 van de Raad)

2. Kort geding – Opschorting van tenuitvoerlegging – Voorwaarden voor ontvankelijkheid – Ontvankelijkheid prima facie van beroep in hoofdzaak – Summier onderzoek van beroep in hoofdzaak door kortgedingrechter

(Art. 242 EG; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 104, lid 2)

3. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Beroep ingesteld door regionale autoriteit – Regio die naar nationaal recht rechtspersoonlijkheid bezit – Regio die beroep kan instellen

(Art. 230, vierde alinea, EG)

4. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Verordening betreffende visserijbeheer in bepaalde gebieden – Beroep ingesteld door regionale autoriteit van een van gebieden waarop verordening betrekking heeft – Ontvankelijkheid – Voorwaarden

(Art. 230, vierde alinea, EG; verordening nr. 1954/2003 van de Raad)

5. Kort geding – Opschorting van tenuitvoerlegging – Voorlopige maatregelen – Voorwaarden voor toekenning – Spoedeisendheid – Afweging van betrokken belangen – Opschorting van tenuitvoerlegging van maatregel van algemene strekking – Afweging van gevolgen van opschorting voor vele belanghebbenden tegen noodzakelijkheid van maatregel voor verzoeker

(Art. 242 EG en 243 EG; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 104, lid 2; verordening nr. 1954/2003 van de Raad)

6. Kort geding – Opschorting van tenuitvoerlegging – Voorlopige maatregelen – Voorwaarden voor toekenning – Spoedeisendheid – Ernstige en onherstelbare schade – Bestaan van andere middelen die door Commissie of lidstaten kunnen worden gebruikt – Spoedeisendheid uitgesloten

(Art. 242 EG en 243 EG; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 104, lid 2; verordening nr. 1954/2003 van de Raad)

Samenvatting

1. Het begrip belang bij de beslissing van het geding, in de zin van artikel 40, tweede alinea, van het Statuut van het Hof, moet worden opgevat als een rechtstreeks en actueel belang bij de beslissing op het gevorderde. Met name moet worden geverifieerd, of de verzoeker tot interventie door de bestreden handeling rechtstreeks wordt geraakt, en of zijn belang bij de uitkomst van het geding vaststaat. Verenigingen kunnen tot interventie worden toegelaten om voor de belangen van hun leden op te komen, in zaken waarin het gaat om principiële kwesties die die belangen kunnen raken.

Een producentenvereniging in de vorm van een coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, waarvan het voornaamste doel bestaat in de behartiging van de belangen van haar leden, hoofdzakelijk vissers die hun activiteit in de Azoren uitoefenen, heeft een dergelijk belang in het kader van een verzoek tot opschorting van de tenuitvoerlegging van verordening nr. 1954/2003 betreffende het beheer van de visserijinspanning voor bepaalde vangstgebieden en visbestanden van de Gemeenschap, voorzover deze betrekking heeft op de wateren van de Azoren. Een vereniging voor milieubescherming, zonder winstoogmerk en met als voornaamste doelstelling de bestudering en het behoud van het nationale en culturele erfgoed van de archipel van de Azoren alsook de bescherming van de visstand en de mariene ecosystemen van die archipel, heeft ook een dergelijk belang.

Daarentegen is het interventieverzoek van een internationale vereniging voor milieubescherming niet-ontvankelijk wanneer de doelstellingen en activiteiten van deze vereniging uitgestrekte geografische gebieden bestrijken en niet uitsluitend of hoofdzakelijk op de wateren van de Azoren gericht zijn. De belangen van een dergelijke internationale vereniging zijn namelijk te ruim en te algemeen om door de afloop van de procedure tot opschorting van de tenuitvoerlegging van een verordening die alleen de wateren van de Azoren betreft, wezenlijk te worden beïnvloed.

(cf. punten 59‑60, 63, 69‑70)

2. De ontvankelijkheid van het beroep in de hoofdzaak behoort in beginsel niet in het kader van een kort geding te worden getoetst, teneinde de beslissing in de hoofdzaak niet te prejudiciëren. Niettemin dient, wil het verzoek om opschorting van de tenuitvoerlegging van een handeling kunnen worden ontvangen, de verzoeker het bestaan aannemelijk te maken van bepaalde elementen die voorshands de conclusie toelaten dat het beroep waarmee het verzoek in kort geding samenhangt, ontvankelijk is, dit om te voorkomen dat de verzoeker in kort geding opschorting van tenuitvoerlegging weet te verkrijgen van een handeling die het Hof vervolgens weigert nietig te verklaren omdat het beroep in de hoofdzaak niet-ontvankelijk blijkt te zijn.

Gezien het spoedeisend karakter van het kort geding, is het onderzoek naar de ontvankelijkheid van het beroep in de hoofdzaak noodzakelijkerwijs summier. In het kader van een verzoek in kort geding kan over de ontvankelijkheid van het beroep in de hoofdzaak immers slechts een voorlopig oordeel worden geveld; het gaat er hierbij om, te bepalen of de verzoeker voldoende gegevens aanbrengt die a priori de conclusie toelaten, dat de ontvankelijkheid van het beroep in de hoofdzaak niet kan worden uitgesloten. Derhalve kan de kortgedingrechter het verzoek slechts niet-ontvankelijk verklaren, wanneer volstrekt kan worden uitgesloten dat het beroep in de hoofdzaak ontvankelijk is. Anders zou met een uitspraak over de ontvankelijkheid in het stadium van het kort geding, wanneer deze op het eerste gezicht niet volstrekt uitgesloten is, op de beslissing van het Gerecht in de hoofdzaak vooruit worden gelopen.

(cf. punten 108‑110)

3. Voorzover een regio naar nationaal recht rechtspersoonlijkheid bezit, kan zij in principe een beroep tot nietigverklaring krachtens artikel 230, vierde alinea, EG instellen. Volgens deze bepaling kan iedere natuurlijke of rechtspersoon beroep instellen tegen tot hem gerichte beschikkingen, alsmede tegen beschikkingen die, hoewel gegeven in de vorm van een verordening of van een beschikking gericht tot een andere persoon, hem rechtstreeks en individueel raken.

(cf. punt 112)

4. In de zin van artikel 230, vierde alinea, EG, kan een handeling van algemene strekking, zoals een verordening, natuurlijke of rechtspersonen slechts individueel raken indien zij hen treft wegens bepaalde bijzondere hoedanigheden of een feitelijke situatie die hen ten opzichte van ieder ander karakteriseert en hen daardoor op overeenkomstige wijze individualiseert als een adressaat.

In het bijzonder is in het kader van een door een regio als de autonome regio van de Azoren ingesteld beroep tot nietigverklaring van verordening nr. 1954/2003 betreffende het beheer van de visserijinspanning voor bepaalde vangstgebieden en visbestanden van de Gemeenschap, voorzover deze betrekking heeft op de wateren van de Azoren, het algemene belang dat die regio als bevoegd lichaam voor economische vraagstukken op haar grondgebied, waaronder de visserij, erbij kan hebben om een voor het economisch welvaren van de visserij gunstig resultaat te bereiken, op zich niet voldoende om haar als geraakt in de zin van artikel 230, vierde alinea, EG te beschouwen. Als bewijs van het individuele belang volstaat ook niet dat verzoekster bijzondere bescherming onder het Verdrag geniet (artikel 299, lid 2, EG), dat de bestreden handeling haar uitdrukkelijk noemt, of nog dat de Raad verzoeksters situatie bij de vaststelling van de bestreden verordening in aanmerking moest nemen.

Verzoekster dient aan de hand van de feiten aannemelijk te maken dat de bestreden handeling haar treft wegens een feitelijke situatie die haar karakteriseert ten opzichte van iedere andere persoon, ook ten opzichte van de andere ultraperifere regio’s. Op het eerste gezicht kan zulks het geval zijn indien zij kan aantonen dat de bestreden verordening onmiddellijke en aanzienlijke gevolgen zal hebben voor haar rechtssituatie, doordat zij, als gevolg van de toepassing van de bepalingen ervan, haar de bevoegdheid ontneemt regels te stellen voor de visserij en een nadelige invloed heeft op de visserijactiviteiten, die een belangrijk onderdeel van haar economie vormen, en haar situatie bijzonder is wat het mariene ecosysteem en de visserijactiviteiten betreft.

(cf. punten 116‑120)

5. In het kader van een verzoek tot opschorting van de tenuitvoerlegging van een verordening die een maatregel van algemene strekking bevat, zoals verordening nr. 1954/2003 betreffende het beheer van de visserijinspanning voor bepaalde vangstgebieden en visbestanden van de Gemeenschap, moet de kortgedingrechter de gevolgen van een opschorting van de tenuitvoerlegging voor zeer vele belanghebbenden afwegen tegen de noodzakelijkheid van de gevraagde voorlopige maatregelen ter voorkoming van de ernstige en onherstelbare schade die, naar verzoekster stelt, tot aan de beslissing in de hoofdzaak zou ontstaan.

Ook moet in aanmerking worden genomen dat, wanneer de Raad als wetgever over een ruime beoordelingsvrijheid beschikt en de rechter zich er derhalve toe beperkt, te toetsten of er geen sprake is van een kennelijke dwaling of van misbruik van bevoegdheid en of het betrokken gezagsorgaan de grenzen van zijn beoordelingsvrijheid niet kennelijk heeft overschreden, de kortgedingrechter, behalve in een situatie van kennelijke spoedeisendheid, zijn beoordeling niet in de plaats kan stellen van die van de Raad zonder inbreuk te maken op de beoordelingsvrijheid van deze instelling.

De afweging van de betrokken belangen brengt dus mee dat de kortgedingrechter zijn beoordeling slechts in de plaats van die van de Raad kan stellen in buitengewone omstandigheden die worden gekenmerkt door een bijzonder serieuze fumus boni juris en door kennelijke spoedeisendheid.

(cf. punten 135‑138, 193, 195)

6. De spoedeisendheid van een verzoek in kort geding moet worden getoetst naar de maatstaf of een voorlopige beslissing noodzakelijk is ter voorkoming van ernstige en onherstelbare schade voor de partij die om de voorlopige maatregel verzoekt. In het bijzonder wanneer het intreden van de schade van een aantal factoren afhangt, volstaat het dat de schade met een zekere mate van waarschijnlijkheid voorzienbaar is.

Dienaangaande is het met betrekking tot een verzoek tot opschorting van de tenuitvoerlegging van een verordening, zoals verordening nr. 1954/2003 betreffende het beheer van de visserijinspanning voor bepaalde vangstgebieden en visbestanden van de Gemeenschap, uitgesloten dat deze voorlopige maatregel noodzakelijk is indien er andere, geschiktere en meer evenredige middelen zijn, zoals de spoedmaatregelen die de Commissie of de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid kunnen vaststellen, en indien de verzoeker iets kan ondernemen om de toepassing van dergelijke maatregelen te verkrijgen.

(cf. punten 141, 194)