Zaak C‑391/12

RLvS Verlagsgesellschaft mbH

tegen

Stuttgarter Wochenblatt GmbH

(verzoek van het Bundesgerichtshof om een prejudiciële beslissing)

„Richtlijn 2005/29/EG — Oneerlijke handelspraktijken — Personele werkingssfeer — Misleidende omissies in advertorials — Regeling van een lidstaat die elke publicatie tegen betaling zonder de aanduiding ‚advertentie’ (‚Anzeige’) verbiedt — Volledige harmonisatie — Strengere maatregelen — Persvrijheid”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 17 oktober 2013

Harmonisatie van wetgevingen – Oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten – Richtlijn 2005/29 – Werkingssfeer – Krantenuitgevers – Publicaties die de producten en diensten van derden kunnen promoten, maar geen wezenlijke verstoring vormen van het economisch gedrag van de consument – Daarvan uitgesloten – Nationale regeling die elke publicatie tegen betaling zonder de aanduiding „advertentie” verbiedt – Toelaatbaarheid

(Richtlijn 2005/29 van het Europees Parlement en de Raad, art. 2, sub d)

Wanneer artikelen die de producten en diensten van derden kunnen promoten, geen wezenlijke verstoring vormen van het economisch gedrag van de consument, is het niet mogelijk zich jegens krantenuitgevers op richtlijn 2005/29 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van de richtlijnen 84/450, 97/7, 98/27 en 2002/65 en van verordening nr. 2006/2004 te beroepen, zodat deze richtlijn in die omstandigheden aldus moet worden uitgelegd dat zij zich niet verzet tegen de toepassing van een nationale bepaling op grond waarvan deze uitgevers bij elke publicatie waarvoor zij een vergoeding ontvangen, een specifieke aanduiding moeten vermelden, in casu het woord „advertentie”, tenzij deze publicatie door vorm en indeling algemeen herkenbaar is als reclame.

Indien een nationale bepaling daadwerkelijk de bescherming van consumenten beoogt, is ter verificatie of deze bepaling binnen de werkingssfeer van richtlijn 2005/29 kan vallen, vereist dat de door deze nationale bepaling bedoelde handelingen handelspraktijken in de zin van artikel 2, sub d, van deze richtlijn vormen. Dit is het geval wanneer die praktijken deel uitmaken van de commerciële strategie van een ondernemer en rechtstreeks verband houden met de verkoopbevordering en de afzet van zijn producten of diensten en daardoor handelspraktijken in de zin van artikel 2, sub d, van deze richtlijn vormen en dus binnen de werkingssfeer ervan vallen.

In deze richtlijn wordt het begrip „handelspraktijk” weliswaar bijzonder ruim gedefinieerd, maar dit neemt niet weg dat de aldus bedoelde praktijken van commerciële aard moeten zijn, namelijk van handelaars moeten uitgaan, en bovendien rechtstreeks verband moeten houden met de verkoopbevordering, het verkopen of het leveren van hun producten aan consumenten.

Aangezien de publicatie door de krantenuitgever van dergelijke artikelen, die – in voorkomend geval indirect – de producten en diensten van derden kunnen promoten, geen wezenlijke verstoring vormt van het economisch gedrag van de consument bij diens beslissing de betrokken krant te kopen of mee te nemen, kan een dergelijke uitgeverspraktijk op zich niet als een „handelspraktijk” van deze uitgever worden aangemerkt.

Het is zeker niet uitgesloten dat een krantenuitgever zelf, in zijn producten of in andere media, een handelspraktijk hanteert die ten aanzien van de betrokken consument, in casu de lezer, als oneerlijk kan worden aangemerkt, bijvoorbeeld door middel van spelletjes, raadsels of wedstrijden waarmee prijzen kunnen worden gewonnen, waardoor de consument ertoe kan worden aangezet het betrokken product, namelijk een krant, te kopen. Punt 11 van bijlage I bij richtlijn 2005/29 zelf verplicht krantenuitgevers echter niet om eventuele oneerlijke handelspraktijken van adverteerders te verhinderen, handelspraktijken waarvoor als zodanig mogelijkerwijs een rechtstreeks verband kan worden vastgesteld met de verkoopbevordering, de verkoop of de levering aan consumenten van producten of diensten van deze adverteerders.

(cf. punten 35‑37, 41, 44, 50 en dictum)

Zaak C‑391/12

RLvS Verlagsgesellschaft mbH

tegen

Stuttgarter Wochenblatt GmbH

(verzoek van het Bundesgerichtshof om een prejudiciële beslissing)

„Richtlijn 2005/29/EG — Oneerlijke handelspraktijken — Personele werkingssfeer — Misleidende omissies in advertorials — Regeling van een lidstaat die elke publicatie tegen betaling zonder de aanduiding ‚advertentie’ (‚Anzeige’) verbiedt — Volledige harmonisatie — Strengere maatregelen — Persvrijheid”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 17 oktober 2013

Harmonisatie van wetgevingen — Oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten — Richtlijn 2005/29 — Werkingssfeer — Krantenuitgevers — Publicaties die de producten en diensten van derden kunnen promoten, maar geen wezenlijke verstoring vormen van het economisch gedrag van de consument — Daarvan uitgesloten — Nationale regeling die elke publicatie tegen betaling zonder de aanduiding „advertentie” verbiedt — Toelaatbaarheid

(Richtlijn 2005/29 van het Europees Parlement en de Raad, art. 2, sub d)

Wanneer artikelen die de producten en diensten van derden kunnen promoten, geen wezenlijke verstoring vormen van het economisch gedrag van de consument, is het niet mogelijk zich jegens krantenuitgevers op richtlijn 2005/29 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van de richtlijnen 84/450, 97/7, 98/27 en 2002/65 en van verordening nr. 2006/2004 te beroepen, zodat deze richtlijn in die omstandigheden aldus moet worden uitgelegd dat zij zich niet verzet tegen de toepassing van een nationale bepaling op grond waarvan deze uitgevers bij elke publicatie waarvoor zij een vergoeding ontvangen, een specifieke aanduiding moeten vermelden, in casu het woord „advertentie”, tenzij deze publicatie door vorm en indeling algemeen herkenbaar is als reclame.

Indien een nationale bepaling daadwerkelijk de bescherming van consumenten beoogt, is ter verificatie of deze bepaling binnen de werkingssfeer van richtlijn 2005/29 kan vallen, vereist dat de door deze nationale bepaling bedoelde handelingen handelspraktijken in de zin van artikel 2, sub d, van deze richtlijn vormen. Dit is het geval wanneer die praktijken deel uitmaken van de commerciële strategie van een ondernemer en rechtstreeks verband houden met de verkoopbevordering en de afzet van zijn producten of diensten en daardoor handelspraktijken in de zin van artikel 2, sub d, van deze richtlijn vormen en dus binnen de werkingssfeer ervan vallen.

In deze richtlijn wordt het begrip „handelspraktijk” weliswaar bijzonder ruim gedefinieerd, maar dit neemt niet weg dat de aldus bedoelde praktijken van commerciële aard moeten zijn, namelijk van handelaars moeten uitgaan, en bovendien rechtstreeks verband moeten houden met de verkoopbevordering, het verkopen of het leveren van hun producten aan consumenten.

Aangezien de publicatie door de krantenuitgever van dergelijke artikelen, die – in voorkomend geval indirect – de producten en diensten van derden kunnen promoten, geen wezenlijke verstoring vormt van het economisch gedrag van de consument bij diens beslissing de betrokken krant te kopen of mee te nemen, kan een dergelijke uitgeverspraktijk op zich niet als een „handelspraktijk” van deze uitgever worden aangemerkt.

Het is zeker niet uitgesloten dat een krantenuitgever zelf, in zijn producten of in andere media, een handelspraktijk hanteert die ten aanzien van de betrokken consument, in casu de lezer, als oneerlijk kan worden aangemerkt, bijvoorbeeld door middel van spelletjes, raadsels of wedstrijden waarmee prijzen kunnen worden gewonnen, waardoor de consument ertoe kan worden aangezet het betrokken product, namelijk een krant, te kopen. Punt 11 van bijlage I bij richtlijn 2005/29 zelf verplicht krantenuitgevers echter niet om eventuele oneerlijke handelspraktijken van adverteerders te verhinderen, handelspraktijken waarvoor als zodanig mogelijkerwijs een rechtstreeks verband kan worden vastgesteld met de verkoopbevordering, de verkoop of de levering aan consumenten van producten of diensten van deze adverteerders.

(cf. punten 35‑37, 41, 44, 50 en dictum)