Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep tot nietigverklaring - Procesbelang - Verzoeker die opkomt tegen beschikking waarbij hem toegang tot documenten van instelling wordt geweigerd

(Art. 230, vierde alinea, EG; besluit 94/90 van de Commissie)

2. Commissie - Recht van toegang tot documenten van Commissie - Artikel 255 EG en artikel 1, tweede alinea, EU - Rechtstreekse werking - Geen - Invloed

(Art. 255 EG; art. 1, tweede alinea, EU; besluit 94/90 van de Commissie)

3. Commissie - Recht van toegang tot documenten van Commissie - Besluit 94/90 - Beperkingen van beginsel van toegang tot documenten - Auteursregel - Draagwijdte - Weigering van toegang tot van lidstaat afkomstige documenten

(Art. 253 EG en 255 EG; besluit 94/90 van de Commissie)

4. Commissie - Recht van toegang tot documenten van Commissie - Besluit 94/90 - Doorzichtigheid - Uitzonderingen op beginsel van toegang tot documenten - Bescherming van algemeen belang - Gerechtelijke procedures - Niet-nakomingsprocedure - Aanmaningsbrieven en met redenen omklede adviezen die in kader van onderzoeken en inspecties van Commissie zijn opgesteld

(Art. 226 EG; besluit 94/90 van de Commissie)

Samenvatting

1. Besluit 94/90 inzake de toegang tot documenten van de Commissie is gezien zijn systematiek bedoeld als een algemene regeling voor verzoeken om toegang tot documenten, en op grond van dit besluit kan eenieder verzoeken om toegang tot om het even welk niet-gepubliceerd document van de Commissie zonder zijn verzoek te hoeven motiveren. Degene aan wie de toegang tot een document of een gedeelte van een document is geweigerd, heeft bijgevolg alleen al op grond daarvan belang bij nietigverklaring van de afwijzing.

( cf. punt 26 )

2. Om te kunnen uitmaken of een verdragsbepaling rechtstreeks toepasselijk is, gelden de criteria dat de regel duidelijk is, dat hij onvoorwaardelijk is, namelijk dat de uitvoering ervan niet onderworpen is aan enige materiële voorwaarde, en dat de uitvoering ervan niet afhankelijk is van latere maatregelen die door de gemeenschapsinstellingen of door de lidstaten met een discretionaire beoordelingsvrijheid kunnen worden genomen.

Dat is niet het geval met artikel 1, tweede alinea, EU en artikel 255 EG. Artikel 1, tweede alinea, EU is namelijk kennelijk niet duidelijk. Evenzo is artikel 255 EG, gelet op de leden 2 en 3 ervan, kennelijk niet onvoorwaardelijk, en is de uitvoering ervan afhankelijk van de vaststelling van latere maatregelen. De vaststelling van de algemene beginselen en van de beperkingen op grond van openbare of particuliere belangen, die de uitoefening van het recht op toegang tot documenten beheersen, is namelijk opgedragen aan de Raad in het kader van de uitoefening van zijn beoordelingsvrijheid op wetgevend gebied.

Bijgevolg heeft de inwerkingtreding van artikel 1, tweede alinea, EU en artikel 255 EG niet automatisch geleid tot de ongeldigheid van de bepalingen van besluit 94/90 inzake de toegang tot documenten van de Commissie.

( cf. punten 34-36 )

3. Zolang geen hogere rechtsregel de Commissie verbiedt om de documenten waarvan zij niet de auteur is, bij besluit 94/90 inzake de toegang tot documenten van de Commissie uit te sluiten van de werkingssfeer van de gedragscode, kan de auteursregel worden toegepast. Aan deze conclusie kan niet worden afgedaan door het feit dat de gemeenschapsinstellingen bij de vaststelling van besluiten documenten die afkomstig zijn van derden, gebruiken, want de doorzichtigheid van het besluitvormingsproces en het vertrouwen van de burgers in de gemeenschapsadministratie kunnen door een afdoende motivering van deze besluiten worden gewaarborgd. De beperkingen van de toegang tot van derden afkomstige en bij de instellingen berustende documenten hebben namelijk geen invloed op de krachtens artikel 253 EG op deze laatste rustende plicht om hun besluiten afdoende te motiveren. Een afdoende motivering houdt in dat de instelling, wanneer zij haar besluit op een document van een derde heeft gebaseerd, in dat besluit de inhoud van bedoeld document uitlegt en rechtvaardigt waarom zij dit als basis ervan heeft genomen. Bijgevolg heeft de Commissie geen blijk gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door aan te nemen dat zij niet gehouden was toegang tot door de nationale autoriteiten opgestelde documenten te verlenen.

( cf. punten 47, 49-50 )

4. De Commissie heeft dus terecht geweigerd de aanmaningsbrieven en met redenen omklede adviezen die in het kader van onderzoeken en inspecties van de Commissie zijn opgesteld, openbaar te maken op grond dat zulks afbreuk kon doen aan het algemeen belang. De lidstaten mogen tijdens de onderzoeken die eventueel tot een niet-nakomingsprocedure kunnen leiden, van de Commissie namelijk een vertrouwelijke behandeling verwachten. Deze vertrouwelijkheidseis blijft ook gelden nadat beroep is ingesteld bij het Hof, omdat niet valt uit te sluiten dat de onderhandelingen tussen de Commissie en de betrokken lidstaat, die ertoe strekken dat deze laatste vrijwillig voldoet aan de eisen van het Verdrag, in de loop van de gerechtelijke procedure en tot de uitspraak van het arrest van het Hof kunnen worden voortgezet. Ter bereiking van dit doel, namelijk een minnelijke regeling van het geschil tussen de Commissie en de betrokken lidstaat voordat het Hof uitspraak doet, is het gerechtvaardigd uit hoofde van de bescherming van het algemeen belang met betrekking tot inspectie- en onderzoeksactiviteiten en gerechtelijke procedures, dat onder de eerste categorie uitzonderingen van besluit 94/90 valt, de toegang te weigeren tot de in het kader van de procedure van artikel 226 EG opgestelde aanmaningsbrieven en met redenen omklede adviezen.

( cf. punten 68-69 )