Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Milieu – Afvalstoffen – Richtlijn 75/442 – Begrip afvalstof

(Art. 174, lid 2, EG; richtlijn 75/442 van de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, art. 1, sub a)

2. Milieu – Afvalstoffen – Richtlijn 75/442 – Werkingssfeer

(Richtlijn 75/442 van de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, art. 1, sub a, en 2, lid 1)

3. Milieu – Afvalstoffen – Richtlijn 75/442 – Begrip afvalstof

(Richtlijn 75/442 van de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, art. 1, sub a)

4. Milieu – Afvalstoffen – Richtlijn 75/442 – Werkingssfeer

(Richtlijn 75/442 van de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, art. 1, sub a, en 2, lid 1)

5. Milieu – Afvalstoffen – Richtlijn 75/442 – Werkingssfeer

(Richtlijn 75/442 van de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156)

Samenvatting

1. De kwalificatie als „afvalstof” van een stof of een voorwerp in de zin van artikel 1, sub a, van richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, hangt vooral af van het gedrag van de houder en van de betekenis van de term „zich ontdoen van”. Deze term moet worden uitgelegd tegen de achtergrond van enerzijds het hoofddoel van de richtlijn, namelijk volgens de derde overweging van de considerans ervan de bescherming van de gezondheid van de mens en het milieu tegen de schadelijke invloeden van het ophalen, het transport, de behandeling, de opslag en het storten van afvalstoffen, en anderzijds artikel 174, lid 2, EG, volgens hetwelk de Gemeenschap in haar milieubeleid streeft naar een hoog niveau van bescherming, waarbij dit beleid berust op het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen. Deze term en dus het begrip afvalstof mogen bijgevolg niet restrictief worden uitgelegd.

(cf. punten 34‑35)

2. Aangezien richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, geen enkel beslissend criterium geeft aan de hand waarvan het voornemen van de houder om zich van een bepaalde stof of een bepaald voorwerp te ontdoen kan worden vastgesteld, zijn de lidstaten bij gebreke van gemeenschapsbepalingen vrij in hun keuze van de bewijsmethoden voor de verschillende elementen in de richtlijnen die zij in nationaal recht omzetten, mits daardoor geen afbreuk wordt gedaan aan de doeltreffendheid van het gemeenschapsrecht. Zo kunnen de lidstaten bijvoorbeeld verschillende categorieën afvalstoffen definiëren, met name om de organisatie en de controle van het beheer ervan te vergemakkelijken, voor zover de verplichtingen die uit de richtlijn of andere gemeenschapsrechtelijke bepalingen betreffende deze afvalstoffen voortvloeien, in acht worden genomen en de eventuele uitsluiting van bepaalde categorieën van de werkingssfeer van de teksten tot omzetting van de uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen in nationaal recht, overeenkomstig artikel 2, lid 1, daarvan geschiedt.

(cf. punt 43)

3. Uit de lijst van de categorieën afvalstoffen in bijlage I bij richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, alsook uit de opsomming van de handelingen tot verwijdering en nuttige toepassing in de bijlagen II A en II B bij deze richtlijn, blijkt dat in beginsel geen enkel type residu of andere bij het productieproces ontstane stof van het begrip afvalstof is uitgesloten.

Of inderdaad sprake is van een „afvalstof” in de zin van artikel 1, sub a, van deze richtlijn moet worden beoordeeld met inachtneming van alle omstandigheden, waarbij rekening moet worden gehouden met de doelstelling ervan en ervoor moet worden gezorgd dat geen afbreuk wordt gedaan aan de doeltreffendheid daarvan. In die zin kunnen bepaalde omstandigheden een aanwijzing zijn voor een handeling, een voornemen of een verplichting om zich van een stof of voorwerp te „ontdoen” in de zin van deze bepaling. Dat is met name het geval wanneer de stof een productie‑ of consumptieresidu is, dat wil zeggen een product dat niet als zodanig was beoogd, zonder dat de methode van behandeling of de wijze van gebruik van een stof doorslaggevend is voor de kwalificatie van deze stof als afvalstof. Naast de hoedanigheid van productieresidu van een stof blijkt dus de mate waarin deze stof waarschijnlijk zonder voorafgaande wijziging zal worden hergebruikt, een criterium te vormen dat relevant is om te beoordelen of het om een afvalstof in de zin van de richtlijn gaat. Wanneer er, naast de mogelijkheid om de stof te hergebruiken, voor de houder ervan een economisch voordeel is om dit ook te doen, is de waarschijnlijkheid van een dergelijk hergebruik groot. In een dergelijk geval kan de betrokken stof niet meer worden beschouwd als een last waarvan de houder zich wil „ontdoen”, maar is zij een echt product. Om materialen niet te kunnen beschouwen als productieresiduen, maar als bijproducten waarvan de houder die ze manifest voor hergebruik wenst te bestemmen, zich niet wil „ontdoen”, moet het hergebruik van goederen, materialen of grondstoffen, waaronder het hergebruik voor de behoeften van andere marktdeelnemers dan degene die ze heeft geproduceerd, bovendien niet alleen mogelijk, maar zeker zijn, geen voorafgaande bewerking vereisen en plaatsvinden als voortzetting van het productie‑ of gebruiksproces. Bijgevolg kan uit de omstandigheid alleen dat de betrokken materialen zullen worden hergebruikt, niet worden afgeleid dat zij geen afvalstoffen in de zin van de richtlijn vormen. De toekomstige bestemming van een voorwerp of een stof is namelijk op zich niet beslissend voor de hoedanigheid van afvalstof ervan, die overeenkomstig artikel 1, sub a, van de richtlijn wordt omschreven in termen van de handeling, het voornemen of de verplichting van de houder van dit voorwerp of deze stof om zich daarvan te ontdoen.

(cf. punten 36‑37, 40, 42, 44-46, 48-49)

4. Artikel 1, sub a, van richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, definieert niet alleen het begrip „afvalstof” in de zin van de richtlijn, maar stelt ook samen met artikel 2, lid 1, ervan de werkingssfeer ervan vast. Dit artikel 2, lid 1, noemt namelijk de soorten afvalstoffen die buiten de werkingssfeer ervan vallen of kunnen vallen en onder welke voorwaarden, terwijl in beginsel alle afvalstoffen die aan deze definitie beantwoorden, eronder vallen. Elke bepaling van intern recht die de draagwijdte van de uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen in het algemeen meer beperkt dan wordt toegestaan door artikel 2, lid 1, ervan, doet noodzakelijkerwijze afbreuk aan de werkingssfeer van deze richtlijn.

(cf. punt 53)

5. Richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, kan niet worden beschouwd als residueel toepasselijk ten opzichte van de communautaire en nationale regeling inzake voedselveiligheid, wat voor diervoederproductie bestemde voedselresten van de agrovoederindustrie en keukenresten betreft. Ook al kunnen de doelstellingen van een aantal bepalingen van deze regeling eventueel gedeeltelijk overeenstemmen met die van deze richtlijn, toch verschillen zij aanmerkelijk. Bovendien blijkt uit deze richtlijn, behoudens de uitdrukkelijk in artikel 2, lid 1, ervan genoemde gevallen niet, dat zij niet cumulatief met andere regelingen van toepassing is.

(cf. punt 55)