ARREST VAN HET HOF (VIERDE KAMER) VAN 1 JULI 1987. - FRANCESCO ANTONINI TEGEN PREFETTO DI MILANO. - VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR DE CORTE SUPREMA DI CASSAZIONE. - VARKENSVLEES EN RUNDVLEES - MAXIMUMGROOTHANDELSPRIJZEN - BEVOEGDHEID VAN LID-STATEN. - ZAAK 216/86.



Jurisprudentie 1987 bladzijde 02919



Samenvatting

Partijen

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

++++

1 . LANDBOUW - GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN - PRIJSVORMING - NATIONALE MAATREGELEN - ONVERENIGBAARHEID MET GEMEENSCHAPSREGELING - CRITERIA

2 . LANDBOUW - GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN - VARKENSVLEES - RUNDVLEES - PRIJSREGELING - NATIONALE REGELING INZAKE BEVRIEZING VAN GROOTHANDELSPRIJZEN

( VERORDENINGEN VAN DE RAAD NRS . 121/67 EN 805/68 )

Samenvatting

1 . DE LID-STATEN MOGEN NIET LANGER MET NATIONALE, EENZIJDIG VASTGESTELDE BEPALINGEN INGRIJPEN IN HET PRIJSVORMINGSMECHANISME ZOALS DIT VOORTVLOEIT UIT EEN GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING WAARIN EEN CENTRALE PLAATS TOEKOMT AAN EEN UNIFORME PRIJSREGELING . DE BEPALINGEN VAN EEN COMMUNAUTAIRE LANDBOUWVERORDENING DIE EEN PRIJSREGELING VOOR HET PRODUKTIE - EN HET GROOTHANDELSSTADIUM OMVAT, LATEN EVENWEL DE BEVOEGDHEID DER LID-STATEN ONVERLET -*ONVERMINDERD ANDERE VERDRAGSBEPALINGEN *- OM MET BETREKKING TOT DE PRIJSVORMING IN HET KLEINHANDELS - EN HET VERBRUIKSSTADIUM PASSENDE MAATREGELEN TE NEMEN, MITS DE DOELSTELLINGEN OF DE GOEDE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING, EN MET NAME DE PRIJSREGELING HIERVAN, DAARDOOR NIET IN GEVAAR WORDT GEBRACHT .

2 . DE VERORDENINGEN NRS.*121/67 EN 805/68 VAN DE RAAD HOUDENDE EEN GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR VARKENSVLEES RESPECTIEVELIJK DE SECTOR RUNDVLEES, MOETEN ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT ZIJ DE LID-STATEN VERBIEDEN EEN NATIONALE REGELING VAST TE STELLEN EN TE BLIJVEN TOEPASSEN WAARDOOR DE GROOTHANDELSPRIJZEN VAN PRODUKTEN VALLENDE ONDER DE BIJ DE TWEE GENOEMDE VERORDENINGEN INGESTELDE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENINGEN WORDEN BEVROREN . DIT IS NIET ANDERS WANNEER DE NATIONALE REGELING SLECHTS VOOR EEN BEPAALDE TIJD GELDT OF WANNEER ZIJ EEN HERZIENINGSCLAUSULE BEVAT TEN EINDE DE BEVROREN PRIJZEN TE KUNNEN AANPASSEN AAN DIE WELKE INGEVOLGE DE GEMEENSCHAPSVERORDENINGEN ZIJN BEPAALD .

Partijen

IN ZAAK 216/86,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL*177 EEG-VERDRAG VAN DE CORTE SUPREMA DI CASSAZIONE, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN

F . ANTONINI, VOOR HET GEDING IN CASSATIE MET GEKOZEN DOMICILIE TE ROME,

EN

PREFECT VAN MILAAN,

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN DE GEMEENSCHAPSBEPALINGEN BETREFFENDE DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING VAN DE LANDBOUWMARKTEN IN DE SECTOREN VARKENSVLEES EN RUNDVLEES, MET HET OOG OP EEN BESLISSING OVER DE VERENIGBAARHEID MET DEZE BEPALINGEN VAN EEN NATIONALE REGELING INZAKE MAXIMUMGROOTHANDELSPRIJZEN,

WIJST

HET HOF VAN JUSTITIE ( VIERDE KAMER ),

ADVOCAAT-GENERAAL : M.*DARMON

GRIFFIER : S.*HACKSPIEL, ADMINISTRATEUR

GELET OP DE OPMERKINGEN INGEDIEND DOOR :

- F . ANTONINI, VERZOEKER IN HET HOOFDGEDING, VERTEGENWOORDIGD DOOR M.*D' OTTAVI, ADVOCAAT TE ROME, EN M.*RAPIO, ADVOCAAT TE MILAAN,

- DE ITALIAANSE REGERING, VERTEGENWOORDIGD DOOR L.*FERRARI BRAVO, HOOFD VAN DE DIENST DIPLOMATIEKE GESCHILLEN, ALS GEMACHTIGDE, BIJGESTAAN DOOR O.*FIUMARA, AVVOCATO DELLO STATO,

- DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR HAAR JURIDISCH ADVISEUR A.*PROZZILLO ALS GEMACHTIGDE,

GEZIEN HET RAPPORT TER TERECHTZITTING EN TEN VERVOLGE OP DE MONDELINGE BEHANDELING OP 18*MAART 1987,

GEHOORD DE CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL TER TERECHTZITTING VAN 14*MEI*1987,

HET NAVOLGENDE

ARREST

Overwegingen van het arrest

1 BIJ BESCHIKKING VAN 14*FEBRUARI*1986, INGEKOMEN TEN HOVE OP 7*AUGUSTUS DAARAANVOLGEND, HEEFT DE CORTE SUPREMA DI CASSAZIONE KRACHTENS ARTIKEL*177 EEG-VERDRAG EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN VERORDENING NR.*121/67 VAN DE RAAD VAN 13*JUNI 1967 HOUDENDE EEN GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR VARKENSVLEES ( PB*1967, BLZ.*2283 ), EN VAN VERORDENING NR.*805/68 VAN DE RAAD VAN 27*JUNI 1968 HOUDENDE EEN GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR RUNDVLEES ( PB*1968, L*148, BLZ.*24 ).

2 DEZE VRAAG IS GEREZEN IN HET KADER VAN EEN DOOR F.*ANTONINI, GROOTHANDELAAR IN VLEES, INGESTELD BEROEP TEGEN EEN BESCHIKKING VAN DE PREFECT VAN MILAAN, WAARBIJ HEM EEN BOETE IS OPGELEGD WEGENS OVERTREDING VAN DE ITALIAANSE MAXIMUMPRIJSREGELING, DESTIJDS NEERGELEGD IN BESLUITWET NR.*427 VAN 24*JULI*1973 ( GURI NR.*189 VAN 24.7.1973 ), OMGEZET IN WET NR.*496 VAN 4 AUGUSTUS 1973 ( GURI NR.*216 VAN 22.8.1973 ).

3 HET TEGEN DE BOETEBESCHIKKING INGESTELDE BEROEP IS DOOR DE PRETORE TE MILAAN VERWORPEN OP GROND DAT DE OVERTREDING VAN DE MAXIMUMPRIJSREGELING VASTSTOND EN DEZE REGELING MOEST WORDEN GEACHT VERENIGBAAR TE ZIJN MET DE GEMEENSCHAPSVERORDENINGEN INZAKE DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN . IN CASSATIE VOERT ANTONINI ALS MIDDEL AAN, DAT DE PRETORE TEN ONRECHTE NIET HEEFT ONDERZOCHT OF DE NATIONALE WETGEVER MET BETREKKING TOT DE VERKOOP VAN VLEES IN HET GROOTHANDELSSTADIUM NOG EEN NORMATIEVE BEVOEGDHEID BEZIT, GELET OP HET FEIT DAT DE PRIJZEN VAN RUNDVLEES EN VARKENSVLEES BIJ GEMEENSCHAPSVERORDENINGEN ZIJN GEREGELD .

4 IN HAAR VERWIJZINGSBESCHIKKING MERKT DE CORTE DI CASSAZIONE OP, DAT VOLGENS 'S*HOFS RECHTSPRAAK DE LID-STATEN IN SECTOREN WAARIN EEN OP GEMEENSCHAPPELIJKE PRIJZEN GEBASEERDE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING BESTAAT, NIET MOGEN INGRIJPEN IN DE PRIJSVORMING IN HET GROOTHANDELSSTADIUM, DOCH DAT ZIJ DAARENTEGEN VRIJ ZIJN DE PRIJSVORMING IN HET KLEINHANDELSSTADIUM TE REGELEN, MITS DE DOELSTELLINGEN OF DE GOEDE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING DOOR DE BETROKKEN NATIONALE MAATREGELEN NIET IN GEVAAR WORDT GEBRACHT . DE CORTE DI CASSAZIONE MEENT EVENWEL, DAT SOMMIGE ARRESTEN VAN HET HOF, IN HET BIJZONDER DIE VAN 26*FEBRUARI 1976 ( ZAAK*65/75, TASCA, JURISPR.*1976, BLZ.*291, EN GEVOEGDE ZAKEN 88 TOT EN MET 90/75, SADAM, JURISPR.*1976, BLZ.*323 ), EROP LIJKEN TE WIJZEN, DAT HET PROBLEEM VAN DE VERHOUDING TUSSEN DE NATIONALE WETGEVINGEN INZAKE PRIJZEN EN DE LANDBOUWVERORDENINGEN VAN DE GEMEENSCHAP STEEDS MOET WORDEN OPGELOST IN TERMEN VAN VERENIGBAARHEID TUSSEN DE BEIDE REGELINGEN . UIT DE TWEE AANGEHAALDE ARRESTEN ZOU IMMERS BLIJKEN, DAT HET HOF GEEN ONDERSCHEID MEER HEEFT WILLEN MAKEN TUSSEN GROOT - EN KLEINHANDELSPRIJZEN DOOR EROP TE WIJZEN, DAT ER EEN PROBLEEM VAN "VERENIGBAARHEID" TUSSEN COMMUNAUTAIRE EN NATIONALE PRIJSREGELINGEN BESTOND "ONGEACHT DE BETROKKEN HANDELSFASE ".

5 OM DIT PROBLEEM VAN UITLEGGING VAN 'S*HOFS RECHTSPRAAK TE KUNNEN OPLOSSEN, HEEFT DE NATIONALE RECHTER DE BEHANDELING VAN DE ZAAK GESCHORST EN HET HOF VERZOCHT OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE VOLGENDE VRAAG :

" STAAT DE REGELING, VERVAT IN DE GEMEENSCHAPSVERORDENINGEN NRS.*121/67 VAN 13*JUNI 1967 EN 805/68 VAN 27*JUNI 1968 BETREFFENDE DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN RESPECTIEVELIJK DE SECTOREN VARKENSVLEES EN RUNDVLEES, ERAAN IN DE WEG DAT EEN LID-STAAT VOOR DE VERKOOP VAN DIT VLEES IN HET GROOTHANDELSSTADIUM EEN REGELING VASTSTELT DIE NIET ENKEL VOOR EEN BEPAALDE PERIODE DE VERHOGING VAN DE OP EEN BEPAALDE DATUM VRIJELIJK TOT STAND GEKOMEN PRIJZEN VERBIEDT, DOCH OOK EEN BEPALING BEVAT DIE EEN TUSSENTIJDSE AANPASSING -*MIDDELS EEN SPECIALE ADMINISTRATIEVE PROCEDURE *- MOGELIJK MAAKT VAN DE GEBLOKKEERDE PRIJZEN AAN DIE WELKE VOLGENS DE GEMEENSCHAPSREGELING EN -PRIJZEN TOT STAND ZIJN GEKOMEN?"

6 VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK, DIE IS SAMENGEVAT IN HET ARREST VAN 17*JANUARI*1980 ( GEVOEGDE ZAKEN*95 EN 96/79, KEFER EN DELMELLE, JURISPR.*1980, BLZ.*103 ), BRENGEN DE VERORDENINGEN NRS.*121/67 EN 805/68 GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENINGEN TOT STAND WAARIN EEN CENTRALE PLAATS TOEKOMT AAN EEN UNIFORME PRIJSREGELING VOOR DE STADIA VAN PRODUKTIE EN GROOTHANDEL, EN MOGEN DE LID-STATEN DAN OOK NIET LANGER MET NATIONALE, EENZIJDIG VASTGESTELDE BEPALINGEN INGRIJPEN IN HET PRIJSVORMINGSMECHANISME ZOALS DIT UIT DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING VOORTVLOEIT . VOLGENS DEZELFDE RECHTSPRAAK LATEN DE BEPALINGEN VAN EEN COMMUNAUTAIRE LANDBOUWVERORDENING DIE EEN PRIJSREGELING VOOR HET PRODUKTIE - EN HET GROOTHANDELSSTADIUM OMVAT, DE BEVOEGDHEID DER LID-STATEN ONVERLET -*ONVERMINDERD ANDERE VERDRAGSBEPALINGEN *- OM MET BETREKKING TOT DE PRIJSVORMING IN HET KLEINHANDELS - EN HET VERBRUIKSSTADIUM PASSENDE MAATREGELEN TE NEMEN, MITS DE DOELSTELLINGEN OF DE GOEDE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING, EN MET NAME DE PRIJSREGELING HIERVAN, DAARDOOR NIET IN GEVAAR WORDT GEBRACHT .

7 EEN NATIONALE WETTELIJKE REGELING DIE EEN PRIJSSTOP IN HET PRODUKTIE - OF GROOTHANDELSSTADIUM BEOOGT TE BEWERKSTELLIGEN OF TE BEGUNSTIGEN DOOR VOOR EEN BEPAALDE PERIODE ELKE PRIJSVERHOGING TE VERBIEDEN, VALT BIJGEVOLG NAAR HAAR AARD BUITEN DE AAN DE LID-STAAT VOORBEHOUDEN BEVOEGDHEDEN WANNEER DE PRODUKTEN WAAROP ZIJ VAN TOEPASSING IS, ONDER DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOREN VARKENSVLEES EN RUNDVLEES VALLEN .

8 WELISWAAR WORDT -*ZOALS DE VERWIJZENDE RECHTER TERECHT OPMERKT *- IN 'S*HOFS ARRESTEN VAN 26*FEBRUARI 1976 ( TASCA EN SADAM, REEDS AANGEHAALD ) VERKLAARD, DAT DE EENZIJDIGE VASTSTELLING DOOR EEN LID-STAAT VAN MAXIMUMVERKOOPPRIJZEN VOOR EEN PRODUKT "ONGEACHT DE BETROKKEN HANDELSFASE" ONVERENIGBAAR IS MET DE BASISVERORDENING WANNEER DE DOELSTELLINGEN OF DE GOEDE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING EN MET NAME VAN HAAR PRIJSREGELING DAARDOOR IN GEVAAR WORDT GEBRACHT, DOCH DAARBIJ MOET WORDEN OPGEMERKT DAT IN DIE ZAKEN NOCH DE DOOR DE VERWIJZENDE RECHTER GESTELDE PREJUDICIELE VRAGEN, NOCH DE BEWOORDINGEN VAN DE IN HET RESPECTIEVE HOOFDGEDING OMSTREDEN NATIONALE BEPALINGEN HET MOGELIJK MAAKTEN EEN ONDERSCHEID TE MAKEN NAARGELANG DE DIVERSE HANDELSSTADIA . HET FEIT DAT DE BETROKKEN ARRESTEN BIJ DE BEOORDELING VAN DE VERENIGBAARHEID MET HET GEMEENSCHAPSRECHT VAN DE NATIONALE PRIJSVORMINGSREGELS GEEN ONDERSCHEID MAKEN TUSSEN DE VERSCHILLENDE HANDELSSTADIA, KAN BIJGEVOLG NIET WORDEN UITGELEGD ALS EEN WIJZIGING VAN EEN -*OVERIGENS KENNELIJK VASTE *- RECHTSPRAAK .

9 UIT HET VOORGAANDE VOLGT, DAT DE LID-STATEN NA DE VERORDENINGEN NRS.*121/67 EN 805/68 NIET MEER BEVOEGD WAREN EEN WETTELIJKE REGELING IN TE VOEREN OF TE BLIJVEN TOEPASSEN DIE EEN VERHOGING VAN DE GROOTHANDELSPRIJZEN VAN VARKENSVLEES EN RUNDVLEES VERBIEDT .

10 AANGEZIEN DE GEMEENSCHAP BIJ UITSLUITING BEVOEGD IS OM REGELS TE STELLEN TER*ZAKE VAN DE GROOTHANDELSPRIJZEN VAN VARKENSVLEES EN RUNDVLEES, HETGEEN ELK INGRIJPEN VAN EEN LID-STAAT BELET, BEHOEFT NIET TE WORDEN ONDERZOCHT OF EEN DERGELIJKE NATIONALE REGELING DE DOELSTELLINGEN OF DE GOEDE WERKING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING IN DE BETROKKEN SECTOREN AL DAN NIET IN GEVAAR BRENGT; EEN DERGELIJK ONDERZOEK IS ECHTER WEL NOODZAKELIJK INDIEN DE NATIONALE MAATREGELEN BETREKKING HEBBEN OP DE KLEINHANDELS - OF VERBRUIKSPRIJZEN, EN DAARMEE OP EEN GEBIED LIGGEN DAT NIET ONDER DE UITSLUITENDE BEVOEGDHEID VAN DE GEMEENSCHAP VALT .

11 DE NATIONALE RECHTER VRAAGT VOORTS, OF DE VERENIGBAARHEID MET HET GEMEENSCHAPSRECHT VAN EEN NATIONALE REGELING BETREFFENDE MAXIMUMGROOTHANDELSPRIJZEN VAN VARKENSVLEES EN RUNDVLEES ANDERS MOET WORDEN BEOORDEELD WANNEER DIE REGELING EEN HERZIENINGSCLAUSULE BEVAT DIE JUIST TEN DOEL HEEFT DE GEBLOKKEERDE PRIJZEN AAN TE PASSEN AAN DIE WELKE INGEVOLGE DE GEMEENSCHAPSVERORDENINGEN ZIJN BEPAALD . UIT HET VOORGAANDE VOLGT, DAT DEZE VRAAG ONTKENNEND MOET WORDEN BEANTWOORD . DE DOOR DE VERWIJZENDE RECHTER BEDOELDE CLAUSULE KAN IMMERS GEEN RECHTVAARDIGING OPLEVEREN VOOR HET INGRIJPEN VAN EEN LID-STAAT OP EEN GEBIED DAT ONDER DE UITSLUITENDE BEVOEGDHEID VAN DE GEMEENSCHAP VALT .

12 BIJGEVOLG MOET OP DE GESTELDE VRAAG WORDEN GEANTWOORD, DAT DE VERORDENINGEN NRS.*121/67 EN 805/68 ALDUS MOETEN WORDEN UITGELEGD, DAT ZIJ DE LID-STATEN VERBIEDEN EEN NATIONALE REGELING VAST TE STELLEN EN TE BLIJVEN TOEPASSEN WAARDOOR DE GROOTHANDELSPRIJZEN VOOR PRODUKTEN VALLENDE ONDER DE BIJ DE TWEE GENOEMDE VERORDENINGEN INGESTELDE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENINGEN, WORDEN BEVROREN . DIT IS NIET ANDERS WANNEER DE NATIONALE REGELING SLECHTS VOOR EEN BEPAALDE TIJD GELDT OF WANNEER ZIJ EEN HERZIENINGSCLAUSULE BEVAT TEN EINDE DE BEVROREN PRIJZEN TE KUNNEN AANPASSEN AAN DIE WELKE INGEVOLGE DE GEMEENSCHAPSVERORDENINGEN ZIJN BEPAALD .

Beslissing inzake de kosten

KOSTEN

13 DE KOSTEN DOOR DE ITALIAANSE REGERING EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ( VIERDE KAMER ),

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE CORTE SUPREMA DI CASSAZIONE BIJ BESCHIKKING VAN 14*FEBRUARI 1986 GESTELDE VRAAG, VERKLAART VOOR RECHT :

DE VERORDENINGEN NRS.*121/67 EN 805/68 VAN DE RAAD HOUDENDE EEN GEMEENSCHAPPELIJKE ORDENING DER MARKTEN IN DE SECTOR VARKENSVLEES RESPECTIEVELIJK DE SECTOR RUNDVLEES, MOETEN ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT ZIJ DE LID-STATEN VERBIEDEN EEN NATIONALE REGELING VAST TE STELLEN EN TE BLIJVEN TOEPASSEN WAARDOOR DE GROOTHANDELSPRIJZEN VAN PRODUKTEN VALLENDE ONDER DE BIJ DE TWEE GENOEMDE VERORDENINGEN INGESTELDE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENINGEN, WORDEN BEVROREN . DIT IS NIET ANDERS WANNEER DE NATIONALE REGELING SLECHTS VOOR EEN BEPAALDE TIJD GELDT OF WANNEER ZIJ EEN HERZIENINGSCLAUSULE BEVAT TEN EINDE DE BEVROREN PRIJZEN TE KUNNEN AANPASSEN AAN DIE WELKE INGEVOLGE DE GEMEENSCHAPSVERORDENINGEN ZIJN BEPAALD .