ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
ARREST VAN HET HOF

30 september 2003

„Vrij verkeer van werknemers – Artikel 39, lid 4, EG – Betrekkingen in overheidsdienst – Kapiteins van vissersschepen – Verlening van bevoegdheden van openbaar gezag aan boord – Aan onderdanen van vlagstaat voorbehouden betrekkingen”

en

HET HOF VAN JUSTITIE,,

gelet op de schriftelijke opmerkingen ingediend door:

─

─

─

─

─

gezien het rapport ter terechtzitting,

gehoord de mondelinge opmerkingen van verzoekers in het hoofdgeding, vertegenwoordigd door P. Slabschi; verweerster in het hoofdgeding, vertegenwoordigd door B. Karsten, Regierungsrätin; de Duitse regering, vertegenwoordigd door M. Lumma; de Franse regering, vertegenwoordigd door G. de Bergues en C. Bergeot-Nunes, en de Commissie, vertegenwoordigd door I. Martínez del Peral als gemachtigde en H. Kreppel, ter terechtzitting van 21 januari 2003,

gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 12 juni 2003,
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Fiscale bepalingen – Harmonisatie van wetgevingen – Omzetbelasting – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde – Aftrek van voorbelasting – Investeringsgoederen – Herziening van aanvankelijk toegepaste aftrek – Voorwaarden voor toepassing van artikel 20 van Zesde richtlijn – Aanschaf van goederen door publiekrechtelijke instelling in hoedanigheid van overheid in zin van artikel 4, lid 5, eerste alinea, van richtlijn – Verkoop van deze goederen door zelfde instelling in hoedanigheid van belastingplichtige – Uitsluiting van recht op herziening

(Richtlijn 77/388 van de Raad, art. 4, lid 5, en 20)

Samenvatting

Een publiekrechtelijk lichaam dat als overheid in de zin van artikel 4, lid 5, eerste alinea, van de Zesde richtlijn (77/388) betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting, en dus als niet-belastingplichtige, een investeringsgoed aanschaft, en dit goed nadien als belastingplichtige verkoopt, heeft in het kader van deze verkoop geen recht op herziening op basis van artikel 20 van deze richtlijn om de bij de aanschaf van dat goed voldane belasting over de toegevoegde waarde in aftrek te brengen.

Alleen de hoedanigheid waarin het betrokken lichaam op het tijdstip van de aanschaf van het goed heeft gehandeld, kan immers bepalen of er een recht op aftrek bestaat.

(cf. punten 38, 44 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Milieu – Afvalstoffen – Verpakking en verpakkingsafval – Richtlijn 94/62 – Bevoegdheid van lidstaten om systemen voor hergebruik van verpakkingen te bevorderen – Toelaatbaarheid van nationale maatregelen – Voorwaarden

(Richtlijn 94/62 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1, lid 2, en 5)

2. Milieu – Afvalstoffen – Verpakking en verpakkingsafval – Richtlijn 94/62 – Recht van producenten en verkopers om aan bepaald systeem van verpakkingsafvalbeheer te blijven deelnemen – Geen – Vervanging van bestaand systeem van verpakkingsafvalbeheer – Toelaatbaarheid – Voorwaarden

(Richtlijn 94/62 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7)

3. Vrij verkeer van goederen – Kwantitatieve beperkingen – Maatregelen van gelijke werking – Nationale regeling die algemeen systeem van inzameling van verpakkingsafval vervangt door systeem van statiegeld en individuele terugname – Rechtvaardiging – Milieubescherming – Voorwaarde – Inachtneming van evenredigheidsbeginsel

(Art. 28 EG en 30 EG)

Samenvatting

1. Artikel 1, lid 2, van richtlijn 94/62 betreffende verpakking en verpakkingsafval staat niet eraan in de weg dat de lidstaten maatregelen nemen ter bevordering van systemen voor het hergebruik van verpakking.

Volgens artikel 5 van deze richtlijn moeten die maatregelen niet alleen voldoen aan de eisen die worden gesteld in andere bepalingen van de richtlijn, waaronder artikel 7, maar eveneens aan de verplichtingen die voortvloeien uit de bepalingen van het Verdrag, onder meer uit artikel 28 EG.

(cf. punten 36‑37, dictum 1)

2. Artikel 7 van richtlijn 94/62 betreffende verpakking en verpakkingsafval, geeft de betrokken producenten en verkopers weliswaar geenszins het recht om aan een bepaald systeem van verpakkingsafvalbeheer te blijven deelnemen, maar staat eraan in de weg dat een algemeen inzamelingssysteem voor dit afval wordt vervangen door een systeem van statiegeld en individuele terugname, indien niet ook met het nieuwe systeem de doelstellingen van genoemde richtlijn kunnen worden bereikt, of indien de overschakeling op dit nieuwe systeem niet verloopt zonder onderbreking en zonder dat de ondernemingen van de betrokken sectoren het risico lopen dat zij niet daadwerkelijk aan het nieuwe systeem kunnen deelnemen zodra dit in werking treedt.

(cf. punten 43, 46, 48, 50, dictum 2)

3. Artikel 28 EG staat in de weg aan een nationale regeling indien deze aankondigt dat een algemeen systeem van inzameling van verpakkingsafval zal worden vervangen door een systeem van statiegeld en individuele terugname, zonder dat de betrokken producenten en verkopers over een redelijke overgangstermijn beschikken om zich daaraan aan te passen en zonder dat zij de verzekering hebben dat zij op het moment waarop het systeem voor verpakkingsafvalbeheer zal worden veranderd, daadwerkelijk zullen kunnen deelnemen aan een bedrijfsklaar systeem. Die regeling kan immers slechts haar rechtvaardiging vinden in redenen die verband houden met de bescherming van het milieu, indien de door haar aangewende middelen niet verder gaan dan ter bereiking van de nagestreefde doelstellingen noodzakelijk is.

(cf. punten 79, 83, dictum 3)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Harmonisatie van wetgevingen – Rechtsbescherming van databanken – Richtlijn 96/9 – Begrip investering in verkrijging, controle of presentatie van inhoud van databank – Middelen die worden aangewend voor opstelling van kalender van voetbalwedstrijden – Daarvan uitgesloten

(Richtlijn 96/9 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7, lid 1)

Samenvatting

Het begrip investering in de verkrijging van de inhoud van een databank in de zin van artikel 7, lid 1, van richtlijn 96/9 betreffende de rechtsbescherming van databanken moet aldus worden opgevat dat het betrekking heeft op de investering ten behoeve van het aanleggen van deze databank. Het duidt dus op de middelen die worden aangewend om bestaande elementen te verkrijgen en in deze databank te verzamelen, maar omvat niet de middelen die worden aangewend voor het creëren van de elementen die de inhoud van een databank vormen.

In de context van de opstelling van een wedstrijdkalender voor de organisatie van voetbalkampioenschappen vormen de middelen die worden aangewend om voor de verschillende wedstrijden van deze kampioenschappen de data, de tijdschema’s en de tegen elkaar spelende teams vast te stellen, niet een dergelijke investering. Bovendien vereist de verkrijging van de gegevens die in deze kalender worden opgenomen, geen bijzondere inspanning van de liga’s beroepsvoetbal, welke rechtstreeks betrokken zijn bij het creëren van deze gegevens. De middelen die worden aangewend voor de controle of de presentatie van de gegevens die in de kalender worden opgenomen, kunnen evenmin worden geacht een substantiële investering te vormen, los van de investering in het creëren van genoemde gegevens.

(cf. punten 23‑24, 31, 33‑35, 37 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Landbouw – Gemeenschappelijke ordening van markten – Melk en zuivelproducten – Extra heffing op melk – Verordening nr. 3950/92 – Steun door lidstaat in strijd met verordening toegekend – Verbod – Geen gevolgen voor werking van markt – Geen invloed

(Verordening nr. 3950/92 van de Raad, art. 5 en 8)

Samenvatting

Wanneer de Gemeenschap voor een bepaalde sector een gemeenschappelijke marktordening tot stand heeft gebracht, staat het aan haar om in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid een oplossing voor de problemen te zoeken. De lidstaten dienen zich derhalve van elke eenzijdige maatregel op dit gebied te onthouden, zelfs indien deze het gemeenschappelijk beleid van de Gemeenschap ondersteunt.

In het kader van de gemeenschappelijke ordening van de markt van zuivelproducten mag alleen staatssteun worden toegekend die in verordening nr. 3950/92 tot instelling van een extra heffing in de sector melk en zuivelproducten, met name in de artikelen 5 en 8 daarvan, uitdrukkelijk wordt toegestaan. Hieruit volgt dat een door een lidstaat toegekende steun die bestaat in een rentesubsidie voor leningen die zijn aangegaan ter verwerving van referentiehoeveelheden van andere producenten, aangezien zij noch door artikel 5 noch door artikel 8 van verordening nr. 3950/92 uitdrukkelijk wordt toegestaan, als onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt moet worden beschouwd. Bovendien blijft een dergelijke steun verboden, ook al kan hij niet tot verstoring van de markt voor melk en zuivelproducten leiden, aangezien de geoorloofdheid ervan niet afhangt van de eventuele gevolgen die hij kan hebben voor de werking van die markt.

(cf. punten 19‑20, 22, 31)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Ambtenaren – Subrogatie van Gemeenschappen in rechten van ambtenaar ten aanzien van derde die aansprakelijk is voor schadebrengende gebeurtenis – Grenzen – Toepassing van nationaal recht voor bepaling van omvang van verplichting tot vergoeding – Nationale wettelijke regeling die overlevingspensioen uitsluit van deze verplichting

(Ambtenarenstatuut, art. 85 bis, lid 1)

Samenvatting

De in artikel 85 bis van het Statuut bedoelde subrogatie is een subrogatie van rechtswege. Zij vindt plaats op het tijdstip van de schadebrengende gebeurtenis waarvoor een derde aansprakelijk is, voorzover er uit de bepalingen van dit statuut verplichtingen voor de Gemeenschappen voortvloeien.

Uit lid 1 van deze bepaling blijkt evenwel duidelijk dat de Gemeenschappen jegens de aansprakelijke derde niet meer rechten hebben dan het slachtoffer of zijn rechtverkrijgenden.

Artikel 85 bis van het Statuut brengt geen wijziging in de nationale regels voor de vaststelling, of en in hoeverre de derde die de schade heeft veroorzaakt, aansprakelijk is. De aansprakelijkheid van de derde blijft onderworpen aan de materiële regels die de nationale rechter bij wie het slachtoffer de vordering instelt, normaliter moet toepassen, dat wil zeggen in beginsel aan de wettelijke regeling van de lidstaat op het grondgebied waarvan de schade is ontstaan.

Indien de op het concrete geval toepasselijke nationale aansprakelijkheidsregels een overlevingspensioen als dat van de artikelen 79 en 79 bis van het Statuut uitsluiten van de verplichting tot vergoeding die rust op degene die de onrechtmatige daad heeft gepleegd, kunnen de Gemeenschappen bijgevolg niet op grond van de subrogatie waarin artikel 85 bis van het Statuut voorziet, vergoeding van het bedrag van dit overlevingspensioen vorderen.

(cf. punten 15‑18)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Vrij verkeer van personen – Sociale zekerheid van migrerende werknemers – Gemeenschapsregeling – Materiële werkingssfeer – Schadeloosstelling van voormalige krijgsgevangenen – Daarvan uitgesloten

(Art. 39, lid 2, EG; verordeningen van de Raad nr. 1612/68, art. 7, lid 2, en nr. 1408/71, art. 4, lid 4)

Samenvatting

Artikel 39, lid 2, EG, artikel 4, lid 4, van verordening nr. 1408/71 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, zoals gewijzigd en bijgewerkt bij verordening nr. 118/97, en artikel 7, lid 2, van verordening nr. 1612/68 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap, moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een nationale regeling volgens welke de toekenning van een uitkering ten behoeve van voormalige krijgsgevangenen wordt geweigerd op grond dat de belanghebbende bij indiening van de aanvraag niet de nationaliteit bezit van de betrokken lidstaat, maar van een andere lidstaat.

Gezien de doelstelling en de toekenningsvoorwaarden ervan valt een dergelijke uitkering onder artikel 4, lid 4, van verordening nr. 1408/71, dat preciseert dat deze niet van toepassing is op „regelingen betreffende prestaties aan slachtoffers van oorlogshandelingen of de gevolgen daarvan”, zodat zij is uitgesloten van de materiële werkingssfeer van deze verordening.

Een dergelijke uitkering behoort evenmin tot de voordelen die de nationale werknemer in hoofdzaak worden toegekend op grond van zijn hoedanigheid van werknemer of ingezetene, en beantwoordt bijgevolg niet aan de wezenlijke kenmerken van „sociale voordelen” als bedoeld in artikel 7, lid 2, van verordening nr. 1612/68.

Dezelfde conclusie geldt met betrekking tot artikel 39, lid 2, EG, dat ziet op de voorwaarden op het gebied van de werkgelegenheid, de beloning en de overige arbeidsvoorwaarden. Hieronder kunnen geen schadeloosstellingen vallen die worden toegekend wegens door de burgers in oorlogstijd voor hun land verrichte diensten, en waarvan het wezenlijke doel is, hen te begunstigen omdat zij voor dat land beproevingen hebben ondergaan.

(cf. punten 16, 18‑21 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Vrij verrichten van diensten – Beperkingen – Verbod op reclame voor alcoholhoudende dranken tijdens televisie-uitzending van sportevenementen – Rechtvaardiging uit hoofde van bescherming van volksgezondheid

[EG-Verdrag, art. 56, lid 1, en 59 (thans, na wijziging, art. 46, lid 1, EG en 49 EG)]

Samenvatting

Een lidstaat die de televisie-uitzending in deze staat door nationale televisiezenders van sportevenementen die in andere lidstaten plaatsvinden, afhankelijk stelt van de voorafgaande weglating van reclame voor alcoholhoudende dranken, komt de krachtens artikel 59 van het Verdrag (thans, na wijziging, artikel 49 EG) op hem rustende verplichtingen na.

Een dergelijke televisiereclameregeling vormt een beperking van het vrij verrichten van diensten in de zin van artikel 59 van het Verdrag; zij beperkt immers het vrij verrichten van reclamediensten, doordat de eigenaars van reclameborden reclame voor alcoholhoudende dranken preventief moeten weigeren ingeval de mogelijkheid bestaat dat het sportevenement in de betrokken lidstaat wordt uitgezonden. Bovendien belet deze regeling het verrichten van diensten bestaande in de uitzending van televisieprogramma’s, aangezien de zenders van deze staat de doorgifte van sportevenementen tijdens welke borden met reclame voor in deze staat verhandelde alcoholhoudende dranken te zien zullen zijn, moeten weigeren, en de organisatoren van sportevenementen die in het buitenland plaatsvinden, de doorgifterechten niet aan deze zenders kunnen verkopen ingeval de mogelijkheid bestaat dat tijdens de uitzending van de televisieprogramma’s over dergelijke evenementen indirecte televisiereclame voor dergelijke alcoholhoudende dranken te zien is.

Een dergelijke televisiereclameregeling streeft echter een met de bescherming van de volksgezondheid verband houdende doelstelling in de zin van artikel 56, lid 1, van het Verdrag (thans, na wijziging, artikel 46, lid 1, EG) na, aangezien maatregelen die de mogelijkheden van reclame voor alcoholhoudende dranken beperken om het alcoholisme te bestrijden, in overeenstemming zijn met het streven de volksgezondheid te beschermen.

Bovendien is een dergelijke regeling geschikt om deze doelstelling te verwezenlijken en gaat ze niet verder dan nodig is voor het bereiken van dat doel. Deze regeling beperkt immers het aantal situaties waarin borden met reclame voor alcoholhoudende dranken op televisie te zien zijn, en daardoor kan de verspreiding van dergelijke berichten worden beperkt, met als gevolg dat de televisiekijkers minder stimulansen tot het verbruik van alcoholhoudende dranken krijgen.

(cf. punten 26, 30‑31)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Sociale politiek – Mannelijke en vrouwelijke werknemers – Gelijke beloning – Nationale regeling volgens welke fulltimeleraren en parttimeleraren slechts vergoeding voor overuren krijgen wanneer die overuren voor beide categorieën identiek aantal uren overschrijden – Ontoelaatbaarheid – Voorwaarden – Indirecte discriminatie van parttimewerkneemsters

(Art. 141 EG; richtlijn 75/117 van de Raad, art. 1)

Samenvatting

Artikel 141 EG en artikel 1 van richtlijn 75/117 betreffende het nader tot elkaar brengen van de wetgevingen der lidstaten inzake de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en vrouwelijke werknemers, moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen een nationale regeling volgens welke parttimeleraren – net als fulltimeleraren – geen enkele vergoeding voor overuren krijgen wanneer die overuren niet meer dan drie uur per kalendermaand bedragen, indien een dergelijk verschil in behandeling een veel groter aantal vrouwen dan mannen treft, en niet door een niet aan een bepaalde kunne gebonden doelstelling kan worden gerechtvaardigd of niet noodzakelijk is om de nagestreefde doelstelling te bereiken.

(cf. punt 19 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Verdrag betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen – Verbod door gerecht van verdragsluitende staat aan procespartij opgelegd om bij gerecht van andere lidstaat rechtsvordering in te stellen of voort te zetten – Ontoelaatbaarheid – Onverenigbaarheid met aan Executieverdrag ten grondslag liggend beginsel van wederzijds vertrouwen

(Executieverdrag van 27 september 1968)

Samenvatting

Het Verdrag van 27 september 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, zoals gewijzigd bij het Verdrag van 9 oktober 1978 inzake de toetreding van het Koninkrijk Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, het Verdrag van 25 oktober 1982 inzake de toetreding van de Helleense Republiek en het Verdrag van 26 mei 1989 inzake de toetreding van het Koninkrijk Spanje en de Portugese Republiek, moet aldus worden uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat een gerecht van een verdragsluitende staat een partij in een bij hem aanhangige procedure verbod oplegt een rechtsvordering in te stellen of voort te zetten bij een gerecht van een andere verdragsluitende staat, zelfs indien deze partij te kwader trouw handelt om de reeds aanhangige procedure te belemmeren.

Een dergelijk verbod vormt namelijk een inmenging in de rechtsmacht van het buitenlandse gerecht, die op zich onverenigbaar is met het stelsel van het Executieverdrag. Deze inmenging kan niet worden gerechtvaardigd met het argument dat zij slechts onrechtstreeks is en tot doel heeft, misbruik van procedure door de betrokken partij te verhinderen. De vaststelling dat deze gedraging een misbruik vormt, houdt namelijk een beoordeling in van de relevantie van het instellen van een vordering voor een gerecht van een andere lidstaat. Een dergelijke beoordeling is in strijd met het beginsel van wederzijds vertrouwen dat aan het Executieverdrag ten grondslag ligt en dat, behoudens bijzondere omstandigheden, die beperkt blijven tot de fase van de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen, de rechter verbiedt om de rechtsmacht van een rechter van een andere verdragsluitende staat te toetsen.

(cf. punten 26‑28, 31 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Verdrag betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen – Bijzondere bevoegdheden – Bevoegdheid „ten aanzien van verbintenissen uit onrechtmatige daad” – Plaats waar schadebrengend feit zich heeft voorgedaan – Begrip – Woonplaats van verzoeker die vermogensschade heeft geleden bij investering van kapitaal in andere verdragsluitende staat – Daarvan uitgesloten

(Executieverdrag van 27 september 1968, art. 5, punt 3)

Samenvatting

Artikel 5, punt 3, van het Verdrag van 27 september 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, zoals gewijzigd bij het Verdrag van 9 oktober 1978 inzake de toetreding van het Koninkrijk Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, bij het Verdrag van 25 oktober 1982 inzake de toetreding van de Helleense Republiek, bij het Verdrag van 26 mei 1989 inzake de toetreding van het Koninkrijk Spanje en de Portugese Republiek en bij het Verdrag van 29 november 1996 inzake de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden, moet aldus worden uitgelegd dat de uitdrukking „plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan” niet de plaats omvat waar de verzoeker woont of waar zich het „centrum van zijn vermogen” bevindt op de enkele grond dat hij aldaar financiële schade heeft geleden die voortvloeit uit het in een andere verdragsluitende staat ingetreden en door hem geleden verlies van onderdelen van zijn vermogen.

Het begrip „plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan” kan immers niet extensief worden uitgelegd in dier voege dat het iedere plaats omvat waar de schadelijke gevolgen voelbaar zijn van een feit dat elders daadwerkelijk ingetreden schade heeft veroorzaakt. In de eerste plaats zou deze uitlegging de bepaling van het bevoegde gerecht doen afhangen van onzekere omstandigheden en zou zij bijgevolg indruisen tegen de versterking van de rechtsbescherming van de in de Gemeenschap gevestigde personen, welke, door de eiser in staat te stellen om gemakkelijk te bepalen, welk gerecht hij kan aanzoeken, en door de verweerder in staat te stellen om redelijkerwijs te voorzien, voor welk gerecht hij kan worden opgeroepen, een van de doelstellingen van het verdrag vormt. In de tweede plaats zou zij er in de meeste gevallen toe kunnen leiden dat de gerechten van de woonplaats van de verzoeker bevoegd zijn, welke bevoegdheid het verdrag buiten de gevallen waarin het ze uitdrukkelijk regelt, veeleer heeft willen uitsluiten.

(cf. punten 19‑21 en dictum)