Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Hogere voorziening – Middelen – Onjuiste beoordeling van regelmatig overgelegde bewijzen – Niet-ontvankelijkheid behalve in geval van onjuiste opvatting – Verplichting voor Gerecht om beoordeling van bewijzen te motiveren – Omvang

(Art. 225 EG; Statuut van het Hof van Justitie, art. 58, eerste alinea; verordening nr. 2377/90 van de Raad)

2. Niet-contractuele aansprakelijkheid – Voorwaarden – Voldoende gekwalificeerde schending van gemeenschapsrecht – Beoordelingsmarge van instelling bij vaststelling van handeling – Verplichting om deze marge bij onderzoek van aansprakelijkheid in aanmerking te nemen

(Art. 288, tweede alinea, EG)

3. Landbouw – Uniforme wettelijke regelingen – Maximumwaarden voor residuen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen van dierlijke oorsprong – Procedure van vaststelling – Verordening nr. 2377/90 – Tijdelijk stilzitten van Commissie bij vaststelling van maximumwaarden voor residuen van progesteron – Voldoende gekwalificeerde schending van gemeenschapsrecht – Geen

(Art. 288, tweede alinea, EG; verordening nr. 2377/90 van de Raad)

Samenvatting

1. Weliswaar staat het alleen aan het Gerecht om te beoordelen, welke waarde moet worden gehecht aan de hem overgelegde bewijsmiddelen, en kan het niet worden verplicht zijn beoordeling van de waarde van elk aan hem overgelegd bewijsmiddel uitdrukkelijk te motiveren, inzonderheid wanneer het van oordeel is dat die middelen voor de beslechting van het geding niet van belang of irrelevant zijn, doch het Gerecht dient een motivering te verstrekken die het Hof in staat stelt, zijn rechterlijk toezicht uit te oefenen. Deze motivering moet het Hof de mogelijkheid bieden, toe te zien op een eventuele onjuiste opvatting van de bewijsmiddelen die aan het Gerecht zijn overgelegd.

In zijn arrest waarin het de Gemeenschap aansprakelijk heeft verklaard nadat de Commissie had nagelaten vóór 25 juli 2001 een voorstel voor een verordening tot vaststelling van maximumwaarden voor residuen (MRL) van progesteron in te dienen, stelt het Gerecht, door alleen te refereren aan het advies van het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik waarbij dit comité de opneming van progesteron in bijlage II bij verordening nr. 2377/90 houdende een communautaire procedure tot vaststelling van maximumwaarden voor residuen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen van dierlijke oorsprong had aanbevolen, zonder nader aan te geven waarom de Commissie verplicht was dit advies te volgen met terzijdelating van afwijkende adviezen afkomstig van andere bronnen, het Hof niet in staat, uit te maken welk verband het Gerecht heeft gelegd tussen het advies van dit comité en de rechtsgevolgen die het hieraan heeft verbonden. Hieruit volgt dat het Gerecht zijn arrest op dit punt niet voldoende heeft gemotiveerd.

(cf. punten 50, 53)

2. Het gemeenschapsrecht kent een recht op schadevergoeding toe wanneer is voldaan aan drie voorwaarden, te weten dat de geschonden rechtsregel ertoe strekt aan particulieren rechten toe te kennen, dat er sprake is van een voldoende gekwalificeerde schending, en dat er een rechtstreeks causaal verband bestaat tussen de niet-nakoming van de op de auteur van de handeling rustende verplichting en de door de benadeelde personen geleden schade.

Wat de tweede voorwaarde betreft, is beslissend voor de vaststelling dat een schending van het gemeenschapsrecht voldoende gekwalificeerd is, dat de gemeenschapsinstelling de grenzen waarbinnen haar beoordelingsvrijheid dient te blijven, kennelijk en ernstig heeft overschreden. Wanneer deze instelling slechts een zeer beperkte of in het geheel geen beoordelingsmarge heeft, kan de inbreuk op het gemeenschapsrecht volstaan om een voldoende gekwalificeerde schending te doen vaststaan. Om uit te maken of er sprake is van een dergelijke schending, is dus de beoordelingsmarge waarover de betrokken instelling beschikt, beslissend.

Het Gerecht geeft dus blijk van een verkeerde rechtsopvatting waar het, zonder te hebben vastgesteld over welke beoordelingsmarge de Commissie beschikt, oordeelt dat het stilzitten van laatstgenoemde een kennelijke en ernstige schending van het gemeenschapsrecht is, die de aansprakelijkheid van de Gemeenschap doet ontstaan.

(cf. punten 63‑66, 69)

3. De Commissie moet in zaken die zowel ingewikkeld als gevoelig liggen, over een voldoende ruime beoordelingsmarge en voldoende ruime termijnen beschikken om de wetenschappelijke kwesties die voor haar beslissing bepalend zijn, aan een nieuw onderzoek te onderwerpen.

Derhalve levert het nalaten van de Commissie om vóór 25 juli 2001 een voorstel voor een verordening tot vaststelling van maximumwaarden voor residuen (MRL) van progesteron in te dienen overeenkomstig verordening nr. 2377/90 houdende een communautaire procedure tot vaststelling van maximumwaarden voor residuen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen van dierlijke oorsprong, geen voldoende gekwalificeerde schending van het gemeenschapsrecht op die de aansprakelijkheid van de Gemeenschap kan doen ontstaan.

De Commissie, die reeds in 1993 een verzoek tot vaststelling van een MRL voor progesteron had ontvangen, bevond zich immers in een situatie van voortdurende wetenschappelijke onzekerheid, welke situatie werd gekenmerkt door divergenties tussen de wetenschappelijke adviezen.

De Commissie heeft dus pas in 2000 haar voorafgaand standpunt kunnen bepalen betreffende het behoud van het gebruik van progesteron voor therapeutische en zoötechnische doeleinden. Zij kon dit voorstel niet indienen vóór deze standpuntbepaling, omdat dit een stap is die noodzakelijkerwijs moet voorafgaan aan de standpuntbepaling betreffende de vaststelling van een MRL voor deze substantie, aangezien voor een farmacologisch actieve substantie slechts een MRL kan worden vastgesteld indien deze substantie bestemd is om op de markt te worden gebracht.

(cf. punten 75, 82, 87, 93)