BESCHIKKING VAN DE PRESIDENT VAN HET HOF VAN 7 MAART 1995. - TRANSACCIONES MARITIMAS SA (TRAMASA), MAKUSPESCA SA EN RECURSOS MARINOS SA TEGEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. - HOGERE VOORZIENING - BESCHIKKING VAN DE PRESIDENT VAN HET GERECHT VAN EERSTE AANLEG IN EEN PROCEDURE IN KORT GEDING. - ZAAK C-12/95 P



Jurisprudentie 1995 bladzijde I-00467



Partijen

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

++++

Kort geding ° Hogere voorziening ° Opschorting van tenuitvoerlegging ° Opschorting van tenuitvoerlegging van beschikking houdende intrekking van communautaire financiële bijstand ° Voorwaarden ° Afweging van alle betrokken belangen ° Zekerheidstelling ° Zekerheid die totaalbedrag van toegekende bijstand dekt en eigen vermogen van verzoekster overschrijdt ° Inaanmerkingneming van financiële steun die verzoekster kan krijgen van aandeelhouders en groep van ondernemingen waartoe zij behoort ° Toelaatbaarheid ° Beginsel van recht op effectieve rechtsbescherming ° Evenredigheidsbeginsel ° Schending ° Afwezigheid

(EG-Verdrag, art. 185; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 107, lid 2)

Partijen

In zaak C-12/95 P,

Transacciones Marítimas, SA (Tramasa),

Makuspesca, SA

en

Recursos Marinos, SA,

vennootschappen naar Spaans recht, gevestigd te Vigo (Spanje), vertegenwoordigd door S. Martínez Lage, R. Allendesalazar Corcho en J. Vias Alonso, advocaten te Madrid, domicilie gekozen hebbende te Luxemburg ten kantore van A. May, advocaat aldaar, Grand-Rue 31,

requiranten,

betreffende hogere voorziening tegen de beschikking in kort geding, op 26 oktober 1994 door de president van het Gerecht van eerste aanleg gegeven in de gevoegde zaken T-231/94 R, T-232/94 R en T-234/94 R tussen Transacciones Marítimas, SA, Recursos Marinos, SA, en Makuspesca, SA enerzijds, en de Commissie van de Europese Gemeenschappen anderzijds,

andere partij bij de procedure:

Commissie van de Europese Gemeenschappen, vertegenwoordigd door haar juridisch adviseur F. Santaolalla, A. Alcover, lid van haar juridische dienst, en B. Vila Costa, bij deze dienst gedetacheerd nationaal ambtenaar, als gemachtigden, domicilie gekozen hebbende te Luxemburg bij G. Kremlis, lid van haar juridische dienst, Centre Wagner, Kirchberg,

geeft

DE PRESIDENT VAN HET HOF

de navolgende

Beschikking

Overwegingen van het arrest

1 Bij op 16 januari 1995 ter griffie van het Hof neergelegd verzoekschrift hebben requiranten overeenkomstig artikel 168 A EG-Verdrag en artikel 50 van 's Hofs Statuut-EG hogere voorziening ingesteld tegen de op 26 oktober 1994 door de president van het Gerecht van eerste aanleg in de gevoegde zaken T-231/94 R, T-232/94 R en T-234/94 R gegeven beschikking, waarbij een verzoek om opschorting van de tenuitvoerlegging van artikel 2 van de beschikkingen C(94) 670/3, C(94) 670/2 en C(94) 670/1 van de Commissie van 24 maart 1994, houdende intrekking van de aan elk van requiranten toegekende communautaire financiële bijstand voor een project betreffende de bouw van een vissersvaartuig, is toegewezen.

2 De aan het geding ten grondslag liggende feiten worden in de bestreden beschikking weergegeven als volgt:

"6. Verzoeksters zijn vennootschappen waarvan het statutaire doel de uitoefening van visserijactiviteiten is, en die dezelfde meerderheidsaandeelhouder en beheerder hebben. Transacciones Marítimas, SA (Tramasa) is opgericht in april 1984, terwijl Makuspesca, SA en Recursos Marinos, SA in november 1986 zijn opgericht.

7. Bij beschikking C(87) 2200/137 van 21 december 1987, die was vastgesteld krachtens verordening (EEG) nr. 4028/86 van de Raad van 18 december 1986 inzake communautaire acties voor verbetering en aanpassing van de structuur van de visserij en de aquicultuur (PB 1986, L 376, blz. 7; hierna: 'verordening nr. 4028/86' ), had de Commissie Tramasa een financiële bijstand van 39 283 091 PTA toegekend voor de bouw van een vissersvaartuig, genaamd 'Tiburón III' . Deze bijstand bedroeg 35 % van het door de Commissie voor subsidie in aanmerking genomen bedrag van 112 237 000 PTA. Dit bedrag was lager dan de totale kosten van het project, die 126 500 000 PTA beliepen. Zoals voorgeschreven in verordening nr. 4028/86, werd voor de bouw van de 'Tiburón III' ook door de Spaanse autoriteiten een financiële bijdrage verstrekt.

8. Op 6 april 1988 verzocht Tramasa de Commissie, op basis van een factuur van de met de bouw belaste scheepswerf van 15 maart 1988, die bevestigde dat 51 % van de totale investering was betaald, een deel van de communautaire bijstand te betalen. Op 12 juli 1988 verrichtte de Commissie deze gedeeltelijke betaling. Op 25 oktober 1988 verzocht Tramasa de Commissie, op basis van een factuur van de scheepswerf, die bevestigde dat de gehele prijs van het vaartuig was betaald, het resterende bedrag van de bijstand te betalen, hetgeen de Commissie deed op 4 april 1989.

9. Op 9 oktober 1989 verkocht Tramasa de 'Tiburón III' voor 112 857 453 PTA.

10. Bij beschikking C(89) 632/73 van 26 april 1989, die was vastgesteld krachtens verordening nr. 4028/86, had de Commissie Recursos Marinos een bijstand van 107 570 097 PTA toegekend voor de bouw van een vissersvaartuig, genaamd 'Acechador' . Deze bijstand bedroeg 35 % van het door de Commissie voor subsidie in aanmerking genomen bedrag van 307 344 850 PTA. Dit bedrag was lager dan de totale kosten van het project, die 322 300 000 PTA beliepen. Zoals voorgeschreven in verordening nr. 4028/86, werd voor de bouw van het betrokken vaartuig ook door de Spaanse autoriteiten een financiële bijdrage verstrekt.

11. Op 10 mei 1989 verzocht Recursos Marinos de Commissie, op basis van een factuur van de scheepswerf van 2 mei 1989, die bevestigde dat 94 % van de totale investering was betaald, een deel van de communautaire bijstand te betalen. Op 28 juli 1989 verrichtte de Commissie deze gedeeltelijke betaling. Op 21 november 1989 verzocht Recursos Marinos de Commissie, op basis van een factuur van de scheepswerf van 4 oktober 1989, die bevestigde dat de gehele prijs van het vaartuig was betaald, het resterende bedrag van de bijstand te betalen, hetgeen de Commissie deed op 28 november 1989.

12. In mei 1990 verkocht Recursos Marinos de 'Acechador' voor 175 000 000 PTA.

13. Bij beschikking C(89) 632/47 van 26 april 1989, die was vastgesteld krachtens verordening nr. 4028/86, had de Commissie Makuspesca een bijstand van 79 934 630 PTA toegekend voor de bouw van een vissersvaartuig, genaamd 'Makus' . Deze bijstand bedroeg 35 % van het door de Commissie voor subsidie in aanmerking genomen bedrag van 214 070 374 PTA. Dit bedrag was lager dan de totale kosten van het project, die 217 250 000 PTA beliepen. Zoals voorgeschreven in verordening nr. 4028/86, werd voor de bouw van het vaartuig ook door de Spaanse autoriteiten een financiële bijdrage verstrekt.

14. Op 5 juni 1989 verzocht Makuspesca de Commissie, na overlegging van een factuur van de scheepswerf van 8 februari 1989, die bevestigde dat de gehele prijs van het vaartuig was betaald, de communautaire bijstand te betalen, hetgeen de Commissie deed op 8 juni 1989.

15. In juli 1992 verkocht Makuspesca de 'Makus' .

16. Tussen 25 en 31 maart 1990 voerden de diensten van de Commissie uit hoofde van de hun door artikel 46 van verordening nr. 4028/86 toegekende bevoegdheden bij verzoeksters inspecties uit teneinde de besteding van de toegekende bijstand te controleren. Deze inspecties betroffen in het bijzonder de boekhouding van deze vennootschappen. Na deze inspecties en op verzoek van de Commissie voerden de diensten van de Intervención General de la Administración del Estado in mei 1990 inspecties bij de drie ondernemingen uit. Uit de naar aanleiding van deze inspecties opgestelde rapporten blijkt onder meer, dat de legalisatie van de boekhouding van de betrokken vennootschappen voor het begrotingsjaar 1987 was geweigerd, dat de boekhouding voor het begrotingsjaar 1988 binnen en die voor 1989 buiten de door de Spaanse wetgeving gestelde termijn was gelegaliseerd. Naar aanleiding van deze inspecties hebben de Spaanse autoriteiten beschikkingen vastgesteld waarbij de door hen toegekende financiële bijdrage werd verminderd en de te veel betaalde steun werd teruggevorderd.

17. Blijkens de bij het dossier gevoegde stukken en de verklaringen van verzoeksters' advocaten ter terechtzitting van 9 augustus 1994 is Recursos Marinos vereffend en hebben de beide andere verzoeksters gedurende de laatste begrotingsjaren geen activiteiten ontplooid."

3 Bij artikel 1 van de beschikkingen C(94) 670/3, C(94) 670/2 en C(94) 670/1 van 24 maart 1994 wordt de betrokken communautaire bijstand ingetrokken. In artikel 2 van deze beschikkingen wordt de terugbetaling van de toegekende bijstand gelast.

4 Op 15 juni 1994 stelden requiranten krachtens artikel 173 EG-Verdrag bij het Gerecht van eerste aanleg beroep tot nietigverklaring van genoemde beschikkingen in. Op 6 juli 1994 dienden zij overeenkomstig artikel 185 EG-Verdrag verzoeken om opschorting van de tenuitvoerlegging van artikel 2 van deze beschikkingen in. In de bestreden beschikking in kort geding heeft de president van het Gerecht de drie zaken voor de procedure in kort geding gevoegd (punt 1 van het dictum), de tenuitvoerlegging van artikel 2 van de beschikkingen opgeschort (punt 2) en die opschorting afhankelijk gesteld van de voorwaarde, dat ten gunste van de Commissie een bankgarantie wordt gesteld die tot de datum van het arrest van het Gerecht in de hoofdzaak het gehele bedrag van de toegekende bijstand dekt (punt 3).

5 In de onderhavige hogere voorziening vorderen requiranten vernietiging van dit laatste punt van het dictum van de beschikking van de president van het Gerecht.

6 In haar memorie van antwoord concludeert de Commissie dat het den Hove behage, de hogere voorziening zonder meer af te wijzen, het door haar in eerste aanleg gevorderde in zijn geheel toe te wijzen en requiranten in de kosten te verwijzen.

7 Bij schrijven van 23 februari 1995 hebben requiranten het Hof verzocht, hun overeenkomstig artikel 117, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering toe te staan een memorie van repliek in te dienen, zodat zij zich kunnen uitspreken over bepaalde feiten en documenten waarop de Commissie zich voor het eerst in haar memorie van antwoord heeft beroepen. Dat die elementen niet op het vereiste tijdstip voor het Gerecht van eerste aanleg zijn aangevoerd, is volgens requiranten een ernstige procedurele onregelmatigheid, waardoor zij in hun verdediging worden geschaad.

8 De feiten waarop requiranten doelen, en de documenten die de Commissie tot staving van haar stellingen heeft overgelegd, zijn irrelevant voor de uitkomst van het onderhavige geding. Er zijn derhalve geen termen aanwezig om requiranten toe te staan een memorie van repliek in te dienen.

9 Daar de schriftelijke opmerkingen van partijen alle informatie bevatten die het Hof nodig heeft om uitspraak te doen op deze hogere voorziening, is het niet nodig partijen in hun pleidooien te horen.

10 Requiranten betogen in hun verzoekschrift, dat de rechter in kort geding, door het bedrag van de bankgarantie vast te stellen, het beginsel dat een effectieve rechtsbescherming moet worden verzekerd en het evenredigheidsbeginsel heeft geschonden. Beide beginselen zijn gemeen aan de rechtsorden van de Lid-Staten en zijn door de communautaire rechtspraak erkend als beginselen die ten grondslag liggen aan artikel 185 EG-Verdrag en artikel 107, tweede alinea, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht.

11 Met betrekking tot het eerste beginsel stellen requiranten, dat een verplichting tot zekerheidstelling waaraan onmogelijk kan worden voldaan, het recht op voorlopige rechtsbescherming zinledig maakt en in strijd is met artikel 107, tweede alinea, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, dat het Gerecht weliswaar toestaat aan de opschorting van de tenuitvoerlegging de voorwaarde te verbinden, dat zekerheid wordt gesteld, doch het tevens verplicht daarbij "de omstandigheden" in aanmerking te nemen. In casu zou geen van de requiranten een bankgarantie kunnen verkrijgen ten belope van een bedrag dat hoger is dan hun eigen vermogen, evenmin als hun aandeelhouders, die gezien hun vermogenstoestand een dergelijke garantie niet kunnen verkrijgen.

12 Bij de beoordeling van de vraag, of een onderneming in staat is een bankgarantie te stellen, kan niet alleen rekening worden gehouden met de situatie van de onderneming die de betrokken zekerheid dient te stellen, maar ook met de financiële mogelijkheden van haar aandeelhouders en met de middelen waarover de groep van ondernemingen waartoe zij behoort, in haar totaliteit beschikt (zie beschikking van de president van het Hof van 7 mei 1982, zaak 86/82 R, Hasselblad, Jurispr. 1982, blz. 1555, en beschikkingen van de president van het Gerecht van 21 december 1994, zaak T-295/94 R, Buchmann, en T-301/94 R, Laakmann Karton, Jurispr. 1994, blz. II-0000 resp. II-0000).

13 De rechter in kort geding mocht derhalve nagaan, of requiranten naast hun eigen vermogen nog over andere middelen beschikten om de bankgarantie te verkrijgen.

14 Blijkens rechtsoverweging 4 van de bestreden beschikking had de president van het Gerecht requiranten ter terechtzitting verzocht, hem bepaalde gegevens met betrekking tot hun statuten, hun rechtspositie en vermogenstoestand en de bij banken aangegane schulden te doen toekomen. Hun was verder verzocht, zich uit te spreken over de mogelijkheid om voor het gehele bedrag van de toegekende bijstand een bankgarantie te stellen.

15 Requiranten hadden geantwoord bij schrijven van 26 augustus 1994, waarin zij stelden dat het voor hen moeilijk was een bankgarantie te verkrijgen. Zij hadden echter geen enkel element aangevoerd waaruit bleek, dat het onmogelijk was een dergelijke garantie te verkrijgen.

16 Door te oordelen dat hij van requiranten een bankgarantie kon verlangen ten belope van een bedrag dat hoger was dan hun eigen vermogen, heeft de rechter in kort geding bijgevolg niet het beginsel dat een effectieve rechtsbescherming moet worden verzekerd, geschonden.

17 Wat het evenredigheidsbeginsel betreft, voeren requiranten aan, dat de eventueel van de verzoeker te verlangen zekerheidstelling een redelijk middel is om te vermijden dat de wederpartij nadeel ondervindt van de gevraagde opschorting, doch niet een zelfstandige voorlopige maatregel kan zijn die de verweerder ten goede komt. Requiranten zijn derhalve van mening, dat het belang van de Commissie, waarvan het Gerecht de bescherming opportuun kan achten als tegenwicht voor de door hem gelaste opschorting, hierin bestaat, dat de Commissie haar mogelijkheden om de opgeschorte beschikking ten uitvoer te leggen, niet ziet verslechteren, doch niet hierin, dat die tenuitvoerleggingsmogelijkheden beter worden ten opzichte van de rechten die zij reeds heeft. In dit verband wijzen requiranten erop, dat de Commissie in de tenuitvoerleggingsprocedure van artikel 192 EG-Verdrag enkel tenuitvoerlegging kan verlangen op de activa van de onderneming waartegen de beschikking is gericht, en wel voor een bedrag dat niet hoger is dan het eigen vermogen van de onderneming.

18 Requiranten concluderen dan ook dat de bestreden beschikking, voor zover daarin de opschorting afhankelijk wordt gesteld van de voorwaarde, dat zij een bankgarantie stellen ten belope van een bedrag dat hoger is dan hun eigen vermogen, in strijd is met artikel 107, tweede alinea, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht en het daaraan ten grondslag liggende evenredigheidsbeginsel heeft geschonden.

19 Dit betoog kan niet worden aanvaard.

20 In artikel 2 van elk van de beschikkingen van de Commissie wordt de terugbetaling van alle bijstand gelast, die de respectieve adressaten van die beschikkingen hebben ontvangen.

21 Door de opschorting van de tenuitvoerlegging van de betrokken bepalingen tot de datum van het arrest van het Gerecht in de hoofdzaak, belet de bestreden beschikking in kort geding niet alleen voorlopig de tenuitvoerlegging van de beschikkingen van de Commissie, doch sluit zij tevens elke andere rechtsgang uit om het totaalbedrag van de bij die beschikkingen ingetrokken bijstand terugbetaald te krijgen.

22 De rechter in kort geding was van mening, dat indien de Commissie de uitspraak in de hoofdzaak moet afwachten, er een reëel risico bestaat dat zij niet meer voldoende activa zal aantreffen voor de terugbetaling van de litigieuze bijstand ingeval de beroepen worden verworpen. Hij heeft het derhalve noodzakelijk geoordeeld, ter bescherming van het belang van de Gemeenschap de tenuitvoerlegging van zijn beschikking afhankelijk te stellen van de voorwaarde, dat een bankgarantie wordt gesteld om, in voorkomend geval, de terugbetaling van de ontvangen bijstand te garanderen.

23 Op deze wijze heeft de rechter in kort geding de belangen van de twee partijen tegen elkaar afgewogen, teneinde ervoor te zorgen dat het in de hoofdzaak te wijzen arrest nuttig effect heeft, zowel ingeval het beroep mocht slagen als ingeval het mocht worden verworpen.

24 Deze belangenafweging is in overeenstemming met artikel 107, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht en in geen enkel opzicht in strijd met het evenredigheidsbeginsel.

25 Mitsdien moet de hogere voorziening worden afgewezen.

Beslissing inzake de kosten

Kosten

26 Ingevolge artikel 69, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering moet de in het ongelijk gestelde partij in de kosten worden verwezen. Aangezien requiranten in het ongelijk zijn gesteld, dienen zij in de kosten van de onderhavige procedure te worden verwezen.

Dictum

DE PRESIDENT VAN HET HOF

beschikt:

1) De hogere voorziening wordt afgewezen.

2) Transacciones Marítimas, SA (Tramasa), Makuspesca, SA en Recursos Marinos, SA worden in de kosten verwezen.

Luxemburg, 7 maart 1995.