Arrest van het Hof (Achtste kamer) van 7 maart 2013 – Efir

(Zaak C-19/12)

„Belasting over de toegevoegde waarde — Richtlijn 2006/112/EG — Artikelen 62, 63, 65, 73 en 80 — Vestiging van opstalrecht door natuurlijke personen ten gunste van vennootschap in ruil voor door deze vennootschap aan die natuurlijke personen verstrekte bouwdiensten — Ruilovereenkomst — Btw over bouwdiensten — Belastbaar feit — Verschuldigd worden — Opneming van zowel belastbare als vrijgestelde handelingen onder begrip belastbaar feit — Vervroegde betaling van volledige tegenprestatie — Vooruitbetaling — Maatstaf van heffing van handeling indien tegenprestatie uit goederen of diensten bestaat — Rechtstreekse werking”

1. Prejudiciële vragen — Bevoegdheid van het Hof — Identificatie van relevante elementen van recht van de Unie — Herformulering van vragen (Art. 267 VWEU) (cf. punten 26, 27)

2. Harmonisatie van de belastingwetgeving — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde — Belastbaar feit en verschuldigdheid van belasting — Goederenleveringen en diensten — Vestiging van opstalrecht met het oog op oprichting van gebouw, in ruil voor optrekken van bepaalde eenheden die deel uitmaken van dat gebouw — Verschuldigdheid van belasting over die bouwdiensten vanaf tijdstip waarop opstalrecht wordt gevestigd — Toelaatbaarheid — Voorwaarden — Toetsing door nationale rechterlijke instantie (Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 63 en 65) (cf. punt 40, dictum 1)

3. Harmonisatie van de belastingwetgeving — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde — Maatstaf van heffing — Goederenleveringen en diensten — Handeling tussen verbonden personen — Mogelijkheid voor lidstaten om normale waarde van handeling als maatstaf van heffing te hanteren — Tegenprestatie van handeling tussen niet-verbonden personen die volledig uit goederen of diensten bestaat — Nationale regeling die bepaalt dat normale waarde van geleverde goederen of verrichte diensten maatstaf van heffing is — Ontoelaatbaarheid (Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 73 en 80) (cf. punt 46, dictum 1)

4. Harmonisatie van de belastingwetgeving — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde — Belastbaar feit en verschuldigdheid van belasting — Maatstaf van heffing — Goederenleveringen en diensten — Artikelen 63, 65 en 73 van richtlijn 2006/112 — Rechtstreekse werking (Richltijn 2006/112 van de Raad, art. 63, 65 en 73) (cf. punt 49, dictum 2)

Voorwerp

Verzoek om een prejudiciële beslissing – Varhoven administrativen sad – Uitlegging van artikel 62, punten 1 en 2, van richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347, blz. 1) – Plaatsvinden van het belastbaar feit – Nationale wettelijke regeling die het begrip belastbaar feit zowel op belastbare als vrijgestelde handelingen toepast – Vestiging van een opstalrecht door natuurlijke personen ten gunste van een vennootschap in ruil voor door deze vennootschap aan die natuurlijke personen verstrekte bouwdiensten

Dictum

1) De artikelen 63 en 65 van richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich in omstandigheden als die van het hoofdgeding, waarin met het oog op de oprichting van gebouwen opstalrechten worden toegekend aan een vennootschap die in ruil voor die rechten bepaalde onroerende goederen optrekt en zich ertoe verbindt om die goederen sleutelklaar op te leveren aan degenen die deze opstalrechten hebben verleend, niet ertegen verzetten dat de belasting over de toegevoegde waarde over die bouwdiensten verschuldigd wordt vanaf het tijdstip waarop de opstalrechten worden gevestigd, met andere woorden vóór die diensten worden verricht, indien op het tijdstip waarop die rechten worden gevestigd alle relevante bestanddelen van deze toekomstige dienstverrichtingen reeds bekend zijn en dus in het bijzonder de diensten in kwestie nauwkeurig zijn omschreven, en de waarde van die rechten kan worden uitgedrukt in geld, waarbij het aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan of dat het geval is.

In omstandigheden als die van het hoofdgeding, waarin de handelingen niet plaatsvinden tussen personen met onderlinge banden in de zin van artikel 80 van richtlijn 2006/112, waarbij het echter aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan of dat het geval is, moeten de artikelen 73 en 80 van die richtlijn aldus worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen een nationale bepaling als die welke in het hoofdgeding aan de orde is, op grond waarvan de maatstaf van heffing van een handeling de normale waarde van de geleverde goederen of de verrichte diensten is wanneer de tegenprestatie voor die handeling volledig uit goederen of diensten bestaat.

2) De artikelen 63, 65 en 73 van richtlijn 2006/112 hebben rechtstreekse werking.

Arrest van het Hof (Achtste kamer) van 7 maart 2013 – Efir

(Zaak C-19/12)

„Belasting over de toegevoegde waarde — Richtlijn 2006/112/EG — Artikelen 62, 63, 65, 73 en 80 — Vestiging van opstalrecht door natuurlijke personen ten gunste van vennootschap in ruil voor door deze vennootschap aan die natuurlijke personen verstrekte bouwdiensten — Ruilovereenkomst — Btw over bouwdiensten — Belastbaar feit — Verschuldigd worden — Opneming van zowel belastbare als vrijgestelde handelingen onder begrip belastbaar feit — Vervroegde betaling van volledige tegenprestatie — Vooruitbetaling — Maatstaf van heffing van handeling indien tegenprestatie uit goederen of diensten bestaat — Rechtstreekse werking”

1. Prejudiciële vragen — Bevoegdheid van het Hof — Identificatie van relevante elementen van recht van de Unie — Herformulering van vragen (Art. 267 VWEU) (cf. punten 26, 27)

2. Harmonisatie van de belastingwetgeving — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde — Belastbaar feit en verschuldigdheid van belasting — Goederenleveringen en diensten — Vestiging van opstalrecht met het oog op oprichting van gebouw, in ruil voor optrekken van bepaalde eenheden die deel uitmaken van dat gebouw — Verschuldigdheid van belasting over die bouwdiensten vanaf tijdstip waarop opstalrecht wordt gevestigd — Toelaatbaarheid — Voorwaarden — Toetsing door nationale rechterlijke instantie (Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 63 en 65) (cf. punt 40, dictum 1)

3. Harmonisatie van de belastingwetgeving — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde — Maatstaf van heffing — Goederenleveringen en diensten — Handeling tussen verbonden personen — Mogelijkheid voor lidstaten om normale waarde van handeling als maatstaf van heffing te hanteren — Tegenprestatie van handeling tussen niet-verbonden personen die volledig uit goederen of diensten bestaat — Nationale regeling die bepaalt dat normale waarde van geleverde goederen of verrichte diensten maatstaf van heffing is — Ontoelaatbaarheid (Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 73 en 80) (cf. punt 46, dictum 1)

4. Harmonisatie van de belastingwetgeving — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde — Belastbaar feit en verschuldigdheid van belasting — Maatstaf van heffing — Goederenleveringen en diensten — Artikelen 63, 65 en 73 van richtlijn 2006/112 — Rechtstreekse werking (Richltijn 2006/112 van de Raad, art. 63, 65 en 73) (cf. punt 49, dictum 2)

Voorwerp

Verzoek om een prejudiciële beslissing – Varhoven administrativen sad – Uitlegging van artikel 62, punten 1 en 2, van richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347, blz. 1) – Plaatsvinden van het belastbaar feit – Nationale wettelijke regeling die het begrip belastbaar feit zowel op belastbare als vrijgestelde handelingen toepast – Vestiging van een opstalrecht door natuurlijke personen ten gunste van een vennootschap in ruil voor door deze vennootschap aan die natuurlijke personen verstrekte bouwdiensten

Dictum

1) De artikelen 63 en 65 van richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich in omstandigheden als die van het hoofdgeding, waarin met het oog op de oprichting van gebouwen opstalrechten worden toegekend aan een vennootschap die in ruil voor die rechten bepaalde onroerende goederen optrekt en zich ertoe verbindt om die goederen sleutelklaar op te leveren aan degenen die deze opstalrechten hebben verleend, niet ertegen verzetten dat de belasting over de toegevoegde waarde over die bouwdiensten verschuldigd wordt vanaf het tijdstip waarop de opstalrechten worden gevestigd, met andere woorden vóór die diensten worden verricht, indien op het tijdstip waarop die rechten worden gevestigd alle relevante bestanddelen van deze toekomstige dienstverrichtingen reeds bekend zijn en dus in het bijzonder de diensten in kwestie nauwkeurig zijn omschreven, en de waarde van die rechten kan worden uitgedrukt in geld, waarbij het aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan of dat het geval is.

In omstandigheden als die van het hoofdgeding, waarin de handelingen niet plaatsvinden tussen personen met onderlinge banden in de zin van artikel 80 van richtlijn 2006/112, waarbij het echter aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan of dat het geval is, moeten de artikelen 73 en 80 van die richtlijn aldus worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen een nationale bepaling als die welke in het hoofdgeding aan de orde is, op grond waarvan de maatstaf van heffing van een handeling de normale waarde van de geleverde goederen of de verrichte diensten is wanneer de tegenprestatie voor die handeling volledig uit goederen of diensten bestaat.