Zaak C‑327/12

Ministero dello Sviluppo economico enAutorità per la vigilanza sui contratti pubblici di lavori, servizi e forniture

tegen

SOA Nazionale Costruttori – Organismo di Attestazione SpA

(verzoek van de Consiglio di Stato om een prejudiciële beslissing)

„Artikelen 101 VWEU, 102 VWEU en 106 VWEU — Openbare bedrijven en ondernemingen waaraan de lidstaten bijzondere of uitsluitende rechten verlenen — Ondernemingen belast met beheer van diensten van algemeen economisch belang — Begrippen — Instellingen belast met controle of en certificering dat ondernemingen die openbare werken uitvoeren, aan de wettelijke voorwaarden voldoen — Artikel 49 VWEU — Vrijheid van vestiging — Beperking — Rechtvaardiging — Bescherming van de ontvangers van diensten — Kwaliteit van certificeringsdiensten”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 12 december 2013

Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van Hof – Grenzen – Vraag gerezen in geding dat tot één lidstaat is beperkt – Bevoegdheid gelet op eventuele toepasselijkheid van Unierechtelijke regel op dat geding wegens door nationaal recht opgelegd discriminatieverbod

Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van Hof – Vraag gerezen in geding dat tot één lidstaat is beperkt – Daaronder begrepen, gelet op belang dat ondernemingen uit andere lidstaten erbij kunnen hebben om in die staat werkzaamheden uit te oefenen

Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van Hof – Grenzen – Kennelijk irrelevante vragen en hypothetische vragen gesteld in context waarin nuttig antwoord is uitgesloten – Vragen zonder verband met voorwerp van hoofdgeding

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 20, 21)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 28‑35)

De artikelen 101 VWEU, 102 VWEU en 106 VWEU moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een nationale regeling die de ondernemingen met de hoedanigheid van certificeringsinstelling een regeling inzake minimumtarieven oplegt voor de certificeringsdiensten die deze verrichten ten behoeve van ondernemingen die wensen deel te nemen aan aanbestedingsprocedures voor openbare werken. Een dergelijke regeling is niet strijdig met de artikelen 101 VWEU of 102 VWEU, gelezen in samenhang met artikel 4, lid 3, VEU, aangezien zij er niet toe leidt dat het tot stand komen van met artikel 101 VWEU strijdige mededingingsregelingen wordt opgelegd of begunstigd dan wel dat de werking ervan wordt versterkt, en aangezien de lidstaat aan zijn eigen regeling het overheidskarakter niet ontneemt door de verantwoordelijkheid voor het nemen van besluiten tot interventie op economisch gebied aan particuliere marktdeelnemers over te laten, en geen misbruik van machtspositie oplegt of bevordert. Wat verder artikel 106 VWEU betreft, kan het feit dat alle certificeringsinstellingen van een lidstaat – en alléén zij – zijn belast met de met certificering verband houdende taken, niet aldus worden opgevat dat die instellingen daardoor bijzondere of uitsluitende rechten hebben verkregen, wanneer alle certificeringsinstellingen op de relevante markt van de certificeringsdiensten dezelfde rechten en dezelfde bevoegdheden krijgen, zonder dat er een concurrentievoordeel wordt verleend aan bepaalde op die markt actieve ondernemingen ten koste van andere ondernemingen die dezelfde diensten verlenen, en niet slechts aan een beperkt aantal instellingen toestemming wordt gegeven tot het oprichten van nieuwe certificeringsinstellingen, maar aan elke instelling die aan de voorwaarden van de nationale regeling voldoet. (cf. punten 38, 42, 44 en dictum)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 47, 48)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punt 49)

De uitzondering van artikel 51 VWEU is beperkt tot werkzaamheden die, op zichzelf beschouwd, een rechtstreekse en specifieke deelneming aan de uitoefening van het openbaar gezag vormen. Besluiten om de technische controle al dan niet te certificeren, hetgeen in wezen niet meer behelst dan de vaststelling van de resultaten van de technische inspectie, vallen niet onder die uitzondering voor zover zij, enerzijds, niet voortvloeien uit een eigen beslissingsautonomie, die kenmerkend is voor de uitoefening van bevoegdheden van openbaar gezag, en, anderzijds, worden genomen binnen het kader van een rechtstreeks staatstoezicht. Ook de ondersteunende en voorbereidende rol die particuliere organisaties vervullen ten opzichte van de toezichthoudende instantie, kan niet worden beschouwd als een rechtstreekse en specifieke deelname aan de uitoefening van het openbaar gezag in de zin van artikel 51 VWEU. Bijgevolg valt de volledig door het nationale recht geregelde controle of de te certificeren ondernemingen over voldoende technische deskundigheid en financiële draagkracht beschikken, wat de inhoud is van de verklaringen, attesten en documenten die zijn ingediend door de personen aan wie het certificaat wordt afgegeven en of deze waarheidsgetrouw zijn, alsook of nog altijd is voldaan aan de voorwaarden inzake de persoonlijke situatie van de gegadigde of de inschrijver, buiten de werkingssfeer van deze bepaling, temeer daar die controle wordt uitgevoerd onder rechtstreeks staatstoezicht en beoogt de taak van de aanbestedende diensten op het gebied van overheidsopdrachten voor werken te vergemakkelijken, voor zover zij die in staat stelt hun taak te vervullen met duidelijke en nauwkeurige kennis van de technische deskundigheid en de financiële draagkracht van de inschrijvers. (cf. punten 51, 53, 54)