Zaak C‑383/13 PPU

M. G. en N. R.

tegen

Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie

[verzoek van de Raad van State (Nederland) om een prejudiciële beslissing]

„Visa, asiel, immigratie en andere beleidsterreinen die verband houden met het vrije verkeer van personen — Immigratiebeleid — Illegale immigratie en illegaal verblijf — Repatriëring van illegaal verblijvende personen — Richtlijn 2008/115/EG — Terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen — Verwijderingsprocedure — Bewaringsmaatregel — Verlenging van bewaring — Artikel 15, leden 2 en 6 — Rechten van verdediging — Recht om te worden gehoord — Schending — Gevolgen”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 10 september 2013

Grenscontroles, asiel en immigratie – Immigratiebeleid – Terugkeer van illegaal verblijvende derdelanders – Bewaring met het oog op verwijdering – Verlenging van bewaring – Schending van recht om te worden gehoord – Gevolgen – Opheffing van bewaring – Voorwaarden

(Richtlijn 2008/115 van het Europees Parlement en de Raad, art. 15, leden 2 en 6)

Het Unierecht, meer bepaald artikel 15, leden 2 en 6, van richtlijn 2008/115 over gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven, moet aldus worden uitgelegd dat wanneer in het kader van een administratieve procedure in strijd met het recht om te worden gehoord tot verlenging van een bewaringsmaatregel wordt besloten, de nationale rechter die de rechtmatigheid van dat besluit moet beoordelen, de opheffing van de bewaringsmaatregel pas kan gelasten wanneer hij van oordeel is, gelet op alle feitelijke en juridische omstandigheden van het geval, dat deze schending aan degene die haar aanvoert, ook daadwerkelijk de mogelijkheid heeft ontnomen om zich zodanig te verweren dat deze administratieve procedure een andere afloop had kunnen hebben.

Indien namelijk niet zou worden erkend dat de nationale rechter een dergelijke beoordelingsbevoegdheid heeft, en elke schending van het recht om te worden gehoord automatisch en verplicht zou leiden tot de nietigverklaring van het besluit tot verlenging van de bewaring en tot de opheffing van die bewaring, hoewel een dergelijke onregelmatigheid in werkelijkheid zonder invloed is op dat verlengingsbesluit en hoewel is voldaan aan de inhoudelijke voorwaarden voor de bewaring in artikel 15 van richtlijn 2008/115, zou dit gevaar van afbreuk aan het nuttig effect van deze richtlijn inhouden.

(cf. punten 41, 45 en dictum)

Zaak C‑383/13 PPU

M. G. en N. R.

tegen

Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie

[verzoek van de Raad van State (Nederland) om een prejudiciële beslissing]

„Visa, asiel, immigratie en andere beleidsterreinen die verband houden met het vrije verkeer van personen — Immigratiebeleid — Illegale immigratie en illegaal verblijf — Repatriëring van illegaal verblijvende personen — Richtlijn 2008/115/EG — Terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen — Verwijderingsprocedure — Bewaringsmaatregel — Verlenging van bewaring — Artikel 15, leden 2 en 6 — Rechten van verdediging — Recht om te worden gehoord — Schending — Gevolgen”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 10 september 2013

Grenscontroles, asiel en immigratie — Immigratiebeleid — Terugkeer van illegaal verblijvende derdelanders — Bewaring met het oog op verwijdering — Verlenging van bewaring — Schending van recht om te worden gehoord — Gevolgen — Opheffing van bewaring — Voorwaarden

(Richtlijn 2008/115 van het Europees Parlement en de Raad, art. 15, leden 2 en 6)

Het Unierecht, meer bepaald artikel 15, leden 2 en 6, van richtlijn 2008/115 over gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven, moet aldus worden uitgelegd dat wanneer in het kader van een administratieve procedure in strijd met het recht om te worden gehoord tot verlenging van een bewaringsmaatregel wordt besloten, de nationale rechter die de rechtmatigheid van dat besluit moet beoordelen, de opheffing van de bewaringsmaatregel pas kan gelasten wanneer hij van oordeel is, gelet op alle feitelijke en juridische omstandigheden van het geval, dat deze schending aan degene die haar aanvoert, ook daadwerkelijk de mogelijkheid heeft ontnomen om zich zodanig te verweren dat deze administratieve procedure een andere afloop had kunnen hebben.

Indien namelijk niet zou worden erkend dat de nationale rechter een dergelijke beoordelingsbevoegdheid heeft, en elke schending van het recht om te worden gehoord automatisch en verplicht zou leiden tot de nietigverklaring van het besluit tot verlenging van de bewaring en tot de opheffing van die bewaring, hoewel een dergelijke onregelmatigheid in werkelijkheid zonder invloed is op dat verlengingsbesluit en hoewel is voldaan aan de inhoudelijke voorwaarden voor de bewaring in artikel 15 van richtlijn 2008/115, zou dit gevaar van afbreuk aan het nuttig effect van deze richtlijn inhouden.

(cf. punten 41, 45 en dictum)