Zaak T‑829/16

Mouvement pour une Europe des nations en des libertés

tegen

Europees Parlement

„Institutioneel recht – Europees Parlement – Besluit waarbij wordt verklaard dat bepaalde uitgaven van een politieke partij niet voor financiering in aanmerking komen voor het financiële jaar 2015 – Recht op behoorlijk bestuur – Rechtszekerheid – Verordening (EG) nr. 2004/2003 – Verbod op zijdelingse financiering van een nationale politieke partij”

Samenvatting – Arrest van het Gerecht (Achtste kamer) van 27 november 2018

De Unierechter is slechts bevoegd om kennis te nemen van beroepen die krachtens artikel 263 VWEU zijn ingesteld tegen handelingen van de instellingen, organen en instanties van de Europese Unie. In dat verband is een beroep tot nietigverklaring van een besluit van het Bureau van het Europees Parlement noodzakelijkerwijze gericht tegen het Parlement als auteur van deze handeling. (zie punten 24, 25)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 34)

Uit het beginsel van behoorlijk bestuur vloeit onder meer voort dat de bevoegde instelling verplicht is om alle relevante gegevens van het geval zorgvuldig en onpartijdig te onderzoeken. Het vereiste van onpartijdigheid omvat enerzijds de subjectieve onpartijdigheid, namelijk dat geen lid van de betrokken instelling die belast is met de zaak, blijk mag geven van partijdigheid of persoonlijke vooringenomenheid, en, anderzijds, de objectieve onpartijdigheid, namelijk het feit dat de instelling voldoende waarborgen moet bieden om elke gerechtvaardigde twijfel daarover uit te sluiten. Subjectieve onpartijdigheid wordt vermoed tot bewijs van het tegendeel. (zie punten 48, 49)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 50)

Er is in het Unierecht geen vereiste om een exceptie van onwettigheid formeel op te werpen. Een exceptie van onwettigheid kan immers impliciet worden opgeworpen voor zover betrekkelijk duidelijk uit het verzoekschrift naar voren komt dat de verzoeker in feite een dergelijke grief aanvoert. (zie punt 66)

Het rechtszekerheidsbeginsel, dat deel uitmaakt van de algemene beginselen van het recht van de Unie, vereist dat de rechtsregels duidelijk en nauwkeurig zijn en voorzienbare gevolgen hebben, opdat de belanghebbenden daaraan houvast hebben in door het Unierecht beheerste rechtssituaties en -betrekkingen. De strekking van het begrip „voorzienbaarheid” hangt grotendeels af van de inhoud van de betrokken tekst, de door die tekst bestreken materie en het aantal en de hoedanigheid van de adressaten. De voorzienbaarheid van de wet belet niet dat de betrokken persoon deskundig advies moet inwinnen om in een mate die in de gegeven omstandigheden redelijk is, de mogelijke gevolgen van een bepaalde handeling te kunnen beoordelen. Bovendien belet het rechtszekerheidsbeginsel evenmin dat in het Unierecht een beoordelingsbevoegdheid aan de bevoegde administratie wordt gegeven of dat onbepaalde juridische begrippen worden gehanteerd die in het betreffende geval door de genoemde administratie moeten worden uitgelegd en toegepast, onder voorbehoud van het toezicht door de Unierechter. De vereisten van dat beginsel kunnen bovendien niet aldus worden begrepen dat in een norm waarin een abstract juridisch begrip wordt gebruikt, de verschillende concrete gevallen moeten worden genoemd waarin die norm kan worden toegepast, voor zover niet al deze gevallen van tevoren door de wetgever kunnen worden vastgesteld. (zie punten 68‑71)

Het verbod op directe of indirecte financiering van nationale politieke partijen als neergelegd in artikel 7 van verordening nr. 2004/2003 betreffende het statuut en de financiering van politieke partijen op Europees niveau, is duidelijk. Het verbod op indirecte financiering is een uitvloeisel van het verbod op directe financiering, aangezien dit verbod anders gemakkelijk zou kunnen worden omzeild. Waar het gaat om de inhoud van het verbod op indirecte financiering, dient te worden vastgesteld dat dit een onbepaald juridisch begrip is en dat de betrokken bepaling geen uitputtende definitie van het begrip bevat, noch een lijst van gedragingen die onder het verbod kunnen vallen. Een voorzichtige partij moet evenwel in staat zijn om te voorzien dat van indirecte financiering sprake is wanneer een nationale politieke partij een financieel voordeel krijgt, doordat zij een uitgave vermijdt die zij normaal had moeten doen, ook indien geen rechtstreekse overdracht van middelen plaatsvindt. Met andere woorden kan niet worden aanvaard dat een voorzichtige politieke partij op Europees niveau niet in staat zou zijn om te voorzien dat het verstrekken van een voordeel van welke aard ook aan een nationale politieke partij, zonder dat deze laatste er de kosten van moet dragen, neerkomt op indirecte financiering van laatstgenoemde. Bijgevolg is artikel 7 van verordening nr. 2004/2003 niet in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel. (zie punt 72)

Om te bepalen of een nationale politieke partij een indirect financieel voordeel heeft ontvangen in strijd met het verbod van artikel 7 van verordening nr. 2004/2003 betreffende het statuut en de financiering van politieke partijen op Europees niveau, dat voortvloeit uit een verkiezingscampagne die samen met een politieke partij op Europees niveau werd gevoerd, is het passend om rekening te houden met een bundel van aanwijzingen inzake de inhoud van de campagne, de beeldvorming bij het publiek alsmede de geografische en tijdselementen. (zie punt 83)