Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Recht van Unie — Rechten toegekend aan particulieren — Belastingen geïnd in strijd met Unierecht — Terugbetaling — Unierechtelijke procedurevoorschriften — Vervaltermijnen — Toelaatbaarheid — Voorwaarde

2. Eigen middelen van Europese Unie — Terugbetaling of kwijtschelding van rechten bij invoer — Voorwaarden — Indiening van verzoek binnen termijn van drie jaar — Uitzondering — Overmacht — Begrip — Ongeldigverklaring van antidumpingverordening — Daarvan uitgesloten

(Verordening nr. 2913/92 van de Raad, art. 236, lid 2, tweede alinea)

3. Eigen middelen van Europese Unie — Terugbetaling of kwijtschelding van rechten bij invoer of uitvoer — Rechten betaald krachtens ongeldige antidumpingverordening — Vaststelling, door Orgaan voor geschillenbeslechting van Wereldhandelsorganisatie, van onverenigbaarheid van deze verordening met antidumpingovereenkomst — Verplichting tot terugbetaling ambtshalve op basis van dergelijke vaststelling — Geen — Vermoeden van geldigheid van handelingen instellingen van Unie

(Verordening nr. 2913/92 van de Raad, art. 236, lid 2, derde alinea)

Samenvatting

1. Een nationaal procedurevoorschrift tot vaststelling van een redelijke termijn waarbinnen de marktdeelnemer op straffe van verval om terugbetaling van een in strijd met het Unierecht geïnde belasting moet verzoeken, is verenigbaar met het Unierecht. Een dergelijke vervaltermijn maakt de uitoefening van de door het Unierecht verleende rechten immers in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk. Dienaangaande lijkt een vervaltermijn van drie jaar redelijk. Dit beginsel is ook van toepassing wanneer de Uniewetgever uitzonderlijk beslist, de procedurevoorschriften voor verzoeken tot terugbetaling van ten onrechte geïnde belastingen te harmoniseren. Een redelijke vervaltermijn, of hij nu door nationaal recht dan wel door Unierecht is opgelegd, is namelijk in het belang van de rechtszekerheid, die zowel de justitiabele als de betrokken administratie beschermt, en belet niet dat de justitiabele door de rechtsorde van de Unie verleende rechten uitoefent.

(cf. punten 22-23)

2. Artikel 236, lid 2, tweede alinea, van verordening nr. 2913/92 tot vaststelling van het communautair douanewetboek, zoals gewijzigd bij verordening nr. 2700/2000, moet aldus worden uitgelegd dat de onwettigheid van een verordening geen geval van overmacht in de zin van deze bepaling is waardoor de termijn van drie jaar waarbinnen een importeur om terugbetaling van de krachtens deze verordening betaalde invoerrechten kan verzoeken, kan worden verlengd.

Enerzijds kan de onwettigheid van een antidumpingverordening niet als een abnormale omstandigheid gelden. De Unie is een rechtsunie met instellingen, organen en instanties die zijn onderworpen aan de controle van de verenigbaarheid van hun handelingen met onder meer het EU-Verdrag en het VWEU. Het is inherent aan het Unierecht dat sommige bepalingen die er deel van uitmaken, ongeldig kunnen worden verklaard.

Anderzijds kan een marktdeelnemer die zich benadeeld acht door de toepassing van een zijns inziens onwettige antidumpingverordening en krachtens artikel 236, lid 2, van het douanewetboek een verzoek tot terugbetaling van door hem betaalde rechten heeft ingediend dat is afgewezen, dit geschil voor de bevoegde nationale rechter brengen en zich voor deze op de ongeldigheid van de betrokken verordening beroepen. Deze rechter kan of moet — overeenkomstig de voorwaarden van artikel 267 VWEU — het Hof een vraag stellen over de geldigheid van de betrokken verordening. Aangezien de marktdeelnemer vóór het verstrijken van de bij artikel 236, lid 2, eerste alinea, van het douanewetboek gestelde termijn van drie jaar de geldigheid van de betrokken verordening kan betwisten door krachtens de eerste alinea van dit lid om terugbetaling te verzoeken, kan de latere ongeldigverklaring van deze verordening door het Hof niet worden beschouwd als een geval van overmacht dat de betrokken marktdeelnemer belet om binnen deze termijn om terugbetaling te verzoeken.

(cf. punten 30, 33-35, dictum 1)

3. Artikel 236, lid 2, derde alinea, van verordening nr. 2913/92 tot vaststelling van het communautair douanewetboek, zoals gewijzigd bij verordening nr. 2700/2000, moet aldus worden uitgelegd dat de nationale douaneautoriteiten krachtens een verordening van de Unie geïnde antidumpingrechten niet ambtshalve kunnen terugbetalen op basis van de vaststelling door het Orgaan voor geschillenbeslechting (OGS) van de Wereldhandelsorganisatie dat deze verordening onverenigbaar is met de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VI van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel 1994, opgenomen in bijlage 1 A bij de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie, die op 15 april 1994 te Marrakesh is ondertekend en is goedgekeurd bij besluit 94/800 betreffende de sluiting, namens de Europese Gemeenschap, voor wat betreft de onder haar bevoegdheid vallende aangelegenheden, van de uit de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Uruguay-Ronde (1986-1994) voortvloeiende overeenkomsten.

Handelingen van instellingen, organen en instanties van de Unie worden in beginsel vermoed rechtsgeldig te zijn en sorteren bijgevolg rechtsgevolgen, zolang zij niet zijn ingetrokken, in het kader van een beroep tot nietigverklaring nietig zijn verklaard dan wel ten gevolge van een prejudiciële verwijzing of een exceptie van onwettigheid ongeldig zijn verklaard. Aangezien alleen het Hof bevoegd is tot ongeldigverklaring van een handeling van de Unie als een antidumpingverordening, welke bevoegdheid ertoe strekt de rechtszekerheid door uniforme toepassing van het Unierecht te garanderen, laat de vaststelling door het OGS dat een antidumpingverordening onverenigbaar is met de antidumpingovereenkomst, het vermoeden van geldigheid van een dergelijke verordening onverlet.

(cf. punten 39-40, 44, dictum 2)