Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

++++

1. Procedure ° Termijnen ° Termijn wegens afstand ° Toepassing op gemeenschapsinstellingen ° Modaliteiten

(Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 81, lid 2; bijlage II, art. 1)

2. Handelingen van de instellingen ° Vermoeden van geldigheid ° Non-existente handeling ° Begrip

(EEG-Verdrag, art. 189)

3. Commissie ° Collegialiteitsbeginsel ° Draagwijdte

(Fusieverdrag, art. 17)

4. Mededinging ° Administratieve procedure ° Beschikking waarbij inbreuk wordt vastgesteld ° Motivering ° Op college rustende verplichting ° Wijziging na vaststelling ° Onwettigheid

(EEG-Verdrag, art. 85 e.v. en 190; Fusieverdrag, art. 17; verordening nr. 17 van de Raad, art. 3, lid 1, en 15, lid 2, sub a)

5. Mededinging ° Administratieve procedure ° Beschikking waarbij inbreuk wordt vastgesteld ° Vaststelling op grond van machtiging ° Aantasting van collegialiteitsbeginsel ° Onwettigheid

(EEG-Verdrag, art. 85 e.v.; Fusieverdrag, art. 17; verordening nr. 17 van de Raad, art. 3, lid 1, en 15, lid 2, sub a)

6. Beroep tot nietigverklaring ° Middelen ° Schending van wezenlijke vormvoorschriften ° Schending van bepalingen van reglement van orde van Commissie betreffende authentisatie van handelingen van deze instelling in talen waarin deze authentiek zijn

(EEG-Verdrag, art. 173; Fusieverdrag, art. 17; reglement van orde van de Commissie, art. 12)

Samenvatting

1. Waar de procestermijnen in het belang van de rechtszekerheid zijn vastgesteld, zijn de verschillende, in het besluit van het Hof betreffende de termijnen wegens afstand voorziene termijnverlengingen bedoeld om de partijen, rekening houdende met de problemen die zij ondervinden als gevolg van hun meer of minder grote afstand van de zetel van het Hof van Justitie, op gelijke voet te stellen. De termijnen wegens afstand moeten dus worden toegekend met inachtneming van de plaats waar partijen gewoonlijk zijn gevestigd en waar de besluiten betreffende hun werkzaamheden worden genomen.

Met betrekking tot de Commissie moet worden vastgesteld, dat reeds voordat bij het door de vertegenwoordigers van de regeringen der Lid-Staten in onderlinge overeenstemming genomen besluit inzake de vaststelling van de zetels van de instellingen en van bepaalde organisaties en diensten van de Europese Gemeenschappen is bepaald, dat deze instelling haar zetel in Brussel heeft, zij daadwerkelijk werd bestuurd vanuit die plaats, die als een van de voorlopige vestigingsplaatsen van de instellingen gold. Dat sommige van haar diensten in Luxemburg gevestigd waren en blijven, doet in dit verband niet ter zake.

Bijgevolg geldt voor de Commissie de termijn wegens afstand die is voorzien voor personen die hun gewone verblijfplaats in België hebben.

2. Ofschoon handelingen van de gemeenschapsinstellingen, zelfs indien zij onregelmatig zijn, in beginsel worden vermoed rechtsgeldig te zijn en rechtsgevolgen in het leven roepen, zolang zij niet nietig zijn verklaard of zijn ingetrokken, moeten als uitzondering op dit beginsel handelingen waaraan een onregelmatigheid kleeft die van een zo klaarblijkelijke ernst is, dat zij door de communautaire rechtsorde niet kan worden getolereerd, worden geacht geen enkel ° ook geen voorlopig ° rechtsgevolg in het leven te hebben geroepen, dat wil zeggen als juridisch non-existent worden beschouwd. Deze uitzondering beoogt een evenwicht te bewaren tussen twee fundamentele, zij het soms tegenstrijdige, vereisten waaraan een rechtsorde moet voldoen, te weten de stabiliteit van de rechtsverhoudingen en de eerbiediging van de legaliteit.

Gelet op de ernst van de consequenties die zijn verbonden aan de vaststelling dat een handeling van een gemeenschapsinstelling non-existent is, moet deze vaststelling om redenen van rechtszekerheid worden voorbehouden voor uiterst extreme gevallen.

Hiervan is geen sprake in een situatie waarin, welke gebreken ook aan een besluit mogen kleven, vaststaat dat de Commissie daadwerkelijk heeft besloten het dispositief ervan vast te stellen, en waarin bovendien de onregelmatigheden ° onbevoegdheid en schending van vormvoorschriften ° die betrekking hebben op de wijze waarop de beschikking tot stand is gekomen, niet van een dermate klaarblijkelijke ernst zijn, dat die beschikking als juridisch non-existent moet worden beschouwd.

3. Voor de Commissie geldt het collegialiteitsbeginsel, dat voortvloeit uit artikel 17 van het Fusieverdrag, welke bepaling inmiddels is vervangen door artikel 163 EG-Verdrag. Dit beginsel berust op de gedachte, dat de leden van de Commissie als gelijken aan de besluitvorming deelnemen, en houdt met name in, dat de besluiten in gemeen overleg worden genomen en dat alle leden van het college collectief politiek verantwoordelijk zijn voor alle genomen besluiten.

4. De eerbiediging van het collegialiteitsbeginsel, en met name het vereiste dat de besluiten in gemeen overleg worden genomen, is stellig van belang voor de rechtssubjecten ten aanzien van wie die besluiten rechtsgevolgen sorteren, in dier voege dat zij de zekerheid moeten hebben, dat deze besluiten daadwerkelijk door het college zijn genomen en exact weergeven wat het college heeft gewild.

Dit geldt in het bijzonder voor de uitdrukkelijk als beschikking aangemerkte handelingen die de Commissie ten aanzien van ondernemingen of ondernemersverenigingen geeft met het oog op de naleving van de mededingingsregels en die tot doel hebben, een inbreuk op die regels vast te stellen, deze ondernemingen bevelen te geven en hun geldboetes op te leggen.

Dergelijke beschikkingen dienen ingevolge artikel 190 EEG-Verdrag met redenen te zijn omkleed, hetgeen inhoudt dat de Commissie een uiteenzetting dient te geven van de redenen die haar tot de vaststelling van een beschikking hebben gebracht, ten einde het Hof in staat te stellen zijn controle uit te oefenen en zowel de Lid-Staten als de belanghebbende natuurlijke of rechtspersonen te laten weten onder welke omstandigheden zij het Verdrag heeft toegepast. Daar het dispositief en de motivering van een beschikking een ondeelbaar geheel vormen, brengt het collegialiteitsbeginsel mee, dat uitsluitend het college bevoegd is om die beide onderdelen vast te stellen. Dit impliceert, dat na de formele vaststelling van de tekst van een handeling door het college enkel nog zuiver grammaticale en spellingcorrecties in die tekst mogen worden aangebracht, en dat iedere andere wijziging tot de exclusieve bevoegdheid van het college behoort.

5. Ten aanzien van beschikkingen van de Commissie waarbij een inbreuk op de mededingingsregels van het Verdrag wordt vastgesteld, kan niet een machtiging in de zin van artikel 27 van het reglement van orde van deze instelling aan het lid dat verantwoordelijk is voor het mededingingsbeleid, worden verleend zonder dat het collegialiteitsbeginsel wordt geschonden.

6. De in artikel 12, eerste alinea, van het reglement van orde van de Commissie voorgeschreven authentisatie van besluiten heeft tot doel, de rechtszekerheid te waarborgen door de door het college vastgestelde tekst vast te leggen in de talen waarin deze authentiek is. Dank zij die authentisatie kan in geval van betwisting worden nagegaan, of de betekende of bekendgemaakte teksten exact overeenstemmen met de tekst zoals die is vastgesteld, en dus weergeven wat hun auteur heeft gewild. Hieruit volgt, dat de authentisatie is te beschouwen als een wezenlijk vormvoorschrift in de zin van artikel 173 EEG-Verdrag, waarvan schending aanleiding kan geven tot een beroep tot nietigverklaring.