De bepalingen van artikel 49, lid 1, tweede zin, van verordening (EU) nr. 601/2012 van de Commissie van 21 juni 2012 inzake de monitoring en rapportage van de emissies van broeikasgassen overeenkomstig richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad, en van punt 10, B, van bijlage IV bij deze verordening, zijn ongeldig voor zover zij systematisch het met het oog op de productie van precipitatie van calciumcarbonaat (PCC) overgebrachte kooldioxide (CO2) opnemen in de emissies van de installatie voor het branden van kalk, ongeacht of dit kooldioxide al dan niet wordt uitgestoten in de atmosfeer.

De economische logica van de broeikasgasemissierechten bestaat er blijkens artikel 1 van richtlijn 2003/87 in, ervoor te zorgen dat de voor het bereiken van vooraf bepaalde milieuwinst noodzakelijke reducties van broeikasgasemissies plaatsvinden tegen de laagste kostprijs. Met name door de mogelijkheid te bieden om de toegewezen emissierechten te verkopen, beoogt die regeling elke deelnemer ertoe aan te sporen minder broeikasgassen uit te stoten dan de emissierechten die hem aanvankelijk zijn toegewezen, teneinde het overschot te kunnen verkopen aan een andere deelnemer die meer heeft uitgestoten dan op basis van de hem toegewezen emissierechten mogelijk was [zie met name arresten van 16 december 2008, Arcelor Atlantique en Lorraine e.a., C‑127/07, EU:C:2008:728, punt 32, en 7 april 2016, Holcim (Romania)/Commissie, C‑556/14 P, niet gepubliceerd, EU:C:2016:207, punten 64 en 65].

Een van de pijlers waarop het door richtlijn 2003/87 geïntroduceerde systeem is gebouwd, is de verplichting voor exploitanten om vóór 30 april van het lopende jaar een hoeveelheid broeikasgasemissierechten met het oog op de annulering ervan in te leveren die gelijk is aan hun emissies gedurende het voorgaande kalenderjaar (arrest van 29 april 2015, Nordzucker, C‑148/14, EU:C:2015:287, punt 29). Het is voor de goede werking van het door richtlijn 2003/87 vastgestelde systeem dus bepalend vast te stellen met welke emissies in dit verband door de exploitanten rekening moet worden gehouden.

Volgens artikel 3, onder b), van richtlijn 2003/87 wordt in deze richtlijn onder „emissie” verstaan, de emissie van broeikasgassen in de atmosfeer door in een installatie aanwezige bronnen. Uit de bewoordingen van deze bepaling volgt dat de emissie in de zin van deze bepaling de emissie van een broeikasgas in de atmosfeer veronderstelt.

In dit verband dient te worden opgemerkt dat artikel 12, lid 3 bis, van richtlijn 2003/87 bepaalt dat voor emissies die worden afgevangen en vervoerd voor permanente geologische opslag in een installatie die een vergunning heeft overeenkomstig richtlijn 2009/31, onder bepaalde voorwaarden geen verplichting ontstaat om emissierechten in te leveren. Anders dan de Commissie heeft betoogd, betekent dit evenwel niet dat de Uniewetgever alleen in het geval van permanente geologische opslag exploitanten vrijstelt van de verplichting om emissierechten in te leveren.

In tegenstelling tot de laatste alinea van artikel 49, lid 1, van verordening nr. 601/2012, die bepaalt dat voor elke andere soort overbrenging van CO2 vanuit een installatie, geen CO2 van de emissies van de installatie mag worden afgetrokken, bevat artikel 12, lid 3 bis, van richtlijn 2003/87 namelijk geen vergelijkbare bepaling.

Deze laatste bepaling, die immers enkel op een specifieke situatie ziet en de opslag van broeikasgassen beoogt te bevorderen, heeft noch tot doel noch tot gevolg dat de definitie van „emissie” in de zin van artikel 3 van richtlijn 2003/87, en als gevolg daarvan de werkingssfeer van deze richtlijn zoals bepaald in artikel 2, lid 1, ervan, wordt gewijzigd.

In een situatie als aan de orde in het hoofdgeding, waarin het CO2 dat afkomstig is van een installatie voor de productie van kalk wordt overgebracht naar een installatie voor de productie van PCC, blijkt echter dat overeenkomstig artikel 49, lid 1, tweede zin, van verordening nr. 601/2012 en punt 10, B, van bijlage IV daarbij, het volledige overgebrachte CO2 wordt geacht te zijn uitgestoten door de installatie voor de productie van kalk waarbij dit CO2 is vrijgekomen, ongeacht of een deel daarvan gedurende het vervoer, door lekken, dan wel door het productieproces zelf wordt uitgestoten in de atmosfeer, zelfs al zou deze overdracht tot geen enkele uitstoot van CO2 in de atmosfeer leiden. Zoals de advocaat-generaal in punt 41 van haar conclusie heeft opgemerkt, creëren deze bepalingen een onweerlegbaar vermoeden dat al het overgebrachte CO2 in de atmosfeer zal worden uitgestoten.

Deze bepalingen leiden ertoe dat in dergelijke omstandigheden overgebracht CO2 onder het begrip „emissie” in de zin van artikel 3, onder b), van richtlijn 2003/87 valt, zelfs indien het niet in alle gevallen in de atmosfeer wordt uitgestoten. De Commissie heeft door middel van artikel 49, lid 1, tweede zin, van verordening nr. 601/2012 en punt 10, B, van bijlage IV bij deze verordening, de reikwijdte van dat begrip bijgevolg dus verruimd.

De betrokken exploitanten kunnen bovendien als gevolg van dit vermoeden in geen geval de voor de productie van PCC overgebrachte hoeveelheid CO2 in mindering brengen op de totale emissies van hun installatie voor de productie van kalk, hoewel dit CO2 niet in alle gevallen in de atmosfeer wordt uitgestoten. Een dergelijke onmogelijkheid betekent dat de emissierechten voor al het voor de productie van PCC overgebrachte CO2 moeten worden ingeleverd en niet als overschot kunnen worden verkocht, waardoor het emissiehandelssysteem op losse schroeven komt te staan in een situatie die echter voldoet aan het einddoel van richtlijn 2003/87, namelijk de bescherming van het milieu door een vermindering van de emissie van broeikasgassen (wat het doel van richtlijn 2003/87 betreft, zie arrest van 16 december 2008, Arcelor Atlantique et Lorraine e.a., C‑127/07, EU:C:2008:728, punt 31).

Uit het voorgaande volgt dat de Commissie, door met de vaststelling van de bepalingen van artikel 49, lid 1, tweede zin, van verordening nr. 601/2012 en van punt 10, B, van bijlage IV bij deze verordening een essentieel element van richtlijn 2003/87 te wijzigen, de in artikel 14, lid 1, van deze richtlijn vastgestelde grenzen heeft overschreden.

(zie punten 31‑38, 41‑43, 50, 51 en dictum)