Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Fiscale bepalingen – Harmonisatie van wetgevingen – Omzetbelasting – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde – Verbod op heffing van andere nationale belastingen die karakter van omzetbelasting bezitten

(Richtlijn 77/388 van de Raad, art. 33, lid 1)

2. Fiscale bepalingen – Harmonisatie van wetgevingen – Omzetbelasting – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde – Verbod op heffing van andere nationale belastingen die karakter van omzetbelasting bezitten

(Richtlijn 77/388 van de Raad, art. 17, lid 2, en 33, lid 1)

Samenvatting

1. Om uit te maken of een belasting, een recht of een heffing het karakter van omzetbelasting bezit in de zin van artikel 33 van de Zesde richtlijn (77/388) betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/680, moet met name worden nagegaan of die belasting, dat recht of die heffing de werking van het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde in gevaar brengt door het goederen‑ en dienstenverkeer te belasten en op de handelstransacties te drukken op vergelijkbare wijze als de voornoemde belasting.

In dit verband moeten in elk geval worden geacht het goederen‑ en dienstenverkeer te belasten op vergelijkbare wijze als de belasting over de toegevoegde waarde, belastingen, rechten en heffingen die de wezenlijke kenmerken van deze belasting bezitten, ook al zijn zij niet in alle onderdelen daaraan identiek.

Artikel 33 van de Zesde richtlijn verzet zich echter niet tegen de handhaving of de invoering van een belasting die één van de wezenlijke kenmerken van de belasting over de toegevoegde waarde niet bezit.

Er zijn vier van die kenmerken: de belasting over de toegevoegde waarde is algemeen van toepassing op transacties betreffende goederen of diensten; het bedrag ervan is evenredig aan de prijs die de belastingplichtige voor zijn goederen of diensten ontvangt; de heffing van deze belasting vindt plaats in elke fase van het productie‑ en distributieproces, met inbegrip van de kleinhandelsfase, ongeacht het aantal transacties dat eraan voorafging; de belastingplichtige kan de in eerdere fasen van het productie‑ en distributieproces voldane bedragen op de verschuldigde belasting over de toegevoegde waarde in mindering brengen, zodat deze belasting telkens slechts over de in een bepaalde fase toegevoegde waarde wordt geheven en de last uiteindelijk op de consument drukt.

(cf. punten 34‑37)

2. Artikel 33, lid 1, van de Zesde richtlijn (77/388) betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/680, moet aldus worden uitgelegd dat het niet in de weg staat aan de handhaving van een fiscale heffing met kenmerken als die van de Hongaarse lokale bedrijfsbelasting. Een dergelijke belasting verschilt immers dusdanig van de belasting over de toegevoegde waarde, dat zij niet kan worden aangemerkt als een belasting die het karakter bezit van omzetbelasting in de zin van voornoemde bepaling.

Om te beginnen wordt, terwijl de belasting over de toegevoegde waarde wordt geheven bij elke transactie in het stadium van de verhandeling en het bedrag ervan evenredig is aan de prijs van de geleverde goederen of verrichte diensten, een belasting zoals hier aan de orde is, daarentegen geheven over het aan de hand van de wettelijke voorschriften inzake de boekhouding vastgestelde verschil tussen de omzet behaald met de gedurende een bepaald belastingjaar verkochte goederen of verrichte diensten, enerzijds, en de kostprijs van de verkochte goederen, de waarde van de diensten van derden en de materiaalkosten, anderzijds. Daar een dergelijke belasting dus wordt berekend op basis van een periodieke omzet, kan het bedrag ervan dat bij elke verkoop van goederen of elke dienstverrichting eventueel op de klant wordt afgewenteld, niet nauwkeurig worden bepaald, zodat een dergelijke belasting niet kan worden geacht evenredig te zijn aan de prijs van de geleverde goederen of verrichte diensten.

Vervolgens is het zo dat, terwijl de belastingplichtige ingevolge artikel 17, lid 2, van de Zesde richtlijn van de door hem verschuldigde belasting over de toegevoegde waarde mag aftrekken de belasting die is verschuldigd of voldaan voor alle goederen en diensten die zijn gebruikt voor zijn belaste handelingen, volgens de gemeenrechtelijke regeling van de betrokken belasting, het bedrag van de aftrek, die plaatsvindt in het stadium van de vaststelling van de grondslag van deze belasting, hoogstens gelijk is aan de kostprijs van de verkochte goederen, de waarde van de diensten van derden en de materiaalkosten. De grondslag van de betrokken belasting is dus niet beperkt tot de in een bepaalde fase van het productie‑ of distributieproces toegevoegde waarde, maar heeft betrekking op de totale omzet van de belastingplichtige, slechts verminderd met de genoemde elementen.

Terwijl, ten slotte, via het mechanisme van aftrek van de belasting in de artikelen 17 tot en met 20 van de Zesde richtlijn alleen de eindverbruiker met belasting over de toegevoegde waarde wordt belast en deze belasting volledig neutraal is ten aanzien van de belastingplichtigen die vóór het stadium van de uiteindelijke belastingheffing in het productie‑ en distributieproces optreden, ongeacht het aantal transacties, is dat voor de betrokken belasting niet het geval. Er bestaat namelijk geen enkele zekerheid dat de last van deze belasting uiteindelijk wordt afgewenteld op de eindverbruiker op een wijze die kenmerkend is voor een verbruiksbelasting als de belasting over de toegevoegde waarde.

(cf. punten 39‑40, 44-45, 47, 51-52, 60-61 en dictum)