Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Sociale politiek — Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers — Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd — Begrippen arbeidstijd en rusttijd — (Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 2, punten 1 en 2)

2. Sociale politiek — Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers — Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd — Arbeidstijd — Begrip — Artsen — Beschikbaarheidsdienst waarbij fysieke aanwezigheid in ziekenhuis wordt geëist — Daaronder begrepen — (Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 2, punt 1)

3. Sociale politiek — Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers — Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd — Artsen — Beschikbaarheidsdienst waarbij fysieke aanwezigheid in ziekenhuis wordt geëist — Nationale regeling die toestaat dat alleen perioden worden gecompenseerd waarin gedurende beschikbaarheidsdienst daadwerkelijk beroepswerkzaamheden zijn verricht — Ontoelaatbaarheid — (Richtlijn 93/104 van de Raad)

4. Sociale politiek — Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers — Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd — Afwijkingen voorzien in artikel 17 — Beschikbaarheidsdienst in ziekenhuizen en soortgelijke instellingen — Verkorting van dagelijkse rusttijd — Voorwaarde — Gelijkwaardige compenserende rusttijden — Grenzen — (Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 17, lid 2)

Samenvatting

1. De begrippen "arbeidstijd" en "rusttijd" in de zin van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, moeten niet worden uitgelegd op basis van de voorschriften van de verschillende nationale regelingen van de lidstaten. Het zijn begrippen van gemeenschapsrecht die op basis van het stelsel en de doelstelling van die richtlijn volgens objectieve kenmerken moeten worden omschreven. Slechts een dergelijke autonome uitlegging kan de volle werking van deze richtlijn en een uniforme toepassing van die begrippen in alle lidstaten verzekeren. De omstandigheid dat de definitie van het begrip "arbeidstijd" naar de "nationale wetten en/of gebruiken" verwijst, betekent derhalve niet dat de lidstaten eenzijdig de strekking van dit begrip kunnen bepalen. De lidstaten mogen dan ook geen enkele voorwaarde verbinden aan het recht van de werknemers op inaanmerkingneming van de arbeidstijd en van de desbetreffende rusttijd, aangezien dat recht rechtstreeks uit de bepalingen van deze richtlijn voortvloeit.

cf. punten 58-59

2. Richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, moet aldus worden uitgelegd dat beschikbaarheidsdienst, waarbij een arts fysiek in het ziekenhuis aanwezig moet zijn, volledig als arbeidstijd in de zin van deze richtlijn moet worden beschouwd, zelfs indien de belanghebbende op zijn werkplek mag rusten tijdens de perioden waarin van hem geen werkzaamheden worden verlangd, zodat deze richtlijn zich verzet tegen de nationale regeling van een lidstaat die de perioden tijdens welke de werknemer gedurende een dergelijke beschikbaarheidsdienst geen werkzaamheden verricht, als rusttijd aanmerkt.

Voor de conclusie dat de perioden van beschikbaarheidsdienst die artsen in het ziekenhuis zelf verrichten, de kenmerken van het begrip "arbeidstijd" in de zin van richtlijn 93/104 vertonen, is immers beslissend dat zij fysiek aanwezig moeten zijn op de door de werkgever aangewezen plek en zich daar ter beschikking van hem moeten houden om indien nodig onmiddellijk hun diensten te kunnen verlenen. Deze verplichtingen, waardoor de betrokken artsen hun plaats van verblijf gedurende de tijd dat zij wachten, niet vrij kunnen kiezen, maken deel uit van de uitoefening van hun functies. Deze conclusie luidt niet anders wegens het enkele feit dat de werkgever de arts een rustkamer ter beschikking stelt waarin deze mag verblijven zolang geen beroepswerkzaamheden van hem worden verlangd. Aan deze uitlegging wordt niet afgedaan door de bezwaren van economische en organisatorische aard.

cf. punten 63-64, 66, 71, dictum 1

3. Richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, moet aldus worden uitgelegd dat zij zich verzet tegen de regeling van een lidstaat die met betrekking tot beschikbaarheidsdienst waarbij fysieke aanwezigheid in het ziekenhuis wordt vereist, tot gevolg heeft dat wordt toegestaan, eventueel bij collectieve arbeidsovereenkomst of bij bedrijfsakkoord op basis van een dergelijke overeenkomst, dat alleen de dienstperioden waarin de werknemer daadwerkelijk beroepswerkzaamheden heeft verricht, worden gecompenseerd.

cf. punt 103, dictum 2

4. Een verkorting van de dagelijkse rusttijd van elf aaneengesloten uren door het verrichten van beschikbaarheidsdienst die bovenop de normale arbeidstijd komt, kan slechts onder de afwijkingsbepalingen van artikel 17, lid 2, punt 2.1, sub c-i, van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd vallen, mits is voldaan aan de voorwaarde dat aan de betrokken werknemers overeenkomstige compenserende rusttijden worden toegekend onmiddellijk na de desbetreffende arbeidsperioden. Een dergelijke verkorting van de dagelijkse rusttijd mag er bovendien in geen geval toe leiden dat de in artikel 6 van die richtlijn vastgestelde maximale wekelijkse arbeidstijd wordt overschreden.

cf. punt 103, dictum 2