ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer)

19 februari 1998

Zaak T-142/96

A.-M. Toller

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Advies van invaliditeitscommissie — Onvoldoende geschiktheid voor ambt — Besluit houdende tuchtrechtelijk ontslag — Verzoek om nieuw onderzoek — Nieuw en wezenlijk feit — Vervallen termijn — Ontvankelijkheid”

Volledige Franse tekst II-179

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie houdende weigering van heroverweging van het besluit van 1 juli 1993 waarbij verzoekster tuchtrechtelijk was ontslagen wegens ongeschiktheid voor het ambt.

Beslissing:

Niet-ontvankelijkheid.

Resumé van hei arrest

Verzoekster is tot 30 september 1993 ambtenaar in de rang C 5 bij het directoraatgeneraal Personeelszaken en algemeen beheer (DG IX) van de Commissie.

In het kader van een op 4 september 1990 tegen haar ingeleide tuchtprocedure wordt de invaliditeitscommissie, bestaande uit Dr. Sternon, arts aangewezen door de Commissie, Dr. Antoine, arts aangewezen door verzoekster, en Dr. de Marneffe, arts in onderlinge overeenstemming aangewezen door de eerste twee artsen, verzocht een advies uit te brengen over de door verzoekster gestelde blijvende algehele invaliditeit en over de medische gronden voor haar afwezigheden in 1990 en 1991. Deze commissie hoort de betrokkene tijdens een bijeenkomst op 6 januari 1992 en brengt op 25 mei 1992 met eenparigheid van stemmen een advies uit volgens hetwelk „geen enkele medische grond voor een blijvende algehele invaliditeit is vastgesteld”, „niet is gebleken van een ziektebeeld dat een ernstige invaliditeit tot gevolg heeft”, en „er bijgevolg geen medische rechtvaardigingsgronden waren voor de langdurige arbeidsongeschiktheid (met name in de jaren 1990 en 1991)”.

Bij besluit van 1 juli 1993 ontslaat het tot aanstelling bevoegd gezag verzoekster per 1 oktober daaraanvolgend zonder vermindering of intrekking van haar recht op ouderdomspensioen (besluit van 1 juli 1993).

Het tot aanstelling bevoegd gezag baseert zich voor dat tuchtrechtelijk ontslag op enerzijds twee eerdere tuchtmaatregelen, te weten een tuchtmaatregel waarbij zij twee salaristrappen lager is geplaatst en een tuchtmaatregel waarbij zij van de rang C 4 is teruggezet in de rang C 5, en anderzijds verzoeksters ongeschiktheid voor het ambt wegens de omstreden afwezigheden in 1990 en 1991.

Bij besluit van 23 september 1994 wordt verzoekster een blijvende gedeeltelijke invaliditeit van 2 % toegekend wegens een ongeval op 19 april 1993. Bij besluit van 24 november 1994 wordt verzoekster een blijvende gedeeltelijke invaliditeit van 3 % toegekend wegens een ongeval op 19 maart 1990. Bij besluit van 19 december 1994 wordt verzoekster een blijvende gedeeltelijke invaliditeit van 1 % toegekend wegens een ongeval op 5 april 1991.

Op 15 september 1995 dient verzoekster bij de Commissie een verzoek om herziening van het ontslagbesluit van 1 juli 1993 in. Op 16 november 1995 wijst de Commissie dit verzoek uitdrukkelijk af. Op 13 februari 1996 dient verzoekster een klacht in tegen dit besluit. Deze klacht wordt stilzwijgend afgewezen.

De ontvankelijkheid

De bij de artikelen 90 en 91 van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (Statuut) vastgestelde termijnen voor het indienen van een klacht en het instellen van een beroep zijn van openbare orde en kunnen niet naar believen van partijen en van de rechter worden ingeroepen aangezien zij zijn ingesteld om de duidelijkheid en de zekerheid van de juridische situaties te waarborgen. Eventuele uitzonderingen op of afwijkingen van deze termijnen moeten restrictief worden uitgelegd (punt 45).

Referentie: Gerecht 15 december 1995, Progoulis/Commissie, T-131/95, JurAmbt. blz. II-907, punt 36; Gerecht 23 april 1996, Mancini/Commissie, Tl 13/95, JurAmbt. blz. H-543, punt 20; Hof 23 januari 1997, Coen, C-246/95, Jurispr. blz. I-403, punt 21; Gerecht 11 juli 1997, Chauvin/Commissie, T-16/97, JurAmbt. blz. II-681. punt 32

Vaststaat evenwel, dat verzoekster niet binnen de in artikel 90, lid 2, van het Statuut gestelde termijn van drie maanden een klacht tegen het besluit van 1 juli 1993 heeft ingediend. Bijgevolg is dat besluit vanaf het verstrijken van de klachttermijn, te weten vanaf 2 oktober 1993, definitief geworden daar verzoekster in haar verzoek van 15 september 1995 heeft erkend, dat het besluit van 1 juli 1993 haar op 2 juli 1993 officieel ter kennis was gebracht (punt 46).

Uit verzoeksters memories en uit haar verklaringen ter terechtzitting blijkt, dat zij met haar beroep in feite heroverweging van het besluit van 1 juli 1993 wil verkrijgen (punt 47).

Artikel 90, lid 1, van het Statuut bepaalt weliswaar, dat iedere ambtenaar bij het tot aanstelling bevoegd gezag een verzoek kan indienen om jegens hem een besluit te nemen, doch de ambtenaar mag van deze bevoegdheid geen gebruik maken om de in de artikelen 90 en 91 vastgestelde klacht- en beroepstermijnen te ontduiken door bij wege van een verzoek indirect de rechtmatigheid van een eerder, niet binnen de gestelde termijn bestreden besluit te betwisten. Alleen wezenlijke nieuwe feiten kunnen een verzoek om heroverweging van een dergelijk besluit rechtvaardigen (punt 48).

Referentie: Hof 15 mei 1985, Bsly/Commissie, 127/84, Jurispr. blz. 1437, punt 10; Chauvin/Commissie, reeds aangehaald, punt 37

De invaliditeitscommissie had tot taak, zich uit te spreken over de door verzoekster gestelde blijvende algehele invaliditeit en, in het kader daarvan, over de eventuele medische gronden voor verzoeksters omstreden afwezigheden in 1990 en 1991. Welnu, het besluit van 1 juli 1993 is op dit advies van de invaliditeitscommissie van 25 mei 1992 gebaseerd. Bijgevolg zijn de bezwaren die verzoekster op basis van door haar als nieuw en wezenlijk aangemerkte feiten heeft geformuleerd tegen het advies van de invaliditeitscommissie en, voor zover die bezwaren betrekking op de medische beoordeling van haar gezondheidstoestand, tegen het besluit van 1 juli 1993, slechts relevant voor zover zij betrekking hebben op dejaren 1990 en 1991 (punt 49).

De eigenlijke medische beoordelingen van de invaliditeitscommissie moeten als definitief worden beschouwd wanneer zij onder regelmatige omstandigheden tot stand zijn gekomen, daar de rechter enkel toezicht kan uitoefenen op de regelmatigheid van de samenstelling en de werking van dergelijke commissies en op de regelmatigheid van de adviezen die zij uitbrengt. In het onderhavige geval heeft verzoekster de regelmatigheid van de omstandigheden waaronder het advies van de invaliditeitscommissie van 25 mei 1992 tot stand is gekomen, evenwel in twijfel getrokken (punt 50).

Referentie: Hof 29 november 1984, Suss/Commissie, 265/83, Jurispr. blz. 4029, punten 9-15; Gerecht 12 juli 1990, Vidrányi/Commissie, T-154/89, Jurispr. blz. II-445, punt 48; Gerecht 14 januari 1993, F./Commissie, T-88/91, Jurispr. blz. II-13, punt 39; Gerecht 30 mei 1995, Saby/Commissie, T-556/93, JurAmbt. blz. II-375, punt 35

Bij onderzoek van de verschillende elementen die verzoekster sedert de indiening van haar verzoek van 15 september 1995 heeft aangedragen, blijkt dat die elementen niet kunnen worden aangemerkt als een nieuw en wezenlijk feit dat heroverweging van het besluit van 1 juli 1993 kan rechtvaardigen. De termijn waarbinnen verzoekster tegen dat besluit kon opkomen, is derhalve vervallen (punten 52-67).

Ten overvloede zij hier nog aan toegevoegd, dat aangezien verzoekster om heroverweging van het besluit van 1 juli 1993 tegen de achtergrond van gestelde nieuwe en wezenlijke feiten verzoekt, de handeling waarbij zij de Commissie op 15 september 1995 om herziening van haar besluit van 1 juli 1993 heeft verzocht, in feite een klacht in de zin van artikel 90, lid 2, van het Statuut is, ongeacht hoe partijen die handeling hebben gekwalificeerd (punt 68).

Al heeft de gemeenschapsrechter nog niet de gelegenheid gekregen specifiek uitspraak te doen over de termijn waarbinnen een verzoek om heroverweging van een definitief geworden besluit moet worden ingediend, toch zijn er verschillende aanwijzingen, dat die termijn overeenkomt met de in artikel 90, lid 2, van het Statuut gestelde termijn voor de indiening van een klacht (punt 69).

Al kumien de in de artikelen 90 en 91 van het Statuut gestelde termijnen om op te komen tegen een definitief geworden besluit, wegens een nieuw en wezenlijk feit worden heropend, toch mag de heropening van die termijnen niet tot gevolg hebben dat langere termijnen worden toegekend dan in die artikelen is bepaald. Op die manier wordt voorkomen dat er een niet objectief gerechtvaardigde discriminatie plaatsvindt tussen verzoekers die binnen de in artikel 90, lid 2, van het Statuut gestelde termijn een klacht indienen tegen een nog niet definitief geworden besluit, en verzoekers die in de vorm van een verzoek om heroverweging wegens nieuwe feiten een klacht indienen tegen een definitief geworden besluit (punt 73).

Referentie: Gerecht 11 maart 1993, Boessen/ESC, T-87/91, Jurispr. biz. II-235, punt 28; Progoulis/Commissie, reeds aangehaald, punten 39 en 50; Chauvin/Commissie, reeds aangehaald, punten 44 en 53

Om redenen van rechtszekerheid moet die termijn ingaan op de datum van het nieuwe en wezenlijke feit waarop de betrokkene zich ter rechtvaardiging van zijn verzoek om heroverweging van het hem bezwarende besluit beroept, of op de datum waarop hij feitelijk kennis heeft gekregen van dat feit (punt 74).

Referentie: Boessen/ESC, reeds aangehaald, punt 28

Daar een verzoek om heroverweging van een besluit als een klacht moet worden aangemerkt, moet dat verzoek worden ingediend binnen drie maanden vanaf het nieuwe en wezenlijke feit waarop de ambtenaar zich wil beroepen, of vanaf het ogenblik waarop hij feitelijk kennis heeft gekregen van dat feit, daar de in artikel 90, lid 2, van het Statuut bepaalde termijn voor het indienen van een klacht tegen een bezwarend besluit drie maanden bedraagt (punt 75).

In het onderhavige geval moet evenwel worden vastgesteld, dat in de voor verzoekster gunstigste hypothese het laatste element waarop deze zich voor haar verzoek om heroverweging van het besluit van 15 september 1995 heeft gebaseerd, het medische rapport van Dr. Marichal van 17 mei 1995 is. In elk geval waren er dus meer dan drie maanden verstreken tussen de kennisneming van de nieuwe en wezenlijke feiten waarop verzoekster zich beroept, en de indiening van de omstreden klacht (punt 76).

Dictum:

Het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard.