2.

Daarvan uitgaand, dus van de kennelijke hoofdgedachte van een machtiging der Lid-Staten op restitutiegebied, ligt bovendien de veronderstelling voor de hand dat de door de Gemeenschap vastgestelde waarden slechts maxima waren en niet zo mochten worden opgevat dat lagere restituties uitgesloten waren. Hiervoor kunnen verschillende argumenten worden aangevoerd. In de eerste plaats kan worden opgemerkt dat de zojuist genoemde veronderstelling op één lijn ligt met de gedachtengang in de arresten 6-71 en 21-71. Zoals bekend, waren de Lid-Staten op grond daarvan bevoegd „de in de gemeenschapsverordeningen vervatte voorwaarden voor de toekenning van de restitutie uit te breiden”, en stond het hun vrij „meer beperkende criteria aan te leggen dan in de gemeenschapsregeling waren voorzien”. — Vervolgens kan worden gewezen op de tekst der in aanmerking komende bepalingen. In alle uitvoeringsregelingen [artikel 2 van verordening nr. 90 (PB 1962, blz. 1902), artikel 1 van verordening nr. 91 (PB 1962, blz. 1904), artikel 1 van verordening nr. 164 (PB 1962, blz. 2945)1 wordt immers alleen gezegd dat de restitutie niet hoger mag zijn dan een bepaald bedrag. Bovendien bepaalt artikel 20 van verordening nr. 19 alleen dat de uitvoer naar derde landen „op basis van de wereldmarktprijzen” mogelijk moet worden gemaakt. Daaruit kan worden afgeleid dat dit niet het enige criterium kan zijn. — Ook in dit verband spelen echter vooral ook eisen van economisch beleid en handelspolitiek, alsmede de belangen van de gemeenschappelijke marktordening een rol. Het is zonder meer duidelijk dat overwegingen van handelspolitiek voor de Lid-Staten aanleiding konden zijn om rekening te houden met de bijzondere situatie op de exportmarkten (prijsstructuur, invoerbepalingen, transportkanalen) en derhalve lagere restitutiebedragen vast te stellen. Met betrekking tot de belangen van de gemeenschappelijke marktordening mag niet uit het oog worden verloren dat deze aanvankelijk wellicht wat stroef heeft gewerkt (daarop heeft de Duitse Regering in verband met de francogrens-prijsvaststellingen voor bepaalde Lid-Staten gewezen). Aldus bezien, was het niet onlogisch de restituties vast te stellen op een lager percentage dan in de gemeenschapsregeling was toegelaten, om een verlegging van het handelsverkeer te voorkomen en gevaren voor de algemene voorziening van de gemeenschappelijke markt uit te sluiten. Ook hier is het duidelijk dat de genoemde overwegingen evenzeer gelden voor restituties in natura als voor restituties in geld en dat het dus onjuist zou zijn ten aanzien van eerstgenoemde restituties slechts budgettaire overwegingen in aanmerking te nemen. Met betrekking tot de restituties in natura moet voorts worden bedacht dat zij waren bedoeld als verlichting voor bepaalde Lid-Staten waar voorheen een soortgelijke nationale regeling gold. Het ware stellig niet in overeenstemming met deze bedoeling van de wetgever strengere voorwaarden en met name een absolute gebondenheid aan de door de gemeenschapswetgever vastgestelde percentages aan te nemen. Derhalve zijn met betrekking tot de restituties in natura ook verzoeksters verwijzingen naar een uitlegging die uit de bewoordingen van artikel 4 van verordening nr. 90 zou voortvloeien en haar standpunt zou ondersteunen, niet steekhoudend. Uit ervaring weten wij wat in het gemeenschapsrecht de feitelijke waarde van dergelijke argumenten is. In het onderhavige geval komt daar nog bij dat artikel 4 van verordening nr. 90 stellig in die zin kan worden uitgelegd dat het woord „afwijkend” alleen betrekking heeft op de vorm van de restituties, doch niet op de grondbeginselen, zodat mag worden aangenomen dat artikel 4 slechts een aanvullende wijze van restitutieverlening bevat. Tegen de opvatting dat in het gemeenschapsrecht alleen maximumpercentages voor de restituties zijn vastgesteld en dat ook lagere mochten worden aangehouden, kan ten slotte ook niet worden gewezen op het in artikel 18 van verordening nr. 19 vervatte verbod van kwantitatieve beperkingen of op het feit dat een overschrijding van de maximumpercentages in een aantal gevallen (verordening nr. 90/62, verordening nr. 163/62) uitdrukkelijk was voorzien. — Met betrekking tot het tweede argument kan worden opgemerkt dat het noodzakelijk was dergelijke afwijkingen mogelijk te maken, aangezien de maximumpercentages ten doel hadden te voorkomen dat het heffingsstelsel door onderbieding op de exportmarkt zou worden ontdoken. — Het aan artikel 18 van verordening nr. 19 en aan het verbod van kwantitatieve beperkingen ontleende argument is duidelijk irrelevant. Weliswaar kon een verlaging van de restitutiebedragen de uitvoer bemoeilijken; tenzij men de communautaire wetgever echter wil betichten van een onbegrijpelijke tegenspraak tussen artikel 18 en de uitdrukkelijke machtiging van artikel 20 van verordening nr. 19, blijft als enige mogelijkheid over dat de restituties onder de bijzondere categorie uitvoersubsidies vielen en dat het begrip „kwantitatieve beperkingen” dus enger, namelijk met uitsluiting van de restituties, moet worden opgevat. In de tweede plaats kan derhalve worden geconstateerd dat verordening nr. 19 en haar uitvoeringsverordeningen de Lid-Staten in beginsel vrijlieten lagere restitutiebedragen vast te stellen dan in de gemeenschapsregeling was voorzien (een conclusie waartoe blijkbaar ook het Bundesfinanzhof bij een zelfstandige uitlegging van de gemeenschapsvoorschriften in zijn arrest van 14 februari 1970 is gekomen).