46

In deze omstandigheden heeft de Administrativen sad Sofia-grad (bestuursrechter in eerste aanleg Sofia, Bulgarije) de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen: „1) Volgt uit de Unierechtelijke beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid dat een nationale rechter een beroep ambtshalve moet aanmerken als een beroep dat is ingesteld op grond van de niet-nakoming door een lidstaat van een verplichting ingevolge artikel 4, lid 3, VEU, wanneer dat beroep betrekking heeft op de niet-contractuele aansprakelijkheid van deze lidstaat voor schade die voortvloeit uit de schending van het Unierecht door een autoriteit van die lidstaat, en wanneer tevens – artikel 4, lid 3, VEU in het verzoekschrift niet uitdrukkelijk als rechtsgrondslag is genoemd, maar uit de motivering van het beroep blijkt dat schadeloosstelling wordt gevorderd wegens de schending van Unierechtelijke bepalingen; – de vordering tot schadeloosstelling gebaseerd is op een nationale bepaling inzake de aansprakelijkheid van de overheid voor schade die voortvloeit uit de uitvoering van bestuurlijke taken, welke aansprakelijkheid een risicoaansprakelijkheid is die ontstaat onder de volgende voorwaarden: onrechtmatigheid van een rechtshandeling; handelen of nalaten van een orgaan of personeelslid bij of in verband met de uitvoering van de bestuurlijke taak; ontstane schade van materiële of immateriële aard; rechtstreeks en onmiddellijk oorzakelijk verband tussen de schade en de onrechtmatige handeling van het betreffende orgaan; – de rechter krachtens het nationale recht van de betrokken lidstaat verplicht is om ambtshalve aan de hand van de feiten die ten grondslag liggen aan een beroep wegens aansprakelijkheid van de overheid voor de werkzaamheden die zijn uitgevoerd door de gerechtelijke autoriteiten, te bepalen wat de rechtsgrondslag is van dat beroep? 2) Volgt uit overweging 27 van [verordening nr. 1093/2010] dat, in omstandigheden als die van het hoofdgeding, een op de grondslag van artikel 17, lid 3, van deze verordening vastgestelde aanbeveling waarin geconstateerd wordt dat de centrale bank van een lidstaat het Unierecht heeft geschonden wat betreft de termijnen voor de uitbetaling van de gegarandeerde deposito’s aan de deposanten van de betrokken kredietinstelling: – de deposanten van deze kredietinstelling het recht verleent om deze aanbeveling voor een nationale rechter in te roepen ter ondersteuning van een beroep tot vergoeding van de schade die voortvloeit uit diezelfde schending van het Unierecht, gelet op de uitdrukkelijke bevoegdheid van de [EBA] om schendingen van het Unierecht vast te stellen en op het feit dat de aanbeveling niet tot de deposanten is gericht en ook niet kan zijn gericht, noch rechtstreekse rechtsgevolgen voor hen in het leven roept; – geldig is uit het oogpunt van het vereiste dat de geschonden regel duidelijke en onvoorwaardelijke verplichtingen in het leven moet roepen, in aanmerking genomen dat artikel 1, punt 3, onder i), van [richtlijn 94/19], uitgelegd in samenhang met de twaalfde en de dertiende overweging van deze richtlijn, niet alle elementen bevat die noodzakelijk zijn om een duidelijke en onvoorwaardelijke verplichting voor de lidstaten te scheppen en de deposanten niet rechtstreeks rechten verleent, alsmede gelet op het feit dat die richtlijn slechts voorziet in een minimumharmonisatie die zich niet uitstrekt tot de elementen op basis waarvan moet worden vastgesteld dat deposito’s niet-beschikbaar zijn, en op het feit dat de aanbeveling niet steunt op andere duidelijke en onvoorwaardelijke Unierechtelijke regels met betrekking tot die elementen, zoals de beoordeling van het gebrek aan liquide middelen, het ontbreken van een vooruitzicht op terugbetaling op korte termijn, en een bestaande verplichting om vroegtijdige interventiemaatregelen te nemen en de bedrijfsactiviteiten van de kredietinstelling voort te zetten; – gelet op het voorwerp ervan – te weten de depositogarantie en de bevoegdheid van de [EBA] om op grond van artikel 26, lid 2, van [verordening nr. 1093/2010] aanbevelingen over het depositogarantiestelsel te geven – moet worden opgevolgd door de nationale centrale bank die niet bij het nationale depositogarantiestelsel betrokken is en geen bevoegde autoriteit is in de zin van artikel 4, punt 2, onder iii), van deze verordening? 3) Volgt uit de arresten van het Hof van 12 oktober 2004, Paul e.a. (C‑222/02, EU:C:2004:606, punten 38, 39, 43 en 49-51), 5 maart 1996, Brasserie du Pêcheur en Factortame (C‑46/93 en C‑48/93, EU:C:1996:79, punten 42 en 51), 15 juni 2000 (Dorsch Consult/Raad en Commissie (C‑237/98 P, EU:C:2000:321, punt 19), en 2 december 1971, Zuckerfabrik Schöppenstedt/Raad (5/71, EU:C:1971:116, punt 11), en uit de huidige stand van het op het toepasselijke Unierecht, dat: a) [richtlijn 94/19] en in het bijzonder artikel 7, lid 6, ervan deposanten het recht verleent om van een lidstaat schadeloosstelling te vorderen wegens gebrekkig toezicht op de kredietinstelling die hun deposito’s beheert, en is dit recht beperkt tot de gegarandeerde bedragen van de deposito’s of moet het in die bepaling gebezigde begrip ‚schadeloosstelling’ ruim worden uitgelegd? b) de door de nationale centrale bank van de betrokken lidstaat toegepaste toezichtmaatregelen ter sanering van een kredietinstelling, zoals die welke in het hoofdgeding zijn toegepast, waaronder de opschorting van betalingen – welke maatregelen met name zijn geregeld in artikel 2, zevende streepje, van [richtlijn 2001/24] – op ongerechtvaardigde en onevenredige wijze inbreuk maken op het eigendomsrecht van de deposanten, hetgeen leidt tot niet-contractuele aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit een schending van het Unierecht, terwijl in de wettelijke regeling van de betrokken lidstaat – gelet op artikel 116, lid 5, [ZKI] alsook artikel 4, lid 2, punt 1, en artikel 94, lid 1, punt 4, [van de wet betreffende het faillissement van banken] – is bepaald dat tijdens de looptijd van de maatregelen conventionele rente in rekening wordt gebracht en dat het gedeelte van de deposito’s dat het gegarandeerde bedrag overschrijdt, in de algemene insolventieprocedure kan worden ingevorderd, waarover rente kan worden uitgekeerd? c) de in het nationale recht van de betrokken lidstaat vastgestelde voorwaarden voor de niet-contractuele aansprakelijkheid voor schade die is veroorzaakt door het handelen en nalaten bij de uitoefening van de binnen de werkingssfeer van artikel 65, lid 1, onder b), VWEU vallende toezichtbevoegdheden door de nationale centrale bank van een lidstaat die niet in strijd mogen zijn met de krachtens het Unierecht geldende voorwaarden en beginselen met betrekking tot deze aansprakelijkheid, en in het bijzonder met het beginsel dat het beroep tot schadevergoeding losstaat van het beroep tot nietigverklaring, met de vastgestelde ontoelaatbaarheid van een in het nationale recht neergelegd vereiste dat een rechtshandeling of de niet-vaststelling daarvan, waarvoor schadeloosstelling wordt gevorderd, voordien nietig is verklaard, met de ontoelaatbaarheid van een in het nationale recht neergelegd vereiste inzake de door organen of personeelsleden begane fouten of vergissingen uit hoofde waarvan schadeloosstelling wordt gevorderd, en met de voor het instellen van een beroep tot vergoeding van materiële schade geldende voorwaarde dat de verzoeker daadwerkelijke en vaststaande schade heeft geleden op het tijdstip waarop dat beroep wordt ingesteld? d) het Unierechtelijke beginsel dat het beroep tot schadevergoeding autonoom is ten opzichte van het beroep tot nietigverklaring, met zich meebrengt dat de betreffende gedraging van de instelling onrechtmatig moet zijn, welk vereiste neerkomt op het in het nationale recht van de betrokken lidstaat neergelegde vereiste dat de rechtshandeling of de niet-vaststelling daarvan waarvoor schadeloosstelling wordt gevorderd – namelijk de maatregelen tot sanering van een kredietinstelling – nietig zijn verklaard, gelet op de omstandigheden van het hoofdgeding en op het feit dat: – deze maatregelen niet zijn gericht tot verzoekster, deposant van een kredietinstelling, die volgens het nationale recht en de nationale rechtspraak niet gerechtigd is om een beroep in te stellen tot nietigverklaring van de in werking getreden afzonderlijke besluiten op grond waarvan die maatregelen worden toegepast; – het Unierecht en met name [richtlijn 2001/24] de lidstaten op het gebied in kwestie geen uitdrukkelijke verplichting oplegt om alle schuldeisers het recht te verlenen om tegen de toezichtmaatregelen beroep in te stellen teneinde te laten vaststellen of deze maatregelen rechtsgeldig zijn; – het recht van de betrokken lidstaat niet voorziet in enige niet-contractuele aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit een rechtmatige gedraging van een orgaan of personeelslid? e) voor het geval dat een uitlegging zou worden gegeven die inhoudt dat het vereiste dat de betreffende gedraging van de instelling onrechtmatig is, in de omstandigheden van het hoofgeding niet geldt voor vorderingen die een deposant van een kredietinstelling heeft ingesteld om schade vergoed te krijgen die voortvloeit uit het handelen of nalaten van de nationale centrale bank van een lidstaat, en met name niet voor de vorderingen tot betaling van rente over niet binnen de gestelde termijn terugbetaalde gegarandeerde deposito’s, alsmede over de deposito’s die het gegarandeerde depositobedrag overschrijden – welke vergoeding wordt gevorderd wegens schade die voortvloeit uit de schending van de artikelen 63 tot en met 65 en artikel 120 VWEU, artikel 3 VEU en artikel 17 van het [Handvest] – de door het Hof van Justitie van de Europese Unie vastgestelde voorwaarden van toepassing zijn op de niet-contractuele aansprakelijkheid voor schade: – die voortvloeit uit een rechtmatige gedraging van een instelling, meer bepaald de drie cumulatieve voorwaarden, namelijk het bestaan van daadwerkelijke schade, het bestaan van een oorzakelijk verband tussen deze schade en de betreffende handeling, en het bestaan van een abnormale en bijzondere schade, met name bij vorderingen tot betaling van rente over niet binnen de gestelde termijn terugbetaalde gegarandeerde deposito’s, of – die optreedt op het gebied van het economische beleid, meer bepaald de voorwaarde [dat er slechts aansprakelijkheid kan bestaan] ‚wanneer sprake is van een voldoende gekwalificeerde schending van een ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel’, met name wanneer een deposant een beroep instelt dat strekt tot schadevergoeding in de vorm van uitbetaling van de deposito’s die het gegarandeerde bedrag overschrijden, waarop de in het nationale recht geregelde procedure van toepassing is, gelet op de ruime beoordelingsmarge waarover de lidstaten met betrekking tot artikel 65, lid 1, onder b), VWEU en de in [richtlijn 2001/24] bedoelde maatregelen beschikken wanneer de omstandigheden betreffende de kredietinstelling en degene die schadeloosstelling vordert verband houden met slechts één lidstaat, maar voor alle deposanten dezelfde regels en het grondwettelijke beginsel van gelijkheid voor de wet gelden? 4) Volgt uit de uitlegging van artikel 10, lid 1, junctis artikel 1, punt 3, onder i), en artikel 7, lid 6, van [richtlijn 94/19], alsmede uit de rechtsoverwegingen in het arrest van 21 december 2016, Vervloet e.a. (C‑76/15, EU:C:2016:975, punten 82‑84), dat die richtlijn ook van toepassing is op deposanten: – van wie de deposito’s gedurende het tijdvak dat zich uitstrekt tussen de opschorting van de betalingen door de kredietinstelling en de intrekking van haar vergunning voor het verrichten van bankactiviteiten, niet op grond van overeenkomsten en wettelijke bepalingen konden worden terugbetaald, met name wanneer de betrokken deposant niet kenbaar heeft gemaakt dat hij de terugbetaling van zijn deposito’s verlangt; – die hebben ingestemd met een beding dat voorziet in de terugbetaling van het gegarandeerde bedrag van de deposito’s overeenkomstig het nationale recht van de betrokken lidstaat, met name na de intrekking van de vergunning van de kredietinstelling die de deposito’s beheert, aan welke voorwaarde is voldaan, en – wanneer het voornoemde beding dat in de deposito-overeenkomsten is opgenomen, op grond van het nationale recht van de lidstaat kracht van wet heeft tussen de partijen? Volgt uit de bepalingen van [richtlijn 94/19] of uit een andere Unierechtelijke bepaling dat de nationale rechter geen rekening mag houden met een dergelijk beding in de deposito-overeenkomsten en dat hij de vordering van een deposant tot betaling van rente wegens de te late terugbetaling van het gegarandeerde bedrag van de deposito’s waarop die overeenkomsten betrekking hebben, niet mag toetsen aan de voorwaarden voor niet-contractuele aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit schending van het Unierecht en aan artikel 7, lid 6, van richtlijn 94/19?”