ARREST VAN HET HOF VAN 2 MAART 1977. - MILCH -, FETT - UND EIER - KONTOR GMBH TEGEN RAAD EN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. - ZAAK NO. 44/76.



Jurisprudentie 1977 bladzijde 00393

Griekse bijz. uitgave bladzijde 00127

Portugese bijz. uitgave bladzijde 00145



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

1 . PROCEDURE - EEG - NIET-CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID - VASTSTELLING - OP HANDEN ZIJNDE EN TE VERWACHTEN SCHADE - ONBEPAALBAAR NADEEL - BEROEP OP HET HOF - TOELAATBAARHEID

( EEG-VERDRAG , ART . 215 )

2 . LANDBOUW - AAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE PRIJSREGELING ONDERWORPEN PRODUKTEN - RESTITUTIE BIJ EXPORT - DIFFERENTIATIE - TOEKENNING - VOORWAARDEN

Samenvatting

1 . ARTIKEL 215 VAN HET VERDRAG STAAT NIET IN DE WEG AAN EEN BEROEP OP HET HOF TER VASTSTELLING VAN DE AANSPRAKELIJKHEID DER GEMEENSCHAP VOOR OPHANDEN ZIJNDE - EN MET VOLDOENDE ZEKERHEID TE VERWACHTEN - SCHADE , ZELFS NIET WANNEER HET NADEEL NOG NIET NAUWKEURIG KAN WORDEN BECIJFERD .

2 . NOCH DE REDACTIE VAN ' S RAADS VERORDENING 876/68 , NOCH HET GEDRAG VAN DE COMMISSIE INZAKE DE TOEKENNING VAN GEDIFFERENTIEERDE EXPORTRESTITUTIES VOLSTAAT OM DE GEMEENSCHAP AANSPRAKELIJK TE STELLEN EN TE VERPLICHTEN HET DOOR VERZOEKSTER GELEDEN VERLIES TE VERGOEDEN , OMDAT DE BEVOEGDE INSTANTIE DE GEDIFFERENTIEERDE RESTITUTIES SLECHTS BEHOEFT TOE TE KENNEN INDIEN DE WAAR IN HET BESTEMMINGSGEBIED IN HET VRIJE VERKEER IS GEBRACHT .

Partijen

IN DE ZAAK 44/76 ,

FIRMA MILCH- , FETT- UND EIER-KONTOR GMBH , 2000 HAMBURG 50 , AMANDASTRASSE 72-74 , TEN DEZE VERTEGENWOORDIGD DOOR P . WENDT EN H.-E . HEYN , ADVOCATEN TE HAMBURG , EN DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TEN KANTORE VAN DEURWAARDER F . JANSEN , 21 , RUE ALDRINGEN ,

VERZOEKSTER ,

TEGEN

RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , TEN DEZE VERTEGENWOORDIGD DOOR ZIJN JURIDISCH ADVISEUR B . SCHLOH , ALS GEMACHTIGDE , EN DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ J . N . VAN DEN HOUTEN , DIRECTEUR VAN DE JURIDISCHE DIENST VAN DE EUROPESE INVESTERINGSBANK , 2 , PLACE DE METZ ,

EN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , TEN DEZE VERTEGENWOORDIGD DOOR HAAR JURIDISCH ADVISEUR P . KALBE , ALS GEMACHTIGDE , EN DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ M . CERVINO , JURIDISCH ADVISEUR VAN DE COMMISSIE , BATIMENT JEAN MONNET , KIRCHBERG ,

VERWEERDERS ,

Onderwerp

BETREFFENDE VERZOEK TOT SCHADEVERGOEDING KRACHTENS ARTIKEL 215 EEG-VERDRAG ,

Overwegingen van het arrest

1 OVERWEGENDE DAT DE OP 12 MEI 1976 INGESTELDE SCHADEVORDERING MOET WORDEN GEACHT KRACHTENS ARTIKEL 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG , TE ZIJN GERICHT TEGEN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP , VERTEGENWOORDIGD DOOR DE RAAD EN DE COMMISSIE ;

2 OVERWEGENDE DAT VERZOEKSTER OP 2 SEPTEMBER 1970 UITVOERCERTIFICATEN VOOR MAROKKO , ALGERIJE OF TUNESIE HEEFT VERKREGEN , MET PREFIXATIE VAN DE RESTITUTIES VOOR BEPAALDE HOEVEELHEDEN DUITSE INTERVENTIEBOTER VOOR WELKER AFZET ZIJ EEN POOL-OVEREENKOMST ( DE ' ' BOTERPOOL ' ' ) HAD GESLOTEN ;

DAT VERZOEKSTER OP BASIS VAN DEZE CERTIFICATEN AAN EEN AAN DE POOL DEELNEMENDE BELGISCHE FIRMA 2 000 TON BOTER VOOR LEVERING AAN MAROKKO HEEFT VERKOCHT ;

3 OVERWEGENDE DAT HET BEVOEGDE DUITSE DOUANEKANTOOR AANVANKELIJK HET GEPREFIXEERDE RESTITUTIEBEDRAG VOOR EEN GEDEELTE VAN DE EXPORT HEEFT UITBETAALD , MAAR VERVOLGENS DE VERZOEKEN TOT BETALING VAN DE RESTITUTIES VOOR DE REST HEEFT AFGEWEZEN EN HET BEWIJS VAN DE COMMERCIALISATIE IN MAROKKO HEEFT VERLANGD ;

DAT , TOEN DIT BEWIJS NIET KON WORDEN GELEVERD , GENOEMD KANTOOR HET AAN VERZOEKSTER BETAALDE BEDRAG HEEFT TERUGGEVORDERD ;

4 OVERWEGENDE DAT DEZE FEITEN TEN GRONDSLAG KWAMEN TE LIGGEN AAN VERSCHEIDENE PROCEDURES VOOR HET FINANZGERICHT HAMBURG , WAARVAN ER EEN TOT EEN VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING HEEFT GELEID ( ARREST VAN 2 JUNI 1976 , ZAAK 125/75 , JURISPR . 1976 , BLZ . 771 );

DAT LOPENDE DIT PREJUDICIELE GEDING VERZOEKSTER HET ONDERHAVIGE BEROEP HEEFT INGESTELD , NA TEVOREN BIJ TELEX VAN 16 JANUARI 1976 EEN DESBETREFFEND VERZOEK TOT DE COMMISSIE TE HEBBEN GERICHT ;

5 OVERWEGENDE DAT VERZOEKSTER MET HET ONDERHAVIGE BEROEP VERGOEDING VORDERT VAN DE SCHADE WELKE HAAR ZOU ZIJN TOEGEBRACHT DOOR HET GEDRAG VAN DE COMMISSIE , DIE DOOR HAAR ACHTEREENVOLGENDE ' ' BEKENDMAKINGEN ' ' SEDERT 1967 BIJ VERZOEKSTER DE VERWACHTING ZOU HEBBEN GEWEKT DAT DE BETALING VAN DE GEPREFIXEERDE RESTITUTIES VAN GEEN ANDERE VOORWAARDE AFHANKELIJK WAS DAN DAT DE WAAR DE FACTO HET GRONDGEBIED VAN MAROKKO HAD BEREIKT ;

DAT HET BEROEP TEVENS TEGEN DE RAAD IS GERICHT , OMDAT DEZE ZOU HEBBEN NAGELATEN DE RECHTSTOESTAND INZAKE DE EXPORTRESTITUTIES DUIDELIJK TE REGELEN , EN IN STRIJD MET ARTIKEL 152 EEG-VERDRAG DE COMMISSIE NIET ZOU HEBBEN VERZOCHT HEM EEN PASSENDE REGELING VOOR TE STELLEN ;

6 OVERWEGENDE DAT HET BEROEP PRIMAIR STREKT TOT :

- BETALING DOOR DE WEDERPARTIJEN VAN 1 355 900 DM , ZIJNDE DE DOOR HET DOUANEKANTOOR AAN VERZOEKSTER GEWEIGERDE RESTITUTIE MET RENTE VANAF 1 MEI 1971 , DAG NA DE DATUM WAAROP DE RESTITUTIE UITERLIJK HAD MOETEN ZIJN BETAALD ,

- VRIJHOUDING DOOR DE WEDERPARTIJEN VAN VORDERINGEN VAN HET DOUANEKANTOOR TOT TERUGBETALING VAN DE UITGEKEERDE 823 417,75 DM , MET RENTE SEDERT 5 FEBRUARI 1971 , IN DIER VOEGE DAT WEDERPARTIJEN DEZE BEDRAGEN TEN BEHOEVE VAN VERZOEKSTER AAN GENOEMD DOUANEKANTOOR ZULLEN VOLDOEN ;

DAT HET BEROEP SUBSIDIAIR STREKT TOT BETALING DOOR DE WEDERPARTIJEN VAN DE REEDS GEMAAKTE ADVOCATENKOSTEN ( 72 922,96 DM , MET RENTE VANAF DE DATUM VAN INSTELLING VAN HET BEROEP ), GERECHTSKOSTEN ( 28 145,60 DM ) EN KOSTEN VOOR DE ADMINISTRATIEVE PROCEDURE ( 551,50 DM ), ALSMEDE TOT VASTSTELLING DAT DE WEDERPARTIJEN ZIJN GEHOUDEN TOT VERGOEDING AAN VERZOEKSTER VAN ALLE SCHADE , DIE ZIJ HEEFT GELEDEN OF NOG ZAL LIJDEN DOORDAT ZIJ IN DE PERIODE AUGUSTUS 1970-MAART 1971 EROP HAD VERTROUWD DAT DE BETALING VAN DE RESTITUTIES NIET AFHANKELIJK ZOU ZIJN VAN NOG EEN ANDERE VOORWAARDE DAN DAT DE BOTER HET GRONDGEBIED VAN MAROKKO DE FACTO HAD BEREIKT ;

DE ONTVANKELIJKHEID EN DE EXCEPTIE VAN VERJARING

7 OVERWEGENDE DAT DE COMMISSIE DE ONTVANKELIJKHEID VAN DE VORDERINGEN TOT ERKENNING VAN RECHT BETWIST OP GROND DAT DE AARD VAN DE EVENTUEEL GELEDEN SCHADE , DIE UITSLUITEND BETREKKING HEEFT OP BEWUSTE 2 000 TON BOTER , MET ZEKERHEID BEKEND DIENT TE ZIJN EN , INDIEN DE VORDERINGEN ANDERE EXPORTEN BETROFFEN , HET BEROEP NIET NAUWKEURIG GENOEG IS BEPAALD ;

DAT VERZOEKSTER ANTWOORDT DAT GENOEMDE VORDERINGEN ALLEEN BETREKKING HEBBEN OP DE BEWUSTE 2 000 TON , MAAR DAT IN DE LOPENDE NATIONALE GEDINGEN ANDERE GERECHTSKOSTEN EN ADVOCATENKOSTEN WORDEN GEMAAKT DIE THANS NOG NIET KUNNEN WORDEN BECIJFERD ;

8 OVERWEGENDE DAT ARTIKEL 215 VAN HET VERDRAG NIET IN DE WEG STAAT AAN EEN BEROEP OP HET HOF TER VASTSTELLING VAN DE AANSPRAKELIJKHEID DER GEMEENSCHAP VOOR OPHANDEN ZIJNDE - EN MET VOLDOENDE ZEKERHEID TE VERWACHTEN - SCHADE , ZELFS NIET WANNEER HET NADEEL NOG NIET NAUWKEURIG KAN WORDEN BECIJFERD ;

DAT DE NIET-ONTVANKELIJKHEIDSEXCEPTIE DERHALVE ONGEGROND IS ;

9 OVERWEGENDE DAT DE RAAD EN DE COMMISSIE BETOGEN DAT KRACHTENS ARTIKEL 43 VAN ' S HOFS EEG-STATUUT SCHADEVORDERINGEN , VOORTVLOEIENDE UIT HANDELINGEN ' ' UIT DE JAREN 1967-1970 ' ' UITERLIJK EIND 1975 ZOUDEN ZIJN VERJAARD ;

10 OVERWEGENDE DAT HET VOOR EEN ONDERZOEK NAAR DE GEGRONDHEID DEZER EXCEPTIE DIENSTIG IS NA TE GAAN OF DE GEMEENSCHAP WEL AANSPRAKELIJK IS ;

TEN GRONDE

11 OVERWEGENDE DAT VERZOEKSTER DE WEDERPARTIJEN IN HOOFDZAAK VERWIJT DAT ' S RAADS VERORDENING 876/68 VAN 28 JUNI 1968 TOT VASTSTELLING VAN DE ALGEMENE VOORSCHRIFTEN BETREFFENDE DE TOEKENNING VAN DE RESTITUTIES BIJ DE UITVOER EN DE CRITERIA VOOR DE VASTSTELLING VAN HET BEDRAG VAN DE RESTITUTIE IN DE SECTOR MELK EN ZUIVELPRODUKTEN ( PB 1968 , L 155 , BLZ . 1 ) EN VERORDENING 1041/67 VAN DE COMMISSIE VAN 21 DECEMBER 1967 , HOUDENDE UITVOERINGSBEPALINGEN INZAKE DE VERLENING VAN RESTITUTIES BIJ DE UITVOER VAN PRODUKTEN WAARVOOR EEN STELSEL VAN GEMEENSCHAPPELIJKE PRIJZEN GELDT ( PB 1967 , L 314 , BLZ . 9 ), DE BETALING VAN DE ' ' GEDIFFERENTIEERDE ' ' RESTITUTIE VAN GEEN ANDERE VOORWAARDE AFHANKELIJK STELLEN DAN HET BEWIJS VAN AANKOMST IN HET LAND VAN BESTEMMING ;

12 OVERWEGENDE DAT DE DIFFERENTIATIE VAN DE RESTITUTIE NAAR GELANG VAN DE BESTEMMING DER PRODUKTEN VOLGENS DE VIERDE OVERWEGING BIJ VERORDENING 876/68 HAAR RECHTVAARDIGING VINDT IN DE ' ' AFSTAND TUSSEN DE MARKTEN VAN DE GEMEENSCHAP EN DIE VAN DE LANDEN VAN BESTEMMING , ALSMEDE . . . DE BIJZONDERE INVOERVOORWAARDEN IN BEPAALDE LANDEN VAN BESTEMMING ' ' ;

DAT , BLIJKENS ARTIKEL 4 EN DE CONSIDERANS BIJ VOORMELDE VERORDENING , DE HOOGTE VAN HET RESTITUTIEBEDRAG AFHANGT VAN DE CONDITIES GELDENDE OP DE MARKT WAAR VOOR HET BETROKKEN PRODUKT AFZET GEZOCHT WORDT - EN MITSDIEN VAN DE DAADWERKELIJKE INVOER VAN HET PRODUKT IN HET VASTGESTELDE LAND VAN BESTEM- MING - ;

13 OVERWEGENDE DAT IN GENOEMD ARREST VAN 2 JUNI 1976 HET HOF HEEFT UITGESPROKEN DAT ' ' WANNEER VOOR EEN HOGER RESTITUTIEPERCENTAGE MET LOSSING VAN DE WAAR KON WORDEN VOLSTAAN , AAN HET STELSEL VAN GEDIFFERENTIEERDE RESTITUTIES DE BESTAANSGROND ZOU KOMEN TE ONTVALLEN EN HET BEWANDELEN VAN OMWEGEN - TEN KOSTE VAN DE BELANGEN VAN DE GEMEENSCHAP - IN DE HAND ZOU WORDEN GEWERKT ' ' , EN ' ' DAT DE WAAR DAN OOK IN HET BESTEMMINGSGEBIED MOET ZIJN INGEKLAARD EN IN HET VRIJE VERKEER GEBRACHT ' ' ;

14 OVERWEGENDE DAT DE RAAD DERHALVE NIET KAN WORDEN VERWETEN TE HEBBEN NAGELATEN DE RECHTSTOESTAND INZAKE DE GEDIFFERENTIEERDE RESTITUTIES BIJ VERORDENING 876/68 DUIDELIJK TE REGELEN , EN DAT ALLEEN REEDS DAAROM DE ACTIE TEGEN DE RAAD ONGEGROND IS ;

15 OVERWEGENDE DAT ARTIKEL 4 VAN VERORDENING 1041/67 DER COMMISSIE DE LID-STATEN HET RECHT GEEFT ' ' ALS VOORWAARDE VOOR DE BETALING VAN DE RESTITUTIE , NAAST HET BEWIJS DAT HET PRODUKT HET GEOGRAFISCH GRONDGEBIED VAN DE GEMEENSCHAP HEEFT VERLATEN , ( TE ) EISEN DAT WORDT BEWEZEN DAT HET BETROKKEN PRODUKT IN EEN DERDE LAND WERD INGEVOERD ' ' ;

DAT ARTIKEL 8 , LID 1 , DIER VERORDENING REGELS GEEFT VOOR DE LEVERING VAN HET BEWIJS VAN INVOER IN EEN DERDE LAND EN MET NAME BEPAALT DAT DE BEVOEGDE NATIONALE INSTANTIES ' ' BIJKOMENDE BEWIJSMIDDELEN ' ' KUNNEN EISEN ;

16 OVERWEGENDE DAT BLIJKENS DE PROCESSTUKKEN HET BEVOEGDE DUITSE DOUANEKANTOOR REEDS VOOR 1971 VEELVULDIG HET BEWIJS VAN COMMERCIALISATIE IN HET LAND VAN BESTEMMING HAD GEEIST , WELKE EIS MET NAME IS GERECHTVAARDIGD DOOR DE NOODZAAK BEDROG MET BETREKKING TOT DE RESTITUTIES TE VOORKOMEN ;

DAT VERZOEKSTER OVERIGENS ZELF HEEFT TOEGEGEVEN DAT WEGENS DE BEPERKTE BEHOEFTEN VAN DE MAROKKAANSE MARKT IN ELK GEVAL SLECHTS EEN GEDEELTE VAN DE AAN MAROKKO GELEVERDE BOTER ALDAAR KON BLIJVEN EN DAT DOORVOER NAAR ANDERE LANDEN - WAARVOOR HET RESTITUTIEBEDRAG MINDER GUNSTIG WAS - NOODZAKELIJK BLEEK ;

DAT VERZOEKSTER ZELFS GEEN BEGIN VAN BEWIJS HEEFT GELEVERD VOOR HAAR BEWERING DAT DE COMMISSIE DOOR HAAR VERSCHILLENDE BEKENDMAKINGEN BIJ HAAR DE MENING HAD DOEN POSTVATTEN DAT HET BEWIJS VAN COMMERCIALISATIE IN HET LAND VAN BESTEMMING NIET KON WORDEN VERLANGD ;

DAT MITSDIEN MOET WORDEN VASTGESTELD DAT NOCH DIE COMMISSIE , NOCH DE BEVOEGDE NATIONALE AUTORITEITEN VERZOEKSTER AANLEIDING HEBBEN KUNNEN GEVEN TOT TWIJFEL OMTRENT DE BEWIJZEN DIE VOOR DE BETALING VAN GEDIFFERENTIEERDE RESTITUTIES VEREIST WAREN ;

17 OVERWEGENDE DAT BIJGEVOLG OOK DE TEGEN DE COMMISSIE GERICHTE ACTIE ONGEGROND IS ;

18 OVERWEGENDE DAT DE DOOR DE RAAD EN DE COMMISSIE OPGEWORPEN EXCEPTIE VAN VERJARING DERHALVE NIET MEER BEHOEFT TE WORDEN ONDERZOCHT ;

Beslissing inzake de kosten

TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN

19 OVERWEGENDE DAT INGEVOLGE ARTIKEL 69 , PARAGRAAF 2 , VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN MOET WORDEN VERWEZEN ;

DAT VERZOEKSTER IN HET ONGELIJK IS GESTELD , ZODAT ZIJ IN DE KOSTEN MOET WORDEN VERWEZEN ;

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ,

RECHTDOENDE :

1 . VERWERPT HET BEROEP ;

2 . VERWIJST VERZOEKSTER IN DE KOSTEN .