Zaak T‑392/13

Leone La Ferla SpA

tegen

Europese Commissie

en

Europees Agentschap voor chemische stoffen

„REACH — Voor registratie van een stof verschuldigde vergoeding — Lagere vergoeding voor kleine, middelgrote en micro-ondernemingen — Onjuiste aangifte van de grootte van de onderneming — Aanbeveling 2003/361/EG — Besluit waarbij een vergoeding voor administratieve kosten wordt opgelegd — Verzoek om informatie — Bevoegdheid van ECHA — Evenredigheid”

Samenvatting – Arrest van het Gerecht (Zesde kamer) van 15 september 2016

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 21‑23, 59)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 24)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 38)

De mogelijkheid tot het krachtens artikel 277 VWEU inroepen van de niet-toepasselijkheid van een algemene handeling vormt geen autonoom vorderingsrecht en kan slechts bij wege van incident worden benut. Bijgevolg kan een instelling, door het loutere beroep op een exceptie van onwettigheid van een regelgeving die door deze instelling is vastgesteld, niet voor de Unierechter worden gedaagd. Iedere andere opvatting zou erop neerkomen dat het feit dat de mogelijkheid tot het krachtens artikel 277 VWEU inroepen van de niet-toepasselijkheid van een algemene handeling geen autonoom vorderingsrecht vormt, ter discussie wordt gesteld. Daarenboven wordt het kader van het geschil bepaald door het inleidend verzoekschrift en is een exceptie van onwettigheid derhalve niet-ontvankelijk wanneer zij in een later stadium van de procedure wordt aangevoerd. In dat verband is een exceptie van onwettigheid die door een verzoekende partij in het stadium van haar opmerkingen over de exceptie van niet-ontvankelijkheid is aangevoerd, niet-ontvankelijk, aangezien artikel 277 VWEU niet behoort tot de bepalingen die in het verzoekschrift tot staving van het beroep zijn aangevoerd en zij niet is gegrond op enig gegeven feitelijk of rechtens waarvan in de loop van de procedure is gebleken. (zie punten 40, 41)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 42)

Aangezien de voorwaarden voor ontvankelijkheid van een beroep van openbare orde zijn, moet de rechter van de Unie deze ambtshalve onderzoeken en blijft zijn toezicht op dit punt niet beperkt tot enkel de niet-ontvankelijkheidsgronden die door partijen zijn opgeworpen. (zie punt 44)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 52, 53)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 54, 55)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 58)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 60)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 65)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 66)

Het is in het bijzonder aan het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) om, in het kader van de hem toegewezen taken ter uitvoering van de begroting, ervoor te zorgen dat alle ontvangsten die hem toekomen, waaronder de door de ondernemingen betaalde vergoedingen, worden geïnd. In dit verband komt uitdrukkelijk uit artikel 13, lid 3, van verordening nr. 340/2008 betreffende de aan het Europees Agentschap voor chemische stoffen te betalen vergoedingen krachtens verordening nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen, naar voren dat ECHA te allen tijde om bewijsstukken kan verzoeken ter staving dat aan de voorwaarden voor een lagere vergoeding of vrijstelling van vergoeding is voldaan. Daarenboven wordt de volledige vergoeding, vermeerderd met een vergoeding voor administratieve kosten, op voet van artikel 13, lid 4, van verordening nr. 340/2008, in rekening gebracht door ECHA wanneer een natuurlijke of rechtspersoon die aanspraak maakt op een lagere vergoeding of een vrijstelling van vergoeding, zijn recht op verlaging of vrijstelling niet kan aantonen. Hieruit blijkt dat ECHA over de nodige bevoegdheid beschikt om na te gaan dat de voorwaarden waaraan een registrant moet voldoen om aanspraak te kunnen maken op een lagere vergoeding of een vrijstelling van vergoeding, zijn vervuld. Artikel 20, lid 2, van verordening nr. 1907/2006 kan niet aan deze conclusie afdoen, aangezien dit artikel een andere doelstelling nastreeft, namelijk het verzekeren dat de door de registranten ingediende registratiedossiers compleet zijn. (zie punten 74, 75)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 78)

Principieel kan niet worden uitgesloten dat de bepalingen van een aanbeveling toepassing kunnen vinden door middel van een uitdrukkelijke verwijzing in een verordening naar de bepalingen van die aanbeveling, mits de algemene rechtsbeginselen, en inzonderheid het rechtszekerheidsbeginsel, worden geëerbiedigd. In dit verband kan met betrekking tot aanbeveling 2003/361 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen nergens uit worden afgeleid dat de uitdrukkelijke verwijzing hiernaar in de verordeningen nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen, en nr. 340/2008 betreffende de aan het Europees Agentschap voor chemische stoffen te betalen vergoedingen krachtens verordening nr. 1907/2006, enkel betrekking had op een deel van deze definitie door bepaalde criteria die in de bijlage van deze aanbeveling staan vermeld, uit te sluiten. Artikel 3, punt 36, van verordening nr. 907/2006 verwijst nu juist naar de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen in aanbeveling 2003/361. Deze definitie, zoals titel I van de bijlage bij deze aanbeveling voor ogen heeft, omvat niet alleen het aantal werkzame personen en de financiële drempels waarmee de categorieën ondernemingen kunnen worden bepaald, maar ook, met name, de soorten ondernemingen welke voor de berekening van het aantal werkzame personen en van de financiële bedragen in aanmerking worden genomen. Er moet op worden toegezien dat deze definitie niet wordt omzeild op formele gronden. (zie punten 80, 81)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 91)

Artikel 11 van verordening nr. 340/2008 betreffende de aan het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) te betalen vergoedingen krachtens verordening nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen, heeft tot doel ECHA onder bepaalde voorwaarden in staat te stellen een vergoeding te vragen voor diensten waarvoor in deze verordening geen andere vergoeding is bepaald. Derhalve wordt bij de door de raad van bestuur van ECHA gemaakte indeling noodzakelijkerwijs de hoogte van de betrokken vergoeding vastgesteld, onder voorbehoud van een gunstig advies van de Commissie, omdat artikel 11 anders van zijn nuttige werking wordt beroofd. Aangezien artikel 13, lid 4, van verordening nr. 340/2008, dat specifiek betrekking heeft op de vergoeding voor administratieve kosten, verwijst naar de procedure van artikel 11, lid 5, van die verordening, kan uit niets worden afgeleid dat ECHA niet over de noodzakelijke bevoegdheid beschikt om de hoogte van die vergoeding vast te stellen. In dat verband kan niet uit artikel 59 van verordening nr. 2343/2002 houdende de financiële kaderregeling van de organen, bedoeld in artikel 185 van verordening nr. 1605/2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen, worden afgeleid dat de raden van bestuur van organen van de Unie in voorkomend geval niet zouden kunnen beschikken over de nodige bevoegdheid om vergoedingen vast te stellen. Aangezien ECHA verder beschikte over de nodige bevoegdheid om de grootte van registranten te controleren en bijgevolg om de betaling van de verschuldigde vergoedingen en vergoeding voor administratieve kosten te verlangen, is de ondertekening door de uitvoerend directeur van ECHA van een besluit betreffende de grootte van een onderneming waarbij de volledige vergoeding wordt toegepast en een vergoeding voor administratieve kosten wordt opgelegd, in geen enkel opzicht onrechtmatig. (zie punten 93, 94, 104)

Zoals blijkt uit overweging 9 van aanbeveling 2003/361 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen, waarnaar wordt verwezen door verordening nr. 340/2008 betreffende de aan het Europees Agentschap voor chemische stoffen te betalen vergoedingen krachtens verordening nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen, is het onderzoek naar de banden die tussen verschillende ondernemingen kunnen bestaan erop gericht uit te sluiten dat groepen ondernemingen waarvan de economische macht die van een kleine of middelgrote onderneming overschrijdt, als kleine of middelgrote onderneming worden gekwalificeerd. Deze economische macht kan, bij gebreke van een andersluidende aanwijzing, niet worden beperkt tot groepen ondernemingen die opereren op dezelfde markten of in sectoren die binnen de werkingssfeer van verordening nr. 1907/2006 vallen. Iedere andere uitlegging zou erop neerkomen dat de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen, die is neergelegd in aanbeveling 2003/361 en onder uitdrukkelijke verwijzing van toepassing is in het kader van verordening nr. 1907/2006, wordt uitgehold. (zie punt 98)

Artikel 3, lid 3, vierde alinea, van de bijlage bij aanbeveling 2003/361 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen bepaalt dat ondernemingen die via een natuurlijke persoon of een in gemeenschappelijk overleg handelende groep van natuurlijke personen in artikel 3, lid 3, eerste alinea, onder a), tot en met d), opgesomde banden onderhouden, eveneens als verbonden ondernemingen worden beschouwd indien zij hun activiteiten of een deel van hun activiteiten op dezelfde markt of op verwante markten uitoefenen. In dit verband onderhoudt een onderneming rechtstreeks banden zoals in deze bepaling genoemd met andere ondernemingen wanneer zij meer dan 50 % van het kapitaal van deze ondernemingen bezit en aldus sprake is van een vermoeden dat zij hierin beschikt over de meerderheid van het stemrecht. Het feit dat de aandelen van eerstgenoemde onderneming in handen waren van natuurlijke personen kan niet aan deze conclusie afdoen. (zie punt 99)

Uit overweging 11 van verordening nr. 340/2008 betreffende de aan het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) te betalen vergoedingen krachtens verordening nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen, vloeit voort dat het opleggen van een vergoeding voor administratieve kosten door ECHA bijdraagt aan het doel, het verstrekken van onjuiste informatie door de registranten te ontmoedigen. Uit deze overweging volgt ook dat de vergoeding voor administratieve kosten niet mag neerkomen op een geldboete. In dit verband kan de omstandigheid dat het bedrag van de vergoeding voor administratieve kosten is berekend op basis van de door ECHA gemaakte verificatiekosten, met inbegrip van de kosten die uiteindelijk niet zullen worden gedragen door de ondernemingen die de inlichtingen met betrekking tot hun grootte op juiste wijze hebben verstrekt, op zich niet leiden tot de conclusie dat het bedrag van de vergoeding voor administratieve kosten zou neerkomen op een geldboete, aangezien de vergoeding voor administratieve kosten tevens bijdraagt aan het doel, het verstrekken van onjuiste informatie door de ondernemingen te ontmoedigen. (zie punt 112)