Een lidstaat die een wettelijke regeling aanneemt en handhaaft op grond waarvan in geval van een belastingplichtige die het nationale grondgebied verlaat, voor de belastingheffing over het jaar waarin hij dat grondgebied verlaat, als meerwaarde moet worden meegerekend het bedrag dat ingevolge die nationale wettelijke regeling ten tijde van een aandelenruil niet is belast, komt de verplichtingen niet na die op hem rusten krachtens de artikelen 21, 45 en 49 VWEU en de artikelen 28 en 31 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte. Door de verplichting voor die belastingplichtige om onmiddellijk belasting te betalen over de uit deze aandelenruil resulterende meerwaarde, ontstaat immers een verschil in behandeling in vergelijking met belastingplichtigen die op het nationale grondgebied blijven wonen en die dus in aanmerking komen voor belastinguitstel voor die uit de aandelenruil resulterende meerwaarde totdat de bij de ruil ontvangen aandelen in een later stadium worden vervreemd. Dit verschil in behandeling, wat betreft het moment waarop de betrokken meerwaarde wordt belast, vormt voor de belastingplichtige die het nationale grondgebied wenst te verlaten, een cashflownadeel waarmee een belastingplichtige die op dat grondgebied blijft wonen, zich niet geconfronteerd ziet.

In dit verband levert de uitsluiting van een cashflowvoordeel in een grensoverschrijdende situatie terwijl het beschikbaar is in een vergelijkbare binnenlandse situatie, een beperking van het vrije verkeer van werknemers en van de vrijheid van vestiging op.

Deze beperking kan niet worden gerechtvaardigd door de noodzaak om een evenwichtige verdeling van de heffingsbevoegdheid te verzekeren.

Juist is dat de betrokken wettelijke regeling geschikt is om de verdeling van de heffingsbevoegdheid tussen de betrokken lidstaten te handhaven. De eindafrekeningsheffing die op het moment van de woonplaatswijziging wordt opgelegd, strekt er immers toe om in de lidstaat van oorsprong de niet-gerealiseerde meerwaarde die binnen het kader van de fiscale bevoegdheid van die lidstaat vóór die woonplaatswijziging is aangegroeid, aan winstbelasting te onderwerpen. De meerwaarde die is gerealiseerd na die verplaatsing, wordt uitsluitend belast in de lidstaat van ontvangst waarin deze is aangegroeid, zodat een dubbele belasting daarvan wordt voorkomen.

Die wettelijke regeling gaat echter verder dan noodzakelijk is ter bereiking van die doelstelling, aangezien zij de belastingplichtige die zijn woonplaats verlegt van het nationale grondgebied naar een andere lidstaat, niet de keuze biedt tussen enerzijds de onmiddellijke betaling van het bedrag van de heffing over de uit een aandelenruil resulterende meerwaarde en anderzijds uitgestelde betaling van dat bedrag, die voor de belastingplichtige noodzakelijkerwijs gepaard gaat met een administratieve last in verband met de monitoring van de overgedragen activa en met het stellen van een bankgarantie.

Ter zake van een rechtvaardigingsgrond die is ontleend aan de noodzaak om de samenhang van het nationale belastingstelsel te bewaren, geldt dat deze noodzaak inderdaad een dwingend vereiste van algemeen belang is. Een argument op basis van een dergelijke rechtvaardiging kan echter slechts slagen indien wordt bewezen dat er een rechtstreeks verband bestaat tussen het betrokken fiscale voordeel en de opheffing van dat voordeel door een bepaalde belastingheffing.

Waar het toegekende fiscale voordeel in een grensoverschrijdende situatie wordt opgeheven door een belastingheffing – want het verschuldigde bedrag aan belasting wordt verplicht ingevorderd op het moment waarop de belastingplichtige het nationale grondgebied verlaat – terwijl in een zuiver interne situatie de belasting over de uit een aandelenruil resulterende meerwaarde pas wordt ingevorderd wanneer de bij die ruil ontvangen aandelen eventueel definitief worden vervreemd, is dat verband niet zeker en wordt de nationale wetgeving niet objectief gerechtvaardigd door de noodzaak om de samenhang van het nationale belastingstelsel te bewaren.

(zie punten 43‑45, 56, 57, 60, 62, 64, 65, 94, dictum 1)