Zaak C‑103/02

Commissie van de Europese Gemeenschappen

tegen

Italiaanse Republiek

„Niet-nakoming – Richtlijnen 75/442/EEG en 91/689/EEG – Begrip hoeveelheid afvalstoffen – Vrijstelling van vergunningsplicht”

Samenvatting van het arrest

1. Milieu – Afvalstoffen – Richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen – Nuttige toepassing van afvalstoffen – Vrijstelling van vergunning – Voorwaarden – Vaststelling van soort en hoeveelheid afvalstoffen – Begrip hoeveelheid afvalstoffen – Uitlegging – Verwijzing naar bovengrens die geldt voor elke soort afvalstoffen

(Richtlijn 75/442 van de Raad, art. 9, 10 en 11, lid 1, tweede alinea)

2. Handelingen van de instellingen – Richtlijnen – Uitvoering door lidstaten – Noodzaak van volledige uitvoering – Bestaan van nationale regels waardoor uitvoering door middel van specifieke wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen overbodig is – Toelaatbaarheid – Voorwaarden

3. Milieu – Afvalstoffen – Richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen – Bijlagen II A en II B – Onderscheid tussen verwijderingshandelingen en handelingen voor nuttige toepassing – Kwalificatie als handeling voor nuttige toepassing – Voorwaarden – Gevaarlijke afvalstoffen – Irrelevant criterium

(Richtlijn 75/442 van de Raad, art. 1, sub f)

1. Het begrip hoeveelheid afvalstoffen in artikel 11, lid 1, tweede alinea, van richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, volgens hetwelk de nuttige toepassing van niet-gevaarlijke afvalstoffen van een vergunning kan worden vrijgesteld, moet aldus worden uitgelegd dat het verwijst naar een bovengrens die geldt voor elke soort afvalstoffen en waarboven de nuttige toepassing niet is vrijgesteld, doch integendeel een vergunning behoeft, hoewel de woorden „absolute maximale hoeveelheden” in deze bepaling niet uitdrukkelijk worden gebruikt.

De opzet van richtlijn 75/442 in haar geheel pleit overigens voor deze uitlegging. Deze richtlijn stelt immers een gewone procedure vast die de verplichting inhoudt om de in de artikelen 9 en 10 bedoelde vergunning te verkrijgen. Artikel 11 van de richtlijn voorziet onder bepaalde voorwaarden in een vrijstelling van de verplichting en voert een vereenvoudigde procedure in. Deze laatste vormt een afwijking en moet zo gemakkelijk mogelijk kunnen worden toegepast en gecontroleerd, wat niet het geval is als de hoeveelheden afvalstoffen kunnen verschillen naar gelang van de installatie.

(cf. punten 30‑31)

2. De verplichting om de volle werking van een richtlijn overeenkomstig het ermee beoogde doel te verzekeren, kan niet aldus worden uitgelegd dat de lidstaten zijn vrijgesteld van het vaststellen van implementatiemaatregelen wanneer zij van mening zijn dat hun nationale bepalingen beter zijn dan de betrokken gemeenschapsbepalingen en dat de nationale voorschriften daarom beter geschikt zijn om het met de richtlijn beoogde doel te verwezenlijken. Het bestaan van nationale voorschriften kan de implementatie door middel van specifieke wet‑ of regelgeving slechts overbodig maken indien die voorschriften daadwerkelijk de volledige toepassing van de richtlijn door de nationale overheid garanderen.

De lidstaten mogen dan ook niet afwijken van de voorschriften van richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, door per soort afvalstoffen de maximale hoeveelheden die zonder vergunning nuttig mogen worden toegepast, te vervangen door relatieve, op de capaciteit van de installatie voor nuttige toepassing gebaseerde hoeveelheden.

(cf. punt 33)

3. Het feit dat afvalstoffen al dan niet gevaarlijk zijn, is als zodanig geen relevant criterium om te beoordelen of een behandeling van afvalstoffen als „nuttige toepassing” in de zin van artikel 1, sub f, van richtlijn 75/442 betreffende afvalstoffen, zoals gewijzigd bij richtlijn 91/156, moet worden aangemerkt. Nuttige toepassing wordt immers in wezen gekenmerkt door het feit dat het belangrijkste doel ervan inhoudt, dat de afvalstoffen een nuttige functie kunnen vervullen doordat zij in de plaats komen van andere materialen die anders voor deze functie hadden moeten worden gebruikt, waardoor de natuurlijke hulpbronnen worden beschermd.

Het feit alleen dat afvalstoffen grote hoeveelheden koolwaterstof en weinig toxisch aardoliedistillaat of olie bevatten, belet dus niet dat zij voor nuttige toepassing kunnen worden gebruikt.

(cf. punten 62‑63)