Zaak C-40/11

Yoshikazu Iida

tegen

Stadt Ulm

(verzoek van het Verwaltungsgerichtshof Baden-Württemberg om een prejudiciële beslissing)

„Artikelen 20 VWEU en 21 VWEU — Handvest van de grondrechten van de Europese Unie — Artikel 51 — Richtlijn 2003/109/EG — Derdelanders — Verblijfsrecht in lidstaat — Richtlijn 2004/38/EG — Derdelanders die familieleden zijn van burgers van de Unie — Derdelander die burger van de Unie niet begeleidt naar gastland en zich daar evenmin bij hem voegt en die in lidstaat van herkomst van burger woont — Verblijfsrecht van derdelander in lidstaat van herkomst van burger die in andere lidstaat verblijft — Burgerschap van de Unie — Grondrechten”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 8 november 2012

Burgerschap van de Unie – Verdragsbepalingen – Werkingssfeer – Burger van de Unie die recht van vrij verkeer heeft uitgeoefend – Voorwaarden om daaronder te worden begrepen – Toepassing van maatregelen die effectief genot van belangrijkste aan status van burger van de Unie ontleende rechten ontnemen – Weigering door lidstaat van herkomst van burger van de Unie van verblijfsrecht krachtens richtlijn 2004/38 aan familielid dat derdelander is – Omstandigheid die niet volstaat om aan te tonen dat genoemd genot is ontnomen – Beoordeling tegen achtergrond van artikel 51 van het Handvest van de grondrechten – Situatie die niet onder het Unierecht valt

Burgerschap van de Unie – Recht om vrij op grondgebied van lidstaten te reizen en te verblijven – Richtlijn 2004/38 – Begunstigden – Familieleden – Begrip – Bloedverwant in opgaande lijn die niet ten laste is van burger van de Unie – Daarvan uitgesloten

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 36-48)

Volgens artikel 2, punt 2, sub d, van richtlijn 2004/38 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden, tot wijziging van verordening nr. 1612/68 en tot intrekking van richtlijnen 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 en 93/96, vloeit de hoedanigheid van familielid „ten laste” van de burger van de Unie die de houder van het verblijfsrecht is, voort uit een feitelijke situatie die wordt gekenmerkt door de omstandigheid dat het familielid materieel wordt gesteund door de houder van het verblijfsrecht, zodat, wanneer zich de tegenovergestelde situatie voordoet, omdat de houder van het verblijfsrecht ten laste komt van de derdelander, laatstgenoemde zich niet op de hoedanigheid van bloedverwant in opgaande lijn „ten laste” van die houder kan beroepen om een recht van verblijf in de ontvangende lidstaat te verkrijgen. (cf. punt 55)

Volgens artikel 2, punt 2, sub a, van richtlijn 2004/38 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden, tot wijziging van verordening nr. 1612/68 en tot intrekking van richtlijnen 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 en 93/96, wordt de echtgenoot van een burger van de Unie die zijn recht van vrij verkeer heeft uitgeoefend, als „familielid” van die burger beschouwd. Voor de betrokken persoon worden geen andere voorwaarden gesteld dan de hoedanigheid van echtgenoot. Bijgevolg moet de echtgenoot niet noodzakelijkerwijze duurzaam bij de burger van de Unie wonen om een afgeleid verblijfsrecht te genieten. Het echtelijk verbond kan namelijk niet als ontbonden worden beschouwd, zolang daaraan geen einde is gemaakt door de bevoegde instantie. Dat is niet het geval bij echtgenoten die enkel gescheiden leven, ook wanneer zij voornemens zijn zich later uit de echt te laten scheiden. (cf. punten 57, 58)

Artikel 3, lid 1, van richtlijn 2004/38 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden, tot wijziging van verordening nr. 1612/68 en tot intrekking van richtlijnen 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 en 93/96, verleent alleen aan de familieleden van een burger van de Unie die hem begeleiden of zich bij hem voegen, een afgeleid verblijfsrecht. Een dergelijke voorwaarde beantwoordt aan de doelstelling van de afgeleide rechten van binnenkomst en van verblijf waarin richtlijn 2004/38 voorziet voor de familieleden van de burger van de Unie, omdat anders het feit dat zijn familieleden hem niet naar de gastlidstaat mogen begeleiden of zich daar niet later bij hem mogen voegen, zijn vrijheid van verkeer zou aantasten en hem ervan zou weerhouden om van zijn inreis- en verblijfsrecht in die lidstaat gebruik te maken. Derhalve kan geen verblijfsrecht krachtens richtlijn 2004/38 worden verleend aan een derdelander die het familielid dat burger van de Unie is en dat zijn vrijheid van verkeer heeft uitgeoefend, niet in die lidstaat heeft begeleid of zich daar bij hem heeft gevoegd. (cf. punten 61-63)