Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Vervoer – Luchtvervoer – Richtlijn 2009/12 – Luchthavengelden – Werkingssfeer – Schending van gelijkheidsbeginsel – Geen

(Art. 80, lid 2, EG; richtlijn 2009/12 van het Europees Parlement en de Raad)

2. Vervoer – Luchtvervoer – Richtlijn 2009/12 – Luchthavengelden – Werkingssfeer – Schending van evenredigheidsbeginsel – Geen

(Art. 5, derde alinea, EG; richtlijn 2009/12 van het Europees Parlement en de Raad)

3. Gemeenschapsrecht – Beginselen – Subsidiariteitsbeginsel – Toepassing op gebied van luchtvervoer

(Art. 5, tweede alinea, EG et 80 EG)

Samenvatting

1. De vergelijkbaarheid van verschillende situaties wordt beoordeeld met betrekking tot alle elementen die deze situaties kenmerken. Die elementen moeten met name worden bepaald en beoordeeld tegen de achtergrond van het voorwerp en het doel van de handeling van de Unie die het betrokken onderscheid invoert. Bovendien moet rekening worden gehouden met de beginselen en doelstellingen van het gebied waaronder de betrokken handeling valt.

Richtlijn 2009/12 inzake luchthavengelden is gebaseerd op artikel 80, lid 2, EG, waarin wordt bepaald dat de Raad kan besluiten of, in hoeverre en volgens welke procedure passende bepalingen voor de zeevaart en de luchtvaart zullen kunnen worden genomen. Door de Raad aldus te machtigen zowel het tijdstip als de inhoud als de omvang van zijn handelen ter zake van de zeevaart en de luchtvaart te bepalen, verleent het Verdrag hem een ruime regelgevende bevoegdheid voor het vaststellen van passende gemeenschappelijke bepalingen. Bij zijn controle op de uitoefening van een dergelijke bevoegdheid mag de rechter van de Unie zijn beoordeling niet in de plaats van die van de wetgever van de Unie stellen, doch dient hij alleen na te gaan of er geen sprake is van kennelijke dwaling of misbruik van bevoegdheid, en of het betrokken gezagsorgaan de grenzen van zijn regelgevende bevoegdheid niet klaarblijkelijk heeft overschreden.

In elk geval mag die wetgever gebruik maken van een op objectieve criteria en globale vaststellingen gebaseerde indeling in categorieën om een algemene en abstracte regeling in te voeren. Dit is vooral zo wanneer de wetgever van de Unie bij de uitvoering van een gemeenschappelijk beleid een ingewikkelde economische situatie moet beoordelen, zoals in de regel het geval is op het gebied van het luchtvervoer.

Gelet op deze beginselen heeft de wetgever van de Unie bij de uitoefening van zijn bevoegdheid tot vaststelling van richtlijn 2009/12 geen kennelijke fout of misbruik van bevoegdheid gemaakt en heeft hij de grenzen van zijn ruime regelgevende bevoegdheid ter zake het luchtvervoerbeleid niet kennelijk overschreden door te oordelen dat de secundaire luchthavens van de lidstaten ten aanzien van de luchthavengebruikers niet in dezelfde situatie verkeren als de hoofdluchthavens. In de lidstaten waar geen enkele luchthaven de in richtlijn 2009/12 bepaalde minimale omvang bereikt, moet de luchthaven met de meeste passagiersbewegingen per jaar immers als toegangspoort tot de betrokken lidstaat worden beschouwd, hetgeen deze luchthaven een bevoorrechte positie verleent ten aanzien van de luchthavengebruikers. De luchthavens waarvoor richtlijn 2009/12 niet geldt, zouden daarentegen, ongeacht het concrete aantal passagiersbewegingen per jaar, niet kunnen worden beschouwd als hoofdluchthaven van de lidstaat waar zij zijn gelegen. Dergelijke luchthavens kunnen worden beschouwd als secundaire luchthavens van de lidstaten, die in beginsel voor de luchtvaartmaatschappijen een ander strategisch belang hebben dan de hoofdluchthavens, waardoor zij ter zake van de vaststelling van de luchthavengelden in een andere situatie verkeren ten aanzien van de luchthavengebruikers.

(cf. punten 32‑35, 47‑48, 50)

2. Wat het rechterlijk toezicht betreft op de inachtneming van de eisen van het evenredigheidsbeginsel op gebieden waarop de wetgever van de Unie over een ruime regelgevende bevoegdheid beschikt, zoals op het gebied van het luchtvervoer, komt de rechtmatigheid van een op een van deze gebieden genomen maatregel slechts op losse schroeven te staan indien deze maatregel kennelijk ongeschikt is ter bereiking van de door de bevoegde instellingen nagestreefde doelen. Zelfs bij een dergelijke bevoegdheid moet de wetgever van de Unie zijn keuze echter op objectieve criteria baseren. Bovendien moet hij in het kader van de beoordeling van de lasten die verschillende mogelijke maatregelen meebrengen, onderzoeken of de gekozen maatregel, gelet op de nagestreefde doelstellingen, – zelfs aanzienlijke – negatieve economische gevolgen voor bepaalde marktdeelnemers rechtvaardigt.

Richtlijn 2009/12 inzake luchthavengelden schendt het evenredigheidsbeginsel schendt niet door te bepalen dat zij ook geldt voor de luchthavens die zijn gelegen in de lidstaten waar geen enkele luchthaven de in deze richtlijn bepaalde minimumomvang bereikt, en de meeste passagiersbewegingen per jaar tellen, ongeacht het concrete aantal passagiersbewegingen.

Met betrekking tot de vraag of de vaststelling bij richtlijn 2009/12 van een aantal bepalingen die de eerbiediging van gemeenschappelijke beginselen voor de vaststelling van de luchthavengelden op nationaal niveau opleggen, geschikt is om het doel van die richtlijn te verwezenlijken, wanneer het risico bestaat dat de luchthavenbeheerders zich in een bevoorrechte positie bevinden ten aanzien van de luchthavengebruikers, en dus dat van die positie misbruik wordt gemaakt ter zake van de vaststelling van de luchthavengelden, zijn dergelijke bepalingen in beginsel geschikt om te beletten dat een dergelijk misbruik ontstaat.

Wat de evenredigheid van richtlijn 2009/12 betreft, blijkt nergens uit dat de lasten die de bij deze richtlijn ingevoerde regeling voor de betrokken luchthavens of de lidstaten meebrengt, kennelijk in een wanverhouding staan tot de voordelen die eruit voortvloeien.

(cf. punten 62‑64, 66, 68‑69)

3. Het subsidiariteitsbeginsel is van toepassing wanneer de wetgever van de Unie artikel 80 EG als rechtsgrondslag gebruikt, aangezien deze bepaling hem geen exclusieve bevoegdheid verleent om regels inzake het luchtvervoer vast te stellen.

(cf. punt 79)