4.

Bij het onderzoek naar de geldigheid van de visserijverordeningen in het licht van eerdere internationale verbintenissen dient om te beginnen te worden nagegaan in welke omstandigheden en op grond van welke criteria een eventuele schending van internationale verbintenissen de ongeldigheid van communautaire voorschriften kan teweegbrengen. Het antwoord luidt mijns inziens dat deze voorschriften moeten zijn uitgevaardigd in strijd met de verplichting van de gemeenschapsinstellingen, de nakoming van verbintenissen van de Lid-Staten voortvloeiende uit vóór de inwerkingtreding van het EEG-Verdrag gesloten overeenkomsten in de zin van artikel 234, niet te beletten, dan wel dat bedoelde schending eigen internationale verbintenissen van de Gemeenschap moet betreffen, die voortvloeien uit een overeenkomst welke de particulieren van de Lid-Staten het recht verleent in rechte nakoming daarvan te vorderen. In genoemd arrest van 14 oktober 1980 (Burgoa) heeft het Hof immers verklaard dat artikel 234 impliceert dat de gemeenschapsinstellingen bovengenoemde negatieve verplichting hebben. En reeds eerder had het Hof duidelijk gemaakt dat aan de geldigheid in de zin van artikel 177 EEG-Verdrag van door de instellingen verrichte handelingen enkel afbreuk kan worden gedaan door een bepaling van internationaal recht indien deze bepaling de Gemeenschap bindt en ten aanzien van de justitiabelen rechtstreekse werking heeft (arresten van 12 december 1972, gevoegde zaken 21-24/72, International Fruit Company, Jurispr. 1972, blz. 1219, en van 24 oktober 1973, zaak 9/73, Schlüter, Jurispr. 1973, blz. 1135). Derhalve dient te worden vastgesteld of de internationale verbintenissen de als maatstaf voor de geldigheid van de verordeningen inzake de visserij zouden moeten dienen, dateren van vóór of na de inwerkingtreding van het EEG-Verdrag en al dan niet de Gemeenschap binden. In de strafzaak tegen Crujeiras Tomé heeft diens raadsman, zoals gezegd, in de eerste plaats een beroep gedaan op het Verdrag van Genève van 29 april 1958 inzake de visserij en de instandhouding van de levende rijkdommen van de volle zee; artikel 7 daarvan machtigde weliswaar de kuststaten, in het aan hun territoriale zee grenzende gebied van de volle zee maatregelen tot instandhouding van de rijkdommen van de zee te nemen, doch verbond daaraan de voorwaarde dat onderhandelingen met de andere belanghebbende staten niet binnen zes maanden tot overeenstemming hadden geleid, terwijl de instandhoudingsmaatregelen bovendien niet discriminerend mochten zijn tegenover buitenlandse vissers. Dit verdrag is echter door Frankrijk in 1970 en door Spanje in 1971 geratificeerd: in de betrekkingen tussen deze beide staten is het dus gesloten na de inwerkingtreding van het EEG-Verdrag, zodat artikel 234 niet van toepassing is. In de tweede plaats zijn slechts vijf Lid-Staten partij bij dit verdrag (naast Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, België en Nederland), zodat evenmin kon worden staande gehouden dat de Gemeenschap de Lid-Staten in hun verplichtingen is opgevolgd. Zoals bekend immers kan volgens de in genoemd arrest van 12 december 1972 (International Fruit Company) gehanteerde criteria, de Gemeenschap de Lid-Staten slechts opvolgen in hun uit een eerdere overeenkomst voortvloeiende verplichtingen wanneer aan vier voorwaarden is voldaan: de Lid-Staten dienden alle reeds partij bij de overeenkomst te zijn, toen zij het EEG-Verdrag sloten; deze staten moeten de wil hebben gehad om de Gemeenschap aan de verplichtingen uit de overeenkomst te binden, terwijl de Gemeenschap met de doelstellingen daarvan moet hebben ingestemd; de communautaire instellingen moeten in het kader van de vereenkomst daadwerkelijk zijn opgetreden; de andere verdragsluitende partijen moeten de overdracht van de bevoegdheden van de Lid-Staten op de Gemeenschap hebben aanvaard. Ter zake verwijs ik naar hetgeen ik reeds heb gezegd in mijn conclusie van 10 juli 1980 in zaak 812/79 (Burgoa). Het is duide- lijk dat in het geval van het Verdrag van Genève van 29 april 1958 aan geen van bovengenoemde voorwaarden is voldaan. Ten aanzien van de toepasselijkheid van artikel 234 is opgemerkt dat waar de onderhavige overeenkomsten gebieden betreffen waarop eerst enige tijd na de inwerkingtreding van het EEG-Verdrag een begin is gemaakt met de uitoefening van de communautaire bevoegdheid, de verplichting van de instellingen om de nakoming van verbintenissen van een of meer Lid-Staten jegens een of meer derde staten niet te beletten, eveneens moet gelden voor de verbintenissen die zijn aangegaan vóór de uitoefening van deze bevoegdheid. Deze opvatting is echter duidelijk in strijd met de bewoordingen van artikel 234, eerste alinea, en de daaraan in genoemd arrest-Burgoa gegeven uitlegging: deze opvatting is temeer onaanvaardbaar omdat hier sprake is van een uitzonderingsbepaling, in dier voege dat daarin de nakoming van verbintenissen jegens derde staten die in strijd zijn met het gemeenschapsrecht, voorlopig wordt gewaarborgd. In het arrest van 14 juli 1976 (Kramer, Jurispr. 1976, blz. 1279) heeft het Hof weliswaar erkend dat zolang de Gemeenschap haar opdracht ter zake van de instandhouding van de rijkdommen van de zee nog niet volledig had vervuld, de Lid-Staten bevoegd waren gebleven ter zake internationale verbintenissen aan te gaan (r.o. 39), doch in dit arrest werd tevens verklaard dat de Lid-Staten gehouden waren, geen verbintenis aan te gaan die de Gemeenschap bij de latere uitoefening van haar eigen bevoegdheden kon hinderen (r.o. 44); in elk geval werd niet verwezen naar artikel 234, het enige relevante artikel in het onderhavige geschil. Bovendien is gesteld dat het Verdrag van Genève van 1958 als codificatie-verdrag de Gemeenschap zou binden, onafhankelijk van de in het arrest-International Fruit Company van 12 december 1972 vastgestelde criteria. Ik betwijfel echter of genoemd artikel 7 van dit Verdrag een weergave en een codificatie vormde van het voordien bestaande gewoonterecht. Bovendien blijf ik bij de reeds in mijn conclusie in de zaak-Burgoa gehuldigde opvatting, dat de recente ontwikkelingen van het internationale zeerecht hebben geleid tot opheffing van de vroegere zowel algemene als bijzondere bepalingen die daarmee in strijd waren. Het komt mij voor dat bepalingen als artikel 7 van het verdrag, die in instandhouding van de rijkdommen van de zee regelen op basis van de traditionele splitsing tussen territoriale en volle zee, niet meer kunnen worden geacht te gelden nu deze splitsing door de erkenning van de „exclusieve economische zone” op losse schroeven is komen te staan. Het Verdrag van Genève van 1958 kan derhalve niet als maatstaf dienen voor de geldigheid van de communautaire verordeningen inzake de visserij. Hetzelfde dient te worden geconcludeerd met betrekking tot het Verdrag van Londen inzake de visserij van 9 maart 1964 en het algemene Akkoord inzake de visserij tussen Frankrijk en Spanje van 20 maart 1967. Bij dit laatste dient in aanmerking te worden genomen dat het werd gesloten in het kader van het Verdrag van Londen, dat in artikel 9, lid 2, de mogelijkheid opende van een „voisinage”-re-geling tussen naburige staten: het is dus een regeling tot toepassing van dat verdrag. Van belang is echter dat artikel 234 op geen van beide genoemde diplomatieke maatregelen van toepassing kan worden geacht, aangezien beide zijn gesloten na de inwerkingtreding van het EEG-Verdrag (in de zaak-Burgoa lag de situatie anders, aangezien Ierland tot de EEG is toegetreden na het Verdrag van Londen te hebben geratificeerd). Anderzijds kan niet worden gesteld dat de Gemeenschap in de plaats is getreden van de verdragsluitende Lid-Staten, aangezien niet is voldaan aan de in het arrest-International Fruit Company gestelde voorwaarden. Hiertoe verwijs ik weer naar mijn conclusie in de zaak-Burgoa. Met name een punt, waarover ik mij reeds heb kunnen uitspreken, verdient te worden beklemtoond. In de jaren zestig bestond er nog geen gemeenschappelijk visserijbeleid; er kon dan ook geen sprake zijn van een wil van de EEG, zich gebonden te achten aan het Verdrag van Londen, noch van enigerlei optreden van de communautaire instellingen in het kader van dat verdrag. In de jaren zeventig deden zich drie nieuwe verschijnselen voor: het snelle ontstaan van een volkenrechtelijke norm waarbij de exclusieve visserijzones van de staten werden uitgebreid tot 200 mijl uit de kust, het besluit van de Lid-Staten van de Gemeenschap hun respectieve visserijzones metterdaad in deze omvang te verbreden (althans in de Atlantische Oceaan en de Noordzee), en het gelijktijdig openen van visserijonderhandelingen tussen de EEG en de belanghebbende derde staten, waaronder Spanje. Zoals gezegd werden de resoluties van de Raad inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid vastgesteld op 3 november 1976: met nadruk wijs ik erop dat de onderhandelingen met Spanje werden geopend op 3 december van hetzelfde jaar (de overeenkomst werd geparafeerd op 22 september 1978). Aldus werd de communautaire overgangsregeling betreffende de aan Spaanse vissers binnen de zone van 200 mijl op vergunningsbasis toegekende vangstquota vastgesteld en toegepast in hetzelfde tijdvak als waarin de nieuwe conventionele regeling van de betrekkingen tussen de EEG en Spanje werd uitgewerkt; de communautaire regeling werd met medewerking van de Spaanse autoriteiten toegepast (vgl. rechtsoverweging 23 van het arrest-Burgoa). Uitgaande van deze omstandigheden heeft het Hof verklaard dat genoemde overgangsregeling „(past) binnen het kader van de betrekkingen die de Gemeenschap en Spanje zijn aangegaan om de problemen in verband met de instandhoudingsmaatregelen en de uitbreiding van de exclusieve visserijzones op te lossen en de vissers wederzijds toegang te verlenen tot de door deze maatregelen bestreken wateren. Deze betrekkingen zijn in de plaats getreden van de voordien in deze zones geldende regeling, ten einde rekening te houden met de algemene ontwikkeling van het volkenrecht op het gebied van de visserij in volle zee” (ar-rest-Burgoa, r.o. 24). Bijgevolg was volgens het Hof niet gebleken van feiten en omstandigheden die de geldigheid van verordening nr. 1376/78 konden aantasten. Gezien het voorgaande is eenzelfde conclusie gerechtvaardigd met betrekking tot alle overgangsverordeningen welke door de nationale rechters in de onderhavige zaken zijn genoemd: zulks temeer daar in de considerans van de in de zaak-Crujeiras toepasselijke verordening nr. 1744/78 eveneens melding wordt gemaakt van vorengenoemde visserijovereenkomst met Spanje, die ook reeds was genoemd in de considerans van verordening nr. 1376/78, terwijl de considerans van de in de zaak-Yurrita toepasselijke verordening nr. 1719/80 zelfs de reeds op 15 april 1980 ondertekende overeenkomst vermeldde. Daaraan behoeft nauwelijks te worden toegevoegd dat de met betrekking tot het Verdrag van Londen aangevoerde argumenten eveneens gelden voor het aanvullende Frans-Spaanse akkoord inzake de visserij: beide moeten worden geacht geen rechtsgevolgen te sorteren ten aanzien van de Gemeenschap en in elk geval te zijn achterhaald vanaf begin 1977, dat wil zeggen vanaf het moment van de opening van de onderhandelingen tussen de EEG en Spanje en de gelijktijdige stilzwijgende erkenning door Spanje van de door de Lid-Staten vastgestelde exclusieve economische zone van 200 mijl alsmede van de door de communautaire instellingen getroffen overgangsregeling voor de visserij.