ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Het begrip onderzoek in artikel 4, lid 2, derde streepje, van verordening nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie is een autonoom Unierechtelijk begrip, bij de uitlegging waarvan met name rekening moet worden gehouden met de normale betekenis en de context ervan. In dit verband vormt een gestructureerde en geformaliseerde procedure van de Commissie die tot doel heeft informatie te verzamelen en te analyseren opdat die instelling een standpunt kan innemen in de uitoefening van haar functies uit hoofde van het VEU en het VWEU, een onderzoek in de zin van die bepaling. Die procedure hoeft niet noodzakelijk ertoe te strekken een inbreuk of een onregelmatigheid op te sporen of te vervolgen. Onder het begrip onderzoek kan ook de activiteit van de Commissie vallen die erop is gericht feiten vast te stellen om een bepaalde situatie te beoordelen.

Voorts is het voor de kwalificatie van een procedure als onderzoek niet noodzakelijk dat het door de Commissie in de uitoefening van haar functies ingenomen standpunt de vorm aanneemt van een besluit in de zin van artikel 288, vierde alinea, VWEU. Een dergelijk standpunt kan met name de vorm aannemen van een verslag of een aanbeveling. In dit verband is, om te bepalen of een procedure als een onderzoek moet worden aangemerkt, niet relevant of de Commissie zelf de lidstaten om informatie verzoekt dan wel de informatie op basis van een regeling ontvangt.

Een uitvoerig gemotiveerde mening die door de Commissie kenbaar is gemaakt overeenkomstig artikel 9, lid 2, van richtlijn 98/34 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij, die een officiële maatregel ter verduidelijking van het juridische standpunt van die instelling inzake de verenigbaarheid van het door de betrokken lidstaat meegedeelde ontwerp voor een technisch voorschrift met in het bijzonder het vrije verkeer van goederen en de vrijheid van vestiging van dienstverleners vormt, maakt derhalve deel uit van een onderzoeksprocedure in de zin van artikel 4, lid 2, derde streepje, van verordening nr. 1049/2001.

(zie punten 45‑48, 51‑53)
Een besluit waarbij de Commissie de verplichtingen die een lidstaat heeft aanvaard teneinde de verenigbaarheid van een bestaande steunregeling met de interne markt te verzekeren, verbindend maakt, veronderstelt noodzakelijkerwijs dat de Commissie eerst een beoordeling heeft verricht van de verenigbaarheid van de betrokken steunregeling met de interne markt, en dat zij, na rekening te hebben gehouden met de door de betrokken lidstaat verstrekte informatie, tot de slotsom is gekomen dat die regeling niet of niet langer verenigbaar is met de interne markt, zodat dienstige maatregelen nodig zijn om die onverenigbaarheid te verhelpen. De aldus door de Commissie verrichte beoordeling en de daaraan door haar verbonden slotsom kunnen niet aan toetsing door de rechterlijke instanties van de Unie worden onttrokken, omdat anders inbreuk wordt gemaakt op het recht van de begunstigden van de bestaande steunregeling op effectieve rechterlijke bescherming zoals gewaarborgd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

Een besluit waarbij de Commissie de verplichtingen die een lidstaat heeft aanvaard teneinde de verenigbaarheid van een bestaande steunregeling met de interne markt te verzekeren, krachtens artikel 18 van verordening nr. 659/1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 VWEU, juncto artikel 19, lid 1, van die verordening, verbindend maakt, kan inbreuk maken op de belangen van de begunstigden van die regeling, voor zover het is gebaseerd op de eerdere vaststelling van de onverenigbaarheid van een bestaande steunregeling met de interne markt. Het recht van begunstigden van een bestaande steunregeling op effectieve rechterlijke bescherming veronderstelt dus dat dezen in het kader van een beroep gericht tegen een dergelijk besluit, ook kunnen opkomen tegen het oordeel van de Commissie over die regeling alsmede tegen de slotsom van de Commissie dat die regeling niet verenigbaar is met de interne markt, en dat derhalve dienstige maatregelen nodig zijn teneinde die onverenigbaarheid weg te nemen.

Aan deze slotsom wordt niet afgedaan door het argument dat het litigieuze oordeel niet definitief is. De procedure van onderzoek van bestaande steunregelingen krachtens artikel 108, lid 1, VWEU leidt immers niet tot een formele vaststelling van onverenigbaarheid, doch dit neemt niet weg dat de slotsom dat een bestaande steunregeling onverenigbaar is met de interne markt en het voorstel voor dienstige maatregelen dat die slotsom noodzakelijkerwijs impliceert, wanneer de Commissie de aanvaarding van die maatregelen door de betrokken lidstaat heeft vastgelegd, dezelfde rechtsgevolgen hebben als die welke een formele vaststelling voor die staat heeft.

(zie punten 38‑40, 43, 50‑52)
Artikel 9 bis van richtlijn 1999/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 1999 betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen, zoals gewijzigd bij richtlijn 2011/76/EU van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2011, moet aldus worden uitgelegd dat het in dat artikel neergelegde evenredigheidsvereiste zich verzet tegen een sanctieregeling zoals die welke aan de orde is in het hoofdgeding, die erin voorziet dat een forfaitaire geldboete kan worden opgelegd voor alle inbreuken – ongeacht de aard en de zwaarte ervan – op de voorschriften houdende de verplichting om voor het gebruik van een snelweg vooraf een tolgeld te betalen.

In het kader van richtlijn 1999/62 zijn de door deze richtlijn nagestreefde doelstellingen, zoals uit overweging 1 ervan blijkt, zowel de harmonisatie van de heffingsstelsels als de invoering van rechtvaardige mechanismen voor de toerekening van de infrastructuurkosten aan de vervoersondernemers, teneinde concurrentieverstoringen tussen de vervoersondernemingen van de lidstaten te kunnen opheffen.

Het Hof heeft in dit verband geoordeeld dat de sancties moeten afgestemd zijn op de zwaarte van de inbreuken die zij beteugelen met name door een reële afschrikkende werking te waarborgen met eerbiediging van het algemene evenredigheidsbeginsel (arrest van 19 oktober 2016, EL-EM-2001, C‑501/14, EU:C:2016:777, punt 40).

Bovendien heeft het Hof geoordeeld dat de lidstaten niet alleen voor de vaststelling van de constitutieve bestanddelen van een inbreuk en van de regels inzake de hoogte van de geldboeten aan het evenredigheidsbeginsel zijn gebonden, maar eveneens voor de beoordeling van de factoren die in overweging kunnen worden genomen bij de bepaling van het bedrag van de geldboete (zie arrest van 19 oktober 2016, EL-EM-2001, C‑501/14, EU:C:2016:777, punt 41).

(zie punten 41‑43, 50, dictum 1)
—

Dienaangaande kan inderdaad niet worden uitgesloten dat, gelet op het technische karakter en het belang van de in het hoofdgeding aan de orde zijnde werken, de correcte uitvoering ervan vereist dat, indien meerdere inschrijvers een gezamenlijke offerte indienen, elk van deze inschrijvers de specifieke taken uitvoert die, gelet op het voorwerp en de aard van deze werken of taken, overeenstemmen met zijn eigen beroepsbekwaamheid. Dit lijkt echter niet de draagwijdte van beding 4.3 van het in het hoofdgeding aan de orde zijnde bestek te zijn. Zoals de advocaat-generaal in de punten 63 en 64 van haar conclusie in wezen heeft opgemerkt, eist dit punt immers een louter rekenkundige overeenstemming tussen de bijdrage van elke betrokken inschrijver om te voldoen aan de toepasselijke vereisten inzake beroepsbekwaamheid en het deel van de werken tot uitvoering waarvan hij zich verbindt en dat hij daadwerkelijk zal uitvoeren bij gunning van de opdracht. Dit beding houdt echter geen rekening met de aard van de door elke inschrijver uit te voeren taken, noch met de eigen technische bekwaamheid van elk van hen. Beding 4.3 staat dus niet eraan in de weg dat een van de betrokken inschrijvers specifieke taken uitvoert waarvoor hij in werkelijkheid niet over de vereiste ervaring of bekwaamheid beschikt.
Artikel 1 van richtlijn 98/34 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij, zoals gewijzigd bij richtlijn 98/48, moet aldus worden uitgelegd dat een nationale bepaling op grond waarvan voor de organisatie van roulettespelen, kaartspelen, dobbelspelen en automatenspelen een vergunning voor de exploitatie van een casino is vereist, geen „technisch voorschrift” in de zin van die richtlijn is, dat moet worden meegedeeld op grond van artikel 8, lid 1, van die richtlijn, waarbij niet-nakoming van die verplichting leidt tot niet-toepasselijkheid van een dergelijk voorschrift.

In de eerste plaats is een dergelijke bepaling immers geen „technische specificatie” in de zin van artikel 1, punt 3, van richtlijn 98/34, aangezien zij geen betrekking heeft op het product of zijn verpakking als dusdanig en evenmin een van de vereiste kenmerken van een product vaststelt. In de tweede plaats behoort zij niet tot de categorie van de „regels betreffende diensten” van de informatiemaatschappij in de zin van artikel 1, punt 5, van richtlijn 98/34, aangezien zij geen betrekking heeft op diensten van de informatiemaatschappij in de zin van artikel 1, punt 2, van deze richtlijn. In de derde plaats kan zij niet worden aangemerkt als een „andere eis” in de zin van artikel 1, punt 4, van richtlijn 98/34, aangezien de door die nationale bepaling vereiste vergunning voor de organisatie van kansspelen een voorwaarde is die wordt opgelegd voor de organisatie van dergelijke spelen, en geen voorwaarde voor de betrokken producten waarbij de exploitatie ervan buiten casino’s wordt verboden. Tot slot kan een dergelijke bepaling niet worden beschouwd als een technisch voorschrift dat behoort tot de categorie van de verbodsbepalingen, aangezien nationale bepalingen die enkel voorwaarden bevatten voor de vestiging van ondernemingen of de verrichting van diensten door ondernemingen, zoals bepalingen die de uitoefening van een beroepsactiviteit afhankelijk stellen van een voorafgaande vergunning, geen technische voorschriften in de zin van artikel 1, punt 11, van richtlijn 98/34 zijn.

(zie punten 23, 24, 27, 29, 30, 33 en dictum)
De omstandigheid dat de verkoopstands ter beschikking worden gesteld op een elektronische dan wel een fysieke marktplaats, zoals markthallen, is hierbij niet van belang. Uit richtlijn 2004/48 blijkt immers niet dat de werkingssfeer ervan zich beperkt tot de elektronische handel. Bovendien zou het in overweging 10 van deze richtlijn vermelde doel om een hoog, gelijkwaardig en homogeen niveau van bescherming van de intellectuele eigendom te waarborgen in de interne markt, in hoge mate worden ondermijnd wanneer jegens de marktdeelnemer die aan derden toegang verleent tot een fysieke marktplaats, geen bevelen kunnen worden uitgevaardigd in de zin van artikel 11, derde zin, van deze richtlijn.

Artikel 11, derde zin, van richtlijn 2004/48/EG betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten moet aldus worden uitgelegd dat het begrip „tussenpersoon wiens diensten door derden worden gebruikt om inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht te maken” in de zin van deze bepaling mede ziet op de huurder van markthallen die de verschillende in deze markthallen gelegen verkoopstands onderverhuurt aan marktkramers van wie sommigen hun standplaats gebruiken om nagemaakte merkproducten te verkopen.

Artikel 11, derde zin, van richtlijn 2004/48 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten moet aldus worden uitgelegd dat de voorwaarden die gelden voor het in deze bepaling bedoelde bevel dat wordt uitgevaardigd jegens een tussenpersoon die verkoopstands in markthallen verhuurt, dezelfde zijn als de voorwaarden die gelden voor bevelen die kunnen worden uitgevaardigd jegens tussenpersonen op een elektronische marktplaats, zoals die door het Hof zijn geformuleerd in het arrest van 12 juli 2011, L’Oréal e.a., C‑324/09.

Deze uitlegging is immers verricht uit het oogpunt van de algemene bepalingen van artikel 3 van deze richtlijn, zonder in het bijzonder rekening te houden met de aard van de betrokken marktplaats. Uit dit artikel 3 volgt trouwens niet dat de werkingssfeer ervan zou zijn beperkt tot situaties die zich voordoen op elektronische marktplaatsen. Uit de bewoordingen zelf van dat artikel 3 volgt overigens dat het van toepassing is op elke door de richtlijn bedoelde maatregel, inclusief de in artikel 11, derde zin, bedoelde maatregel.

(cf. punten 36, 37 en dictum 2)
Artikel 4, lid 1, eerste alinea, eerste en derde volzin, en tweede alinea, van richtlijn 2002/21 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronischecommunicatienetwerken en ‑diensten, zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/140, (kaderrichtlijn), gelezen in samenhang met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, moet aldus worden uitgelegd dat een nationale rechterlijke instantie die een beroep tegen een beslissing van de nationale regelgevende instantie behandelt, die beslissing met terugwerkende kracht nietig moet kunnen verklaren, als zij van oordeel is dat dit noodzakelijk is om een doeltreffende bescherming te verzekeren van de rechten van de onderneming die het beroep heeft ingesteld.

Artikel 4, lid 1, van de kaderrichtlijn, dat voorziet in de verplichting om te zorgen voor een doeltreffend beroepsmechanisme, vloeit immers voort uit het beginsel van een effectieve rechterlijke bescherming van de rechten die de justitiabelen aan het Unierecht ontlenen, als neergelegd in artikel 47 van het Handvest. In dat verband sluit artikel 4, lid 1, tweede alinea, van de kaderrichtlijn de mogelijkheid voor een nationale rechterlijke instantie om een beslissing van de nationale regelgevende instantie met terugwerkende kracht nietig te verklaren niet uit en beperkt het deze niet. Uit die bepaling vloeit immers alleen voort dat het beroep tegen een beslissing van die instantie niet opschortend is, tenzij overeenkomstig het nationale recht voorlopige maatregelen worden toegekend. De beslissing van de nationale regelgevende instantie is dus in beginsel van toepassing tijdens de procedure, wat niet wegneemt dat bij de uitspraak de beslissing met terugwerkende kracht nietig kan worden verklaard indien de nationale rechterlijke instantie van oordeel is dat dit noodzakelijk is voor de effectieve bescherming van de rechten van de onderneming die het beroep heeft ingesteld.

Bovendien is de mogelijkheid voor een nationale rechterlijke instantie om een beslissing van de nationale regelgevende instantie met terugwerkende kracht nietig te verklaren, niet strijdig met de naleving van het rechtszekerheidsbeginsel en het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen. Uit de bewoordingen van artikel 4, lid 1, tweede alinea, van de kaderrichtlijn blijkt duidelijk dat alleen in afwachting van de uitspraak in de procedure de beslissing van die instantie waartegen beroep is ingesteld, krachtens die bepaling gehandhaafd blijft. Marktdeelnemers die partij zijn bij een beroep als bedoeld in artikel 4, lid 1, van de richtlijn, kunnen in die omstandigheden geen gewettigd vertrouwen hebben in het feit dat, bij nietigverklaring van de betrokken beslissing van de nationale regelgevende instantie, die nietigverklaring geen gevolgen ex tunc zal hebben.

(zie punten 24‑28, 30, 31 en dictum)
Artikel 4, lid 1, van richtlijn 2002/21 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en ‑diensten (kaderrichtlijn), zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/140, gelezen in samenhang met de artikelen 8 en 13 van richtlijn 2002/19 inzake de toegang tot en interconnectie van elektronische-communicatienetwerken en bijbehorende faciliteiten (toegangsrichtlijn), zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/140, moet aldus worden uitgelegd dat een nationale rechterlijke instantie waarbij een geschil aanhangig is over de rechtmatigheid van een door een nationale regelgevende instantie (NRI) opgelegde tariefverplichting ten aanzien van het aanbieden van diensten voor vaste en mobiele gespreksafgifte, slechts mag afwijken van aanbeveling 2009/396 inzake de regelgeving voor afgiftetarieven van vaste en mobiele telefonie in de Europese Unie – waarin het „pure Bulric”-kostenberekeningsmodel (Bottom-Up Long-Run Incremental Costs) wordt voorgestaan als passende tariefmaatregel op de markt voor gespreksafgifte – indien zij van oordeel is dat redenen verband houdend met de feitelijke omstandigheden van het geval, en met name met de specifieke kenmerken van de markt van de betrokken lidstaat, dat vereisen.

Uit artikel 4, lid 1, van de kaderrichtlijn volgt namelijk dat het in deze bepaling gewaarborgde recht van beroep dient te steunen op een doeltreffend mechanisme voor het instellen van beroep waarbij de feiten van de zaak op afdoende wijze in aanmerking kunnen worden genomen. Die bepaling maakt voorts duidelijk dat het lichaam dat bevoegd is om van een dergelijk beroep kennis te nemen, bijvoorbeeld een rechtbank, de nodige deskundigheid dient te bezitten om zijn taken effectief te kunnen uitoefenen. Een nationale rechterlijke instantie kan dus afwijken van aanbeveling 2009/396 wanneer aan haar een geschil over de rechtmatigheid van tariefverplichtingen als opgelegd door een NRI met toepassing van de artikelen 8 en 13 van de toegangsrichtlijn wordt voorgelegd. Niettemin zijn de nationale rechters gehouden deze aanbevelingen bij de beslechting van de bij hen aanhangige geschillen in aanmerking te nemen, ook al hebben deze geen bindende kracht, met name wanneer zij duidelijkheid verschaffen over de uitlegging van nationale bepalingen die ter uitvoering daarvan zijn vastgesteld, of wanneer zij bedoeld zijn om dwingende Unierechtelijke bepalingen aan te vullen.

(cf. punten 39, 40‑43, dictum 1)
Wat het in artikel 1 van richtlijn 2000/78 vermelde begrip „godsdienst” betreft, moet worden opgemerkt dat deze richtlijn geen omschrijving van dat begrip bevat.

In overweging 1 van richtlijn 2000/78 verwees de Uniewetgever evenwel naar de grondrechten, zoals die worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, ondertekend te Rome op 4 november 1950 (hierna: „EVRM”), dat in artikel 9 bepaalt dat eenieder recht heeft op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst, waarbij dit recht met name de vrijheid omvat om hetzij alleen, hetzij met anderen, zowel in het openbaar als privé zijn godsdienst te belijden of zijn overtuiging tot uitdrukking te brengen in erediensten, in onderricht, in praktische toepassing ervan en in het onderhouden van geboden en voorschriften.

In dezelfde overweging verwees de Uniewetgever tevens naar de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten als algemene beginselen van het Unierecht. Een van de rechten die uit die gemeenschappelijke tradities voortvloeien en tevens zijn bevestigd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”), is de in artikel 10, lid 1, van het Handvest neergelegde vrijheid van geweten en van godsdienst. Volgens deze bepaling omvat dit tevens de vrijheid om van godsdienst en overtuiging te veranderen en de vrijheid om, hetzij alleen, hetzij met anderen, zowel in het openbaar als privé, zijn godsdienst te belijden of zijn overtuiging tot uitdrukking te brengen in erediensten, in onderricht, in de praktische toepassing ervan en in het onderhouden van geboden en voorschriften. Zoals blijkt uit de toelichtingen bij het Handvest van de grondrechten (PB 2007, C 303, blz. 17), correspondeert het in artikel 10, lid 1, gewaarborgde recht met het recht dat wordt gewaarborgd in artikel 9 van het EVRM en heeft het overeenkomstig artikel 52, lid 3, van het Handvest, dezelfde inhoud en reikwijdte.

Aangezien het EVRM en later het Handvest het begrip „godsdienst” ruim opvatten door ook de vrijheid van personen om hun godsdienst te belijden onder dat begrip te doen vallen, moet worden geoordeeld dat de Uniewetgever heeft willen kiezen voor dezelfde benadering bij de vaststelling van richtlijn 2000/78, en dat het begrip „godsdienst” in artikel 1 van die richtlijn bijgevolg aldus moet worden uitgelegd dat het zowel betrekking heeft op het forum internum, dit is het feit een overtuiging te hebben, als op het forum externum, dat wil zeggen de belijdenis in het openbaar van zijn godsdienstige overtuiging.

(zie punten 25‑28)
Artikel 53, lid 2, van richtlijn 2004/18 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten, gelezen tegen de achtergrond van het gelijkheidsbeginsel en van de daaruit voortvloeiende transparantieverplichting, moet aldus worden uitgelegd dat de aanbestedende dienst, indien een opdracht voor het verrichten van diensten dient te worden gegund volgens het criterium van de vanuit het oogpunt van deze aanbestedende dienst economisch voordeligste inschrijving, niet gehouden is om de methode aan de hand waarvan hij de offertes in concreto zal beoordelen en rangschikken, in de aankondiging van de betrokken opdracht of in het desbetreffende bestek ter kennis te brengen van de potentiële inschrijvers. Deze methode mag evenwel niet tot gevolg hebben dat de gunningscriteria en het relatieve gewicht ervan worden gewijzigd.

Het relatieve gewicht van elk van de gunningscriteria moet immers, onder voorbehoud van artikel 53, lid 2, derde alinea, van richtlijn 2004/18, vanaf het begin van de aanbestedingsprocedure duidelijk zijn vastgesteld, zodat de inschrijvers objectief kunnen vaststellen welk gewicht een gunningscriterium daadwerkelijk ten opzichte van een ander zal hebben bij de latere beoordeling ervan door de aanbestedende dienst. Voorts dient het relatieve gewicht van elk van de gunningscriteria gedurende de gehele procedure ongewijzigd te blijven. Noch artikel 53, lid 2, van richtlijn 2004/18 noch enige andere bepaling ervan legt evenwel de aanbestedende dienst een verplichting op om de methode aan de hand waarvan hij de offertes in concreto zal beoordelen en rangschikken op basis van de criteria voor de gunning van de opdracht en het relatieve gewicht ervan, die vooraf zijn vastgesteld in de desbetreffende aanbestedingsdocumenten, via een bekendmaking in de aankondiging van de opdracht of in het bestek ter kennis te brengen van de potentiële inschrijvers. Een dergelijke algemene verplichting volgt evenmin uit de rechtspraak.

(cf. punten 25, 27, 28, 37 en dictum)
Artikel 555, lid 1, onder a), van verordening nr. 2454/93 houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van verordening nr. 2913/92 tot vaststelling van het communautair douanewetboek, zoals gewijzigd bij verordening nr. 2286/2003, moet aldus worden uitgelegd dat onder bezwarende titel uitgevoerde opleidingsvluchten met een helikopter, aan boord waarvan zich een leerling-piloot en een vlieginstructeur bevinden, niet mogen worden aangemerkt als gebruik voor bedrijfsdoeleinden van een vervoermiddel in de zin van die bepaling.

Verordening nr. 2286/2003 heeft immers niet alleen het vervoer van personen om niet uitgezonderd van het begrip bedrijfsdoeleinden, maar heeft eveneens van het doel van het gebruik een doorslaggevende factor gemaakt. Dat begrip heeft dus niet langer betrekking op alle economische activiteiten waarbij gebruik wordt gemaakt van een vervoermiddel en personen worden vervoerd in de ruime zin, maar alleen op activiteiten waarvan het hoofddoel het vervoer, met name van personen, is. In omstandigheden waarin de vervoermiddelen worden gebruikt voor opleiding, is het vervoer van personen, zo daarvan al sprake is, slechts het gevolg van de opleiding die, als hoofddoel van de overeenkomst, de dienstverrichting is waarvoor de opgeleide piloten een vergoeding hebben betaald.

(zie punten 34, 35, 43 en dictum)