Zaak C‑399/14

Grüne Liga Sachsen eV e.a.

tegen

Freistaat Sachsen

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door het Bundesverwaltungsgericht)

„Prejudiciële verwijzing — Richtlijn 92/43/EEG — Artikel 6, leden 2 tot en met 4 — Opneming van een gebied in de lijst van gebieden van communautair belang na de verlening van een vergunning voor een project, maar vóór de aanvang van de uitvoering ervan — Beoordeling van het project na de opneming van het gebied in die lijst — Vereisten betreffende die beoordeling — Gevolgen van de voltooiing van het project voor de keuze van de alternatieven”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 14 januari 2016

Milieu – Instandhouding van de natuurlijke habitats en van de wilde flora en fauna – Richtlijn 92/43 – Specialebeschermingszones – Gebieden die in nationale lijsten zijn opgenomen en kunnen worden aangewezen als gebieden van communautair belang – Beschermende maatregelen – Goedkeuring van een plan of een project betreffende een beschermd gebied – Opneming a posteriori van het gebied in de lijst van gebieden van communautair belang – Nieuwe milieueffectbeoordeling – Factoren die in aanmerking moeten worden genomen

Milieu – Instandhouding van de natuurlijke habitats en van de wilde flora en fauna – Richtlijn 92/43 – Specialebeschermingszones – Gebieden die in nationale lijsten zijn opgenomen en kunnen worden aangewezen als gebieden van communautair belang – Beschermende maatregelen – Goedkeuring van een plan of een project betreffende een beschermd gebied – Opneming a posteriori van het gebied in de lijst van gebieden van communautair belang – Verplichtingen van de lidstaten – Nieuwe milieueffectbeoordeling – Voorwaarden – Toetsing door de nationale rechter

Artikel 6, lid 2, van richtlijn 92/43 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna moet aldus worden uitgelegd dat een plan of project dat niet direct verband houdt met of noodzakelijk is voor het beheer van een gebied en waarvoor na een onderzoek dat niet voldoet aan de vereisten van artikel 6, lid 3, van deze richtlijn een vergunning is verleend voordat het betrokken gebied in de lijst van de gebieden van communautair belang is opgenomen, door de bevoegde overheidsinstanties ex post moet worden beoordeeld op zijn gevolgen voor dat gebied indien die beoordeling de enige passende maatregel is om te voorkomen dat de uitvoering van dat plan of project resulteert in een verslechtering of in storende factoren die, gelet op de doelstellingen van deze richtlijn, een significant effect kunnen hebben. Het staat aan de verwijzende rechter om na te gaan of aan die voorwaarden is voldaan. Artikel 6, lid 2, van richtlijn 92/43 legt immers een algemene beschermingsverplichting op die de vaststelling tot doel heeft van passende beschermingsmaatregelen waarmee verslechteringen en verstoringen kunnen worden voorkomen die, gelet op de doelstellingen van deze richtlijn, significante effecten zouden kunnen hebben. Daarbij gaat het om een permanente verplichting. Wanneer een waarschijnlijkheid of een gevaar van een dergelijke verslechtering of van dergelijke verstoringen zich kan voordoen omdat een plan of project niet – als passende maatregel in de zin van voormeld artikel 6, lid 2 – op basis van de beste wetenschappelijke kennis ex post is beoordeeld op de gevolgen ervan voor het betrokken gebied, neemt de algemene beschermingsverplichting de vorm aan van een verplichting om dat onderzoek uit te voeren. (cf. punten 37, 44‑46 en dictum 1)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 49, 50)

Artikel 6, lid 2, van richtlijn 92/43 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna moet aldus worden uitgelegd dat wanneer een ex-post-beoordeling van de gevolgen voor het betrokken gebied van een plan of project waarvan met de uitvoering is gestart na de opneming van dat gebied in de lijst van de gebieden van communautair belang, noodzakelijk blijkt, bij die beoordeling de vereisten van artikel 6, lid 3, van deze richtlijn in acht moeten worden genomen. Bij een dergelijke beoordeling moet rekening worden gehouden met alle ten tijde van die opneming voorliggende gegevens en met alle gevolgen voor dat gebied die zich na dat tijdstip hebben voorgedaan of kunnen voordoen als gevolg van de gedeeltelijke of volledige uitvoering van dat plan of project. Wanneer artikel 6, lid 2, van richtlijn 92/43 een verplichting in het leven roept om de gevolgen voor het betrokken gebied van een plan of project ex post te beoordelen, moet een dergelijke beoordeling de bevoegde autoriteit immers in staat stellen te waarborgen dat de uitvoering van dat plan of project niet zal resulteren in een verslechtering of in verstoringen die, gelet op de doelstellingen van die richtlijn, een significant effect kunnen hebben. Indien in het concrete geval een ex-post-beoordeling, op basis van dat artikel 6, lid 2, een passende maatregel in de zin van deze bepaling zou blijken, moet die beoordeling dus gedetailleerd omschrijven welke risico’s van verslechtering of verstoringen die een significant effect kunnen hebben in de zin van die bepaling, verbonden zijn aan de uitvoering van het betrokken plan of project, en in overeenstemming zijn met de vereisten van artikel 6, lid 3, van die richtlijn. Bovendien is een onderzoek dat voldoet aan de eisen van artikel 6, lid 3, van richtlijn 92/43 noodzakelijk in alle gevallen waarin, naar analogie met artikel 6, lid 4, van die richtlijn, een project dat onverenigbaar is met de instandhoudingsdoelstellingen van het betrokken gebied, moet worden uitgevoerd wegens dwingende redenen van groot openbaar belang. (cf. punten 53, 54, 56, 62 en dictum 2)