ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
35.

Het Hof heeft dienaangaande onder meer het volgende overwogen: – „[H]et [is] van wezenlijk belang dat de toegang van de bevoegde nationale instanties tot de bewaarde gegevens wordt onderworpen aan voorafgaande toetsing door een rechterlijke instantie of door een onafhankelijke bestuurlijke entiteit, en dat deze rechterlijke instantie of deze entiteit haar beslissing geeft op een met redenen omkleed verzoek van deze instanties dat met name wordt ingediend in het kader van procedures ter voorkoming, opsporing of vervolging van strafbare feiten.” ( 9 ) – „Die voorafgaande toetsing vereist onder meer, zoals de advocaat-generaal [in de zaak die tot het arrest Prokuratuur heeft geleid] in wezen heeft opgemerkt in punt 105 van zijn conclusie, dat de rechterlijke instantie of de entiteit die belast is met die toetsing, over alle bevoegdheden beschikt en alle noodzakelijke waarborgen biedt om ervoor te zorgen dat de verschillende betrokken belangen en rechten met elkaar in overeenstemming worden gebracht. In het specifieke geval van een strafrechtelijk onderzoek vereist een dergelijke toetsing dat die rechterlijke instantie of entiteit in staat is een juist evenwicht te verzekeren tussen, enerzijds, de belangen die verband houden met de behoeften van het onderzoek in het kader van de bestrijding van criminaliteit, en, anderzijds, de fundamentele rechten op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en op bescherming van de persoonsgegevens van de personen op wier gegevens de toegang betrekking heeft.” ( 10 ) – „In het bijzonder impliceert het vereiste van onafhankelijkheid op strafrechtelijk gebied, zoals de advocaat-generaal [in de zaak die tot het arrest Prokuratuur heeft geleid] in wezen in punt 126 van zijn conclusie heeft opgemerkt, dat de instantie die belast is met die voorafgaande toetsing enerzijds niet betrokken mag zijn bij de uitvoering van het betrokken strafrechtelijk onderzoek en anderzijds neutraal moet zijn ten opzichte van de partijen in de strafprocedure.” ( 11 ) – „Dat is niet het geval bij een openbaar ministerie dat de onderzoeksprocedure leidt en, in voorkomend geval, optreedt als openbaar aanklager. Het openbaar ministerie heeft immers niet tot taak om een geschil in volledige onafhankelijkheid te beslechten, maar om het, in voorkomend geval, als procespartij die de strafvordering instelt, voor te leggen aan de bevoegde rechter.” ( 12 ) – „De omstandigheid dat het openbaar ministerie overeenkomstig de regels inzake zijn bevoegdheden en zijn statuut gehouden is om de belastende en ontlastende elementen te onderzoeken, de rechtmatigheid van de onderzoeksprocedure te waarborgen en uitsluitend op te treden in overeenstemming met de wet en zijn eigen overtuiging, kan niet volstaan om het ten aanzien van de betrokken belangen de hoedanigheid van derde in de zin van punt 52 van het [arrest Prokuratuur] te verlenen.” ( 13 )
93.

In dit verband moet allereerst in herinnering worden gebracht dat artikel 20, lid 2, eerste alinea, van verordening nr. 659/1999 ( 25 ), zoals gewijzigd bij verordening nr. 734/2013 ( 26 ), die op de onderhavige zaak van toepassing is, als volgt luidde: „Elke belanghebbende kan een klacht indienen om de Commissie in kennis te stellen van mogelijk onrechtmatige steun of van mogelijk misbruik van steun. Te dien einde vult de belanghebbende een [...] vastgesteld formulier in, en verschaft hij de daarin gevraagde verplichte informatie.” De tweede alinea bepaalde het volgende: „Wanneer de Commissie van oordeel is dat de belanghebbende het verplichte klachtenformulier niet heeft nageleefd of de feiten en juridische argumenten die de belanghebbende heeft aangevoerd, onvoldoende gronden bieden om, op grond van een provisioneel onderzoek, aan te tonen dat er sprake is van onrechtmatige steun of misbruik van steun, stelt zij de belanghebbende partij daarvan in kennis en nodigt zij deze uit om opmerkingen in te dienen binnen een bepaalde termijn die in de regel niet meer dan één maand beloopt. Indien de belanghebbende partij haar standpunten niet binnen die vastgestelde termijn kenbaar maakt, wordt de klacht geacht te zijn ingetrokken. De Commissie stelt de betrokken lidstaat ervan in kennis als een klacht wordt geacht te zijn ingetrokken.” De derde alinea van die bepaling luidde als volgt: „De Commissie stuurt de klager een afschrift van het besluit over een geval dat betrekking heeft op het onderwerp van de klacht.”
10.

§ 353/A van de Büntető Törvénykönyvről szóló 2012. évi C. törvény (wet C van 2012 tot vaststelling van het wetboek van strafrecht; hierna: „wetboek van strafrecht” ( 9 )), met als opschrift „Faciliteren van illegale immigratie”, welke bepaling is ingevoerd bij § 11, lid 1, van wet VI van 2018, luidt: „1. Hij die organisatorische activiteiten verricht die ertoe strekken a) in Hongarije een asielprocedure in te leiden voor personen die in hun land van herkomst, het land van hun gewone verblijfplaats of een ander land waarlangs zij in Hongarije zijn aangekomen, niet worden vervolgd vanwege hun ras, nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of hun religieuze of politieke opvattingen, of die aldaar geen gegronde vrees voor directe vervolging hebben, of b) personen die illegaal Hongarije binnenkomen of in Hongarije verblijven, te helpen bij het verkrijgen van een verblijfstitel, kan in afzondering worden geplaatst, voor zover niet tevens sprake is van een ernstiger strafbaar feit. 2. Hij die materiële middelen levert om het in lid 1 bedoelde strafbare feit te plegen of met regelmaat dergelijke organisatorische activiteiten verricht, wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste één jaar. 3. Hij die het in lid 1 bedoelde strafbare feit pleegt a) om een financieel voordeel te verkrijgen, b) door meer dan één persoon te helpen, of c) op een afstand van minder dan acht kilometer van de grens of van de grensmarkering die overeenkomt met de buitengrenzen zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 2, van verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende een Uniecode voor de overschrijding van de grenzen door personen (Schengengrenscode)[ ( 10 )], wordt gestraft met de in lid 2 bedoelde straf. 4. De straf van de dader van het in lid 1 bedoelde strafbare feit kan onbeperkt worden verlaagd of kan, in gevallen die een bijzondere behandeling verdienen, worden opgeheven indien de dader uiterlijk op het tijdstip waarop zijn vervolging aanvangt de omstandigheden aangeeft waarin het strafbare feit is gepleegd. 5. Voor de toepassing van deze bepaling omvatten de organisatorische activiteiten met een in lid 1 bedoeld oogmerk, met name: a) het bewaken van de grenzen, van de grens of van een grensmarkering die overeenkomen met de Hongaarse buitengrenzen zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 2, van de Schengengrenscode, b) het opstellen of verspreiden van informatiedocumenten of het feit dat een derde wordt belast met het verrichten van deze handelingen, en c) het oprichten of gebruikmaken van een netwerk.”
„1)

Moet artikel 9, lid 1, onder c), van richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 aldus worden uitgelegd dat het eraan in de weg staat dat lidstaten het gebruik van middelen, installaties of methoden voor het vangen of doden toestaan die, ook al is het minimaal en strikt tijdelijk, tot bijvangst kunnen leiden? Zo ja, welke criteria die met name betrekking hebben op het beperkte aandeel of de beperkte omvang van deze bijvangst, op het feit dat de toegestane jachtmethode in beginsel niet dodelijk is en op de verplichting om de per ongeluk gevangen exemplaren zonder ernstige schade vrij te laten, kunnen worden aangehouden om aan te nemen dat aan het selectiviteitscriterium van deze bepaling is voldaan?
53.

Deze argumenten kunnen als volgt worden samengevat: in de richtlijn staat niet letterlijk dat de beperkingen per werknemer moeten worden toegepast, terwijl de toepasselijkheid van de beperkingen per overeenkomst wordt aangetoond door het feit dat die in enkele sectorregelingen uitdrukkelijk is vastgesteld; over de voorstellen tot wijziging van de richtlijn die de Commissie in de loop der jaren heeft ingediend om de toepassing per werknemer in de wetstekst op te nemen heeft de Raad nog geen overeenstemming bereikt, en aan deze voorstellen is dus geen gevolg gegeven; de uiteenlopende feitelijke situatie in de lidstaten is het resultaat van hun beoordelingsvrijheid bij de toepassing van de bepalingen van richtlijn 2003/88, en hoewel de meeste lidstaten de beperkende bepalingen per werknemer toepassen, zijn er ook enkele lidstaten die deze per overeenkomst toepassen; dit doen zij ook om redenen van economische aard, en een eventuele uitlegging van de richtlijn volgens welke de beperkingen per werknemer moeten worden toegepast, zou grote gevolgen kunnen hebben; het zou de werknemer op grond van het door het Unierecht beschermde beginsel van vrije beroepsuitoefening moeten worden toegestaan om op grond van meerdere overeenkomsten een arbeidsduur te aanvaarden die de in de richtlijn vastgestelde grenzen overschrijdt; op bepaalde categorieën werknemers zijn de in richtlijn 2003/88 vastgestelde beperkingen niet van toepassing en moeten daarentegen de in dezelfde richtlijn vastgestelde afwijkingen worden toegepast.
Artikel 106, leden 1 en 2, VWEU luidt als volgt:

„1. De lidstaten nemen of handhaven met betrekking tot de openbare bedrijven en de ondernemingen waaraan zij bijzondere of uitsluitende rechten verlenen, geen enkele maatregel welke in strijd is met de regels van de Verdragen, met name die bedoeld in de artikelen 18 en 101 tot en met 109.

2. De ondernemingen belast met het beheer van diensten van algemeen economisch belang of die het karakter dragen van een fiscaal monopolie, vallen onder de regels van de Verdragen, met name onder de mededingingsregels, voor zover de toepassing daarvan de vervulling, in feite of in rechte, van de hun toevertrouwde bijzondere taak niet verhindert. De ontwikkeling van het handelsverkeer mag niet worden beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang van de Unie.”
6.

Artikel 10 bis van verordening nr. 773/2004, met als opschrift „Schikkingsprocedure in kartelzaken”, bepaalt: „1. Na de inleiding van de procedure op grond van artikel 11, lid 6, van verordening […] nr. 1/2003 kan de Commissie een termijn vaststellen waarbinnen de partijen schriftelijk kunnen aangeven dat zij bereid zijn schikkingsgesprekken te voeren, met als doel om eventueel verklaringen met het oog op een schikking in te dienen. De Commissie is niet verplicht rekening te houden met antwoorden die zij na het verstrijken van die termijn ontvangt. […] 2. Partijen die aan schikkingsgesprekken deelnemen, kunnen door de Commissie in kennis worden gesteld van: a) de bezwaren die zij voornemens is jegens hen aan te voeren; b) het bewijsmateriaal waarvan wordt gebruikgemaakt om de beoogde bezwaren vast te stellen; c) niet-vertrouwelijke versies van ieder specifiek, toegankelijk document dat op dat tijdstip in het dossier van de zaak is opgenomen, voor zover een verzoek van een partij gerechtvaardigd is om die partij in staat te stellen haar positie ten aanzien van een bepaalde periode of enig ander specifiek aspect van het kartel te bepalen, en d) de bandbreedte van mogelijke geldboeten. […] Indien de schikkingsgesprekken vorderen, kan de Commissie een termijn vaststellen waarbinnen de partijen zich ertoe kunnen verbinden de schikkingsprocedure te volgen door verklaringen met het oog op een schikking in te dienen waarin de uitkomsten van de schikkingsgesprekken zijn weergegeven en waarin zij hun betrokkenheid bij een schending van artikel 101 [VWEU] en hun aansprakelijkheid erkennen. […] […] 3. Wanneer de inhoud van de door de partijen met het oog op een schikking gedane verklaringen in de aan de partijen kennisgegeven mededeling van punten van bezwaar is weergegeven, wordt door het schriftelijke antwoord van de betrokken partijen op de mededeling van punten van bezwaar, binnen een door de Commissie vast te stellen termijn, bevestigd dat de aan hen gerichte mededeling van punten van bezwaar de inhoud van hun met het oog op een schikking gedane verklaringen weergeeft. De Commissie kan daarop, na raadpleging van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities overeenkomstig artikel 14 van verordening […] nr. 1/2003, overgaan tot het geven van een beschikking op grond van de artikelen 7 en 23 van verordening […] nr. 1/2003. 4. De Commissie kan op ieder tijdstip in de procedure besluiten om schikkingsgesprekken volledig stop te zetten in een bepaalde zaak of ten aanzien van één of meer van de betrokken partijen, indien zij van mening is dat procedurele voordelen in het gedrang komen.”
79.

Het onderzoek van ingewikkelde economische gegevens dat aan een dergelijke algehele beoordeling ten grondslag ligt, ontsnapt overigens niet aan de controle van de Unierechter. ( 31 ) Deze controle is evenwel beperkt, in die zin dat de Unierechter zijn beoordeling van de feiten niet in de plaats kan stellen van die van de Commissie en zijn inhoudelijke toetsing noodzakelijkerwijs dient te beperken tot de vraag of geen sprake is van een kennelijk onjuiste beoordeling dan wel van misbruik van bevoegdheid. ( 32 ) Voorts kan de Unierechter nagaan of de procedure- en motiveringsvoorschriften in acht zijn genomen en of de feiten juist zijn vastgesteld. ( 33 )
113.

Overeenkomstig deze regelingen moesten bijvoorbeeld in 2013 vijftien dagen bijzonder ontspanningsverlof worden toegekend voor Afghanistan, twaalf voor Haïti en zes voor Ivoorkust. ( 47 ) Terzelfder tijd worden ten minste twee reisdagen per ontspanningsverlof toegekend ( 48 ) en is, afhankelijk van de duur van het bijzondere ontspanningsverlof, een verdeling over twee tot vijf perioden toegestaan. Voor de bovengenoemde standplaatsen heeft de Commissie Brussel aangeduid als de plaats waar het verlof in beginsel moet worden doorgebracht. Voor sommige standplaatsen in Zuidoost-Azië is daarentegen Phuket in Thailand als zodanig aangeduid. Deze plaatsen van verlof lijken in de eerste plaats van belang te zijn voor de vergoeding van reiskosten, maar de personeelsleden zijn niet verplicht om het bijzondere ontspanningsverlof aldaar door te brengen. ( 49 )
In artikel 2 zijn de volgende begrippen gedefinieerd:

„[…]

1. ‚vonnis’: een onherroepelijke uitspraak of beschikking van een rechter van de beslissingsstaat, waarbij wordt vastgesteld dat een natuurlijke persoon een strafbaar feit heeft gepleegd en waarbij aan die persoon wordt opgelegd:

a) een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel, indien op grond van dat vonnis of bij een latere proeftijdbeslissing voorwaardelijke invrijheidstelling is verleend,

b) een voorwaardelijke straf,

c) een voorwaardelijke opschorting van de strafoplegging, of

d) een alternatieve straf;

2. ‚voorwaardelijke straf’: een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel waarvan de tenuitvoerlegging volledig of ten dele voorwaardelijk wordt opgeschort, doordat een of meer proeftijdvoorwaarden worden opgelegd. Deze proeftijdvoorwaarden worden in het vonnis zelf opgenomen of in een afzonderlijke proeftijdbeslissing van een bevoegde autoriteit bepaald;

3. ‚voorwaardelijke opschorting van de strafoplegging’: een vonnis waarbij de oplegging van een straf voorwaardelijk is opgeschort doordat een of meer proeftijdvoorwaarden worden opgelegd, of waarbij in plaats van een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel een of meer proeftijdvoorwaarden worden opgelegd. Deze proeftijdvoorwaarden worden in het vonnis zelf opgenomen of in een afzonderlijke proeftijdbeslissing van een bevoegde autoriteit bepaald;

[…]

5. ‚proeftijdbeslissing’: een vonnis van een rechter of een op grond daarvan gegeven definitieve beslissing van een bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat, waarbij:

a) een voorwaardelijke invrijheidstelling wordt verleend, of

b) proeftijdvoorwaarden worden opgelegd;

[…]

7. ‚proeftijdvoorwaarden’: verplichtingen en instructies die volgens het nationale recht van de beslissingsstaat door een bevoegde autoriteit aan een natuurlijke persoon worden opgelegd in samenhang met een voorwaardelijke straf, een voorwaardelijke opschorting van de strafoplegging of een voorwaardelijke invrijheidstelling;

[…]”
40.

In dit verband zou ik willen opmerken dat de formulering van artikel 197 Sr ongelukkig is gelet op de bewoordingen van richtlijn 2008/115, omdat in dit artikel het duidelijke onderscheid vervaagt dat in de richtlijn wordt gemaakt tussen een terugkeerbesluit en een inreisverbod. Zelfs een welwillende lezing van artikel 197 Sr vergt intellectuele pirouettes. JZ stelt terecht dat deze bepaling in dat opzicht verre van duidelijk is. Ook al wordt in deze nationale strafrechtelijke bepaling niet hetzelfde terminologische onderscheid gemaakt als in richtlijn 2008/115, toch lijkt mij deze bepaling niet in te druisen tegen de bewoordingen of de doelstellingen van die richtlijn. Artikel 197 Sr is weliswaar enigszins verwarrend geformuleerd, maar het valt niet te ontkennen dat er geen enkele aanwijzing is dat de toepassing ervan, ook in de onderhavige zaak, het in richtlijn 2008/115 vastgelegde samenspel van terugkeerbesluit en inreisverbod wijzigt. Bovendien is het weliswaar zo dat die richtlijn zich niet verzet tegen de oplegging van een strafrechtelijke sanctie, maar zij verlangt daarbij niet dat in nationale strafwetgeving exact dezelfde bewoordingen worden gebruikt.
54.

Met de tweede vraag in zaak C‑762/18 en de vraag in zaak C‑37/19 wensen de verwijzende rechters in wezen te vernemen of artikel 7, lid 2, van richtlijn 2003/88 en artikel 31, lid 2, van het Handvest aldus dienen te worden uitgelegd dat ze in de weg staan aan nationale wetgeving, rechtspraak of gebruiken volgens welke de financiële vergoeding voor opgebouwde maar niet-opgenomen vakantie na de beëindiging van het dienstverband niet verschuldigd is wanneer de werknemer zijn recht op vakantie niet heeft kunnen uitoefenen vóór de beëindiging van het dienstverband wegens een ontslag dat nadien door de nationale rechter onrechtmatig is verklaard en deze laatste tevens met terugwerkende kracht het herstel van het dienstverband heeft gelast voor het tijdvak tussen de onrechtmatige handeling van de werkgever en de latere wederindienstneming.
Het lijkt mij dat de redenering van het Hof over de bevoegdheids- en procedurekwesties in dat arrest inderdaad nuttige aanwijzingen geeft met betrekking tot de zaak van RQ. Het Hof oordeelde daar dat het weliswaar niet bevoegd was om wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen van een van de lidstaten nietig te verklaren, maar dat de aan de orde gestelde kwestie niettemin onder zijn bevoegdheid viel, aangezien deze betrekking had op de uitlegging en toepassing van het EGKS-protocol, met name artikel 11, onder b), daarvan. Het Hof heeft in zijn arrest de volgende uitspraken gedaan die bijzonder relevant zijn:

„Overwegende dat de opstellers van het protocol, door in artikel 16 van het [EGKS-protocol] een beroepsrecht toe te kennen, kennelijk de eerbiediging van de in het protocol vastgelegde voorrechten en immuniteiten hebben willen verzekeren, zulks niet alleen in het belang van de Gemeenschap en haar instellingen, doch ook van degenen aan wie deze voorrechten en immuniteiten zijn verleend, en voorts in het belang van de lidstaten en hun administratieve organen, die behoren te worden beschermd tegen een te extensieve interpretatie van genoemde voorrechten en immuniteiten. [...]

Dat de privileges en immuniteiten weliswaar ,uitsluitend in het belang van de Gemeenschap’ zijn toegekend, doch met dien verstande dat zij uitdrukkelijk zijn toegekend ‚aan de ambtenaren van de instellingen van de Gemeenschap’.

Dat de omstandigheid dat de voorrechten, immuniteiten en faciliteiten in het algemeen belang van de Gemeenschap zijn verleend, strekt tot rechtvaardiging van de bevoegdheid van de Hoge Autoriteit, te bepalen, op welke groepen van ambtenaren deze van toepassing zijn (artikel 12) of eventueel de immuniteit op te heffen (artikel 13, lid 2), doch niet betekent dat deze voorrechten zijn toegekend aan de Gemeenschap in plaats van rechtstreeks aan haar ambtenaren; dat deze uitleg overigens duidelijk voortvloeit uit de formulering van voornoemde bepalingen.” ( 37 )
Artikel 22, lid 1, van de uitvoeringsverordening omschrijft de verplichtingen van de dienstverrichter bij het bepalen van de plaats van een dienst:

„De dienstverrichter bepaalt aan de hand van de aard en het gebruik van de verrichte dienst voor welke vaste inrichting van de afnemer de dienst wordt verricht.

Wanneer de dienstverrichter niet aan de hand van de aard en het gebruik van de verrichte dienst kan bepalen voor welke vaste inrichting van de afnemer de dienst wordt verricht, let hij er bij het bepalen om welke vaste inrichting het gaat in het bijzonder op of de vaste inrichting in het contract, op de bestelbon en middels het door de lidstaat van de afnemer toegekende en door de afnemer aan hem meegedeelde btw-identificatienummer als afnemer van de dienst aangeduid is alsook of de vaste inrichting de entiteit is die de dienst betaalt.

Wanneer niet overeenkomstig de eerste en de tweede alinea van het onderhavige lid kan worden bepaald voor welke vaste inrichting van de afnemer de dienst wordt verricht of wanneer onder artikel 44 van richtlijn 2006/112/EG vallende diensten worden verricht voor een belastingplichtige in het kader van een contract dat betrekking heeft op één of meer diensten die op een niet identificeerbare of niet kwantificeerbare manier worden afgenomen, kan de dienstverrichter er rechtsgeldig van uitgaan dat de diensten worden verricht op de plaats waar de afnemer de zetel van zijn bedrijfsuitoefening heeft gevestigd.”
65.

Een onvolmaakte analogie kan hier misschien nuttig zijn. Denk even aan een vliegtuigpassagier (een onderdaan van een derde land) die de veiligheids- en paspoortcontrole is gepasseerd en aan boord is gegaan van de vlucht naar zijn bestemming. Bij de paspoortcontrole is een uitreisstempel in zijn Schengenvisum aangebracht. Zodra de passagier aan boord van het vliegtuig is, heeft hij geen controle meer over zijn fysieke locatie. De gezagvoerder beslist of en wanneer het vliegtuig opstijgt. Bij een vertraging van de luchtverkeersleiding beslist de gezagvoerder of de passagiers geduldig aan boord van het vliegtuig moeten wachten dan wel of zij (bij een lange vertraging) mogen uitstappen en later weer instappen. In het laatste geval zal de passagier zich na het uitstappen weer in de terminal bevinden, zij het aan de „luchtzijde”. Het zou hem vrijstaan, indien hij dat wenst, om opnieuw de paspoortcontrole te passeren en het grondgebied van de lidstaat opnieuw binnen te komen (op dat moment zou een nieuw inreisstempel in zijn Schengenvisum worden aangebracht). Maar zolang hij aan de „luchtzijde” blijft, is het duidelijk dat hij is uitgereisd, ongeacht het feit dat hij niet langer aan boord van het vliegtuig is, maar een kopje koffie drinkt en een hapje eet in het terminalgebouw.