De inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon, waaronder het opnemen van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie in het primaire Unierecht, kan niet worden beschouwd als een nieuw rechtspunt in zin van artikel 42, lid 2, eerste alinea, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof, en kan dus niet rechtvaardigen dat in de loop van het geding een nieuw middel wordt voorgedragen. Het Hof heeft namelijk zelfs vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon reeds meerdere malen vastgesteld dat het recht op een eerlijk proces zoals dat met name voortvloeit uit artikel 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, een grondrecht is dat door de Europese Unie als algemeen beginsel wordt geëerbiedigd krachtens artikel 6, lid 2, EU.

Wanneer de onderneming waaraan een inbreuk op artikel 81 EG wordt toegerekend, aan het hoofd staat van een groep van vennootschappen die een economische eenheid vormen, is de omzet die voor de berekening van de bovengrens van de geldboete als bedoeld in artikel 23, lid 2, van verordening nr. 1/2003 in aanmerking moet worden genomen, de omzet van die gehele groep. Bij de beoordeling van de financiële draagkracht van die vennootschap mag de Commissie de geconsolideerde jaarrekeningen van laatstgenoemde in aanmerking nemen, aangezien deze als een relevante beoordelingsfactor kunnen worden beschouwd.

Wat meer bepaald een overschrijding van de redelijke procestermijn door het Gerecht betreft, is de rekwirerende partij die meent dat zij door deze overschrijding voor het Gerecht in haar belangen is aangetast, niet gehouden om deze aantasting onmiddellijk aan te voeren. In voorkomend geval kan zij wachten tot het einde van de procedure om de totale duur ervan te kennen en dus over alle noodzakelijke gegevens te beschikken om vast te stellen hoe zij in haar belangen meent te zijn aangetast. Bijgevolg is een middel ontleend aan een dergelijke onregelmatigheid zelfs ontvankelijk wanneer de rekwirante dit pas voor het eerst in hogere voorziening aanvoert.

Aangaande de ontvankelijkheid van een middel ontleend aan een aan het Gerecht toe te schrijven procedurele onregelmatigheid dat pas voor het eerst in hogere voorziening wordt aangevoerd, moet worden opgemerkt dat een partij een procedurele onregelmatigheid weliswaar moet kunnen opwerpen zodra zij meent dat schending van de toepasselijke regels is aangetoond, maar kan niet worden gehouden dit te doen in een stadium waarin de volle omvang van de gevolgen van deze schending nog niet bekend is.

In het kader van het onderzoek van een verzoek dat strekt tot herstel van de schade als gevolg van de niet-inachtneming van een redelijke procestermijn door het Gerecht, zal het aan het Gerecht staan om aan de hand van het daartoe overgelegde bewijs te beoordelen of zich schade heeft voorgedaan en of er een causaal verband is tussen die schade en de buitensporig lange duur van de litigieuze gerechtelijke procedure.

In geval van een beroep tot schadevergoeding wegens schending door het Gerecht van artikel 47, tweede alinea, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat is ingesteld omdat het Gerecht de vereisten inzake de inachtneming van de redelijke procestermijn niet in acht heeft genomen, staat het krachtens artikel 340, tweede alinea, VWEU aan het Gerecht om de in de rechtsorden van de lidstaten toepasselijke algemene beginselen voor op vergelijkbare schendingen gebaseerde beroepen in acht te nemen. Met name moet het Gerecht in die context nagaan of kan worden vastgesteld of zich niet alleen materiële schade heeft voorgedaan, maar ook immateriële schade die een partij mogelijk als gevolg van de termijnoverschrijding heeft geleden en die in voorkomend geval passend moet worden hersteld.

Het staat dus aan het Gerecht, dat krachtens artikel 256, lid 1, VWEU bevoegd is, om zich over dergelijke schadevorderingen uit te spreken, zulks in een andere formatie dan die welke kennis heeft genomen van het geschil dat heeft geleid tot de procedure waarvan de duur wordt bekritiseerd, onder toepassing van de door het Hof geformuleerde criteria voor de beoordeling of het Gerecht het beginsel van de redelijke termijn in acht heeft genomen.

(cf. punten 88‑90, 103)