In dit pakket gemeenschapsmaatregelen neemt de medeverantwoordelijkheidsheffing een bijzondere plaats in, omdat zij in de gedachtengang van de wetgever wordt gezien als een middel om rechtstreeks het evenwicht tussen vraag en aanbod te beïnvloeden, ten einde „een meer direct verband tot stand te brengen tussen de produktie en de afzetmogelijkheden van zuivelprodukten” (tweede overweging van verordening nr. 1079/77).

Welke zijn haar karakteristieken ? Advocaatgeneraal Mayras wees er in zijn conclusie in de zaak Stölting (zaak 138/78, Jurispr. 1979, blz. 725) op, dat de toepasselijkheid van de heffing algemeen is; zij is van toepassing

„op alle melkproducenten, op alle hoeveelheden melk die zij aan melkbe- of verwerkende bedrijven afleveren, en op alle hoeveelheden melk die zij rechtstreeks in de vorm van andere zuivelprodukten verkopen”,

met uitzondering van de melkproduktie in berggebieden (artikel 1, leden 1 en 2, van verordening nr. 1079/77). Het bedrag van de heffing is afhankelijk van drie variabele factoren — de marktsituatie, de vooruitzichten inzake vraag en aanbod en de ontwikkeling van de voorraden — doch bedraagt ten minste 1,5% en ten hoogste 4% van de melkrichtprijs (artikel 2, leden 2 en 3).

De richtprijs vormt de grondslag voor de heffing, die geldig is voor het betrokken melkprijsjaar (artikel 2, lid 3). Zoals u weet is de richtprijs de melkprijs

„welke wordt nagestreefd voor de totale hoeveelheid melk die door de producenten tijdens het melkprijsjaar wordt verkocht, in de mate waarin de afzetmogelijkheden op de markt van de Gemeenschap en op de markten daarbuiten dit toelaten”.

Bovendien — en dit is in casu van bijzonder belang — wordt deze prijs vastgesteld voor „melk met een vetgehalte van 3,7% en wel in het stadium franco-melkfabriek” (artikel 3, leden 2 en 3, van verordening nr. 804/68).

Het bedrag van de heffing wordt door de melkfabriek ingehouden op de aan de producenten te verrichten betaling (artikel 3, lid 1, van verordening nr. 1079/77). De aldus namens de Gemeenschap geheven bedragen worden overgemaakt aan de hiertoe aangewezen nationale instanties en later aangewend, zoals de instellingen in antwoord op vragen van het Hof hebben medegedeeld, voor de financiering via het gemeenschapsbudget van de uitgaven in de sector melk en zuivelprodukten en meer in het bijzonder voor de in artikel 4 van verordening nr. 1079/77 bedoelde maatregelen ter verruiming van de markten voor zuivelprodukten.

De medeverantwoordelijkheidsheffing, oorspronkelijk voorzien om te worden toegepast tot het einde van het melkprijsjaar 1979-1980 (artikel 1, lid 1), is in de loop van de volgende melkprijsjaren steeds verlengd: het voortbestaan van het gebrek aan evenwicht tussen vraag en aanbod verklaart niet alleen deze handhaving, doch ook het hogere tarief, dat, in afwijking van het oorspronkelijk voorziene minimum (artikel 2 van verordening nr. 1001/78 van de Raad van 12 mei 1978, PB 1978, L 130, blz. 11) van aanvankelijk 0,5% is verhoogd tot 3% voor het melkprijsjaar 1984-1985 (verordening nr. 861/84 van de Raad van 31 maart 1984, PB 1984, L 90, blz. 21). Bovendien is zij in 1984 aangevuld met een „extraheffing” die een dissuasieve last — tot 100% van de richtprijs — legt op de hoeveelheden melk die de referentiequota overschrijden (verordeningen nrs. 856 en 857/84 van de Raad van 31 maart 1984, PB 1984, L 90, blz. 10 en 13).