De precontentieuze procedure is gedetailleerd weergegeven in het rapport ter terechtzitting, waarnaar ik verwijs. Teneinde de lezing van het hiernavolgende te vergemakkelijken, is het echter dienstig vooraf een beknopte beschrijving te geven van de betrokken communautaire regelgeving.

De relevante tekst is in de eerste plaats richtlijn 64/432, waarbij een eerste harmonisatie tot stand is gebracht van de veterinairrechtelijke bepalingen. Het reeds genoemde artikel 9, dat door de Portugese regering wordt beschouwd als de grondslag van de bestreden nationale maatregel, staat de Lid-Staten toe, tijdelijk maatregelen te treffen om de invoer van runderen of varkens uit andere Lid-Staten te beperken of te verbieden, indien deze door een epizoötische of een nieuwe ernstige en besmettelijke ziekte zijn getroffen.

De in richtlijn 64/432 voorziene harmonisatiemaatregelen zijn echter gewijzigd bij richtlijn 90/425/EEG van 26 juni 1990 inzake veterinaire en zoötechnische controles in het intracommunautaire handelsverkeer in bepaalde levende dieren en produkten in het vooruitzicht van de totstandbrenging van de interne markt. ( 3 ) In het bijzonder heeft artikel 14, naar de vorm althans, artikel 9 van richtlijn 64/432 vervangen door een nieuw artikel 9 — dat echter een andersoortig probleem regelt — door te bepalen dat een Lid-Staat die over een nationaal programma ter bestrijding van bepaalde besmettelijke ziekten beschikt, dit programma, met inachtneming van bepaalde criteria, aan de Commissie ter goedkeuring kan voorleggen.

Het vraagstuk van de beschermende maatregelen wordt daarentegen geregeld in artikel 10 van richtlijn 90/425, dat de respectieve verplichtingen omschrijft van enerzijds de Lid-Staten van verzending en bestemming en anderzijds de Commissie op het gebied van de preventie en de bestrijding van zoönoses en andere ziekten. Genoemd artikel bepaalt met name, dat het de Commissie is die, na onderzoek van het permanent comité, de nodige maatregelen vaststelt (lid 4), terwijl de Lid-Staat van bestemming slechts de in de communautaire voorschriften voorziene preventieve maatregelen kan nemen naar aanleiding van de in artikel 5 van dezelfde richtlijn bedoelde controles (lid 1, derde alinea) en, in bepaalde omstandigheden, conservatoire maatregelen in afwachting van de maatregelen die normaliter tot de competentie van de Commissie behoren (lid 1, vierde alinea).

Hieraan dient te worden toegevoegd, dat artikel 26 van richtlijn 90/425 in twee verschillende tijdstippen voorziet die de Lid-Staten bij het voldoen aan de bepalingen van genoemde richtlijn in acht dienen te nemen: twee maanden na de kennisgeving, dat wil zeggen 27 september 1990, voor wat betreft artikel 10, en uiterlijk 31 december 1991 voor wat betreft alle overige artikelen, welke datum later is uitgesteld tot 1 juli 1992. ( 4 )

En het is nu juist op grond van artikel 10, lid 4, van richtlijn 90/425, dat de Commissie beschikking 91/237 heeft vastgesteld, welke beschikking een lijst van maatregelen omvat ter bestrijding van de verspreiding van een nieuwe varkensziekte en die bepaalde verplichtingen voor de verzendende Lid-Staten met zich meebrengt. Krachtens de artikelen 2-5 zijn deze Lid-Staten immers gehouden tot vernietiging van alle produkten afkomstig uit besmette bedrijven, en dienen zij zich te onthouden van de uitvoer naar andere Lid-Staten van varkens afkomstig van die bedrijven. In het bijzonder worden voorts België, Duitsland en Nederland verplicht zich te onthouden van de uitvoer van gebruiksvarkens afkomstig uit gemeenten met een groot besmettingsgevaar. ( 5 )