CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL K. ROEMER

VAN 20 JANUARI 1970 ( 1 )

Mijnheer de President,

mijne heren Rechters,

Bij een controle van het Italiaanse omzetbelastingstelsel kwam de Commissie van de Europese Economische Gemeenschap tot de overtuiging dat bepaalde voor de invoer van wol en wolprodukten uit de andere Lid-Staten geldende regelingen overtredingen van de artikelen 95 en 96 van het EEG-Verdrag inhielden. Zij achtte zich dan ook gehouden een procedure ter ambtelijke vaststelling van de door haar geconstateerde verdragsschendingen aan te vangen. Dit geschiedde bij brief van12 juli 1966 waarin, onder 6 punten, een reeks van overtredingen werd genoemd. — De Italiaanse Regering antwoordde hierop aanvankelijk met een brief van haar permanente vertegenwoordiging van 13 september 1966. Hierin kondigde zij met name de uitvaardiging van nieuwe voorschriften aan, waardoor vier van de haar ten laste gelegde overtredingen zouden worden geëlimineerd. Op één punt sprak zij zich niet uit; ten aanzien van een ander verwijt verdedigde zij een van de opvatting der Commissie afwijkende stelling en betwistte daarmede de gegrondheid van die grief. Inderdaad werd aan het grootste deel der gebleken vergrijpen bij de Italiaanse wet no. 370 van 16 mei 1967 (waarvan de Commissie reeds in het stadium van ontwerp kennis had gekregen) een einde gemaakt. Naar het oordeel van de Commissie bleef evenwel een schending van artikel 95 van het Verdrag in zoverre bestaan als uit andere Lid-Staten ingevoerde plootwol, gekaarde en gekamde wol zwaarder werden belast dan de dienovereenkomstige inheemse produkten. De Commissie deed aan de minister van Buitenlandse Zaken der Italiaanse Republiek hiervan mededeling in een schrijven van 2 maart 1967. Daarna vond ook een bijeenkomst van de ter zake bevoegde Commissie-diensten met de deskundigen van de Lid-Staten plaats, in de loop waarvan — naar de Commissie heeft verklaard — de in haar schrijven van 12 juli 1966 aangevoerde argumenten juist werden geacht. Na de formatie van de gemeenschappelijke Commissie werd de procedure overeenkomstig artikel 169 van het EEG-Verdrag met betrekking tot de overige verdragsschendingen voortgezet, dat wil zeggen het kwam op 16 juli 1968 tot een formeel advies waarin de Italiaanse Regering werd uitgenodigd binnen 30 dagen aan de haar ten laste gelegde overtredingen een eind te maken.

Daar genoemde regering aan dit advies geen gevolg gaf, wendde de Commissie zich op 4 februari 1969 tot het Hof van Justitie. In haar verzoekschrift vordert zij dat zal worden vastgesteld „dat de Italiaanse Republiek door toepassing van het algemene stelsel voor de omzetbelasting waarbij plootwol, gekaarde of gekamde wol bij de invoer uit andere Lid-Staten zwaarder dan gelijksoortige inheemse produkten worden belast, artikel 95 van het Verdrag tot oprichting van de EEG heeft geschonden”.

In naar verweerschrift betwist de Italiaanse Regering dat er van een verdragsschending sprake zou zijn en vorderde zij dat het beroep als ongegrond zou worden afgewezen.

In de loop van de schriftelijke procedure, dat wil zeggen nadat van repliek was gediend, deelde de Italiaanse Regering bij brief van 15 juli 1969 mede dat op 2 juli daaraan voorafgaand decreet no. 319 was uitgevaardigd, waarvan de artikelen 7 en 8 het geldende omzetbelastingstelsel op verschillende punten hadden gewijzigd. Zonder op de beweringen van de Commissie in te gaan gaf de Italiaanse Regering te kennen dat het beroep derhalve moest worden ingetrokken. De Commissie meende aan deze eis evenwel niet te moeten voldoen. Gelijk zij aan het Hof van Justitie bij acte van 4 augustus 1969 verklaarde, kon zij niet vaststellen dat met genoemd Italiaans decreet aan iedere overtreding van artikel 95 een einde was gemaakt. De Italiaanse Regering diende vervolgens ter toelichting op de nieuwe rechtssituatie op 15 september 1969 een nadere memorie in. In aansluiting daaraan vond op initiatief van de Commissie nog een multilateraal overleg plaats inzake de door de Italiaanse Regering met betrekking tot de belasting op Italiaanse wol verstrekte gegevens. Daar de Commissie ook daarna nog niet door de Italiaanse argumentatie was overtuigd, werd de procedure ten slotte op 26 november 1969 met een mondelinge behandeling voortgezet. Bij die gelegenheid legde de Italiaanse Regering een groot aantal stukken ter ondersteuning van haar standpunt over. Na behandeling van de verschillende strijdvragen, waarbij ook op de nieuwe in Italië geldende rechtssituatie werd gelet, persisteerden partijen bij hun aanvankelijke vorderingen.

Wij willen thans zien hoe het hierboven weergegeven feitencomplex rechtens dient te worden gewaardeerd.

1. Allereerst rijst de vraag welke betekenis voor het geding toekomt aan het feit dat de door de Commissie gewraakte Italiaanse regeling na het instellen van het beroep werd gewijzigd. Met betrekking tot deze omstandigheid kan allereerst met zekerheid worden gezegd dat zij de mogelijkheid een beoordeling van de vroegere rechtstoestand te geven en eventueel een verdragsschending vast te stellen niet wegneemt. Door de wijziging in de bestaande regeling geraakt, anders dan de Italiaanse Regering meent, het geding niet zonder voorwerp. Dit zou zelfs niet het geval zijn indien de verdragsschending was opgeheven. Zodanige aanpassing van de situatie rechtens is slechts dan van betekenis wanneer zij binnen de door de Commissie in haar advies gestelde termijn plaatsvindt. Volgt zij eerst later, dan valt daardoor nog niet het voor de vaststelling vereiste belang op het ogenblik van het instellen van de vordering weg. Dit geldt met name dan, wanneer — zoals in het onderhavige geval — de mogelijkheid bestaat dat de oorspronkelijke, door de Commissie gewraakte, rechtstoestand weer wordt hersteld, dat wil zeggen wanneer een gevaar van herhaling — hoe gering ook — niet kan worden uitgesloten. Wij menen dat dit in overeenstemming is met 's Hofs vaste rechtspraak, in het bijzonder in de zaak 7-61 (Deel VII, blz. 692); deze prealabele vraag behoeft dus geen verdere beschouwingen. wat verder de vraag betreft of net Hof slechts de bij de aanvang van het geding bestaande Italiaanse regeling mag beoordelen dan wel of zijn onderzoek zich ook tot de latere wijziging daarvan mag uitstrekken, stelt de Italiaanse Regering zich op het standpunt dat dit laatste niet mogelijk is. Zij acht het noodzakelijk dat de Commissie op dat punt een nieuw geding aanvangt, hetwelk met een speciale, voor de gewijzigde rechtssituatie pasklaar gemaakte stellingname begint. De Commissie daarentegen wijst op de zaak 45-64 (Deel XI, blz. 1078) waarin het geding ook een andere nationale wet tot voorwerp had dan de daaraan voorafgaande administratieve procedure. — Wij menen evenwel dat wij ons ook met dit vraagstuk niet lang behoeven bezig te houden. Inderdaad kan de zaak 45-64 thans buiten beschouwing blijven daar toen de beslissende wijziging van de regeling vóór het aanhangig maken van het beroep plaatsvond en de vraag van een wijziging van de eis zich derhalve niet voordeed. Overigens spreekt niet alleen de verdragstekst voor de opvatting van de Italiaanse Regering, doch kennelijk ook het arrest in de zaak 7-61. Toen werd vastgesteld dat het Hof slechts had te beslissen over de vraag „of de overtreding werd begaan” doch „zonder daarbij na te gaan of de betrokken staat na de indiening van het beroep de nodige maatregelen heeft getroffen om aan de inbreuk een einde te maken”. Wanneer wij ons ook thans aan deze regel houden, dan kan inderdaad de door het decreet van 2 juli 1969 in het leven geroepen rechtstoestand buiten beschouwing blijven; veeleer blijft de taak van het Hof ertoe beperkt de ten tijde van het instellen van het beroep geldende nationale regeling te beoordelen.

2. Na deze inleidende opmerkingen gaan wij thans over tot de vraag of de Commissie terecht de grief opwerpt dat het Italiaanse omzetbelastingstelsel in strijd is met artikel 95 van het EEG-Verdrag. Hierbij dient tussen twee feiten te worden onderscheiden: ten eerste de fiscale belasting van uit andere Lid-Staten ingevoerde plootwol en anderzijds de belasting op gekaarde en gekamde wol van dezelfde herkomst.

a) Plootwol

Beginnen wij met het vraagstuk van de plootwol, dat wil zeggen de wol die door ontharing van schapevellen wordt verkregen. Bij de invoer daarvan uit andere Lid-Staten moet krachtens artikel 2b van de wet no. 757 van 12 augustus 1957 aan omzetbelasting 7,2 % en 4 % aan additionele heffing vorden betaald. Op grond van artikel 3 van de wet no. 1309 van 4 december 1965 werd de additionele heffing eveneens op inheemse plootwol geheven en wel hetzij bij verkoop door de ploterij hetzij bij de overgang naar een verder stadium van bewerking in één en dezelfde onderneming. De omzetbelasting van 7,2 % was daarentegen krachtens de bij de aanvang van de gerechtelijke procedure geldende regeling — dat wil zeggen op grond van artikel 2b van de wet no. 757 — slechts dan verschuldigd wanneer inheemse plootwol door de ploterij aan andere verwerkende ondernemingen werd verkocht. Daar zodanige verkoop wegens de vergaande integratie van de Italiaanse wolverwerkende industrie zo goed als nooit plaatsvindt kon volgens de Commissie niettegenstaande de gelijke belastingtarieven voor invoer en binnenlandse afzet en ondanks de toepassing van een gelijke belastinggrondslag (namelijk de groothandelprijs voor wol) een discriminatie ten aanzien van de geïmporteerde produkten niet a priori worden uitgesloten. — Deze situatie — aldus betoogt de Commissie verder — onderging ook na inwerkingtreding van het decreet no. 319 van 2 juli 1969 geen wezenlijke verandering. Weliswaar voorziet artikel 7 voor inheemse plootwol betaling van omzetbelasting ook bij het enkele doorgeven door de ploterij aan de verderverwerkende industrie en dus onafhankelijk van eigendomsoverdracht. Het toepasselijke tarief bedraagt evenwel slechts 2,5 % en derhalve staat ook volgens de nieuwe regeling tegenover een invoerbelasting van 11,2 % slechts een belasting op inheemse produkten van 6,5 %. De belastingdruk is dus niet geheel gelijk.

Op het eerste gezicht pleit dit alles inderdaad voor de gegrondheid van de grief der Commissie, want in artikel 95 van het EEG-Verdrag hebben de Lid-Staten zich verbonden op produkten van de overige Lid-Staten, al dan niet rechtstreeks, geen hogere binnenlandse belastingen te heffen dan die welke, al dan niet rechtstreeks, op gelijksoortige nationale produkten worden geheven. — Een definitief oordeel is evenwel eerst mogelijk na een onderzoek van de argumenten die de Italiaanse Regering ter rechtvaardiging van de hierboven weergegeven situatie heeft voorgedragen.

In haar verweerschrift, dus voor de wijziging van het Italiaanse belastingstelsel, voerde verweerster allereerst aan dat de grief van schending van artikel 95 daarom ongegrond is daar het Verdrag niet de verkoop van een produkt in een bepaald verwerkingsstadium eist en de nationale wetgever evenmin voorschrijft de overgang van de ene fase van verwerking naar de andere in het kader van een geïntegreerd bedrijf te belasten. — Dit verweer is stellig in zoverre juist dat het Verdrag de Lid-Staten in beginsel grote vrijheid laat bij de opzet van hun belastingstelsel. Niettemin valt het gemakkelijk aan te tonen dat de grief op deze wijze niet kan worden weerlegd. — In de eerste plaats hebben wij namelijk gezien dat naar Italiaans recht omzetbelasting in bepaalde gevallen ook onafhankelijk van eigendomsoverdracht verschuldigd wordt. Wij herinneren hier slechts aan de additionele heffing van de wet no. 1309 en het bij decreet van 2 juli 1969 ingevoerde tarief voor de omzetbelasting van 2,5 %. Wanneer dan ook voor inheemse produkten in de betreffende fase van verwerking lagere belastingtarieven gelden dan voor ingevoerde goederen, dan schijnt dit inderdaad te wijzen op de bedoeling van de wetgever de binnenlandse produktie te beschermen of — anders gezegd — geïmporteerde produkten ongunstiger te behandelen. — In de tweede plaats gaat de Italiaanse Regering van een onjuiste zienswijze uit wanneer zij de Commissie de opvatting toeschrijft dat het Verdrag bepaalt hoe nationale produkten van geval tot geval moeten worden belast, namelijk onafhankelijk van verkoop, ook bij overgang van de ene verwerkingsfase naar de andere. In werkelijkheid doelt de Commissie slechts op het beginsel van artikel 95, dat wil zeggen de eis dat gelijksoortige waren fiscaal gelijk dienen te worden behandeld en wel onverschillig of ze van binnenlandse herkomst zijn dan wel uit andere Lid-Staten worden geïmporteerd. Hierbij komt het op een wijziging in de eigendomsverhoudingen inderdaad niet aan. Blijkt nu bij onderzoek van een nationaal belastingstelsel dat een bepaald tarief met het oog op de juridische structuur van de economische sector waarvoor het geldt vrijwel nooit wordt toegepast, dan kan deze belasting op het nationale plan in feite als niet-bestaand worden aangemerkt. Daar het bij de vergelijking der verschillende belastingen in de zin van artikel 95 redelijkerwijs op de normale nationale situatie aankomt, moet hieruit verder worden geconcludeerd dat ook ingevoerde produkten in overeenstemming met die nationale situatie worden behandeld, dat wil zeggen van belasting worden vrijgesteld. In zoverre vertoont het hier te beoordelen feitencomplex een zekere analogie met dat van de zaak 10-61 (Deel VIII, blz. 7), waarin het Hof besliste dat het niet op de volgens de wet toepasselijke, doch op de in feite toegepaste tarieven aankomt. Wij herhalen dan ook: de Italiaanse Regering kan ons inziens de heffing van een tarief van 7,2 % op ingevoerde goederen niet rechtvaardigen met het motief dat hetzelfde tarief ook voor soortgelijke nationale produkten geldt wanneer vaststaat dat het voor de binnenlandse produkten bestemde tarief niet tot toepassing komt. — Het eerste verweer kan derhalve de grief van verdragsschending niet ontzenuwen.

Hetzelfde geldt voor een tweede argument. Het komt ons voor dat de Italiaanse Regering hiermede de gewoonlijk achterwege gebleven toepassing van het fiscale tarief van 7,2 % op nationale plootwol trachtte te rechtvaardigen waarbij zij zich beriep op het feit dat het verderverwerkende bedrijf in de loop van het gehele produktieproces bijkomende, aan de verwerking verbonden, kosten heeft te dragen (bij voorbeeld de daarbij optredende verliezen alsmede lasten in verband met de afschrijving van bij de verwerking gebruikte machines). Dit argument schiet evenwel kennelijk zijn doel reeds daarom voorbij daar van de bij de verdere verwerl ing van plootwol ontstane onkosten hoogstens gezegd kan worden dat zij op het eindprodukt drukken, daarentegen niet op de grondstoffen. Voor de hier van belang zijnde belastingvergelijking kan het uiteraard slechts op die belastingen en onkosten aankomen, welke door de plootwol zelf gedragen moeten worden. Dit zijn — behalve de directe belastingen — hoogstens de op de voorprodukten rustende heffingen en de bij de verwerking van deze produkten verschuldigde belastingen. Hoe het met deze indirecte belastingen weer van geval tot geval is gesteld, zullen wij zo aanstonds zien. Wij bepalen ons thans tot de vaststelling dat het tweede argument van de Italiaanse Regering gelijk dit in het verweerschrift werd geformuleerd de grief van schending van artikel 95 evenmin kan ontzenuwen.

Inderdaad heeft de Italiaanse Regering eerst bij dupliek getracht de rechtmatigheid van een belasting op geïmporteerde plootwol te rechtvaardigen met een beroep op de indirecte belasting van binnenlandse plootwol, dat wil zeggen tot een belastingvergelijking te komen gelijk het Verdrag die voorziet. Zij betoogde meer in het bijzonder het volgende: op de voor de wolproduktie gebruikte huiden rust volgens artikel 5 van de wet no. 1153 van 26 november 1957 een belasting gelijk aan 2,4 % van de groothandelsprijs en wel onverschillig of het ingevoerde of binnenlandse huiden betreft. Daarenboven zouden kosten ontstaan in verband met de ontharing der huiden waarvoor eveneens een belasting verschuldigd is. Deze beide factoren zouden te zamen een bedrag vormen dat, in verhouding tot de waarde van de geproduceerde plootwol, een indirecte belasting van 5,74 % betekent. Telt men daarbij de additionele heffing van 4 % die binnenlandse plootwol in ieder geval heeft te dragen en bovendien de bij het decreet van 2 juli 1969 ingevoerde omzetbelasting van 2,5 %, dan komt men tot een totale belasting op Italiaanse plootwol ten bedrage van 12,24 %, een belastingniveau dus dat boven het voor geïmporteerde plootwol geldende van 11,2 % ligt. Van een overtreding van artikel 95 van het Verdrag kan, aldus gezien, niet gesproken worden. — Het is evenwel zonder meer duidelijk dat ook met deze berekening de grief van verdragsschending niet is weerlegd. Dit kan zelfs worden gezegd zonder dat de juistheid van de door de Italiaanse Regering aangegeven waarden, die de Commissie ten dele betwist, nader worden geverifieerd. Immers niet mag worden vergeten dat het Hof van Justitie thans slechts uitspraak moet doen over de Italiaanse regeling op het tijdstip van de instelling van het beroep waarbij dushet geen bij het decreet van 2 juli 1969 nieuw werd ingevoerd buiten beschouwing moet blijven. Uit de door de Italiaanse Regering voorgelegde berekening dient de waarde van 2,5 % bijgevolg te worden geëlimineerd, dat wil zeggen het belastingtarief dat vóór 2 juli 1969 niet bestond. Doet men dit, trekt men dus van de door de Italiaanse Regering opgegeven totaalbelasting van binnenlandse plootwol 2,5 % af, dan blijft voor het normale geval, dat wil zeggen voor het geval van de verdere verwerking in geïntegreerde bedrijven, in feite slechts een totaalbelasting van 9,74 % over. Daarmede is dan, zelfs indien men van de door de Italiaanse Regering verstrekte cijfers uitgaat, aangetoond dat de uit andere Lid-Staten geïmporteerde plootwol vóór 2 juli 1969 zwaarder belast werd dan de inheemse plootwol en dat de Commissie in haar verzoekschrift derhalve terecht de grief van schending van artikel 95 van het EEG-Verdrag heeft voorgedragen.

Voorts zou men ook geen rechtvaardiging voor het Italiaanse standpunt kunnen vinden door, in afwijking van onze opvatting, op de nieuwe Italiaanse rechtssituatie acht te slaan en derhalve ook met het genoemde tarief van 2,5 % rekening te houden. Wij willen dat — volledigheidshalve — nog in het kort aantonen. Ook hier moet weer van verificatie van betwiste cijfers worden afgezien, hoewel hun wijziging, dat wil zeggen het aannemen van andere wolprijzen en andere kosten voor de ontharing, uiteraard op de belastingvergelijking van invloed is. De Commissie toont namelijk inderdaad in de berekeningen van de Italiaanse Regering een wezenlijke vergissing aan. Het in de memorie van 12 september 1969 weergegeven resultaat werd beslissend beïnvloed door de omstandigheid dat de Italiaanse Regering de belasting op de huiden en de heffingen die op grondslag van de kosten van ontharing moeten worden voldaan in hun geheel en uitsluitend met de door de verwerking van huiden gewonnen plootwol in verband heeft gebracht. Hiertegen kan met recht bezwaar worden gemaakt. In strijd met de opvatting van de Italiaanse Regering moet veeleer de op de vellen drukkende en bij hun verwerking verschuldigd geworden belastingen over de beide bij de ontharing ontstaande produkten worden verdeeld, dat wil zeggen dat slechts een deel voor rekening van de geproduceerde plootwol komt, terwijl een ander deel als indirecte belasting op het gewonnen leder moet worden beschouwd. Volgt men deze opvatting en gaat men daarbij van de door de Italiaanse Regering opgegeven wol- en lederprijzen uit, dan blijkt hoogstens van een indirecte belasting op plootwol van 3,02 %. Te zamen met de additionele heffing ad 4 % en de nieuw ingevoerde omzetbelasting van 2,5 % komt men dan tot een totale belasting op inheemse plootwol van 9,52 %, waarmede is aangetoond dat ook het decreet van 2 juli 1969 het ten nadele van ingevoerde plootwol bestaande belastingverschil niet volledig heeft geëlimineerd.

Wat de plootwol betreft kunnen wij derhalve, zonder verder op de bestreden cijfers in te gaan, vaststellen dat de Commissie de Italiaanse Regering terecht schending van artikel 95 van het EEG-Verdrag verwijt.

b) Gekamde en gekaarde wol

Wat deze wolsoorten betreft keert de Commissie zich tegen het feit — dit is de tweede te onderzoeken grief — dat bij de invoer de fiscale last naar evenredigheid van de handelswaarde wordt vastgesteld, terwijl voor binnenlandse wol de bepaling van artikel 2 van de wet no. 757 geldt, volgens welke de belasting op de grondstof, dat wil zeggen de op basis van de handelsprijs van ruwe wol vastgestelde belasting, die belasting absorbeert welke bij het doorgeven van het verwerkte produkt verschuldigd zou zijn. Gezien de 20 % hogere waarde van verwerkte wol zou derhalve, niettegenstaande toepassing van hetzelfde belastingtarief van 11,2 % (gelijk het tot 2 juli 1969 gold), van een hogere belasting op ingevoerde wol sprake zijn, hetgeen eveneens een schending van artikel 95 van het Verdrag betekent. Naar het oordeel van de Commissie is aan deze overtreding ook door het decreet van 2 juli 1969 niet definitief een einde gemaakt, dat wil zeggen daardoor, dat de additionele heffing voor ingevoerde wol van 4 % tot 3,6 % werd verlaagd.

Tegen deze grief voert de Italiaanse Regering in de eerste plaats aan dat geen kritiek kan worden geoefend op het feit dat binnenlandse wol hoofdzakelijk in de toestand van ruwe wol wordt verhandeld en dat de belastingplicht aan deze gang van zaken werd aangepast. Voor het vaststellen van de belasting moet worden uitgegaan van de waarde van het produkt op het ogenblik van zijn ontstaan. Onderling verschillende prijzen, gelijk ze voor binnenlandse wol enerzijds en voor ingevoerde wol anderzijds gelden, zouden derhalve ook tot verschillende belasting kunnen leiden. — Wij menen evenwel dat dit verweer kennelijk de voorgedragen grief evenmin kan weer leggen als dit met de beweringen ten aanzien van de eerste grief het geval was. Voor de belastingvergelijking van artikel 95 is het beslist nodig dat het om gelijksoortige produkten gaat. Een belastingtarief voor geïmporteerde verwerkte produkten kan derhalve niet met een beroep op een voor binnenlandse produkten geldend tarief van gelijke hoogte worden gerechtvaardigd dat slechts op grondstoffen wordt toegepast. Wanneer anderzijds, gezien de economische structuur van Italië, vaststaat dat in het binnenland in de regel slechts ruwe wol, daarentegen geen verwerkte wol wordt verhandeld, dan moet eerbiediging van artikel 95 er juist toe leiden dat op geïmporteerde, verder verwerkte wol een lager tarief wordt toegepast dan op binnenlandse wol. Daar dit tot 2 juli 1969 niet het geval was, schijnt de Commissie de grief van schending van artikel 95 inderdaad terecht te hebben voorgedragen.

Intussen mag dit op grond van de tot dusver gegeven beschouwingen alleen nog niet worden aangenomen. Met name bij dupliek en ook bij pleidooi heeft de Italiaanse Regering erop gewezen dat voor de produktie van een bepaald kwantum verwerkte wol in verband met de bij de verwerking optredende verliezen een groter kwantum ruwe wol nodig is en dat voorts het voor de verwerking verschuldigde loon met 2,8 % wordt belast. Houdt men met deze beide omstandigheden rekening dan komt men, niettegenstaande het feit dat voor de in Italië geproduceerde gekamde en gekaarde wol alleen de ruwe wol wordt belast, tot een hogere fiscale druk dan de Commissie heeft aangenomen, hetgeen betekent dat er van schending van artikel 95 geen sprake kan zijn. — Inderdaad kan de juistheid van dit betoog der Italiaanse Regering — ook de Commissie erkent dit — niet worden ontkend. De noodzakelijke belastingvergelijking leidt bijgevolg slechts dan tot het gewenste resultaat wanneer men met de aangevoerde factoren rekening houdt en aldus de indirecte belasting op Italiaanse gekaarde en gekamde wol vaststelt. — Onderzoekt men immers in bijzonderheden de uitwerking van de indirecte belasting op de berekeningen, dan kan ook in dit verband een meningsverschil ten aanzien van afzonderlijke prijzen worden vastgesteld waardoor de beoordeling niet wordt vergemakkelijkt. Naar het oordeel van de Italiaanse Regering, gelijk dit in een bij pleidooi overgelegd stuk is neergelegd, moet voor ruwe wol worden uitgegaan van een prijs van 1740 Lire per kg en van een fiscale druk op de verwerking van 16,2 Lire per kg, terwijl de Commissie een wolprijs van 1300 Lire en een fiscale last op de verwerking ad 10,20 Lire juist acht. Naar gelang het ene of het andere bedrag wordt aanvaard komt men tot een fiscale belasting op Italiaanse gekamde en gekaarde wol van 10,70 % (de berekening van de Italiaanse Regering) respectievelijk van 10,16 % (de berekening van de Commissie). Welke van die bedragen nu als juist moet worden aangemerkt kan in de huidige stand van het geding niet met zekerheid worden gezegd. De beslissing op het geschil mag evenwel door deze vraag en de noodzaak haar te beantwoorden niet worden vertraagd. Inderdaad schijnt een oordeel mogelijk wanneer men zich beperkt tot de rechtssituatie in Italië op het tijdstip van de aanvang van het geding; het is mogelijk op grond van de door de Italiaanse Regering zelf verstrekte cijfers, dat wil zeggen ook dan, wanneer men de juistheid daarvan veronderstelt. Beziet men namelijk de door de Italiaanse Regering bij pleidooi overgelegde vergelijkende berekeningen, dan moet worden vastgesteld dat een gelijke belasting op ingevoerde en binnenlandse gekamde en gekaarde wol slechts bewezen is wanneer rekening wordt gehouden met een additionele heffing ad 3,6 % op ingevoerde wol. Dit is het tarief gelijk het sinds 2 juli 1969 geldt. Past men daarentegen in de berekeningen van de Italiaanse Regering het vroeger geldende tarief van 4 % toe, dan wordt het zonder meer duidelijk dat ook volgens de door de Italiaanse Regering opgegeven cijfers niet van een gelijke fiscale behandeling voor geïmporteerde produkten mag worden gesproken.

Derhalve kunnen wij onze overwegingen met betrekking tot de tweede grief als volgt resumeren: een schending van artikel 95 van het EEG-Verdrag kan ook worden vastgesteld met betrekking tot de fiscale behandeling van gekamde en gekaarde wol die uit Lid-Staten naar Italië wordt geïmporteerd. In tegenstelling tot de voor de eerste grief geldende opmerkingen geldt deze vaststelling evenwel slechts voor de aan 2 juli 1969 voorafgaande periode. Mocht het Hof, in afwijking van onze opvatting met betrekking tot de begrenzing van het voorwerp van geschil, een beslissing mede voor de door het decreet van 2 juli 1969 gevestigde nieuwe rechtssituatie gewenst achten, dan zou ons inziens een aanvullende instructie met betrekking tot de tweede grief niet achterwege mogen blijven.

3. Samenvatting

Overeenkomstig de vordering van de Commissie en gelet op de ten tijde van het introductieve verzoekschrift bestaande Italiaanse rechtssituatie moet worden vastgesteld dat de Italiaanse Republiek, door de toepassing van een stelsel van algemene omzetbelasting waardoor ploot-, gekamde en gekaarde wol bij de invoer uit andere Lid-Staten zwaarder worden belast dan soortgelijke binnenlandse produkten, artikel 95 van het Verdrag tot oprichting van de EEG heeft geschonden.

Daar het verzoek van de Commissie moet worden toegewezen, zal de Italiaanse Republiek, verweerster, de proceskosten moeten dragen.

( 1 ) Vertaald uit het Duits.