Zaak T‑676/14

Koninkrijk Spanje

tegen

Europese Commissie

„Beroep tot nietigverklaring — Artikel 8, lid 3, van verordening (EU) nr. 1173/2011 — Effectieve handhaving van het begrotingstoezicht in het eurogebied — Manipulatie van statistieken — Besluit van de Commissie om een onderzoek te openen — Niet voor beroep vatbare handeling — Voorbereidende handeling — Niet-ontvankelijkheid”

Samenvatting – Beschikking van het Gerecht (Achtste kamer) van 3 september 2015

Beroep tot nietigverklaring – Handelingen waartegen beroep kan worden ingesteld – Begrip – Handelingen die bindende rechtsgevolgen sorteren – Voorbereidende handelingen – Daarvan uitgesloten – Besluit van de Commissie om in het kader van het begrotingstoezicht in het eurogebied een onderzoek te openen naar de manipulatie van statistieken door een lidstaat – Handeling die geen rechtsgevolgen beoogt te sorteren – Niet-ontvankelijkheid

(Art. 261 VWEU en 263 VWEU; verordening nr. 1173/2011 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, leden 1, 3 en 5)

Een natuurlijke of rechtspersoon kan krachtens artikel 263, vierde alinea, VWEU slechts opkomen tegen handelingen die bindende rechtsgevolgen hebben, welke zijn belangen aantasten doordat zij zijn rechtspositie aanmerkelijk wijzigen. Handelingen die in een uit verscheidene fasen bestaande interne procedure tot stand komen, zijn in beginsel slechts vatbaar voor beroep wanneer het maatregelen betreft die aan het einde van de procedure het standpunt van de instelling definitief vastleggen. Hiertoe behoren dus niet de voorlopige maatregelen ter voorbereiding van het eindbesluit; eventuele gebreken van die maatregelen kunnen worden aangevoerd in een beroep tegen dat eindbesluit. Het zou slechts anders zijn indien handelingen of besluiten die in de loop van de voorbereidende procedure tot stand zijn gekomen, zelf het einde markeren van een bijzondere procedure die onderscheiden is van die welke de instelling in staat moet stellen ten gronde te beslissen.

Een door een lidstaat ingesteld beroep tot nietigverklaring van een besluit van de Commissie om op grond van verordening nr. 1173/2011 inzake de effectieve handhaving van het begrotingstoezicht in het eurogebied een onderzoek naar de manipulatie van statistieken in die lidstaat te openen, moet dus niet-ontvankelijk worden verklaard omdat maatregelen waarbij de Commissie besluit een onderzoek te openen, slechts voorbereidende handelingen zijn, zodat zij geen bindende rechtsgevolgen hebben die de belangen van de verzoeker aantasten doordat zij diens rechtspositie aanmerkelijk wijzigen als bedoeld in artikel 263 VWEU.

Volgens artikel 8, lid 3, van verordening nr. 1173/2011 kan de Commissie alle onderzoeken uitvoeren die nodig zijn om het bestaan vast te stellen van verkeerde voorstellingen van op overheidstekort en overheidsschuld betrekking hebbende gegevens die van belang zijn voor de toepassing van artikel 121 VWEU of artikel 126 VWEU of het aan het VEU en het VWEU gehechte Protocol betreffende de procedure bij buitensporige tekorten. De Commissie kan besluiten een onderzoek te openen als zij meent dat er serieuze indicaties zijn voor het bestaan van feiten die een dergelijke verkeerde voorstelling kunnen vormen. Hieruit volgt dat een lidstaat slechts tegen het bezwarend besluit – blijkens de bewoordingen van artikel 8, leden 1 en 5, van verordening nr. 1173/2011 gaat het om het besluit van de Raad van de Europese Unie om een boete op te leggen aan die lidstaat – beroep kan instellen in het kader van artikel 263 VWEU. Overeenkomstig artikel 261 VWEU verleent artikel 8, lid 5, van de verordening volledige rechtsmacht aan de Unierechter, die de aldus opgelegde boete kan intrekken, verminderen of verhogen. Eventuele gebreken van de maatregelen die voorafgaan aan de vaststelling van dat besluit door de Raad, in het bijzonder met betrekking tot het openen van een onderzoek door de Commissie, kunnen dus slechts worden aangevoerd tot staving van een dergelijk beroep.

Voorts kunnen overwegingen als zou ruime bekendheid zijn gegeven aan het besluit van de Commissie om een onderzoek naar de manipulatie van statistieken door een lidstaat te openen, waardoor deze lidstaat schade heeft geleden op de internationale financiële markten, geen invloed hebben op de beoordeling van het rechtskarakter van het bestreden besluit, namelijk dat het niet om een bezwarende handeling in de zin van artikel 263 VWEU gaat.

(cf. punten 12‑19)