De vierde en laatste vraag van de verwijzende rechter komt voort uit twijfels betreffende de werkingssfeer van artikel 10, lid 1, van verordening nr. 574/72 voor zover deze tekst spreekt van bijslagen voor de verkrijging waarvan geen voorwaarden inzake de verzekering of de arbeid worden gesteld. De AKW bevat „wettelijke regelen inzake een ... verplichte kinderbijslagverzekering...”.

De verwijzende rechter merkt op, dat de artikelen 6 en 7 spreken van „verzekerde”, en dat volgens artikel 6 verzekerd is, hij die ingezetene is, dan wel geen ingezetene is doch aan de Nederlandse loonbelasting is onderworpen ter zake van binnen dat land in dienstbetrekking verrichte arbeid.

De rechter vraagt om uitlegging van de uitdrukking „voorwaarden inzake de verzekering” en vraagt of een in de nationale regeling voor de status van „verzekerde” gesteld vereiste van ingezetenschap onder de te geven definitie valt.

Ter terechtzitting heeft de vertegenwoordiger van de Raad van Arbeid op een vraag van het Hof meegedeeld, dat bij kinderbijslag elke ingezetene automatisch onder de verzekering valt, ongeacht zijn inkomen. In dat geval is er geen noodzakelijk verband tussen het recht op uitkering en een inkomen, premiebetaling of dienstbetrekking.

Om artikel 10, lid 1, te begrijpen moet men, zoals de Commissie heeft gedaan, de algemene opbouw van de anti-cumulatieregeling voor rechten op gezins- of kinderbijslagen bestuderen. Artikel 76 van verordening nr. 1408/71 en artikel 10, lid 1, van verordening nr. 574/72 zijn complementaire bepalingen (zie conclusie van advocaatgeneraal Mancini in zaak 149/82, Robards, reeds geciteerd, met name blz. 190-193).

Artikel 76 van verordening nr. 1408/71 schorst het recht op krachtens de artikelen 73 en 74 van die verordening verkregen kinderbijslag, indien ingevolge de wetgeving van de Lid-Staat waar de gezinsleden wonen eveneens kinderbijslag verschuldigd is op grond van verrichte beroepswerkzaamheden.

Artikel 10, lid 1, van verordening nr. 574/72 behandelt de samenloop van het recht op kinderbijslag krachtens artikel 73 of 74 met een recht op kinderbijslag waarbij geen sprake is van een dienstbetrekking dat wil zeggen van beroepswerkzaamheden; in dit geval wordt laatstgenoemd recht geheel of ten dele geschorst.

In beide gevallen gaat het recht dat op grond van beroepswerkzaamheden is verworven, voor boven het op grond van een ander criterium verworven recht.

Overigens is een ander mogelijk criterium de betaling van premies. Dit is echter hier niet aan de orde. Hieruit moet worden geconcludeerd dat op grond van voornoemde bepalingen, in samenhang gelezen, een op grond van beroepswerkzaamheden in loondienst verworven recht voorgaat boven een recht dat zonder tegenprestatie — verzekering of arbeid — is verworven, bij voorbeeld enkel op grond van de woonplaats.

Deze conclusie vindt bevestiging in de ontstaansgeschiedenis van artikel 10 van verordening nr. 574/72, dat bij verordening nr. 878/73 van 21 maart 1973 (PB 1973, L 86, blz. 1) is gewijzigd om rekening te houden met de bijzondere kenmerken van de nationale wettelijke regelingen van de drie nieuwe Lid-Staten van de Gemeenschap, die voor een recht op gezinsbijslagen enkel de eis stelden dat de gezinsleden op hun nationale grondgebied woonden en geen interne of externe anti-cumulatiebepaling bevatten (zie conclusie van advocaat-generaal Mayras in zaak 9/79, Koschniecke, Jurispr. 1979, blz. 2727). De nieuwe anti-cumulatiebepaling geeft het op grond van arbeid — een tegenprestatie — verworven recht, voorrang boven het zonder tegenprestatie verworven recht.

Artikel 10, lid 1, van verordening nr. 574/72 moet dan ook toepasselijk worden geacht op een wettelijke regeling op grond waarvan voor het recht op kinderbijslag uitsluitend ingezetenschap als voorwaarde wordt gesteld.