ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer)

22 juni 1994

Gevoegde zaken T-97/92 en Tl 11/92

L. Rijnoudt en M. Hoeken

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Tijdelijke bijdrage — Percentage van bijdrage in pensioenregeling”

Volledige Franse tekst II-511

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van verzoekers' salarisafrekening van januari 1992, voor zover daarbij de bijzondere bijdrage over de bezoldigingen van de ambtenaren wordt toegepast en vanaf die datum de onvermijdelijke verhoging van hun bijdrage in de pensioenregeling wordt vastgesteld.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé vau het arrest

Artikel 65 van het Statuut bepaalt, dat de Raad de bezoldigingen van de ambtenaren jaarlijks onderzoekt, en dat eventuele aanpassingen dienen te gebeuren volgens een door de Raad vastgestelde meüiode. Bij besluit 81/1061 (PB 1981, L 386, biz. 6) preciseert de Raad de wijze van toepassing van artikel 65 voor de periode van 1 juli 1981 tot 30 juni 1991. Bij die gelegenheid bepaalt verordening nr. 3821/81 (PB 1981, L 386, biz. 1), dat voor een periode die afloopt op 1 juli 1991, op de bezoldigingen een „crisisheffing” van toepassing is.

Na uitgebreid overleg met het personeel van de Gemeenschappen gaat de Raad op 19 december 1991 over tot vaststelling van:

— verordening nr. 3831/91 houdende instelling van een tijdelijke bijdrage van bruto 5,83 % vanaf 1 januari 1992 door invoeging van een nieuw artikel 66 bis in het Statuut (PB 1991, L 361, biz. 7);

— verordening nr. 3832/91, waarbij het percentage van de bijdrage in de pensioenregeling per 1 januari 1993 van 6,75 op 8,25 % wordt gebracht (PB 1991, L 361, biz. 9).

Op 15 januari 1992 ontvangen verzoekers hun salarisafrekening van januari 1992, opgesteld met inachtneming van onder meer verordening nr. 3831/91. Op 13 maart respectievelijk 3 april 1992 dienen Rijnoudt en Hoeken een klacht in, waarbij zij in identieke bewoordingen opkomen tegen de heffing van de tijdelijke bijdrage en tegen de toekomstige verhoging van hun bijdrage in de pensioenregeling.

Hoeken ontvangt geen individueel antwoord op zijn klacht, maar het bij brief van 5 augustus 1992 aan Rijnoudt meegedeelde uitdrukkelijk besluit tot afwijzing wordt in de Mededelingen van de administratie van 24 september 1992 gepubliceerd als impliciete afwijzing van de andere klachten aan het einde van de in het Statuut gestelde termijn.

Op 5 november respectievelijk 21 december 1992 stellen Rijnoudt en Hoeken de onderhavige beroepen in.

I — De ontvankelijkheid

1. De voor het beroep van Hoeken geldende termijnen

Het Gerecht onderzoekt ambtshalve de kwestie van openbare orde, of het beroep van Hoeken binnen de gestelde termijnen is ingesteld, en komt tot de conclusie, dat de kennisgeving via de Mededelingen van de administratie van het uitdrukkelijk besluit tot afwijzing van de klacht van Rijnoudt ook een uitdrukkelijk besluit tot afwijzing van alle identieke klachten ingediend door de andere betrokken ambtenaren vormt en daarop in feite een gedetailleerd antwoord geeft. Het zou immers in strijd zijn met het beginsel van gelijke behandeling, dat deze andere ambtenaren zouden worden geacht impliciet te zijn afgewezen. Bovendien heeft de bepaling, volgens welke er na afloop van een termijn van vier maanden een stilzwijgend besluit tot afwijzing wordt geacht te zijn genomen, niet tot doel, de instelling te ontheffen van haar verplichting om bij wege van een met redenen omkleed besluit te antwoorden. Bijgevolg is het beroep van Hoeken binnen de termijnen ingesteld (r.o. 32 en 35-37).

2. De ontvankelijkheid van de beroepen, voor zover daarin wordt gesteld dat verordening nr. 3832/91 onwettig is

Het Gerecht beklemtoont, dat in het bij de artikelen 90 en 91 van het Statuut ingestelde systeem van beroepswegen, een ambtenaar slechts kan opkomen tegen een besluit dat hem individueel bezwaart, en zich slechts in dat kader kan beroepen op de onwettigheid van een handeling van algemene strekking (r.o. 41).

Referentie: Hof 16 juli 1981, Bowden e.a./Commissie, 153/79, Jurispr. blz. 2111, r.o. 13; Gerecht 7 juni 1991, Weyrich/Commissie.T-14/91, Jurispr. blz. II-235, r.o. 46

Bijgevolg zijn de beroepen niet-ontvankelijk voor zover daarin vóór de inwerkingtreding van verordening nr. 3832/91 wordt gesteld, dat deze verordening onwettig is, en derhalve een individueel uitvoeringsbesluit ontbreekt (r.o. 42).

II — Ten gronde

1. De middelen inzake verordening nr. 3831/91

a) Het middel inzake ontoereikende motivering van verordening nr. 3831/91

Na eraan te hebben herinnerd, dat als motivering van een rechtshandeling van algemene strekking kan worden volstaan met het vermelden van enerzijds het geheel der omstandigheden welke tot de vaststelling ervan hebben geleid, en anderzijds de algemene doelstellingen die ermee worden nagestreefd, oordeelt het Gerecht, dat gelet op de langdurige onderhandelingen die vóór de vaststelling van de verordening tussen de Gemeenschappen en haar personeelsleden zijn gevoerd, en op het feit dat alle personeelsleden op de hoogte zijn gehouden van de inhoud en de strekking van die onderhandelingen, de motivering van de verordening, anders dan verzoekers stellen, voldoet aan de eisen van artikel 190 van het Verdrag, daar zij een voldoende aanduiding geeft van het geheel der omstandigheden welke tot de vaststelling van de verordening hebben geleid, en van de algemene doelstellingen ervan (r.o. 49, 52, 55 en 56).

Referentie: Hof 3 juli 1985, Abrias e.a./Commissie, 3/83, Jurispr. blz. 1995, r.o. 30 en 31

b) Het middel inzake het ontbreken van een objectieve rechtvaardiging en inzake inbreuk op het beginsel van gelijklopende ontwikkeling

Anders dan verzoekers is het Gerecht van oordeel, dat de tijdelijke bijdrage ingesteld door verordening nr. 3831/91 bij wege van invoeging van een nieuw artikel 66 bis in het Statuut, wel degelijk een objectieve rechtvaardigingsgrond heeft en geen inbreuk maakt op het in artikel 65 van het Statuut en in de eerdere aanpassingsmethoden tot uiting gebrachte beginsel van gelijklopende ontwikkeling, volgens hetwelk bij de aanpassing van de bezoldigingen van de communautaire ambtenaren met name rekening wordt gehouden met de ontwikkeling van de overheidssalarissen in de Lid-Staten. De omstreden verordening is immers vastgesteld met volledige inachtneming van haar rechtsgrondslag, te weten artikel 24, lid 1, tweede alinea, van het Fusieverdrag, dat dienaangaande geen enkele beperking stelt aan de regelgevende bevoegdheid van de Raad. Bovendien kan de wettigheid van een wijziging van het Statuut niet worden betwist met een beroep op een andere bepaling van het Statuut. De Raad was bij de wijziging van artikel 66 bis van het Statuut namelijk met gebonden aan de bepalingen van artikel 65. De bewoordingen van laatstgenoemde bepaling staan de instelling van de tijdelijke bijdrage overigens geenszins in de weg (r.o. 64 en 65).

c) Het middel inzake de niet-nakoming door de Commissie van haar verbintenissen jegens het personeel

i) De ontvankelijkheid

Het Gerecht verwerpt de door de Commissie opgeworpen exceptie, dat het beroep niet-ontvankelijk is, omdat verzoekers voor de uiteenzetting van sommige argumenten naar hun klacht verwijzen. Ook al kan in de regel niet worden aanvaard, dat gewoon naar een bijlage wordt verwezen voor de uiteenzetting van de feiten, middelen en argumenten die het verzoekschrift zelf moet bevatten, toch is er geen grond om verzoekers' argumenten niet-ontvankelijk te verklaren wegens niet-inachtneming van artikel 44, lidi, sube, van het Reglement voor de procesvoering wanneer het betrokken middel in het verzoekschrift bondig is aangegeven en het voor verweerster, die in haar memories uitdrukkelijk op de betrokken argumenten heeft geantwoord, noch voor de communautaire rechter onmogelijk was, de dienaangaande geformuleerde argumenten tē begrijpen (r.o. 71).

Het Gerecht wijst erop, dat de onderhavige zaak immers verschilt van andere zaken, waarin ofwel het verzoekschrift naar een in een andere procedure overgelegd stuk verwees, of het voor het rechter onmogelijk was, uit te maken van welke handeling verzoeker de nietigverklaring vorderde (r.o. 72).

Referentie: Hof 8 juli 1965, Prakash/Commissie van de EGKS, 19/63 en 65/63, Jurispr. blz. 586; Gerecht 26 maart 1992, Ascasibar Zubizarreta e.a., T-35/89 TOI, Jurispr. blz. II-1599; Gerecht 24 maart 1993, Benzler/Commissie, T-72/92, Jurispr. blz. II-347

ii) Ten gronde

Anders dan verzoekers is het Gerecht van oordeel, dat de Commissie volledig onafhankelijk moet handelen wanneer zij de Raad een communautaire regelgevende handeling voorstelt, zodat akkoorden betreffende de interne betrekkingen tussen de Commissie als werkgever en haar personeel, noch de organisatie van een referendum ter raadpleging van het personeel van de Commissie kunnen worden ingeroepen ter betwisting van de geldigheid van verordening nr. 3831/91, die de Raad op voorstel van de Commissie heeft vastgesteld krachtens artikel 24 van het Fusieverdrag en artikel 13 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen (r.o. 83, 84 en 85).

Het Gerecht is in ieder geval van oordeel, dat het middel feitelijke grondslag mist (r.o. 92).

d) Het middel inzake de niet-inachtneming door de Raad van de overlegprocedure waarin zijn besluit van 23 juni 1981 voorziet

Het Gerecht wijst dit middel af, op grond dat de bindende voorschriften van dit besluit in acht zijn genomen, en acht het niet nodig, te onderzoeken of niet-inachtneming ervan ertoe had kunnen leiden, dat de omstreden verordening buiten toepassing moest worden verklaard (r.o. 97, 99 en 100).

e) Het middel inzake schending van de beginselen van gewettigd vertrouwen, behoorlijk bestuur en goed beheer

Het Gerecht wijst dit middel af, op grond dat een ambtenaar zich niet op die beginselen kan beroepen om op te komen tegen de wettigheid van een nieuwe regeling, vooral ter zake van een materie die een voortdurende aanpassing aan de wijzigingen van de economische situatie vergt (r.o. 104).

Referentie: Hof 14 juni 1988, Christianos/Hofvan Justitie, 33/87, Jurispr. blz. 2995, r.o. 23; Gerecht26 oktober 1993, Reinarz/Commissie, T-6/92 en T-52/92, Jurispr. blz. II-1047, r.o. 85

Dictum:

De beroepen worden niet-ontvankelijk verklaard voor zover zíj ertoe strekken verordening (EGKS, EEG, Euratom) nr. 3832/91 van de Raad van 19 december 1991 tot wijziging van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen en van de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van deze Gemeenschappen wat de bijdrage in de pensioenregeling betreft, buiten toepassing te verklaren, en worden ongegrond verklaard voor het overige.