Zaak C-362/06 P

Markku Sahlstedt e.a.

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Hogere voorziening — Bescherming van natuurlijke habitats — Lijst van gebieden van communautair belang voor boreale biogeografische regio vastgesteld bij beschikking van Commissie — Ontvankelijkheid van door natuurlijke of rechtspersonen ingesteld beroep tot nietigverklaring van deze beschikking”

Conclusie van advocaat-generaal Y. Bot van 23 oktober 2008 I ‐ 2906

Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 23 april 2009 I ‐ 2933

Samenvatting van het arrest

Europese Gemeenschappen – Rechterlijk toezicht op rechtmatigheid van handelingen van instellingen – Noodzaak voor natuurlijke of rechtspersonen om geldigheid te doen beoordelen via prejudiciële procedure

De bepaling in artikel 230, vierde alinea, EG dat een beroep van een natuurlijke of rechtspersoon tot nietigverklaring van een beschikking die niet tegen hem is gericht, slechts ontvankelijk is indien deze persoon rechtstreeks en individueel door die beschikking is geraakt, vormt een niet-ontvankelijkheidsgrond van openbare orde, die de communautaire rechterlijke instanties op elk moment, ook ambtshalve, kunnen onderzoeken. (cf. punt 22)

Krachtens artikel 230, vierde alinea, EG kan een natuurlijke of rechtspersoon slechts beroep instellen tegen een tot een andere persoon gerichte beschikking, indien deze beschikking hem rechtstreeks en individueel raakt. Degenen die niet adressaat van een beschikking zijn, kunnen slechts op goede gronden stellen individueel te worden geraakt, indien deze beschikking hen treft uit hoofde van zekere bijzondere hoedanigheden of van een feitelijke situatie welke hen ten opzichte van ieder ander karakteriseert en hen derhalve individualiseert op soortgelijke wijze als de adressaat. In dit verband heeft een beschikking van de Commissie tot vaststelling, op grond van richtlijn 92/43 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna, van de lijst van gebieden van communautair belang, die betrekking heeft op een aantal gebieden die als gebieden van communautair belang zijn aangewezen voor de realisering een coherent Europees ecologisch netwerk van specialebeschermingszones, ten aanzien van iedere belanghebbende een algemene strekking, doordat zij van toepassing is op alle marktdeelnemers die, in welke hoedanigheid dan ook, in de betrokken gebieden werkzaamheden uitoefenen of kunnen uitoefenen die de door voornoemde richtlijn nagestreefde doelstellingen van instandhouding kunnen ondergraven. Niettemin sluit het feit dat een bepaling, qua aard en draagwijdte, een algemeen karakter heeft, doordat zij van toepassing is op alle betrokken marktdeelnemers, niet uit dat zij bepaalde marktdeelnemers individueel kan raken. Wanneer een beschikking een groep personen raakt die op het tijdstip waarop deze handeling werd vastgesteld, waren geïdentificeerd of konden worden geïdentificeerd op basis van specifieke kenmerken van de leden van die groep, kunnen deze personen door die handeling individueel zijn geraakt voor zover zij deel uitmaken van een beperkte kring van marktdeelnemers. De omstandigheid dat het aantal of zelfs de identiteit van de rechtssubjecten op wie een maatregel van toepassing is, min of meer nauwkeurig kan worden bepaald, impliceert evenwel niet dat deze subjecten moeten worden beschouwd als individueel door deze maatregel geraakt, wanneer vaststaat dat deze toepassing geschiedt op grond van een door de betrokken handeling omschreven objectieve feitelijke of rechtssituatie. Dienaangaande raakt een beschikking van de Commissie tot vaststelling van een lijst van gebieden van communautair belang de eigenaren van gronden gelegen in sommige van deze gebieden slechts voor zover zij houders zijn van rechten op deze gronden, dat wil zeggen op grond van een objectieve feitelijke en rechtssituatie die in de betrokken handeling wordt omschreven, en niet op grond van criteria die kenmerkend zijn voor de categorie van grondeigenaren. (cf. punten 19, 26, 28-32)