ARREST VAN HET GERECHT (Tweede kamer)

24 april 1996

Zaak T-6/94

A

tegen

Europees Parlement

„Ambtenaren — Onregelmatige afwezigheid — Bezoldiging — Artikel 60 Statuut — Niet-ontvankelijkheid”

Volledige Franse tekst II-555

Betreft:

Beroep tot veroordeling van het Europees Parlement op grond van artikel 88, vierde alinea, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen tot betaling aan verzoekster van het bedrag, vermeerderd met de wettelijke interest vanaf de vervaldag tot op de dag van de betaling, van, ten eerste, het salaris dat het Europees Parlement haar niet heeft betaald over de maanden december 1990 en februari, maart, mei, juni en de helft van juli 1991, ten tweede, het salaris dat het haar niet heeft betaald over de periode van 1 augustus 1991 tot en met 31 december 1992, onder aftrek van de deelvergoedingen die zij over deze periode heeft ontvangen, en ten derde, de vergoeding waarop zij recht meent te hebben voor het verlof dat zij in 1992 niet heeft opgenomen.

Beslissing:

Niet-ontvankelijkverklaring.

Resumé van het arrest

Verzoekster, gewezen ambtenaar van de rang C 3 bij de Griekse vertaalafdeling van het Europees Parlement, is sedert 1988 vaak ziek en verblijft de daaraanvolgende jaren verschillende perioden in Griekenland. Met het onderhavige beroep vordert zij, zakelijk weergegeven, betaling van de bezoldiging die zij niet heeft ontvangen. Het beroep betreft slechts de periode van december 1990 tot december 1992.

De ontvankelijkheid

De periode vóór de klacht van 23 oktober 1991

Bij een tot de secretarisgeneraal van het Parlement gerichte klacht van 23 oktober 1991 vordert verzoekster betaling van haar salaris over de maanden december 1990 en februari, maart, mei, juni en de helft van juli 1991, alsmede van de reiskosten waarop zij volgens de bepalingen van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (Statuut) recht meent te hebben. Op 10 februari 1992 wijst de secretarisgeneraal de klacht af en in 1992 stelt verzoekster geen beroep in tegen dit bezwarend besluit. Zonder dat nader behoeft te worden ingegaan op de vraag, of het om een verzoek dan wel om een klacht in de zin van artikel 90 van het Statuut ging, en of tegen de salarisafrekeningen over de betrokken periode specifieke klachten hadden moeten worden ingediend, stelt het Gerecht vast, dat verzoekster in elk geval de in artikel 91, lid 3, van het Statuut gestelde termijn van drie maanden niet in acht heeft genomen (r.o. 45 en 46).

Verzoekster stelt ten onrechte, dat de termijnen waren geschorst doordat op 5 december 1991 een tuchtprocedure tegen haar was ingeleid. De gemeenschapsrechter kan de in het Statuut gestelde termijnen, die van openbare orde zijn, immers niet terzijde leggen. Bovendien biedt het Statuut geen enkele grondslag om artikel 88, vierde alinea, van het Statuut mutatis mutandis toe te passen (r.o. 47).

Vervolgens dient te worden onderzocht, of verzoeksters brief van 7 september 1993, waarin zij om betaling van de omstreden salarissen verzoekt, een nieuw feit heeft aangedragen en daardoor dus een nieuwe termijn heeft doen ingaan. Verzoekster betoogt, dat na het advies van de invaliditeitscommissie, dat haar op 29 juni 1993 ter kennis is gebracht, het tot aanstelling bevoegd gezag geen enkel besluit heeft genomen in de zin die te verwachten viel, namelijk ontslag. Daarom besloot zij op te komen tegen dit „stilzitten van het tot aanstelling bevoegd gezag”. Wanneer men de data van 29 juni en 7 september 1993 in aanmerking neemt, zou verzoekster de voor het indienen van een klacht gestelde termijn van drie maanden in acht hebben genomen. Bijgevolg zou de brief van 7 september 1993 binnen de termijn zijn verstuurd. In elk geval zou verzoeksters dwaling ter zake van de berekening van deze termijnen verschoonbaar zijn geweest (r.o. 48 en 49).

In het advies van de invaliditeitscommissie werd vastgesteld, dat verzoekster ernstige gezondheidsproblemen had. Deze in 1993 geformuleerde algemene conclusie biedt evenwel niet voldoende steun voor de stelling, dat het tot aanstelling bevoegd gezag en diens raadgevend arts de omstreden medische attesten betreffende de periode vóór 23 oktober 1991 hadden moeten aanvaarden om het mogelijk te maken, dat verzoekster tijdens haar afwezigheden haar salaris doorbetaald kreeg. Al was de invaliditeitscommissie van oordeel, dat een voortzetting van de beroepsactiviteiten in 1993 niet uitgesloten was, toch vormt dit advies geen nieuw feit ten opzichte van de medische attesten die betrekking hadden op omstandigheden die zich nagenoeg twee jaar eerder hadden voorgedaan. Het kan dus geen rechtvaardiging vormen voor verzoeksters afwezigheden die niet door een medisch attest waren gedekt. Bijgevolg heeft het advies van de betrokken medische commissie de termijn voor het instellen van beroep niet heropend (r.o. 50).

Referentie: Hof 26 september 1985, Valentini/Commissie, 231/84, Jurispr. blz. 3027, r.o. 14; Gerecht 7 februari 1991, Williams/Rekenkamer, T-58/89, Jurispr. blz. II-77, r.o. 39

Ter zake van het eventuele bestaan van een verschoonbare dwaling is het vaste rechtspraak, dat met betrekking tot de beroepstermijnen, die van openbare orde zijn en waarover de rechter noch de partijen naar believen kunnen beschikken, het begrip verschoonbare dwaling eng moet worden uitgelegd en slechts betrekking kan hebben op uitzonderlijke omstandigheden waarin met name de betrokken instelling zich op zodanige wijze heeft gedragen, dat dit gedrag, op zichzelf of in doorslaggevende mate, bij een justitiabele te goeder trouw die alle zorgvuldigheid aan de dag legt die van een justitiabele met normale kennis van zaken kan worden verlangd, een aanvaardbare verwarring kan veroorzaken (r.o. 52).

Referentie: Hof 31 maart 1992, Burban/Parlement, C-255/90P, Jurispr. blz. I-2253, r.o. 24; Gerecht 16 maart 1993, Blackmann/Parlement, T-33/89enT-74/89, Jurispr. blz. II-249, r.o. 34; Gerecht 15 maart 1995, Cobrecaf e.a./Commissie, T-514/93, Jurispr. blz. II-621, r.o. 40

Zelfs al zou verzoekster als gevolg van verwarring een nauwkeurige en zekere standpuntbepaling van het tot aanstelling bevoegd gezag na afloop van de verschillende tegen haar ingeleide tuchtprocedures en medische procedures hebben afgewacht om een beslissing te nemen over de wijze waarop zij haar belangen verder zou verdedigen, vaststaat dat dit geen verschoonbare dwaling is. Het Parlement heeft zich immers nooit zodanig gedragen, dat het een dergelijke houding van verzoekster kan hebben veroorzaakt. Bovendien moet de door verzoekster gestelde wil om een nauwkeurige en zekere standpuntbepaling van het tot aanstelling bevoegd gezag af te wachten, worden aangemerkt als een autonome beslissing van verzoekster ter zake van de keuze van de stappen die zij later jegens het tot aanstelling bevoegd gezag zou ondernemen, hetgeen uitsluit dat zij het slachtoffer is geweest van tot een dwaalspoor leidende verwarring. Het beroep is dus niet-ontvankelijk voor zover het betrekking heeft op de periode vóór de klacht van 23 oktober 1991 (r.o. 53 en 54).

De periode na de klacht

Het onderhavige beroep is naar zijn aard een zuiver beroep tot schadevergoeding en strekt niet tot nietigverklaring van een administratieve handeling. Derhalve diende vóór de instelling van een dergelijk beroep geen verzoek in de zin van artikel 90, lid 1, van het Statuut binnen de in dat artikel gestelde termijn te worden ingediend. Een ambtenaar die niet tijdig is opgekomen tegen een door het tot aanstelling bevoegd gezag jegens hem genomen besluit, kan in een beroep tot schadevergoeding evenwel geen beroep doen op de gestelde onwettigheid van dat besluit. Bijgevolg moet worden nagegaan, of verzoekster de termijnen voor het opkomen tegen de verschillende door het tot aanstelling bevoegd gezag jegens haar genomen besluiten in acht heeft genomen (r.o. 55).

Referentie: Hof 19 november 1981, Fournier/Commissie, 106/80, Jurispr. blz. 2759, r.o. 17; Hof 7 oktober 1987, Schina/Commissie. 401/85. Jurispr. blz. 3911, 3929; Gerecht 13 juli 1995. Saby/Coniinissie.T-44/93, JurAmbt. blz. II-541. r.o. 22 en 33

a) De periode van de tweede helft van juli tot 6 oktober 1991

Over deze periode heeft verzoekster geen bezoldiging ontvangen. Bij een op 30 mei 1991 krachtens artikel 60 van het Statuut genomen besluit had het tot aanstelling bevoegd gezag de betaling van verzoeksters salaris geschorst per 2 april 1991 wegens onregelmatige afwezigheid. Dit besluit, dat bij een telegram van dezelfde dag aan verzoekster is meegedeeld, vormt een bezwarend besluit in de zin van artikel 90, lid 2, van het Statuut. In haar klacht van 23 oktober 1991 heeft verzoekster deze periode slechts indirect ter sprake gebracht. Maar zelfs al neemt men aan dat de klacht naar die periode verwijst, verzoekster heeft niet binnen de in artikel 91 van het Statuut gestelde termijn een beroep ingesteld tegen de afwijzing van haar klacht. Zij heeft evenmin een aparte klacht ingediend tegen het bezwarend besluit van 30 mei 1991. Verder heeft zij evenmin binnen de in het Statuut gestelde termijnen een klacht ingediend tegen haar salarisafrekening over november 1991, waaruit nochtans bleek dat zij over bedoelde periode geen bezoldiging had ontvangen (r.o. 56 en 57).

Referentie:Gerecht27 oktober 1994, ChavanedeDalmassy e.a./Commissie, T-64/92, JurAmbt. blz. II-723, r.o. 20

b) De maanden oktober, november en december 1991 en januari, februari en maart 1992

Verweerder heeft zes salarisafrekeningen over deze periode overgelegd. Verzoekster heeft niet binnen de in artikel 90, lid 2, van het Statuut gestelde termijnen tegen deze salarisafrekeningen een of meer klachten ingediend waarin wordt gesteld dat de omstreden verminderingen niet gerechtvaardigd waren. Aangezien de salarisafrekeningen bezwarende besluiten vormen, is daartegen dus geen precontentieuze procedure gevoerd (r.o. 58).

Referentie: Chavane de Dalmassy e.a./Commissie, reeds aangehaald

c) De maanden april en mei 1992

Over de maanden april en mei 1992 ontbreken salarisafrekeningen. Het telegram van 24 maart 1992 kan moeilijk als een bezwarend besluit worden aangemerkt, aangezien het de schorsing van het salaris aankondigt onder voorbehoud dat aan één voorwaarde wordt voldaan. Het gaat veeleer om een voorbereidende handeling. Het eigenlijke besluit tot schorsing van de betaling van het salaris, dat het bezwarend besluit vormt, is door de diensten van verweerder pas later genomen en ten uitvoer gelegd, en verweerder heeft geen enkel bewijs overgelegd dat dit besluit aan verzoekster is meegedeeld. Bijgevolg moet worden nagegaan, wanneer de termijn van drie maanden voor het indienen van een klacht tegen het nieuwe besluit tot schorsing van de betaling van het salaris is ingegaan. Volgens artikel 90, lid 2, van het Statuut gaat de termijn in uiterlijk op de dag waarop de betrokkene „kennis krijgt” van de betrokken maatregel van individuele aard. Verzoekster heeft over de maand augustus 1992 een salarisafrekening gekregen die de maanden juni (ten dele), juli en augustus 1992 bestrijkt. Uiterlijk op deze datum wist verzoekster dus, dat haar over de maanden april en mei 1992 niets was betaald. Op dat ogenblik had zij dus een klacht kunnen indienen tegen het besluit tot schorsing van de betaling van haar salaris, hetgeen zij evenwel heeft nagelaten (r.o. 59 en 60).

d) De maanden juni tot en met december 1992

Over de maanden juni tot en met december 1992 bestaan er salarisafrekeningen waartegen verzoekster niet binnen de gestelde termijnen een klacht heeft ingediend. Een beroep tot nietigverklaring van deze handelingen zou derhalve niet-ontvankelijk zijn wegens het ontbreken van een precontentieuze procedure (r.o. 61).

Hierbij dient te worden gepreciseerd: verzoekster heeft haar werk hervat op 10 juni 1992; over de maanden april en mei 1992 zijn vier dagen vakantieverlof teruggeboekt; verzoekster heeft geen specifieke klacht ingediend tegen haar salarisafrekening over augustus 1992, waaruit bleek dat zij over die dagen geen betaling ontving; blijkens de stukken heeft verzoekster de vergoeding voor haar jaarlijkse reis samen met haar salaris over augustus 1992 ontvangen; verzoekster heeft geen bezoldiging ontvangen over de dag van 12 oktober 1992, omdat haar ziekteverlof op 9 oktober 1992 was geëindigd en zij haar werk pas op 13 oktober 1992 heeft hervat; zij heeft niet binnen de gestelde termijnen een specifieke klacht ingediend tegen haar salarisafrekening over december 1992, waaruit bleek dat zij over die dag geen bezoldiging ontving; verzoekster heeft over 2 en 3 december 1992 geen bezoldiging ontvangen, omdat zij die dagen afwezig was zonder medisch attest; zij heeft niet binnen de gestelde termijnen een klacht ingediend tegen de salarisafrekening over februari 1993, waaruit bleek dat zij over die dagen geen bezoldiging ontving (r.o. 62-65).

e) Het verlof van 1992

Met betrekking tot de vergoeding over in 1992 niet opgenomen verlof blijkt uit de brieven die het tot aanstelling bevoegd gezag aan verzoekster heeft gestuurd, dat verzoeksters afwezigheid vanaf 1 februari 1992 als onregelmatig is aangemerkt en dat de dagen van afwezigheid van haar vakantieverlof zijn afgetrokken. Daar het vakantieverlof op 1 april 1992 was opgebruikt, werd de betaling van verzoeksters salaris vanaf die datum geschorst. Haar verzoek om vakantieverlof van 15 december 1992 tot en met 23 december 1992 werd bijgevolg afgewezen. Neemt men aan dat verzoekster een klacht heeft ingediend - in de vorm van haar brief aan de secretarisgeneraal waarvan melding is gemaakt in verweerders brief van 16 december 1992 — dan is deze klacht door het Parlement afgewezen. Dit zou een precontentieuze procedure in twee fasen vormen. De termijn voor het instellen van een beroep tot nietigverklaring is evenwel niet in acht genomen. Neemt men aan dat verzoekster geen klacht heeft ingediend, dan is een beroep tot nietigverklaring niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van een precontentieuze procedure (r.o. 66 en 67).

f) Algemene opmerkingen

Er dient nogmaals te worden onderzocht, of verzoeksters brief van 7 september 1993 een nieuwe termijn heeft doen ingaan. Het aan deze brief voorafgegane advies van de invaliditeitscommissie bevat evenwel slechts een in 1993 geformuleerde algemene medische conclusie, op basis waarvan niet op goede gronden kan worden gesteld, dat het tot aanstelling bevoegd gezag en diens raadgevend arts de omstreden medische attesten, die in 1992 waren overlegd, hadden moeten aanvaarden, temeer daar volgens dit advies voortzetting van de beroepsactiviteit niet was uitgesloten. Het betrokken advies kan geen rechtvaardiging vormen voor verzoeksters afwezigheden die niet door een medisch attest werden gedekt. Verzoekster heeft zich dus niet gehouden aan de termijnen voor de administratieve procedures die haar beroep tot nietigverklaring hadden moeten voorafgaan. De betrokken termijnen kunnen niet worden geschorst om redenen van billijkheid of bij wege van uitlegging van het Statuut. Verzoekster beriep zich niet op toeval of overmacht in de zin van artikel 42 van's Hofs Statuut-EG, dat van toepassing is op de procedure voor het Gerecht (r.o. 68-70).

Het gaat evenmin om verschoonbare dwaling, daar de instelling zich niet zodanig heeft gedragen, dat zij bij verzoekster de indruk heeft gewekt dat een advies van de medische commissie de termijnen schorst. Verzoeksters wil om op te komen tegen een „stilzitten” van het tot aanstelling bevoegd gezag vormt evenmin een verschoonbare dwaling (r.o. 71 en 72).

Verzoeksters geldelijke vorderingen stuiten derhalve af op het definitieve karakter van de voor haar bezwarende besluiten waartegen zij niet tijdig is opgekomen. Daar een beroep tot nietigverklaring van die bezwarende besluiten niet-ontvankelijk zou zijn, is het beroep tot schadevergoeding volgens de rechtspraak eveneens niet-ontvankelijk, voor zover het betrekking heeft op de periode na de klacht van 23 oktober 1991 (r.o. 73).

Dictum:

Het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard.