Op 18 maart 1982 heeft Max Gutmann, voormalig ambtenaar van de Commissie van de Europese Gemeenschappen, tegen deze instelling een beroep ingesteld dat onder meer strekt tot nietigverklaring van een besluit tot terugvordering van de inrichtingsvergoeding bij beëindiging van de dienst en terugbetaling van de ingehouden bedragen vermeerderd met interessen.

De feiten zijn de volgende. Gutmann, sedert 1956 ambtenaar van de Gemeenschappen, werd op 3 december 1977 bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd gepensioneerd. Omdat hij naar Nice, zijn plaats van herkomst, wilde verhuizen, verzocht hij de Commissie op 21 april 1980 om mededeling van het bedrag van de inrichtingsvergoeding bij beëindiging van de dienst, de uiterste datum voor indiening van de desbetreffende aanvraag en de benodigde bewijsstukken. Verweerster berichtte hem dat hem een inrichtingsvergoeding van BFR 340720 zou worden uitbetaald na overlegging van bewijsstukken waaruit zou blijken dat hij zich binnen de drie jaar na zijn pensionering (dus vóór 2 december 1980) met zijn gezin had gevestigd in een plaats op tenminste 70 km van zijn standplaats. Tegen het einde van die termijn, op 27 oktober 1980, legde Gutmann een medisch attest over betreffende de ernstige gezondheidstoestand van zijn echtgenote, en verzocht hij om verlenging van de termijn voor vestiging elders en van de termijn voor verhuizing. Alleen een verlenging van de verhuistermijn werd hem toegestaan (tot 31 december 1981), omdat, zo deelde de Commissie hem mee, het Ambtenarenstatuut geen verlenging van de termijn voor vestiging elders na het beëindigen van de dienst toeliet.

Gutmann betwistte dit besluit niet, maar liet de Commissie op 17 november 1980 weten dat hij van Luxemburg naar Parijs was verhuisd; daarbij legde hij een uittreksel uit het bevolkingsregister van die stad over, volgens hetwelk hij sedert oktober van dat jaar aldaar woonachtig was. Hierop vroeg de Commissie (op 9 december 1980) nieuwe bewijsstukken (huurcontract, telefoon- en elektriciteitsrekeningen) om zich ervan te vergewissen of de ambtenaar, ondanks het feit dat er geen verhuizing had plaatsgevonden, zich met zijn gezin daadwerkelijk elders had gevestigd. Bij dezelfde gelegenheid werd Gutmann meegedeeld, dat overeenkomstig artikel 82 van het Statuut vanaf december 1980 de aanpassingscoëfficiënt voor Frankrijk op zijn pensioen zou worden toegepast.

Opnieuw voldeed Gutmann aan het verzoek van de Commissie: op 19 december 1980 legde hij een telefoonrekening over, gedateerd op 14 oktober 1980 en betrekking hebbende op de maanden augustusseptember van dat jaar, naast afrekeningen betreffende diensten tijdens de voorgaande maanden. Op grond van deze stukken besloot de Commissie de herinrichtingsvergoeding uit te betalen (dit gebeurde op 23 maart 1981) en op het pensioen de Franse aanpassingscoëfficiënt toe te passen. Ten gevolge daarvan werd op zijn pensioen voor de maand februari 1980 ongeveer BFR 20000 ingehouden, overeenkomend met wat hij wegens de toepassing van de Luxemburgse coëfficiënt op het pensioen voor de maanden december 1980 tot februari 1981 meer had ontvangen.

Juist deze inhouding vormde de aanleiding voor de onderhavige zaak. Tezamen met het koopkrachtverlies dat uit de wijziging van de aanpassingscoëfficiënt voortvloeide, bracht zij Gutmann ertoe, de Commissie een nieuwe brief te schrijven. Deze brief, die voor de oplossing van het geschil van beslissend belang is, verdient het, zorgvuldig te worden gelezen. Verzoeker stelde daarin vooreerst, dat de afwijzing van zijn verzoek om termijnverlenging hem had gedwongen zich in schijn elders te vestigen. Hij wees er verder op, dat de in zijn brief van 17 november vermelde woonplaats te Parijs, een appartement was dat eigendom was van zijn dochters en dat door de oudste van die dochters werd bewoond. Tot slot verklaarde hij, dat hij met zijn echtgenote en zijn jongste dochter in Luxemburg was blijven wonen. Op grond van dit alles verzocht hij om intrekking van het besluit om op zijn pensioen de aanpassingscoëfficiënt voor Frankrijk toe te passen, om uitbetaling van de ingehouden bedragen en om toezending van zijn post aan zijn adres te Luxemburg. Hierop volgde een drukke briefwisseling die op 21 mei 1981 culmineerde in een klacht van Gutmann tegen het besluit om de Franse aanpassingscoëfficiënt toe te passen. De administratie gaft toe. Op 16 juni 1981 trok zij haar eerder besluit (van 5 januari 1981) in en willigde zij Gutmanns verzoek in om op zijn pensioen de Luxemburgse aanpassingscoëfficiënt toe te passen en om zijn post aan zijn adres in Luxemburg te zenden.

De administratie verklaarde echter dat zij de betaling van de inrichtingsvergoeding, die immers met valse verklaringen was verkregen, als onverschuldigd beschouwde, en zij verwittigde Gutmann dat zij op basis van artikel 85 van het Statuut juncto artikel 46, van bijlage VIII bij het Statuut zou overgaan tot terugvordering daarvan. Tegen dit onderdeel van het besluit diende Gutmann een administratieve klacht in en nadat deze was afgewezen, stelde hij op 18 maart 1982 het onderhavige beroep in. Enkele dagen later overleed hij. Het geding is door zijn dochters overgenomen.