II —

De tweede vraag wordt U door de nationale rechter voorgelegd naar aanleiding van het feit dat de destijds in de Bondsrepubliek Duitsland op landbouwgebied toegepaste wisselkoers (DM 3,57 per rekeneenheid) iets lager was dan de door de douane toegepaste koers (DM 3,66 per rekeneenheid). Dit verschil kan slechts zonderling lijken voor degenen die niet vertrouwd zijn met het pragmatisme waarmee de Raad op economisch gebied optreedt en met de overwegingen die deze instelling ertoe hebben geleid om op 30 mei 1968 verordening nr. 653/68 vast te stellen betreffende de voorwaarden voor wijziging van de waarde van de voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid gebruikte rekeneenheid. De landbouwrekeneenheid komt formeel overeen met hetzelfde gewicht aan fijn goud (0,88867088 gram) als de rekeneenheid van de bij het Internationale Monetaire Fonds opgegeven goudpariteit die met name dient ter uitvoering van de begroting en toepassing van het gemeenschappelijk douanetarief. Maar voor de omrekening van de in de besluiten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in rekeneenheden vastgelegde bedragen (gemeenschappelijke prijzen, heffingen, restituties bij de uitvoer en de produktie, steunmaatregelen enz.) in de valuta's van de Lid-Staten, wordt de rekeneenheid in een nationale valuta omgerekend door middel van een representatieve koers, die zich op een lijn beweegt met de koers die voortvloeit uit de werkelijke wisselkoersen op de markt. Deze representatieve koers, die steeds meer in de plaats treedt van de omrekeningskoers van de rekeneenheid goudpariteit, wordt van tijd tot tijd bij besluit van de Raad gewijzigd om de wisselkoersen op de markten meer getrouw weer te geven (zo is nog onlangs de „groene koers” van de Franse frank aangepast); dit leidt tot een toename van de uitgaven van het EOGFL, die zijn uitgedrukt in rekeneenheden, omgerekend tegen de koers die voortvloeit uit de bij het Internationale Monetaire Fonds opgegeven pariteiten. In de hier relevante periode bedroeg de omrekeningskoers van de „algemene” rekeneenheid, die met name wordt gebruikt voor de toepassing van het gemeenschappelijk douanetarief, DM 3,66. Vanaf 3 maart 1975 ('s Raads verordening nr. 475/75 van 27 februari 1975) werd de representatieve koers („groene koers”) van de Duitse mark voor het algemene landbouwbeleid op 0,279429 rekeneenheid per 1 mark vastgesteld, terwijl hij voordien 0,242806 rekeneenheid bedroeg, hetgeen overeenkwam met de bij het Internationale Monetaire Fonds opgegeven pariteit. Men begrijpt derhalve dat het voor verzoekster in het hoofdgeding van belang is of de omrekeningskoers van de „algemene” rekeneenheid (DM 3,66) wordt toegepast, of dat daarentegen een beroep wordt gedaan op de „representatieve” koers van de „landbouw”-rekeneenheid (DM 3,57). 1. Het feit dat volgens artikel 1 van verordening nr. 485/76 van de Commissie van 3 maart 1976, houdende uitvoeringsbepalingen van 's Raads verordening nr. 348/76, het bepaalde in verordening nr. 645/75 van de Commissie van 13 maart 1975 van toepassing is op de krachtens artikel 1 van verordening nr. 348/76 ingestelde heffing, is niet doorslaggevend. Deze bepalingen hebben immers slechts ten doel „een uniform beheer van de markten te garanderen” en met name het moment vast te stellen vanaf hetwelk de produkten moeten worden geacht „onder douanecontrole [te zijn] geplaatst, totdat zij de Gemeenschap verlaten”. Deze dag is die waarop de douane de verklaring aanvaardt waarin de aangever de wil te kennen geeft tot export over te gaan. Deze aanvaarding wordt aangemerkt als „vervulling van de douaneformaliteiten bij uitvoer” (artikel 4). Het is evenmin beslissend dat, zoals de Commissie verklaart, de bevoegde instanties bij de voorbereiding van verordening nr. 348/76 zijn uitgegaan van de „groene” wisselkoers van de nationale valuta's; een dergelijk argument lijkt ons een petitio principii. 2. Het staat daarentegen vast dat aardappelen landbouwprodukten zijn die ertoe zijn voorbestemd onder een gemeenschappelijke marktordening te vallen. Voorts bestonden er ten tijde van de feiten die tot het hoofdgeding hebben geleid, en bestaan er thans nog min of meer goed gestructureerde nationale marktordeningen voor aardappelen: — minimumprijsregeling in Frankrijk, in de Bondsrepubliek Duitsland en in de BLEU; — stelsel van buffervoorraden in Frankrijk; — contingentering van het met aardappelen beplante areaal en handelscontrole in het Verenigd Koninkrijk. In dit land heeft de' Potato Marketing Board tot taak, de overschotten te kopen en de exporten, uitgezonderd van nieuwe aardappelen, te verbieden; wanneer de marktprijzen onder een referentieprijs liggen, betaalt de regering de Board een „deficiency payment”. Het feit dat aardappelen onder nationale marktordeningen vallen, volstaat echter niet om te beweren dat er een gemeenschappelijk landbouwbeleid bestaat. De draagwijdte, welke in het algemeen wordt toegekend aan Uw arresten Charmasson (Jurispr. 1974, blz. 1383), Rewe-Zentrale (Jurispr. 1976, blz. 181), Miritz (Jurispr. 1976, blz. 217) en Commissie t. Franse Republiek (Jurispr. 1977, blz. 515) zou eenvoudig tot gevolg hebben dat de handhaving door de Lid-Staten van belemmeringen voor de handel in aardappelen na het einde van de overgangsperiode ongeoorloofd is, zelfs indien de aardappelen nog niet onder een „gemeenschapsregeling” vallen. 3. In het voorstel voor de verordening, houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector aardappelen, hetwelk de Commissie op 23 januari 1976 aan de Raad heeft voorgelegd, is voorzien dat de toepassing van de rechten van het gemeenschappelijk douanetarief in beginsel moet volstaan om de gemeenschappelijke markt te stabiliseren, zoals bij groenten en fruit het geval is. De specifieke rechten die bij de invoer van bepaalde groenten en fruit worden geheven, worden in rekeneenheden goudpariteit vastgesteld. De betrokken heffing bij uitvoer is de keerzijde van het invoerrecht, waarvan de heffing bij de door ons genoemde verordeningen was opgeschort. De import van aardappelen is weliswaar slechts onderworpen aan een ad valorem recht, dat niet in rekeneenheden wordt vastgesteld, doch het feit dat de toepassing van de verordening is beperkt tot produkten van tariefpost 07.01 A II, houdt indirect, maar onvermijdelijk een verwijzing in naar de in de algemene bepalingen van het gemeenschappelijk douanetarief (deel I, titel I, C) omschreven rekeneenheid, zelfs indien in casu dit criterium niet behoeft te worden toegepast om de betrokken produkten te bepalen. 4. De enige maatregelen die tot dusver op gemeenschapsniveau werden getroffen zijn van douanerecbtelijke en tijdelijke aard, zoals advocaat-generaal Capotorti in zijn conclusie in zaak 68/76, Commissie t. Franse Republiek (Jurispr. 1977, blz. 537) terecht opmerkte. De verordeningen nrs. 128/76 en 288/76 verwijzen naar artikel 28 EEG-Verdrag. In verordening nr. 348/76 wordt de instelling van de omstreden heffing uitsluitend gegrond op de artikelen 103 en 113, welke de conjunctuurpolitiek en de handelspolitiek betreffen, en niet op artikel 39, lid 1, sub d, of e, dat handelt over het landbouwbeleid, noch op artikel 235. Bij gevolg is de „groene” koers slechts van toepassing op transacties welke op grond van besluiten betreffende het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden verricht. Toepassing van deze koers op de betrokken heffing zou tot gevolg hebben dat aardappelen zouden worden behandeld als een produkt dat onder een gemeenschappelijke marktordening valt, terwijl zij in elk ander opzicht in Uw jurisprudentie als produkten „van het algemene recht” worden beschouwd. Ten slotte zij hieraan nog toegevoegd dat indien de verordeningen nrs. 485/76 en 890/76 van de Commissie als besluiten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moesten worden beschouwd, zij zeer waarschijnlijk volgens een geheel andere procedure hadden moeten worden vastgesteld, bij voorbeeld na advies van een beheerscomité voor aardappelen.