Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Hof van Justitie – Organisatie – Toewijzing van zaken aan de Grote kamer – Verzoek, in het kader van een prejudiciële procedure, om een zaak naar de Grote kamer van het Hof te verwijzen

(Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 60, lid 3)

2. Gerechtelijke procedure – Mondelinge behandeling – Heropening – Voorwaarden

(Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 83)

3. Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van het Hof – Grenzen – Kennelijk irrelevante vragen en hypothetische vragen gesteld in een context waarin een nuttig antwoord is uitgesloten – Vragen zonder verband met het voorwerp van het hoofdgeding

(Art. 267 VWEU)

4. Sociale politiek – Mannelijke en vrouwelijke werknemers – Gelijke beloning – Beloning – Begrip – Stelsel van op grond van de arbeidsverhouding aan de ambtenaren betaalde ouderdomspensioenen – Daaronder begrepen

(Art. 141 EG)

5. Sociale politiek – Mannelijke en vrouwelijke werknemers – Gelijke beloning – Nationale maatregel die een indirecte discriminatie bevat – Toekenning van een anciënniteitsbonificatie voor de berekening van het ouderdomspension op voorwaarde dat de beroepsactiviteit gedurende twee maanden is onderbroken – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Rechtvaardiging op grond van een legitieme doelstelling van sociale politiek – Evenredigheid – Beoordeling door de nationale rechterlijke instantie

(Art. 141 EG)

6. Sociale politiek – Mannelijke en vrouwelijke werknemers – Gelijke beloning – Nationale maatregel die een indirecte discriminatie bevat – Regeling van vervroegd pensioen met onmiddellijke uitkering – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Rechtvaardiging op grond van een legitieme doelstelling van sociale politiek – Evenredigheid – Beoordeling door de nationale rechterlijke instantie

(Art. 141 EG)

7. Sociale politiek – Mannelijke en vrouwelijke werknemers – Gelijke beloning – Nationale maatregel die een indirecte discriminatie bevat – Nationale regeling die de betrokken werknemers recht geeft op een vervroegd pensioen met onmiddellijke uitkering en op een anciënniteitsbonificatie – Rechtvaardiging op grond van de noodzaak om het ondervertegenwoordigde geslacht tijdens zijn beroepsloopbaan te helpen – Geen

(Art. 141, lid 4, EG)

Samenvatting

1. Ook al voorziet geen enkele bepaling van het Statuut van het Hof van Justitie of van diens Reglement voor de procesvoering in de behandeling van het verzoek om een zaak naar de Grote kamer te verwijzen in het kader van een prejudiciële procedure, toch kan de rechtsprekende formatie waarnaar de zaak is verwezen, krachtens artikel 60, lid 3, van dit Reglement voor de procesvoering het Hof in elke stand van het geding verzoeken om deze zaak naar een grotere formatie te verwijzen, maar dit is een maatregel waarover de rechtsprekende formatie waaraan de zaak is toegewezen, in beginsel ambtshalve en discretionair beslist.

(cf. punten 19, 20)

2. Zie de tekst van de beslissing.

(cf. punt 22)

3. Zie de tekst van de beslissing.

(cf. punten 30, 31)

4. Zie de tekst van de beslissing.

(cf. punt 39)

5. Artikel 141 EG moet aldus worden uitgelegd dat een pensioenbonificatiestelsel, dat afhankelijk is van de voorwaarde dat de beroepsactiviteit gedurende ten minste twee opeenvolgende maanden is onderbroken om voor een kind te zorgen, een met dit artikel strijdige indirecte discriminatie tussen vrouwelijke en mannelijke werknemers op het gebied van beloning oplevert, tenzij het kan worden gerechtvaardigd door objectieve factoren die niets van doen hebben met discriminatie op grond van het geslacht, zoals een legitieme doelstelling van sociale politiek, en dit stelsel geschikt is om de aangevoerde doelstelling te bereiken en daartoe noodzakelijk is, wat vereist dat het daadwerkelijk ertoe strekt deze doelstelling te bereiken en dat het daartoe coherent en stelselmatig wordt toegepast.

De door een dergelijk stelsel voor de toekenning van de bonificatie gestelde voorwaarde dat de beroepsactiviteit gedurende twee maanden is onderbroken, is immers weliswaar schijnbaar neutraal wat het geslacht van de betrokken ambtenaren betreft, maar kan in casu door een aanzienlijk lager percentage mannelijke ambtenaren dan vrouwelijke ambtenaren worden vervuld.

De wil om de nadelen te compenseren die alle werknemers, zowel vrouwelijke als mannelijke, tijdens hun loopbaan lijden wegens een tijdelijke onderbreking daarvan om voor hun kinderen te zorgen, vormt als zodanig een legitieme doelstelling van sociale politiek.

Het staat echter aan de nationale rechterlijke instantie om, dienaangaande rekening houdend met de aanwijzingen die door het Hof zijn verstrekt om haar in staat stellen uitspraak te doen, zich ervan te vergewissen dat het betrokken nationale stelsel daadwerkelijk ertoe strekt om die doelstelling te bereiken en daartoe coherent en stelselmatig wordt toegepast.

(cf. punten 51, 56, 58, 64‑73, 78, 79, dictum 1)

6. Artikel 141 EG moet aldus worden uitgelegd dat een stelsel van vervroegd pensioen met onmiddellijke uitkering, volgens hetwelk een ambtenaar met drie kinderen of met een kind van meer dan een jaar dat minstens 80 % gehandicapt is, slechts voor een dergelijk vervroegd pensioen in aanmerking komt indien hij kan aantonen dat hij voor elk kind zijn activiteit gedurende een ononderbroken periode van ten minste twee maanden heeft onderbroken, een met dit artikel strijdige indirecte discriminatie tussen vrouwelijke en mannelijke werknemers op het gebied van beloning oplevert, tenzij het kan worden gerechtvaardigd door objectieve factoren die niets van doen hebben met discriminatie op grond van het geslacht, zoals een legitieme doelstelling van sociale politiek, en het geschikt is om de aangevoerde doelstelling te bereiken en daartoe noodzakelijk is, wat vereist dat het daadwerkelijk ertoe strekt deze doelstelling te bereiken en dat het daartoe coherent en stelselmatig wordt toegepast.

Ofschoon dit stelsel schijnbaar neutraal is wat het geslacht van de betrokken ambtenaren betreft, kunnen de voorwaarden waaraan het de toekenning van het betrokken voordeel koppelt, er in casu toe leiden dat een veel hoger percentage vrouwen dan mannen ervoor in aanmerking komt.

Het staat dan ook aan de nationale rechterlijke instantie om, dienaangaande rekening houdend met de aanwijzingen die door het Hof zijn verstrekt om haar in staat stellen uitspraak te doen, zich ervan te vergewissen dat het betrokken nationale stelsel er daadwerkelijk toe strekt om de in het onderhavige geval aangevoerde doelstelling van sociale politiek te bereiken en daartoe coherent en stelselmatig wordt toegepast.

(cf. punten 86, 89‑96, 98, dictum 2)

7. Artikel 141, lid 4, EG moet aldus worden uitgelegd dat niet onder de in deze bepaling bedoelde maatregelen vallen, nationale maatregelen die de betrokken werknemers alleen recht geven op een vervroegd pensioen met onmiddellijke uitkering en een anciënniteitsbonificatie bij hun pensionering, zonder de problemen op te lossen waarmee deze tijdens hun beroepsleven kunnen worden geconfronteerd.

(cf. punt 103, dictum 3)