NL
Jur isprudentie
ECLI:EU:F:2011 :2 1ARREST VAN H ET GERECHT VOOR AMBTENARENZAKEN
(Tweede kamer)
13 januari 2011
Zaak F-77/09
Bart Ni js
tegen
Rekenkamer van de E uropese Un ie
„Openbare dienst — Ambtenaren — Tuchtregeling — Tuchtprocedure — Artikel 22 bis en 
artikel 22 ter van Statuut — Onpartijdigheid — Redelijke termijn”
Betreft: Beroep, ingesteld kra chtens artikel 236 EG en artikel 152 EA, waarbij Nijs primair v raagt 
om n ietigverklaring v an, ten ee rste, het besluit van 15 januari 2009 o m h em 
tuchtrechtelijk on tslag te geven, ten tweede, besluit nr. 81-2007 v an de Rekenkamer van 
20 september 2007 o m d e bevoegdheden van het tot aanstelling bevoegd gezag (T ABG) 
toe te wijzen aa n ee n comité ad h oc, ten derde, alle voorbereidende besluiten di e het 
TABG ad h oc heeft genomen; subsidiair v raagt hij het Gerecht o m „vast te stellen” da t 
de sanctie van tuchtrechtelijk on tslag on evenredig is.
Beslissing:Het beroep w ordt verworpen. Ve rzoeker draa gt zijn eigen ko sten en de ko sten van de 
Rekenkamer.
Samenvatting
1. Ambtenaren — Beroep — Bevoegdheid van Gerecht voor ambtenarenzaken — Grenzen
(Art. 266 VWEU en 270 VWEU; Statuut van het Hof van Justitie, bijlage I, art. 1)
2. Ambtenaren — Rechten en verplichtingen — Vrijheid van meningsuiting — Verstrekking van feiten 
die bestaan d oen vermoeden van onwettige a ctiviteit of ernstig verzuim — Bescherming tegen 
tuchtvervolging — Voorwaarden
(Ambtenarenstatuut, art. 22 bis, lid 1, en 22 ter, lid 1)
3. Ambtenaren — Tuchtregeling — Tuchtprocedure — Tot aa nstelling bevoegd ge zag ad hoc dat uit 
leden van instelling bestaat, in casu van Rekenkamer — Toelaatbaarheid
(Art. 247, lid 2, EG)
4. Ambtenaren — Tuchtregeling — Tuchtprocedure — Verplichting van administratie om h aar 
tuchtrechtelijke bevoegdheid zorgvuldig en onpartijdig uit te oefenen
2 ECLI:EU:F:2011 :2SAMENVATTING—ZAAKF-77/09
NIJS/REKENKAMER
5. Ambtenaren — Beroep — Voorafgaande a dministratieve klacht — Overeenstemming tussen klacht en 
beroep — Gelijkheid van grond en voorwerp van klacht — Middelen en argumenten niet vermeld in, 
doch n auw aa nsluitend bij klacht — Ontvankelijkheid
(Ambtenarenstatuut, art. 90 en 91)
6. Ambtenaren — Tuchtregeling — Sanctie — Beoordelingsvrijheid van tot aanstelling bevoegd ge zag — 
Rechterlijke controle — Omvang — Grenzen
(Ambtenarenstatuut, art. 17, 17 bis en 86-89)
7. Ambtenaren — Tuchtregeling — Tuchtprocedure — Termijnen — Verplichting van administratie om 
binnen redelijke termijn te handelen — Beoordeling
(Ambtenarenstatuut, bijlage IX)
1. Het Gerecht voor ambtenarenzaken is niet bevoegd om ee n tuchtmaatregel te herzien of voor recht 
te ve rklaren da t die sanctie on evenredig is en het administratief gezag te belasten me t de zorg ee n 
andere tuchtmaatregel te treffen. Het staat imme rs aan degene die de sanctie heeft opgelegd om zo 
nodig op grond van ar tikel 266 VWEU de maatregelen te nemen ter uitvoering van ee n eve ntueel 
arrest houdende nietigverklaring.
(cf. punt 55)
2. Artikel 22 ter, lid 1, van het Statuut verwijst voor de definitie van gegevens waarvan de verstrekking 
niet kan leiden tot tuchtrechtelijke ve rvolging naar ar tikel 22 bis, lid 1, eerste alinea, van het Statuut: 
die twee ar tikelen hebben enkel betrekking op de me dedeling van concrete feiten di e bij een ee rste 
beoordeling door de ambtenaar r edelijkerwijs het bestaan ku nnen doen ve rmoeden van ee n on wettige 
activiteit of een ernstig verzuim.
De in die artikelen bedoelde verstrekking is alleen gevrijwaard v an tuchtrechtelijke ve rvolging indien zij 
aan di e voorwaard e voldoet en plaatsvindt me t de terughoudendheid di e wordt ingegeven door de 
verplichtingen van objectiviteit en on partijdigheid, van ee rbiediging van de waardi gheid van het ambt 
en pe rsonen en van het vermoeden van on schuld.
De bescherming van artikel 22 ter, lid 1, van het Statuut geldt niet voor ambtenaren die zich schuldig 
hebben gemaakt aa n ee n ve rzuim a ls schending van de ve rplichting om d e grootst m ogelijke 
voorzichtigheid e n terughoudendheid te betrachten bij de openbaarheid di e w ordt gegeven aa n 
aantijgingen die on der de bevoegdheid van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (O LAF) vallen.
(cf. punten 65, 66, 70 e n 80)
Referentie:
Gerecht voor ambtenarenzaken: 2 mei 2007 , Giraudy/Commissie, F-23/05, punt 162
3. Een tot aanstelling bevoegd gezag ad h oc, dat bestaat uit leden van de Rekenkamer, biedt alle 
waarborgen van gelijke b ehandeling in het kad er van ee n tuchtprocedure, aangezien van di e leden 
wordt verlangd da t zij alle waarborgen van on afhankelijkheid en on partijdigheid bieden en gedurende 
hun m andaat aa n di t ve reiste voldoen. De gedragscode van leden van de Rekenkamer bepaalt 
eveneens dat zij elke situatie vermijden die tot een belangenconflict kan leiden.
ECLI:EU:F:2011 :2 3SAMENVATTING—ZAAKF-77/09
NIJS/REKENKAMER
Bovendien heeft elk ad ministratief gezag, me t name o p tuchtrechtelijk gebied, de verplichting om het 
beginsel van on partijdigheid in acht te nemen.
(cf. punt 102)
Referentie:
Gerecht v oor ambtenarenzaken: 29 september 2009 , Hau/Parlement, F -125/07, punt 27, en d e aa ngehaalde 
rechtspraak
4. De administratie moet haar t uchtrechtelijke b evoegdheid zorgvuldig en on partijdig uitoefenen.
De taak v an d e a mbtenaar di e is b elast me t h et ad ministratieve on derzoek impliceert 
noodzakelijkerwijs da t hij de relevante feiten en omstandigheden vaststelt en di e dus beoordeelt 
teneinde de relevantie ervan te bepalen alsmede da t hij de bewijskracht b eoordeelt van d e 
bewijselementen di e in h et kad er v an d e tuchtprocedure ku nnen w orden g ebruikt. D ie 
beoordelingsbevoegdheid varieert zelf naargelang de aard v an de tuchtrechtelijke fouten di e ku nnen 
worden bestraft en de on derzoeken die daar voor no dig zijn. De verificaties die de me t het on derzoek 
belaste ambtenaar ve rricht ve reisen da t hij een oo rdeel geeft over de elementen die een inbreuk op de 
waardi gheid van het ambt kunnen vormen, een belangrijke ve rplichting van elke a mbtenaar, teneinde 
zo no dig relevante elementen daari n naar v oren te brengen. Indien hem w erd ve rboden om ee n 
oordeel te geven, zou elk ad ministratief onderzoek naar di e feiten worden ve rhinderd.
(cf. punten 110, 115 e n 118)
5. Teneinde het doel van de precontentieuze procedure te behouden, namelijk de ad ministratie de 
gelegenheid te bieden om h aar b esluit te herzien en aldus ee n buitengerechtelijke o plossing van 
geschillen te vinden, is geoordeeld da t de regel van overeenstemm ing tussen de klacht en het beroep 
in rechte alleen ka n worden toegepast wanneer het beroep b ij de rechter het voorwerp of de grond 
van de klacht w ijzigt, waarbij het begrip „grond” ruim m oet worden uitgelegd, namelijk de betwisting 
van de interne wettigheid van het bestreden besluit dan wel de betwisting van de externe wettigheid 
ervan. Derhalve is er, onder voorbehoud van excepties van on wettigheid en van middelen van openbare 
orde, no rmaliter alleen sprake v an wijziging van de grond van het geding en, dientengevolge, van 
niet-ontvankelijkheid w egens niet-inachtneming van d e regel van o vereenstemm ing, indien d e 
verzoeker, die in zijn klacht alleen bezwaren heeft geuit tegen de formele geldigheid van het voor hem 
bezwarend besluit, daar onder begrepen de procedurele aspecten ervan, in het verzoekschrift middelen 
ten gronde aanvoert of in het omgekeerde geval wanneer de verzoeker, na in zijn klacht uitsluitend de 
wettigheid ten gronde van het voor hem b ezwarend besluit te hebben betwist, ee n ve rzoekschrift 
indient da t m iddelen b etreffende de formele geldigheid e rvan b evat, daar onder begrepen d e 
procedurele aspecten ervan.
(cf. punt 129)
Referentie:
Gerecht voor ambtenarenzaken: 1 juli 2010 , Mandt/Parlement, F-45/07, punten 110, 119 e n 120
6. Volgens de bij het Statuut ingevoerde tuchtregeling bestaat er geen ve rband tussen de sanctie en het 
verzuim. Wanneer de waarachtigheid van de aan ee n ambtenaar ve rweten feiten is vastgesteld, staat de 
keuze van de ad equate tuchtmaatregel aan het tot aanstelling bevoegd gezag en ka n de rechter van de 
Unie zijn oo rdeel niet in de plaats van het oordeel van da t gezag stellen, behoudens wanneer er sprake 
is van ee n ke nnelijke fout of misbruik van bevoegdheid.
4 ECLI:EU:F:2011 :2SAMENVATTING—ZAAKF-77/09
NIJS/REKENKAMER
De instellingen m ogen van alle ambtenaren me t een bepaald niveau van ra ng ve rwachten da t zij me t 
gezond ve rstand en bedachtzaam h andelen. De ambtenaar di e beledigende stukken heeft opgesteld 
waaraa n hij in ruime m ate bekendheid h eeft gegeven, maakt z ich dus schuldig aa n twee flagrante 
schendingen van de ar tikelen 17 e n 17 bis van het Statuut. H et tuchtrechtelijk on tslag van di e 
ambtenaar i s derhalve n iet onevenredig.
(cf. punten 131, 132 e n 135)
Referentie:
Gerecht v an ee rste aa nleg: 18 december 1997 , Daffix/Commissie, T-12/94, punten 63 e n 89; 12 september 2000 , 
Teixeira N eves/Hof van Justitie, T-259/97, punt 108
7. Uit het beginsel van goed bestuur volgt dat de me t de tuchtprocedure belaste autoriteiten de plicht 
hebben de tuchtprocedure me t bekwame s poed af te wikkelen en zodanig te werk te gaan da t elk 
onderdeel van de tuchtprocedure binnen ee n redelijke termijn op de vorige handeling volgt. De vraag 
of de ee nmaal ingeleide tuchtprocedure me t de ve reiste bekwame s poed is afgewikkeld, wordt 
beïnvloed door de omstandigheid da t tussen het gestelde tuchtrechtelijk ve rgrijp en het besluit tot 
inleiding van de tuchtprocedure een ko rtere of langere periode is verlopen.
Schending van het beginsel van eerbiediging van de redelijke termijn rechtvaardi gt in het algemee n niet 
de nietigverklaring van het besluit da t aa n het einde van ee n ad ministratieve p rocedure w ordt 
genomen. Alleen wanneer het overdreven lange tijdsverloop ee n invloed ka n hebben gehad o p de 
inhoud van het besluit da t aan het einde van de ad ministratieve p rocedure is genomen, heeft de 
niet-inachtneming van het beginsel van ee n redelijke termijn imme rs gevolgen voor de geldigheid van 
de administratieve p rocedure. Dit kan oo k het geval zijn in sanctieprocedures, wanneer het overdreven 
lange tijdsverloop afdoet aan de mogelijkheid van de betrokkenen om zich doeltreffend te verdedigen.
(cf. punten 141 e n 146)
Referentie:
Hof: 13 december 2000 , SGA/Commissie, C-39/00 P, punt 44
Gerecht van ee rste aa nleg: 13 januari 2004 , JCB Service/Commissie, T-67/01, punten 36 e n 40, en de aa ngehaalde 
rechtspraak
Gerecht voor ambtenarenzaken: 13 januari 2001 , A en G/Commissie, F-124/05 e n F-96/06, punten 390 e n 392