Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

++++

1. Beroep tot nietigverklaring ° Voor beroep vatbare handelingen ° Begrip ° Handelingen die bindende rechtsgevolgen in het leven roepen ° Aan Commissie toe te rekenen verklaring waarbij bepaalde concentratie van werkingssfeer van gemeenschapsregeling wordt uitgesloten

(EEG-Verdrag, art. 173)

2. Beroep tot nietigverklaring ° Voor beroep vatbare handelingen ° Begrip ° Handelingen die bindende rechtsgevolgen in het leven roepen ° Handelingen in ongebruikelijke vorm ° Daaronder begrepen

(EEG-Verdrag, art. 173)

3. Beroep tot nietigverklaring ° Beroep van derde tegen verklaring van Commissie waarbij bepaalde concentratie van werkingssfeer van gemeenschapsregeling wordt uitgesloten ° Ontvankelijkheid, in weerwil van mogelijkheid van derde om Commissie in gebreke te stellen, om aanmelding van de concentratie te eisen

(EEG-Verdrag, art. 173 en 175)

4. Beroep tot nietigverklaring ° Voor beroep vatbare handeling en weigering deze te wijzigen ° Mogelijkheid tegen beide beroep in te stellen

(EEG-Verdrag, art. 173)

5. Beroep tot nietigverklaring ° Zelfstandige mogelijkheid ten opzichte van nationale rechtsgangen

(EEG-Verdrag, art. 173)

6. Beroep tot nietigverklaring ° Natuurlijke en rechtspersonen ° Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken ° Verklaring van Commissie dat gemeenschapsregeling niet op bepaalde concentratie van toepassing is ° Beroep van marktdeelnemer die met partijen bij concentratie concurreert ° Ontvankelijkheid

(EEG-Verdrag, art. 173, tweede alinea)

7. Mededinging ° Concentraties ° Concentratie met communautaire dimensie ° Begrip ° Omzet die in aanmerking moet worden genomen ° Activiteit die werkelijk voorwerp van transactie vormt

(Verordening nr. 4064/89 van de Raad, art. 1 en 5, lid 2)

8. Mededinging ° Concentraties ° Gebruikmaking door Commissie van haar bevoegdheden krachtens artikel 8, lid 2, van verordening nr. 4064/89 ° Omvang van rechterlijke toetsing

(Verordening nr. 4064/89 van de Raad, art. 8, lid 2)

9. Handelingen van de instellingen ° Totstandkomingsprocedure ° Verplichting stelselmatig te raadplegen ° Geen

Samenvatting

1. Om vast te stellen of maatregelen handelingen zijn als bedoeld in artikel 173 van het Verdrag, dient men te zien naar wat zij in wezen inhouden. Als handelingen of besluiten die vatbaar zijn voor beroep tot nietigverklaring zijn te beschouwen maatregelen die bindende rechtsgevolgen in het leven roepen, welke de belangen van de verzoeker kunnen aantasten doordat zij diens rechtspositie aanmerkelijk wijzigen

In het kader van de bij verordening nr. 4064/89 vastgestelde controle op concentraties van ondernemingen is een verklaring van de namens de Commissie sprekende woordvoerder van het lid van de Commissie, belast met het mededingingsbeleid, dat de genoemde verordening niet van toepassing is op een beoogde concentratie tussen twee ondernemingen, omdat daaraan een communautaire dimensie in de zin van artikel 1 van de verordening ontbreekt, vatbaar voor een beroep tot nietigverklaring.

De aldus openbaar gemaakte beschikking, die de Commissie heeft gegeven nadat zij had onderzocht of zij zelf ten aanzien van de voorgenomen concentratie bevoegd was, roept rechtsgevolgen in het leven

° voor de Lid-Staten omdat in de eerste plaats met stelligheid wordt bevestigd, dat de Lid-Staten waarvan het grondgebied meer in het bijzonder bij de concentratie is betrokken, bevoegd zijn om de concentratie aan hun eigen nationale wetgeving te toetsen en in de tweede plaats een einde wordt gemaakt aan iedere rechtsonzekerheid omtrent de vraag of aan de voorwaarden is voldaan op grond waarvan door één of meer Lid-Staten de bepalingen van artikel 22, lid 3, van de verordening kunnen worden toegepast;

° voor de ondernemingen die partij zijn bij de concentratie, omdat zij als gevolg van de beschikking worden ontslagen van de verplichting om de betrokken concentratie bij de Commissie aan te melden onder de in artikel 4, lid 1, van de verordening voorziene voorwaarden en zij hun voornemen onmiddellijk kunnen verwezenlijken;

° voor de concurrenten wier marktpositie door de totstandkoming van de concentratie onmiddellijk kan veranderen.

2. Aangezien de keuze van de vorm de aard van een handeling van een instelling niet kan wijzigen en de vorm waarin de handeling is gegoten, in beginsel niet van belang is voor de vraag of nietigverklaring ervan in rechte kan worden gevorderd, verzet het feit dat een handeling een ongebruikelijke vorm heeft, voor zover er geen enkel ander schriftelijk document bestaat dan de transcriptie die door een derde is gemaakt, en daarvan niet op regelmatige wijze kennis is gegeven, zich niet tegen het instellen van een beroep tot nietigverklaring, zodra de handeling voor derden wel rechtsgevolgen in het leven heeft geroepen. Dit is het geval bij een verklaring die namens een lid van de Commissie is afgelegd en door een persagentschap is gepubliceerd.

3. Een derde die heeft vernomen, dat er in het kader van de door verordening nr. 4064/89 ingestelde controle op concentraties tussen ondernemingen, informele contacten tussen een onderneming en de Commissie hebben plaatsgevonden, kan de Commissie in gebreke stellen, opdat zij de onderneming dwingt de voorgenomen concentratie formeel aan te melden, om vervolgens, wanneer de Commissie niet reageert, beroep wegens nalaten in te stellen of, wanneer de Commissie zulks weigert, beroep tot nietigverklaring. Deze rechtsgang sluit andere rechtsgangen evenwel niet uit en maakt in het bijzonder een beroep tot nietigverklaring dat rechtstreeks is ingesteld tegen het openbaar gemaakte standpunt van de Commissie, dat zij niet bevoegd is ten aanzien van de voorgenomen concentratie, niet niet-ontvankelijk. Het instellen van een dergelijk beroep kan namelijk zowel met het oog op een goede proceseconomie als een doeltreffende rechterlijke toetsing gerechtvaardigd zijn.

4. Wanneer de Commissie in het kader van haar bevoegdheden krachtens verordening nr. 4064/89 met betrekking tot een beoogde concentratie als haar oordeel te kennen geeft, dat zij ten aanzien van die concentratie niet bevoegd is, is een derde gerechtigd, daartegen rechtstreeks een beroep tot nietigverklaring in te stellen, in plaats van tegen de weigering, in antwoord op zijn verzoek, om dit oordeel te wijzigen of te herroepen.

5. Het bestaan van eventuele rechtsgangen voor de nationale rechter kan niet de mogelijkheid uitsluiten om de wettigheid van een beschikking van een gemeenschapsinstelling rechtstreeks bij de gemeenschapsrechter te betwisten op grond van artikel 173 van het Verdrag. Dit geldt des te meer wanneer, zoals bij concentraties tussen ondernemingen, de controle op basis van de nationale wettelijke regeling of regelingen qua draagwijdte en gevolgen niet op een lijn kan worden gesteld met de door de gemeenschapsinstellingen uitgeoefende controle.

6. Een verklaring van de Commissie, dat een beoogde concentratie tussen ondernemingen geen communautaire dimensie heeft en dat zij daarom ten aanzien van deze concentratie geen bevoegdheid krachtens verordening nr. 4064/89 heeft, maakt rechtens en feitelijk de onmiddellijke totstandkoming van de voorgenomen concentratie mogelijk en is dus van dien aard dat zij tot een onmiddellijke wijziging van de situatie op de betrokken markt of markten leidt, die dus slechts van de wil van partijen afhangt. Daardoor raakt zij rechtstreeks de op de betrokken markt of markten opererende deelnemers, aan wie bovendien de procedurele rechten worden ontnomen die zij krachtens artikel 18, lid 4, van de verordening hadden bezeten, indien deze concentratie wegens de communautaire dimensie ervan had moeten worden aangemeld.

Een dergelijke verklaring raakt een onderneming die op dezelfde markt werkzaam is als de partijen bij de concentratie, rechtstreeks, wanneer haar eigen marktpositie zich sterk wijzigt, omdat een van haar concurrenten zijn marktpositie aanzienlijk verbetert.

7. Zowel uit artikel 1 van verordening nr. 4064/89 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen, als uit de algemene structuur van artikel 5 ervan volgt, dat de gemeenschapswetgever de bedoeling heeft gehad, dat de Commissie slechts zou optreden, indien de beoogde concentratie een bepaalde economische omvang bereikt, waardoor zij een communautaire dimensie krijgt. Ingeval van een gedeeltelijke verwerving van een onderneming moet, gelet op het doel van artikel 5, lid 2, namelijk het bepalen van de werkelijke omvang van de concentratie, ter beoordeling van de dimensie van de beoogde concentratie enkel rekening worden gehouden met de omzet die betrekking heeft op de werkelijk verworven delen van de onderneming. De begrippen "gedeeltelijke vervreemding" en "gedeeltelijke beëindiging" van het bedrijf zijn namelijk assimileerbaar, omdat met behulp van beide begrippen het precieze voorwerp, de bestendigheid en de omvang van de beoogde concentratie nauwkeurig kunnen worden beoordeeld.

8. In het kader van een beroep tot nietigverklaring kan de rechter zijn eigen oordeel niet in de plaats stellen van het oordeel van de Commissie en een uitspraak doen over de vraag of zij, in plaats van kennis te nemen van het feit dat een van de partijen bij de beoogde concentratie zich ertoe had verbonden om vóór de totstandkoming van die concentratie een gedeelte van zijn activiteiten te beëindigen, via artikel 8, lid 2, van verordening nr. 4064/89 een dergelijke beëindiging van de activiteiten had moeten afdwingen, vooral nu deze bepaling van de verordening betrekking heeft op het onderzoek ten gronde van de verenigbaarheid van de beoogde concentratie met de gemeenschappelijke markt, dat de Commissie bij een vooraf aangemelde concentratie verricht.

9. De Commissie zou aan een overdreven formalisme worden onderworpen en de procedures zouden onnodig worden vertraagd, indien zij wordt gedwongen tot formele raadpleging, wanneer de ter zake toepasselijke bepalingen noch een algemeen rechtsbeginsel haar een dergelijke verplichting tot raadpleging opleggen.