Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Sociale politiek – Harmonisatie van wetgevingen – Overgang van ondernemingen – Behoud van rechten van werknemers – Richtlijn 2001/23 – Vervreemder – Begrip

(Richtlijn 2001/23 van de Raad, art. 2, lid 1, sub a)

2. Prejudiciële vragen – Uitlegging – Werking in tijd van uitleggingsarresten – Terugwerkende kracht – Grenzen – Rechtszekerheid – Beoordelingsvrijheid van Hof

(Art. 267 VWEU)

Samenvatting

1. Bij de overgang in de zin van richtlijn 2001/23 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen van een tot een concern behorende onderneming naar een onderneming buiten dat concern, kan ook de tot het concern behorende onderneming waarbij de werknemers permanent zijn tewerkgesteld, zonder evenwel door een arbeidsovereenkomst aan die onderneming te zijn gebonden, als een „vervreemder” in de zin van artikel 2, lid 1, sub a, van die richtlijn worden beschouwd, hoewel er binnen dat concern een onderneming bestaat waaraan de betrokken werknemers wel door een dergelijke arbeidsovereenkomst zijn gebonden.

Het vereiste, ingevolge artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/23, dat op het moment van de overgang sprake moet zijn van hetzij een arbeidsovereenkomst, hetzij, in plaats daarvan en dus als gelijkwaardig alternatief, een arbeidsbetrekking, leidt namelijk tot de gedachte dat in de opvatting van de Uniewetgever een contractuele band met de vervreemder niet in alle omstandigheden vereist is om de werknemers aanspraak te geven op de bescherming van richtlijn 2001/23. Uit richtlijn 2001/23 blijkt echter niet dat de verhouding tussen de arbeidsovereenkomst en de arbeidsbetrekking een subsidiariteitsverhouding is, en dat bijgevolg in een situatie waarin sprake is van meerdere werkgevers, de contractuele werkgever systematisch moet prevaleren. Aangezien de overgang van een onderneming in de zin van richtlijn 2001/23 met name de wijziging veronderstelt van de rechtspersoon of natuurlijke persoon die verantwoordelijk is voor de economische activiteiten van de overgedragen eenheid en die, uit dien hoofde, als werkgever van de werknemers van die eenheid arbeidsbetrekkingen heeft met die werknemers, eventueel niettegenstaande het ontbreken van contractuele relaties met die werknemers, prevaleert, om te kunnen bepalen wie de vervreemder van die activiteiten is, de positie van een contractuele werkgever die echter niet verantwoordelijk is voor de economische activiteiten van de overgedragen economische eenheid, niet systematisch boven de positie van een niet-contractuele werkgever die verantwoordelijk is voor die activiteiten.

(cf. punten 24‑25, 28‑29, 32 en dictum)

2. In het kader van de hem krachtens artikel 267 VWEU verleende bevoegdheid kan het Hof slechts in zeer uitzonderlijke gevallen uit hoofde van een aan de rechtsorde van de Unie inherent algemeen beginsel van rechtszekerheid, beperkingen stellen aan de mogelijkheid voor iedere belanghebbende om met een beroep op een door het Hof uitgelegde bepaling te goeder trouw tot stand gekomen rechtsbetrekkingen opnieuw in geding te brengen. Tot een dergelijke beperking kan slechts worden besloten indien is voldaan aan twee essentiële criteria, te weten de goede trouw van de belanghebbende kringen en het gevaar voor ernstige verstoringen. Wanneer aan het Hof geen enkel concreet element is voorgelegd dat aantoont dat er gevaar bestaat voor ernstige verstoringen in verband met het grote aantal rechtsgedingen dat naar aanleiding van een arrest van het Hof over de uitlegging van richtlijn 2001/23 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen, zou kunnen worden ingesteld tegen ondernemingen die een onder die richtlijn vallende overdracht hebben verricht, hoeven de gevolgen van een dergelijk arrest niet te worden beperkt in de tijd. Bovendien is het feit dat de overdragende onderneming aan de werknemers die bij de verkrijgende onderneming in dienst zijn getreden, reeds een vertrekpremie heeft betaald, in ieder geval niet relevant.

(cf. punten 36, 38, 40)