Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Harmonisatie van wetgevingen - Maatregelen ter verwezenlijking van interne markt en inzake werking ervan - Rechtsgrondslag - Artikel 100 van Verdrag (thans artikel 94 EG) - Bevoegdheid van lidstaten om van communautaire harmonisatiemaatregelen afwijkende nationale bepalingen te handhaven of in te voeren - Geen

[EEG-Verdrag, art. 100 (na wijziging, art. 100 EG-Verdrag, inmiddels art. 94 EG); EG-Verdrag, art. 100 A (thans, na wijziging, art. 95 EG)]

2. Harmonisatie van wetgevingen - Maatregelen ter verwezenlijking van interne markt en inzake werking ervan - Richtlijnen die bij inwerkingtreding van artikel 153 EG reeds waren vastgesteld - Bevoegdheid van lidstaten om op basis van artikel 153 EG striktere maatregelen ter bescherming van consument te handhaven of in te voeren - Geen invloed

(Art. 94 EG, 95 EG en 153 EG)

3. Harmonisatie van wetgevingen - Aansprakelijkheid voor producten met gebreken - Richtlijn 85/374 - Beoordelingsmarge van lidstaten - Mate van harmonisatie door richtlijn

(Richtlijn 85/374 van de Raad)

4. Harmonisatie van wetgevingen - Aansprakelijkheid voor producten met gebreken - Richtlijn 85/374 - Mogelijkheid om algemeen stelsel van aansprakelijkheid voor producten met gebreken te handhaven dat verschilt van stelsel van richtlijn - Geen

(Richtlijn 85/374 van de Raad, art. 13)

5. Beroep wegens niet-nakoming - Niet-nakoming van uit richtlijn voortvloeiende verplichtingen - Verweermiddelen - Betwisting van wettigheid van beschikkingen - Niet-ontvankelijkheid

(Art. 226 EG, 227 EG, 230 EG en 232 EG)

6. Harmonisatie van wetgevingen - Aansprakelijkheid voor producten met gebreken - Richtlijn 85/374 - Werkingssfeer - Verschillende aansprakelijkheidsstelsels voor producenten en gelaedeerden - Rechtvaardiging

(Richtlijn 85/374 van de Raad, art. 9, eerste alinea, sub b)

Samenvatting

1. Anders dan artikel 100 A EG-Verdrag (thans, na wijziging, artikel 95 EG) voorziet artikel 100 EEG-Verdrag (na wijziging, artikel 100 EG-Verdrag, inmiddels artikel 94 EG) niet in de mogelijkheid voor de lidstaten om van communautaire harmonisatiemaatregelen afwijkende bepalingen te handhaven of in te voeren.

( cf. punt 10 )

2. Artikel 153 EG is geformuleerd als een voor de Gemeenschap geldend richtsnoer voor zijn toekomstig beleid en laat, vanwege het directe gevaar voor het acquis communautaire, de lidstaten niet de vrijheid om autonoom maatregelen te nemen die in strijd zijn met het gemeenschapsrecht zoals dit voortvloeit uit de ten tijde van de inwerkingtreding ervan reeds vastgestelde richtlijnen. De door artikel 153, lid 5, EG aan de lidstaten verleende bevoegdheid om ter bescherming van de consument striktere maatregelen dan de communautaire maatregelen in te voeren of te handhaven, betreft immers enkel de in lid 3, sub b, van deze bepaling bedoelde maatregelen. Deze bevoegdheid geldt niet voor de in lid 3, sub a, van dit artikel bedoelde maatregelen, te weten die welke op grond van artikel 95 EG zijn vastgesteld, waarmee in dit verband de krachtens artikel 94 EG vastgestelde maatregelen dienen te worden gelijkgesteld.

( cf. punt 11 )

3. De beoordelingsmarge waarover de lidstaten beschikken om de aansprakelijkheid voor producten met gebreken te regelen, wordt volledig bepaald door richtlijn 85/374, betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de aansprakelijkheid voor producten met gebreken, en moet worden afgeleid uit de bewoordingen, het doel en de opzet van de richtlijn. Dat deze richtlijn in bepaalde afwijkingen voorziet of op bepaalde punten naar het nationale recht verwijst, betekent niet dat de harmonisatie op de punten die zij regelt, niet volledig is. Hieruit volgt dat richtlijn 85/374 voor de betrokken punten een volledige harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten nastreeft.

( cf. punten 12, 15, 20 )

4. Artikel 13 van richtlijn 85/374 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de aansprakelijkheid voor producten met gebreken, kan niet aldus worden uitgelegd dat het de lidstaten de mogelijkheid laat om een algemeen aansprakelijkheidsstelsel inzake producten met gebreken te handhaven dat verschilt van het stelsel van de richtlijn.

De verwijzing in deze bepaling naar de rechten die de gelaedeerde ontleent aan het recht inzake contractuele of niet-contractuele aansprakelijkheid, moet namelijk aldus worden uitgelegd dat het door de richtlijn ingevoerde stelsel niet de toepassing uitsluit van andere stelsels van contractuele of niet-contractuele aansprakelijkheid die op een andere grondslag berusten, zoals de aansprakelijkheid wegens verborgen gebreken of onrechtmatige daad. Ook de verwijzing in artikel 13 naar de rechten die de gelaedeerde ontleent aan een op het ogenblik van de kennisgeving van de richtlijn bestaande bijzondere aansprakelijkheidsregeling moet aldus worden begrepen dat zij betrekking heeft op een tot een bepaalde productiesector beperkte bijzondere regeling.

( cf. punten 17-19 )

5. In het door het Verdrag gecreëerde stelsel van beroepsmogelijkheden wordt onderscheiden tussen de beroepen van de artikelen 226 EG en 227 EG, strekkende tot vaststelling dat een lidstaat zijn verplichtingen niet is nagekomen, en die van de artikelen 230 EG en 232 EG, strekkende tot toetsing van de wettigheid van het handelen of nalaten van de gemeenschapsinstellingen. Deze beroepsmogelijkheden hebben verschillende oogmerken en zijn aan verschillende regels onderworpen. Nu geen enkele verdragsbepaling uitdrukkelijk in die mogelijkheid voorziet, kan een lidstaat zich niet met succes op de onwettigheid van een tot hem gerichte beschikking beroepen als verweer in een procedure wegens niet-nakoming van diezelfde beschikking.

( cf. punt 28 )

6. De door de gemeenschapswetgever vastgelegde begrenzing van de werkingssfeer van richtlijn 85/374 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de aansprakelijkheid voor producten met gebreken is het resultaat van een gecompliceerd afwegingsproces tussen verschillende belangen. Zoals blijkt uit de eerste en de negende overweging van de considerans van de richtlijn, omvatten deze belangen de waarborg van een onvervalste mededinging, het vergemakkelijken van de handelsbetrekkingen binnen de gemeenschappelijke markt, de bescherming van de consument, en de zorg voor een goede rechtsbedeling.

De door de gemeenschapswetgever gemaakte keuze impliceert dat, om het aantal beroepen te beperken, degenen die schade hebben geleden door producten met gebreken, zich in geval van geringe materiële schade niet op de aansprakelijkheidsregels van de richtlijn kunnen beroepen, maar hun vordering op gemene recht inzake contractuele of niet-contractuele aansprakelijkheid moeten baseren.

In deze omstandigheden kan niet worden gesteld dat de franchise van artikel 9, eerste alinea, sub b, van de richtlijn het recht van toegang tot de rechter van de gelaedeerden schendt.

Evenmin vormt het feit dat op producenten en op degenen die schade hebben geleden door producten met gebreken verschillende aansprakelijkheidsstelsels van toepassing zijn, een schending van het beginsel van gelijke behandeling, wanneer de differentiatie naar gelang van de aard en de omvang van de geleden schade objectief gerechtvaardigd is.

( cf. punten 29-32 )