Zaak C‑362/12

Test Claimants in the Franked Investment Income Group Litigation

tegen

Commissioners of Inland Revenue enCommissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs

(verzoek van de Supreme Court of the United Kingdom om een prejudiciële beslissing)

„Rechterlijke bescherming — Doeltreffendheidsbeginsel — Rechtszekerheids‑ en vertrouwensbeginsel — Teruggave van onverschuldigd betaalde — Rechtsmiddelen — Nationale wetgeving — Verkorting van verjaringstermijn van beschikbare beroepen zonder voorafgaande kennisgeving en met terugwerkende kracht”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 12 december 2013

Recht van de Europese Unie – Rechtstreekse werking – Nationale belastingen die onverenigbaar zijn met Unierecht – Teruggaaf – Modaliteiten – Toepassing van nationaal recht – Verjaringstermijn – Verkorting met terugwerkende kracht – Ontoelaatbaarheid bij gebreke van voldoende overgangsperiode – Schending van doeltreffendheids-, rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel

(Art. 19, lid 1, VEU)

In een situatie waarin de belastingplichtigen naar nationaal recht kunnen kiezen tussen twee mogelijke rechtsmiddelen om teruggave van in strijd met het Unierecht geheven belasting te vorderen, waarbij voor een van deze rechtsmiddelen een langere verjaringstermijn geldt, verzetten het doeltreffendheidsbeginsel, het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel zich ertegen dat een nationale wettelijke regeling deze verjaringstermijn zonder voorafgaande kennisgeving en met terugwerkende kracht verkort.

Het doeltreffendheidsbeginsel verzet zich weliswaar niet ertegen dat een nationale wettelijke regeling de termijn verkort waarbinnen teruggave van in strijd met het Unierecht betaalde bedragen kan worden gevorderd, maar daartoe is niet alleen vereist dat de nieuwe termijn redelijk is, maar ook dat de nieuwe wettelijke regeling een overgangsregeling bevat in dier voege dat de justitiabelen na de vaststelling van die nieuwe regeling over een voldoende termijn beschikken om vorderingen tot teruggave waartoe zij onder de oude regeling gerechtigd waren, te kunnen indienen. Een dergelijke overgangsregeling is noodzakelijk aangezien de onmiddellijke toepassing op die vorderingen van een kortere verjaringstermijn dan de voordien geldende tot gevolg zou hebben dat aan bepaalde justitiabelen met terugwerkende kracht hun recht op teruggave wordt ontnomen of dat hun slechts een termijn wordt gelaten die te kort is om dit recht geldend te maken. Om de rechtszekerheid te waarborgen moet een verjaringstermijn bovendien van tevoren zijn vastgesteld. Tevens verzet het vertrouwensbeginsel zich ertegen dat een wijziging van de nationale wettelijke regeling een belastingplichtige met terugwerkende kracht het hem vóór die wijziging toekomende recht ontneemt, om teruggave van in strijd met het Unierecht geheven belastingen te vorderen.

Van geen belang voor deze conclusie is de omstandigheid dat, op het tijdstip waarop de belastingplichtige zijn vordering heeft ingesteld, de mogelijkheid om gebruik te maken van het rechtsmiddel waarvoor de langste verjaringstermijn gold, pas korte tijd voordien door een lagere rechterlijke instantie was erkend en pas later door de hoogste rechterlijke instantie definitief is aanvaard.

(cf. punten 33, 37, 44, 45, 49, 52, dictum 1, 2)

Zaak C‑362/12

Test Claimants in the Franked Investment Income Group Litigation

tegen

Commissioners of Inland Revenue enCommissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs

(verzoek van de Supreme Court of the United Kingdom om een prejudiciële beslissing)

„Rechterlijke bescherming — Doeltreffendheidsbeginsel — Rechtszekerheids‑ en vertrouwensbeginsel — Teruggave van onverschuldigd betaalde — Rechtsmiddelen — Nationale wetgeving — Verkorting van verjaringstermijn van beschikbare beroepen zonder voorafgaande kennisgeving en met terugwerkende kracht”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 12 december 2013

Recht van de Europese Unie — Rechtstreekse werking — Nationale belastingen die onverenigbaar zijn met Unierecht — Teruggaaf — Modaliteiten — Toepassing van nationaal recht — Verjaringstermijn — Verkorting met terugwerkende kracht — Ontoelaatbaarheid bij gebreke van voldoende overgangsperiode — Schending van doeltreffendheids-, rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel

(Art. 19, lid 1, VEU)

In een situatie waarin de belastingplichtigen naar nationaal recht kunnen kiezen tussen twee mogelijke rechtsmiddelen om teruggave van in strijd met het Unierecht geheven belasting te vorderen, waarbij voor een van deze rechtsmiddelen een langere verjaringstermijn geldt, verzetten het doeltreffendheidsbeginsel, het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel zich ertegen dat een nationale wettelijke regeling deze verjaringstermijn zonder voorafgaande kennisgeving en met terugwerkende kracht verkort.

Het doeltreffendheidsbeginsel verzet zich weliswaar niet ertegen dat een nationale wettelijke regeling de termijn verkort waarbinnen teruggave van in strijd met het Unierecht betaalde bedragen kan worden gevorderd, maar daartoe is niet alleen vereist dat de nieuwe termijn redelijk is, maar ook dat de nieuwe wettelijke regeling een overgangsregeling bevat in dier voege dat de justitiabelen na de vaststelling van die nieuwe regeling over een voldoende termijn beschikken om vorderingen tot teruggave waartoe zij onder de oude regeling gerechtigd waren, te kunnen indienen. Een dergelijke overgangsregeling is noodzakelijk aangezien de onmiddellijke toepassing op die vorderingen van een kortere verjaringstermijn dan de voordien geldende tot gevolg zou hebben dat aan bepaalde justitiabelen met terugwerkende kracht hun recht op teruggave wordt ontnomen of dat hun slechts een termijn wordt gelaten die te kort is om dit recht geldend te maken. Om de rechtszekerheid te waarborgen moet een verjaringstermijn bovendien van tevoren zijn vastgesteld. Tevens verzet het vertrouwensbeginsel zich ertegen dat een wijziging van de nationale wettelijke regeling een belastingplichtige met terugwerkende kracht het hem vóór die wijziging toekomende recht ontneemt, om teruggave van in strijd met het Unierecht geheven belastingen te vorderen.

Van geen belang voor deze conclusie is de omstandigheid dat, op het tijdstip waarop de belastingplichtige zijn vordering heeft ingesteld, de mogelijkheid om gebruik te maken van het rechtsmiddel waarvoor de langste verjaringstermijn gold, pas korte tijd voordien door een lagere rechterlijke instantie was erkend en pas later door de hoogste rechterlijke instantie definitief is aanvaard.

(cf. punten 33, 37, 44, 45, 49, 52, dictum 1, 2)