Ik herhaal nogmaals dat de Luxemburgse voorschriften betreffende de distributie van farmaceutische produkten twee beperkende voorwaarden opleggen aan in een andere Lid-Staat gevestigde grossiers, die Luxemburgse apotheken rechtstreeks wensen te bevoorraden:

a) zij moeten in het Groothertogdom beschikken over opslagplaatsen voor de bewaring van de produkten en over de geschikte technische uitrusting;

b) deze moeten steeds toegankelijk zijn voor de sanitaire autoriteiten.

Volgens de Luxemburgse regering is deze verplichting geen maatregel van gelijke werking in de zin van artikel 30, omdat zij van toepassing is op iedere binnenlandse of buitenlandse grossier die 's lands apotheken bevoorraadt. Voorts impliceert deze verplichting niet, dat de buitenlandse leverancier in Luxemburg zijn zetel of een vertegenwoordiger moet hebben. Het onderhavige geval kan dus niet worden gelijkgesteld met dat waarover het Hof in het reeds aangehaalde arrest 247/81 oordeelde.

Met deze argumentering verwart de regering evenwel twee verschillende zaken: de groothandel in farmaceutische produkten enerzijds, en de uitvoer ervan naar Luxemburg door een in een andere Lid-Staat gevestigde grossier anderzijds. Het lijdt geen twijfel, dat het elke Lid-Staat vrijstaat om eenieder die eerstgenoemde activiteit op zijn grondgebied wenst uit te oefenen, de verplichting op te leggen van een administratieve vergunning, die aan bepaalde openbare belangen beantwoordt. Maar in casu wenst de buitenlandse leverancier niet het beroep van grossier in het Groothertogdom uit te oefenen. Hij wenst alleen de plaatselijke apotheken rechtstreeks te bevoorraden; in ieder geval is het zo, dat hij geen vergunning noch opslagplaatsen in loco nodig heeft, wanneer hij dezelfde goederen aan een Luxemburgse grossier verkoopt. Door de regeling inzake de groothandel tot hem uit te breiden en hem te verplichten in Luxemburg over lokalen te beschikken, terwijl hij die reeds heeft in de staat waar hij is gevestigd, worden hem derhalve bijkomende lasten opgelegd, waardoor zijn toegang tot de markt van de staat van invoer wordt belemmerd zoniet onmogelijk gemaakt.

Aangezien een dergelijke maatregel zonder meer in strijd is met het verbod van artikel 30 EEG-Verdrag, moet thans worden nagegaan of hij gerechtvaardigd kan zijn uit hoofde van artikel 36, in het bijzonder op grond van de bepaling betreffende de volksgezondheid. In dit opzicht betoogt de regering van het Groothertogdom dat bijna alle in Luxemburg verkochte farmaceutische produkten worden ingevoerd en dat de plaatselijke sanitaire autoriteiten zonder de bestreden verplichting geen daadwerkelijke controle op deze markt zouden kunnen uitoefenen. Op grond van de volgende vereisten van openbare orde zou controle onmisbaar zijn:

a) het toezicht op de bewaring van de produkten;

b) het uit de handel nemen van niet-conforme partijen;

c) het zorgen voor een regelmatige bevoorrading van de markt;

d) de opsporing van de illegale verkoop van giftige stoffen;

e) het toezicht op eventuele toekenning van kortingen of andere voordelen in de groothandel.

Onmiddellijk zij erop gewezen dat de laatste drie vereisten van weinig belang zijn. Het vijfde lijkt veeleer door protectionistische bekommernissen dan door de bescherming van de gezondheid te zijn ingegeven; aan het vierde (bestrijding van de handel in verdovende middelen) kan worden tegemoet gekomen door efficiëntere middelen die meer in overeenstemming met het gemeenschapsrecht zijn, zoals controle aan de grens of in de apotheken; en met betrekking tot het derde (regelmatige bevoorrading van de Luxemburgse markt) lijkt het mij in de eerste plaats de taak van de leveranciers en grossiers om daarvoor te zorgen. De twee andere vereisten, inzake de kwaliteit van het op de markt gebrachte produkt en de conformiteit met de nationale voorschriften, vragen om een grondiger onderzoek. In dit verband heeft de vertegenwoordiger van de Luxemburgse regering opgemerkt, dat er in Europa produkten op de markt zijn die, ofschoon zij een identieke benaming en verpakking hebben, ten dele verschillend zijn samengesteld. Juist voor deze produkten, die in de ogen van de consumenten identiek zijn, maar in wezen verschillen, zouden periodieke controles moeten worden verricht in de opslagplaatsen van degene die rechtstreeks de apotheker bevoorraadt; dergelijke controles zouden echter slechts mogelijk zijn, wanneer de opslagplaatsen zich op het nationale grondgebied bevinden.

Wat te zeggen over dit argument ? Het probleem dat erin aan de orde wordt gesteld, is volgens mij reeds grotendeels opgelost in de communautaire bepalingen. Zo kan een Lid-Staat krachtens artikel 11 van richtlijn nr. 65/65 de vergunning voor het in de handel brengen schorsen of intrekken, wanneer blijkt dat de farmaceutische specialiteit bij normaal gebruik schadelijk is, of niet de kwalitatieve of kwantitatieve samenstelling bezit die is opgegeven. Bovendien bepaalt artikel 13 dat op de buitenverpakking van de specialiteit de benaming van het produkt moet worden vermeld, de naam en het adres van degene die voor het in de handel brengen verantwoordelijk is, en, in voorkomend geval, van de fabrikant, evenals „de uiterste gebruikdatum voor de specialiteiten met een houdbaarheid van minder dan drie jaar”. Ten slotte legt artikel 30 van richtlijn nr. 75/319 de staten de verplichting op, al het nodige te doen om te bewerkstelligen dat de bevoegde autoriteiten elkaar de nodige inlichtingen verschaffen om te waarborgen dat aan de eisen voor het in de handel brengen van de farmaceutische specialiteiten wordt voldaan.

Maar dit is niet alles. De Luxemburgse wetgever deelt de bekommernis van zijn regering niet, aangezien hij de regeling betreffende het in de handel brengen van farmaceutische produkten onlangs heeft hervormd en daarbij aan buitenlandse leveranciers niet de verplichting heeft opgelegd om in Luxemburg over opslagplaatsen te beschikken. Hij heeft het tijdstip van de controles verlegd naar het stadium voorafgaand aan de groothandel en de verkoop aan het publiek. Zo verbieden bij voorbeeld de artikelen 4 en 13 van de wet van 11 april 1983 de verkoop en de invoer van farmaceutische produkten waarvoor door de Luxemburgse autoriteiten geen vergunning voor verhandeling is afgegeven. Vervolgens is de houder van deze vergunning, en daarmee ook de buitenlandse leverancier die in Luxemburg handel drijft, krachtens artikel 7 verplicht om ieder nieuw gegeven betreffende het produkt, en in het bijzonder ieder verbod en iedere beperking, uitgevaardigd door de overheid van het land van herkomst en van de landen waar het produkt in de handel is, onmiddellijk aan de minister van Volksgezondheid mee te delen. Behalve om de in de richtlijnen vermelde redenen kan de vergunning worden geweigerd, wanneer de benaming van het farmaceutische produkt a) dezelfde is als die van een ander produkt dat reeds in een andere samenstelling in de handel is; b) tot vergissingen kan leiden of omwille van klankverwantschap verwarring kan veroorzaken met betrekking tot zijn therapeutische activiteit (artikel 11).

Een en ander volstaat mijns inziens om te concluderen, dat de door de Luxemburgse regering aangevoerde gevaren niet reëel zijn, althans niet van dien aard dat zij maatregelen waardoor het communautaire handelsverkeer wordt belemmerd, rechtvaardigen. Aan deze conclusie wordt nog kracht bijgezet door een laatste — pragmatisch — argument: heeft het zin om een buitenlandse leverancier te verplichten om in loco over opslagplaatsen te beschikken, wanneer de Luxemburgse autoriteiten hem niet kunnen verplichten aldaar een zekere voorraad van iedere farmaceutische specialiteit aan te houden ?