Zaak C‑618/16

Rafal Prefeta

tegen

Secretary of State for Work and Pensions

[verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Upper Tribunal (Administrative Appeals Chamber)]

„Prejudiciële verwijzing – Vrij verkeer van personen – Artikel 45 VWEU – Toetredingsakte van 2003 – Bijlage XII, hoofdstuk 2 – Mogelijkheid voor een lidstaat om af te wijken van artikel 7, lid 2, van verordening (EU) nr. 492/2011 en artikel 7, lid 3, van richtlijn 2004/38/EG – Poolse staatsburger die niet gedurende twaalf maanden geregistreerd werk heeft verricht in de gastlidstaat”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Vijfde kamer) van 13 september 2018

Toetreding van nieuwe lidstaten tot de Europese Unie – Toetredingsakte van 2003 – Overgangsmaatregelen – Vrij verkeer van personen – Richtlijn 2004/38 – Nationale regeling waarbij de status van „registratieplichtige werknemer van een toetredende staat” is ingevoerd voor staatsburgers van toetredende staten – Verlies van die status wanneer gedurende een ononderbroken periode van twaalf maanden een geregistreerde activiteit wordt uitgeoefend op het grondgebied van de lidstaat – Toelaatbaarheid

(Art. 45 VWEU; toetredingsakte van 2003, bijlage XII, hoofdstuk 2; richtlijn 2004/38 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7, lid 3; verordening nr. 492/2011 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1‑6)

Bijlage XII, hoofdstuk 2, bij de akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese Unie is gegrond, moet aldus worden uitgelegd dat zij het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland toestond om gedurende de daarin bepaalde overgangsperiode een Poolse staatsburger, zoals Rafal Prefeta, die niet voldeed aan de in de nationale wettelijke regeling gestelde voorwaarde, gedurende een ononderbroken periode van twaalf maanden op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk geregistreerde arbeid te hebben gewerkt, uit te sluiten van de voordelen van artikel 7, lid 3, van richtlijn 2004/38/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden, tot wijziging van verordening (EEG) nr. 1612/68 en tot intrekking van de richtlijnen 64/221/EEG, 68/360/EEG, 72/194/EEG, 73/148/EEG, 75/34/EEG, 75/35/EEG, 90/364/EEG, 90/365/EEG en 93/96/EEG.

Dienaangaande zij erop gewezen dat het Hof reeds heeft geoordeeld dat de overgangsbepalingen van hoofdstuk 2 van bijlage XII bij die akte bedoeld zijn om te voorkomen dat zich na de toetreding van de nieuwe lidstaten tot de Unie verstoringen voordoen op de arbeidsmarkt van de oude lidstaten ten gevolge van de onmiddellijke komst van een groot aantal werknemers die staatsburger van die nieuwe lidstaten zijn (zie in die zin arrest van 10 februari 2011, Vicoplus e.a., C‑307/09–C‑309/09, EU:C:2011:64, punt 34en aldaar aangehaalde rechtspraak).

De eerste alinea van punt 2 van hoofdstuk 2 van bijlage XII bij die akte bepaalt in essentie dat in afwijking van de artikelen 1 tot en met 6 van verordening nr. 492/2011 en in de overgangsperiode na de toetredingsdatum, de „huidige” lidstaten maatregelen toepassen om de toegang van Poolse staatsburgers tot hun arbeidsmarkten te regelen.

Op basis daarvan is dus met artikel 2 van de regeling van 2004 in de Britse rechtsorde de status van „registratieplichtige werknemer van een toetredende staat” ingevoerd voor staatsburgers van toetredende staten die tijdens de periode van toepassing van die regeling in het Verenigd Koninkrijk werkten. Die regeling bepaalde dat de betrokken werknemers de status van registratieplichtige verloren zodra zij gedurende een ononderbroken periode van twaalf maanden – geheel of gedeeltelijk na 30 april 2004 – een geregistreerde activiteit hadden uitgeoefend op het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk.

Staatsburgers van betrokken toetredende staten moesten voor de periode dat zij die status hadden, een certificaat van registratie van hun tewerkstelling verkrijgen van de bevoegde nationale instanties, en genoten niet alle rechten die het Unierecht verleent aan staatsburgers van lidstaten die zich naar een andere lidstaat begeven om er te werken. De artikelen 4 en 5 van de regeling van 2004 beperkten in het bijzonder hun recht om als werkzoekenden in het Verenigd Koninkrijk te verblijven om er werk te zoeken en hun mogelijkheid om de status van werknemer – en het bijbehorende verblijfsrecht – te behouden wanneer zij ophielden met werken als werknemer of zelfstandige.

Zoals de Commissie in haar schriftelijke opmerkingen in essentie heeft opgemerkt, was de door het Verenigd Koninkrijk ingevoerde afwijking van artikel 7, lid 3, van richtlijn 2004/38 bijgevolg noodzakelijk om volle werking te kunnen verlenen aan de maatregelen die deze lidstaat had genomen krachtens de afwijkingen in de overgangsbepalingen van de punten 2 en 9 van hoofdstuk 2 van bijlage XII bij de toetredingsakte van 2003.

(zie punten 41, 43‑46, 55 en dictum)