ARREST VAN HET HOF VAN 24 OKTOBER 1978. - SOCIETE GENERALE ALSACIENNE DE BANQUE SA TEGEN WALTER KOESTLER. - (" BEURSTERMIJNTRANSACTIES EN HET VRIJ VERRICHTEN VAN DIENSTEN "). - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET OBERLANDESGERICHT KEULEN). - ZAAK NO. 15/78.



Jurisprudentie 1978 bladzijde 01971

Griekse bijz. uitgave bladzijde 00609

Portugese bijz. uitgave bladzijde 00665

Spaanse bijz. uitgave bladzijde 00579



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

1 . VRIJ VERRICHTEN VAN DIENSTEN - DIENSTEN - BEGRIP - BEURSTRANSACTIES - DEGENE DIE DE DIENST VERRICHT IN EEN ANDER LAND VAN DE GEMEENSCHAP GEVESTIGD DAN DAT WAARIN DEGENE IS GEVESTIGD TE WIENS BEHOEVE DE DIENST WORDT VERRICHT

( EEG-VERDRAG , ARTIKELEN 59 , EERSTE ALINEA EN 60 , EERSTE ALINEA )

2 . VRIJ VERRICHTEN VAN DIENSTEN - BEPERKINGEN - BEURSTERMIJNTRANSACTIES - NATIONALE WETTELIJKE REGELING - GEBREKKIGHEID WEGENS SPEL EN WEDDENSCHAP - GEMEENSCHAPSRECHT - VERENIGBAARHEID - VOORWAARDE

( EEG-VERDRAG , ARTIKELEN 59 EN 60 )

Samenvatting

1 . VERRICHTINGEN BESTAANDE IN HET UITVOEREN DOOR EEN BANK VAN OPDRACHTEN TER BEURZE ALSMEDE VERRICHTINGEN IN REKENING-COURANT IN COMBINATIE MET EEN KREDIETVERLENING , ZIJN DIENSTVERRICHTINGEN ALS BEDOELD IN ARTIKEL 60 , EERSTE ALINEA , EEG-VERDRAG .

DERGELIJKE VERRICHTINGEN VOLDOEN AAN HET VEREISTE VAN ARTIKEL 59 , EERSTE ALINEA , EEG-VERDRAG , VOLGENS WELKE DE VRIJMAKINGSMAATREGELEN TEN GOEDE MOETEN KOMEN AAN AL DEGENEN DIE DIENSTEN VERRICHTEN EN ' ' IN EEN ANDER LAND VAN DE GEMEENSCHAP ZIJN GEVESTIGD DAN DAT , WAARIN DEGENE IS GEVESTIGD TE WIENS BEHOEVE DE DIENST WORDT VERRICHT ' ' , WANNEER DEGENE TE WIENS BEHOEVE DE DIENSTEN WERDEN VERRICHT VOOR DE BEEINDIGING VAN DE TUSSEN PARTIJEN BESTAANDE CONTRACTUELE BETREKKINGEN IN EEN ANDERE LID-STAAT IS GAAN WONEN .

2 . DE ARTIKELEN 59 EN 60 EEG-VERDRAG HEBBEN NIET TOT GEVOLG DAT WIJZIGING WORDT GEBRACHT IN DE TOEPASSING VAN DE WETTELIJKE BEPALINGEN WAARBIJ EEN LID-STAAT DE INVORDERING LANGS GERECHTELIJKE WEG VAN BEPAALDE SCHULDEN , ZOALS SPEELSCHULDEN EN DAARMEE GELIJKGESTELDE SCHULDEN , UITSLUIT , MITS EVENWEL DIE BEPALINGEN RECHTENS EN FEITELIJK ZONDER DISCRIMINATIE WORDEN TOEGEPAST VERGELEKEN MET DE BEHANDELING VAN SOORTGELIJKE SCHULDEN DIE OP HET GRONDGEBIED VAN DEZELFDE LID- STAAT ZIJN GEMAAKT .

Partijen

IN DE ZAAK 15/78 ,

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET OBERLANDESGERICHT KEULEN , IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN

SOCIETE GENERALE ALSACIENNE DE BANQUE SA ,

GEVESTIGD TE STRAATSBURG ,

EN

DR . WALTER KOESTLER , MINISTERIALRAT BIJ HET BONDSMINISTERIE VAN DEFENSIE , WONENDE TE BONN-BAD GODESBERG ,

Onderwerp

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 59 EN 60 EEG-VERDRAG , IN VERBAND MET DE BEURSWETGEVING IN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND ,

Overwegingen van het arrest

1OVERWEGENDE DAT HET OBERLANDESGERICHT KEULEN BIJ BESCHIKKING VAN 23 JANUARI 1978 , INGEKOMEN TEN HOVE OP 13 FEBRUARI 1978 , KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG TWEE VRAGEN HEEFT GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 59 EN 60 EEG-VERDRAG BETREFFENDE DE VRIJMAKING VAN HET DIENSTENVERKEER TUSSEN DE LID-STATEN , IN VERBAND MET DE TOEPASSING VAN DE BEPALINGEN VAN DUITS RECHT , DIE UITSLUITEN DAT DE NAKOMING VAN UIT BEPAALDE BEURSTERMIJNTRANSACTIES VAN SPECULATIEVE AARD VOORTVLOEIENDE VERBINTENISSEN IN RECHTE KAN WORDEN AFGEDWONGEN ;

2OVERWEGENDE DAT DE FEITEN VAN HET BIJ HET OBERLANDESGERICHT AANHANGIGE GEDING ALS VOLGT KUNNEN WORDEN SAMENGEVAT :

VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING IS EEN FRANSE BANK , GEVESTIGD TE STRAATSBURG , DIE IN OPDRACHT VAN VERWEERDER IN HET HOOFDGEDING , DUITS ONDERDAAN EN DESTIJDS WOONACHTIG IN FRANKRIJK , OP DE PARIJSE BEURS OPDRACHTEN HEEFT UITGEVOERD IN DE VORM VAN TERMIJNHANDEL WAARBIJ HET KOERSVERSCHIL VAN GELDSWAARDIGE PAPIEREN WERD VERREKEND ( DIFFERENZGESCHAFT ). HET POSITIEVE DAN WEL NEGATIEVE SALDO VAN DEZE SPECULATIES WERD GEBOEKT OP DE REKENING-COURANT - IN COMBINATIE MET EEN KREDIETVERLENING - WAAROVER BETROKKENE BIJ DE BANK BESCHIKTE . OP HET MOMENT DAT VERWEERDER WEER IN DUITSLAND GING WONEN , VERTOONDE ZIJN REKENING BIJ DE BANK ALS GEVOLG VAN DOOR HEM GELEDEN VERLIEZEN NOG EEN AANZIENLIJK TEKORT , DAT HIJ WEIGERDE AAN TE ZUIVEREN . NADAT DE SOCIETE GENERALE ALSACIENNE DE BANQUE EEN VORDERING TOT BETALING HAD INGESTELD BIJ DE RECHTER VAN DE WOONPLAATS VAN DE DEBITEUR , TE WETEN HET LANDGERICHT BONN , HEEFT DIT , NA DE VERSCHILLENDE POSTEN VAN DE REKENING-COURANT TE HEBBEN ONDERZOCHT , HET ONDERDEEL VAN DE VORDERING DAT BETREKKING HAD OP HET NEGATIEVE SALDO ALS GEVOLG VAN DE VOOR VERWEERDER UITGEVOERDE TERMIJNTRANSACTIES , AFGEWEZEN . HET LANDGERICHT WAS VAN OORDEEL DAT DIT GEDEELTE VAN DE DOOR VERWEERDER AANGEGANE VERPLICHTINGEN OP GROND VAN DE BEURSWETGEVING EN DE ARTIKELEN 762 EN 764 BGB MOET WORDEN GELIJKGESTELD MET SPEELSCHULDEN EN DESWEGE NIET LANGS GERECHTELIJKE WEG KAN WORDEN INGEVORDERD . IN HOGER BEROEP HEEFT HET OBERLANDESGERICHT IN EEN EERSTE , BIJ VERSTEK GEWEZEN ARREST DE IN EERSTE AANLEG GEGEVEN BESLISSING IN HOOFDZAAK BEVESTIGD . DE APPELRECHTER IS VAN MENING DAT DE NAKOMING VAN EEN UIT ZODANIGE TERMIJNHANDEL ONTSTANE VERBINTENIS VOLGENS DE DUITSE WETTELIJKE BEPALINGEN , MET INBEGRIP VAN DE BEPALINGEN VAN INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT , IN DUITSLAND NIET IN RECHTE KAN WORDEN AFGEDWONGEN OOK AL GAAT HET OM EEN IN HET BUITENLAND ONTSTANE VERBINTENIS , DIE VOLGENS HET RECHT VAN DE STAAT WAAR ZIJ IS ONTSTAAN , GELDIG IS . VOLGENS DE APPELRECHTER VERZET DE DUITSE OPENBARE ORDE ZICH IN EEN DERGELIJK GEVAL ERTEGEN DAT DE SCHULD LANGS GERECHTELIJKE WEG WORDT INGEVORDERD . NADAT TEGEN DIT ARREST VERZET WAS GEDAAN , HEEFT DE APPELRECHTER EVENWEL ONDERZOCHT OF DEZE OP DE DUITSE WETTELIJKE BEPALINGEN GEBASEERDE CONCLUSIE EVENTUEEL ZOU MOETEN WORDEN GEWIJZIGD IN VERBAND MET DE BEPALINGEN VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT BETREFFENDE DE VRIJMAKING VAN HET DIENSTENVERKEER . TEN EINDE TWIJFEL HIEROVER WEG TE NEMEN , HEEFT HET OBERLANDESGERICHT TWEE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD , LUIDENDE :

1 . DIENEN DE ARTIKELEN 59 EN 60 EEG-VERDRAG ALDUS TE WORDEN VERSTAAN , DAT ZIJ DE IN HET DUITSE RECHT GELDENDE GEBREKKIGHEID WEGENS SPEL EN WEDDENSCHAP ( ' ' DIFFERENZEINWAND ' ' ) ( PAR PAR 764 , 762 BGB ; 61 , 58 , 50 BORSENGESETZ ; BGH NJW 75 , 1600 ; 72 , 382 ) UITSLUITEN VOOR HET GEVAL DAT EEN FRANSE BANK VAN HAAR CLIENT VAN DUITSE NATIONALITEIT OP GROND VAN HET FRANSE RECHT TERUGBETALING VORDERT VAN EEN KREDIET VOOR KRACHTENS OVEREENKOMST VERRICHTE TERMIJNTRANSACTIES OP DE PARIJSE BEURS?

2 . DOET HET VOOR DE BEANTWOORDING VAN VRAAG 1 TER ZAKE , OF DE DUITSE CLIENT NAAR DUITS RECHT OVEREENKOMSTIG PAR 53 BORSENGESETZ BEKWAAM WAS TOT HET VERRICHTEN VAN BEURSTERMIJNTRANSACTIES?

3OVERWEGENDE DAT DE NATIONALE RECHTER TERECHT HEEFT AANGENOMEN DAT DE BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG BETREFFENDE DE VRIJMAKING VAN HET DIENSTENVERKEER IN CASU VAN TOEPASSING ZIJN ;

DAT IMMERS VERRICHTINGEN ALS DE ONDERHAVIGE , BESTAANDE IN HET UITVOEREN DOOR EEN BANK VAN OPDRACHTEN TER BEURZE ALSMEDE VERRICHTINGEN IN REKE- NING-COURANT IN COMBINATIE MET EEN KREDIETVERLENING , STELLIG DIENSTVERRICHTINGEN ZIJN ALS BEDOELD IN ARTIKEL 60 , LID 1 , EEG-VERDRAG , WELKE BEPALING IN ALGEMENE ZIN BETREKKING HEEFT OP ALLE WERKZAAMHEDEN VAN COMMERCIELE AARD ;

DAT DE BETROKKEN VERRICHTINGEN BOVENDIEN NIET ALS ZUIVER BINNENLANDSE DIENSTVERRICHTINGEN KUNNEN WORDEN BESCHOUWD , DAAR DEGENE TE WIENS BEHOEVE DE DIENSTEN WERDEN VERRICHT , VOOR DE BEEINDIGING VAN DE TUSSEN PARTIJEN BESTAANDE CONTRACTUELE BETREKKINGEN IN EEN ANDERE LID-STAAT IS GAAN WONEN , ZODAT IS VOLDAAN AAN HET VEREISTE VAN ARTIKEL 59 , LID 1 , EEG-VERDRAG , VOLGENS HETWELK DE IN HET VERDRAG VOORZIENE VRIJMAKINGSMAATREGELEN TEN GOEDE MOETEN KOMEN AAN AL DEGENEN DIE DIENSTEN VERRICHTEN EN ' ' IN EEN ANDER LAND VAN DE GEMEENSCHAP ZIJN GEVESTIGD DAN DAT , WAARIN DEGENE IS GEVESTIGD TE WIENS BEHOEVE DE DIENST WORDT VERRICHT ' ' ;

DAT DIT ZEER IN HET BIJZONDER MOET GELDEN WANNEER HET VOORWERP VAN HET GESCHIL - ZOALS IN HET ONDERHAVIGE GEVAL - BESTAAT IN HET SALDO VAN EEN REKENING-COURANT , DIE NIET ALS AFGESLOTEN KAN WORDEN BESCHOUWD ZOLANG DAT SALDO NIET IS VEREFFEND ;

4OVERWEGENDE DAT WAAR DE TOEPASSELIJKHEID VAN DE VOORSCHRIFTEN VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT BETREFFENDE DE VRIJMAKING VAN HET DIENSTENVERKEER VASTSTAAT , IN DE EERSTE PLAATS DE BETEKENIS VAN DEZE BEPALINGEN VOOR HET DOOR DE NATIONALE RECHTER OPGEWORPEN PROBLEEM MOET WORDEN VERDUIDELIJKT ;

DAT VOLGENS HET BEGINSEL DAT TEN GRONDSLAG LIGT AAN ARTIKEL 60 , TWEEDE ALINEA , DE LID-STAAT WAARIN DEGENE IS GEVESTIGD TE WIENS BEHOEVE DE DIENST WORDT VERRICHT , IS GEHOUDEN AAN DEGENE DIE DE DIENST VERRICHT EN IN EEN ANDER LID- STAAT IS GEVESTIGD , DEZELFDE BEHANDELING TE VERZEKEREN ALS DIE WELKE DAT LAND AAN ZIJN EIGEN ONDERDANEN TOEKENT ;

DAT , MET HET OOG OP DE TOEPASSING VAN DIT NON-DISCRIMINATIEBEGINSEL , IN HET DOOR DE RAAD OP 18 DECEMBER 1961 VASTGESTELDE ' ' ALGEMEEN PROGRAMMA VOOR DE OPHEFFING VAN DE BEPERKINGEN VAN HET VRIJ VERRICHTEN VAN DIENSTEN ' ' ( PB 1962 , BLZ . 32 ) DE KRACHTENS HET VERDRAG OP TE HEFFEN BEPERKINGEN ALS VOLGT ZIJN OMSCHREVEN :

' ' ELK VERBOD OF ELKE BELEMMERING VAN WERKZAAMHEDEN ANDERS DAN IN LOONDIENST VAN DEGENE DIE DE DIENST VERRICHT , BESTAANDE IN EEN VERSCHIL IN BEHANDELING TEN OPZICHTE VAN DE EIGEN ONDERDANEN OP GROND VAN EEN WETTELIJKE OF BESTUURSRECHTELIJKE BEPALING VAN EEN LID-STAAT OF ALS GEVOLG VAN DE TOEPASSING VAN EEN DERGELIJKE BEPALING OF ALS GEVOLG VAN ADMINISTRATIEVE HANDELWIJZEN ' ' ( TITEL III , A , EERSTE ALINEA ).

' ' VOORTS MOETEN ALS BEPERKINGEN WORDEN BESCHOUWD DE VOORWAARDEN WAARVAN DE DIENSTVERRICHTING DOOR EEN WETTELIJKE OF BESTUURSRECHTELIJKE BEPALING OF EEN ADMINISTRATIEVE HANDELWIJZE AFHANKELIJK WORDT GESTELD EN DIE , HOEWEL VAN TOEPASSING ZONDER ONDERSCHEID NAAR NATIONALITEIT , UITSLUITEND OF IN HOOFDZAAK HET VERRICHTEN VAN DEZE DIENSTEN DOOR VREEMDELINGEN BELEMMEREN ' ' ( TITEL III , A , DERDE ALINEA );

DAT IN HET LICHT VAN DEZE BEPALINGEN MOET WORDEN ONDERZOCHT OF DE RECHTSOPVATTINGEN DIE IN DE HIERBOVEN WEERGEGEVEN DUITSE RECHTERLIJKE UITSPRAKEN HUN NEERSLAG HEBBEN GEVONDEN , RECHTENS OF FEITELIJK ZOUDEN KUNNEN LEIDEN TOT DISCRIMINATIE VAN DEGENE DIE EEN DIENST VERRICHT EN IN EEN ANDERE LID- STAAT IS GEVESTIGD ;

OVERWEGENDE DAT DE UITSLUITING VAN DE INVORDERING LANGS GERECHTELIJKE WEG VAN SPEELSCHULDEN EN DAARMEE GELIJKGESTELDE SCHULDEN NIET KAN WORDEN BESCHOUWD ALS EEN DISCRIMINERENDE BEHANDELING VAN DEGENE DIE EEN DIENST VERRICHT EN IN EEN ANDERE LID-STAAT WOONT , INDIEN DEZELFDE BEPERKING VAN TOEPASSING IS TEN AANZIEN VAN EEN IEDER DIE EEN DIENST VERRICHT EN IS GEVESTIGD OP HET GRONDGEBIED VAN DE STAAT WAARIN DE BEPERKING GELDT , WANNEER DEZE EEN GELIJKSOORTIGE VORDERING GELDEND MAAKT , HETGEEN IN DE ONDERHAVIGE ZAAK NIET WORDT BETWIST ;

DAT MITSDIEN WANNEER EEN LID-STAAT OM REDENEN VERBAND HOUDEND MET DE MAATSCHAPPELIJKE ORDE , WEIGERT OP EEN DERGELIJKE SCHULD GEBASEERDE VORDERINGEN IN RECHTE TOE TE LATEN , OOK AL IS DIE SCHULD IN EEN ANDERE LID-STAAT GELDIG EN ALS GEVOLG VAN HANDELINGEN VAN EEN ALDAAR GEVESTIGDE FINANCIELE INSTELLING ONTSTAAN , DIT NIET KAN WORDEN BESCHOUWD ALS STRIJDIG MET HET GEMEENSCHAPSRECHT , DAAR HET VERDRAG WELISWAAR DISCRIMINATIES VERBIEDT , DOCH GEEN ENKELE VERPLICHTING BEVAT EEN BUITENLANDER DIE EEN DIENST VERRICHT , MET HET OOG OP DIENS NATIONALE RECHT GUNSTIGER TE BEHANDELEN DAN DEGENE DIE EEN DIENST VERRICHT EN IS GEVESTIGD IN DE LID-STAAT WAAR DE DIENSTVERRICHTING PLAATS VINDT ;

6DAT DE EERSTE VRAAG DERHALVE ALDUS MOET WORDEN BEANTWOORD , DAT DE ARTIKELEN 59 EN 60 EEG-VERDRAG NIET TOT GEVOLG HEBBEN DAT WIJZIGING WORDT GEBRACHT IN DE TOEPASSING VAN DE WETTELIJKE BEPALINGEN WAARBIJ EEN LID-STAAT DE INVORDERING LANGS GERECHTELIJKE WEG VAN BEPAALDE SCHULDEN , ZOALS SPEELSCHULDEN EN DAARMEE GELIJKGESTELDE SCHULDEN , UITSLUIT , MITS EVENWEL DIE BEPALINGEN RECHTENS EN FEITELIJK ZONDER DISCRIMINATIE WORDEN TOEGEPAST VERGELEKEN MET DE BEHANDELING VAN SOORTGELIJKE SCHULDEN DIE OP HET GRONDGEBIED VAN DE BETROKKEN LID-STAAT ZIJN GEMAAKT ;

7OVERWEGENDE DAT GEZIEN DIT ANTWOORD , DE TWEEDE VRAAG GEEN BEANTWOORDING BEHOEFT ;

Beslissing inzake de kosten

TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN

8OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HARER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN ;

DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN , ZODAT HET OBERLANDESGERICHT KEULEN OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN ;

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ;

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET OBERLANDESGERICHT KEULEN BIJ ZIJN BESCHIKKING VAN 23 JANUARI 1978 GESTELDE VRAGEN , VERKLAART VOOR RECHT :

DE ARTIKELEN 59 EN 60 EEG-VERDRAG HEBBEN NIET TOT GEVOLG DAT WIJZIGING WORDT GEBRACHT IN DE TOEPASSING VAN DE WETTELIJKE BEPALINGEN WAARBIJ EEN LID-STAAT DE INVORDERING LANGS GERECHTELIJKE WEG VAN BEPAALDE SCHULDEN , ZOALS SPEELSCHULDEN EN DAARMEE GELIJKGESTELDE SCHULDEN , UITSLUIT , MITS EVENWEL DIE BEPALINGEN RECHTENS EN FEITELIJK ZONDER DISCRIMINATIE WORDEN TOEGEPAST VERGELEKEN MET DE BEHANDELING VAN SOORTGELIJKE SCHULDEN DIE OP HET GRONDGEBIED VAN DEZELFDE LID-STAAT ZIJN GEMAAKT .