Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Exceptie van onwettigheid - Incident - Ontvankelijkheid van beroep ten principale - Ontvankelijkheid van exceptie

(EGA-Verdrag, art. 156)

2 Ambtenaren - Beroep - Voorwerp - Bevel aan administratie - Niet-ontvankelijkheid

(Ambtenarenstatuut, art. 91)

3 Ambtenaren - Beroep -Twee beroepen met identiek voorwerp - Voorwaarden

(Ambtenarenstatuut, art. 91)

4 Procedure - Arrest van Hof dat Gerecht bindt - Voorwaarden - Verwijzing na hogere voorziening - Rechtsvragen die door Hof definitief zijn beslecht in kader van hogere voorziening - Gezag van gewijsde

('s Hofs Statuut-EGA, art. 55)

5 Ambtenaren - Personeel, tewerkgesteld in gemeenschappelijke EGA-onderneming - Gelijke behandeling - Uitzonderingen - Bestaan van objectieve rechtvaardigingen

6 Exceptie van onwettigheid - Voorwerp - Beoordeling van wettigheid - Criteria

(EGA-Verdrag, art. 146 en 156)

7 Gemeenschapsrecht - Beginselen - Gelijke behandeling - Afwijkende maatregel - Geldigheid - Grenzen

8 Ambtenaren - Beroep - Beroep tot schadevergoeding - Oorsprong - Dienstverband - Rechtsgrondslag

(EGA-Verdrag, art. 152; Ambtenarenstatuut, art. 90 en 91)

9 Ambtenaren - Beroep - Beroep tot schadevergoeding - Beroep tegen instelling die bezwarend besluit heeft genomen, en niet tegen instelling voor welker gedraging Gemeenschap aansprakelijk zou zijn - Vordering tot schadevergoeding verbonden met vordering tot nietigverklaring - Ontvankelijkheid

(EGA-Verdrag, art. 152; Ambtenarenstatuut, art. 90 en 91)

10 Ambtenaren - Niet-contractuele aansprakelijkheid van instellingen - Voorwaarden - Normatieve handeling - Voldoende gekwalificeerde schending van ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel

(EGA-Verdrag, art. 152; Ambtenarenstatuut, art. 90 en 91)

Samenvatting

11 De bij artikel 156 EGA-Verdrag geboden mogelijkheid om de niet-toepasselijkheid van een verordening in te roepen, is geen autonome rechtsvordering, doch kan slechts bij wege van incident worden uitgeoefend tot staving van primaire conclusies tot nietigverklaring die ontvankelijk zijn.

12 De gemeenschapsrechter kan in het kader van de op artikel 91 Ambtenarenstatuut gebaseerde wettigheidstoetsing geen bevelen tot de gemeenschapsinstellingen richten, met dien verstande dat de betrokken administratie gehouden is de maatregelen te nemen die nodig zijn ter uitvoering van een op een beroep tot nietigverklaring gewezen arrest.

13 Het gezag van gewijsde dat toekomt aan een arrest waarbij het Hof een beroep heeft verworpen, kan slechts aan de ontvankelijkheid van een later beroep in de weg staan, indien in deze beide beroepen dezelfde partijen tegenover elkaar staan en de beroepen hetzelfde voorwerp hebben en op dezelfde middelen berusten. De handeling waarvan nietigverklaring wordt gevorderd, is een essentieel gegeven om te kunnen bepalen, wat het voorwerp van een beroep is.

Zelfs indien de tot staving van een beroep aangevoerde grieven tot op zekere hoogte overeenkomen met die welke in een eerdere zaak zijn aangevoerd, gaat het niet om een herhaling van deze zaak, maar om een nieuw geding, wanneer daarin vragen moeten worden beslist die nog niet zijn beslecht.

14 Het Gerecht is slechts aan een beslissing van het Hof gebonden in de omstandigheden, beschreven in artikel 55 van 's Hofs Statuut-EGA, alsmede krachtens het beginsel van het gezag van gewijsde.

15 Een verschil in behandeling, op het punt van status en arbeidsvoorwaarden van bij een gemeenschappelijke EGA-onderneming tewerkgesteld personeel, naar gelang de instelling die het ter beschikking heeft gesteld, is slechts aanvaardbaar, indien het objectief gerechtvaardigd is. Om te beoordelen of dit het geval is, dient rekening te worden gehouden met de bijzondere kenmerken die de betrokken gemeenschappelijke onderneming zowel wat haar aard als haar organisatie betreft kan hebben.

Wanneer het bij de oprichting van de gemeenschappelijke onderneming gekozen bijzondere systeem van aanwerving en tewerkstelling van het personeel, namelijk de invoering en handhaving van twee afzonderlijke categorieën van personeel, naar gelang van de lidorganisatie die het ter beschikking stelt, later op belangrijke punten wordt gewijzigd en niet meer in staat is de doelstellingen te bereiken waarvoor het aanvankelijk is opgezet, is het verschil in behandeling niet langer objectief gerechtvaardigd, te meer wanneer de twee categorieën van personeel niet dezelfde carrièrevooruitzichten en dezelfde arbeidszekerheid hebben.

16 In artikel 156 EGA-Verdrag komt een algemeen beginsel tot uitdrukking, krachtens hetwelk iedere procespartij met het oog op de nietigverklaring van een haar rechtstreeks en individueel rakende beschikking de rechtsgeldigheid van eerdere, aan de bestreden beschikking ten grondslag liggende, handelingen van de instellingen mag aanvechten, wanneer zij niet krachtens artikel 146 EGA-Verdrag rechtstreeks tegen die handelingen in beroep mocht komen, zodat zij, zonder nietigverklaring te mogen vorderen, er de gevolgen van heeft te dragen.

Aangezien de wettigheid van de bestreden individuele handeling moet worden beoordeeld met inachtneming van de feiten en de rechtstoestand die bestonden op de datum waarop de handeling is vastgesteld, dient de wettigheid van de regelgevende handeling die de rechtsgrondslag vormt voor de individuele handeling, eveneens op basis van die datum te worden onderzocht en niet op basis van de datum waarop de regelgevende handeling zelf is vastgesteld.

17 Aangezien elk verschil in behandeling het karakter van een uitzondering heeft, waarbij wordt afgeweken van een fundamenteel beginsel van gemeenschapsrecht, kan het niet meer als geldig worden beschouwd, zelfs indien het voorschrift waarbij het is ingevoerd, de duur ervan niet uitdrukkelijk beperkt, nadat de gronden op basis waarvan het objectief gerechtvaardigd was, zijn weggevallen.

Dit geldt in het bijzonder, wanneer de in de tijd beperkte duur van een bepaalde situatie een van de factoren is die als objectieve rechtvaardiging voor een verschil in behandeling in aanmerking is genomen. De opsteller van het voorschrift dient er dan voor te zorgen, dat deze situatie niet onnodig langer duurt dan aanvankelijk als redelijk werd beschouwd.

Dit is in geen enkel opzicht in tegenspraak met het communautaire wettigheidsbeginsel, dat voor de justitiabelen weliswaar het recht meebrengt om de geldigheid van verordeningen in rechte aan te vechten, doch voor alle subjecten van het gemeenschapsrecht ook de verplichting meebrengt om de volledige werking van de verordeningen te erkennen, zolang hun ongeldigheid niet door een bevoegde rechter is vastgesteld.

18 Een geding tot schadevergoeding tussen een ambtenaar en de instelling waarbij hij in dienst is of was, valt, wanneer het voortkomt uit de dienstbetrekking, binnen het kader van artikel 152 EGA-Verdrag en de artikelen 90 en 91 van het Statuut en ligt met name op het punt van de ontvankelijkheid buiten het toepassingsgebied van zowel de artikelen 151 en 188 EGA-Verdrag.

19 Wanneer de Gemeenschap wegens gedragingen van een van haar instellingen aansprakelijk wordt gesteld, wordt zij voor het Hof vertegenwoordigd door de instelling of instellingen aan welke het feit dat tot de aansprakelijkheidsactie aanleiding geeft, wordt verweten. Bij een geding dat binnen het kader van artikel 152 EGA-Verdrag en de artikelen 90 en 91 van het Statuut valt, kan uit de omstandigheid dat een vordering is ingesteld tegen de instelling die het bezwarend besluit heeft genomen, en niet tegen de instelling waaraan het feit dat tot de aansprakelijkheidsactie aanleiding geeft, wordt verweten, evenwel niet worden afgeleid, dat zij een beroep tot schadevergoeding niet-ontvankelijk maakt, wanneer dit nauw verband houdt met een beroep tot nietigverklaring dat zelf ontvankelijk is.

20 De vaststelling dat een uit een normatieve handeling van de Gemeenschap voortvloeiende rechtssituatie onwettig is, volstaat op zichzelf niet om de Gemeenschap aansprakelijk te maken in het kader van artikel 152 EGA-Verdrag en de artikelen 90 en 91 van het Statuut. Deze handeling moet bovendien onwettig zijn wegens een voldoende gekwalificeerde schending van een ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel.

In een situatie die wordt gekenmerkt door de ruime bevoegdheid van de instellingen om via algemene bepalingen de voorschriften betreffende de oprichting en de werking van overeenkomstig hoofdstuk 5 van titel II van het EGA-Verdrag opgerichte gemeenschappelijke ondernemingen vast te stellen, kan de Gemeenschap slechts aansprakelijk zijn, indien de betrokken instelling op klaarblijkelijke en ernstige wijze de aan de uitoefening van haar bevoegdheden gestelde grenzen heeft miskend.