ARREST VAN HET GERECHT (Derde kamer)

22 januari 1998

Zaak T-98/96

M. Costacurta

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Besluit houdende nieuwe tewerkstelling — Artikel 7 Statuut — Bijlage X bij Statuut”

Volledige Franse tekst II-49

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van, ten eerste, het in een nota van 30 april 1996 besloten liggende „besluit” van het directiecomité van de buitenlandse dienst, en ten tweede, het besluit van de Commissie van 31 mei 1996 waarbij verzoeker wordt tewerkgesteld bij het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé van het arrest

Verzoeker, ambtenaar van de Commissie, is sedert 16 februari 1993 tewerkgesteld bij het directoraatgeneraal Ontwikkeling (DG VIII), meer bepaald bij de delegatie van de Commissie te Kinshasa.

Op 4 juli 1995 vraagt verzoeker om vervroegde roulatie op basis van een nota van de Commissie van 20 juni 1995 betreffende de roulatie voor 1996 van de bij de delegatie in derde landen tewerkgestelde ambtenaren.

Op 12 januari 1996 wordt hij officieel in kennis gesteld van een nota van 14 december 1995 van het hoofd van eenheid 2 „Personeelszaken” van directoraat E „Beheer buitenlandse dienst” van het directoraatgeneraal Buitenlandse betrekkingen: Europa en de nieuwe onafhankelijke staten, gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, buitenlandse dienst (DG IA) (hoofd van eenheid IA. E. 2). Bij die nota wordt hem meegedeeld, dat het directiecomité van de buitenlandse dienst van DG IA (Comité) „[hem] in het belang van de dienst tewerkstelt” bij het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen (Publicatiebureau), waar hij werkzaam was vooraleer hij te Kinshasa werd tewerkgesteld. Verder wordt hem in die nota meegedeeld, dat hij twee weken de tijd heeft om beroep in te stellen en dat „deze tewerkstelling [hem zal worden] bevestigd door toezending van het besluit van het [tot aanstelling bevoegd gezag], dat pas na het verstrijken van de termijn voor beroep zal worden genomen”.

Op 19 januari 1996 stelt verzoeker beroep in.

Op 8 maart 1996 vraagt hij het centrale personeelscomité om toelichtingen.

Op 20 mei 1996 wordt hem bij nota van het hoofd van eenheid IA.E.2 van 30 april 1996 meegedeeld, dat het Comité heeft „besloten [hem] te herplaatsen bij de centrale diensten (OPOCE)”.

Op 30 mei 1996 dient verzoeker een klacht in krachtens artikel 90, lid 2, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (Statuut).

Op 10 juni 1996 ontvangt hij het besluit van het tot aanstelling bevoegd gezag van 31 mei 1996 waarbij hij per 1 juli 1996 met zijn ambt opnieuw bij het Publicatiebureau wordt tewerkgesteld (besluit).

Op 14 juni 1996 dient verzoeker krachtens artikel 90, lid 2, van het Statuut een klacht in tegen het besluit teneinde zijn eerdere klacht van 30 mei 1996 aan te vullen.

De ontvankelijkheid

Handelingen ter voorbereiding van een besluit vormen geen bezwarende handelingen in de zin van artikel 90, lid 2, van het Statuut en kumien derhalve slechts incidenteel worden bestreden bij een beroep tegen voor nietigverklaring vatbare handelingen. Dit is het geval voor het advies waarbij het Comité het tot aanstelling bevoegd gezag voorstelt, verzoeker een nieuwe tewerkstelling te geven in het kader van het systeem van roulatie van de buiten de Gemeenschap tewerkgestelde personeelsleden (punten 21-24).

Referentie: Hof 14 februari 1989, Bossi/Commissie, 346/87, Jurispr. blz. 303, punt 23; Gerecht 22 juni 1990, Marcopoulos/Hofvan Justitie, T-32/89 en T-39/89, Jurispr. blz. II-281, punt 21

Ten gronde

Het eerste middel: schending van artikel 7 van het Statuut

De instellingen hebben een ruime discretionaire bevoegdheid om hun diensten in overeenstemming met de hun opgedragen taken te organiseren en voor de vervulling daarvan het hun ter beschikking staande personeel tewerk te stellen, mits deze tewerkstelling in het belang van de dienst en met inachtneming van de gelijkwaardigheid van de ambten plaatsvindt (punt 36).

Referentie: Gerecht 19 juni 1997, Forçat Icardo/Commissie, T-73/96, JurAmbt. blz. II-485, punt 26

In het onderhavige geval is de gelijkwaardigheid van de ambten uiteraard in acht genomen daar verzoeker met zijn ambt is overgeplaatst. Verder kan het begrip belang van de dienst niet worden beperkt tot het belang van een welbepaalde dienst, namelijk de buitenlandse dienst van DG IA (punten 37 en 38).

In het onderhavige geval heeft verzoeker zelf gevraagd, de delegatie te Kinshasa te mogen verlaten omdat hij het „op zijn zachtst gezegd moeilijk had met het hoofd van de delegatie”; welnu, de nieuwe tewerkstelling van een ambtenaar om een einde te maken aan een administratieve situatie die onhoudbaar is geworden, moet worden geacht in het belang van de dienst te hebben plaatsgevonden. In die omstandigheden kan het besluit met als een verkapte straf worden beschouwd (punt 39).

Referentie: Hof 7 maart 1990, Hecq/Commissie, Cl 16/88 en C-149/88, Jurispr. blz. I-599, punt 22

Bovendien is voor de nieuwe tewerkstelling van een ambtenaar diens toestemming niet vereist. Anders zou de vrijheid van de instellingen om bij de organisatie van hun diensten en bij de aanpassing van die organisatie aan de ontwikkeling van de behoeften over hun ambtenaren te beschikken, op ontoelaatbare wijze worden ingeperkt; uit het feit dat verzoeker niet heeft gevraagd bij het Publicatiebureau te worden herplaatst, kan derhalve niet worden geconcludeerd, dat zijn tewerkstelling bij die dienst een verkapte straf is (punt 40).

Referentie: Hof 24 februari 1981, Carbognanien Coda Zabetta/Commissie, 161/80 en 162/80, Jurispr. blz. 543, punt 28

Ten derde kan de praktijk van de Commissie om een ambtenaar na afloop van zijn tewerkstelling in een derde land naar zijn dienst van herkomst terug te sturen, niet als een schending van het non-discriminatiebeginsel worden aangemerkt. Een ambtenaar die in een ander directoraatgeneraal dan DG VIII of DG IA terechtkomt, verliest immers niet de mogelijkheid om later krachtens artikel 7 van het Statuut nogmaals bij een buitenlandse delegatie te worden tewerkgesteld (punt 41).

Ten slotte kan de — overigens niet aangetoonde — omstandigheid dat verzoeker sedert zijn nieuwe tewerkstelling bij het Publicatiebureau weinig werk heeft gekregen, de rechtmatigheid van het besluit niet aantasten, daar deze op het moment van de vaststelling ervan moet worden beoordeeld (punt 43).

Referentie: Gerecht 15 januari 1997, SFEI e.a./Commissie, T-77/95, Jurispr. blz. II-1, punt 74

Het tweede middel: verkeerd begrip van de bepalingen betreffende de roulatie van buiten de Unie tewerkgestelde ambtenaren

Een ambtenaar heeft geen enkel recht op twee achtereenvolgende tewerkstellingen bij een buitenlandse delegatie en evenmin op tewerkstelling bij een delegatie die hij in zijn verzoek om roulatie heeft aangewezen. Bijgevolg was de Commissie niet verplicht, al verzoekers mogelijkheden van roulatie naar andere buitenlandse delegaties uit te putten alvorens hem krachtens artikel 7 van het Statuut een nieuwe tewerkstelling te geven. In die omstandigheden kan het onderzoek van de gegrondheid van de redenen waarom verzoeker niet bij een van de door hem gevraagde buitenlandse delegaties is tewerkgesteld, geen gevolgen hebben voor de rechtmatigheid van het krachtens artikel 7 van het Statuut genomen besluit (punt 54).

De termijn van twee weken vanaf de ontvangst van verzoekers beroep tegen een besluit houdende nieuwe tewerkstelling, die is bepaald in de richtsnoeren van de Commissie van juli 1988 over het nieuwe systeem van roulatie van de buiten de Gemeenschap tewerkgestelde personeelsleden, kan niet worden beschouwd als een peremptoire termijn waarvan de niet-inachtneming de nietigheid van het aan het einde van de procedure genomen besluit meebrengt, maar vormt een regel van goed bestuur die tot doel heeft, in het belang van zowel de administratie als de ambtenaren te voorkomen, dat het tot aanstelling bevoegd gezag zonder goede gronden talmt met de vaststelling van het eindbesluit (punten 56-60).

Het derde middel: onbevoegdheid van het tot aanstelling bevoegd gezag

Het besluit draagt de handtekening van de directeur van directoraat E van DG IA en die van de directeur van het directoraat „Personeelszaken” van het directoraatgeneraal Personeelszaken en algemeen beheer van de Commissie. Uit het antwoord van verzoeker op een ter terechtzitting gestelde vraag blijkt, dat deze de principiële bevoegdheid van het tot aanstelling bevoegd gezag dat het besluit heeft ondertekend, eigenlijk niet in het geding brengt. De vraag of een bij de diensten van de Commissie tewerkgestelde ambtenaar zonder vacature bij de diensten van het Publicatiebureau kan worden tewerkgesteld, is in het onderhavige geval niet ter zake dienend, daar verzoeker samen met zijn ambt bij het Publicatiebureau is tewerkgesteld (punten 66-68).

Het vierde middel: schending van het beginsel van het gewettigd vertrouwen

Eenieder bij wie een instelling door precieze toezeggingen gegronde verwachtingen heeft gewekt, kan zich op het beginsel van de bescherming van het gewettigd vertrouwen beroepen. In het onderhavige geval is evenwel niet gesteld dat dergelijke toezeggingen zijn gedaan. Een tewerkstelling krachtens artikel 7 van het Statuut vormt geen abnormale en onvoorzienbare gebeurtenis in de loopbaan van een ambtenaar. De nieuwe tewerkstelling bij het Publicatiebureau kan derhalve geen schending van het beginsel van het gewettigd vertrouwen opleveren (punten 72 en 73).

Referentie: Hof 14 juli 1977, Geist/Commissie, 61/76, Jurispr. blz. 1419, punt 34; Hof 19 mei 1983, Mavridis/Parlement, 289/81, Jurispr. blz. 1731, punt 21; Hof 14 juli 1988, Aldingeren Virgili/Parlement, 23/87 en 24/87, Jurispr. blz. 4395, punt 17; Gerecht 27 maart 1990, Chomel/Commissie, T-123/89, Jurispr. blz. II-131, punten 25 en 26; Gerecht 23 oktober 1990, Pitrone/Commissie, T-46/89, Jurispr. blz. II-577, punt 41

Het vijfde middel: schending van de zorgplicht

Een besluit tot nieuwe tewerkstelling van een ambtenaar dat diens onvrijwillige verhuizing naar een andere standplaats impliceert, moet met de nodige zorgvuldigheid worden genomen, waarbij inzonderheid rekening moet worden gehouden met het persoonlijk belang van de betrokken ambtenaar. De inaanmerkingneming van het persoonlijk belang van de ambtenaar mag evenwel niet zover gaan, dat het het tot aanstelling bevoegd gezag zou zijn verboden een ambtenaar tegen zijn wil elders tewerk te stellen (punt 78).

Referentie: Carbognani en Coda Zabetta/Commissie, reeds aangehaald, punt 28; Hecq/Commissie, reeds aangehaald, punt 23; Gerecht 6 juli 1995, Ojha/Commissie, T-36/93, JurAmbt. blz. II-497, punt 83; Hof 12 November 1996, Ojha/Commissie, C-294/95 P, Jurispr. biz. I-5863, punt 47

In het onderhavige geval heeft verzoeker, afgezien van zijn principieel verzet tegen een terugkeer naar het Publicatiebureau, geen enkele persoonlijke omstandigheid aangevoerd waarmee de Commissie rekening had moeten houden (punt 79).

Het zesde middel: schending van de artikelen 25 en 101 bis van het Statuut

Een tegen de wil van een ambtenaar genomen overplaatsingsbesluit is een bezwarend besluit in de zin van artikel 25 van het Statuut en moet derhalve met redenen worden omkleed. Een besluit is evenwel voldoende gemotiveerd wanneer het is genomen in een context die de betrokken ambtenaar bekend is, zodat deze de strekking van de jegens hem getroffen maatregel kan begrijpen. Dit is het geval wanneer een besluit houdende nieuwe tewerkstelling in het belang van de dienst, uitdrukkelijk naar artikel 7 van het Statuut en het belang van de dienst verwijst, en de ambtenaar de context kende waarin dat besluit is genomen (punten 86-90).

Referentie: Hof 17 december 1981, Demont/Commissie, 791/79, Jurispr. blz. 3105, punt 12; Hecq/Commissie, reeds aangehaald, punt 26; 12 november 1996, Ojha/Commissie, reeds aangehaald, punt 35

Dictum:

Het beroep wordt verworpen.