1.

Mijns inziens moet men allereerst de vraag onderzoeken of de genoemde brief wel een beschikking van de Commissie is. Dit werd door de Commissie zelf betwist, waarbij zij zich met name beriep op de rechtspraak van het Hof over het begrip beschikking. Volgens deze rechtspraak komt het er in de eerste plaats op aan of een handeling bestemd is rechtsgevolgen in het leven te roepen (zaak 54/65, Compagnie des Forges de Châtillon, Commentiy et Neuves-Maisons, arrest van 16 juni 1966, Jurispr. 1966, blz. 229). In de gevoegde zaken 23, 24 en 52/63 (Usines Emile Henricot e.a., arrest van 5 december 1963, Jurispr. 1963, blz. 459) is dienovereenkomstig het criterium gehanteerd of een handeling kennelijk bestemd is om degene tot wie zij is gericht rechten toe te kennen of verplichtingen op te leggen en in de gevoegde zaken 8-11/66 (Société anonyme Cimenteries CBR e.a., arrest van 15 maart 1967, Jurispr. 1967, blz. 91) heeft men beslissend geacht of een handeling rechtsgevolgen heeft die de belangen van bepaalde ondernemingen aantasten en of zij voor deze ondernemingen verbindend is. Verder is van belang dat een handeling, om als beschikking te kunnen gelden, de afsluiting moet vormen van een interne administratieve procedure en een definitieve wilsverklaring moet zijn (zaken 54/65, 23, 24, 52/63). Niet in de laatste plaats is van belang dat zij als bekendmaking van het bevoegde orgaan te onderkennen valt en dat haar uiterlijke vorm de conclusie toelaat dat het om een beschikking gaat. In de zaken 23, 24 en 52/63 werd in dit verband gesproken van de noodzaak dat belanghebbenden de aard van een bekendmaking reeds aan haar uiterlijk kunnen herkennen; met name moet te onderkennen zijn dat men te doen heeft met een besluit van het bevoegde college; hiervoor is ingevolge het EGKS-recht de ondertekening door een lid van de Hoge Autoriteit vereist. Hieraan voldoet de brief waarom het in casu gaat, klaarblijkelijk niet. Hij heeft slechts tot gevolg dat de Commissie hierna niet meer — behoudens bij aanwezigheid van nieuwe elementen — op grond van artikel 85, lid 1, kan optreden. Daarentegen kan niet worden gesproken van een aantasting van de belangen van de adressaat, omdat zij zich toch in ieder geval kan beroepen op haar aanmelding van het distributiestelsel. Voorts is nog van belang — ik verwijs hiervoor naar het arrest in zaak 71/74 (Nederlandse Vereniging voor Fruit en Groentenimporthandel, arrest van 15 mei 1975, Jurispr. 1975, blz. 563) —, dat de brief slechts door een directeur van het directoraat-generaal Concurrentie is ondertekend. Volgens het reglement van orde van de Commissie is deze niet bevoegd rechtshandelingen krachtens artikel 2 van verordening nr. 17 te verrichten; bovendien werd in de brief ook niet de indruk gewekt dat men hier te doen had met een bindende verklaring van de Commissie of dat voor de Commissie een beslissende handeling werd verricht, aldus de Commissie. Verweerster in het hoofdgeding stelt zich daarentegen op het standpunt dat haar belangen door genoemde brief wel degelijk zijn geraakt. Bovendien kon zij evenals de andere ondernemingen, uit het vijfde verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid afleiden dat de Commissie naar een „algemene uniforme oplossing voor de hele (parfumerie)sec-tor” streefde. Daaruit mocht men concluderen dat de Commissie zelf een beschikking had gegeven. Wanneer hierin bij de overbrenging door ambtenaren van de Commissie bepaalde vormfouten zijn geslopen, dan kan dit niet van beslissende betekenis zijn, aldus verweerster. In deze discussie kan thans in het midden blijven of de aan Estée Lauder gedane mededeling qua inbond als beschikking zou kunnen worden aangemerkt. Ik wil echter wel opmerken dat mij dit niet uitgesloten lijkt. Want materieel gezien is voor een beschikking voldoende, dat aan een uiting rechtsgevolgen zijn verbonden — en dat geldt zeker voor de, de Commissie bindende, constatering dat de mededingingsregels van het EEG-Verdrag niet speelden —; aantasting van belangen is daarentegen mijns inziens geen doorslaggevend criterium. Van belang is veeleer enerzijds het gegeven dat krachtens het reglement van orde van de Commissie (PB nr. 147 van 1967, blz. 1) alleen de Commissie bevoegd is formele beschikkingen op het terrein van het mededingingsrecht te nemen (negatieve verklaringen, vaststelling van schending van artikel 85, lid 1, ontheffing of weigering van een ontheffing op grond van artikel 85, lid 3). Krachtens deze regeling is delegatie van bevoegdheden aan individuele commissieleden of zelfs aan ambtenaren van de Commissie niet mogelijk. Eerst bij beschikking van 23 juli 1975 (PB L 199 van 1975, blz. 43) is deze mogelijkheid ingevoerd en dan nog alleen voor „maatregelen van beheer of bestuur”. Anderzijds is de onweersproken weergave door de Commissie van het proces dat heeft geleid tot de onderhavige brief en tot de andere brieven die in de prejudiciële zaken 253/78 en I-3/79 ter beoordeling staan, van belang. Zo werd — ik heb het reeds in de andere procedures gezegd — na de aanmelding van een groot aantal overeenkomsten betreffende selectieve distributiestelsels in de parfumindustrie besloten, met het oog op bepaalde, de handel tussen Lid-Staten ongunstig beïnvloedende, clausules tegen drie ondernemingen — niet tegen Estée Lauder — procedures in te leiden en hen in dit kader punten van bezwaar mee te delen. Hiervoor was klaarblijkelijk een handeling van het inzake mededingingskwesties bevoegde commissielid voldoende. Tijdens de administratieve procedure werd vervolgens onderhandeld tussen de diensten van de Commissie en de betrokken ondernemingen, waarbij werd bereikt dat de gewraakte bepalingen werden geschrapt. Hiertoe kwam het echter niet tot een besluit van de Commissie, dat wil zeggen een wilsvorming binnen het college van commissieleden, om dit proces op een bepaalde manier te beoordelen. In verband met de logheid van een formele procedure — daarbij is de publikatie van het verzoek krachtens artikel 19 van verordening nr. 17 en raadpleging van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities noodzakelijk — en met het oog op de noodzaak de werkzaamheden van het niet bepaald sterk bezette directoraat-generaal Concurrentie op belangrijkere mededingingszaken te concentreren, heeft men van formele negatieve verklaringen afgezien en het gelaten bij een beoordeling door de inzake mededingingsvraagstukken bevoegde commissaris. Deze werd vervolgens op alle gevallen toegepast die gelijk lagen; daartoe werden mededelingen aan de ondernemingen gezonden die door de directeur-generaal Concurrentie of door een directeur van dat directoraat-generaal werden ondertekend. We kunnen dus niet om de beslissende conclusie heen dat de Commissie helemaal geen besluiten had genomen die het karakter van een negatieve verklaring hadden. Bovendien kan men mijns inziens zeggen — zo dat beslissend mocht zijn — dat deze indruk ook niet is gewekt. In het vijfde verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid waarnaar Estée Lauder heeft verwezen, wordt namelijk alleen gesproken van een globale opvatting van de Commissie voor de parfumeriesector, dus niet van een beoordeling van afzonderlijke gevallen, die immers altijd nog onder de algemene oplossing zouden kunnen worden gebracht indien de Commissie zelf een algemeen model had ontworpen. Bovendien wordt in dit verslag duidelijk gezegd dat er geen formele beschikkingen zouden worden genomen. De in de eerste vraag van de verwijzende rechter genoemde brief is dus niet op te vatten als beschikking of als mededeling van een beschikking maar slechts als een mededeling van de administratie, inhoudende dat de diensten van de Commissie geen aanleiding zien krachtens artikel 85, lid 1, op te treden. In deze opvatting kan er ook geen sprake zijn van een negatieve verklaring in de zin van artikel 2 van verordening nr. 17; hierop wijst overigens ook dat de aanduiding „negatieve verklaring” is vermeden, dat niet de vorm is gekozen die anders voor negatieve verklaringen geldt, dat er geen publikatie ingevolge artikel 21 van verordening nr. 17 heeft plaatsgevonden en dat de mededeling ook niet voorkomt op de lijst met beschikkingen die aan het vijfde verslag over het mededingingsbeleid is gehecht. Dat dit vanuit het standpunt van de betrokken ondernemingen, die hun zakelijke disposities op een hechte grondslag willen treffen, nu niet bepaald bevredigend is, moet direct worden toegegeven. Dit punt kan thans echter evenzeer blijven rusten als de vraag of de ondernemingen na aanmelding van een overeenkomst niet over de gepaste middelen beschikken om de Commissie tot het geven van een formele beschikking te dwingen.