ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer)

9 januari 1996

Zaak T-23/95

E. Bitha, V. Bitha en G. Bitha

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Verzekering van ambtenaren van Gemeenschap tegen ongevallen en beroepsziekten — Uitkeringen bedoeld in artikel 73, lid 2, van Statuut — Overlijden door ongeval — Diepzeeduiken”

Volledige Franse tekst II-45

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie van 26 april 1994 houdende weigering om verzoekers de uitkeringen toe te kennen waarin artikel 73, lid 2, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen voorziet voor het geval dat een ambtenaar door ongeval overlijdt.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé van het arrest

Het beroep tot nietigverklaring houdt verband met de Regeling voor de verzekering van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen tegen ongevallen en beroepsziekten (Regeling). K. Bitha, ambtenaar van de Commissie in de rang LA 6, salaristrap 3, en lid van een duikersclub, overlijdt ten gevolge van een ongeval bij een duikoefening waaraan zij deelnam.

Daarop verzoeken haar rechthebbenden krachtens artikel 90, lid 1, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (Statuut) om toepassing van de „verzekering waarin het Statuut voorziet voor het geval de een ambtenaar door ongeval overlijdt”. Dit verzoek wordt uitdrukkelijk afgewezen, waarop de rechthebbenden een klacht indienen tegen dat afwijzend besluit. Tot staving van hun klacht stellen de rechthebbenden schending van artikel 73 van het Statuut, schending van de artikelen 2 en 4 van de Regeling en een kennelijke beoordelingsfout met betrekking tot het verschil tussen „diepzeeduiken” en „onderwateronderzoek”.

De Commissie gelast een extern deskundigenonderzoek om een aantal in de klacht aan de orde gestelde punten te verduidelijken, maar legt verzoekers het deskundigenrapport niet over vóór het verstrijken van de in artikel 91 van het Statuut gestelde termijn voor het instellen van een beroep. Daarop stellen de rechthebbenden het onderhavige beroep in.

Ten gronde

Het Gerecht wijst erop, dat in het besluit van 26 april 1994, waarbij de Commissie weigert aan verzoekers de uitkeringen toe te kennen waarin artikel 73, lid 2, van het Statuut voorziet voor het geval dat een ambtenaar door ongeval overlijdt, slechts wordt verwezen naar artikel 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling en niet naar alle streepjes van artikel 4, lid 1, sub b, van de Regeling, gelijk de Commissie stelt (r.o. 29).

Bovendien kan niet worden aanvaard, dat de Commissie de stilzwijgende afwijzing van een krachtens artikel 90, lid 2, van het Statuut ingediende klacht als dekmantel gebruikt om achteraf wijzigingen aan te brengen in de motivering van een door haar genomen besluit, bij voorbeeld door ter rechtvaardiging van dat besluit andere bepalingen aan te voeren dan de bepaling die aanvankelijk was aangevoerd. Een dergelijke handelwijze zou immers neerkomen op schending door de Commissie van de uit artikel 25, tweede alinea, juncto artikel 90, lid 2, van het Statuut voortvloeiende verplichting tot motivering van de besluiten, die enerzijds tot doel heeft de verzoekers voldoende gegevens te verschaffen om te beoordelen of de afwijzing van hun verzoek gegrond is en of het zin heeft een beroep bij het Gerecht in te stellen, en anderzijds het Gerecht in staat te stellen zijn toetsing te verrichten (r.o. 30).

Referentie: Hof 26 november 1981, Michel/Parlement, 195/80, Jurispr. blz. 2861, r.o. 22; Hof 7 februari 1990, Culin/Commissie, C-343/87. Jurispr. blz. I-225, r.o. 15; Gerecht 12 februari 1992, Volger/Parlement, T-52/90, Jurispr. blz. II-121, r.o. 40

Het Gerecht is van oordeel, dat het enkel dient te onderzoeken, of de Commissie een kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door te oordelen dat de activiteit tijdens welke K. Bitha is verongelukt, onder artikel 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling viel, en niet behoeft uit te maken, of het bestreden besluit zich verdraagt met artikel 4, lidi, sub b, eerste streepje, van de Regeling. Dienaangaande blijkt uit de schriftelijke en de mondelinge behandeling, dat partijen van mening verschillen over de vraag, of de betrokken duikoefening onder het begrip „onderwateronderzoek” in artikel 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling viel (r.o. 31-34).

Het Gerecht is van oordeel, dat de door verzoekers bepleite betekenis van de term „onderwateronderzoek”, namelijk dat het gaat om wetenschappelijk onderzoek, niet kan worden aanvaard, daar de omstreden bepaling zelf een aantal activiteiten, waaronder onderwateronderzoek, als „sporten” aanmerkt. Bovendien hebben de opstellers van de Regeling binnen de „notoir gevaarlijke sporten” slechts onderscheid gemaakt tussen onderwateronderzoek en onderwatervisvangst, maar niet tussen diepzeeduiken en onderwateronderzoek. Bijgevolg valt elk als sport beoefend diepzeeduiken met ademhalingsapparatuur waarbij van lucht- of zuurstofcilinders gebruik wordt gemaakt, dat niet voor onderwatervisvangst wordt verricht, noodzakelijk onder het begrip onderwateronderzoek in de zin van de Regeling. Derhalve omvat de tekst zelf van artikel 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling alle onderwateractiviteiten in natuurlijk milieu die ambtenaren in hun vrije tijd en als sport met een dergelijke apparatuur verrichten. Deze uitlegging wordt overigens bevestigd door de inhoud van het door de Commissie gevraagde deskundigenrapport (r.o. 35-38).

Uit het voorgaande volgt, dat de activiteit die K. Bitha verrichtte op het ogenblik van het ongeluk dat haar het leven heeft gekost, als onderwateronderzoek in de zin van artikel 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling moet worden beschouwd (r.o. 39).

Niettemin dient te worden geantwoord op de andere argumenten van verzoekers. Met betrekking tot het argument, dat onderwateronderzoek gevaarlijker is dan diepzeeduiken en dat dit laatste een sport is die geen bijzondere risico's oplevert wanneer een aantal voorzorgsmaatregelen worden getroffen, is het Gerecht van mening, dat het niet bevoegd is te onderzoeken, of de in de Regeling verrichte kwalificatie van onderwateronderzoek als „notoir gevaarlijke sport” door de feiten wordt bevestigd. Aangaande het argument, dat uit de houding van de Commissie jegens de duikclub die binnen haar diensten door haar personeelsleden is opgericht, blijkt dat diepzeeduiken een sport is die geen bijzonder risico oplevert, merkt het Gerecht op, dat de houding van de Commissie artikel 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling niet kan uithollen. Ten slotte oordeelt het Gerecht, dat het argument, dat artikel 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling restrictief moet worden uitgelegd, niet ter zake dienend is, daar de betekenis van de omstreden bepaling geen enkele dubbelzinnigheid bevat (r.o. 40-42).

Uit al het voorgaande volgt, dat het besluit van de Commissie van 26 april 1994 zich verdraagt met artikel 73 van het Statuut en met de artikelen 2 en 4, lid 1, sub b, derde streepje, van de Regeling. Mitsdien moet het beroep worden verworpen (r.o. 43).

Kosten

Uit de processtukken blijkt, dat de Commissie in de precontentieuze procedure niet voldoende diligent is geweest jegens verzoekers, door hen op het moment waarop zij moesten beslissen of zij het onderhavige beroep zouden instellen, - blijkbaar zonder reden - geen kennis te geven van het deskundigenrapport dat zij hun had beloofd. Bovendien heeft de Commissie in de onderhavige procedure een betoog gevoerd dat niet overeenkwam met de exacte motivering van de bestreden handeling, waardoor zij verzoekers ertoe heeft gebracht in repliek een aantal overwegingen te formuleren die niet relevant zijn voor de oplossing van het geschil (r.o. 44-46).

Het Gerecht is derhalve van mening, dat een correcte beoordeling van de omstandigheden van de onderhavige zaak eist dat de Commissie niet alleen in haar eigen kosten maar ook in die van verzoekers wordt verwezen (r.o. 47).

Dictum:

Het beroep wordt verworpen.