ARREST VAN HET HOF VAN 27 NOVEMBER 1990. - COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN TEGEN ITALIAANSE REPUBLIEK. - MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING - VERPLICHTE TOEVOEGING VAN CHROMATISCH REAGERENDE SESAMOLIE AAN BEPAALDE SPIJSVETTEN. - ZAAK 67/88.



Jurisprudentie 1990 bladzijde I-04285



Samenvatting

Partijen

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

++++

Vrij verkeer van goederen - Kwantitatieve beperkingen - Maatregelen van gelijke werking - Regeling die verhandeling van bepaalde ingevoerde spijsvetten afhankelijk stelt van toevoeging van chromatisch reagerende sesamolie - Ontoelaatbaarheid - Rechtvaardiging - Eerlijkheid van handelstransacties - Bescherming van consumenten - Afwezigheid

( EEG-Verdrag, artikel 30 )

Samenvatting

Een Lid-Staat die voor de verhandeling van uit andere Lid-Staten ingevoerde plantaardige spijsoliën - andere dan olijfolie -, margarine, gehydreerde spijsvetten en harde dierlijke en plantaardige spijsvetten - andere dan boter en varkensvet -, de voorwaarde stelt dat daaraan chromatisch reagerende sesamolie is toegevoegd, voldoet niet aan de krachtens artikel 30 EEG-Verdrag op hem rustende verplichtingen .

Een dergelijke maatregel, bedoeld ter bestrijding van bepaalde frauduleuze praktijken die gericht zijn op misleiding van de consument, kan dit doel niet op doeltreffende wijze verwezenlijken en is derhalve niet noodzakelijk om te voldoen aan dwingende vereisten in verband met de eerlijkheid van de handelstransacties en de bescherming van de consumenten .

Partijen

In zaak C-67/88,

Commissie van de Europese Gemeenschappen, vertegenwoordigd door G . Berardis, lid van haar juridische dienst, als gemachtigde, domicilie gekozen hebbende te Luxemburg bij vorengenoemde, Centre Wagner, Kirchberg,

verzoekster,

tegen

Italiaanse Republiek, vertegenwoordigd door L . Ferrari Bravo, hoofd van de dienst diplomatieke geschillen van het Ministerie van Buitenlandse zaken, als gemachtigde, bijgestaan door I . Braguglia, avvocato dello Stato, domicilie gekozen hebbende te Luxemburg ter Italiaanse ambassade, 5, rue Marie-Adelaïde

verweerster,

betreffende een verzoek aan het Hof om vast te stellen dat de Italiaanse Republiek, door voor de verhandeling van uit andere Lid-Staten ingevoerde plantaardige spijsoliën - andere dan olijfolie -, margarine, gehydreerde spijsvetten en harde dierlijke en plantaardige spijsvetten - andere dan boter en varkensvet -, de voorwaarde te stellen dat daaraan chromatisch reagerende sesamolie is toegevoegd, de krachtens artikel 30 EEG-Verdrag op haar rustende verplichtingen niet is nagekomen,

wijst

HET HOF VAN JUSTITIE,

samengesteld als volgt : O . Due, president, G . F . Mancini, G . C . Rodríguez Iglesias, M . Díez de Velasco, kamerpresidenten, C . N . Kakouris, F . A . Schockweiler, P . J . G . Kapteyn, rechters,

advocaat-generaal : W . Van Gerven

griffier : J . A . Pompe, adjunct-griffier

gezien het rapport ter terechtzitting,

gehoord de pleidooien van partijen ter terechtzitting van 12 juni 1990,

gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 5 juli 1990,

het navolgende

Arrest

Overwegingen van het arrest

1 Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 3 maart 1988, heeft de Commissie van de Europese Gemeenschappen het Hof krachtens artikel 169 EEG-Verdrag verzocht vast te stellen dat de Italiaanse Republiek, door voor de verhandeling van uit andere Lid-Staten ingevoerde plantaardige spijsoliën - andere dan olijfolie -, margarine, gehydreerde spijsvetten en harde dierlijke en plantaardige spijsvetten - andere dan boter en varkensvet -, de voorwaarde te stellen dat daaraan chromatisch reagerende sesamolie is toegevoegd, de krachtens artikel 30 EEG-Verdrag op haar rustende verplichtingen niet is nagekomen;

2 Voor een nadere uiteenzetting van de feiten van de zaak, het procesverloop en de middelen en argumenten van partijen wordt verwezen naar het rapport ter terechtzitting . Deze elementen van het dossier worden hierna slechts weergegeven voor zover dat noodzakelijk is voor de redenering van het Hof .

3 De Italiaanse regering betwist niet, dat voor de betrokken produkten die in Italië worden ingevoerd om daar te worden verhandeld, de door de Italiaanse wetgeving voorgeschreven toevoeging van sesamolie een maatregel van gelijke werking als een kwantitatieve invoerbeperking vormt, die door artikel 30 EEG-Verdrag wordt verboden . Partijen zijn evenwel verdeeld over de vraag, of de omstreden bepalingen al dan niet gerechtvaardigd worden door dwingende vereisten in verband met de eerlijkheid van de handelstransacties en de bescherming van consumenten .

4 Zoals het Hof sedert het arrest van 20 februari 1979 ( zaak 120/78, Rewe, Jurispr . 1979, blz . 649 ) reeds herhaalde malen heeft uitgesproken, moeten bij gebreke van een gemeenschappelijke regeling voor de verhandeling van de betrokken produkten belemmeringen van het vrije goederenverkeer die het gevolg zijn van verschillen tussen de nationale regelingen worden aanvaard, voor zover die regelingen zonder onderscheid van toepassing zijn op nationale en op ingevoerde produkten en noodzakelijk zijn om te voldoen aan dwingende vereisten verband houdende met, onder meer, de eerlijkheid van de handelstransacties en de bescherming van consumenten . Bovendien moet de betrokken nationale regeling evenredig zijn aan het beoogde doel . Indien een Lid-Staat de keuze heeft tussen verschillende middelen die geschikt zijn om hetzelfde doel te bereiken, dient hij dat middel te kiezen dat het vrije goederenverkeer het minst belemmert .

5 In casu betoogt de Italiaanse regering, dat de verplichte toevoeging van chromatisch reagerende sesamolie onontbeerlijk is voor de bestrijding van bepaalde frauduleuse praktijken, in het bijzonder in de sector olijfolie, die gericht zijn op misleiding van de consument . Dit doel zou niet met een passende etikettering kunnen worden bereikt . Bovendien zou de maatregel laboratoriumanalyses overbodig maken, waarvan de Italiaanse regering overigens de betrouwbaarheid bij de huidige stand van de techniek in twijfel trekt .

6 Hiertegenover volstaat de vaststelling, dat de verplichting om sesamolie toe te voegen aan andere plantaardige spijsoliën niet geschikt is ter verwezenlijking van het doel, de consument te beschermen tegen bedrieglijke vermenging van olijfolie met andere oliën . Deze verplichting is immers niet algemeen, aangezien zij alleen geldt voor olie die voor voedingsdoeleinden is bestemd ( artikel 13 van het ministerieel besluit van 18 december 1975, GURI, nr . 340 van 27 december 1975 ). Naar in de loop van het geding is gebleken, kunnen niet met sesamolie vermengde plantaardige oliën zonder meer op de Italiaanse markt worden verkocht .

7 Bovendien wordt noch voor nationale noch voor ingevoerde produkten werkelijk gecontroleerd, of inderdaad sesamolie is toegevoegd, terwijl toch de ingevoerde produkten afkomstig zijn uit landen waar de verplichting om sesamolie toe te voegen niet bestaat . Onder deze omstandigheden zal een producent die fraude wil plegen, niet met sesamolie vermengde plantaardige oliën kopen om deze met olijfolie te mengen .

8 Aangezien derhalve het nagestreefde doel met de onderhavige maatregel niet op doeltreffende wijze kan worden verwezenlijkt, moet worden vastgesteld dat hij niet noodzakelijk is om te voldoen aan voormelde dwingende vereisten .

9 Anderzijds bieden een passende etikettering en het gebruik van wetenschappelijke methoden de mogelijkheid, olijfolie te onderscheiden van andere voor menselijk verbruik bestemde oliën; dergelijke methoden zijn vermeld in artikel 1 van verordening ( EEG ) nr . 1058/77 van de Commissie van 18 mei 1977 betreffende de kenmerken van olijfolie en van sommige produkten die olijfolie bevatten ( PB 1977, L 128, blz . 6 ) en in bijlage VIII bij deze verordening (" Onderzoek van olijfolie op de aanwezigheid van andere oliën ").

10 Mitsdien moet worden vastgesteld dat de Italiaanse Republiek, door voor de verhandeling van uit andere Lid-Staten ingevoerde plantaardige spijsoliën - andere dan olijfolie -, margarine, gehydreerde spijsvetten en harde dierlijke en plantaardige spijsvetten - andere dan boter en varkensvet -, de voorwaarde te stellen dat daaraan chromatisch reagerende sesamolie is toegevoegd, de krachtens artikel 30 EEG-Verdrag op haar rustende verplichtingen niet is nagekomen;

Beslissing inzake de kosten

Kosten

11 Ingevolge artikel 69, paragraaf 2, van het Reglement voor de procesvoering moet de in het ongelijk gestelde partij in de kosten worden verwezen . Aangezien verweerster in het ongelijk is gesteld, dient zij in de kosten te worden verwezen .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE,

rechtdoende, verstaat :

1 ) Door voor de verhandeling van uit andere Lid-Staten ingevoerde plantaardige spijsoliën - andere dan olijfolie -, margarine, gehydreerde spijsvetten en harde dierlijke en plantaardige spijsvetten - andere dan boter en varkensvet -, de voorwaarde te stellen dat daaraan chromatisch reagerende sesamolie is toegevoegd, is de Italiaanse Republiek de krachtens artikel 30 EEG-Verdrag op haar rustende verplichtingen niet nagekomen .

2 ) De Italiaanse Republiek wordt verwezen in de kosten van de procedure .