Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Handelingen van de instellingen - Motivering - Verplichting - Draagwijdte - Beschikking van Commissie houdende afwijzing van klacht inzake schending van mededingingsregels - Verwijzing naar brief uit hoofde van artikel 6 van verordening nr. 99/63

(EG-Verdrag, art. 190; verordening nr. 17 van de Raad, art. 3; verordening nr. 99/63 van de Commissie, art. 6)

2 Mededinging - Machtspositie - Relevante markt - Afbakening - Criteria

(EG-Verdrag, art. 86)

3 Mededinging - Machtspositie - Relevante markt - Geografische afbakening - Criteria

(EG-Verdrag, art. 86)

4 Mededinging - Machtspositie - Intellectuele-eigendomsrechten op beeld- en geluidsmateriaal van paardenrennen - Geen rechtstreekse of indirecte exploitatie van rechten op markt van Lid-Staat - Weigering om wedkantoor licentie te verlenen voor grondgebied van die staat - Misbruik - Geen

(EG-Verdrag, art. 86)

5 Mededinging - Mededingingsregelingen - Intellectuele-eigendomsrechten - Uitoefening - Verlening van exclusieve licentie - Beperking van mededinging - Voorwaarden

(EG-Verdrag, art. 85, lid 1)

6 Mededinging - Mededingingsregelingen - Aantasting van mededinging - Begrip - Weigering van partijen bij overeenkomst om aan derde licentie voor exploitatie van intellectuele-eigendomsrechten te verlenen

(EG-Verdrag, art. 85, lid 1)

Samenvatting

7 Het antwoord op de vraag of een gemeenschapshandeling aan de motiveringsplicht van artikel 190 van het Verdrag voldoet, is afhankelijk van de aard van de betrokken handeling en van de omstandigheden waaronder deze is vastgesteld. Zo hebben de eisen inzake de motivering van een beschikking veel minder gewicht wanneer de belanghebbende nauw betrokken is geweest bij het ontstaansproces van de bestreden beschikking en dus wist waarom de administratie zijn verzoek niet kon inwilligen.

Een beschikking van de Commissie houdende afwijzing van een klacht inzake schending van de mededingingsregels is afdoende gemotiveerd, wanneer zij, zonder die redenen uitdrukkelijk te noemen, verwijst naar de redenen die zij heeft vermeld in een brief aan de klager ex artikel 6 van verordening nr. 99/63, en zij daarin duidelijk genoeg aangeeft, om welke redenen de klacht is afgewezen, zodat zij de klager in staat stelt zijn rechten voor de gemeenschapsrechter te doen gelden en de gemeenschapsrechter de wettigheid van de beschikking kan toetsen.

8 Voor de toepassing van artikel 86 van het Verdrag omvat de relevante markt voor een product of dienst de producten of diensten die daarmee substitueerbaar of voldoende uitwisselbaar zijn, niet alleen op grond van hun objectieve kenmerken, waardoor zij bijzonder geschikt zijn om in een constante behoefte van de consumenten te voorzien, maar ook op grond van de mededingingsvoorwaarden en de structuur van vraag en aanbod op deze markt.

9 In het stelsel van artikel 86 van het Verdrag vereist de afbakening van de geografische markt, evenals die van de productmarkt, een economische beoordeling. De geografische markt kan worden gedefinieerd als het grondgebied waarop voor alle marktdeelnemers objectieve mededingingsvoorwaarden gelden die gelijk of voldoende homogeen zijn.

10 Wanneer de geografische markt voor beeld- en geluidsmateriaal van paardenrennen is opgesplitst in verschillende nationale markten en de sociétés de courses van Lid-Staat A bij gebreke van een rechtstreekse of indirecte exploitatie van hun intellectuele-eigendomsrechten op de markt van Lid-Staat B weigeren om aan een wedkantoor van Lid-Staat B een licentie te verlenen voor beeld- en geluidsmateriaal van de door hen georganiseerde paardenrennen, levert die weigering geen discriminatie op tussen de marktdeelnemers van Lid-Staat B, noch enigerlei beperking van de mededinging op die markt. Die weigering kan evenmin als een misbruik worden aangemerkt op de enkele grond dat wedkantoren op de markt van een derde staat C over dit beeld- en geluidsmateriaal beschikken, wanneer er tussen de wedkantoren van de Lid-Staten B en C geen concurrentie bestaat.

Zelfs indien de aanwezigheid van de sociétés de courses op de markt voor beeld- en geluidsmateriaal in Lid-Staat B geen beslissende factor is voor de toepassing van artikel 86 van het Verdrag, kan een dergelijke weigering slechts onder het verbod van dat artikel vallen, indien zij betrekking heeft op een product of dienst die essentieel lijkt voor de uitoefening van de hoofdactiviteit, het aannemen van weddenschappen, in die zin dat er geen werkelijk of potentieel substituut bestaat, of op een nieuw product waarvan de introductie wordt belet ondanks een constante en regelmatige potentiële vraag van de zijde van de consumenten. Ofschoon een televisie-uitzending van paardenrennen een aanvullende of zelfs een passende dienst aan de wedders is, is zij als zodanig niet onontbeerlijk voor de uitoefening van de hoofdactiviteit, het aannemen van weddenschappen.

11 De enkele omstandigheid dat de houder van een intellectueel-eigendomsrecht aan een uitsluitende licentiehouder een alleenrecht op het grondgebied van een Lid-Staat heeft verleend en daarbij de verlening van onderlicenties gedurende een bepaalde periode heeft verboden, volstaat niet om een dergelijke overeenkomst als doel, middel of gevolg van een door het Verdrag verboden mededingingsbeperking aan te merken. Niettemin kan de uitoefening van een intellectueel-eigendomsrecht en van het daaruit voortvloeiende recht onder het verbod van artikel 85, lid 1, van het Verdrag vallen, indien als gevolg van de economische of juridische context de betrokken activiteit merkbaar zou worden beperkt of de mededinging op de markt, gelet op de eigen aard hiervan, vervalst.

12 Het verbod van artikel 85, lid 1, van het Verdrag geldt voor elke overeenkomst, besluit van ondernemersvereniging of onderling afgestemde feitelijke gedraging die ertoe strekt of ten gevolge heeft de mededinging te beperken die tussen de betrokkenen onderling bestaat of zou kunnen bestaan, maar ook de mededinging die tussen hen of één van hen en derden zou kunnen bestaan.

Daaruit volgt, dat een overeenkomst tussen twee of meer ondernemingen die het verlenen van een licentie voor de exploitatie van intellectuele-eigendomsrechten aan een derde verbiedt, niet buiten de werkingssfeer van artikel 85, lid 1, van het Verdrag valt op de enkele grond dat geen van de contractpartijen aan een derde een dergelijke licentie op de relevante markt heeft verleend en dat dit niet resulteert in een beperking van een feitelijke concurrentiepositie van derden.

Ofschoon een dergelijke weigering bij gebreke van een feitelijke mededinging op de betrokken markt inderdaad niet als discriminerend kan worden aangemerkt en dus niet als een weigering die onder artikel 85, lid 1, sub d, van het Verdrag kan vallen, kan de overeenkomst betreffende die weigering niettemin ten gevolge hebben, dat een potentiële mededinging op de relevante markt wordt beperkt, wanneer zij elke partij bij de overeenkomst de vrijheid ontneemt om rechtstreeks met een derde een overeenkomst te sluiten tot verlening van een licentie voor de exploitatie van zijn intellectuele-eigendomsrecht, en aldus op de relevante markt met de andere contractpartijen te concurreren. Bovendien kan een dergelijke overeenkomst leiden tot "het beperken of controleren van (...) de afzet" en/of "het verdelen van de markten" in de zin van artikel 85, lid 1, sub b en c, van het Verdrag.