Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Procedure - Termijnen - Communautaire regeling - Noodzaak van strikte toepassing - Termijn wegens afstand voor Zweden

(Reglement voor de procesvoering van het Hof, bijlage II, art. 1)

2 Beroep tot nietigverklaring - Procesbelang - Verzoeker die opkomt tegen beschikking waarbij hem toegang tot documenten van instelling wordt geweigerd

(EG-Verdrag, art. 173, vierde alinea; besluit 93/731 van de Raad)

3 Procedure - Interventie - Exceptie van niet-ontvankelijkheid niet opgeworpen door verweerder - Niet-ontvankelijkheid - Middelen van niet-ontvankelijkheid van openbare orde - Onderzoek ambtshalve door rechter

('s Hofs Statuut-EG, art. 37, derde alinea, en 46; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 113)

4 Beroep tot nietigverklaring - Bevoegdheid van gemeenschapsrechter - Beschikking waarbij toegang tot onder titel VI van Verdrag betreffende de Europese Unie vallende documenten wordt geweigerd

(EG-Verdrag, art. 173, vierde alinea; Verdrag betreffende de Europese Unie, art. K tot en met K.9 en L; besluit 93/731 van de Raad)

5 Handelingen van de instellingen - Motivering - Verplichting - Draagwijdte - Beschikking waarbij toegang tot documenten van instelling wordt geweigerd

(EG-Verdrag, art. 190; besluit 93/731 van de Raad, art. 4)

6 Procedure - Behandeling van zaken voor Gerecht - Bescherming van partijen tegen oneigenlijk gebruik van processtukken - Algemeen beginsel van goede rechtsbedeling - Draagwijdte

(Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 116, lid 2; instructies voor de griffier van het Gerecht, art. 5, lid 3)

Samenvatting

7 De communautaire regeling inzake de procestermijnen moet strikt worden nageleefd terwille van de rechtszekerheid en de noodzaak om elke discriminatie of willekeurige behandeling bij de rechtsbedeling te vermijden. Hoewel artikel 1 van bijlage II bij het Reglement voor de procesvoering van het Hof voor bepaalde met name genoemde landen, waartoe Zweden niet behoorde, een termijn wegens afstand van tien dagen voorschreef, kon voor die lidstaat derhalve slechts de voor de overige landen en gebieden in Europa geldende termijn van twee weken gelden.

8 Degene aan wie de Raad de toegang tot een van zijn documenten heeft geweigerd, heeft alleen al op grond daarvan belang bij nietigverklaring van de afwijzingsbeschikking.

Besluit 93/731 betreffende toegang van het publiek tot documenten van de Raad beoogt immers uitvoering te geven aan het beginsel van een zo ruim mogelijke toegang van de burger tot informatie, teneinde het democratische karakter van de instellingen en het vertrouwen van het publiek in het bestuur te versterken, en het stelt deze toegang niet afhankelijk van een specifieke rechtvaardiging. Dat de gewenste documenten openbaar zouden zijn geworden, is in dit verband niet relevant.

9 Volgens artikel 37, laatste alinea, van 's Hofs Statuut, dat op grond van artikel 46 daarvan mede op het Gerecht van toepassing is, kunnen de conclusies van een verzoek tot interventie slechts strekken tot ondersteuning van de conclusies van een der partijen in het geding. Een interveniënt is derhalve niet gerechtigd een niet tijdens de schriftelijke behandeling geformuleerde exceptie van niet-ontvankelijkheid op te werpen en het Gerecht behoeft de door hem ter zake aangevoerde middelen dus niet te onderzoeken.

Ingevolge artikel 113 van het Reglement voor de procesvoering kan het Gerecht echter in iedere stand van het geding ambtshalve ingaan op middelen van niet-ontvankelijkheid die van openbare orde zijn, daaronder begrepen die welke door een interveniënt worden aangevoerd.

10 Een beroep tot nietigverklaring van een beschikking van de Raad waarbij de toegang tot documenten wordt geweigerd, behoort tot de bevoegdheid van het Gerecht, zelfs indien deze documenten zijn vastgesteld op basis van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake de samenwerking op de gebieden justitie en binnenlandse zaken.

Uit de artikelen 1, lid 2, en 2, lid 2, van besluit 93/731 betreffende toegang van het publiek tot documenten van de Raad blijkt immers duidelijk, dat dit van toepassing is op alle documenten van de Raad en dat de toepassing daarvan dus niet afhangt van het onderwerp van het document. Daar verder op grond van artikel K.8, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie de handelingen die zijn vastgesteld krachtens artikel 151, lid 3, EG-Verdrag - dat de rechtsgrondslag is van besluit 93/731 - van toepassing zijn op de bepalingen betreffende de in titel VI van het EU-Verdrag bedoelde gebieden, moet besluit 93/731, bij gebreke van een andersluidende bepaling, van toepassing worden geacht op documenten die onder titel VI van het EU-Verdrag vallen; de omstandigheid dat het Gerecht op grond van artikel L van het Verdrag betreffende de Europese Unie niet bevoegd is de wettigheid van onder titel VI vallende handelingen te beoordelen, staat niet in de weg aan zijn bevoegdheid uitspraak te doen ter zake van de toegang tot deze documenten.

11 De uit artikel 190 van het Verdrag voortvloeiende verplichting om individuele beschikkingen te motiveren, heeft een tweeledig doel: de belanghebbenden in staat stellen de rechtvaardigingsgronden van de genomen maatregel te kennen om hun rechten te kunnen verdedigen, en de gemeenschapsrechter in staat stellen zijn toezicht op de wettigheid van het besluit uit te oefenen. Bij een beschikking van de Raad waarbij de toegang tot documenten wordt geweigerd, moet de motivering dus - ten minste per categorie documenten - de specifieke redenen bevatten waarom de Raad meent, dat de verspreiding van de gevraagde documenten onder één van de in artikel 4, leden 1 en 2, van besluit 93/731 bedoelde uitzonderingen - bescherming van het algemeen belang en geheimhouding van de beraadslagingen - valt.

Wanneer in een beschikking waarbij de toegang tot een aantal documenten van de Raad wordt geweigerd, enkel wordt vermeld, dat verspreiding van de betrokken documenten afbreuk zou doen aan het algemeen belang (openbare veiligheid) en dat deze documenten betrekking hebben op de beraadslagingen van de Raad, waaronder de door leden van de Raad verdedigde standpunten, zodat deze onder de geheimhoudingsplicht vallen, voldoet de beschikking niet aan bovengenoemde motiveringsvereisten en moet zij derhalve nietig worden verklaard.

Aangezien niet is vermeld, waarom verspreiding van de documenten daadwerkelijk afbreuk zou kunnen doen aan een aspect van de openbare veiligheid, is de verzoeker niet in staat gesteld de rechtvaardigingsgronden van de genomen maatregel te kennen om zijn rechten te kunnen verdedigen, en kan het Gerecht bijgevolg niet beoordelen, waarom de geweigerde documenten onder de uitzondering inzake de bescherming van het algemeen belang (openbare veiligheid) zouden vallen, en niet onder die inzake de geheimhouding van de beraadslagingen van de Raad. Voorts kan door de verzoeker, en dus door het Gerecht, met betrekking tot deze laatste uitzondering niet uit de inhoud van de bestreden beschikking worden opgemaakt, of de Raad zijn verplichting ingevolge artikel 4, lid 2, van besluit 93/731 is nagekomen om de belangen van de burger die om informatie verzoekt, en de criteria voor geheimhouding van de beraadslagingen van de Raad tegen elkaar af te wegen.

12 De voorschriften inzake de behandeling van bij het Gerecht aanhangige zaken, waaronder artikel 5, lid 3, derde alinea, van de instructies voor de griffier en artikel 116, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering, volgens welke partijen bescherming genieten tegen oneigenlijk gebruik van de processtukken, belichamen een algemeen beginsel van een goede rechtsbedeling, op grond waarvan partijen het recht hebben om zonder beïnvloeding van buiten, met name van de zijde van het publiek, hun belangen te verdedigen.

Hieruit volgt, dat een partij die toegang heeft tot de processtukken van de andere partijen, dit recht alleen mag gebruiken om zijn eigen zaak te verdedigen, en niet voor andere doeleinden, zoals het uitlokken van kritiek bij het publiek op de argumenten van andere procespartijen.