Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Sociale politiek — Mannelijke en vrouwelijke werknemers — Gelijke beloning — Beloning — Begrip — Stelsel van aan ambtenaren op grond van arbeidsverhouding betaalde ouderdomspensioenen — Daaronder begrepen — Wettelijke regeling die verlaging van pensioenbedrag kan meebrengen voor ambtenaren die althans deel van hun loopbaan in deeltijd hebben gewerkt — Verlaging die vooral vrouwelijke ambtenaren treft — Ontoelaatbaarheid bij gebreke van objectieve rechtvaardigingsgronden — [EG-Verdrag, art. 119 (de art. 117-120 EG-Verdrag zijn vervangen door de art. 136 EG-143 EG); art. 141, leden 1 en 2, EG)]

2. Sociale politiek — Mannelijke en vrouwelijke werknemers — Gelijke beloning — Nationale wettelijke regeling die vooral vrouwelijke werknemers treft — Ontoelaatbaarheid bij gebreke van objectieve rechtvaardigingsgronden — Beoordeling door nationale rechter — Criteria — Budgettaire overwegingen — Daarvan uitgesloten — Objectieve rechtvaardiging — Wettelijke regeling die ertoe leidt dat ouderdomspensioen van werknemer meer dan evenredig aan zijn perioden van deeltijdarbeid wordt verlaagd — Geen — [EG-Verdrag, art. 119 (de art. 117-120 EG-Verdrag zijn vervangen door de art. 136 EG-143 EG); art. 141, leden 1 en 2, EG)]

3. Sociale politiek — Mannelijke en vrouwelijke werknemers — Gelijke beloning — Artikel 119 van Verdrag (de artikelen 117-120 van het Verdrag zijn vervangen door de artikelen 136 EG-143 EG) en artikel 141, leden 1 en 2, EG — Toepasselijkheid op uitkeringen van ondernemings- of sectoriële regeling inzake sociale zekerheid — Uitkeringen verschuldigd uit hoofde van arbeidstijdvakken vóór 17 mei 1990 — Uitgesloten bij protocol nr. 2 ad artikel 119 van Verdrag (thans protocol ad artikel 141 EG) — Uitzondering — [EG-Verdrag, art. 119 (de art. 117-120 EG-Verdrag zijn vervangen door de art. 136 EG-143 EG); protocol nr. 2 ad art. 119 (thans protocol ad art. 141 EG)]

Samenvatting

1. Een ouderdomspensioen dat wordt betaald op grond van een regeling als die van het Gesetz über die Versorgung der Beamten und Richter in Bund und Ländern (wet op de pensioenen van ambtenaren en rechters van de Bondsrepubliek en de deelstaten) van 24 augustus 1976, in de versie van 16 maart 1999, die een pensioenkorting voor ambtenaren invoert bij onbetaald verlof en arbeid in deeltijd om familiale redenen en op grond van de verordening bijzonder verlof, valt binnen de werkingssfeer van artikel 119 van het Verdrag (de artikelen 117-120 van het Verdrag zijn vervangen door de artikelen 136 EG-143 EG) en van artikel 141, leden 1 en 2, EG.

Wanneer een pensioen slechts geldt voor een bijzondere categorie van werknemers, rechtstreeks afhankelijk is van het aantal dienstjaren en het bedrag ervan wordt berekend op basis van het laatste loon van de ambtenaar, voldoet het aan de drie criteria die kenmerkend zijn voor de arbeidsverhouding, welke criteria bepalend zijn voor de beoordeling of een ouderdomspensioen binnen de werkingssfeer van artikel 119 van het Verdrag, en met ingang van 1 mei 1999, binnen die van artikel 141, leden 1 en 2, EG valt.

Deze bepalingen staan in de weg aan een wettelijke regeling als die van § 85 juncto § 14 (oude versie) van eerdergenoemde wet, die kan leiden tot een verlaging van het pensioen van ambtenaren die althans een deel van hun loopbaan in deeltijd werkzaam zijn geweest, indien deze categorie ambtenaren uit veel meer vrouwen dan mannen bestaat, tenzij deze wettelijke regeling wordt gerechtvaardigd door objectieve factoren die niets van doen hebben met discriminatie op grond van geslacht.

cf. punten 58, 63, 74, dictum 1

2. Het ligt op de weg van de nationale rechter, die bij uitsluiting bevoegd is om de feiten te beoordelen en de nationale wettelijke regeling uit te leggen, om uit te maken of en in hoeverre een wettelijke bepaling die ongeacht het geslacht van de werknemer van toepassing is, doch feitelijk een aanzienlijk groter percentage vrouwen dan mannen treft, haar rechtvaardiging vindt in objectieve factoren die niets van doen hebben met discriminatie op grond van geslacht.

Beperking van de overheidsuitgaven kan in dit verband geen rechtvaardiging zijn voor een verschil in behandeling op grond van het geslacht.

Een verschil in behandeling van mannen en vrouwen kan echter eventueel gerechtvaardigd zijn om andere redenen dan die welke zijn genoemd bij het nemen van de maatregel waarbij dit verschil in behandeling is ingevoerd.

Een nationale wettelijke regeling die ertoe leidt dat het ouderdomspensioen van een werknemer meer dan evenredig aan zijn perioden van deeltijdarbeid wordt verlaagd, kan niet worden beschouwd als objectief gerechtvaardigd door het feit dat het pensioen in dit geval tegenover een geringere arbeidsprestatie staat of op grond dat zij tot doel heeft te voorkomen dat deeltijdambtenaren worden bevoordeeld ten opzichte van voltijdambtenaren.

cf. punt 97, dictum 2

3. Protocol nr. 2 ad artikel 119 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (thans protocol ad artikel 141 EG) moet aldus worden uitgelegd dat het de toepassing van artikel 119 van het Verdrag (de artikelen 117-120 van het Verdrag zijn vervangen door de artikelen 136 EG-143 EG) en, sinds 1 mei 1999, de toepassing van artikel 141, leden 1 en 2, EG op uitkeringen van een ondernemings of sectoriële regeling inzake sociale zekerheid die verschuldigd zijn uit hoofde van tijdvakken van arbeid gelegen vóór 17 mei 1990, uitsluit, onverminderd de uitzondering ten gunste van werknemers of hun rechtverkrijgenden die vóór die datum een rechtsvordering hebben ingesteld of een naar geldend nationaal recht daarmee gelijk te stellen klacht hebben ingediend.

cf. punt 104, dictum 3