Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Vrijheid van vestiging – Beperkingen

(Art. 43 EG en 46 EG)

2. Vrij verrichten van diensten – Vrijheid van vestiging – Nationale regeling inzake concessies voor exploitatie van casino’s

(Art. 43 EG en 49 EG)

Samenvatting

1. Artikel 43 EG moet aldus worden uitgelegd dat het in de weg staat aan de regeling van een lidstaat die de exploitatie van kansspelen in casino’s bij uitsluiting voorbehoudt aan marktdeelnemers die hun zetel hebben op het grondgebied van deze lidstaat. De verplichting voor de houders van een concessie voor de exploitatie van casino’s om hun zetel op het nationale grondgebied te hebben, vormt immers een beperking van de vrijheid van vestiging in de zin van deze bepaling, doordat zij in een andere lidstaat gevestigde vennootschappen discrimineert en deze vennootschappen verhindert om via een agentschap, een filiaal of een dochteronderneming casino’s op het grondgebied van de betrokken lidstaat te exploiteren.

Zonder dat hoeft te worden nagegaan of het doel, een doeltreffende controle van de in de kansspelsector actieve marktdeelnemers mogelijk te maken teneinde de exploitatie van deze activiteiten voor criminele of frauduleuze doeleinden te voorkomen, onder het begrip „openbare orde” kan vallen en er aldus toe kan leiden dat de betrokken beperking verenigbaar is met het recht van de Unie, kan dienaangaande worden volstaan met de vaststelling dat de absolute uitsluiting van in een andere lidstaat gevestigde marktdeelnemers onevenredig is, omdat zij verder gaat dan noodzakelijk is ter bestrijding van criminaliteit. Er bestaan immers verschillende middelen om de activiteiten en de rekeningen van deze marktdeelnemers te controleren, zoals de mogelijkheid om voor elk casino van een zelfde marktdeelnemer een afzonderlijke boekhouding te eisen die door een externe accountant wordt gecontroleerd, de mogelijkheid om zich stelselmatig op de hoogte te laten houden over de besluiten van de organen van de concessiehouders en de mogelijkheid om informatie over hun bestuurders of hun voornaamste aandeelhouders te verzamelen. Bovendien kan elke in een lidstaat gevestigde onderneming worden gecontroleerd en kunnen haar sancties worden opgelegd, ongeacht de woonplaats van haar bestuurders.

(cf. punten 32, 34‑38, 40, dictum 1)

2. De uit de artikelen 43 EG en 49 EG, het beginsel van gelijke behandeling en het verbod van discriminatie op grond van nationaliteit voortvloeiende transparantieverplichting staat eraan in de weg dat alle concessies voor de exploitatie van casino’s op het grondgebied van een lidstaat zonder aanbesteding worden verleend.

Hoewel in de huidige stand van het recht van de Unie dienstenconcessies niet vallen binnen de werkingssfeer van een van de richtlijnen waarbij de wetgever van de Unie de materie van de overheidsopdrachten heeft geregeld, dienen de openbare autoriteiten die dergelijke concessies verlenen, immers niettemin de fundamentele regels van de Verdragen, met name de artikelen 43 EG en 49 EG, en de daaruit voortvloeiende transparantieverplichting in acht te nemen. Zonder noodzakelijkerwijs te vereisen dat een aanbesteding wordt uitgeschreven, houdt deze transparantieverplichting, die van toepassing is wanneer een onderneming die is gevestigd in een andere lidstaat dan die waar de betrokken dienstenconcessie wordt gegund, in deze concessie geïnteresseerd kan zijn, in dat de concessie verlenende instantie aan elke potentiële inschrijver een passende mate van openbaarheid moet garanderen, zodat de dienstenconcessie voor mededinging openstaat en de gunningsprocedures op onpartijdigheid kunnen worden getoetst.

Voorts kan het feit dat de afgifte van een vergunning voor de exploitatie van casino’s niet gelijkstaat aan een concessieovereenkomst voor diensten, op zich niet rechtvaardigen dat de vereisten van artikel 49 EG, met name het beginsel van gelijke behandeling en de transparantieverplichting, niet in acht worden genomen. De transparantieverplichting is dus een dwingende voorwaarde waaraan een lidstaat moet voldoen alvorens vergunningen voor de exploitatie van casino’s te kunnen verlenen, ongeacht de wijze waarop de marktdeelnemers worden geselecteerd, aangezien de gevolgen van de verlening van dergelijke vergunningen jegens in andere lidstaten gevestigde ondernemingen, die mogelijkerwijs geïnteresseerd zijn in het verrichten van deze activiteit, dezelfde zijn als die van een concessieovereenkomst voor diensten.

(cf. punten 49‑50, 52‑53, 58, dictum 2)