Beschikking van het Hof (Achtste kamer) van 16 februari 2012 —

Ferazzoli e.a./Ministero dell’Interno

(Gevoegde zaken C‑164/10 tot en met C‑176/10)

„Artikel 104, lid 3, eerste alinea, van Reglement voor procesvoering — Vrijheid van vestiging — Vrij verrichten van diensten — Kansspelen — Inzamelen van weddenschappen op sportevenementen — Vereiste van concessie — Gevolgen verbonden aan schending van Unierecht bij verlening van concessies — Verlening van 16 300 bijkomende concessies — Beginsel van gelijke behandeling en transparantieverplichting — Rechtszekerheidsbeginsel — Bescherming van houders van eerdere concessies — Nationale regeling — Verplichte minimumafstanden tussen inzamelpunten van weddenschappen — Toelaatbaarheid — Grensoverschrijdende activiteiten vergelijkbaar met activiteiten waarvoor concessie wordt verleend — Verbod in nationale regeling — Toelaatbaarheid”

1. Vrij verrichten van diensten — Vrijheid van vestiging — Beperkingen — Kansspelen — Nationale wettelijke regeling die onder bedreiging met strafsancties verbiedt zonder concessie of vergunning weddenschappen in te zamelen — Weigering van concessie of vergunning in strijd met

Unierecht — Verlening van nieuwe concessies om dit te verhelpen — Verplichting voor nieuwe exploitanten om minimumafstand tussen vestigingen in acht te nemen — Ontoelaatbaarheid (Art. 43 EG en 49 EG) (cf. punt 8, dictum 1)

2. Vrij verrichten van diensten — Vrijheid van vestiging — Beperkingen — Kansspelen — Nationale wettelijke regeling die verbiedt zonder concessie of politievergunning weddenschappen in te zamelen — Marktdeelnemer in strijd met Unierecht uitgesloten van openbare aanbesteding strekkende tot verlening van dergelijke concessie — Oplegging van strafsancties aan personen die gebonden zijn aan dergelijke exploitant en zonder politievergunning handelden — Ontoelaatbaarheid omdat onrechtmatige uitsluiting van die exploitant van eerdere aanbesteding niet doeltreffend is verholpen (Art. 43 EG en 49 EG) (cf. punt 9, dictum 2)

3. Vrij verrichten van diensten — Vrijheid van vestiging — Kansspelen — Nationale wettelijke regeling die onder bedreiging met strafsancties verbiedt zonder concessie of vergunning weddenschappen in te zamelen — Voorwaarden waaronder op grond van openbare aanbesteding verleende concessies vervallen — Verplichting om deze voorwaarden duidelijk, precies en ondubbelzinnig te formuleren en inachtneming van beginsel van gelijke behandeling en rechtszekerheidsbeginsel (Art. 43 EG en 49 EG) (cf. punt 10, dictum 3)

Voorwerp

Verzoek om een prejudiciële beslissing — Tribunale Amministrativo Regionale del Lazio — Vrij verkeer van personen — Vrij verrichten van diensten — Inzameling van weddenschappen — Nationale wettelijke regeling waarbij de inzameling van weddenschappen is voorbehouden aan de nationale exploitanten aan wie een concessie is verleend — Beperkingen op het openen van nieuwe inzamelpunten van weddenschappen, opgelegd aan de houders van nieuwe concessies — Verlies van de concessies bij grensoverschrijdende organisatie van spelen die vergelijkbaar zijn met de als „openbaar” aangemerkte kansspelen — Verenigbaarheid met de artikelen 43 EG en 49 EG

Dictum

1) De artikelen 43 EG en 49 EG, het beginsel van gelijke behandeling en het doeltreffendheidsbeginsel moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich ertegen verzetten dat een lidstaat die in strijd met het Unierecht een categorie van marktdeelnemers heeft uitgesloten van de verlening van concessies om een economische activiteit uit te oefenen en die probeert die schending te verhelpen door een aanzienlijk aantal nieuwe concessies aan te besteden, de door de bestaande exploitanten verworven handelsposities beschermt, in het bijzonder door te voorzien in minimumafstanden tussen de vestigingen van nieuwe concessiehouders en die van bestaande exploitanten.

2) De artikelen 43 EG en 49 EG moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich ertegen verzetten dat aan personen die gebonden zijn aan een marktdeelnemer die in strijd met het Unierecht werd uitgesloten van een aanbesteding, sancties worden opgelegd omdat zij zonder concessie of politievergunning een georganiseerde activiteit van inzameling van weddenschappen hebben uitgeoefend, ook na de nieuwe aanbesteding die bedoeld was om die schending van het Unierecht te verhelpen, wanneer die aanbesteding en de daaropvolgende verlening van nieuwe concessies de onrechtmatige uitsluiting van de betrokken exploitant van de eerdere aanbesteding niet doeltreffend hebben verholpen.