ARREST VAN HET GERECHT (Eerste kamer)

30 november 1994

Zaak T-558/93

D. F. Düchs

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Tijdelijk functionaris van Commissie, tewerkgesteld bij Gemeenschappelijke Onderneming JET — Opzegging van overeenkomst — Bevoegd gezag”

Volledige Franse tekst II-837

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van de opzegging van verzoekers overeenkomst van tijdelijk functionaris en tot schadevergoeding.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé van het arrest

Verzoeker, tewerkgesteld bij een van de leden van de Gemeenschappelijke Onderneming JET - het Max-Planck-Institut für Plasmaphysik te München (Duitsland) (hierna: „IPP”) -, wordt door Commissie aangesteld als tijdelijk functionaris in de rang A 3 om per 1 september 1982 de post van hoofd van de afdeling „Theory” van het JET-Project te bekleden. Zijn overeenkomst voorziet in de mogelijkheid van opzegging om de redenen en onder de voorwaarden genoemd in de artikelen 47 tot en met 50 van de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Gemeenschappen (hierna: „Regeling andere personeelsleden”), waarbij de opzeggingstermijn in ieder geval niet meer dan drie maanden mag bedragen.

Bij brief van 29 juni 1988 deelt de Directeur van de JET verzoeker mee, dat zijn overeenkomst wordt verlengd tot 31 december 1992 onder voorbehoud van goedkeuring van het meerjarenprogramma betreffende het JET-Project. Bij brief van 11 december 1991 laat diezelfde directeur verzoeker weten, dat zijn overeenkomst eind 1992 afloopt, en dat hij dit aan het IPP zal meedelen.

Op 16 december 1991 stuurt verzoeker de directeurgeneraal van het directoraatgeneraal Wetenschappen, onderzoek en ontwikkeling van de Commissie een brief, waarin hij hem verzoekt, de Directeur van de JET ertoe te bewegen zijn brief van 11 december 1991 in te trekken, en hem zijn standpunt mee te delen over de beëindiging van zijn overeenkomst aan het einde van 1992. De directeurgeneraal neemt geen standpunt in over deze punten.

Bij brief van 21 april 1992 laat de Directeur van de JET verzoeker weten, dat zijn brief van 11 december 1991 tot doel had hem een opzeggingstermijn van twaalf maanden te geven, in plaats van de voorziene termijn van drie maanden, en dat er in de nieuwe structuur van het JET-Project geen post voor hem was voorzien.

De besluiten betreffende de nieuwe structuur van het JET-Project, met name de afschaffing van de afdeling „Theory” en de aanwijzing van het hogere personeel, worden bekendgemaakt in een mededeling aan het personeel van de JET van 22 oktober 1992. Op 28 januari 1993 dient verzoeker een klacht in tegen het in die mededeling vervatte besluit om hem niet op te nemen in de nieuwe structuur van de JET voor de verlenging van het programma na 1992.

Bij brief van 23 juli 1993 laat de Commissie verzoeker weten, dat zijn klacht is afgewezen.

I — De ontvankelijkheid van de conclusies strekkende tot nietigverklaring

Het Gerecht merkt op, dat de conclusies strekkende tot nietigverklaring, die primair zijn gericht tegen het in oktober 1992 bekendgemaakte besluit van de JET-Raad om verzoeker niet te plaatsen op de lijst van de per 1 januari 1993 aangestelde hogere personeelsleden, slechts ontvankelijk kunnen worden verklaard, indien het bestreden besluit een voor verzoeker bezwarend besluit in de zin van artikel 91, lid 1, van het Statuut en artikel 46 van de Regeling andere personeelsleden vormt en niet moet worden gezien als een handeling van de JET-Raad die verknocht is met de bij een eerder besluit van het ter zake bevoegde gezag verrichte opzegging van de omstreden overeenkomst. Dienaangaande zij eraan herinnerd, dat een bezwarend besluit een handeling is die bindende rechtsgevolgen sorteert die de belangen van de verzoeker rechtstreeks en onmiddellijk kunnen aantasten doordat zij diens rechtspositie duidelijk wijzigen. Bovendien volgt uit de artikelen 90, lid 2, en 91, lid 1, van het Statuut en 46 en 6 van de Regeling andere personeelsleden, dat een beroep in ambtenarenzaken slechts kan worden gericht tegen tot het tot aanstelling bevoegd gezag of tegen het tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag, en dat het bezwarend besluit door dit gezag moet zijn genomen (r.o. 35 en 36).

Referentie: Hof 27 oktober 1981, Venus en Obert/Commissie en Raad, 783/79 en 786/79, Jurispr. blz. 2445, r.o. 22; Gerecht 15 juni 1994, Pérez Jiménez/Commissie, T-6/93, JurAmbt. blz. II-497, r.o. 34

Voor zover verzoeker betoogt, dat de omstreden overeenkomst in feite een overeenkomst voor onbepaalde tijd was, verbonden aan de duur van het JET-Project, en dus niet voortijdig kon worden opgezegd bij wege van een eenzijdige verklaring van zijn werkgever, dient eraan te worden herinnerd, dat de overeenkomst volgens artikel 4 ervan uitdrukkelijk „was gesloten voor onbepaalde tijd, afhankelijk van de voortgang de Gemeenschappelijke Onderneming JET”. Welnu, geen enkel element van deze overeenkomst of van de context ervan kan leiden tot een uitlegging die in strijd is met de bewoordingen ervan. Derhalve kon de omstreden overeenkomst in beginsel eenzijdig worden opgezegd (r.o. 37 en 38).

Met betrekking tot de vraag, of het ter zake bevoegde gezag daadwerkelijk een besluit tot opzegging van de omstreden overeenkomst heeft genomen, dient eraan te worden herinnerd, dat de omstreden overeenkomst is gesloten tussen verzoeker en de Commissie, dat verzoeker is aangesteld als „tijdelijk functionaris” en dat het blijkens de statuten van de JET, de aanvullende bepalingen en de besluiten betreffende de uitoefening van de bevoegdheden van het tot aanstelling bevoegd gezag en het tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag van 20 november en 9 december 1995 aan de Directeur van de JET staat te beslissen over de opzegging van de overeenkomst van een volgens artikel 2, sub a, van de Regeling andere personeelsleden aangestelde tijdelijke functionaris in de rang A 3, zoals verzoeker. Bijgevolg is alleen de Directeur van de JET als uitvoerend orgaan van de Gemeenschappelijke Onderneming bevoegd om de besluiten te nemen die voor de personeelsleden tot de rang A 3 bezwarend kunnen zijn (r.o. 39).

Het Gerecht stelt vast, dat de tussen verzoeker en de Commissie gesloten overeenkomst van tijdelijk functionaris daadwerkelijk is opgezegd bij de brief van de Directeur van de JET van 11 december 1991 en dat deze brief derhalve het voor verzoeker bezwarend besluit vormt (r.o. 46).

Na eraan te hebben herinnerd, dat een beroep tegen een bezwarend besluit slechts ontvankelijk is indien eerst de precontentieuze procedure is gevolgd, stelt het Gerecht vast, dat met betrekking tot het besluit van de Directeur van de Jet, vervat in diens brief van 11 december 1991, niet aan dit vereiste is voldaan (r.o. 47-49).

Mitsdien moeten de conclusies strekkende tot nietigverklaring in hun geheel niet-ontvankelijk worden verklaard (r.o. 53).

II — De ontvankelijkheid van de conclusies strekkende tot schadevergoeding

Met betrekking tot de vorderingen die ertoe strekken, dat aan verzoeker, indien hij niet wordt herplaatst, de bezoldiging wordt betaald die hij tot 31 december 1996 zou hebben ontvangen, alsmede vergoeding voor de materiële en morele schade die door de verbreking van zijn overeenkomst is veroorzaakt, dient te worden opgemerkt, dat die vorderingen een rechtstreeks gevolg zijn van de opzegging van de omstreden overeenkomst. Dat de conclusies strekkende tot nietigverklaring van deze opzegging niet-ontvankelijk zijn verklaard, brengt evenwel volgens vaste rechtspraak mee, dat ook de desbetreffende conclusies tot schadevergoeding niet-ontvankelijk zijn (r.o. 54 en 55).

Referentie: Gerecht 8 juni 1993, Fiorani/Parlement, T-50/92, Jurispr. biz. II-555, r.o. 45

Met betrekking tot de vorderingen die niet op de gestelde onwettigheid van de opzegging van de omstreden overeenkomst zijn gebaseerd en strekken tot betaling van een compenserende opzegvergoeding en van de bezoldiging over de periode van 1 tot en met 13 januari 1993, tijdens dewelke verzoeker daadwerkelijk voor de JET heeft gewerkt, moet worden vastgesteld, dat verzoeker zich in zijn op 28 januari 1993 ingediende klacht enkel het recht heeft voorbehouden vergoeding te vorderen voor de morele en/of materiële schade die hij zijn inziens had geleden door een situatie die hij als onwettig beschouwde. Dit voorbehoud betreffende eventuele toekomstige vorderingen is evenwel geen verzoek als bedoeld in artikel 90 van het Statuut, strekkende tot vergoeding van een specifieke schade. Bijgevolg kan het Gerecht slechts concluderen, dat er met betrekking tot de twee betrokken vorderingen, die voor het eerst in het verzoekschrift zijn geformuleerd, in het geheel geen precontentieuze procedure heeft plaatsgevonden. Mitsdien moeten zij eveneens niet-ontvankelijk worden verklaard (r.o. 54 en 56).

Dictum:

Het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard.