Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Procedure - Inleidend verzoekschrift - Vormvereisten - Identificatie van voorwerp van geding - Summiere uiteenzetting van aangevoerde middelen - Beroep tot vergoeding van door gemeenschapsinstelling veroorzaakte schade - Minimumvereisten

('s Hofs Statuut-EG, art. 19, eerste alinea; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 44, lid 1, sub c)

2 Niet-contractuele aansprakelijkheid - Voorwerp - Handelingen van gemeenschapsinstellingen of handelingen van personeelsleden van Gemeenschap - Begrip - Handelingen van primair gemeenschapsrecht - Daarvan uitgesloten - Schadevordering gebaseerd op Europese Akte - Niet-ontvankelijkheid

(EG-Verdrag, art. 178 en 215, tweede alinea)

3 Niet-contractuele aansprakelijkheid - Schending door gemeenschapsinstellingen van wettelijke verplichting tot handelen - Verdwijnen van beroep van douane-expediteur ten gevolge van Europese Akte - Handelingsplicht van instellingen - Geen - Verplichting voor Gemeenschap om leden van betrokken beroepssector schadeloos te stellen - Geen

(EG-Verdrag, art. 215, tweede alinea)

4 Niet-contractuele aansprakelijkheid - Voorwaarden - Normatieve handeling die economische beleidskeuzen impliceert - Voldoende gekwalificeerde schending van ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel - Ontoereikendheid van tussenkomst van gemeenschapsinstellingen ten gunste van beroep van douane-expediteur bij totstandbrenging van interne markt - Schending van beginsel van bescherming van verkregen rechten - Geen

(EG-Verdrag, art. 215, tweede alinea)

5 Gemeenschapsrecht - Beginselen - Bescherming van gewettigd vertrouwen - Voorwaarden

6 Gemeenschapsrecht - Beginselen - Grondrechten - Vrije uitoefening van beroepsactiviteit - Beperkingen in kader van totstandbrenging van interne markt - Toelaatbaarheid

Samenvatting

7 Ingevolge artikel 19, eerste alinea, van 's Hofs Statuut, en artikel 44, lid 1, sub c, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, moet elk verzoekschrift het voorwerp van het geschil en een summiere uiteenzetting van de aangevoerde middelen bevatten. Deze uiteenzetting dient zo duidelijk en precies te zijn, dat de verweerder zijn verweer kan voorbereiden en het Gerecht uitspraak kan doen over het beroep, eventueel zonder bijkomende informatie. Teneinde de rechtszekerheid en een goede rechtsbedeling te waarborgen, is het voor de ontvankelijkheid van een beroep noodzakelijk, dat de essentiële feitelijke en juridische gronden van het beroep - althans summier, maar coherent en begrijpelijk - uit het verzoekschrift zelf blijken.

Om aan deze vereisten te voldoen, moet een beroep tot vergoeding van de door een gemeenschapsinstelling veroorzaakte schade de gegevens bevatten die het mogelijk maken te bepalen welke gedraging de verzoeker aan de instelling verwijt, de redenen waarom de verzoeker meent dat er tussen die gedraging en de gestelde schade een oorzakelijk verband bestaat, alsmede de aard en de omvang van die schade.

8 Een vordering die ertoe strekt de Gemeenschap aansprakelijk te doen stellen voor schade voortvloeiend uit de Europese Akte, is niet-ontvankelijk, aangezien de Europese Akte een handeling van primair gemeenschapsrecht is, en dus niet een handeling van de gemeenschapsinstellingen en evenmin een handeling van de personeelsleden van de Gemeenschap in de uitoefening van hun functies; in dit verband kan dus geen sprake zijn van een niet-contractuele aansprakelijkheid van de Gemeenschap.

Overigens volgt uit de hiërarchie der normen, dat de bepalingen van de artikelen 178 en 215, tweede alinea, van het Verdrag, inzake de niet-contractuele aansprakelijkheid van de Gemeenschap, die zelf deel uitmaken van het primaire recht, niet kunnen worden toegepast op handelingen van hetzelfde niveau, zoals de bepalingen van de Europese Akte, wanneer zulks niet uitdrukkelijk is voorzien.

9 Verzuimen van gemeenschapsinstellingen kunnen slechts tot de niet-contractuele aansprakelijkheid van de Gemeenschap leiden, voor zover de instellingen een uit een gemeenschapsbepaling voortvloeiende wettelijke verplichting tot handelen niet zijn nagekomen.

Wat het verdwijnen van het beroep van intracommunautair douane-expediteur ten gevolge van de Europese Akte betreft, vloeit een dergelijke verplichting tot handelen niet voort uit de Europese Akte zelf, en ook niet uit enige andere formele bepaling van het geschreven gemeenschapsrecht. Deze verplichting vloeit evenmin voort uit een algemeen rechtsbeginsel inhoudende dat de Gemeenschap de schade moet vergoeden die is veroorzaakt aan een persoon tegen wie een onteigeningsmaatregel is genomen, dan wel een maatregel ter beperking van de vrije uitoefening van zijn eigendomsrecht. De Gemeenschap kan namelijk niet tot schadevergoeding gehouden zijn wegens handelingen die niet aan haar zijn toe te rekenen. Bijgevolg moet de Gemeenschap geen schadevergoeding betalen aan de personen die dit beroep uitoefenen.

Het is evenwel niet uitgesloten, dat een dergelijke schadevergoedingsplicht eventueel gebaseerd kan zijn op het interne recht van de lidstaat op het grondgebied waarvan de intracommunautair douane-expediteur zijn activiteit uitoefende.

10 Van een niet-contractuele aansprakelijkheid van de Gemeenschap voor schade veroorzaakt door normatieve handelingen vastgesteld door haar instellingen, of door een onrechtmatig verzuim om dergelijke handelingen vast te stellen, kan slechts sprake zijn in geval van schending van een ter bescherming van particulieren gegeven hogere rechtsregel. Indien bovendien de instelling de normatieve handeling heeft vastgesteld, of zulks heeft nagelaten, in het kader van haar ruime discretionaire bevoegdheid, kan de Gemeenschap slechts aansprakelijk worden gesteld indien de schending gekwalificeerd is, dit wil zeggen dat het om een kennelijke en ernstige schending gaat.

Het eventuele ontoereikende optreden van de gemeenschapsinstellingen ten gunste van het beroep van douane-expediteur bij de totstandbrenging van de interne markt, kan, in de veronderstelling dat de instellingen een plicht tot handelen hebben geschonden, niet de aansprakelijkheid van de Gemeenschap teweegbrengen uit hoofde van een schending van het beginsel van de bescherming van verkregen rechten, aangezien de instellingen inzake de vaststelling van handelingen met een normatief karakter die economische beleidskeuzen impliceren, een ruime discretionaire bevoegdheid hebben om de inhoud van hun optreden te bepalen.

Verordening nr. 3632/85, betreffende de voorwaarden waaronder een persoon een douaneaangifte kan doen, omschrijft noch bepaalt onder welke voorwaarden naar gemeenschapsrecht het beroep van douane-expediteur wordt uitgeoefend, en beperkt zich tot de harmonisatie van de voorwaarden waaronder een persoon een douaneaangifte kan doen. Deze verordening heeft voor de douane-expediteurs geen voordeel doen ontstaan dat als een verkregen recht zou kunnen worden aangemerkt. In de veronderstelling dat verordening nr. 3632/85 aan de sector der douane-expediteurs wél een specifiek voordeel zou hebben toegekend, kunnen de betrokkenen zich voorts niet ipso facto beroepen op een verkregen recht op het behoud van dit voordeel, aangezien de gemeenschapsinstellingen het recht hebben de regels waar nodig aan te passen. De betrokkenen kunnen zich niet beroepen op een verkregen recht om een voordeel te behouden dat uit de betrokken gemeenschapsregeling voortvloeit en waarvan zij op een bepaald tijdstip hebben geprofiteerd.

11 Het recht om aanspraak te maken op bescherming van het gewettigd vertrouwen, geldt voor elke particulier die in een situatie verkeert waaruit blijkt, dat de gemeenschapsinstanties bij hem gegronde verwachtingen hebben gewekt. Er kan evenwel geen schending van het vertrouwensbeginsel worden aangevoerd wanneer de administratie de betrokkene geen nauwkeurige toezeggingen heeft gedaan.

12 Het recht op vrije uitoefening van beroepsactiviteiten maakt deel uit van de algemene beginselen van het gemeenschapsrecht, waarvan de gemeenschapsrechter de eerbiediging verzekert. Dit beginsel heeft evenwel geen absolute gelding, maar moet worden beschouwd in relatie tot zijn functie in de maatschappij. De vrijheid van beroepsuitoefening kan derhalve aan beperkingen worden onderworpen, voor zover zulke beperkingen werkelijk beantwoorden aan door de Gemeenschap nagestreefde doeleinden van algemeen belang en, gelet op het nagestreefde doel, niet zijn te beschouwen als een onevenredige en onaanvaardbare ingreep, waardoor het gewaarborgde recht in zijn kern wordt aangetast.

Gelet op het wezenlijke doel dat wordt nagestreefd, brengt de verwezenlijking van de interne markt, die kennelijk een doelstelling van algemeen belang is, geen enkele ongerechtvaardigde beperking teweeg van de uitoefening van het betrokken fundamenteel recht.