Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

++++

1. Vrij verkeer van goederen ° Douanerechten ° Heffingen van gelijke werking ° Begrip ° Heffing ad valorem, door Lid-Staat toegepast op uit andere Lid-Staten ingevoerde goederen wegens hun binnenkomst in bepaalde regio van zijn grondgebied ° Daaronder begrepen ° Gelijke toepassing op goederen van nationale herkomst ° Geen invloed

(EEG-Verdrag, art. 9, 12 en 13)

2. Internationale overeenkomsten ° Overeenkomst EEG-Zweden ° Opheffing van handelsbelemmeringen door afschaffing van douanerechten en heffingen van gelijke werking ° Implicaties ° Uitlegging van artikel 6 van Overeenkomst overeenkomstig uitlegging van artikelen 9, 12 en 13 EEG-Verdrag ° Toepassing door Lid-Staat van heffing ad valorem op uit Zweden ingevoerde goederen wegens hun binnenkomst in bepaalde regio van zijn grondgebied ° Ontoelaatbaarheid ° Gelijke toepassing op goederen van nationale herkomst ° Geen invloed

(EEG-Verdrag, art. 9, 12 en 13; Overeenkomst EEG-Zweden, art. 6)

3. Prejudiciële vragen ° Uitlegging ° Werking in tijd van arresten houdende uitlegging ° Terugwerkende kracht ° Grenzen ° Rechtszekerheid ° Beoordelingsvrijheid van Hof

(EEG-Verdrag, art. 177)

Samenvatting

1. Het in de Franse overzeese departementen bestaande "octroi de mer", een heffing die naar evenredigheid van de douanewaarde van de goederen door een Lid-Staat op uit een andere Lid-Staat ingevoerde goederen wordt toegepast wegens hun binnenkomst in sommige regio' s van het grondgebied van eerstgenoemde Lid-Staat, is een door de artikelen 9, 12 en 13 EEG-Verdrag verboden heffing van gelijke werking als een douanerecht, ook al wordt het eveneens geheven over uit een andere gedeelte van diezelfde staat afkomstige goederen die in die regio' s worden binnengebracht.

De rechtvaardiging van het verbod van douanerechten op goederen die tussen de Lid-Staten circuleren, is immers gelegen in de belemmering die geldelijke lasten die wegens grensoverschrijding worden toegepast, voor het goederenverkeer opleveren. Een heffing die aan een regionale grens wegens het binnenbrengen van produkten in een regio van een Lid-Staat wordt toegepast, vormt een minstens even ernstige belemmering voor het vrije verkeer van goederen als een heffing die bij de nationale grens wordt toegepast wegens het binnenbrengen van produkten in een Lid-Staat als geheel. De omstandigheid dat een dergelijke heffing ook op goederen uit andere delen van de betrokken Lid-Staat wordt gelegd, doet er niet aan af, dat zij afbreuk doet aan de eenheid van het communautaire douanegebied.

2. De Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en Zweden heeft tot voorwerp, de bestaande economische betrekkingen tussen de partijen te versterken en uit te breiden en met het oog daarop de belemmeringen voor het voornaamste gedeelte van hun handelsverkeer op te heffen, zulks overeenkomstig de bepalingen van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) inzake de totstandkoming van vrijhandelszones. In dat kader speelt de afschaffing van invoerrechten en van de daarmee nauw verbonden heffingen van gelijke werking een essentiële rol. De Overeenkomst zou derhalve een groot deel van haar nuttig effect verliezen wanneer de term heffing van gelijke werking in artikel 6, dat de toepassing van dergelijke heffingen verbiedt, aldus moest worden uitgelegd, dat het een meer beperkte draagwijdte heeft dan dezelfde term in het EEG-Verdrag.

Artikel 6 van de Overeenkomst moet derhalve aldus worden uitgelegd, dat het een Lid-Staat verboden is, op uit Zweden ingevoerde goederen een heffing als het in de Franse overzeese departementen bestaande octroi de mer toe te passen, die evenredig is aan de douanewaarde van de goederen en die wegens de binnenkomst van de goederen in een regio van die Lid-Staat wordt toegepast, ook al wordt die heffing tevens gelegd op goederen die uit een ander deel van het grondgebied van de betrokken Lid-Staat in die regio worden binnengebracht.

3. In de uitoefening van zijn uitleggingsbevoegdheid krachtens artikel 177 EEG-Verdrag kan het Hof slechts bij uitzondering, en dan uitsluitend in het arrest waarin de gevraagde uitlegging wordt gegeven, met toepassing van een aan de communautaire rechtsorde inherent algemeen beginsel van rechtszekerheid, voor iedere belanghebbende beperkingen stellen aan de mogelijkheid, met een beroep op een door het Hof uitgelegde bepaling te goeder trouw tot stand gekomen rechtsbetrekkingen weer in geding te brengen. Daarbij moet worden bedacht, dat de praktische gevolgen van een rechterlijke uitspraak weliswaar zorgvuldig moeten worden afgewogen, doch dat dit er niet toe mag leiden, dat de objectiviteit van het recht geweld wordt aangedaan en omwille van de weerslag die een rechterlijke beslissing voor het verleden kan hebben, de toepassing van dat recht in de toekomst in gevaar wordt gebracht.

Waar de specifieke situatie van de Franse overzeese departementen en de bijzonderheden van het daar toegepaste octroi de mer een toestand van onzekerheid hebben geschapen over de wettigheid van die heffing naar gemeenschapsrecht ° welke onzekerheid tot uiting is gekomen in een opstelling van de gemeenschapsinstellingen, die bij de Franse autoriteiten de mening kon doen postvatten, dat de toepassing van de heffing zich verdroeg met het gemeenschapsrecht °, staan dwingende overwegingen van rechtszekerheid eraan in de weg, dat rechtsbetrekkingen die al hun gevolgen in het verleden hebben gesorteerd, weer in geding worden gebracht, nu dit het stelsel van financiering van de betrokken lokale gemeenschappen terugwerkend zou verstoren.

Daarom dient het Hof te beslissen, dat noch op de bepalingen van het EEG-Verdrag noch op artikel 6 van de Overeenkomst tussen de Gemeenschap en Zweden een beroep kan worden gedaan tot staving van vorderingen tot terugbetaling van een heffing als het octroi de mer die voldaan is vóór de datum van het arrest houdende vaststelling van de ontoelaatbaarheid van een dergelijke heffing naar gemeenschapsrecht, behalve in het geval van verzoekers die vóór die datum een beroep in rechte hebben ingesteld of een daarmee gelijk te stellen bezwaarschrift hebben ingediend, waarbij moet worden gepreciseerd, dat de beperking van de gevolgen van dat arrest in de tijd niet geldt voor vorderingen tot terugbetaling van bedragen die na de datum van het arrest zijn betaald ter zake van voor die datum verrichte importen.