ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Zaak C-100/02





Gerolsteiner Brunnen GmbH & Co.

tegen

Putsch GmbH





(verzoek van het Bundesgerichtshof om een prejudiciële beslissing)

«Richtlijn 89/104/EEG – Beperking van aan merk verbonden rechtsgevolgen met betrekking tot aanduidingen inzake plaats van herkomst – Gebruik van geografische aanduiding op wijze van merk als element van overeenstemming met eerlijke gebruiken in nijverheid en handel»

Conclusie van advocaat-generaal C. Stix-Hackl van 10 juli 2003

Arrest van het Hof (Vijfde kamer) van 7 januari 2004

Samenvatting van het arrest
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Harmonisatie van wetgevingen – Transacties van ingewijden – Richtlijn 89/592 – Verbod om voorwetenschap aan derde mede te delen – Uitzondering – Mededeling van voorwetenschap in kader van normale uitoefening van werk – Begrip – Lid van raad van bestuur of lid van comité voor samenwerking van groep van ondernemingen die deze informatie meedeelt aan voorzitter van organisatie van werknemers die betrokkene hebben aangewezen – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Voorzitter die deze informatie meedeelt aan medewerkers – Toelaatbaarheid – Voorwaarden

(Richtlijn 89/592 van de Raad, art.3, sub a)

Samenvatting

Artikel 3, sub a, van richtlijn 89/592 tot coördinatie van de voorschriften inzake transacties van ingewijden, die bepaalde personen verbiedt voorwetenschap aan een derde mede te delen, tenzij dit gebeurt in het kader van de normale uitoefening van hun werk, beroep of functie, staat eraan in de weg dat een persoon die voorwetenschap verkrijgt in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de werknemers in de raad van bestuur van een vennootschap of in zijn hoedanigheid van lid van het comité voor samenwerking van een groep van ondernemingen, die informatie meedeelt aan de voorzitter van de vakorganisatie van deze werknemers die de betrokkene als lid van het comité voor samenwerking heeft aangewezen, behoudens indien er een nauwe band bestaat tussen de mededeling en de uitoefening van zijn werk, beroep of functie, en indien deze mededeling strikt noodzakelijk is voor de uitoefening van dit werk, dit beroep of deze functie.

In het kader van zijn onderzoek moet de nationale rechter tegen de achtergrond van de toepasselijke nationale regels met name rekening houden met het feit dat deze uitzondering op het verbod om voorwetenschap mee te delen, restrictief moet worden uitgelegd, met de omstandigheid dat elke aanvullende mededeling het risico van een met richtlijn 89/592 strijdig gebruik van deze informatie verhoogt, en met de gevoeligheid van de voorwetenschap.

Dit artikel 3, sub a, staat eraan in de weg dat de voorzitter van een vakorganisatie voorwetenschap meedeelt aan medewerkers, zoals de twee vice-voorzitters van deze organisatie en het administratieve hoofd van het secretariaat, behoudens in de genoemde omstandigheden. In het kader van zijn onderzoek moet de nationale rechter tegen de achtergrond van de toepasselijke nationale regels met name rekening houden met de genoemde factoren.

(cf. punten 48, 54, dictum 1‑2)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van Hof – Zaak die bij verwijzende rechter zonder voorwerp is geraakt – Afdoening zonder beslissing

(Art. 234 EG)

Samenvatting

Blijkens zowel de bewoordingen als de systematiek van artikel 234 EG kan slechts een prejudiciële procedure worden ingeleid indien voor de nationale rechterlijke instantie een geding aanhangig is in het kader waarvan deze een beslissing moet geven waarbij rekening kan worden gehouden met het prejudiciële arrest.

De reden voor de prejudiciële verwijzing is niet het formuleren van rechtsgeleerde adviezen over algemene of hypothetische vraagstukken, maar de behoefte aan werkelijke beslechting van een geschil.

Wanneer de aanspraken van de verzoekende partij in het hoofdgeding volledig zijn gehonoreerd, heeft een antwoord van het Hof op de prejudiciële vragen van de nationale rechter voor deze laatste geen enkel nut.

(cf. punten 27‑28, 30‑31)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep wegens niet-nakoming – Bewijs van niet-nakoming – Bewijslast rustend op Commissie – Vermoedens – Ontoelaatbaarheid

(Art. 226 EG)

2. Vrij verrichten van diensten – Terbeschikkingstelling van werknemers met oog op verrichten van diensten – Richtlijn 96/71 – Arbeidsvoorwaarden en ‑omstandigheden – Minimumloon – Bestanddelen – Nationale regeling die geen rekening houdt met toeslagen en bijslagen die geen wijziging brengen in verhouding tussen prestatie van werknemer en ontvangen tegenprestatie – Ontoelaatbaarheid

(Richtlijn 96/71 van het Europees Parlement en de Raad, art. 3)

Samenvatting

1. De Commissie moet in een beroep wegens niet-nakoming het gestelde verzuim aantonen. Zij dient het Hof de gegevens te verschaffen die het nodig heeft om te kunnen vaststellen of er inderdaad sprake is van een verzuim, en zij kan zich daarbij niet baseren op een of ander vermoeden.

(cf. punt 35)

2. Komt de verplichtingen niet na die op hem rusten krachtens artikel 3 van richtlijn 96/71 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten, een lidstaat waarvan de wettelijke regeling de toeslagen en bijslagen – met uitzondering van de bouwtoeslag –die in andere lidstaten gevestigde werkgevers aan hun in Duitsland ter beschikking gestelde werknemers in de bouwsector betalen en die geen wijziging brengen in de verhouding tussen de prestatie van de werknemer en de tegenprestatie die hij daarvoor ontvangt, niet als bestanddelen van het minimumloon erkent.

(cf. punt 43 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Harmonisatie van wetgevingen – Rechtsbescherming van databanken – Richtlijn 96/9 – Begrip investering in verkrijging, controle of presentatie van inhoud van databank – Middelen die worden aangewend voor opstelling van kalender van voetbalwedstrijden – Daarvan uitgesloten

(Richtlijn 96/9 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7, lid 1)

Samenvatting

Het begrip investering in de verkrijging van de inhoud van een databank in de zin van artikel 7, lid 1, van richtlijn 96/9 betreffende de rechtsbescherming van databanken moet aldus worden opgevat dat het betrekking heeft op de investering ten behoeve van het aanleggen van deze databank. Het duidt dus op de middelen die worden aangewend om bestaande elementen te verkrijgen en in deze databank te verzamelen, maar omvat niet de middelen die worden aangewend voor het creëren van de elementen die de inhoud van een databank vormen.

In de context van de opstelling van een wedstrijdkalender voor de organisatie van voetbalkampioenschappen vormen de middelen die worden aangewend om voor de verschillende wedstrijden van deze kampioenschappen de data, de tijdschema’s en de tegen elkaar spelende teams vast te stellen, niet een dergelijke investering. Bovendien vereist de verkrijging van de gegevens die in deze kalender worden opgenomen, geen bijzondere inspanning van de liga’s beroepsvoetbal, welke rechtstreeks betrokken zijn bij het creëren van deze gegevens. De middelen die worden aangewend voor de controle of de presentatie van de gegevens die in de kalender worden opgenomen, kunnen evenmin worden geacht een substantiële investering te vormen, los van de investering in het creëren van genoemde gegevens.

(cf. punten 33‑34, 41‑42, 44‑46, 49 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Vrij verkeer van goederen – Kwantitatieve beperkingen – Maatregelen van gelijke werking – Nationale regeling die in handel brengen van met nutriënten verrijkte levensmiddelen systematisch onderwerpt aan voorwaarde van bestaan van voedingsbehoefte van bevolking – Ontoelaatbaarheid – Rechtvaardiging – Bescherming van volksgezondheid – Geen – Schending van evenredigheidsbeginsel

[EG-Verdrag, art. 30 en 36 (thans, na wijziging, art. 28 EG en 30 EG)]

Samenvatting

Een lidstaat die een bestuurlijke praktijk hanteert volgens welke gewone levensmiddelen die zijn verrijkt met vitamine A (in de vorm van retinoïden), vitamine D, foliumzuur, seleen, koper of zink, en die in andere lidstaten rechtmatig zijn vervaardigd of in de handel gebracht, wanneer zij geen substitutieproducten of gerestaureerde eet‑ of drinkwaren in de zin van de nationale regeling zijn, op zijn grondgebied slechts in de handel mogen worden gebracht indien deze verrijking voorziet in een voedingsbehoefte van de bevolking van deze lidstaat, zonder dat bovendien wordt nagegaan of deze levensmiddelen niet bestemd zijn als vervanging van reeds in de handel gebrachte levensmiddelen waarvoor de toevoeging van deze zelfde voedingsstoffen verplicht is, komt de krachtens artikel 30 van het Verdrag (thans, na wijziging, artikel 28 EG) op hem rustende verplichtingen niet na.

Hoewel het gemeenschapsrecht zich er niet tegen verzet dat de regeling van een lidstaat op grond van het voorzorgsbeginsel, behoudens voorafgaande toelating, het in de handel brengen verbiedt van levensmiddelen waaraan andere voedingsstoffen zijn toegevoegd dan die waarvan het gebruik door die regeling is toegelaten, aangezien het aan de lidstaten staat om, bij gebreke van harmonisatie en gelet op de onzekerheid die bij de huidige stand van het wetenschappelijk onderzoek nog bestaat, te beslissen in welke mate zij de gezondheid en het leven van personen willen beschermen, moet deze beoordelingsvrijheid niettemin met eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel worden gebruikt. Bovendien moeten de nationale autoriteiten in elk concreet geval tegen de achtergrond van de voedingsgewoonten van hun bevolking en de resultaten van het internationale wetenschappelijk onderzoek aantonen dat hun regeling noodzakelijk is voor de bescherming van de volksgezondheid en met name dat het in de handel brengen van de betrokken producten een reëel gevaar daarvoor oplevert.

In die omstandigheden verdraagt het voor de bestuurlijke praktijk van de betrokken lidstaat kenmerkende stelselmatige karakter van een verbod op het in de handel brengen van verrijkte levensmiddelen zich niet met de in het gemeenschapsrecht met betrekking tot de vaststelling en de evaluatie van een reëel gevaar voor de volksgezondheid gestelde eis van een grondige evaluatie, van geval tot geval, van de mogelijke gevolgen van de toevoeging aan dit levensmiddel van de betrokken vitaminen en minerale zouten.

(cf. punten 42, 44, 46‑47, 63, 70 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Burgerschap van de Europese Unie – Recht om vrij op grondgebied van lidstaten te reizen en te verblijven – Richtlijn 90/364 – Minderjarige onderdaan van lidstaat, die is gedekt door ziektekostenverzekering en ten laste komt van ouder die zelf onderdaan is van derde staat, over voldoende bestaansmiddelen beschikt en daadwerkelijk voor minderjarige zorgt – Verblijfsrecht, zowel voor minderjarige als voor zijn ouder, in andere lidstaat – Voorwaarden voor verkrijging van nationaliteit door minderjarige – Irrelevant

(Art. 18 EG; richtlijn 90/364 van de Raad)

Samenvatting

Artikel 18 EG en richtlijn 90/364 betreffende het verblijfsrecht, verlenen de minderjarige van jonge leeftijd die onderdaan is van een lidstaat, die is gedekt door een passende ziektekostenverzekering en ten laste komt van een ouder die zelf onderdaan is van een derde staat en wiens bestaansmiddelen toereikend zijn om te voorkomen dat genoemde minderjarige ten laste komt van de overheidsfinanciën van de lidstaat van ontvangst, een recht om voor onbepaalde tijd op het grondgebied van deze laatste staat te verblijven. In dat geval geven deze zelfde bepalingen de ouder die daadwerkelijk voor die onderdaan zorgt, het recht, met deze laatste in de lidstaat van ontvangst te verblijven.

Dienaangaande kan de in richtlijn 90/364 geformuleerde voorwaarde inzake toereikende bestaansmiddelen niet aldus worden uitgelegd dat de minderjarige onderdaan zelf over toereikende bestaansmiddelen moet beschikken, zonder dat hij zich kan beroepen op de bestandsmiddelen van een familielid. Een dergelijke uitlegging zou immers aan die voorwaarde een vereiste met betrekking tot de herkomst van de bestaansmiddelen toevoegen, hetgeen een onevenredige inmenging in de uitoefening van het door artikel 18 EG gewaarborgde fundamentele recht van vrij verkeer en verblijf zou vormen, aangezien deze niet noodzakelijk is voor de verwezenlijking van het beoogde doel, te weten de bescherming van de overheidsfinanciën van de lidstaten.

Voorts kan de toepassing van de communautaire bepalingen niet worden geweigerd aan belanghebbenden op grond dat de verzorgende ouder door een verblijf in een lidstaat de voorwaarden heeft geschapen waaronder haar ter wereld te brengen kind de nationaliteit van een andere lidstaat kon verkrijgen teneinde vervolgens voor het kind en voor haarzelf een recht van duurzaam verblijf te verkrijgen. Volgens het volkenrecht behoort het bepalen van de voorwaarden voor de verkrijging en het verlies van de nationaliteit immers tot de bevoegdheid van elke lidstaat, welke bevoegdheid met inachtneming van het gemeenschapsrecht moet worden uitgeoefend, en het staat niet aan een lidstaat om de gevolgen van de toekenning van de nationaliteit van een andere lidstaat te beperken door voor de erkenning van die nationaliteit met het oog op de uitoefening van de in het Verdrag voorziene fundamentele vrijheden een aanvullende voorwaarde te stellen.

(cf. punten 33, 36‑37, 39, 47 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Internationale overeenkomsten – Associatieovereenkomst EEG-Turkije – Associatieraad ingesteld bij Associatieovereenkomst EEG-Turkije – Besluit inzake vrij verkeer van werknemers – Gezinshereniging – Gezinsleden van Turks werknemer die tot legale arbeidsmarkt van lidstaat behoort – Begrip – Stiefzoon die minder dan 21 jaar oud of te zijnen laste is – Daaronder begrepen

(Besluit nr. 1/80 van de Associatieraad EEG-Turkije, art. 7, eerste alinea)

Samenvatting

Artikel 7, eerste alinea, van besluit nr. 1/80 van de Associatieraad EEG-Turkije moet aldus worden uitgelegd dat de stiefzoon van een tot de legale arbeidsmarkt van een lidstaat behorende Turkse werknemer, die minder dan 21 jaar oud is of te zijnen laste is, gezinslid van deze werknemer is in de zin van die bepaling en de rechten geniet die dit besluit hem toekent, wanneer hem rechtsgeldig toestemming is verleend om zich bij die werknemer in de lidstaat van ontvangst te voegen.

(cf. punt 48 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Vrij verrichten van diensten – Directe verzekering met uitzondering van levensverzekering – Richtlijn 92/49 – Tariefvrijheid – Bonus-malussysteem dat niet leidt tot rechtstreekse vaststelling van tarieven door staat – Toelaatbaarheid

(Richtlijn 92/49 van de Raad)

Samenvatting

Een bonus-malussysteem dat van toepassing is op verzekeringsovereenkomsten voor motorrijtuigen en dat weliswaar gevolgen heeft voor de ontwikkeling van de premies, maar niet leidt tot een rechtstreekse vaststelling van de tarieven door de staat, aangezien de verzekeringsmaatschappijen de vrijheid behouden om de hoogte van de basispremies vast te stellen, kan niet gelijk worden gesteld met een systeem van tariefgoedkeuring dat in strijd is met het beginsel van tariefvrijheid dat is neergelegd in richtlijn 92/49 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en houdende wijziging van de richtlijnen 73/239 en 88/357.

In dit verband kan van een volledige tariefharmonisatie ter zake van schadeverzekeringen, met uitsluiting van iedere nationale maatregel die gevolgen voor de tarieven kan hebben, geen sprake zijn zolang de gemeenschapswetgever zijn wil daartoe niet duidelijk tot uitdrukking heeft gebracht.

(cf. punten 23‑24)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Afwijkingen – Steun aan scheepsbouw – Richtlijn 90/684 – Steun ten behoeve van Oostduitse scheepswerven – Criteria voor afwijking – Doel, overcapaciteit te verminderen – Doel dat betrekking heeft op productiemiddelen en niet op productie zelf – Beoordelingsvrijheid van Commissie

(Richtlijnen van de Raad 90/684, art.10 bis, lid 2, sub a, en 92/68)

2. Hogere voorziening – Middelen – Middel voorgedragen tegen rechtsoverweging van arrest die niet noodzakelijk is voor onderbouwing van dictum – Falend middel

Samenvatting

1. Voor de toepassing van richtlijn 90/684 betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw en richtlijn 92/68 houdende wijziging van richtlijn 90/684, kan uit het doel, de overcapaciteit te verminderen, dat betrekking heeft op de productiemiddelen die de scheepswerven kunnen inzetten, en niet op hun productie zelf, niet worden afgeleid dat een in op grond van deze richtlijnen genomen beschikkingen vastgestelde maximumcapaciteit op zichzelf een beperking van de productie inhoudt.

Aangezien de gemeenschapswetgever in richtlijn 90/684 niet zelf heeft vastgesteld aan de hand van welke elementen kan worden bepaald wat onder het begrip capaciteit van de scheepswerven viel, en onder welke voorwaarden het doel van verlaging van de overcapaciteit daarvan kon worden bereikt, beschikte de Commissie over een bepaalde beoordelingsvrijheid bij de vaststelling van de voorwaarden waaraan de voorgenomen steunmaatregelen moesten voldoen om verenigbaar te blijven met de gemeenschappelijke markt in het kader van de bij deze richtlijn ingevoerde uitzonderingsregeling ten gunste van de scheepswerven en om geen afbreuk te doen aan het in artikel 10 bis van die richtlijn genoemde doel, de overcapaciteit te verminderen.

De Commissie diende deze voorwaarden evenwel duidelijk en ondubbelzinnig te formuleren.

(cf. punten 38, 40‑41)

2. In hogere voorziening moet een middel tegen een ten overvloede geformuleerde motivering in een arrest van het Gerecht, waarvan het dictum rechtens genoegzaam door andere motiveringen wordt gedragen, worden afgewezen.

(cf. punt 49)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep wegens niet-nakoming – Niet-inachtneming van beschikking waarbij Commissie vaststelt dat staatssteun onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt – Verweermiddelen – Volstrekte onmogelijkheid van uitvoering

(Art. 88, lid 2, EG)

2. Steunmaatregelen van de staten – Beschikking waarbij Commissie vaststelt dat steun onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt – Moeilijkheden bij uitvoering – Verplichting van Commissie en lidstaat, samen te werken bij zoeken naar oplossing die Verdrag eerbiedigt

(Art. 10 EG en art. 88, lid 2, EG)

3. Beroep wegens niet-nakoming – Niet-inachtneming van beschikking waarbij Commissie vaststelt dat staatssteun onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt – Verplichting tot terugvordering van toegekende steun – In acht te nemen termijn – Termijn bepaald in niet-uitgevoerde beschikking of vervolgens door Commissie gestelde termijn

(Art. 88, lid 2, tweede alinea, EG)

Samenvatting

1. Het enige verweer dat een lidstaat tegen een door de Commissie krachtens artikel 88, lid 2, EG ingesteld beroep wegens niet-nakoming kan aanvoeren, is de volstrekte onmogelijkheid om de beschikking correct uit te voeren.

(cf. punt 16)

2. Een lidstaat die bij de uitvoering van een staatssteunbeschikking van de Commissie op onvoorziene en onvoorzienbare moeilijkheden stuit, of zich bewust wordt van gevolgen die de Commissie niet voor ogen heeft gehad, kan die problemen aan laatstgenoemde voorleggen en daarbij passende wijzigingen van de betrokken beschikking voorstellen. Op grond van de met name in artikel 10 EG tot uitdrukking gebrachte regel dat de lidstaten en de gemeenschapsinstellingen over en weer tot loyale samenwerking verplicht zijn, moeten de Commissie en de lidstaat in een dergelijk geval te goeder trouw samenwerken om met volledige inachtneming van de verdragsbepalingen, inzonderheid die betreffende de steunmaatregelen, de moeilijkheden te overwinnen.

(cf. punt 17)

3. Aangezien artikel 88, lid 2, tweede alinea, EG, anders dan artikel 226 EG, niet voorziet in een precontentieuze procedure en de Commissie derhalve geen met redenen omkleed advies uitbrengt waarin de lidstaten een termijn om te voldoen aan haar beschikking wordt gesteld, kan de in aanmerking te nemen termijn voor de toepassing van artikel 88, lid 2, tweede alinea, EG slechts de termijn zijn die is bepaald in de beschikking tegen de niet-uitvoering waarvan wordt opgekomen of, in voorkomend geval, de vervolgens door de Commissie gestelde termijn.

(cf. punt 24)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Vrij verkeer van goederen — Kwantitatieve beperkingen — Maatregelen van gelijke werking — Artikelen 28 EG tot en met 30 EG — Werkingssfeer — Goederen in doorvoer door lidstaat die bestemd zijn voor derde land — Daaronder begrepen — (Art. 28 EG-30 EG)

2. Vrij verkeer van goederen — Kwantitatieve beperkingen — Maatregelen van gelijke werking — Nationale regeling die bij intracommunautaire doorvoer voorziet in systeem van vasthouding door douane van vermoedelijk nagemaakte merkgoederen die in lidstaat rechtmatig zijn vervaardigd en bestemd zijn voor derde land — Rechtvaardiging — Bescherming van industriële en commerciële eigendom — Geen — Doorvoer die niet onder specifiek voorwerp van merkenrecht valt — (Art. 28 EG en 30 EG)

Samenvatting

1. In een lidstaat rechtmatig vervaardigde goederen in doorvoer door een andere lidstaat vallen, zelfs al zijn zij voor een derde land bestemd, binnen de werkingssfeer van de artikelen 28 EG tot en met 30 EG. De douane-unie die bij het Verdrag tot stand is gebracht, impliceert immers noodzakelijkerwijs dat het vrije verkeer van goederen tussen de lidstaten wordt verzekerd. Deze vrijheid ware niet volledig, indien de lidstaten het verkeer van transitogoederen op enigerlei wijze konden belemmeren of hinderen, zodat als uitvloeisel van de douane-unie en in het wederzijds belang van de lidstaten het bestaan moet worden erkend van een algemeen beginsel van vrije doorvoer van goederen binnen de Gemeenschap.

cf. punten 18, 20

2. Artikel 28 EG moet aldus worden uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat de douaneautoriteiten van een lidstaat op basis van een wettelijke regeling van die lidstaat inzake de intellectuele eigendom, en wegens verdenking van namaak van een merk, procedures inzake vasthouding toepassen op in een andere lidstaat rechtmatig vervaardigde goederen die bestemd zijn om na doorvoer over het grondgebied van eerstgenoemde lidstaat in een derde land op de markt te worden gebracht.

Een maatregel van vasthouding door de douane, waardoor het goederenverkeer wordt vertraagd en zelfs volledig kan worden geblokkeerd, heeft immers een beperking van het vrij verkeer van goederen tot gevolg en vormt dus een belemmering van deze vrijheid.

Een dergelijke maatregel kan niet gerechtvaardigd zijn uit hoofde van bescherming van de industriële en commerciële eigendom in de zin van artikel 30 EG, aangezien die doorvoer geen verhandeling van de betrokken goederen impliceert en dus het specifieke voorwerp van het merkrecht niet kan schaden.

cf. punten 21, 24, 27, 29-30 en dictum