Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Sociale politiek - Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers - Richtlijn 89/391 betreffende tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van verbetering van veiligheid en gezondheid van werknemers op werk - Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd - Werkingssfeer - Artsen van ploegen voor eerstelijnszorg - Daaronder begrepen

(Richtlijn 89/391 van de Raad, art. 2, leden 1 en 2; richtlijn 93/104 van de Raad, art. 1, lid 3)

2. Sociale politiek - Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers - Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd - Ontbreken van uitdrukkelijke uitvoeringsmaatregelen - Afwijkingen bedoeld in artikel 17 - Toepasselijkheid

(Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 17)

3. Sociale politiek - Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers - Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd - Arbeidstijd - Begrip - Artsen van ploegen voor eerstelijnszorg - Wachtdienst - Daaronder begrepen

(Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 2, punt 1)

4. Sociale politiek - Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers - Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd - Nachtarbeid - Begrip - Toepassing op artsen van openbare ziekenhuizen met publiekrechtelijke arbeidsverhoudingen, van wettelijke regeling betreffende nachtarbeid van werknemers met privaatrechtelijke arbeidsverhouding

(Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 2, punt 4)

5. Sociale politiek - Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers - Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd - Ploegenarbeid - Begrip

(Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 2, punten 5 en 6)

6. Sociale politiek - Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers - Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd - Maximale wekelijkse arbeidstijd - Afwijking - Onvoorwaardelijkheid en nauwkeurigheid

(Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 16, punt 2, en 17, leden 2 en 4)

7. Sociale politiek - Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers - Richtlijn 93/104 betreffende aantal aspecten van organisatie van arbeidstijd - Maximale wekelijkse arbeidstijd - Afwijking - Toestemming van werknemer

(Richtlijn 93/104 van de Raad, art. 18, lid 1, sub b-i)

Samenvatting

1. Zowel uit het doel van de richtlijn 89/391 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van werknemers op het werk, als uit de bewoordingen van artikel 2, lid 1, volgt dat de werkingssfeer van de richtlijn ruim moet worden opgevat en dat de uitzonderingen op de werkingssfeer ervan, daaronder begrepen die van artikel 2, lid 2, betreffende bepaalde specifieke activiteiten in overheidsdienst ter verzekering van de openbare orde en veiligheid, die onmisbaar zijn voor een goed verloop van het maatschappelijk leven, restrictief moeten worden uitgelegd.

Een activiteit als die van artsen van ploegen voor eerstelijnszorg die hun activiteiten uitoefenen in een kader dat hen met de openbare sector verbindt, welke onder normale omstandigheden niet kan worden gelijkgesteld met de activiteiten waarnaar artikel 2, lid 2, van richtlijn 89/391 verwijst, en die evenmin valt onder een van de uitzonderingen bedoeld in artikel 1, lid 3, van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, valt binnen de werkingssfeer van genoemde richtlijnen.

( cf. punten 33-41, dictum 1 )

2. Wanneer, ook bij gebreke van uitdrukkelijke maatregelen tot uitvoering van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, de voorwaarden die zijn genoemd in artikel 17 ervan, dat toestaat om langs wettelijke of bestuursrechtelijke weg alsmede bij collectieve overeenkomsten of bedrijfsakkoorden tussen sociale partners af te wijken van de artikelen 3, 4, 5, 6, 8 en 16, in het op een bepaalde activiteit toepasselijke nationale recht in acht zijn genomen, is dat recht in overeenstemming met de richtlijn. Bijgevolg kan de nationale rechter zijn nationale recht toepassen, voorzover het, gelet op de kenmerken van de activiteit van artsen van ploegen voor eerstelijnszorg, voldoet aan de voorwaarden van artikel 17 van richtlijn 93/104.

( cf. punten 43-45, dictum 2 )

3. De wachtdienst die de artsen van ploegen voor eerstelijnszorg verrichten, moet, wanneer de fysieke aanwezigheid van die artsen in het gezondheidscentrum vereist is, in zijn geheel als arbeidstijd worden beschouwd en eventueel als overuren in de zin van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd. Wanneer die artsen tijdens de wachtdiensten permanent bereikbaar moeten zijn, moet enkel de tijd die is verbonden aan het werkelijk verrichten van prestaties van eerstelijnszorg, als arbeidstijd worden beschouwd.

( cf. punt 52, dictum 3 )

4. De artsen van ploegen voor eerstelijnszorg, die met regelmatige tussenpozen 's nachts wachtdiensten verrichten, kunnen niet in de zin van artikel 2, punt 4, sub b, van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, als nachtarbeiders in de zin van artikel 2, punt 4, sub a, ervan worden beschouwd omdat de lidstaat geen enkele maatregel overeenkomstig laatstgenoemde bepaling heeft genomen. De vraag of de nationale wettelijke regeling betreffende nachtarbeid van werknemers met een privaatrechtelijke arbeidsverhouding kan worden toegepast op artsen van ploegen voor eerstelijnszorg met een publiekrechtelijke arbeidsverhouding, is een probleem dat de nationale rechter overeenkomstig het nationale recht dient op te lossen.

( cf. punten 55-58, dictum 4 )

5. De arbeid die artsen van de ploegen voor eerstelijnszorg verrichten volgens een arbeidsregeling waarbij de werknemers bij toerbeurt op dezelfde plaats werken volgens een bepaald rooster, wat meebrengt dat zij over een bepaalde periode van dagen of weken op verschillende tijden moeten werken, vormt ploegenarbeid en die artsen zijn werknemers in ploegendienst in de zin van artikel 2, punten 5 en 6 van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd.

( cf. punten 62, 64, dictum 5 )

6. Ook al laten artikel 16, punt 2, van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, dat de lidstaten de mogelijkheid biedt om voor de toepassing van artikel 6, dat de maximale wekelijkse arbeidstijd betreft, een referentieperiode vast te stellen die niet langer is dan vier maanden, en artikel 17, lid 2, punt 2.1, sub c-i, van deze richtlijn, dat bepaalt dat de lidstaten van artikel 16, punt 2, mogen afwijken voor werkzaamheden waarbij de continuïteit van de dienst of de productie moet worden gewaarborgd, de lidstaten een zekere beoordelingsmarge met betrekking tot de toepassing van artikel 6, deze omstandigheid doet niet af aan het nauwkeurige en onvoorwaardelijke karakter van deze bepalingen. Uit artikel 17, lid 4, van die richtlijn volgt immers dat de referentieperiode in geen geval langer dan twaalf maanden mag zijn. Hieruit volgt dat die beoordelingsmarge niet uitsluit dat minimumrechten kunnen worden vastgesteld voor een minimale bescherming die hoe dan ook moet worden geboden.

Bij gebreke van nationale bepalingen tot uitvoering van artikel 16, punt 2, van richtlijn 93/104, of eventueel tot uitdrukkelijke vaststelling van een van de in artikel 17, leden 2, 3 en 4, bedoelde afwijkingen, moeten die bepalingen worden geacht rechtstreekse werking te hebben, zodat zij aan particulieren een recht verlenen op grond waarvan de referentieperiode voor de toepassing van de maximale wekelijkse arbeidstijd niet langer is dan twaalf maanden.

( cf. punten 66-70, dictum 6 )

7. Zoals volgt uit de bewoordingen van artikel 18, lid 1, sub b-i, eerste streepje, van richtlijn 93/104 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd, dat de lidstaten toestaat om artikel 6 van die richtlijn met betrekking tot de maximale wekelijkse arbeidstijd niet toe te passen, vereist die bepaling de individuele instemming van de werknemer. Bijgevolg kan de instemming van de vakbondsvertegenwoordigers in het kader van een overeenkomst of een collectieve overeenkomst niet in de plaats komen van die van de werknemer zelf.

( cf. punten 72-74, dictum 7 )