ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Tegen een handeling zoals het zoals een besluit van het Europees Agentschap voor chemische stoffen waarbij een stof wordt geïdentificeerd als stof die voldoet aan de criteria van artikel 57 van verordening nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), kan een beroep tot nietigverklaring krachtens artikel 263, eerste alinea, tweede zin, VWEU worden ingesteld, aangezien zij is vastgesteld door een instantie van de Europese Unie en rechtsgevolgen beoogt te sorteren ten aanzien van derden. De rechtsverplichtingen die voortvloeien uit een dergelijke handeling, kunnen slechts op de betrokken personen kunnen rusten vanaf de bekendmaking van de lijst van kandidaatstoffen waarop deze stof voorkomt, aangezien een dergelijke bekendmaking is voorgeschreven in lid 10 van artikel 59 van die verordening.

Om de betrokken personen voldoende tijd te laten om met volledige kennis van zaken op te komen tegen een bekendgemaakte handeling van de Unie, begint de termijn om beroep in te stellen tegen een dergelijke handeling volgens artikel 263, zesde alinea, VWEU pas te lopen vanaf de bekendmaking van die handeling. Laatstgenoemde bepaling staat niet eraan in de weg dat een verzoeker zijn verzoekschrift bij het Hof indient zodra het litigieuze besluit is genomen, en niet op de kennisgeving of openbaarmaking daarvan wacht, zodat tegen het beroep niet kan worden aangevoerd dat het niet-ontvankelijk is omdat het verzoekschrift vóór de bekendmaking van dat besluit ter griffie van het Hof is neergelegd. Weliswaar zijn als handelingen of besluiten die vatbaar zijn voor beroep tot nietigverklaring in de zin van artikel 263 VWEU, te beschouwen, maatregelen die bindende rechtsgevolgen in het leven roepen welke de belangen van de verzoeker kunnen aantasten doordat zij diens rechtspositie aanmerkelijk wijzigen, maar in dat artikel wordt niet gepreciseerd dat de bekendmaking of de kennisgeving van deze maatregelen een voorwaarde is om een dergelijk beroep te kunnen instellen.

Bovendien doet de instelling van een beroep tegen een handeling van de Unie zodra deze is vastgesteld en vóór de bekendmaking ervan geen afbreuk aan het doel van een beroepstermijn, dat erin bestaat de rechtszekerheid te waarborgen door te voorkomen dat handelingen van de Unie die rechtsgevolgen sorteren, onbeperkt in geding kunnen worden gebracht. De bekendmaking van een handeling, ook al doet zij de beroepstermijn ingaan na verloop waarvan de handeling onherroepelijk wordt, is dus geen voorwaarde voor de opening van het recht van beroep tegen de betrokken handeling.

(cf. punten 33, 35, 37‑39)
Het begrip „vrij verrichten van diensten” in artikel 41, lid 1, van het Aanvullend Protocol, op 23 november 1970 te Brussel ondertekend, en namens de Gemeenschap gesloten, goedgekeurd en bevestigd bij verordening nr. 2760/72, moet in die zin worden uitgelegd dat het niet de vrijheid van Turkse staatsburgers omvat om zich als ontvangers van diensten naar een lidstaat te begeven om daar een dienst te ontvangen.

In dit verband bestaan er tussen de Associatieovereenkomst en het Aanvullend Protocol daarbij, enerzijds, en het Verdrag, anderzijds, verschillen, met name vanwege de band tussen het vrij verrichten van diensten en het vrije verkeer van personen binnen de Unie. In het bijzonder vertonen het doel van artikel 41, lid 1, van het Aanvullend Protocol en de context van deze bepaling fundamentele verschillen ten opzichte van die van artikel 56 VWEU, met name met betrekking tot de toepasbaarheid van deze bepalingen op ontvangers van diensten.

In de eerste plaats heeft de associatie EEG-Turkije een louter economische doelstelling, daar deze er in hoofdzaak toe strekt bij te dragen tot de economische ontwikkeling van Turkije. Daarentegen is de ontwikkeling van de economische vrijheden om een vrij verkeer van personen van algemene aard mogelijk te maken dat vergelijkbaar zou zijn met het vrije verkeer dat ingevolge artikel 21 VWEU voor burgers van de Unie geldt, niet het doel van de Associatieovereenkomst. Een algemeen beginsel van vrij verkeer van personen tussen Turkije en de Unie is immers geenszins voorzien in deze overeenkomst en het aanvullend protocol daarbij en evenmin in besluit nr. 1/80 van de Associatieraad van 19 september 1980 betreffende de ontwikkeling van de associatie, dat uitsluitend het vrije verkeer van werknemers betreft. De Associatieovereenkomst verzekert overigens het genot van bepaalde rechten alleen op het grondgebied van de lidstaat van ontvangst. Dus enkel voor zover de standstillclausule het logische uitvloeisel vormt van de uitoefening van een economische activiteit, kan zij betrekking hebben op de voorwaarden voor toegang en verblijf van Turkse staatsburgers op het grondgebied van de lidstaten.

In de tweede plaats roept een standstillclausule als die van artikel 41, lid 1, van het Aanvullend Protocol op zich geen rechten in het leven. Het betreft dus een bepaling die verbiedt dat er na een bepaalde datum nieuwe beperkende maatregelen worden ingevoerd.

(cf. punten 49, 50, 53, 55, 58, 62 en dictum)
Op het gebied van de mededinging geniet de Commissie een beoordelingsmarge ter zake van de keuze of zij een onderneming die een inbreuk op artikel 101 VWEU heeft gepleegd, al dan niet een geldboete oplegt. De mogelijke grenzen van de dienaangaande aan de Commissie verleende beoordelingsbevoegdheid worden uitsluitend door het recht van de Unie bepaald, daar artikel 23, lid 2, van verordening nr. 1/2003 geen enkele verwijzing naar het recht van de lidstaten bevat. Wat deze grenzen betreft, is de Commissie volgens artikel 105, lid 1, VWEU verplicht te waken over de eerbiediging van de onder meer in artikel 101 VWEU neergelegde beginselen.

Een van die beginselen is ontegenzeglijk het krachtens artikel 23, lid 2, van verordening nr. 1/2003 opleggen van geldboeten aan ondernemingen die een de mededinging beperkende overeenkomst hebben gesloten, zodat de Commissie, wanneer zij bij wijze van uitzondering beslist om geen geldboete op te leggen aan een onderneming ofschoon deze een inbreuk op de mededingingsregels van het recht van de Unie heeft gemaakt, deze beslissing moet baseren op objectieve gronden die een dergelijke afwijking van de in artikel 101 VWEU neergelegde beginselen kunnen rechtvaardigen. Een dergelijke objectieve grond kan onder meer zijn, de omstandigheid dat de Commissie in een concreet geval niet in staat is rechtens genoegzaam te bewijzen dat de moedermaatschappij beslissende invloed heeft uitgeoefend op haar dochteronderneming die rechtstreeks bij de inbreuk betrokken was, een bewijs dat overigens aanzienlijk gemakkelijker is ingeval de moedermaatschappij het volledige kapitaal van haar dochteronderneming bezit.

Bovendien geldt de krachtens artikel 105, lid 1, VWEU op de Commissie rustende verplichting om bij haar beslissing om al dan niet een geldboete op te leggen, te waken over de toepassing van de met name in artikel 101 VWEU neergelegde beginselen dus op dezelfde wijze met betrekking tot de betrokken moedermaatschappij als met betrekking tot de dochteronderneming. Er bestaat er immers geen voorrang ter zake van de oplegging van een geldboete door de Commissie aan deze of gene van deze vennootschappen. Verder moet de Commissie, wanneer zij voor een mededingingsregeling een specifieke methode voor de vaststelling van de aansprakelijkheid van de betrokken moedermaatschappijen voor de inbreuken van hun dochterondernemingen aanneemt, behoudens uitzonderlijke omstandigheden dezelfde criteria hanteren voor al deze moedermaatschappijen. Slechts wanneer er daarvoor objectieve gronden zijn die een afwijking van de beginselen van artikel 101 VWEU kunnen rechtvaardigen, en een dergelijke beslissing er niet toe leidt dat een moedermaatschappij een voorkeursbehandeling krijgt in vergelijking met de andere bij de inbreuk betrokken moedermaatschappijen, mag de Commissie beslissen om aan een dergelijke vennootschap geen geldboete op te leggen.

(cf. punten 44, 46, 47, 49-51)
De perioden van verblijf in een gastlidstaat die door familieleden van een burger van de Unie die niet de nationaliteit van een lidstaat hebben, louter krachtens artikel 12 van verordening nr. 1612/68 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap, zoals gewijzigd bij richtlijn 2004/38, zijn vervuld, zonder dat aan de voorwaarden voor een verblijfsrecht krachtens die richtlijn was voldaan, kunnen niet in aanmerking worden genomen voor de verwerving van het duurzaam verblijfsrecht in de zin van die richtlijn door die familieleden.

Familieleden van de burger van de Unie die niet de nationaliteit van een lidstaat bezitten, kunnen namelijk hoe dan ook slechts het duurzaam verblijfsrecht verwerven indien die burger ten eerste zelf voldoet aan de voorwaarden van artikel 16, lid 1, van die richtlijn, volgens hetwelk een ononderbroken periode van vijf jaar legaal verblijf op het grondgebied van de gastlidstaat vereist is, en, ten tweede, bedoelde familieleden tijdens de betrokken periode bij hem hebben gewoond.

Aangaande in de eerste plaats de voorwaarden waaraan de burger van de Unie moet voldoen, moet het begrip „legaal verblijf” worden opgevat als een verblijf in overeenstemming met de in genoemde richtlijn gestelde voorwaarden, in het bijzonder die van artikel 7, lid 1, ervan. Een verblijf in overeenstemming met het recht van een lidstaat dat evenwel niet aan de voorwaarden van genoemd artikel 7, lid 1, voldoet, kan bijgevolg niet worden aangemerkt als legaal verblijf in de zin van genoemd artikel 16, lid 1, van richtlijn 2004/38.

Wat in de tweede plaats de verwerving van een duurzaam verblijfsrecht betreft door de familieleden van de burger van de Unie die niet de nationaliteit van een lidstaat hebben, houdt de verplichting om tijdens de betrokken periode in de gastlidstaat bij die burger te wonen, in dat er voor die familieleden noodzakelijkerwijs en tegelijkertijd een verblijfsrecht krachtens artikel 7, lid 2, van richtlijn 2004/38 bestaat, als familieleden die deze burger begeleiden of zich bij hem voegen. Daaruit volgt dat, om een duurzaam verblijfsrecht te verkrijgen, alleen de perioden van verblijf van die familieleden die voldoen aan de voorwaarde dat zij een burger van de Unie begeleiden die zelf voldoet aan de voorwaarden van artikel 7, lid 2, punten a, b, of c, van richtlijn 2004/38 of die zich in de gastlidstaat bij die burger voegen, in aanmerking kunnen worden genomen.

Het feit dat het familielid van een burger van de Unie dat niet de nationaliteit van een lidstaat heeft, louter krachtens artikel 12 van verordening nr. 1612/68 in een lidstaat heeft verbleven, kan dus niet van invloed zijn op de verwerving van het duurzaam verblijfsrecht in de zin van richtlijn 2004/38.

(cf. punten 34-37, 39, 40, 48, dictum 2)
Artikel 6, lid 3, van richtlijn 92/43 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna moet aldus worden uitgelegd dat een plan of project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een gebied, de natuurlijke kenmerken van dat gebied aantast indien het in de weg kan staan aan het duurzame behoud van de in deze richtlijn bedoelde bepalende kenmerken van het betrokken gebied die verband houden met de aanwezigheid van een prioritaire natuurlijke habitat waarvan het doel van instandhouding ervan ertoe heeft geleid dat dit gebied op de lijst van gebieden van communautair belang is opgenomen. Bij de beoordeling daarvan moet het voorzorgsbeginsel worden toegepast.

In het bijzonder kunnen de bevoegde instanties slechts toestemming verlenen voor een plan of project in de zin van die bepaling indien zij de zekerheid hebben verkregen dat het geen blijvende schadelijke gevolgen heeft voor de natuurlijke kenmerken van het betrokken gebied. Dit is het geval wanneer er wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel bestaat dat er geen dergelijke gevolgen zijn. De bevoegde nationale instanties mogen echter geen toestemming verlenen voor een ingreep die zou kunnen leiden tot het verdwijnen of de gedeeltelijke en onherstelbare vernietiging van een prioritair type natuurlijke habitat in het betrokken gebied.

(cf. punten 39, 40, 43, 48 en dictum)
Artikel 3 van richtlijn 85/337 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, zoals gewijzigd bij richtlijnen 97/11 en 2003/35, moet aldus worden uitgelegd dat de in dit artikel bedoelde milieueffectbeoordeling niet de beoordeling van het effect van het betrokken project op de waarde van materiële goederen omvat. Vermogensschade valt echter onder de beschermingsdoelstelling van deze richtlijn voor zover deze schade het rechtstreekse economische gevolg van de milieueffecten van een openbaar of particulier project is.

Volgens het Unierecht en onverminderd minder beperkende nationaalrechtelijke regels ter zake van de aansprakelijkheid van de staat verleent de omstandigheid dat in strijd met de vereisten van deze richtlijn geen milieueffectbeoordeling werd uitgevoerd, een particulier wat de vergoeding van dergelijke schade betreft, in beginsel als zodanig geen recht op vergoeding van zuivere vermogensschade die voortvloeit uit de waardevermindering van zijn onroerende zaak als gevolg van de milieueffecten van dit project. Het staat echter uiteindelijk aan de nationale rechter om na te gaan of is voldaan aan de Unierechtelijke vereisten voor het recht op vergoeding, met name het bestaan van een rechtstreeks causaal verband tussen de aangevoerde schending en de geleden schade.

(cf. punten 30, 36, 47, 48 en dictum)
Een passagier kan zich voor een nationale rechterlijke instantie beroepen op de niet-nakoming door een luchtvaartmaatschappij van de verplichting tot verzorging die haar is opgelegd door de artikelen 5, lid 1, sub b, en 9, van verordening nr. 261/2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten, teneinde een compensatie te verkrijgen van deze luchtvaartmaatschappij voor de uitgaven die deze op basis van genoemde bepalingen op zich had moeten nemen.

Artikel 5 van verordening nr. 261/2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten moet aldus worden uitgelegd dat omstandigheden zoals de sluiting van een deel van het Europese luchtruim ten gevolge van de uitbarsting van een vulkaan „buitengewone omstandigheden” in de zin van deze verordening vormen, die de luchtvaartmaatschappijen niet vrijstellen van de hun bij de artikelen 5, lid 1, sub b, en 9, van verordening nr. 261/2004 opgelegde verplichting tot verzorging.

De betekenis en de draagwijdte van begrippen waarvoor het gemeenschapsrecht geen definitie geeft, moeten worden bepaald in overeenstemming met hun in de omgangstaal gebruikelijke betekenis, met inachtneming van de context waarin zij worden gebruikt en de doeleinden die worden beoogd door de regeling waarvan zij deel uitmaken. In dit verband betekenen „buitengewone omstandigheden”, in de context van het luchtvervoer, een gebeurtenis die niet inherent is aan de normale uitoefening van de activiteit van de betrokken luchtvaartmaatschappij en waarop laatstgenoemde geen daadwerkelijke invloed kan uitoefenen wegens de aard of de oorsprong van die gebeurtenis. Anders gezegd, komen alle omstandigheden in aanmerking die aan de controle van de luchtvaartmaatschappij ontsnappen, ongeacht de aard en de ernst van deze omstandigheden.

De verplichting tot verzorging bedoeld in artikel 9 van verordening nr. 261/2004 blijft gelden voor de luchtvaartmaatschappij, ongeacht de gebeurtenis die de annulering van de vlucht heeft veroorzaakt. In dit verband blijkt duidelijk uit de punten 1 en 2 van de considerans van deze verordening dat deze verordening gericht is op de waarborging van een hoog niveau van bescherming van de passagiers en rekening houdt met de eisen op het gebied van consumentenbescherming in het algemeen, aangezien de annulering van een vlucht ernstig ongemak met zich meebrengt voor de passagiers.

(cf. punten 28, 29, 31, 34, dictum 1)
De artikelen 63 en 65 van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich in omstandigheden waarin met het oog op de oprichting van een gebouw een opstalrecht wordt toegekend aan een vennootschap die in ruil voor dat recht bepaalde eenheden optrekt in dat gebouw en zich ertoe verbindt om die eenheden sleutelklaar op te leveren aan degenen die het opstalrecht hebben verleend, niet ertegen verzetten dat de belasting over de toegevoegde waarde over die bouwdiensten verschuldigd wordt vanaf het tijdstip waarop het opstalrecht wordt gevestigd, met andere woorden vóór die diensten worden verricht, indien op dat tijdstip alle relevante bestanddelen van deze toekomstige dienstverrichting reeds bekend zijn en dus in het bijzonder de diensten in kwestie nauwkeurig zijn omschreven, en de waarde van dat recht kan worden uitgedrukt in geld, hetgeen de nationale rechter dient na te gaan.

Het feit dat het opstalrecht kan vervallen op grond van de bevrijdende verjaring waarin is voorzien in de nationale regeling, heeft geen invloed op die uitlegging. Aangezien die mogelijkheid een eenvoudige ontbindende voorwaarde in de zin van artikel 90, lid 1, van de richtlijn is, kan het feit dat die voorwaarde in de toekomst mogelijkerwijs zal worden vervuld, niets veranderen aan het feit dat de handeling wordt gerealiseerd op het ogenblik waarop het opstalrecht wordt gevestigd, indien op dat ogenblik alle relevante bestanddelen van die toekomstige dienstverrichting reeds bekend zijn en dus in het bijzonder de diensten in kwestie nauwkeurig zijn omschreven.

Bovendien is het bij de vaststelling of is voldaan aan de voorwaarden waaronder de over een dergelijke toekomstige dienst verschuldigde belasting over de toegevoegde waarde opeisbaar is, niet van belang of de tegenprestatie voor die in de toekomst te verrichten dienst zelf een handeling is waarover belasting moet worden voldaan. Dat alle relevante bestanddelen van die toekomstige dienstverrichting reeds bekend zijn en dat de waarde van de tegenprestatie in geld kan worden uitgedrukt, volstaat immers om ervoor te zorgen dat de over die toekomstige dienstverrichting verschuldigde belasting over de toegevoegde waarde opeisbaar wordt.

(cf. punten 38-40, dictum 1)
De lidstaten moeten bij de omschrijving welke terreinen als „bouwterreinen” moeten worden aangemerkt, de doelstelling in acht nemen van artikel 135, lid 1, sub k, van de richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, dat alleen de leveringen van onbebouwde terreinen die niet als ondergrond voor een opstal bestemd zijn, van belasting over de toegevoegde waarde vrijstelt.

Derhalve moet dit artikel, juncto artikel 12, leden 1 en 3, van die richtlijn, aldus worden uitgelegd dat de levering van een onbebouwd terrein, na de sloop van het op dat terrein staande gebouw, niet onder de in eerstgenoemde bepaling voorziene vrijstelling van de belasting over de toegevoegde waarde valt, zelfs indien er op de datum van die levering nog geen voorzieningen zijn getroffen voor dit terrein, anders dan bovenvermelde sloop, wanneer uit een globale beoordeling van de omstandigheden waarmee die handeling gepaard ging en die heersten op de datum van de levering – met inbegrip van de intentie van de partijen, mits deze wordt geschraagd door objectieve gegevens – blijkt dat op die datum het betrokken terrein daadwerkelijk bestemd was om te worden bebouwd, hetgeen ter beoordeling van de verwijzende rechter staat.

(cf. punten 30, 36 en dictum)
Artikel 101, lid 1, VWEU en artikel 3, lid 2, van verordening nr. 1/2003 moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich er niet tegen verzetten dat een nationale mededingingsautoriteit artikel 101, lid 1, VWEU toepast op een overeenkomst tussen ondernemingen die de handel tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden, maar die niet de drempels bereikt die door de Europese Commissie zijn vastgesteld in haar Bekendmaking inzake overeenkomsten van geringe betekenis die de mededinging niet merkbaar beperken in de zin van artikel 81, lid 1, EG (de minimis), mits deze overeenkomst een merkbare beperking van de mededinging in de zin van deze bepaling vormt.

(cf. punt 38 en dictum)
Aangezien de bepalingen van de artikelen 2, lid 1, en 3, lid 2, van richtlijn 2004/48 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, uitgelegd tegen de achtergrond van artikel 2, lid 1, van het Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom, en artikel 41, leden 1 en 2, van de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (Trips), die als bijlage 1 C is gehecht aan de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie en die is goedgekeurd bij besluit 94/800 betreffende de sluiting, namens de Europese Gemeenschap voor wat betreft de onder haar bevoegdheid vallende aangelegenheden, van de uit de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Uruguayronde voortvloeiende overeenkomsten, niet van toepassing zijn op een procedure tot nietigverklaring van de bescherming van een gebruiksmodel, kunnen deze bepalingen niet worden geacht zich ertegen te verzetten dat de rechter in een dergelijke gerechtelijke procedure niet gebonden is aan de vorderingen en andere verklaringen van partijen en ambtshalve de overlegging van de noodzakelijk geachte bewijzen kan gelasten, niet gebonden is aan een administratieve beslissing die op een vordering tot nietigverklaring is gegeven noch aan de daarin vastgestelde feiten, en bewijzen die reeds in het kader van een eerdere vordering tot nietigverklaring werden overgelegd, niet opnieuw kan onderzoeken.

Bovengenoemde bepalingen beogen immers niet, alle aspecten betreffende de intellectuele-eigendomsrechten te regelen, maar alleen de aspecten die inherent zijn aan enerzijds de handhaving van deze rechten en anderzijds de inbreuken op die rechten, door te eisen dat doeltreffende rechtsgangen bestaan om elke inbreuk op een bestaand intellectueel-eigendomsrecht te voorkomen, te doen staken of te verhelpen. Die bepalingen waarborgen derhalve enkel de handhaving van de verschillende rechten van de personen die intellectuele-eigendomsrechten verkregen hebben, te weten de houders van dergelijke rechten, en kunnen niet in die zin worden uitgelegd dat zij beogen de verschillende maatregelen en procedures te regelen die ter beschikking worden gesteld van de personen die door anderen verkregen intellectuele-eigendomsrechten betwisten zonder zelf houders van dergelijke rechten te zijn.

Een procedure tot nietigverklaring van de bescherming van een gebruiksmodel wordt juist ter beschikking gesteld van een persoon die, zonder houder van een intellectueel-eigendomsrecht te zijn, opkomt tegen de bescherming van een gebruiksmodel die aan de houder van de overeenkomstige rechten is verleend. Een dergelijke procedure beoogt dus niet de bescherming van houders van intellectuele-eigendomsrechten te verzekeren in de zin van de betrokken bepalingen.

(cf. punten 75, 77-79, 82 en dictum)