Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Hogere voorziening - Vormvereisten - Overlegging van alle in processtukken vermelde bijlagen - Vereiste niet nageleefd voor eerder aan Gerecht overgelegde stukken - Niet-ontvankelijkheid van hogere voorziening - Uitgesloten

(Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 37, leden 1 en 4, en 112, leden 1 en 2)

2. Mededinging - Vervoer - Mededingingsregels - Luchtvervoer - Verordening nr. 3975/87 - Werkingssfeer - Activiteiten die rechtstreeks betrekking hebben op verrichten van luchtvervoerdiensten - Daaronder begrepen - Activiteit van luchthavenbeheer - Daarvan uitgesloten

(Verordeningen nrs. 17 en 3975/87 van de Raad)

3. Hogere voorziening - Middelen - Verkeerde opvatting van als bewijs aanvaard nationaal recht - Ontvankelijkheid

[EG-Verdrag, art. 168 A (thans art. 225 EG); Statuut-EG van het Hof van Justitie, art. 51, eerste alinea]

4. Mededinging - Gemeenschapsregels - Onderneming - Begrip - Overheidsinstelling die activiteiten van luchthavenbeheer uitoefent - Daaronder begrepen

[EG-Verdrag, art. 86 (thans art. 82 EG)]

5. Mededinging - Machtspositie - Begrip - Overheidsinstelling die beschikt over wettelijk monopolie voor beheer van luchthaveninstallaties die onmisbaar zijn voor verrichten van gronddiensten - Daaronder begrepen

[EG-Verdrag, art. 86 (thans art. 82 EG)]

6. Mededinging - Machtspositie - Misbruik - Tariefdiscriminatie door luchthavenbeheerder toegepast tussen ondernemingen die gronddiensten ten behoeve van derden verrichten en ondernemingen die zelfafhandelingsactiviteiten verrichten

[EG-Verdrag, art. 86, tweede alinea, sub c (thans art. 82, tweede alinea, sub c, EG)]

Samenvatting

1. Volgens artikel 112, leden 1 en 2, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof, waarin is bepaald aan welke voorwaarden de hogere voorziening moet voldoen, is artikel 37 van dit reglement van toepassing, volgens hetwelk elk processtuk vergezeld [moet gaan] van alle bijlagen waarnaar daarin wordt verwezen". De niet-naleving van die voorwaarde kan echter, wanneer de andere partijen bij de hogere voorziening geen nadeel hebben ondervonden, niet worden beschouwd als een gebrek dat volstaat voor niet-ontvankelijkverklaring van een hogere voorziening waarin wordt verwezen naar stukken die niet bij de hogere voorziening, maar bij het verzoekschrift in eerste aanleg waren gevoegd, aangezien in het Reglement voor de procesvoering nergens is bepaald dat de niet-naleving van die voorwaarde tot de niet-ontvankelijkheid van de hogere voorziening leidt.

( cf. punten 9-12 )

2. Verordening nr. 3975/87 tot vaststelling van de wijze van toepassing van de mededingingsregels op ondernemingen in de sector luchtvervoer, geldt enkel voor activiteiten die rechtstreeks betrekking hebben op het verrichten van luchtvervoerdiensten, die dus van de werkingssfeer van verordening nr. 17 zijn uitgesloten.

De activiteiten van luchthavenexploitant, die niet hierin bestaan dat grondafhandelingsdiensten worden verzorgd, maar wel dat diensten worden verricht ten behoeve van ondernemingen die zelf hun grondafhandelingsdiensten aan de luchtvervoerders aanbieden, vallen weliswaar onder de vervoersector, maar zijn geen luchtvervoerdiensten in de zin van verordening nr. 3975/87 en vallen dus binnen de werkingssfeer van verordening nr. 17.

( cf. punten 21-22, 27 )

3. In hogere voorziening zijn grieven inzake de vaststelling en de beoordeling van de feiten in het bestreden arrest ontvankelijk wanneer de rekwirant stelt dat de bevindingen van het Gerecht blijkens de processtukken materieel onjuist zijn of dat het Gerecht de hem voorgelegde bewijselementen onjuist heeft opgevat. Bijgevolg is een grief inzake de onjuiste beoordeling van het nationale recht ontvankelijk wanneer het Gerecht wordt verweten dat het dit recht onjuist heeft opgevat.

( cf. punten 56, 63 )

4. Het begrip onderneming in het kader van het mededingingsrecht omvat elke eenheid die een economische activiteit uitoefent, dit wil zeggen goederen en diensten aanbiedt op een bepaalde markt, ongeacht haar rechtsvorm en de wijze waarop zij wordt gefinancierd.

Dat is het geval met een overheidsinstelling die naast zuiver administratieve activiteiten, met name de politietaken, activiteiten inzake beheer en exploitatie van luchthavens uitoefent. Laatstgenoemde activiteiten zijn immers van economische aard, daar zij erin bestaan dat luchthaveninstallaties ter beschikking worden gesteld van luchtvaartmaatschappijen en verschillende dienstverrichters tegen betaling van een vergoeding waarvan het tarief door de exploitant vrij is vastgesteld, en zij behoren verder niet tot de uitoefening van overheidsprerogatieven en zijn te scheiden van de activiteiten die verband houden met de uitoefening van die prerogatieven.

( cf. punten 75-79 )

5. Een overheidsinstelling die als eigenaar van de luchthaveninstallaties de enige is die een vergunning voor de toegang daartoe kan verlenen, neemt een machtspositie in de zin van artikel 86 van het Verdrag [thans artikel 82 EG) in op de markt van de diensten met betrekking tot het beheer van de luchthavens in een bepaalde regio, die onmisbaar zijn voor het verrichten van gronddiensten. Daar die overheidsinstelling immers over een wettelijk monopolie voor het beheer van die luchthavens beschikt, en alleen zij een vergunning kan verlenen om aldaar gronddiensten te verrichten en de voorwaarden daarvoor kan vaststellen, neemt zij een economische machtspositie in, die haar in staat stelt de handhaving van een daadwerkelijke mededinging op de markt te verhinderen doordat zij de mogelijkheid heeft zich onafhankelijk te gedragen.

( cf. punten 91-92, 106-107 )

6. Overeenkomstig artikel 86, tweede alinea, sub c, van het Verdrag (thans artikel 82, tweede alinea, sub c, EG) is het voor een onderneming met een machtspositie op de gemeenschappelijke markt of op een wezenlijk deel daarvan verboden, ten aanzien van de handelspartners bij gelijkwaardige prestaties ongelijke voorwaarden toe te passen, hun daarmee nadeel berokkenend bij de mededinging".

De overheidsinstelling met een wettelijk monopolie voor het beheer van een luchthaven, die in de overeenkomsten die zij sluit met ondernemingen die gronddiensten aanbieden en daarvoor een vergunning voor toegang tot de luchthaveninstallaties moeten verkrijgen, hogere vergoedingen verlangt van de ondernemingen die diensten ten behoeve van derden verrichten dan van de ondernemingen die zelfafhandelingsactiviteiten verrichten, terwijl deze van haar dezelfde diensten ontvangen, handelt in strijd met dit verbod. Dit verschil, dat niet objectief is gerechtvaardigd, levert namelijk een discriminatie op die tot gevolg heeft dat voor ondernemingen die zelfafhandelingsactiviteiten, maar ook diensten ten behoeve van derden verrichten, de last van hun investeringen geringer is, en dat zij aan derden gunstiger voorwaarden dan hun concurrenten kunnen aanbieden, en kan sommige luchtvaartmaatschappijen ertoe bewegen zelf hun zelfafhandelingsactiviteiten te verrichten in plaats van daarvoor een beroep te doen op derden.

( cf. punten 114-116 )