Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Mededinging – Gemeenschapsregels – Onderneming – Begrip – „Slapende” vennootschap – Daarvan uitgesloten

(Art. 81, lid 1, EG)

2. Mededinging – Geldboeten – Hoofdelijke aansprakelijkheid voor betaling – Voorwaarden

(Art. 81, lid 1, EG)

3. Mededinging – Geldboeten – Bedrag – Vaststelling – Criteria – Afschrikkende werking van geldboete

(Art. 81 EG; mededeling 98/C 9/03 van de Commissie, punt 1 A, vierde en vijfde alinea)

Samenvatting

1. De communautaire mededingingregels zien op de activiteiten van ondernemingen. Het begrip onderneming omvat elke entiteit die een economische activiteit uitoefent, ongeacht de rechtsvorm van die entiteit en de wijze waarop zij wordt gefinancierd. Onder een economische activiteit wordt verstaan, iedere activiteit bestaande in het aanbieden van goederen of diensten op een bepaalde markt.

Een „slapende” vennootschap in de zin van het Engelse vennootschapsrecht, die geen economische activiteiten uitoefent en geen enkele omzet realiseert, kan dus niet worden aangemerkt als een rechtstreekse deelneemster aan een kartel, en kan evenmin aansprakelijk worden gesteld voor inbreuken die in haar naam werden gepleegd door andere entiteiten van de groep waartoe zij behoort.

(cf. punten 46‑49, 74, 86‑87)

2. De Commissie heeft de keuze om de aansprakelijkheid voor inbreukmakend gedrag toe te schrijven aan de moedermaatschappij, aan de dochtermaatschappij of aan de moedermaatschappij hoofdelijk met haar dochtermaatschappij.

De gezamenlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid van twee ondernemingen houdt in dat de betaling van het volledige bedrag van de geldboete door de ene, de verplichting tot betaling van die geldboete door de andere ongedaan maakt.

Ondernemingen kunnen hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld, zelfs wanneer de juridische entiteiten die de onderneming vormden op het ogenblik van de inbreuk niet meer tot dezelfde groep behoren. Dat de onderneming die de onrechtmatige activiteiten heeft verricht, werd gesplitst na de beëindiging van de inbreuk, daar de juridische entiteiten die deze onderneming vormden, werden gescheiden, heeft geen invloed op de hoofdelijke aansprakelijkheid ervan wat de gepleegde inbreuk betreft.

(cf. punten 100‑101, 103, 106)

3. De richtsnoeren voor de berekening van geldboeten die uit hoofde van artikel 15, lid 2, van verordening nr. 17, respectievelijk artikel 65, lid 5, van het EGKS-Verdrag worden opgelegd, bepalen dat rekening moet worden gehouden met de daadwerkelijke economische macht van de inbreukmakers om andere marktdeelnemers, met name de consument, aanzienlijke schade te berokkenen, en dat het bedrag van de geldboete op een zodanig niveau moet worden gesteld dat daarvan een voldoende afschrikkende werking uitgaat. Voorts kan ermee rekening worden gehouden dat grootschalige ondernemingen meestal over de juridisch-economische kennis en middelen beschikken, waarmee het voor deze mogelijk is zich beter van het inbreukmakende karakter van hun gedragingen en van de gevolgen ervan uit het oogpunt van het mededingingsrecht rekenschap te geven.

In het kader van het eerste element moeten de financiële middelen van de onderneming worden beoordeeld op de dag waarop de geldboete is opgelegd. Wat het tweede element betreft, moet het omzetcijfer op grond waarvan de Commissie de omvang van de betrokken ondernemingen vaststelt, betrekking hebben op hun situatie ten tijde van de inbreuk. Hoewel beide elementen nauw verband houden met de omvang van de onderneming, gaat het om twee verschillende gronden voor verhoging van het uitgangsbedrag van de geldboete.

De Commissie mag van deze twee elementen het element kiezen dat zij voor haar beoordeling het belangrijkst acht. Evenwel is de distributieve toepassing van deze twee elementen op twee vennootschappen die deel uitmaken van dezelfde economische entiteit, waarvan de ene de moedermaatschappij van de andere is en louter op die grond voor de inbreuk aansprakelijk wordt gesteld, in strijd met het begrip onderneming in de zin van artikel 81 EG. Het is juist dat de Commissie bij de berekening van het uitgangsbedrag van de geldboete rekening mag houden met de omzet in het jaar voorafgaand aan de beschikking houdende vaststelling van die inbreuk (overeenkomstig het eerste criterium) of met de omzet ten tijde van de inbreuk (overeenkomstig het tweede criterium). De Commissie mag zich evenwel niet baseren op een criterium door dit louter toe te passen op een van de twee entiteiten die voorheen de inbreukmakende economische entiteit vormden. Wanneer een moedermaatschappij en haar dochtermaatschappij geen economische entiteit in de zin van artikel 81 EG meer vormen op de datum van de beschikking waarbij hen de geldboete voor de gepleegde inbreuk wordt opgelegd, kan de Commissie zich derhalve niet baseren op de omzet van de ex-moedermaatschappij in het jaar voorafgaand aan de vaststelling van die beschikking teneinde de afschrikkingsfactor vast te stellen die van toepassing is op twee vennootschappen die één onderneming vormden ten tijde van de feiten, maar waarbij die onderneming intussen werd gesplitst. Dit omzetcijfer weerspiegelt immers niet de daadwerkelijke economische macht van die onderneming om andere marktdeelnemers schade te berokkenen ten tijde van de inbreuk.

(cf. punten 123‑125, 129, 132‑133)