B.

Dit voert ons tot het onderzoek van de tweede prealabele vraag, die juist betrekking heeft op de zoéven aangeduide moeilijkheden van constitutionele aard. In haar „opmerkingen” concludeerde de Italiaanse Regering tot „de absolute niet-ontvankelijkheid” van de vraag U door de kantonrechter te Milaan voorgelegd, daar die vraag niet — gelijk artikel 177 eist — de premisse vormt van het juridische syllogisme dat een rechter normaliter ter beslissing van een bij hem aanhangig geschil moet formuleren. In het onderhavige geschil moet de rechter slechts een interne Italiaanse wet toepassen; er is dus geen sprake van toepassing, of uitlegging van het Verdrag van Rome. De Italiaanse Regering drukt zich aldus uit: „In ons geval heeft de rechter geen enkele bepaling van het Verdrag van Rome toe te passen en er kan dus aangaande de uitlegging van dit Verdrag bij hem geen enkele twijfel rijzen in de zin van artikel 177; hij moet slechts de nationale wet (nl. die inzake de E.N.E.L.), welke de aan zijn oordeel onderworpen zaak regelt, toepassen.” Anderzijds, zo vervolgt de Italiaanse Regering, kan het onderzoek van de vraag of een Lid-Staat, door middel van een nationale wet, zijn gemeenschapsverplichtingen heeft geschonden, slechts plaatsvinden via de procedure genoemd in de artikelen 169 en 170 van het Verdrag, in welke procedure particuliere personen, zelfs niet indirect, kunnen optreden: „… de wetsnormen blijven van kracht zelfs na het arrest van het Hof van Justitie, totdat de Staat, ten einde aan de algemene verplichting ex artikel 5 te voldoen, de maatregelen neemt welke nodig zijn ter uitvoering van het arrest.” Wellicht wordt deze exceptie van „absolute niet-ontvankelijkheid” reeds voldoende weerlegd met een enkel beroep op Uw rechtspraak, volgens welke aan het Hof van Justitie geen oordeel toekomt over de overwegingen welke de nationale rechter tot het aanhangig maken van een prejudicieel geschil bij U hebben geleid: Gij behoeft slechts vast te stellen dat er inderdaad sprake is van een vraag in de zin van artikel 177, d.w.z. een vraag met betrekking tot de uitlegging van het E.E.G.-Verdrag of de geldigheid van een gemeenschapsverordening, waarvoor artikel 177 het Hof bevoegd verklaart. Men kan zich echter afvragen of deze zeer omzichtige rechtspraak — ingegeven door 's Hofs streven de bevoegdheid van de nationale rechter ten volle te respecteren — zonder enige beperking of voorbehoud gevolgd moet worden, bij voorbeeld wanneer de opgeworpen vraag kennelijk in geen enkel verband staat tot het geschil in de hoofdzaak: moet het Hof van Justitie zich in zodanig geval gehouden achten tot het geven van een abstracte uitlegging van het Verdrag, een uitlegging welke in die omstandigheden het karakter zou hebben van een louter theoretisch stelling nemen, zonder enige samenhang met de oplossing van een geschil, en zulks terwijl deze interpretatie betrekking zou kunnen hebben op uiterst belangrijke vragen, of op vragen welke tot ernstige conflicten met de nationale rechter zouden kunnen leiden? Op dit punt mag men wel enige twijfel koesteren. Ter vermijding van ieder misverstand en — naar wij hopen — juist ter voorkoming van zulk een conflict, zullen wij ons zo duidelijk mogelijk over de door de Italiaanse Regering aangevoerde tegenwerpingen uitspreken. Allereerst moeten wij de tweede bestrijden, waarin wordt gesteld dat men bij een verdragsschending — voortvloeiende uit een interne wet, uitgevaardigd na de inwerkingtreding van het Verdrag en daarmede strijdig — slechts in beroep zou kunnen komen via de in de artikelen 169-177 geregelde procedure tot vaststelling van een verzuim van een Lid-Staat; deze procedure staat niet open voor particulieren en laat de betrokken wet in stand, totdat deze eventueel wordt ingetrokken ingevolge een uitspraak van het Hof van Justitie waarbij wordt vastgesteld dat zij met het Verdrag onverenigbaar is. Immers, dit is niet het probleem waarom het hier gaat: de vraag is of twee (verondersteldelijk) tegenstrijdige rechtsnormen, die binnen een interne rechtsorde gelijkelijk van toepassing zijn, naast elkaar kunnen bestaan: de ene voortvloeiend uit het E.E.G.-Verdrag of afkomstig van de instellingen van de Gemeenschap, de ander afkomstig van nationale instanties; welke norm moet voorrang hebben, zolang de tegenstrijdigheid niet is opgeheven? Dit is de vraag waar het om gaat. Zonder een beroep te doen op leerstellige en dus veelal zeer betwiste opvattingen over de aard der Europese Gemeenschappen, zonder partij te kiezen tussen „het federale Europa” en „het Europa der vaderlanden” of tussen „supranationaal” en „internationaal”, moet een rechter — dit is nu eenmaal zijn taak — slechts acht slaan op het E.E.G.-Verdrag zoals het daar ligt. Men ziet dan — het is een eenvoudige vaststelling — dat het E.E.G.-Verdrag, evenals de beide andere zgn. Europese Verdragen, een eigen rechtsorde schept die verschilt van de rechtsorde van elk der Lid-Staten en daarvoor ook gedeeltelijk in de plaats treedt volgens in het Verdrag zelf neergelegde strikte regels, welke een overdracht van bevoegdheid aan gemeenschappelijke instellingen inhouden. Wat nu de normen betreft: algemeen wordt erkend dat het E.E.G.-Verdrag, hoewel in mindere mate dan het E.G.K.S.-Verdrag, een aantal bepalingen bevat die naar haar aard en doel rechtstreeks van toepassing zijn in de interne rechtsorde waarin zij krachtens de ratificatie zijn „opgenomen” — een verschijnsel dat niet alleen aan de Europese Verdragen eigen is. Zo zijt Gij er zelf toe overgegaan dit „self-executing”- karakter (zoals de geijkte term luidt) toe te kennen aan de artikelen 12 en 31, waarbij Gij nader hebt beslist dat het daarbij ging om bepalingen die rechtstreeks uitwerking hebben en individuele rechten scheppen, die door de nationale rechter moeten worden gehandhaafd. Wat betreft de bepalingen die een dergelijke rechtstreekse werking ontberen, deze dringen op twee verschillende manieren in de interne rechtsorde door, al naar gelang de uitvoerende organen der Gemeenschap (de Raad van Ministers of de Commissie of, wat het meest voorkomt, deze beiden in organisch verband, met medewerking van het Europees Parlement) de bevoegdheid hebben gekregen een verordening uit te vaardigen. Is dit niet het geval, dan betreft het een verplichting die een Lid-Staat òf vrijwillig nakomt, òf ter uitvoering van aanbevelingen of richtlijnen afkomstig van de uitvoerende gemeenschapsorganen; het E.E.G.-Verdrag dringt dan slechts in de nationale rechtsorde binnen via interne maatregelen, genomen door de bevoegde organen van de betrokken Staat. Wanneer daarentegen de executieven der Gemeenschap bevoegd zijn een verordening uit te vaardigen en van deze bevoegdheid gebruik maken, vindt het opnemen in de interne rechtsorde van rechtswege plaats door het enkele feit van de publikatie van die verordening. Dit volgt volkomen duidelijk uit het bepaalde in artikel 189, lid 2, juncto artikel 191. Om het in de bewoordingen van artikel 189, lid 2 te zeggen: „Een verordening heeft een algemene strekking. Zij is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks van toepassing in elke Lid-Staat”. En volgens artikel 191 worden „verordeningen bekend gemaakt in het Publikatieblad van de Gemeenschap. Zij treden in werking op de in de verordening bepaalde datum of, bij gebreke daarvan, op de twintigste dag volgende op die van hun bekendmaking”. Twee soorten bepalingen zijn dus rechtstreeks toepasselijk: 1. verdragsbepalingen die als self-executing worden beschouwd; 2. bepalingen die het voorwerp van een uitvoeringsvoorschrift vormden. Het is immers niet wel denkbaar dat een verdragsbepaling die voorwerp van een verordening is geweest, niet tegelijk met de verordening, waarvan zij de juridische grondslag vormt, tot de interne rechtsorde zou gaan behoren. Evenmin valt het aan te nemen, dat een andere bepaling — welke, om de eenvoudige reden dat zij op zichzelf voldoende is, niet in een verordening of interne uitvoeringsmaatregel is uitgewerkt — niet hetzelfde gevolg zou hebben. Wij ontkomen dus niet aan het probleem van het naast elkaar bestaan in iedere Lid-Staat van twee rechtsorden, de interne en de gemeenschapsorde, die elk een eigen bevoegdheidssfeer bezitten en dus evenmin aan de vraag welke sanctie staat op een inbreuk door de ene rechtsorde op de bevoegdheden van de andere begaan. Ten aanzien van inbreuken door gemeenschapsinstellingen gepleegd, bestaan er geen moeilijkheden: het Hof van Justitie kan daarover een sanctie uitspreken bij wege van een der procedures in het Verdrag voorzien, zowel ter bescherming van de Lid-Staten als van particulieren: met name het beroep tot nietigverklaring (artikel 173) en de exceptie van onwettigheid (artikel 184). Wat betreft inbreuken van de zijde van nationale overheden, daarover dient ook een sanctie te worden uitgesproken, eveneens niet slechts ter bescherming van de Staten, maar ook van particulieren, ingeval dezen aan het Verdrag of aan gemeenschapsverordeningen individuele rechten ontlenen. Het Hof van Justitie heeft er reeds op gewezen dat het aan de nationale rechter staat deze rechten te handhaven. In welke gevallen nu moeten deze nationale rechters hun controle uitoefenen en in het bijzonder de self-executing bepalingen van het E.E.G.-Verdrag alsmede wettig uitgevaardigde gemeenschapsverordeningen toepassen, wanneer er een daarmede strijdige interne rechtsnorm bestaat? Dateert deze laatste van vóór de inwerkingtreding van het Verdrag of de publikatie van de verordening, dan kan met de regel van de impliciete intrekking van wetten worden volstaan. Er rijzen pas moeilijkheden wanneer de interne rechtsnorm jonger is dan het Verdrag en tevens in strijd met een self-executing verdragsbepaling, ofwel wanneer die norm jonger is dan een wettig tot stand gekomen en deugdelijk gepubliceerde gemeenschapsverordening. Toch kan men in zodanig geval eerst werkelijk van een probleem spreken, indien de interne rechtsnorm het karakter van een handeling van wetgevende aard draagt, want bestaat zij slechts uit een gewone administratieve maatregel of zelfs uit een verordening, dan zal een beroep op nietigverklaring, of althans (in die landen waar men geen rechtstreekse actie tot nietigverklaring van verordeningen kent) een exceptie van onwettigheid, voldoende zijn om de werking van de interne regel ten gunste van de verdragsbepaling op te heffen. Betreft het echter een handeling van wetgevende aard dan ziet men zich onvermijdelijk voor een constitutioneel probleem geplaatst. Gelijk U bekend, werd dit volkomen bevredigend opgelost in Nederland, waar de onlangs herziene Grondwet de rechter uitdrukkelijk de bevoegdheid verleent „wetten die onverenigbaar zijn met internationale overeenkomsten buiten toepassing te laten”, althans wanneer het bepalingen met een self-executing karakter betreft. In het Groothertogdom Luxemburg heeft de jurisprudentie duidelijk dezelfde regel bekrachtigd. In Frankrijk stelt een nagenoeg eenstemmige leer zich op hetzelfde standpunt, en wel met een beroep op artikel 55 van de huidige Grondwet waarin — evenals in artikel 28 van de Grondwet van 1946 — is vastgelegd dat deugdelijk geratificeerde en gepubliceerde internationale overeenkomsten boven de wet gaan; enkele rechterlijke uitspraken luiden, althans impliciet, in gelijke zin. Hoewel in België bepalingen op dit stuk in de Grondwet ontbreken, schijnt het dat een sterke stroming in de wetenschap, met de openlijke steun van een zeer hooggeplaatst magistraat, tot hetzelfde resultaat is gekomen. Hoe paradoxaal dit op het eerste gezicht ook moge voorkomen, de principiële moeilijkheden doen zich juist voor in die twee landen welke een constitutioneel Hof bezitten, nl. Duitsland en Italië. In beide gevallen spruiten deze moeilijkheden voort uit het feit dat het Verdrag van Rome geratificeerd werd bij een gewone wet, welke niet de kracht heeft van een constitutionele wet en waarbij dus noch van de regels noch van de beginselen van de Grondwet kan worden afgeweken. Uiteraard behoren wij ons niet in te laten met de uitlegging van de Grondwetten van Lid-Staten. Wij willen alleen opmerken dat ten aanzien van Duitsland (waar het Constitutionele Hof zich tot dusver op dit punt niet heeft uitgesproken) de bezwaren schijnen voort te vloeien uit het feit dat de rechtsorde der Gemeenschap — welker bestaan, los van de Duitse rechtsorde, wordt erkend — aan de onderdanen der Bondsrepubliek niet de volle waarborgen zou verschaffen welke zij aan hun eigen Grondwet ontlenen, in het bijzonder omdat in de Gemeenschap maatregelen van wetgevende aard getroffen kunnen worden door niet-parlementaire organen (Raad van Ministers, Commissie) zulks in gevallen waarin volgens intern (Duits) recht slechts het Parlement bevoegd zou zijn. Hiertegen valt slechts aan te voeren, dat de gemeenschapsverordeningen, zelfs de belangrijkste, geen handelingen van wetgevende, en zelfs niet van quasi-legislatieve aard zijn, zoals men dat wel noemt, doch uitgaan van een uitvoerend gezag (Raad of Commissie) hetwelk slechts kan handelen binnen de grenzen der hem door het Verdrag toegestane delegaties en onder rechterlijke controle van het Hof van Justitie. Stellig draagt het Verdrag van Rome deels het karakter van een echte Grondwet, nl. die van de Gemeenschap (en als zodanig wordt het aangevuld door protocollen of bijlagen die dezelfde rechtskracht hebben als het Verdrag zelf, en niet door verordeningen), maar overigens heeft het vooral het karakter van wat men een „raamwet” noemt. Wanneer men zich geplaatst ziet tegenover een voortdurend in ontwikkeling zijnde situatie als het oprichten van een gemeenschappelijke markt, komt dit procédé — waarbij het te bereiken doel en de te verwezenlijken voorwaarden en zelfs de modaliteiten van die verwezenlijking even soepel als nauwkeurig worden omschreven — alleszins geoorloofd voor; dit is iets heel anders dan het verlenen van blanco-volmachten, waartoe nationale parlementen soms overgaan. De burgers van de Bondsrepublick vinden dus in de rechtsorde der Gemeenschap, in het bijzonder in de rechterlijke controle, waarborgen die wel niet gelijk zijn aan, maar toch vergelijkbaar met die welke hun nationale rechtsorde hun (vóór de overdracht van bevoegdheden ingevolge het E.E.G.-Verdrag) in de vorm van een grotere parlementaire bevoegdheid bood. Blijkbaar is de kernvraag dus, of het scheppen van een dergelijke rechtsorde, krachtens een bij gewone wet geratificeerd verdrag, verenigbaar is met de grondwet; het is duidelijk dat slechts de nationale constitutionele rechter bevoegd is over deze vraag uitspraak te doen. Dezelfde redenering schijnt op te gaan voor Italië. Zoals Gij weet, werd in dit land in een arrest van het Constitutionele Hof d.d. 24 februari/7 maart 1964 (een arrest, juist gewezen naar aanleiding van de wet tot oprichting van de E.N.E.L.) beslist dat, niettegenstaande de bepalingen van artikel 11 der Grondwet, de vraag of het E.E.G.-Verdrag door een daarmede strijdige wet geschonden werd (een vraag overigens die volgens het Hof alleen de verantwoordelijkheid van de Staat op het internationale vlak raakt) gescheiden moet worden van de vraag of die wet in overeenstemming is met de grondwet. Aan het E.E.G.-Verdrag bij gewone wet is geratificeerd, moet een latere daarmee strijdige wet werking hebben op grond van de regel van opvolging in de tijd, waaruit volgt „dat er geen aanleiding bestaat na te gaan of de betwiste wet de bij het Verdrag aangegane verplichting schendt”. Om dezelfde reden ware het volstrekt doelloos de zaak te verwijzen naar het Hof van Justitie der Europese Gemeenschappen (immers, zodanige verwijzing heeft slechts zin voor de vaststelling van een verdragsschending, overeenkomstig de door het Hof gegeven interpretatie van dit Verdrag). Natuurlijk is het niet aan ons, op dit arrest kritiek te uiten. Wij willen slechts opmerken — al is dit veeleer een opmerking van formele aard — dat het Italiaanse Hof spreekt over een conflict tussen de betrokken wet en de ratificatiewet, terwijl het in feite gaat om een conflict tussen eerstgenoemde wet en het Verdrag (geratificeerd bij gewone wet). Maar wel willen wij de nadruk leggen op de rampzalige gevolgen (en die uitdrukking is werkelijk niet overdreven) die een dergelijke jurisprudentie, zo zij gehandhaafd werd, zou hebben voor het functioneren van het institutionele stelsel van het E.E.G.-Verdrag en bijgevolg voor de gehele toekomst van de gemeenschappelijke markt. Immers, gelijk wij menen te hebben aangetoond, dit stelsel is gebaseerd op het scheppen van een rechtsorde die wel afwijkt van die van de Lid-Staten, maar daarmede niettemin nauw en zelfs organisch is verbonden, met dien verstande dat de wederzijdse, voortdurende eerbiediging van elkanders bevoegdheden door de gemeenschaps- en de nationale organen een der fundamentele voorwaarden vormt voor een functioneren van het stelsel overeenkomstig het Verdrag en dientengevolge voor de verwezenlijking van de doeleinden der Gemeenschap. In het bijzonder hebben wij gezien dat deze wederzijdse eerbiediging meebrengt dat de self-executing bepalingen van het E.E.G.-Verdrag alsmede de bevoegdelijk door de executieven der gemeenschap vastgestelde verordeningen rechtstreeks toepassing kunnen vinden in de Lid-Staten. Dit is de door het Verdrag van Rome gevestigde rechtsorde, en aan het Hof van Justitie, en aan dat Hof alleen, komt de bevoegdheid toe zulks, zo nodig, in zijn arresten te bevestigen. Als een constitutionele rechter in een der Lid-Staten eens, in de volheid van zijn bevoegdheid, ertoe zou overgaan uit te spreken dat zulk een resultaat binnen het kader van de grondwettelijke normen van zijn land niet bereikbaar is, bij voorbeeld ten aanzien van gewone, met het Verdrag strijdige wetten die boven dat Verdrag zelf zouden gaan, zonder dat enige rechter — zelfs niet de constitutionele — de toepassing daarvan zou kunnen beletten zolang zij niet door het parlement zijn ingetrokken of gewijzigd, dan zou zulk een uitspraak een volstrekt onoplosbaar conflict tussen de beide rechtsorden in het leven roepen en de grondslagen zelf van het E.E.G.-Verdrag aan het wankelen brengen. Niet alleen zou dit Verdrag dan niet op de daarin aangegeven wijze toepassing kunnen vinden in het land in kwestie, maar — als gevolg van een kettingreactie — waarschijnlijk evenmin in de overige landen der Gemeenschap; zeker zou dit het geval zijn in die landen waar men (zoals bij voorbeeld Frankrijk) de voorrang van internationale overeenkomsten slechts erkent „op voorwaarde van wederkerigheid”. Onder die omstandigheden zouden voor de betrokken Staat slechts twee mogelijkheden openstaan: ofwel zijn Grondwet wijzigen ten einde deze met het Verdrag in overeenstemming te brengen, ofwel dit laatste opzeggen. Die Staat heeft zich immers, door de ondertekening van het Verdrag, door de ratificatie en het deponeren van de ratificatie-oorkonde, jegens zijn partners verbonden en door stil te zitten zou hij zijn internationale verplichtingen verloochenen. Het is dan ook begrijpelijk dat de Commissie, die krachtens artikel 155 de taak heeft op de toepassing van het E.E.G.-Verdrag toe te zien, in haar „opmerkingen” het Hof van Justitie mededeling heeft gedaan van de „levendige bezorgdheid” waartoe het arrest van 24 februari 1964 haar aanleiding gaf. Het behoeft wel niet te worden gezegd, dat wij met deze beschouwingen uitsluitend beoogden de zaken zo duidelijk te stellen, dat een ieder zijn eigen verantwoordelijkheid kan nemen, en dat wij geen ogenblik veronderstellen, dat Italië, het land dat steeds in de voorste gelederen heeft gestaan bij het bevorderen van de Europese gedachte, Italië, het land van de conferentie van Messina en het Verdrag van Rome, geen constitutioneel middel zou weten te vinden om het de Gemeenschap mogelijk te maken voort te bestaan in volledige overeenstemming met de bij het gemeenschappelijk handvest ingestelde regels. Keren wij thans terug tot de uitspraak van de kantonrechter in Milaan. Wij merken op dat deze zich strikt gehouden heeft aan het bepaalde in artikel 23 van de wet van 11 maart 1953, inzake de samenstelling en de werkwijze van het Constitutionele Hof, in het bijzonder het navolgende lid: „Wanneer het geschil niet beslist kan worden los van het antwoord op de vraag naar de grondwettigheid, of wanneer de rechter niet van oordeel is dat de opgeworpen vraag kennelijk ongegrond is” (in welk geval krachtens artikel 24 de uitspraak, waarbij het beroep op ongrondwettigheid wordt afgewezen, deugdelijk gemotiveerd moet zijn), „geeft de rechter een uitspraak waarin hij de inhoud en de motivering van het uitdrukkelijk verzoek, waarbij de vraag wordt opgeworpen, weergeeft en de onverwijlde toezending van de processtukken aan het Constitutionele Hof, alsmede de schorsing van het geding beveelt”. De rechter bij wie een verzoek tot verwijzing is ingediend, moet hierover dus niet „met gesloten ogen” en om zo te zeggen automatisch beslissen; hij is verplicht een zekere controle uit te oefenen, hetgeen mr. Costa in zijn mondelinge toelichting een „voorafgaand onderzoek naar de wettigheid” noemde. In het onderhavige geval heeft de rechter deze controle inderdaad uitgeoefend, niet slechts ten aanzien van de verwijzing naar het Italiaanse Constitutionele Hof — waartoe de wet van dat land hem verplichtte — maar ook ten aanzien van de verwijzing naar ons Hof. Daarin heeft hij volgens ons volkomen juist gehandeld, want wij menen dat, al bevat het E.E.G.-Verdrag of het Statuut van het Hof geen uitdrukkelijke bepalingen analoog aan die van de Italiaanse wet, een voorafgaand onderzoek van de vraag of de verzochte uitlegging van essentiële betekenis is voor de berechting van het geschil, dan wel of het verzoek „kennelijk ongegrond” geacht moet worden, onontbeerlijk is ter vermijding van zuiver dilatoire excepties of onberaden verwijzingen welke het Hof slechts last bezorgen. Uit het zojuist opgemerkte blijkt evenwel, dat het hier geen verzoek betrof hetwelk de rechter prima facie kon afwijzen. De enige vraag die wellicht kon rijzen, was of de rechter, nu het om een wet ging, bevoegd was de toepassing daarvan te weigeren ingeval hij, ingevolge de door het Hof van Justitie te geven uitlegging, zou moeten bevinden dat deze wet met het Verdrag in strijd is. Anders gezegd: mogen de Italiaanse rechters — buiten die van het Constitutionele Hof — zich uitspreken over de exceptie van ongrondwettigheid, of zijn zij in iedere stand van het geding gehouden de zaak naar het Constitutionele Hof te verwijzen? Zo neen, dan staat vast dat de rechter zich had moeten beperken tot verwijzing van de zaak naar laatstgenoemd Hof, hetwelk op zijn beurt de vraag naar de uitlegging van het Verdrag aan U had moeten voorleggen. Het betreft hier evenwel vragen rakende de interne rechterlijke organisatie van een Lid-Staat, waarmede het Hof zich niet mag inlaten. Bovendien zal het door U te wijzen arrest ook werken ten aanzien van het Constitutionele Hof, hetwelk met die uitspraak mogelijk rekening zal moeten houden: de verwijzing naar Uw Hof zou dus — zelfs indien zij binnen het kader van de interne rechtsgang voorbarig geacht moet worden — niettemin van nut geweest zijn en zelfs enige tijdwinst hebben opgeleverd. Het onderhavige geval is derhalve analoog met dat waarin een rechter gebruik maakt van de hem bij artikel 177, lid 2, verleende bevoegdheid tot verwijzing naar Uw Hof nog vóór de in het nationale recht voorziene rechtsmiddelen zijn uitgeput. Het is op grond van deze overwegingen — welke misschien op sommige punten iets te uitvoerig mogen voorkomen, doch die wij niettemin, gezien hun uitzonderlijke principiële betekenis, gemeend hebben te moeten voordragen — dat wij concluderen tot afwijzing van de door de Italiaanse Regering voorgedragen exceptie van „absolute niet-ont-vankelijkheid”.