ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Zaak C‑602/17

Benoît Sauvage

en

Kristel Lejeune

tegen

Belgische Staat

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de tribunal de première instance de Liège)

„Prejudiciële verwijzing – Vrij verkeer van werknemers – Inkomsten die in een andere dan de woonstaat zijn ontvangen – Bilaterale overeenkomst ter vermijding van dubbele belasting – Verdeling van de fiscale bevoegdheid – Heffingsbevoegdheid van de woonstaat – Aanknopingsfactoren”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Zesde kamer) van 24 oktober 2018

Vrij verkeer van personen – Werknemers – Gelijke behandeling – Beloning – Inkomstenbelasting – Bilaterale overeenkomst ter vermijding van dubbele belasting – Nationale fiscale regeling die uit die overeenkomst voortvloeit en de inkomsten die een ingezetene geniet uit een andere lidstaat in verband met een aldaar uitgeoefende dienstbetrekking, slechts vrijstelt indien de werkzaamheid daadwerkelijk in die staat is uitgeoefend – Toelaatbaarheid

(Art. 45 VWEU)

Artikel 45 VWEU moet aldus worden uitgelegd dat het zich niet verzet tegen een uit een belastingovereenkomst ter vermijding van dubbele belasting volgende fiscale regeling van een lidstaat, zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, die de vrijstelling van inkomsten die een ingezetene geniet uit een andere lidstaat in verband met een aldaar uitgeoefende dienstbetrekking, afhankelijk stelt van de voorwaarde dat de werkzaamheid waarvoor dat salaris wordt betaald, daadwerkelijk in die lidstaat wordt uitgeoefend.

Aangezien de lidstaten, zoals in punt 22 van het onderhavige arrest is uiteengezet, enerzijds vrij zijn om de aanknopingsfactoren voor de verdeling van hun heffingsbevoegdheid vast te stellen, vormt de omstandigheid dat ervoor is gekozen om de heffingsbevoegdheid van de bronstaat afhankelijk te stellen van de fysieke aanwezigheid van de werknemer op het grondgebied van die staat, op zich geen op grond van het vrije verkeer van werknemers verboden discriminatie of verschil in behandeling (zie in die zin arrest van 12 mei 1998, Gilly,C‑336/96, EU:C:1998:221, punt 30).

Anderzijds is het doel van een overeenkomst ter vermijding van dubbele belasting, te vermijden dat dezelfde inkomsten in elk van de twee partijen bij dit verdrag worden belast en beoogt een dergelijke overeenkomst niet te garanderen dat de door de belastingplichtige in een van de verdragsluitende staten verschuldigde belasting niet hoger is dan die welke hij in de andere verdragsluitende staat zou moeten voldoen (arrest van 19 november 2015, Bukovansky,C‑241/14, EU:C:2015:766, punt 44 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

(zie punten 27, 28, 37 en dictum)
Zaak C‑329/17

Gerhard Prenninger e.a.

tegen

Oberösterreichische Landesregierung

en

Netz Oberösterreich GmbH

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door het Verwaltungsgerichtshof)

„Prejudiciële verwijzing – Milieu – Richtlijn 2011/92/EU – Milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten – Bijlage II – Punt 1, onder d) – Begrip ‚ontbossing met het oog op omschakeling naar een ander bodemgebruik’ – Maken van een doorgang door een bos met het oog op de aanleg en exploitatie van een bovengrondse hoogspanningslijn”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Achtste kamer) van 7 augustus 2018

Milieu – Milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten – Richtlijn 2011/92 – Onderwerping aan beoordeling van de projecten die tot de in bijlage II genoemde categorieën behoren – Ontbossing met het oog op omschakeling naar een ander bodemgebruik – Begrip – Maken van een doorgang door een bos met het oog op de aanleg en exploitatie van een bovengrondse hoogspanningslijn – Daaronder begrepen

[Richtlijn 2011/92 van het Europees Parlement en de Raad, bijlage II, punt 1, onder d)]

Punt 1, onder d), van bijlage II bij richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten moet aldus worden uitgelegd dat onder het begrip „ontbossing met het oog op omschakeling naar een ander bodemgebruik” in de zin van die bepaling mede moet worden begrepen het maken van een doorgang door een bos met het oog op de aanleg en exploitatie van een bovengrondse hoogspanningslijn, zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, voor de wettelijke duur van de aanwezigheid van die lijn.

Uit de bewoordingen van punt 1, onder d), van bijlage II bij de richtlijn volgt dat dit punt niet op elke ontbossing betrekking heeft, maar slechts op ontbossingswerkzaamheden die plaatsvinden met het oog op een ander bodemgebruik. Voor zover een doorgang door een bos, zoals die welke aan de orde is in het hoofdgeding, wordt gemaakt met het oog op de aanleg en de exploitatie van een bovengrondse energieleiding, staat vast dat er voor de betrokken bodem sprake is van een ander bodemgebruik. Bijgevolg valt het maken van een doorgang, zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, onder punt 1, onder d), van bijlage II bij de MEB-richtlijn.

(zie punten 32, 33, 41 en dictum)
Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure en verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken („betekening of kennisgeving van stukken”), en tot intrekking van verordening (EG) nr. 1348/2000 van de Raad, moeten aldus moeten worden uitgelegd dat wanneer een Europees betalingsbevel wordt betekend aan of ter kennis gebracht van de verweerder zonder dat het daarbij gevoegde verzoek om een bevel is gesteld in of vergezeld gaat van een vertaling in een taal die hij wordt geacht te begrijpen – zoals artikel 8, lid 1, van verordening nr. 1393/2007 vereist – deze verweerder door middel van het in bijlage II bij verordening nr. 1393/2007 opgenomen modelformulier naar behoren in kennis moet worden gesteld van zijn recht om te weigeren het betreffende stuk in ontvangst te nemen.

Als aan dit vormvereiste niet is voldaan, moet de procedure overeenkomstig de bepalingen van verordening nr. 1393/2007 worden geregulariseerd door het in bijlage II bij deze verordening opgenomen modelformulier toe te zenden aan de betrokkene.

In dat geval brengt de procedurele onregelmatigheid bij de betekening of kennisgeving van het Europese betalingsbevel samen met het verzoek om een bevel met zich mee dat dit bevel niet uitvoerbaar is geworden en dat de voor de verweerder geldende termijn voor de indiening van een verweerschrift geen aanvang kan hebben genomen, zodat artikel 20 van verordening nr. 1896/2006 niet van toepassing kan zijn.

(zie punten 55‑57 en dictum)
Zaak C‑332/17

Starman AS

tegen

Tarbijakaitseamet

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Riigikohus)

„Prejudiciële verwijzing – Consumentenbescherming – Richtlijn 2011/83/EU – Artikel 21 – Consumentenovereenkomsten – Telefoongesprekken – Werkwijze van een telecomaanbieder die erin bestaat klanten die al een overeenkomst met hem hebben afgesloten, een verkort servicenummer aan te bieden waarvoor een hoger tarief geldt dan het basistarief”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Achtste kamer) van 13 september 2018

Bescherming van de consument – Consumentenovereenkomsten – Richtlijn 2011/83 – Communicatie per telefoon – Handelaar die meerdere telefoonnummers openstelt voor telefonische contacten waarop hij bereikbaar is voor aangelegenheden rondom een gesloten overeenkomst – Telefoonaansluitingen die met behulp van vaste of verkorte nummers kunnen worden gebruikt – Hogere kosten dan het basistarief voor een oproep naar een verkort telefoonnummer – Ontoelaatbaarheid

(Richtlijn 2011/83 van het Europees Parlement en de Raad, art. 21, eerste alinea)

Artikel 21, eerste alinea, van richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten, tot wijziging van richtlijn 93/13/EEG van de Raad en van richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van richtlijn 85/577/EEG [van de Raad] en van richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad, moet aldus worden uitgelegd dat het zich ertegen verzet dat, indien een handelaar aan al zijn klanten een of meer verkorte telefoonnummers heeft aangeboden waarvoor een hoger tarief dan het basistarief geldt, de consumenten die al een overeenkomst met deze handelaar hebben gesloten, meer dan het basistarief betalen wanneer zij met betrekking tot deze overeenkomst telefonisch contact opnemen met deze handelaar.

Deze uitlegging komt geenszins op losse schroeven te staan door de omstandigheid dat de handelaar de consument op begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke wijze heeft medegedeeld dat er ook een telefoonnummer bestaat waarvoor het basistarief geldt. Deze informatie ontslaat de handelaar immers niet van zijn verplichting om consumenten die al een overeenkomst met hem hebben gesloten, niet meer in rekening te brengen dan het basistarief indien zij met betrekking tot deze overeenkomst telefonisch contact met hem opnemen.

Aan deze uitlegging wordt evenmin afgedaan door de omstandigheid dat de consument uit vrije wil tegen een hoger tarief dan het basistarief het afgekorte telefoonnummer gebruikt om contact op te nemen met de handelaar. Uit artikel 21 juncto artikel 25 van richtlijn 2011/83 vloeit immers voort dat de consument niet vrijwillig afstand kan doen van de rechten die hem door deze richtlijn worden toegekend, en niet vrijwillig meer kan betalen dan het basistarief indien hij telefonisch contact opneemt met een handelaar.

(zie punten 31‑33 en dictum)
Een aanbestedende dienst die een overheidsopdracht voor diensten gunt die binnen de werkingssfeer van artikel 9 van richtlijn 92/50/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor dienstverlening, zoals gewijzigd bij richtlijn 97/52/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1997 valt, en waarop dientengevolge in beginsel alleen de artikelen 14 en 16 daarvan van toepassing zijn, is niettemin gehouden tevens de fundamentele regels en algemene beginselen van het VWEU in acht te nemen, inzonderheid het beginsel van gelijke behandeling en het verbod van discriminatie op grond van nationaliteit en de transparantieverplichting die daaruit voortvloeit, mits een dergelijke opdracht op de datum van gunning een duidelijk grensoverschrijdend belang vertoont, hetgeen aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan.

Benadrukt moet in dit verband worden dat het bestaan van een duidelijk grensoverschrijdend belang bij die toetsing niet louter hypothetisch kan worden afgeleid uit bepaalde gegevens die – in abstracto bezien – aanwijzingen daarvan zouden kunnen opleveren, maar dat dit belang op positieve wijze dient te blijken uit de beoordeling – in concreto – van de omstandigheden van de opdracht die in het hoofdgeding aan de orde is. Dat impliceert dat een duidelijk grensoverschrijdend belang niet kan worden aangenomen op basis van gegevens die dat grensoverschrijdende belang niet uitsluiten, maar dat belang moet komen vast te staan op basis van objectieve en onderling overeenstemmende gegevens (zie in die zin arrest van 6 oktober 2016, Tecnoedi Costruzioni, C‑318/15, EU:C:2016:747, punt 22). Niettemin moet in herinnering worden gebracht dat het Hof in het kader van een beroep wegens niet-nakoming op het gebied van een gezondheidsdienst heeft geoordeeld dat met het enkele feit dat de betrokken opdrachten een grote economische waarde hadden, niet was aangetoond dat er een duidelijk grensoverschrijdend belang bestond (zie in die zin arrest van 29 april 2010, Commissie/Duitsland, C‑160/08, EU:C:2010:230, punten 18, 54 en 123).

(cf. punten 39, 41, 46, dictum 1)
4.

Uniemerk–Definitie en verkrijging van het Uniemerk–Relatieve weigeringsgronden–Oppositie door de houder van een niet-ingeschreven merk of van een ander in het economische verkeer gebruikt teken–Voorwaarden–Bestaan van een ouder recht dat niet ongeldig is verklaard bij een definitief geworden rechterlijke beslissing (Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 8, lid 4) (zie punten 49, 50)
Artikel 11, lid 1, van verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van verordening (EG) nr. 1347/2000, moet aldus worden uitgelegd dat in een situatie als die in het hoofdgeding, waarin een kind overeenkomstig de gemeenschappelijke wens van zijn ouders ter wereld is gekomen en meerdere maanden ononderbroken met zijn moeder heeft verbleven in een andere lidstaat dan de lidstaat waarin de ouders vóór de geboorte hun gewone verblijfplaats hadden, de aanvankelijke bedoeling van de ouders dat de moeder met het kind naar laatstgenoemde lidstaat zou terugkeren, geen grondslag kan vormen voor het oordeel dat het kind daar zijn „gewone verblijfplaats” in de zin van die verordening heeft.

In een dergelijke situatie kan de weigering van de moeder om met het kind naar die lidstaat terug te keren, bijgevolg niet worden beschouwd als een „ongeoorloofde overbrenging of niet doen terugkeren” van het kind in de zin van genoemd artikel 11, lid 1.

(zie punt 70 en dictum)
14

Punt 3 van die bijlage, met als opschrift „Verklaringen en stemming in de OTIF-vergaderingen”, bepaalt: „3.1. Over agendapunten waarvoor alleen de Unie bevoegd is, wordt namens de Unie door de Commissie gesproken en gestemd. Na de nodige coördinatie kunnen ook de lidstaten het woord nemen om het standpunt van de Unie te ondersteunen en/of toe te lichten. 3.2. Over agendapunten waarvoor alleen de lidstaten bevoegd zijn, wordt door de lidstaten gesproken en gestemd. 3.3. Met betrekking tot agendapunten waarvoor zowel de Unie als de afzonderlijke lidstaten gedeeltelijk bevoegd zijn, wordt het gemeenschappelijk standpunt door het voorzitterschap en de Commissie uitgesproken. Na de nodige coördinatie kunnen ook de lidstaten het woord nemen om het gemeenschappelijk standpunt te ondersteunen en/of toe te lichten. Naargelang van het geval wordt namens de Unie en haar lidstaten gestemd door de lidstaten of de Commissie, in overeenstemming met het gemeenschappelijk standpunt. Om te bepalen welke partij namens de Unie zal stemmen, wordt nagegaan welke partij (de lidstaten of de Unie) ter zake overwegend bevoegd is. 3.4. Met betrekking tot agendapunten waarvoor zowel de Unie als de afzonderlijke lidstaten gedeeltelijk bevoegd zijn, en waarover Commissie en lidstaten geen gemeenschappelijk standpunt in de zin van punt 2.6 hebben bereikt, kunnen de lidstaten en de Commissie spreken en stemmen over de onderdelen die duidelijk tot hun bevoegdheid behoren. 3.5. Ten aanzien van vraagstukken waarover de Commissie en de lidstaten geen bevoegdheidsverdeling hebben vastgesteld of de voor een Uniestandpunt vereiste meerderheid niet is gehaald, wordt alles in het werk gesteld om de situatie te verduidelijken of om tot een Uniestandpunt te komen. In afwachting daarvan en na de nodige coördinatie kunnen, naargelang van het geval, de lidstaten en/of de Commissie spreken, mits het door hen gehuldigde standpunt een toekomstig Uniestandpunt onverlet laat, coherent is met het Uniebeleid en met vroegere standpunten van de Unie, en in overeenstemming is met het Unierecht. 3.6. [...] De vertegenwoordigers van de lidstaten en van de Commissie stellen alles in het werk om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen en dat tijdens de besprekingen in de OTIF-werkgroepen te verdedigen.”
67

In de tweede plaats zij opgemerkt dat het Gerecht in punt 85 van het bestreden arrest terecht in herinnering heeft gebracht dat het criterium dat bestaat in het verlenen van steun aan de Iraanse regering – hetwelk is neergelegd in artikel 20, lid 1, onder c), van besluit 2010/413, zoals gewijzigd bij besluit 2012/635, en in artikel 23, lid 2, onder d), van verordening nr. 267/2012, zoals gewijzigd bij verordening nr. 1263/2012 – aldus moet worden begrepen dat het ziet op activiteiten van de betrokken persoon of entiteit die weliswaar als zodanig niet direct of indirect verband houden met nucleaire proliferatie, maar deze kunnen bevorderen doordat daarbij aan de Iraanse regering middelen of faciliteiten van materiële, financiële of logistieke aard worden verstrekt die haar in staat stellen de proliferatie voort te zetten (zie in die zin arresten van 1 maart 2016, National Iranian Oil Company/Raad, C‑440/14 P, EU:C:2016:128, punten 80 en 81, en 7 april 2016, Central Bank of Iran/Raad, C‑266/15 P, EU:C:2016:208, punt 44).
97

Overigens blijkt noch uit die overweging noch uit het litigieuze besluit in zijn geheel dat de Commissie het standpunt heeft ingenomen dat de ESV’s louter investeringsvehikels waren of dat zij degenen die zij als de „investeerders” heeft aangeduid als iets anders dan de leden van de ESV’s heeft beschouwd. De Commissie heeft integendeel in overweging 126 van het litigieuze besluit aangegeven dat de betrokken ESV’s ondernemingen in de zin van artikel 107 VWEU waren, en in overweging 140 ervan dat hun fiscale transparantie verschillende marktdeelnemers enkel in staat stelde om zich te verenigen en een economische activiteit te financieren of uit te oefenen. Zij heeft in punt 5.3.2. van dat besluit, en met name in overweging 161, in het kader van haar analyse van de selectiviteit van de uit de betrokken belastingmaatregelen voortvloeiende voordelen de ESV’s omschreven als de entiteiten waaraan de betrokken belastingmaatregelen werden verleend en als de begunstigden daarvan, en heeft er in overweging 157 van dat besluit op gewezen dat deze maatregelen de activiteit van de ESV’s bestaande in de aankoop van schepen door middel van leasecontracten, in het bijzonder met het oog op de rompbevrachting en latere doorverkoop ervan, begunstigden.
67

Weliswaar kan – zoals is aangevoerd door Bank Mellat – niet definitief worden uitgesloten dat in de toekomst nieuwe beperkende maatregelen zullen worden ingesteld jegens de Islamitische Republiek Iran, maar het zou in dat geval gaan om een nieuwe situatie die in voorkomend geval aanleiding is voor ofwel vergelijkbare beperkende maatregelen als die welke werden opgelegd bij de litigieuze regeling, ofwel maatregelen van andere aard. Echter, zelfs ervan uitgaande dat de litigieuze regeling onrechtmatig was, hetgeen niet is vastgesteld door het Hof, kan de enkele hypothese dat een dergelijke gestelde onrechtmatigheid zal worden herhaald door de vaststelling, in de toekomst, van met deze regeling vergelijkbare beperkende maatregelen, niet volstaan, met name gegeven de ruime beoordelingsmarge waarover de Raad bij de bepaling van het voorwerp van de beperkende maatregelen beschikt (arrest van 28 maart 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 88), om op voldoende nauwkeurige en concrete wijze het risico van een dergelijke herhaling aan te tonen, opdat Bank Mellat haar procesbelang in de huidige procedure zou behouden.
In artikel 54 van richtlijn 2004/39, met als opschrift „Beroepsgeheim”, staat te lezen:

„1. De lidstaten dragen er zorg voor dat de bevoegde autoriteiten, alle personen die werkzaam zijn of zijn geweest voor de bevoegde autoriteiten of voor entiteiten waaraan overeenkomstig artikel 48, lid 2, taken zijn gedelegeerd, alsmede accountants of deskundigen die in opdracht van de bevoegde autoriteiten handelen, aan het beroepsgeheim gebonden zijn. De vertrouwelijke gegevens waarvan deze personen beroepshalve kennis krijgen, mogen aan geen enkele persoon of autoriteit bekend worden gemaakt, behalve in een samengevatte of geaggregeerde vorm, zodat individuele beleggingsondernemingen, marktexploitanten, gereglementeerde markten of andere personen niet herkenbaar zijn, onverminderd de gevallen die onder het strafrecht of onder de overige bepalingen van deze richtlijn vallen.

2. Indien een beleggingsonderneming, marktexploitant of gereglementeerde markt failliet is verklaard of op grond van een rechterlijke uitspraak moet worden geliquideerd, mogen vertrouwelijke gegevens die geen betrekking hebben op derden, in het kader van civiele of handelsrechtelijke procedures openbaar worden gemaakt indien dat nodig is voor de afwikkeling van de procedure.

3. Onverminderd zaken die onder het strafrecht vallen mogen de bevoegde autoriteiten, of instanties of natuurlijke of rechtspersonen, anders dan de bevoegde autoriteiten, die uit hoofde van deze richtlijn vertrouwelijke informatie ontvangen, deze uitsluitend gebruiken bij de uitoefening van hun taken en voor de uitoefening van hun functies (in het geval van de bevoegde autoriteiten) binnen de werkingssfeer van deze richtlijn of (in het geval van andere autoriteiten, instanties of natuurlijke of rechtspersonen) voor het doel waarvoor die informatie aan hen verstrekt was en/of in het kader van bestuursrechtelijke of gerechtelijke procedures die specifiek met de uitoefening van deze functies verband houden. Wanneer de bevoegde autoriteit of andere autoriteit, instantie of persoon die de gegevens heeft verstrekt daarin toestemt, mag de ontvangende autoriteit de gegevens evenwel voor andere doeleinden gebruiken.

4. Alle uit hoofde van deze richtlijn ontvangen, uitgewisselde of doorgegeven vertrouwelijke informatie valt onder het in dit artikel bedoelde beroepsgeheim. Dit artikel belet evenwel niet dat de bevoegde autoriteiten vertrouwelijke gegevens uitwisselen of doorgeven, in overeenstemming met deze richtlijn en andere op beleggingsondernemingen, kredietinstellingen, pensioenfondsen, [instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe’s)], verzekerings- en herverzekeringstussenpersonen en verzekeringsondernemingen, gereglementeerde markten of marktexploitanten toepasselijke richtlijnen, dan wel met instemming van de bevoegde autoriteit of een andere autoriteit of instantie of natuurlijke of rechtspersoon die deze gegevens heeft meegedeeld.

5. Dit artikel belet niet dat de bevoegde autoriteiten overeenkomstig het nationale recht vertrouwelijke gegevens uitwisselen of doorgeven die niet van een bevoegde autoriteit van een andere lidstaat zijn ontvangen.”
69

Zoals werd vermeld in punt 58 van het onderhavige arrest, is de opposant in beginsel in beginsel vrij in de keuze van de vorm van het bewijs waarvan hij overlegging aan het EUIPO nuttig acht. Niets verzet zich dus ertegen dat in een dergelijke context eerdere beslissingen van het EUIPO waarbij het bestaan van de bekendheid van een ouder merk in het kader van andere procedures inter partes wordt vastgesteld, als bewijselement ter staving van die bekendheid worden ingeroepen, met name wanneer zij nauwkeurig zijn aangeduid en de wezenlijke inhoud ervan in het oppositiebezwaarschrift is uiteengezet in de proceduretaal van de oppositie, zoals in casu het geval was.