Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep wegens niet-nakoming – Niet-inachtneming van beschikking van Commissie inzake staatssteun

(Art. 88, lid 2, tweede alinea, EG)

2. Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onwettige steun

(Verordening nr. 659/1999 van de Raad, punt 13 van de considerans en art. 14, lid 3)

3. Gemeenschapsrecht – Beginselen – Recht op effectieve bescherming in rechte

(Art. 230 EG)

4. Steunmaatregelen van de staten – Beschikking van Commissie houdende vaststelling dat steun onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt en houdende bevel tot terugvordering ervan

(Art. 88, lid 2, EG, 230, tweede en vijfde alinea, EG en 242 EG)

Samenvatting

1. In het kader van een beroep wegens niet-nakoming teneinde te doen vaststellen dat een lidstaat zijn verplichtingen niet is nagekomen door niet de maatregelen te treffen die nodig waren om een beschikking van de Commissie betreffende staatssteun na te leven, is de referentiedatum voor de toepassing van artikel 88, lid 2, tweede alinea, EG die welke is bepaald in de beschikking waarvan de niet-uitvoering wordt bestreden of, in voorkomend geval, die welke de Commissie naderhand heeft vastgesteld.

(cf. punt 32)

2. Volgens artikel 14, lid 3, van verordening nr. 659/1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel [88 EG], hangt de toepassing van de nationale procedures voor de terugvordering van met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar verklaarde staatssteun af van de voorwaarde dat deze procedures een onverwijlde en daadwerkelijke tenuitvoerlegging van de beschikking van de Commissie mogelijk maken, welke voorwaarde een uiting is van de eisen van het beginsel van doeltreffendheid. Evenzo preciseert punt 13 van de considerans van verordening nr. 659/1999 dat in geval van met de gemeenschappelijke markt onverenigbare onrechtmatige steun de daadwerkelijke mededinging dient te worden hersteld, en dat het hiertoe noodzakelijk is dat de steun onverwijld wordt teruggevorderd.

De toepassing van de nationale procedures mag dus niet, doordat zij de onverwijlde en daadwerkelijke tenuitvoerlegging van de beschikking van de Commissie verhindert, het herstel van de daadwerkelijke mededinging beletten. De lidstaten moeten daartoe alle nodige maatregelen treffen om het nuttig effect van die beschikking te verzekeren.

Dienaangaande kan een nationale procedure die voorziet in opschortende werking van de beroepen tegen de betalingsbevelen die voor de terugvordering van toegekende steun worden gegeven, niet worden geacht de „onverwijlde en daadwerkelijke” tenuitvoerlegging van een beschikking waarbij de terugvordering van steun wordt gelast, mogelijk te maken. Integendeel, door het verlenen van deze opschortende werking kan zij de terugvordering van de steun aanzienlijk vertragen.

(cf. punten 49‑51)

3. Opschortende werking van bij de nationale rechters ingestelde beroepen tegen betalingsbevelen die zijn gegeven aan de begunstigden van staatssteun waarvan de terugvordering bij een beschikking van de Commissie is gelast, kan niet worden geacht absoluut noodzakelijk te zijn om de betrokkenen met betrekking tot het gemeenschapsrecht een effectieve rechterlijke bescherming te verzekeren.

Die bescherming wordt immers reeds volkomen gewaarborgd door de in het Verdrag voorziene middelen, in casu met name het beroep tot nietigverklaring krachtens artikel 230 EG dat voor die begunstigden openstaat tegen de beschikking van de Commissie.

Aangezien de Europese Gemeenschap een rechtsgemeenschap is waarin de instellingen onderworpen zijn aan toezicht op de verenigbaarheid van hun handelingen met het Verdrag en met de algemene rechtsbeginselen, heeft het Verdrag een volledig stelsel van rechtsmiddelen en procedures in het leven geroepen, waarbij aan de communautaire rechter het toezicht op de wettigheid van de handelingen van de instellingen is opgedragen.

(cf. punten 55‑58)

4. De begunstigde van met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar verklaarde steun, die de beschikking van de Commissie voor de communautaire rechter had kunnen bestrijden, kan deze evenwel niet voor de nationale rechters opnieuw in geding brengen naar aanleiding van een beroep tegen de maatregelen van de nationale autoriteiten tot tenuitvoerlegging van deze beschikking. Zou de betrokkene zich in dergelijke omstandigheden voor de nationale rechter met een beroep op onwettigheid van de communautaire beschikking tegen de tenuitvoerlegging ervan kunnen verzetten, dan zou hij immers kunnen omzeilen dat de beschikking na het verstrijken van de in artikel 230, vijfde alinea, EG gestelde beroepstermijn jegens hem definitief is geworden.

(cf. punten 59‑60)