Zaak C-333/07

Société Régie Networks

tegen

Direction de contrôle fiscal Rhône-Alpes Bourgogne

(verzoek van de Cour administrative d’appel de Lyon om een prejudiciële beslissing)

„Staatssteun — Steunregeling ten behoeve van lokale radiozenders — Financiering middels parafiscale heffing op omroepreclame — Positieve beschikking van Commissie na inleidende fase van onderzoek als bedoeld in artikel 93, lid 3, EG-Verdrag (thans artikel 88, lid 3, EG) — Steun die verenigbaar met gemeenschappelijke markt kan zijn — Artikel 92, lid 3, EG-Verdrag (thans, na wijziging, artikel 87, lid 3, EG) — Betwisting van rechtmatigheid van beschikking — Motiveringsplicht — Beoordeling van feiten — Verenigbaarheid van parafiscale heffing met EG-Verdrag”

Conclusie van advocaat-generaal J. Kokott van 26 juni 2008 I ‐ 10811

Arrest van het Hof (Grote kamer) van 22 december 2008 I ‐ 10851

Samenvatting van het arrest

Prejudiciële vragen – Ontvankelijkheid – Grenzen – Kennelijk irrelevante vragen en hypothetische vragen gesteld in context waarin nuttig antwoord is uitgesloten

Er rust een vermoeden van relevantie op de vragen betreffende de uitlegging van het gemeenschapsrecht die de nationale rechter heeft gesteld binnen het onder zijn eigen verantwoordelijkheid geschetste feitelijke en wettelijke kader, ten aanzien waarvan het niet aan het Hof is de juistheid te onderzoeken. Het Hof kan slechts weigeren uitspraak te doen op een verzoek van een nationale rechter wanneer duidelijk blijkt dat de gevraagde uitlegging van het gemeenschapsrecht geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, of wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is of het Hof niet beschikt over de gegevens, feitelijk en rechtens, die noodzakelijk zijn om een zinvol antwoord te geven op de gestelde vragen. In het bijzonder kan het Hof besluiten op een prejudiciële vraag betreffende de geldigheid van een gemeenschapshandeling geen uitspraak te doen, wanneer duidelijk blijkt dat de door de nationale rechterlijke instantie gestelde vraag over de geldigheid geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding. (cf. punten 46, 47)

Een beschikking van de Commissie inzake staatssteun die is vastgesteld na de bij artikel 93, lid 3, van het Verdrag (thans artikel 88, lid 3, EG) ingestelde inleidende fase van het onderzoek van steunmaatregelen, die er slechts toe dient de Commissie in staat te stellen zich een eerste oordeel te vormen over de gedeeltelijke of volledige verenigbaarheid van de betrokken steunmaatregel, zonder dat de formele onderzoeksfase van lid 2 van dit artikel was ingeleid, welke beschikking binnen een kort tijdsbestek wordt gegeven, moet enkel aangeven waarom de Commissie van mening is dat er geen ernstige problemen bestaan om de verenigbaarheid van de betrokken steun met de gemeenschappelijke markt te beoordelen. Een beknopte motivering die niettemin duidelijk en ondubbelzinnig de redenen tot uitdrukking doet komen waarom de Commissie heeft gemeend dat er geen sprake was van ernstige moeilijkheden bij de beoordeling van de verenigbaarheid van de betrokken steunregeling met de gemeenschappelijke markt, gelet op de aard van de handeling waarin deze is opgenomen, en de context ervan, moet worden aangemerkt als toereikend vanuit het oogpunt van het motiveringsvereiste van artikel 190 van het Verdrag (thans artikel 253 EG), aangezien de vraag naar de gegrondheid van deze motivering niets van doen heeft met dit vereiste. Bovendien kan een dergelijke beschikking niet nietig worden verklaard uit hoofde van artikel 190 van het Verdrag wegens het ontbreken van een uitdrukkelijke vermelding van één van de uitzonderingscategorieën van artikel 92, lid 3, van het Verdrag (thans, na wijziging, artikel 87, lid 3, EG). (cf. punten 64, 65, 70-72)

De rechtmatigheid van een beschikking inzake staatssteun, a fortiori wanneer het gaat om een beschikking om geen bezwaar te maken tegen een steunregeling, welke is vastgesteld na de inleidende onderzoeksfase als bedoeld in artikel 93, lid 3, van het Verdrag (thans artikel 88, lid 3, EG), moet worden beoordeeld aan de hand van de gegevens waarover de Commissie kon beschikken op het ogenblik waarop zij haar beschikking gaf. In het kader van een dergelijke beschikking moet de Commissie de toekomstige gevolgen van een steunregeling beoordelen hoewel deze gevolgen niet exact kunnen worden voorzien, zodat deze beschikking slechts nietig kan worden verklaard indien die beoordeling kennelijk onjuist blijkt gelet op de gegevens waarover de Commissie beschikte op het tijdstip van vaststelling ervan. (cf. punten 81, 82)

De wijze van financiering van een steunmaatregel kan de gehele daarmee gefinancierde steunregeling onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt maken. Derhalve mag het onderzoek van een steunmaatregel niet worden losgemaakt van de gevolgen van de wijze van financiering ervan. Integendeel, de Commissie moet bij haar onderzoek van een steunmaatregel noodzakelijkerwijze ook rekening houden met de wijze van financiering ervan wanneer deze financieringswijze een integrerend onderdeel van de maatregel vormt. Zo dient de in artikel 93, lid 3, van het Verdrag (thans artikel 88, lid 3, EG) bedoelde aanmelding van de steunmaatregel eveneens de wijze van financiering ervan te omvatten, opdat de Commissie haar onderzoek op basis van volledige informatie kan verrichten. Anders kan niet worden uitgesloten dat een steunmaatregel verenigbaar met de gemeenschappelijke markt wordt verklaard die, indien de Commissie op de hoogte was geweest van de wijze van financiering ervan, niet verenigbaar had kunnen worden verklaard. De beoordeling door de Commissie valt onder haar uitsluitende bevoegdheid, die wordt uitgeoefend onder toezicht van de gemeenschapsrechter. (cf. punten 89, 90, 94)