Gevoegde zaken C‑400/13 en C‑408/13

Sophia Marie Nicole Sanders

tegen

David Verhaegen

en

Barbara Huber

tegen

Manfred Huber

(verzoeken van het Amtsgericht Düsseldorf en het Amtsgericht Karlsruhe om een prejudiciële beslissing)

„Prejudiciële verwijzing — Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht — Samenwerking in burgerlijke zaken — Verordening nr. 4/2009 — Artikel 3 — Bevoegdheid om uitspraak te doen op een vordering inzake onderhoudsverplichtingen jegens een persoon die in een andere lidstaat woont — Nationale regeling waarbij wordt voorzien in een concentratie van bevoegdheden”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 18 december 2014

Justitiële samenwerking in burgerlijke zaken – Bevoegdheid, toepasselijk recht, erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van onderhoudsverplichtingen – Verordening nr. 4/2009 – Bevoegdheid inzake onderhoudsverplichtingen – Gerecht van de gewone verblijfplaats van de onderhoudsgerechtigde – Nationale regeling waarbij in een concentratie van rechterlijke bevoegdheden inzake grensoverschrijdende onderhoudsverplichtingen wordt voorzien – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Verwezenlijking van de doelstellingen van goede rechtsbedeling, bescherming van het belang van de onderhoudsgerechtigden en vergemakkelijking van de inning van de vorderingen – Beoordeling door de nationale rechterlijke instantie

(Verordening nr. 4/2009 van de Raad, art. 3, sub b)

Artikel 3, sub b, van verordening nr. 4/2009 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen moet aldus worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale regeling op grond waarvan de rechterlijke bevoegdheden inzake grensoverschrijdende onderhoudsverplichtingen worden geconcentreerd een gerecht in eerste aanleg dat bevoegd is voor de vestigingsplaats van de appelrechter, tenzij deze regel bijdraagt tot de verwezenlijking van de doelstelling van een goede rechtsbedeling en de belangen van de onderhoudsgerechtigden behartigt, alsook de daadwerkelijke invordering van dergelijke vorderingen vergemakkelijkt. Het staat aan de verwijzende rechterlijke instanties dit na te gaan.

De uitvoering van de door artikel 3, sub b, van verordening nr. 4/2009 nagestreefde doelstellingen betekent niet dat de lidstaten op elke plaats in een bevoegd gerecht moeten voorzien, maar het is wel van belang dat onder de gerechten die zijn aangewezen om uitspraak te doen in geschillen inzake onderhoudsverplichtingen, het gerecht bevoegd is dat een bijzonder nauwe band heeft met de gewone verblijfplaats van de onderhoudsgerechtigde. Een nationale regeling die als gerecht van de plaats waar de onderhoudsgerechtigde zijn gewone verblijfplaats heeft in de zin van artikel 3, sub b, van die verordening, een gerecht aanwijst waarvan het rechtsgebied mogelijk niet samenvalt met dat van het gerecht dat bevoegd is voor interne geschillen met hetzelfde voorwerp, draagt niet noodzakelijkerwijs bij tot de verwezenlijking van de door die bepaling nagestreefde doelstelling van nabijheid.

Voorts kan een dergelijke nationale regel tegelijk de daadwerkelijke invordering van uitkeringen tot levensonderhoud in grensoverschrijdende gevallen waarborgen, de belangen van de onderhoudsgerechtigden behartigen en een goede rechtsbedeling bevorderen. Hoewel een concentratie van bevoegdheden bijdraagt tot de ontwikkeling van bijzondere expertise, die de doeltreffendheid van de invordering van een uitkering tot levensonderhoud verbetert en tegelijk een goede rechtsbedeling waarborgt en de belangen van de procespartijen behartigt, kan echter niet worden uitgesloten dat een dergelijke regel de daadwerkelijke invordering van uitkeringen tot levensonderhoud in grensoverschrijdende gevallen beperkt, wat een concreet onderzoek van de bestaande situatie in de betrokken lidstaat door de verwijzende rechterlijke instanties vergt.

(cf. punten 35, 36, 39, 44‑47 en dictum)

Gevoegde zaken C‑400/13 en C‑408/13

Sophia Marie Nicole Sanders

tegen

David Verhaegen

en

Barbara Huber

tegen

Manfred Huber

(verzoeken van het Amtsgericht Düsseldorf en het Amtsgericht Karlsruhe om een prejudiciële beslissing)

„Prejudiciële verwijzing — Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht — Samenwerking in burgerlijke zaken — Verordening nr. 4/2009 — Artikel 3 — Bevoegdheid om uitspraak te doen op een vordering inzake onderhoudsverplichtingen jegens een persoon die in een andere lidstaat woont — Nationale regeling waarbij wordt voorzien in een concentratie van bevoegdheden”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 18 december 2014

Justitiële samenwerking in burgerlijke zaken — Bevoegdheid, toepasselijk recht, erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van onderhoudsverplichtingen — Verordening nr. 4/2009 — Bevoegdheid inzake onderhoudsverplichtingen — Gerecht van de gewone verblijfplaats van de onderhoudsgerechtigde — Nationale regeling waarbij in een concentratie van rechterlijke bevoegdheden inzake grensoverschrijdende onderhoudsverplichtingen wordt voorzien — Toelaatbaarheid — Voorwaarden — Verwezenlijking van de doelstellingen van goede rechtsbedeling, bescherming van het belang van de onderhoudsgerechtigden en vergemakkelijking van de inning van de vorderingen — Beoordeling door de nationale rechterlijke instantie

(Verordening nr. 4/2009 van de Raad, art. 3, sub b)

Artikel 3, sub b, van verordening nr. 4/2009 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen moet aldus worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale regeling op grond waarvan de rechterlijke bevoegdheden inzake grensoverschrijdende onderhoudsverplichtingen worden geconcentreerd een gerecht in eerste aanleg dat bevoegd is voor de vestigingsplaats van de appelrechter, tenzij deze regel bijdraagt tot de verwezenlijking van de doelstelling van een goede rechtsbedeling en de belangen van de onderhoudsgerechtigden behartigt, alsook de daadwerkelijke invordering van dergelijke vorderingen vergemakkelijkt. Het staat aan de verwijzende rechterlijke instanties dit na te gaan.

De uitvoering van de door artikel 3, sub b, van verordening nr. 4/2009 nagestreefde doelstellingen betekent niet dat de lidstaten op elke plaats in een bevoegd gerecht moeten voorzien, maar het is wel van belang dat onder de gerechten die zijn aangewezen om uitspraak te doen in geschillen inzake onderhoudsverplichtingen, het gerecht bevoegd is dat een bijzonder nauwe band heeft met de gewone verblijfplaats van de onderhoudsgerechtigde. Een nationale regeling die als gerecht van de plaats waar de onderhoudsgerechtigde zijn gewone verblijfplaats heeft in de zin van artikel 3, sub b, van die verordening, een gerecht aanwijst waarvan het rechtsgebied mogelijk niet samenvalt met dat van het gerecht dat bevoegd is voor interne geschillen met hetzelfde voorwerp, draagt niet noodzakelijkerwijs bij tot de verwezenlijking van de door die bepaling nagestreefde doelstelling van nabijheid.

Voorts kan een dergelijke nationale regel tegelijk de daadwerkelijke invordering van uitkeringen tot levensonderhoud in grensoverschrijdende gevallen waarborgen, de belangen van de onderhoudsgerechtigden behartigen en een goede rechtsbedeling bevorderen. Hoewel een concentratie van bevoegdheden bijdraagt tot de ontwikkeling van bijzondere expertise, die de doeltreffendheid van de invordering van een uitkering tot levensonderhoud verbetert en tegelijk een goede rechtsbedeling waarborgt en de belangen van de procespartijen behartigt, kan echter niet worden uitgesloten dat een dergelijke regel de daadwerkelijke invordering van uitkeringen tot levensonderhoud in grensoverschrijdende gevallen beperkt, wat een concreet onderzoek van de bestaande situatie in de betrokken lidstaat door de verwijzende rechterlijke instanties vergt.

(cf. punten 35, 36, 39, 44‑47 en dictum)