Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Harmonisatie van wetgevingen – Harmonisatiemaatregelen – Genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders – Producten die overeenkomstig richtlijn 90/220 zijn toegelaten, als bestaande producten zijn aangemeld, en waarvoor aanvraag tot hernieuwing van toelating is ingediend

(Verordening nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad, art. 20 en 34; richtlijn 2001/18 van het Europees Parlement en de Raad, art. 23; richtlijn 90/220 van de Raad)

2. Harmonisatie van wetgevingen – Harmonisatiemaatregelen – Genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders – Noodmaatregelen die door lidstaten kunnen worden vastgesteld om hoofd te bieden aan ernstig risico voor gezondheid van mens of dier of voor milieu

(Verordeningen van het Europees Parlement en de Raad nr. 178/2002, art. 54, en nr. 1829/2003, art. 34)

3. Harmonisatie van wetgevingen – Harmonisatiemaatregelen – Genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders – Noodmaatregelen die door lidstaten kunnen worden vastgesteld om hoofd te bieden aan ernstig risico voor gezondheid van mens of dier of voor milieu

(Verordening nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad, art. 34)

4. Harmonisatie van wetgevingen – Harmonisatiemaatregelen – Genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders – Behandeling van ernstig risico voor gezondheid van mens of dier of voor milieu – Beoordeling en beheer rustend op Commissie en Raad, onder toezicht van rechter van Unie – Vaststelling en uitvoering van noodmaatregelen door lidstaten bij ontbreken van besluit op niveau van Unie

(Art. 267, tweede en derde alinea, VWEU, en art. 288 VWEU; verordeningen van het Europees Parlement en de Raad nr. 178/2002, art. 54, en nr. 1829/2003)

Samenvatting

1. Een lidstaat kan het gebruik of het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde organismen zoals MON 810-maïs, die overeenkomstig richtlijn 90/220 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu onder meer als zaaizaad voor teeltdoeleinden zijn toegelaten, en onder de voorwaarden van artikel 20 van verordening nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders zijn aangemeld als bestaande producten, en waarvoor vervolgens een aanvraag tot hernieuwing van de toelating is ingediend, waarop nog dient te worden beslist, niet tijdelijk opschorten of verbieden op grond van artikel 23 van richtlijn 2001/18 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van richtlijn 90/220, maar dergelijke maatregelen kunnen wel worden vastgesteld overeenkomstig artikel 34 van verordening nr. 1829/2003.

(cf. punt 63, dictum 1)

2. Een lidstaat mag slechts noodmaatregelen op grond van artikel 34 van verordening nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders vaststellen onder de procedurele voorwaarden van artikel 54 van verordening nr. 178/2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden. Het staat aan de nationale rechter om na te gaan of die voorwaarden zijn nageleefd.

(cf. punt 74, dictum 2)

3. Artikel 34 van verordening nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders vereist voor de vaststelling van noodmaatregelen dat de lidstaten niet alleen aantonen dat er sprake is van spoedeisendheid, maar ook van een situatie waarin er duidelijk een aanzienlijk risico voor de gezondheid van mens of dier of het milieu kan bestaan. Dat risico moet worden vastgesteld op basis van nieuwe elementen die berusten op betrouwbare wetenschappelijke gegevens.

Krachtens artikel 34 van verordening nr. 1829/2003 vastgestelde beschermende maatregelen kunnen immers niet worden gerechtvaardigd door een zuiver hypothetische benadering van het risico op grond van loutere veronderstellingen die nog niet wetenschappelijk zijn onderzocht. Dergelijke beschermende maatregelen kunnen, ondanks hun voorlopige karakter en zelfs wanneer zij van preventieve aard zijn, integendeel slechts worden vastgesteld voor zover zij steunen op een risicobeoordeling die zo volledig mogelijk is gelet op de bijzondere omstandigheden van het geval, waaruit blijkt dat deze maatregelen noodzakelijk zijn.

(cf. punten 76‑77, 81, dictum 3)

4. Tegen de achtergrond van de algemene opzet van de regeling waarin is voorzien bij verordening nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, en van de doelstelling ervan dat vermeden moet worden dat er kunstmatige verschillen ontstaan in de behandeling van een ernstig risico, zijn uiteindelijk alleen de Commissie en de Raad, onder het toezicht van de rechter van de Unie, bevoegd voor de beoordeling en het beheer van een ernstig en duidelijk risico voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu.

Hieruit volgt dat, in het stadium van de vaststelling en de uitvoering door de lidstaten van de in artikel 34 van die verordening bedoelde noodmaatregelen en zolang op het niveau van de Unie nog geen besluit ter zake is vastgesteld, de nationale rechterlijke instanties die zijn aangezocht om de rechtmatigheid van dergelijke nationale maatregelen te toetsen, bevoegd zijn om die maatregelen te toetsen aan de materiële voorwaarden van artikel 34 van verordening nr. 1829/2003 en aan de procedurele voorwaarden van artikel 54 van verordening nr. 178/2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden, waarbij de uniformiteit van het recht van de Unie door het Hof kan worden gewaarborgd in het kader van de prejudiciële verwijzingsprocedure, aangezien een nationale rechter, wanneer hij twijfelt over de uitlegging van een bepaling van het recht van de Unie, krachtens artikel 267, tweede en derde alinea, VWEU het Hof een prejudiciële vraag kan dan wel moet stellen.

Wanneer evenwel in een bepaald geval de Commissie zich tot het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid heeft gewend en een besluit op het niveau van de Unie is vastgesteld, zijn de in een dergelijk besluit vervatte feitelijke en juridische beoordelingen betreffende dat geval overeenkomstig artikel 288 VWEU bindend voor alle instanties van de lidstaat tot wie dit besluit is gericht, daaronder begrepen diens rechterlijke instanties die de rechtmatigheid van de op nationaal niveau vastgestelde maatregelen moeten beoordelen.

(cf. punten 78‑80)