Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Vrijstelling van kosten en rechten bij de inschrijving van een hypotheek of van een gedwongen executie – Daaronder begrepen – Voorwaarden

(Art. 87, lid 1, EG)

2. Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Maatregelen ter compensatie van de kosten van de openbaredienstverplichtingen van een onderneming – Daarvan uitgesloten – Voorwaarden uiteengezet in het arrest Altmark

(Art. 86, lid 2, EG en 87, lid 1, EG)

3. Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Aanmelding bij de Commissie – Draagwijdte van de verplichting

(Art. 87, lid 1, EG en 88, lid 3, EG; verordening nr. 659/1999 van de Raad, art. 15, lid 3)

4. Steunmaatregelen van de staten – Respectieve bevoegdheden van de Commissie en de nationale rechterlijke instanties – Rol van de nationale rechterlijke instanties – Vrijwaring van de rechten van de justitiabelen bij niet-nakoming van de verplichting tot voorafgaande aanmelding – Verplichting van de nationale rechterlijke instanties om aan deze niet-nakoming alle nodige gevolgen te verbinden overeenkomstig het nationale recht

(Art. 87, lid 1, EG en 88, lid 3, EG)

Samenvatting

1. Artikel 87, lid 1, EG moet aldus worden uitgelegd dat voorrechten op grond waarvan een bank eenzijdig een hypotheek mag vestigen op onroerende goederen van landbouwers of andere personen die een met de landbouwactiviteit verwante activiteit uitoefenen, een gedwongen executie mag inleiden op basis van een eenvoudige onderhandse akte en geen inschrijvingskosten of -rechten hoeft te betalen, binnen de werkingssfeer van deze bepaling kunnen vallen. Het staat evenwel aan de verwijzende rechterlijke instantie om te beoordelen of dit het geval is.

Om te beginnen kunnen die voorrechten er immers toe leiden dat de staatskas minder liquide middelen ontvangt waardoor het staatsbudget vermindert, met name doordat de betrokken bank wordt vrijgesteld van de betaling van genoemde kosten. Voorts kan een dergelijke vrijstelling de lasten verlichten die normaliter drukken op het budget van een bank, en deze aldus een economisch voordeel verlenen ten opzichte van haar concurrenten. De andere banken genieten deze vrijstelling immers niet, wat erop wijst dat het om een selectieve maatregel gaat. Tot slot kan niet worden uitgesloten dat deze vrijstelling er, samen met de andere toegekende voorrechten, toe leidt dat de positie van de bank waaraan die voorrechten zijn toegekend, wordt versterkt ten opzichte van concurrerende banken die actief zijn in de intra-Europese handel, en evenmin dat zij het voor in andere lidstaten gevestigde banken moeilijker maakt om tot de markt van de lidstaat in kwestie toe te treden.

(cf. punten 28, 29, dictum 1)

2. Voor de beantwoording van de vraag of een maatregel staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, EG oplevert, kan het een verschil maken dat voorrechten, zoals met name de vrijstelling van kosten en rechten bij de inschrijving van een hypotheek en voorrechten inzake gedwongen executie, die door de nationale wettelijke regeling aan een onafhankelijke bank van openbaar nut zijn toegekend bij de oprichting ervan, rekening houdend met het feit dat deze bank landbouwkredieten verstrekt en met de specifieke taken waarmee deze bank belast is, nog steeds gelden nadat de functies van die bank zijn uitgebreid tot de uitoefening van elke bankactiviteit en deze een naamloze vennootschap is geworden. Het staat aan de nationale rechterlijke instantie om te onderzoeken of, gelet op alle relevante feitelijke en juridische gegevens, is voldaan aan de vier voorwaarden die volgens de rechtspraak van het Hof tegelijk moeten zijn vervuld om te kunnen aannemen dat deze voorrechten een compensatie vormen voor de prestaties die deze bank ter uitvoering van haar openbaredienstverplichtingen verricht, en dus geen staatssteun vormen.

(cf. punt 35, dictum 2)

3. Artikel 87, lid 1, EG moet aldus worden uitgelegd dat een lidstaat die voorrechten heeft ingesteld, zoals met name de vrijstelling van kosten en rechten bij de inschrijving van een hypotheek en voorrechten inzake gedwongen executie, de voorafgaande controleprocedure van artikel 88, lid 3, EG moet volgen wanneer deze voorrechten binnen de werkingssfeer van artikel 87, lid 1, EG vallen, op voorwaarde dat deze voorrechten nieuwe steun zijn geworden na het tijdstip waarop het Verdrag in de betrokken lidstaat in werking is getreden en dat de verjaringstermijn van artikel 15, lid 3, van verordening nr. 659/1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel [88 EG] nog niet is verstreken. Het staat aan de nationale rechterlijke instantie om na te gaan of dit het geval is.

(cf. punt 46, dictum 3)

4. De artikelen 87, lid 1, EG en 88, lid 3, EG moeten aldus worden uitgelegd dat de nationale rechterlijke instantie, indien zij van oordeel is dat voorrechten zoals met name de vrijstelling van kosten en rechten bij de inschrijving van een hypotheek en voorrechten inzake gedwongen executie, nieuwe staatssteun vormen, de nationale bepalingen houdende instelling van deze voorrechten buiten toepassing moet laten wegens onverenigbaarheid met deze Verdragsbepalingen.

(cf. punt 54, dictum 4)