Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Sociale politiek – Gelijke behandeling in arbeid en beroep – Richtlijn 2000/78

(Richtlijn 2000/78 van de Raad, 14e overweging van de considerans, art. 1, 2, leden 1 en 2, sub a, en 3, lid 1, sub c)

2. Sociale politiek – Gelijke behandeling in arbeid en beroep – Richtlijn 2000/78

(Richtlijn 2000/78 van de Raad, art. 2, lid 1, en 6)

Samenvatting

1. Richtlijn 2000/78 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep beoogt, zoals blijkt uit zowel de titel, de considerans, de inhoud als het doel ervan, een algemeen kader te scheppen om voor eenieder gelijke behandeling in arbeid en beroep te waarborgen, door eenieder een effectieve bescherming te bieden tegen discriminatie op een van de in artikel 1 genoemde gronden, waaronder leeftijd.

Volgens de veertiende overweging van de considerans ervan laat deze richtlijn de nationale bepalingen waarin de pensioengerechtigde leeftijd wordt vastgesteld, onverlet. Deze overweging houdt echter alleen de verklaring in, dat deze richtlijn geen afbreuk doet aan de bevoegdheid van de lidstaten om de pensioengerechtigde leeftijd vast te stellen en zich geenszins verzet tegen de toepassing van deze richtlijn op nationale maatregelen betreffende de voorwaarden voor beëindiging van een arbeidsovereenkomst wanneer de aldus bepaalde pensioengerechtigde leeftijd wordt bereikt.

Zo is een nationale regeling volgens welke het bereiken door de werknemer van de in die regeling vastgelegde pensioengerechtigde leeftijd meebrengt dat de arbeidsovereenkomst van rechtswege wordt beëindigd, van invloed op de duur van de arbeidsverhouding die partijen bindt, en meer in het algemeen op de uitoefening door de betrokken werknemer van zijn beroepsactiviteit, door hem te beletten om in de toekomst deel te nemen aan het arbeidsproces. Bijgevolg moet een zodanige regeling worden aangemerkt als een regeling betreffende werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van ontslag en beloning, in de zin van artikel 3, lid 1, sub c, van richtlijn 2000/78, en als een regeling die werknemers die deze leeftijd hebben bereikt, rechtstreeks ongunstiger behandelt dan alle andere economisch actieven. Een dergelijke regeling schept dus een rechtstreeks op leeftijd gegrond verschil in behandeling, zoals bedoeld in artikel 2, leden 1 en 2, sub a, van die richtlijn.

(cf. punten 42, 44-46, 51)

2. Het verbod van elke discriminatie op grond van leeftijd, zoals uitgewerkt in richtlijn 2000/78 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep, moet aldus worden uitgelegd dat het zich niet verzet tegen een nationale regeling waarin de geldigheid wordt erkend van in collectieve overeenkomsten voorkomende clausules betreffende ambtshalve pensionering die daarvoor als enige voorwaarden stellen dat de werknemer de door de nationale wetgeving op 65 jaar gestelde leeftijdsgrens voor pensioengerechtigdheid heeft bereikt, en voldoet aan de overige in de socialezekerheidswetgeving gestelde voorwaarden om aanspraak te kunnen maken op een op premie‑ of bijdragebetaling berustend ouderdomspensioen, wanneer de betrokken maatregel, hoewel gebaseerd op de leeftijd,

– in het kader van de nationale wetgeving objectief en redelijk wordt gerechtvaardigd door een legitieme doelstelling van werkgelegenheids‑ en arbeidsmarktbeleid, en

– de voor het bereiken van deze doelstelling van algemeen belang ingezette middelen niet als daartoe niet passend en niet noodzakelijk zijn te beschouwen.

Enerzijds is de betrokken regeling immers vastgesteld in het kader van een nationaal beleid dat is gericht op bevordering van de toegang tot arbeid door een betere verdeling van de werkgelegenheid tussen de generaties en op regulering van de arbeidsmarkt, met name om de werkloosheid te bestrijden.

De legitimiteit van een dergelijke doelstelling van algemeen belang kan redelijkerwijs niet in twijfel worden getrokken, aangezien het werkgelegenheidsbeleid en de situatie op de arbeidsmarkt behoren tot de elementen die uitdrukkelijk zijn genoemd in artikel 6, lid 1, eerste alinea, van richtlijn 2000/78, en de bevordering van een hoog niveau van werkgelegenheid overeenkomstig de artikelen 2, eerste alinea, eerste streepje, EU en 2 EG een van de zowel door de Europese Unie als door de Gemeenschap nagestreefde doelstellingen vormt.

In dit verband sluit de enkele omstandigheid dat de betrokken nationale bepaling formeel niet naar een dergelijke doelstelling verwijst, niet automatisch uit dat die bepaling kan worden gerechtvaardigd op grond van artikel 6, lid 1, van deze richtlijn, mits het onderliggende doel van de betrokken maatregel kan worden bepaald aan de hand van andere elementen, ontleend aan de algemene context van die maatregel, zodat de objectieve rechtvaardiging ervan door de rechter kan worden getoetst.

Anderzijds staat het aan de bevoegde nationale autoriteiten – ofschoon de lidstaten en in voorkomend geval de sociale partners bij de huidige stand van het gemeenschapsrecht op nationaal niveau beschikken over een ruime beoordelingsvrijheid, niet alleen bij de beslissing welke van meerdere doelstellingen van sociaal en werkgelegenheidsbeleid zij specifiek willen nastreven, maar ook bij het bepalen van de maatregelen waarmee deze doelstelling kan worden verwezenlijkt – om het juiste evenwicht te vinden tussen de verschillende betrokken belangen, waarbij erop moet worden gelet dat de in deze context genomen nationale maatregelen niet verder gaan dan passend en noodzakelijk is voor het bereiken van het door de betrokken lidstaat nagestreefde legitieme doel.

Dat de autoriteiten van de lidstaten ambtshalve pensionering wegens het bereiken door de werknemer van de voorgeschreven leeftijdsgrens passend en noodzakelijk kunnen achten voor het bereiken van het in het kader van het nationale werkgelegenheidsbeleid aangevoerde legitieme doel – bevordering van volledige werkgelegenheid door verbetering van de toegang tot de arbeidsmarkt –, lijkt niet onredelijk. Bovendien kan de betrokken maatregel niet worden aangemerkt als een excessieve inbreuk op de gerechtvaardigde aanspraken van de werknemer die ambtshalve wordt gepensioneerd, aangezien de betrokken nationale regeling niet alleen is gebaseerd op een bepaalde leeftijd, maar tevens rekening houdt met de omstandigheid of de belanghebbende aan het einde van zijn beroepsloopbaan aanspraak heeft op een financiële vergoeding in de vorm van een ouderdomspensioen, waarvan de hoogte niet als onredelijk kan worden beschouwd.

(cf. punten 53‑57, 62, 64, 68, 71-73, 77 en dictum)