NL
Jur isprudentie
ECLI:EU:F:2010 :99 1ARREST VAN H ET GERECHT VOOR AMBTENARENZAKEN
(Eerste kamer)
14 september 2010
Zaak F-79/09
AE
tegen
Europese Comm issie
„Openbare dienst — Ambtenaren — Sociale zekerheid — Verzekering tegen on gevallen en 
beroepsziekten — Artikel 73 v an het Statuut — Weigering om te erkennen da t ziekte door het beroep 
is veroorzaakt — Overgevoeligheid voor elektromagnetische velden”
Betreft: Beroep, ingesteld kra chtens artikel 236 E G en ar tikel 152 E A, waarbij AE vraagt om 
nietigverklaring van het besluit van de Commissie van 15 december 2008 h oudende 
weigering om te erkennen da t de ziekte waaraa n hij lijdt een beroepsziekte is en van het 
besluit van de Commissie tot afwijzing van zijn kl acht tegen da t besluit alsmede om 
veroordeling van d e C ommissie tot betaling van ee n bedrag van 12 000  EUR t er 
vergoeding van de immateriële schade die hij stelt te hebben geleden.
Beslissing:De Commissie wordt veroordeeld tot betaling van het bedrag van 2 000  EUR. De overige 
vorderingen worden afgewezen. De Commissie zal naast haar e igen ko sten ee n vierde van 
verzoekers kosten dra gen. Verzoeker zal drie vierde van zijn eigen ko sten dra gen.
Samenvatting
1. Ambtenaren — Sociale z ekerheid — Verzekering tegen o ngevallen e n b eroepsziekten — 
Medische comm issie — Aanwijzing van artsen
(Ambtenarenstatuut, art. 73; regeling verzekering tegen ongevallen en beroepsziekten, art. 22)
2. Ambtenaren — Sociale z ekerheid — Verzekering tegen o ngevallen e n b eroepsziekten — 
Medisch des kundigenonderzoek — Weigering van ee n van de l eden van de m edische comm issie om 
rapport te ondertekenen
(Ambtenarenstatuut, art. 73)
3. Ambtenaren — Sociale z ekerheid — Verzekering tegen o ngevallen e n b eroepsziekten — 
Medisch des kundigenonderzoek — Beoordelingsvrijheid van medische comm issie
(Ambtenarenstatuut, art. 73; regeling verzekering tegen ongevallen en beroepsziekten, art. 23)
4. Ambtenaren — Sociale z ekerheid — Verzekering tegen o ngevallen e n b eroepsziekten — 
Vaststelling van beroepsmatige oo rsprong van ziekte
(Ambtenarenstatuut, art. 73; regeling verzekering tegen ongevallen en beroepsziekten, art. 3)
2 ECLI:EU:F:2010 :99SAMENVATTING—ZAAKF-79/09
AE/COMM ISSIE
5. Ambtenaren — Sociale z ekerheid — Verzekering tegen o ngevallen e n b eroepsziekten — 
Beroepsziekte — Begrip
(Ambtenarenstatuut, art. 73; regeling verzekering tegen ongevallen en beroepsziekten, art. 3, lid 2)
6. Recht van de U nie — Beginselen — Inachtneming van redelijke termijn — Schending in 
administratieve procedure — Gevolgen
(Handvest van de g rondrechten van de Eu ropese U nie, art. 41, lid 1)
7. Recht v an de U nie — Beginselen — Inachtneming v an r edelijke t ermijn — 
Administratieve procedure — Beoordelingscriteria
1. De gemee nschappelijke regeling betreffende de verzekering tegen on gevallen en beroepsziekten van 
de ambtenaren van de Unie bevat geen enkel bijzonder vereiste me t betrekking tot de specialisatie van 
de leden van de me dische commissie en laat zowel de betrokken ambtenaar a ls de ad ministratie 
volledig vrij in de ke uze van zijn of haar ar ts. Artikel 22 v an de nieuwe ve rzekeringsregeling, die op 
1 januari 2006 i n werking is getreden, bepaalt weliswaar da t de derde arts over een „deskundigheid op 
het gebied van de beoordeling en de vergoeding van fysieke schade” beschikt, d och deze bepaling regelt 
alleen de aa nwijzing van de derde ar ts en doet dus geen afbreuk aa n het recht v an de betrokken 
ambtenaar o m in alle vrijheid ee n ar ts aan te wijzen di e zijn ve rtrouwen geniet no ch aa n de vrije 
keuze van de administratie van de arts die haar b innen de me dische commissie vertegenwoordigt.
Voorts voorziet de ve rzekeringsregeling niet in ee n recht v an w raking van de ar tsen di e zijn 
aangewezen als lid v an di e me dische commissie, daar d e rechten van d e ambtenaar w orden 
beschermd door de aanwezigheid van zijn ve rtrouwensarts en door een arts die in overleg me t hem i s 
aangewezen.
(cf. punten 51 e n 54)
Referentie:
Hof: 14 juli 1981 , Suss/Commissie, 186/80, Jurispr. blz. 2041 , punten 9-11
2. Er is geen sprake van ee n vormgebrek wanneer een van de leden van de me dische commissie heeft 
geweigerd h et me disch rapport te on dertekenen, mits vaststaat dat het lid da t niet heeft on dertekend, 
in de gelegenheid is geweest zijn opvatting tegenover de twee andere leden uiteen te zetten.
(cf. punt 56)
Referentie:
Gerecht v an ee rste aa nleg: 21 juni 1990 , Sabbatucci/Parlement, T-31/89, Jurispr. blz. II-265, summiere publicatie, 
punt 2; 27 februari 2003 , Commissie/Camacho-Fernandes, T-20/00 OP, JurAmbt. blz. I-A-75 e n II-405, punten 47 
en 48
3. De taak, opgedragen aa n de me dische commissie bedoeld in ar tikel 23 v an de gemee nschappelijke 
regeling betreffende de ve rzekering tegen on gevallen en beroepsziekten van de ambtenaren van de 
Unie, om g eheel objectief en on afhankelijk ee n oo rdeel te geven over vragen van me dische aard , 
vereist enerzijds dat deze commissie over alle gegevens beschikt di e voor haar n uttig ku nnen zijn en 
anderzijds da t zij volledig vrij is in haar b eoordeling. De strikt me dische beoordelingen van de 
medische c ommissie m oeten a ls d efinitief w orden b eschouwd w anneer zij in r egelmatige 
omstandigheden tot stand zijn gekomen. De rechter mag uitsluitend nagaan of de samenstelling en de 
werking van die commissie regelmatig zijn geweest en of haar ad vies regelmatig is, me t name o f het 
een motivering bevat aan de hand waarvan ka n worden beoordeeld op welke o verwegingen het berust 
en of daari n ee n logisch ve rband wordt gelegd tussen de me dische vaststellingen en de conclusies
ECLI:EU:F:2010 :99 3SAMENVATTING—ZAAKF-79/09
AE/COMM ISSIE
 waartoe het komt. W anneer aan de me dische commissie ingewikkelde vragen van me disch aard z ijn 
voorgelegd betreffende ee n m oeilijke dia gnose of een causaal verband tussen de aa ndoening van de 
betrokkene en de uitoefening van zijn beroepsactiviteit bij een instelling, dient zij in haar ad vies me t 
name aa n te geven op welke g egevens van het dossier zij zich baseert en, in geval van aa nzienlijke 
afwijzing, te preciseren waarom zij afwijkt van bepaalde eerdere en relevante me dische rapporten die 
voor de betrokkene gunstiger zijn.
(cf. punten 64 e n 65)
Referentie:
Gerecht v an ee rste aa nleg: 15 december 1999 , Latino/Commissie, T-300/97, JurAmbt. blz. I-A-259 e n II-1263 , 
punten 41 e n 78; 15 december 1999 , Nardone/Commissie, T-27/98, JurAmbt. blz. I-A-267 e n II-1293 , punten 30, 68 
en 87; 26 februari 2003 , Latino/Commissie, T-145/01, JurAmbt. blz. I-A-59 e n II-337, punt 47
Gerecht v oor ambtenarenzaken: 28 juni 2006 , Beau/Commissie, F-39/05, JurAmbt. blz. I-A-1-51 e n II-A-1-175, 
punt 35
4. Wanneer de betrokken aa ndoening niet voorkomt op de Europese lijst van beroepsziekten, gevoegd 
bij aanbeveling 90 /326 v an de Commissie, moet de betrokken ambtenaar o p grond van artikel 3, lid 2, 
van de gemee nschappelijke regeling betreffende de verzekering tegen on gevallen en beroepsziekten van 
de ambtenaren van de Unie genoegzaam aa ntonen da t zijn stoornissen worden ve roorzaakt d oor de 
uitoefening van zijn w erkzaamheden of bij de uitoefening van zijn w erkzaamheden binnen de 
instellingen van de Unie. Om di e reden m ag het bevoegd gezag, wanneer daar over twijfel bestaat, 
weigeren om te erkennen da t de ziekte door het beroep is ve roorzaakt, daar g een enkele regel of 
beginsel voorziet dat de twijfel in het voordeel van de ambtenaar u itvalt.
(cf. punt 82)
Referentie:
Hof: 11 februari 2004 , Latino/Commissie, C-180/03 P, Jurispr. blz. I-1587 , punten 36-39
5. In complexe situaties waarin de ziekte van ee n ambtenaar h aar oo rzaak in ve rschillende factoren 
vindt, beroepsmatige en niet-beroepsmatige, fysieke o f psychische, die elk hebben bijgedragen tot het 
ontstaan ervan, dient de me dische commissie te bepalen of de uitoefening van werkzaamheden in 
dienst van de instellingen van de Unie rechtstreeks ve rband houdt me t de ziekte van de ambtenaar, 
bijvoorbeeld omdat hierdoor de ziekte is on tstaan. In dergelijke g evallen is voor de erkenning van ee n 
ziekte als beroepsziekte niet ve reist da t deze uitsluitend, voor het wezenlijke, overwegend of in 
doorslaggevende mate door de uitoefening van de werkzaamheden is on tstaan.
(cf. punt 83)
Referentie:
Gerecht van ee rste aanleg: 9 juli 1997 , S/Hof van Justitie, T-4/96, Jurispr. blz. II-1125 , punten 79 e n 80
6. De inachtneming van ee n redelijke termijn bij het voeren van ad ministratieve p rocedures is een 
algemee n beginsel van het recht v an de U nie waarvan de rechter van de U nie de ee rbiediging 
verzekert en da t in artikel 41, lid 1, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie als 
een on derdeel van het recht op behoorlijk bestuur is opgenomen.
De schending van het beginsel van de redelijke t ermijn rechtvaardi gt in de regel eve nwel niet de 
nietigverklaring van het besluit da t aan het einde van ee n ad ministratieve p rocedure is genomen. 
Alleen wanneer het overdreven lange tijdsverloop ee n invloed ka n hebben gehad o p de inhoud van
4 ECLI:EU:F:2010 :99SAMENVATTING—ZAAKF-79/09
AE/COMM ISSIE
 het besluit dat aan het einde van de administratieve p rocedure is genomen, heeft de niet-inachtneming 
van het beginsel van ee n redelijke termijn imme rs gevolgen voor de geldigheid van de ad ministratieve 
procedure. Zo ka n ee n eve ntuele buitensporige termijn voor de behandeling van de aa nvraag om 
erkenning van de beroepsmatige oo rsprong van ee n ziekte in beginsel geen invloed hebben op de 
inhoud van het advies van de me dische commissie no ch op die van het eindbesluit van de instelling. 
Behoudens in uitzonderlijke g evallen, kan di e termijn imme rs geen wijziging brengen in het oo rdeel 
van de me dische commissie over de al da n niet beroepsmatige oo rsprong van ee n ziekte. Het 
belangrijkste praktische gevolg van de nietigverklaring door het Gerecht v oor ambtenarenzaken van 
het besluit da t me t het oo g op het oo rdeel van de me dische commissie is genomen, zou het 
ongewenste effect zijn da t de procedure no g mee r wordt verlengd, op grond da t deze reeds te lang 
heeft geduurd.
De rechter van de Unie ka n de ad ministratie echter ambtshalve ve roordelen tot betaling van ee n 
vergoeding wanneer de redelijke t ermijn is overschreden, daar di e ve rgoeding de beste vorm v an 
herstel voor een ambtenaar b iedt, op voorwaard e da t partijen in de gelegenheid zijn gesteld om h un 
opme rkingen over die oplossing in te dienen.
(cf. punten 99-101 e n 104)
Referentie:
Hof: 13 december 2000 , SGA/Commissie, C-39/00 P, Jurispr. blz. I-11201 , punt 44; 17 december 2009 , M/EMEA, 
C-197/09 RX-II, punt 41
Gerecht van ee rste aanleg: 13 januari 2004 , JCB Service/Commissie, T-67/01, Jurispr. blz. II-49, punten 36 e n 40, en 
de aa ngehaalde rechtspraak; 11 april 2006 , Angeletti/Commissie, T-394/03, JurAmbt. blz. I-A-2-95 e n II-A-2-441, 
punten 162-167
Gerecht: 12 mei 2010 , Bui Van/Commissie, T-491/08 P, punt 88
Gerecht v oor ambtenarenzaken: 21 oktober 2009 , V/Commissie, F-33/08, JurAmbt. blz. I-A-1-403 e n II-A-1-2159 , 
punt 211, waartegen hogere voorziening is ingesteld bij het Gerecht van de Europese Unie, zaak T-510/99 P
7. De vraag of de duur van ee n ad ministratieve p rocedure redelijk is moet worden beoordeeld me t 
inachtneming van de specifieke o mstandigheden van elke z aak en in het bijzonder me t inachtneming 
van de context ervan, de ve rschillende etappes van de procedure die de instelling heeft gevolgd, de 
gedraging van de partijen in de loop van de procedure alsmede de ingewikkeldheid en het belang van 
de zaak voor de verschillende betrokken partijen.
(cf. punt 105)
Referentie:
Hof: 17 december 1998 , Baustahlgewebe/Commissie, C-185/95 P, Jurispr. blz. I-8417 , punt 29; 16 juli 2009 , Der 
Grüne Punkt — Duales System D eutschland/Commissie, C-385/07 P, Jurispr. blz. I-6155 , punten 182-188
Gerecht v an ee rste aa nleg: 22 oktober 1997 , SCK e n FNK/Commissie, T-213/95 e n T-18/96, Jurispr. blz. II-1739 , 
punt 55