106

In dit verband dient eerst de context waarin de uitspraak van de Raad van State van 1995 en de beslissing van de rechtbank tot stand zijn gekomen, en de precieze context en strekking van die twee beslissingen in herinnering te worden gebracht, zoals zij door het Gerecht in de punten 46 tot en met 70 van het arrest Sison zijn vastgesteld: „46 Uit het dossier blijkt dat verzoeker, van de Filippijnse nationaliteit, sedert 1987 in Nederland verblijft. Nadat de Filippijnse regering zijn paspoort had ingetrokken, heeft hij in 1988 verzocht om toelating als vluchteling en om verlening van een vergunning tot verblijf in Nederland wegens redenen van humanitaire aard. Dit verzoek is bij beschikking van de staatssecretaris van Justitie (hierna: ‚staatssecretaris’) van 13 juli 1990 op grond van artikel 1, F, van het verdrag van Genève afgewezen […] 47 Daar verzoekers verzoek om herziening van deze beslissing door de staatssecretaris stilzwijgend is afgewezen, heeft verzoeker tegen deze stilzwijgende beslissing tot afwijzing beroep ingesteld bij de Raad van State (Nederland). 48 Bij uitspraak van 17 december 1992 (hierna: ‚uitspraak van de Raad van State van 1992’), heeft de Raad van State voornoemde stilzwijgende beslissing tot afwijzing vernietigd. Deze rechterlijke instantie was, zakelijk weergegeven, van oordeel dat de staatssecretaris niet rechtens genoegzaam had aangegeven welke vermeende daden van verzoeker hem tot het oordeel hadden geleid dat verzoeker onder artikel l, F, van het verdrag van Genève viel. In die context heeft de Raad van State erop gewezen dat de door de staatssecretaris vertrouwelijk overgelegde stukken op dit punt onvoldoende duidelijkheid verschaften. Nu dit gebrek aan duidelijkheid, gelet op het vertrouwelijke karakter van de stukken, niet door hoor en wederhoor van partijen kon worden weggenomen, kon naar het oordeel van de Raad van State de informatie in die stukken, voor zover deze onduidelijk was, niet ten nadele van verzoeker worden uitgelegd. 49 Bij beslissing van 26 maart 1993 heeft de staatssecretaris verzoekers verzoek om herziening van de beslissing van opnieuw afgewezen. Deze afwijzing is primair gebaseerd op artikel 1, F, van het verdrag van Genève en subsidiair op artikel 15, lid 2, van de Vreemdelingenwet, gezien het gewichtige belang van de Nederlandse Staat, te weten de integriteit en geloofwaardigheid van Nederland als soevereine staat, met name in relatie tot zijn verantwoordelijkheden tegenover andere staten. 50 Op beroep van verzoeker heeft de Raad van State bij uitspraak van 21 februari 1995 (hierna: ‚uitspraak van de Raad van State van 1995’), voornoemde beslissing van de staatssecretaris van vernietigd. 51 In deze uitspraak heeft de Raad van State vastgesteld dat de staatssecretaris zijn beslissing op de volgende aanknopingspunten had gebaseerd: — een brief van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (hierna: ‚BVD’) van 3 maart 1993, waaruit bleek dat verzoeker de tegenwoordige voorzitter en leider van de Communistische Partij van de Filippijnen (hierna: ‚CPP’) is, en voorts dat de militaire arm van de CPP, de NPA, ondergeschikt is aan het Centraal Comité van de CPP en derhalve aan verzoeker; — de vaststellingen van de BVD dat verzoeker feitelijk sturing geeft aan de NPA en verder dat de NPA — en daarmee betrokkene — verantwoordelijk is voor een groot aantal terreurdaden in de Filippijnen. 52 De Raad van State heeft de volgende, door de staatssecretaris in zijn beslissing van 26 maart 1993 gegeven voorbeelden van dergelijke terreurdaden genoemd: — de moord op 40 inwoners (voornamelijk weerloze vrouwen en kinderen) van het dorp Digos op het eiland Mindanao (Filippijnen) op 25 juni 1989; — het neerschieten van 14 personen, waaronder zes kinderen, in het dorp Dipalog (Filippijnen) in augustus 1989; — de executie van vier inwoners van het dorp Del Monte (Filippijnen) op 16 oktober 1991. 53 De Raad van State heeft ook nog opgemerkt dat de staatssecretaris had gewezen op de zuivering die in 1985 binnen de gelederen van de CPP en de NPA heeft plaatsgevonden, waarbij naar schatting 800 leden van deze organisaties zonder vorm van proces zijn vermoord. 54 Ten slotte heeft de Raad van State opgemerkt dat de BVD, aldus de staatssecretaris, ook had geconstateerd dat de CPP en de NPA contacten onderhielden met terroristische organisaties verspreid over de gehele wereld, terwijl ook persoonlijke contacten tussen verzoeker en vertegenwoordigers van deze organisaties zijn waargenomen. 55 De Raad van State heeft daarop volgens een speciale procedure kennis genomen van bepaalde vertrouwelijke dossierstukken van de staatssecretaris alsmede van het ‚operationeel materiaal’ dat aan de brief van de BVD aan hem van 3 maart 1993 (punt 51 hierboven) ten grondslag heeft gelegen. 56 Op basis van voormeld materiaal heeft de Raad van State vervolgens overwogen als volgt: ‚De [Raad van State], acht op basis van genoemd materiaal voldoende aannemelijk dat [verzoeker] ten tijde van de beslissing [van 26 maart 1993] de voorzitter en leider was van de CPP. Voorts rechtvaardigen de stukken de conclusie dat de NPA ondergeschikt is aan het Centraal Comité van de CPP en dat [verzoeker] vanuit Nederland ten tijde van de beslissing [van ] althans heeft beoogd mede feitelijk leiding te geven aan de NPA. Dat de NPA verantwoordelijk is voor een groot aantal terreurdaden in de Filippijnen acht de Afdeling reeds op grond van openbare bronnen, zoals de berichten van Amnesty International, voldoende aannemelijk. De stukken bieden verder aanknopingspunten voor het oordeel dat [verzoeker] althans heeft beoogd sturing te geven aan activiteiten als hiervoor genoemd, onder verantwoordelijkheid van de NPA in de Filippijnen uitgevoerd. Ook komt uit de stukken naar voren dat er aanknopingspunten zijn voor de juistheid van de stelling van de [staatssecretaris] dat de CPP [en de] NPA contacten onderhouden met terroristische organisaties, verspreid over de gehele wereld en dat er persoonlijke contacten tussen [verzoeker] en vertegenwoordigers van dergelijke organisaties zijn geweest. Bedoelde stukken leveren echter onvoldoende aanknopingspunten op voor het gefundeerde oordeel dat [verzoeker] in die mate mede leiding heeft gegeven aan en verantwoordelijkheid draagt voor bedoelde activiteiten, dat staande kan worden gehouden dat er ernstige redenen bestaan te veronderstellen dat [verzoeker] de in [artikel 1, F, van het verdrag van Genève] genoemde misdrijven heeft begaan. Hierbij heeft de [Raad van State] nadrukkelijk in aanmerking genomen dat, gelijk de [Raad van State] reeds heeft overwogen in de uitspraak van , artikel l, F, van het verdrag [van Genève] restrictief dient te worden uitgelegd. Derhalve is de [Raad van State] van oordeel dat de [staatssecretaris] op basis van bedoelde stukken niet kon aannemen dat [verzoeker] de bescherming van het verdrag [van Genève] moet worden ontzegd.’ 57 De Raad van State heeft verder beslist dat verzoeker gegronde redenen had te vrezen voor vervolging indien hij naar de Filippijnen werd teruggestuurd, en mitsdien als vluchteling in de zin van artikel 1, A, punt 2, van het verdrag van Genève diende te worden aangemerkt. 58 De Raad van State heeft daarop onderzocht of de door de staatssecretaris subsidiair gegeven motivering om verzoeker om gewichtige redenen aan het algemeen belang ontleend, op grond van artikel 15, lid 2, van de Vreemdelingenwet, de toelating tot Nederland te weigeren, toereikend is. 59 Dienaangaande heeft de Raad van State met name het volgende overwogen: ‚Hoewel de [Raad van State] het door de [staatssecretaris] gestelde belang erkent, mede gelet op de door hem geconstateerde aanwijzingen voor persoonlijke contacten tussen [verzoeker] en vertegenwoordigers van terroristische organisaties, kan dit — indien niet gegarandeerd is dat [verzoeker] in een ander land dan de Filippijnen zal worden toegelaten — niet leiden tot het gerechtvaardigd inroepen van artikel 15, lid 2, van de Vreemdelingenwet. Hieraan staat in de weg dat een dergelijke weigering om [verzoeker] toe te laten als strijdig met artikel 3 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden moet worden geoordeeld.’ 60 Na deze uitspraak heeft de staatssecretaris bij beslissing van 4 juni 1996 verzoekers verzoek om herziening van de beslissing van wederom afgewezen. Hoewel de staatssecretaris verzoeker heeft gelast Nederland te verlaten, heeft hij besloten dat verzoeker niet naar de Filippijnen zal worden verwijderd zolang hij gegronde redenen heeft te vrezen voor vervolging in de zin van het verdrag van Genève of voor een behandeling die een schending oplevert van artikel 3 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). 61 Bij uitspraak van 11 september 1997 heeft [… de rechtbank] verzoekers beroep tegen voornoemde beslissing van de staatssecretaris van ongegrond verklaard. 62 Tijdens de procedure voor de rechtbank zijn alle stukken over het onderzoek van de BVD naar verzoekers activiteiten in Nederland, met name de brief van deze dienst aan de staatssecretaris van 3 maart 1993 (punt 51 hierboven), alsmede het daaraan ten grondslag liggende operationeel materiaal vertrouwelijk aan de rechtbank meegedeeld. De president van de rechtbank heeft daarvan volgens een speciale procedure kennis genomen. Op grond van het door hem uitgebrachte verslag heeft de rechtbank besloten dat de beperking van de mededeling van deze stukken aan verzoeker gerechtvaardigd was. Aangezien verzoeker de daartoe wettelijk vereiste toestemming heeft verleend, heeft de rechtbank de inhoud van deze stukken wel in haar beoordeling van het geschil betrokken. 63 De rechtbank heeft daarop beoordeeld of het bij haar bestreden besluit, voor zover daarbij verzoeker toelating als vluchteling en verlening van een vergunning tot verblijf werd geweigerd, in rechte stand kon houden. 64 Voor de feiten die de rechtbank aan zijn oordeel ten grondslag heeft gelegd, wordt verwezen naar de uitspraak van de Raad van State van 1995. 65 Op grond van deze uitspraak moet als in rechte vaststaand worden aangenomen, dat aan verzoeker artikel 1, F, van het verdrag van Genève niet kon worden tegengeworpen, dat verzoeker gegronde vrees voor vervolging had in de zin van artikel 1, A, van dit verdrag en van artikel 15 van de Vreemdelingenwet, en dat artikel 3 EVRM eraan in de weg stond dat verzoeker direct of indirect naar zijn land van herkomst werd verwijderd. 66 De rechtbank heeft vervolgens onderzocht of de uitspraak van de Raad van State van 1995 de staatssecretaris de ruimte bood om met toepassing van artikel 15, lid 2, van de Vreemdelingenwet, volgens hetwelk ‚de toelating niet kan worden geweigerd dan om gewichtige redenen aan het algemeen belang ontleend, indien de vreemdeling door de weigering genoopt zou worden zich onmiddellijk te begeven naar een land als bedoeld in het eerste lid’, aan verzoeker toelating als vluchteling te weigeren, nu de staatssecretaris er niet in is geslaagd om toelating van verzoeker in een ander land dan de Filippijnen te verzekeren. 67 In dit verband heeft de rechtbank de in punt 59 hierboven weergegeven overweging van de uitspraak van de Raad van State van 1995 in extenso aangehaald. 68 De rechtbank heeft daarop beslist op de vraag of de staatssecretaris in casu terecht gebruik had gemaakt van zijn bevoegdheid om een uitzondering te maken op de regel dat een vreemdeling in Nederland gewoonlijk als vluchteling wordt toegelaten wanneer hij een gegronde vrees voor vervolging in de zin van artikel 1, A, van het verdrag van Genève aannemelijk maakt en er geen ander land is dat hem als asielzoeker wil toelaten, welke omstandigheden zich volgens de rechtbank in casu voordoen. Dienaangaande heeft de rechtbank vastgesteld: ‚Naar het oordeel van de rechtbank kan niet worden gesteld dat de [staatssecretaris] ten aanzien van [verzoeker] niet op redelijke wijze van deze bevoegdheid gebruik heeft gemaakt, gezien het ook door de [Raad van State] erkende „gewichtige belang van de Nederlandse Staat, te weten de integriteit en geloofwaardigheid van Nederland als soevereine staat, met name in relatie tot zijn verantwoordelijkheden tegenover andere staten”. De door de [Raad van State] aan zijn oordeel ten grondslag gelegde feiten zijn ook voor de rechtbank van doorslaggevende betekenis. Niet is gebleken dat aan deze feiten ten tijde van de [in casu bestreden] beslissing door de [staatssecretaris] een andere betekenis had moeten worden toegekend. Hetgeen [verzoeker] heeft opgemerkt over de veranderde politieke situatie in de Filippijnen en over zijn rol in de onderhandelingen tussen de Filippijnse autoriteiten en de [CPP] maakt dit niet anders, aangezien de gewichtige redenen — zoals blijkt uit de uitspraak van de [Raad van State] — op andere feiten zijn gebaseerd.’ 69 De rechtbank heeft derhalve verzoekers beroep tegen de weigering hem als vluchteling tot Nederland toe te laten ongegrond verklaard. 70 De rechtbank heeft ook verzoekers beroep tegen de weigering hem een vergunning tot verblijf te verlenen ongegrond verklaard. Voor de beslissing op de vraag of de staatssecretaris op grond van een redelijke afweging van belangen tot het besluit is kunnen komen, heeft de rechtbank verwezen naar haar in punt 68 hierboven aangehaalde conclusie en heeft zij toegevoegd dat de staatssecretaris aan de door verzoeker in dit verband naar voren gebrachte belangen op goede gronden minder gewicht had toegekend.”