De rechten van de verdediging, zoals thans neergelegd in artikel 41 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat algemeen van toepassing is, omvatten in ruimere zin het in lid 2, onder a), van dat artikel neergelegde procedurele recht van eenieder om te worden gehoord voordat een voor hem ongunstige individuele maatregel wordt getroffen.

Zo verlangt het recht om te worden gehoord, dat zelfs bij ontbreken van een toepasselijke regeling moet worden verzekerd, dat de betrokkene in staat wordt gesteld om naar behoren zijn standpunt kenbaar te maken over elementen die bij het te nemen besluit tegen hem zouden kunnen worden gebruikt.

Aangezien het tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag op het gebied van de verlenging van overeenkomsten statutair niet verplicht is om gebruik te maken van de eventuele, in de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden voorziene mogelijkheid om de aanstellingsovereenkomst van een functionaris te verlengen, noch om de betrokkene binnen een bepaalde termijn op de hoogte te stellen van zijn voornemen daaromtrent, kan er niet van worden uitgegaan dat dit gezag op de datum van afloop van de overeenkomst een stilzwijgend besluit heeft genomen om ervan af te zien, gebruik te maken van deze bevoegdheid.

Om ervan te kunnen uitgaan dat er een besluit van het tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag tot stand is gekomen over de verlenging van een overeenkomst, moet dat besluit dus het resultaat zijn van een heroverweging door dit gezag van het belang van de dienst en van dat van de betrokkene, en moet dit gezag een nieuwe beoordeling hebben uitgebracht in vergelijking met de bewoordingen van de oorspronkelijke overeenkomst waarin de einddatum van de overeenkomst reeds was voorzien.

Dient een functionaris echter, als in het Statuut bedoeld persoon, krachtens artikel 90, lid 1, van het Statuut een verzoek om verlenging van zijn aanstellingsovereenkomst in vóór de afloop ervan of voorziet de instelling, in haar interne regeling, in de inleiding van een bijzondere procedure voor de verlenging van de overeenkomst van een functionaris, en wel vóór de afloop daarvan, dan moet ervan worden uitgegaan dat er na afloop van die procedure of in antwoord op een dergelijke statutair verzoek door het tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag een bezwarend besluit is genomen over de verlenging van de overeenkomst van de betrokkene en dat hij, aangezien dit besluit voor hem bezwarend is, door het gezag moet zijn gehoord voordat het dat besluit neemt. Bovendien dient dit besluit, zoals vereist door artikel 25 van het Statuut, dat op grond van artikel 92 van de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van overeenkomstige toepassing is op arbeidscontractanten voor hulptaken, met redenen te zijn omkleed.

In de situatie waarin het tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag beslist om, voor zover die bevoegdheid is voorzien in de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden, geen gebruik te maken van de aan die Regeling ontleende bevoegdheid om de aanstellingsovereenkomst van een functionaris te verlengen, neemt dat gezag dus een bezwarend besluit en kan dat besluit tot niet-verlenging alleen worden genomen nadat de betrokkene in staat is gesteld om naar behoren zijn standpunt kenbaar te maken, eventueel doordat het tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag louter zijn voornemen aankondigt en de redenen aangeeft om geen gebruik te maken van die bevoegdheid, en wel in het kader van een schriftelijke of mondelinge en zelfs kortstondig uitwisseling. Die uitwisseling moet worden geïnitieerd door dat gezag, dat ook de bewijslast draagt.

Het beginsel van eerbiediging van de rechten van de verdediging moet des te meer in acht worden genomen wanneer het besluit om de aanstellingsovereenkomst niet te verlengen is genomen in een context die wordt gekenmerkt door relationele problemen, waarbij het bestaan van een schending van het recht om te worden gehoord echter met name moet worden beoordeeld aan de hand van de rechtsregels die de betrokken materie beheersen.

(zie punten 59, 60, 149, 150, 152‑154)