Conclusies van de Advocaat-Generaal Karl Roemer

van 6 mei 1965 ( 1 )

Inhoud

Blz. Overzicht van de feiten; grieven Juridische beoordeling I — Ontvankelijkheidsvragen 1. Eerste exceptie van de Hoge Autoriteit (erkenning van de vereveningsschuld door verzoekster) 2. Tweede exceptie van de Hoge Autoriteit (onvoldoende precisering van de aangevoerde middelen) II — Ten aanzien van de hoofdzaak 1. Motiveringsgebrek 2. Was verzoekster voor de tijd vóór 1 februari 1957 wettelijk niet onderworpen aan de bijdrageverplichting? 3. Sluit het rondschrijven van het Duitse Bureau van Schrootverbruikers van 20 mei 1957 de aanslag van verzoekster voor de tijd van april 1956 tot januari 1957 uit? 4. Ten aanzien van het valutaprobleem en de renteregeling… a) Het valutavraagstuk b) De renteregeling c) Resultaat III — Samenvatting en conclusie

Mijnheer de President, mijne heren Rechters,

In het kader van de liquidatie van de schrootvereveningsinstelling moeten wij ons vandaag bezighouden met een verder beroep, dat door een Duitse onderneming werd ingesteld nadat de Hoge Autoriteit betaling van een bepaald bedrag ten gunste van het Vereveningsfonds had gevorderd.

De verzoekende onderneming houdt zich bezig met de vervaardiging van wielen en velgen van voertuigen. Ter dekking van haar behoefte aan staalbandenmateriaal heeft zij een eigen staalfabriek en walserij opgericht en is daarin, volgens haar opgave, eerst experimenteel, vanaf de zomer van 1956 met een productie begonnen.

In de herfst van 1956, op 19 oktober, kreeg de onderneming van het Duitse regionaalbureau van het Vereveningsfonds (het Duitse Gemeenschappelijk Bureau van schrootverbruikers GmbH, afgekort: DSVG) het verzoek om de betreffende tonnage voor de schrootbijdrage aan te melden. Dit geschiedde eerst niet, later (bij brief van 6 december 1956) in de vorm, dat de DSVG werd gemachtigd om zich bij het Duitse Bondsbureau van de Statistiek de nodige inlichtingen over schroot-aankopen te verschaffen. Terzelfder tijd voerde de onderneming met de organen van de Vereveningsinstelling correspondentie over de verplichting tot bijdrage, waarop later nog in bijzonderheden wordt ingegaan. Met het oog daarop ontvingen Lemmerz-Werke een circulaire van de DSVG dd. 20 mei 1957 waarin, met verwijzing naar een brief van de Vereveningsinstelling alsmede naar een besluit van de adviescommissie van het Fonds en van het Gemeenschappelijk Bureau, werd medegedeeld, dat bepaalde, in een schrijven aan de Hoge Autoriteit opgenoemde fabrieken (waartoe ook Lemmerz-Werke behoorden) eerst vanaf 1 februari 1957 tot bijdrage verplicht waren.

In juni 1958 en in november 1960 werd het bedrijf van verzoekster in opdracht van de Hoge Autoriteit aan een onderzoek door de Zwitserse Trustmaatschappij onderworpen. Later — bij schrijven van 19 juli 1961 — deelde het Directoraat-Generaal Staal van de Hoge Autoriteit aan verzoekster mede van welke hoeveelheden schroot voor de berekening van haar bijdrageschuld voor de tijd van februari 1957 tot november 1958 moest worden uitgegaan. Daarenboven werd aan verzoekster medegedeeld, dat de toezending van de circulaire van mei 1957 bij vergissing had plaatsgevonden en dat in de vereveningsrekening ook de tot dusver niet aan bijdrage onderworpen, voor het tijdvak van april 1956 tot januari 1957 door de Société fiduciaire suisse vastgestelde hoeveelheden schroot (7.342 ton) moesten worden betrokken. Daartegen protesteerde verzoekster in een brief van 1 augustus 1961, waarin zij, zoals reeds in haar correspondentie van 1956, haar verplichting tot bijdrage voor de tijd vóór 1 februari 1957 bestreed.

Het verder verloop van de procedure is het Hof bekend: op 8 april 1963 richtte de Hoge Autoriteit een vordering tot betaling tot verzoekster. Daarbij kwam het tot een beroep tot nietigverklaring, dat in verband met de omstandigheid dat de aangevallen handeling niet als een beschikking in de zin van het Verdrag kon worden beschouwd, ongunstig voor verzoekster afliep (zaak 53-63).

Ten slotte vaardigde de Hoge Autoriteit na verdere correspondentie tussen de partijen op 6 november 1963 een formele beschikking uit, waarin de bijdrageschuld van Lemmerz-Werke verbindend werd vastgesteld en wel — voor de eerste maal — voor het tijdvak van 1 april 1956 tot 31 januari 1957, alsmede met betrekking tot achterstanden in de betaling — voor de tijd na 31 januari 1957.

Deze beschikking vormt het onderwerp van de onderhavige procedure.

Zij wordt door verzoekster met een aantal argumenten aangevallen, die gedeeltelijk reeds in de procedure Mannesmann tegen de Hoge Autoriteit moesten worden behandeld, maar die toch ook op de bijzondere situatie van het onderhavige geval zijn gericht.

Zij geven mij aanleiding mijn juridisch onderzoek volgens het navolgende schema te verrichten :

Vooreerst moet worden ingegaan op twee ontvankelijkheidsvragen, die de Hoge Autoriteit in discussie heeft gebracht en bij welker onderzoek zij nadrukkelijk persisteert.

Bij de behandeling van de verschillende grieven besteden wij allereerst aandacht aan de grief van schending van wezenlijke vormvoorschriften uit het oogpunt van onvoldoende motivering.

Daarna is te overwegen of verzoekster met het oog op het experimentele karakter van haar produktie tot 31 januari 1957 niet onder de bijdrageverplichting viel of dat reeds het verrichten van schrootaankopen vanaf april 1956 de vereveningsplicht medebracht.

Er volgen overwegingen, die draaien om de rechtsinhoud en de rechtsgevolgen van het rondschrijven van de DSVG van 20 mei 1957 met de vragen: werd een verzoekster aldus een geldige vrijstelling verleend? Kan de vrijstelling worden herroepen en met welke gevolgen? Zijn aanspraken van de Hoge Autoriteit, die betrekking hebben op de tijd vóór februari 1957, verwerkt of verjaard?

Ten slotte moet worden ingegaan op het uit de Mannesmann-procedure bekende probleem van de renteregeling der Vereveningsinstelling en op de behandeling van de wisselkoersveranderingen in Frankrijk en in de Bondsrepubliek Duitsland.

Juridische beoordeling

I — Ontvankelijkheidsvragen

De door de Hoge Autoriteit opgeworpen excepties hebben betrekking op grieven van verzoekster met betrekking tot de bijdrageplicht voor de tijd na 31 januari 1957.

De Hoge Autoriteit merkt te dien aanzien op, dat verzoekster de calculaties van de vordering tot betaling van 8 april 1963 door verklaringen in de zaak 53-63 heeft erkend; bovendien ontbreekt een voldoende motivering van de vermelde grieven in het verzoekschrift.

1. Ten aanzien van de eerste exceptie

De eerste exceptie doet de Hoge Autoriteit steunen op de volgende formulering van het verzoekschrift in de zaak 53-63 : „Indien verweerster met de vrijstelling rekening zou hebben gehouden, zou het navorderingsbericht tot een bedrag van DM x lager uitgereikt moeten zijn. (Het saldo met betrekking tot het werkelijke navorderingsbedrag blijkt uit de nieuwe vaststelling van het voorlopige bijdragetarief ten aanzien van het Vereveningsfonds overeenkomstig artikel 4 van de beschikking 7-63 en wordt door verzoekster niet betwist.)”

Aan hetgeen door verzoekster ten processe is aangevoerd ontlenen wij in feite dat het er voor haar slechts op aankwam om te klagen over het achterwege laten van in aanmerking nemen van haar vrijstelling van de schrootverevening tot 31 januari 1957.

Ik twijfel nochtans of op grond daarvan kan worden geconcludeerd tot een rechtsgeldige erkenning. In beginsel mogen aan het bewijs van een dergelijke erkenning strenge eisen worden gesteld, aangezien deze voor degene, die de verklaring aflegt, tot verlies van recht of op zijn minst tot een definitieve regeling van een rechtspositie leidt.

In het onderhavige geval pleiten tegen het aannemen van een erkenning bijzonderheden van de procedure 53-63, op welke verzoekster nadrukkelijk heeft gewezen. Zo heeft zij in die procedure verklaard, dat zij zelf twijfelde aan de ontvankelijkheid van haar beroep. Het aanspannen van de procedure zou slechts als een handeling van uiterste voorzichtigheid tot behoud van recht moeten worden aangemerkt. Met het oog op de voor haar bestaande onzekerheid moest het risico van de kosten gering worden gehouden en slechts een deel van de geschilpunten aan het Hof worden voorgelegd. De formulering „niet betwist” zou ter afbakening van het gedeeltelijk beroep gebezigd zijn, waardoor niet meer tot uitdrukking moest worden gebracht dan de bedoeling om het aangeduide deel van het geschil buiten discussie te laten. Hoogstens zou in het niet betwisten van het saldo de erkenning van de juistheid van een calculatie kunnen worden gezien, niet echter van de juridische gegrondheid van de aanspraak van de Hoge Autoriteit. Het lijkt mij het meest in overeenstemming met de toenmalige omstandigheden om het beroep 53-63 en deszelfs formulering aldus te verstaan. Er kan dus geen sprake van zijn, dat verzoekster afstand zou hebben gedaan van het aanvoeren van grieven, die zij tegenover een in de vorm van een voor tenuitvoerlegging vatbare beschikking uitgevaardigd nabetalingsbericht van de Hoge Autoriteit voor de tijd na 31 januari 1957, kan opwerpen.

2. Ten aanzien van de tweede exceptie

Met betrekking tot de tweede exceptie van de Hoge Autoriteit, die het gemis van substantiëring van het beroep betreft, valt op te merken, dat volgens het procesrecht van het Hof slechts een summiere uiteenzetting der aangevoerde middelen kan worden verlangd. Daarvoor is weliswaar niet voldoende een formeel aanhalen van de in het Verdrag genoemde beroepsgronden, maar wel van de essentiële aspecten, die voor de beoordeling van de aangevoerde middelen beslissend moeten zijn.

Aan dit vereiste voldoet mijns inziens het onderhavige beroep door met het oog op de valutakwesties naar voren te brengen, dat de behandeling daarvan nadeel aan verzoekster heeft toegebracht en door met betrekking tot het renteprobleem van een ontoelaatbare discriminatie te spreken, die daaruit voortvloeit, dat de Hoge Autoriteit afstand doet van het vorderen van vertragingsinterressen en daardoor ook debiteuren, die niet achterstallig waren, belast met de voor de nieuwe renteregeling vereiste hogere uitgaven. Aangezien volgens de rechtspraak van het Hof het aanhalen van beweerdelijk geschonden wetsvoorschriften niet is vereist en verzoekster dus niet die algemene beschikkingen behoefde te noemen, waarover zij met de exceptie van onrechtmatigheid wil klagen, kan, alles bijeengenomen, geen sprake zijn van een ontoereikende substantiëring van het beroep.

Heide excepties van niet-ontvankelijkheid van de Hoge Autoriteit moeten dus worden verworpen.

II — Ten aanzien van de hoofdzaak

1. Onvoldoende motivering

In de hoofdzaak van het geding houdt ons allereerst een grief van formele aard bezig: verzoekster is van mening dat de motivering van de aangevallen beschikking in verschillend opzicht onvoldoende voorkomt.

— Zo heeft zij er aanmerking op, dat de Hoge Autoriteit de mededeling van het regionaal bureau van 20 mei 1957, volgens hetwelk de verplichting tot bijdrage van verzoekster eerst op 1 februari 1957 aanving, op een vergissing terugvoert, zonder te zeggen waarin de vergissing bestaat. Wij ontlenen te dien aanzien aan de aangevallen beschikking dat het bedoelde besluit slechts onafhankelijke staalvormgieterijen, die daarnaast staalblokken vervaardigen en verkopen, zou hebben moeten betreffen, dus producenten tot welke Lemmerz-Werke niet behoren. Dit feit moet naar de inhoud van het besluit van de adviescommissie kenbaar geweest zijn. Daarmede is, zij het ook slechts bij wege van aanduiding, verklaard, in hoeverre verzoekster niet als geadresseerde van het besluit is te beschouwen, waarin dus de beweerde vergissing bestond, en daarmede is in de zin van de rechtspraak van het Hof de wezenlijke overweging weergegeven welke de Hoge Autoriteit bewogen heeft tot de uitvaardiging van de bestreden beschikking. Het was mijns inziens niet nodig om aanvullende bijzonderheden over de afloop van de procedure, die tot toezending van het besluit van de adviescommissie geleid heeft, in de motivering van de beschikking op te nemen. Voorts maakt verzoekster bezwaar tegen de ontbrekende steekhoudendheid van de motivering der beschikking, die er van uitgaat, dat een vergissing van bedoelde aard tot ongeldigheid van de medegedeelde handeling leidt.

— Het wil mij voorkomen, dat voor deze overweging geen plaats is bij de grief van vormverzuimen, hetgeen slechts anders zou kunnen zijn, wanneer het zou gaan om een klaarblijkelijke onjuistheid. Het onderhavige geval vormt in zoverre op zijn minst een grensgeval, aangezien uit de bestreden beschikking is op te maken, dat de Hoge Autoriteit uitging van een duidelijk te onderkennen vergissing, dus van een situatie, waarin de ontvanger kon vaststellen, dat de medegedeelde handeling niet voor hem bestemd was. Zo gezien is de gedachte van ongeldigheid niet a priori van de hand te wijzen en daarmede ook de juistheid van het vertoog van de Hoge Autoriteit niet aan te tasten. Of dit ten slotte steekhoudend zal blijken, is echter niet in verband met het onderzoek van vormgebreken, doch eerst bij het onderzoek van de zaak ten gronde te beslissen.

— Nog steeds in het kader van gebrekkige motivering wordt de Hoge Autoriteit verweten, dat voor zover zij in de aangevallen beschikking eventueel de aan verzoekster verleende vrijstelling herroept, slechts daarop heeft gewezen dat verzoekster heeft moeten erkennen, dat het vrijstellingsbesluit niet voor haar bestemd is. Zulks is echter niet voldoende voor de motivering van een herroepingsbeschikking. De Hoge Autoriteit zou bovendien ook moeten aangeven waarom zij aan de vertrouwenspositie van verzoekster niet een beslissende betekenis heeft toegekend. In de grond van de zaak is deze grief natuurlijk alleen relevant, wanneer het eigenlijk op de subsidiaire overwegingen van de Hoge Autoriteit tot herroeping van de vrijstellingsbeschikking aankomt. Ik wil echter nu veronderstellen, dat dit het geval is. Ook bij deze grief kan dan de indruk ontstaan, dat de kritiek van verzoekster het kader van de formele gebreken verlaat en reeds een beantwoording van materiële rechtsvragen verlangt, van de vraag namelijk, op welke aspecten bij herroeping van een begunstigende bestuurshandeling gelet moet worden. Daartegenover kan het voor de afmeting van de motiveringsplicht slechts daarop aankomen, welke juridische deducties de uitvaardigende Autoriteit als beslissend heeft beschouwd. Uit de aangevallen beschikking maken wij op, dat in de overwegingen van de Hoge Autoriteit de gedachte op de voorgrond stond, dat bij de toezending van het vrijstellingsbericht sprake was geweest van een duidelijk kenbare vergissing. Dit standpunt leidt er uit zijn aard toe om de vertrouwenspositie van verzoekster bij de belangenafweging een geringe waarde toe te kennen. Overigens heeft de Hoge Autoriteit in de motivering van de beschikking ook het onderzoek van de economische positie van verzoekster aangeduid, alsmede naar de rechtspraak met betrekking tot de herroeping van vrijstellingen, dus impliciet naar de daarbij ontwikkelde grondbeginselen verwezen. Derhalve lijken ook voor de subsidiaire overwegingen van de Hoge Autoriteit ten aanzien van de herroeping van het vrijstellingsbericht voldoende gronden in de beschikking vervat te zijn, die het verwijt van gemis van motivering ongerechtvaardigd doen schijnen.

— Ten slotte zou ik een schending van vormvoorschriften ook niet in de volgende opzichten aannemen. Verzoekster ziet in de bestreden beschikking in zover een tegenstrijdigheid, dat de Hoge Autoriteit haar heeft opgegeven het bedrag der bijdrage binnen 30 dagen te betalen, doch anderzijds in de motivering der beschikking tot uitdrukking heeft gebracht, dat andere betalingsmodaliteiten op verzoek in overweging konden worden genomen. Ook meent zij, dat de uiteenzetting der feiten aanleiding geeft tot misverstand, omdat de indruk moet ontstaan, dat verzoekster tegen het schrijven van de Hoge Autoriteit van 19 juli 1961 eerst in het beroep tegen de beschikking no. 7-63 bezwaren heeft geopperd, terwijl zij in werkelijkheid reeds op 1 augustus 1961 op de brief van de Hoge Autoriteit heeft geantwoord en deze tot het jaar 1963 niet heeft gereageerd.

Ten aanzien van het laatste punt zie ik niet, hoe dit in de juridische afleidingen van de Hoge Autoriteit een beslissende rol kan hebben gespeeld, waarmede is aangetoond, dat de daarop betrekking hebbende grief niet relevant is. Wat betreft de in de beschikking vervatte tegenstrijdigheid, deze bestaat naar mijn overtuiging slechts schijnbaar: de Hoge Autoriteit stelt de betalingsverplichting van verzoekster onvoorwaardelijk vast, maar geeft te kennen, dat betalingsverlichtingen kunnen worden toegestaan, wanneer door verzoekster de noodzakelijkheid daarvan wordt aangetoond, dus wanneer deze in staat is economische moeilijkheden aan te voeren, die voor de Hoge Autoriteit niet kenbaar waren.

Alles bijeengenomen zie ik derhalve niet hoe de grief van onvoldoende motivering het ingestelde beroep kan doen slagen.

2. Was verzoekster voor de tijd vóór 1 februari 1957 wettelijk niet aan de bijdrageplicht onderworpen?

In de zaak zelf moet in de eerste plaats onderzocht worden of verzoekster onafhankelijk van enig vrijstellingsbericht, vóór 1 februari 1957 eigenlijk wel door de Vereveningsinstelling kon worden aangesproken.

Zij zet daartoe uiteen, dat een bedrijf eerst met de aanvang van een normale produktieactiviteit een onderneming in de zin van het Verdrag wordt en, voorzover schroot wordt verbruikt, verplicht wordt tot bijdrage aan de Vereveningsinstelling. Daarvan zou bij haar voor juli 1956 geen sprake zijn, omdat zij tot dat tijdstip slechts schrootaankopen heeft verricht, maar zich op generlei wijze met de produktie heeft beziggehouden. Van juli 1956 tot januari 1957 heeft haar produktieactiviteit slechts een experimenteel karakter gehad en is op die grond irrelevant voor de Vereveningsinstelling.

Twee perioden zijn dus voor het onderzoek te onderscheiden :

— een tijdvak, waarin alleen schrootaankopen hebben plaatsgevonden;

— en een tijdvak, waarin op zijn minst in technische zin sprake was van een produktieactiviteit.

— Wanneer wij ons eerst op de tweede periode richten, moet in de eerste plaats worden opgemerkt, dat verzoekster niet heeft uiteengezet in hoever gedurende deze tijd slechts van pogingen tot produktie kan worden gesproken. Nadere opheldering daaromtrent of het om technische dan wel bedrijfseconomische experimenten is gegaan, zou althans dienstig zijn geweest voor de beoordeling van haar tegenwerpingen. Ook wordt haar door de Hoge Autoriteit terecht voorgehouden, dat het voor „normaal in bedrijf zijn” volgens de tekst van de beschikking slechts aankomt voor de aanvullende bijdrage van beschikking no. 2-57. Beslissend voor de oplossing van het geschilpunt zal echter voor alles een blik op de produktiecijfers van verzoekster en de ontwikkeling daarvan zijn, want het onder de schrootverevening vallen van verzoekster kan slechts als het ware retrospectief worden beoordeeld. In zoverre ontlenen wij aan de rapporten van onderzoek van de Zwitserse Trustmaatschappij van 12 juni 1958 en 20 januari 1961, welker juistheid verzoekster erkent, dat zij haar staalproduktie op 3 juli 1956 met één oven is begonnen. De produktiecijfers bewegen zich vanaf het begin op een hoogte (juli 1956: 747 ton, augustus 1956: 1291 ton), die pleit tegen het aannemen van een experimentele produktie. Zij bereiken reeds in oktober 1956 een niveau, dat boven het gemiddelde van het jaar 1957 ligt, dus van het jaar, voor hetwelk verzoekster een normaal in bedrijf zijn zonder meer erkent. Volgens de onbetwiste verklaringen van de Hoge Autoriteit komen zij overeen met de normale produktieomvang van een 20-tons-oven, zoals deze bij verzoekster in bedrijf was. Daarmede is mijns inziens, zonder dat het op de daadwerkelijk vanaf augustus 1956 plaatsgevonden hebbende betaling van de algemene bijdrage aankomt, die, zoals bekend, wordt gemeten naar de produktie, de conclusie gerechtvaardigd, dat het stadium van de experimentele produktie bij verzoekster minstens reeds verscheidene maanden voor 1 februari 1957 is vervangen door normale produktieverhoudingen. Maar zelfs indien voor een zeker tijdvak van produktie-experimenten zou moeten worden gesproken, zou dit de beoordeling van de bijdrageplicht in het onderhavige geval, waarin de produktie immers werd voortgezet, niet kunnen beïnvloeden, omdat het bij mislukte produktie-experimenten gebruikte schroot zeker indirect in de latere produktie opging en aldus tot besparing van schroot geleid heeft. Deze gedachte, maar ook andere overwegingen, die zich dadelijk daarbij aansluiten, besparen ons de vaststelling van een nauwkeurig tijdstip voor het einde van de beweerde experimentele produktie bij verzoekster.

— Nauwkeurig bezien lijkt namelijk reeds het feit niet voor bestrijding vatbaar, dat het tijdstip van de aanslag nog verder wordt terugverlegd en op het begin van de schrootaankopen wordt vastgesteld, die onbetwist vanaf april 1956 in aanzienlijke omvang plaatsvonden. De Hoge Autoriteit heeft naar mijn overtuiging gelijk, wanneer zij deze gebeurtenissen beschouwt als voor de produktie relevante voorbereidingshandelingen, en derhalve van een produktieactiviteit in de zin van het Verdrag niet eerst uitgaat bij het beginnen van de technische produktie (hetgeen hoogstens voor de heffing van de algemene bijdrage van betekenis kan zijn), maar reeds bij de ontplooiing van een activiteit die uit haar aard noodzakelijk tot produktie leidt, hetgeen trouwens eveneens slechts retrospectief op betrouwbare wijze is vast te stellen. Een dergelijk begrip van produktie beantwoordt, zoals de Hoge Autoriteit heeft aangetoond, niet alleen aan de vereisten van het Verdrag (recht tot het vragen van inlichtingen, investeringsmeldingen), maar ook op bijzondere wijze aan de behoeften van de schrootverevening. Dit niet in de laatste plaats daarom, omdat verzoekster reeds bij het verrichten van haar schrootaankopen op de binnenlandse markt vanaf april 1956 in het genot is gekomen van de voordelen van de Vereveningsinstelling. Wanneer men anders te werk zou gaan en slechts die perioden als produktieactiviteit zou definiëren, die tot produktie en tot verkoop van produkten leidden, dan zou, zoals de Hoge Autoriteit heeft aangetoond, gemakkelijk de bijdrageplicht kunnen zijn omgaan door aanvulling van voorraden gedurende tijdelijke stillegging van een bedrijf. Het moge zonder meer duidelijk zijn, dat het door verzoekster aangevoerde arrest 14-63 (Clabecq tegen Hoge Autoriteit) geen steun voor haar stelling bij wege van interpretatie biedt, aangezien dat arrest zich alleen bezighoudt met het probleem van de bijdrageplicht voor schrootaankopen, die vóór het in werking treden van de Vereveningsinstelling zijn verricht.

De principiële bijdrageplicht van verzoekster kan mitsdien niet worden ontkend op grond van het vóór 1 februari 1957 niet uitgeoefend hebben van produktieactiviteit.

3. Sluit het rondschrijven van de Duitse Gemeenschap van Schrootverbruikers van 20 mei 1957 de aanslag van verzoekster voor de tijd van april 1956 tot januari 1957 uit ?

In de logische volgorde der grieven hebben wij ons dan af te vragen welke rechtsgevolgen het rondschrijven van de DSVG van 20 mei 1957 heeft gehad en of deze door latere handelingen van de Vereveningsinstelling of van de Hoge Autoriteit weer konden worden opgeheven.

Gij herinnert U dat aan verzoekster in het vermelde schrijven woordelijk werd medegedeeld : „Bij schrijven van 17 mei 1957 deelt ons” (zo zegt de DSVG) „het Vereveningsfonds voor ingevoerd schroot te Brussel het navolgende mede” :

„Overeenkomstig de op 7 en 8 mei 1957 door de adviescommissie van het GBVS (Gemeenschappelijk Bureau van Schrootverbruikers) en het Vereveningsfonds voor ingevoerd schroot genomen beschikkingen worden de in een brief aan de Hoge Autoriteit opgenoemde fabrieken vanaf 1 februari 1957 aan de bijdragen voor het daaraan beantwoordende deel aan aankoopschroot onderworpen.

Onder deze beschikkingen valt ook Uw firma”.

Verzoekster ziet in deze mededeling een officiële bekendmaking van de Brusselse organen over het begin van haar bijdrageplicht, dus ook over het niet daaronder vallen van het vóór dat tijdstip liggende schrootverbruik, een bekendmaking, die als begunstigende bestuurshandeling moet worden gekwalificeerd en die slechts onder bepaalde voorwaarden weer kan worden teniet gedaan. De Hoge Autoriteit verdedigt daartegenover voor alles het standpunt, dat het rondschrijven kenbaar niet voor verzoekster bestemd is geweest en tegenover haar dus geen rechtsgevolgen heeft kunnen teweegbrengen. Een herroeping zou derhalve niet vereist zijn.

Met betrekking tot dit belangrijke geschilpunt heeft de Hoge Autoriteit reeds bij het verweerschrift een aantal stukken overgelegd. De verzameling van stukken werd bij de mondelinge behandeling nog vergroot op verzoek van verzoekster. Het komt mij voor, dat de meeste van de toegezonden documenten zeker van nut zijn ter opheldering van de wordingsgeschiedenis van het besluit van de adviescommissie en van de overige handelingen, die nu moeten worden beoordeeld. Maar slechts weinige van die stukken kunnen werkelijk beslissend zijn, want bij het naspeuren van hetgeen met een overheidshandeling bedoeld is, komt het naar algemene grondbeginselen niet aan op alle daarmede in enig verband staande omstandigheden waaruit de innerlijke wil van de betrokkenen zou kunnen worden afgeleid, maar alleen op de geopenbaarde wil, op de naar buiten uitgesproken verklaringen. Déze moeten aan een objectieve interpretatie worden onderworpen en daaraan moet een Autoriteit gehouden kunnen worden.

De eerste vraag is dus of het toegezonden rondschrijven zelf tot twijfel over zijn inhoud aanleiding geeft. Dat is niet het geval voor zover verzoekster daarin met name wordt aangesproken en haar uitdrukkelijk wordt medegedeeld, dat zij eerst vanaf 1 februari 1957 verplicht tot bijdrage is. De in het rondschrijven vermelde brieven van het Vereveningsfonds aan het regionaalbureau, van het Fonds aan de afdeling Markt van de Hoge Autoriteit, alsmede van het besluit van de adviescommissie van het Fonds waren niet als bijlagen bijgevoegd en aan verzoekster kennelijk niet bekend; zij moeten derhalve bij de interpretatie buiten beschouwing blijven. Wanneer de Hoge Autoriteit uit de in het rondschrijven gebezigde formulering „beantwoordende deel” aan aankoopschroot wil concluderen, dat daarmede op de bijzondere produktievoorwaarden van de onafhankelijke staalvormgieterijen gewezen is geworden, komt mij dit éne woordargument niet overtuigend voor. Ook het feit dat in een ander deel van het schrijven uitdrukkelijk sprake is van staalvormgieterijen, behoefde bij verzoekster geen twijfel omtrent de juistheid van zijn adressering te laten, aangezien deze andere uiteenzettingen door het woord „voorts” in een nieuwe alinea werden ingeleid en daarmede als zelfstandige verklaring van het eerste deel van de mededeling gescheiden zijn. Derhalve moet verzoekster in haar duiding van het rondschrijven gelijk gegeven worden en zulks temeer, omdat uit andere processtukken duidelijk op te maken is, dat het de uitdrukkelijke bedoeling en niet een vergissing van het Duitse regionaalbureau was, het schrijven behalve aan de onafhankelijke staalvormgieterijen, te doen toekomen aan alle fabrieken, die zoals verzoekster, tot dat tijdstip niet door de Vereveningsinstelling waren aangesproken.

In de tweede plaats moet worden overwogen of het regionaalbureau zijnerzijds op een passende aanwijzing van het Fonds kon steunen, daar het vanzelfsprekend niet bevoegd was tot eigenmachtige beslissingen omtrent het begin van de bijdrageplicht. Beslissend is in zover de brief van het Vereveningsfonds aan de regionaalbureaus van 17 mei 1957, waarin wordt vastgelegd, dat de in een brief van het Fonds aan de directeur van de afdeling Markt van de Hoge Autoriteit opgenoemde fabrieken eerst vanaf 1 februari 1957 aan de bijdrageplicht zijn onderworpen. Voormelde brief, die ook de naam van verzoekster inhoudt, werd aan de regionaalbureaus medegedeeld.

Da uit de brief van het Fonds aan de regionaalbureaus moest worden opgemaakt, dat deze slechts voor staalgieterijen met staalblokproduktie bestemd was, aangezien hij een dergelijk registerteken heeft, kan niet gezegd worden. Deze omstandigheid is voor de interpretatie niet beslissend, daar in de bijgevoegde lijst de betreffende fabrieken met name zijn opgenoemd, aangezien daaruit duidelijk is op te maken, dat verzoekster geen staalvormgieterij exploiteert, hetgeen ook in de brief zelf nog onderstreept wordt, en ten slotte, daar enige oorspronkelijk in de lijst opgenoemde fabrieken zijn doorgehaald, waaruit kan worden geconcludeerd dat de lijst aan een nauwkeurig onderzoek door de toonaangevende organen was onderworpen.

In samenhang met de voorafgegane uitvoerige correspondentie van het Duitse regionaalbureau met het Fonds (vgl. de brieven van 10 januari 1957, 5 april 1957, 24 april 1957 en 14 mei 1957) over het lot van de nog niet aangesproken Duitse ondernemingen (waartoe ook verzoekster werd gerekend) en de problematiek van een aanslag met terugwerkende kracht, kon derhalve het regionaalbureau wel degelijk van mening zijn, dat de brief van het Fonds ook voor ondernemingen als verzoekster bestemd was.

Men kan intussen nog verder gaan. Aanwijsbaar is ook, dat de beschikking van het Fonds gedekt is door een besluit van haar adviescommissie. Hiertoe moeten de notulen van de beslissende zittingen vergeleken worden. Volgens de notulen van de 32e zitting van 8 mei 1957 werd ten aanzien van punt 8 van de agenda (vaststelling van de datum, vanaf welke onafhankelijke staalvormgieterijen, die staalblokken vervaardigen en verkopen, voor het aan deze produktie beantwoordende deel van aankoopschroot bijdrageplichtig moesten worden) het besluit genomen „dat de betalingsverplichting van de onafhankelijke staalvormgieterijen voor de hoeveelheid aankoopschroot, die voor hun blokproduktie wordt verbruikt, op 1 februari 1957 begint”. Geen opmerking behoeft, dat verzoekster niet hieronder viel. Het bleef evenwel niet bij dit besluit. De vertegenwoordiger van het Duitse regionaalbureau heeft namelijk in een brief aan het Fonds van 16 mei 1957 de volgende aanvulling voorgesteld : „Het gaat hierbij om die firma's, die in dit schrijven van het Vereveningsfonds aan de heer Rollmann van 27 april 1957 (?) afzonderlijk zijn opgenomen.” De aanvulling moest worden opgenomen, aangezien in de zitting van de adviescommissie een concept van de vermelde brief werd rondgedeeld, waarin alle firma's waren opgenoemd, die tot dusver nog niet tot betaling van bedragen aan bijdrage uitgenodigd zijn geworden. Met dit verzoek heeft men op de 33e zitting van de adviescommissie van 12 en 13 januari 1957. waaraan dezelfde personen deelnamen als aan de voorafgaande vergadering, blijkens de goedkeuring van de notulen van de 32e zitting, rekening gehouden met de volgende redactie :

„Met de door de heer Lindeboom in zijn brief van 16 mei 1957 voorgestelde wijziging worden de notulen van de 32e zitting van de adviescommissie eenstemmig goedgekeurd.” De aanwezige vertegenwoordigers van de Hoge Autoriteit hebben tegen de aanvulling geen voorbehoud gemaakt.

Er kan dus inderdaad gezegd worden, dat naar de kenbare wil van alle destijds bevoegde organen het begin van de bijdrageplicht tegenover het Schrootfonds voor verzoekster geldig op 1 februari 1957 werd vastgesteld.

Bestuursrechtelijk is in deze maatregel een constitutieve bestuurshandeling met voor verzoekster gunstige gevolgen te zien, die, aangezien enigerlei grond voor absolute nietigheid niet aanwezig is, van kracht moest blijven zolang zij niet uitdrukkelijk werd herroepen.

Nu kwam het weliswaar ook later tot briefwisseling tussen verzoekster en de Hoge Autoriteit over haar bijdrageplicht voor de tijd vóór 31 januari 1957. Deze werd echter, hetgeen van betekenis is, na de overname van het beheer van het Vereveningsfonds door de Hoge Autoriteit slechts door haar ambtenaren gevoerd. Een herroeping van het bericht van 20 mei 1957 is dus in geen geval in een van deze brieven, maar eerst in de nu aangevallen beschikking te zien.

Onze volgende vraag moet zijn of de herroeping geldig tot stand is gekomen. Daarbij zijn geen bijzondere uiteenzettingen ten aanzien van het principiële vereiste van de onrechtmatigheid van de te herroepen handeling nodig, want de algemene beschikkingen betreffende de schrootverevening, laten kennelijk geen ruimte voor vrijstelling van een onderneming, die, zoals verzoekster, alle nodige kenmerken van de bijdrageplicht heeft .Ook gaat verzoekster niet zover om te zeggen, dat reeds in mei 1957, dus bij de toezending van het rondschrijven, een terugwerkende aanslag in de verevening voor de tijd van april 1956 tot januari 1957 rechtens niet meer toelaatbaar geweest zou zijn en dat het vrijstellingsbericht op deze grond niet rechtmatig is.

De eerste wezenlijke grief van verzoekster met betrekking tot de herroepingsvraag houdt veeleer in, dat de Hoge Autoriteit de vereiste belangenafweging hetzij volledig achterwege heeft gelaten, hetzij daarbij van onjuiste feiten is uitgegaan, namelijk van de kenbaarheid van de vergissing bij de toezending van het besluit van de adviescommissie.

Inderdaad is uit de motivering van de beschikking op te maken, dat de Hoge Autoriteit een vergissing van de organen der Vereveningsinstelling voor klaarblijkelijk heeft gehouden en op deze grond de positie van verzoekster niet als in bijzondere mate aanspraak op bescherming gevend heeft geacht.

Volgens het tot dusver gehouden onderzoek moet dit standpunt als onjuist worden aangemerkt. Ook het uitdrukkelijk beroep van de Hoge Autoriteit op een schrijven van 8 november 1956, dat aan verzoekster dd. 28 november 1956 ter kennis is gebracht, en waarin haar vereveningsplicht bevestigend werd beantwoord, kan aan de situatie niets veranderen. In dit schrijven is namelijk, anders dan de Hoge Autoriteit poogt voor te stellen, niet een uiting van de „hoogste instantie” van de Gemeenschap voor Kolen en Staal te zien, doch slechts de bekendmaking van de mening van een ambtenaar van de Hoge Autoriteit. Daartegenover moest volgens de toenmalige organisatie van de Vereveningsinstelling de mededeling van het Fonds en het besluit van de adviescommissie van het Fonds als de meningsuiting van hogere instanties worden beschouwd, waarop verzoekster alleen zich mocht verlaten, zulks temeer daar in het schrijven van 8 november 1956 over het begin van de bijdrageplicht niets gezegd is. Daarenboven ontlenen wij aan stukken, die in de procedure zijn overlegd, dat de chef van de afdeling Markt van de Hoge Autoriteit nog in het jaar 1961 heeft verklaard, dat noch het Fonds, noch het Duitse regionaalbureau bij de toezending van het vermelde vrijstellingsbesluit bij vergissing had gehandeld. Door deze vaststellingen is de slotconclusie gerechtvaardigd, dat de Hoge Autoriteit bij het uitvaardigen van haar herroepingsbeschikking van een onjuiste beoordeling van de situatie is uitgegaan en derhalve haar beoordelingsbeslissing zonder feitelijke grondslag, namelijk zonder een voldoende afweging van de omstandigheden van het geval, heeft genomen.

De consequentie daarvan zou, strikt genomen, zijn een terugwijzing van de aangelegenheid naar de Hoge Autoriteit tot een hernieuwd administratief onderzoek, aangezien het Hof niet een oordeelsbeschikking in het kader van herroeping van een begunstigende bestuurshandeling in de plaats van de Administratie kan nemen.

Het onderzoek moet evenwel niet op deze plaats worden afgebroken, maar er moet verder overwogen worden of zich nog andere aspecten laten aanwijzen, die tegen de rechtmatigheid van de herroepingsbeschikking kunnen worden aangevoerd. Daarbij zullen zij grotendeels kunnen steunen op de principes, die in de rechtspraak van het Hof zijn ontwikkeld en aanzien van het herroepen van begunstigende bestuurshandelingen.

Volgens die beginselen is in de eerste plaats van betekenis of de begunstigende bestuursbehandeling door onjuiste of onvolledige opgaven van de geadresseerde is veroorzaakt. Dat dit in het onderhavige geval niet zo is, is overduidelijk bij de mondelinge behandeling gebleken, waarbij verzoekster een brief aan de Gemeenschap van Duitse Schrootverbruikers van 6 december 1956 overlegde, met welke zij de Brusselse instellingen tot het inwinnen van inlichtingen over haar schrootverbruik bij het Duitse Bondsbureau van de Statistiek heeft gemachtigd. Aan de vereiste aanmeldingen van schroot heeft het dus reeds in december 1956 niet ontbroken. Daarnaast ontlenen wij aan de overgelegde stukken, dat ook bij controles, die in het jaar 1958 bij verzoekster werden verricht, haar schrootverbruik gedurende de tijd van april 1956 tot januari 1957 werd vastgesteld en dat zij zelfs in november 1958 een overzicht van het schrootverloop in haar bedrijf bij de Hoge Autoriteit heeft ingediend. Oneerlijk gedrag van verzoekster kan derhalve bij de beoordeling van de herroeping geen rol spelen.

In de tweede plaats moet worden ingegaan op het argument van verzoekster, dat zij, aangezien een tijdige aanslag in de Vereveningsinstelling achterwege is gebleven, geen mogelijkheid gehad heeft om de uit schrootbijdrage voortvloeiende lasten op de kopers van haar afgewerkte produkten af te wentelen, hetgeen bij de toenmalige goede conjuctuur zonder moeilijkheden mogelijk zou geweest zijn.

Ik zou echter willen aannemen, dat het Hof aan dit argument even zo weinig beslissende betekenis zal toekennen als in de procedure Hoogovens tegen de Hoge Autoriteit, waarin het vooral aankwam op het feit, dat verzoekster in het genot van de voordelen van de Vereveningsinstelling is gekomen. Verdere uiteenzettingen ten aanzien van dit punt kunnen derhalve overbodig geacht worden, ook omdat verzoekster heeft nagelaten hetgeen door haar vanuit bedoeld oogpunt naar voren is gebracht ook maar enigermate nader te preciseren.

Daarentegen zou in het onderhavige geval, wat betreft de beoordeling van de vertrouwenspositie van verzoekster, een van de rechtspraak tot dusver afwijkende beoordeling te rechtvaardigen zijn. Kon men met het oog op de vrijstelling van grote industriële bedrijven het argument gebruiken, dat de bekende neiging van concurrerende ondernemingen om dergelijke gunstige bepalingen te betwisten, nooit de indruk heeft kunnen rechtvaardigen, dat de eenmaal verleende vrijstelling behouden zou moeten blijven, dan zal men toch analoge overwegingen ten aanzien van de positie van een bedrijf van de omvang van dat van verzoekster, die in totaal slechts verhoudingsgewijs geringe bijdragen aan het Schrootfonds verschuldigd was, niet zonder meer kunnen verdedigen. In dat verband moet ook de stelling van de Hoge Autoriteit worden afgewezen, dat het goede geloof van verzoekster in de bestendigheid van haar rechtspositie op andere gronden reeds op een zeer vroeg tijdstip is geschokt. Daarvan kan toch naar mijn mening geen sprake zijn bij het verrichten van controles door de Société fiduciaire suisse, die kennelijk niet gericht op de problematiek van het onderhavige geval plaatsvonden. Daarvan kan verder geen sprake zijn bij het uitvaardigen van de beschikking 13-58 met haar algemeenrectificatievoorbehoud of bij de inleiding en afsluiting van de procedures, die betrekking hadden op het lot van concernschroot (zaken 32 en 33-58). Eerst het schrijven van de Hoge Autoriteit van het jaar 1961 heeft duidelijk bekendgemaakt, dat verzoekster reeds vanaf april 1956 verplicht was tot bijdrage. Haar vertrouwenspositie is dus zeker een andere dan die van de ondernemingen, die in het concernschrootprobleem waren gewikkeld.

Met name geeft echter de vraag of de herroeping binnen een redelijke termijn heeft plaatsgevonden, zoals de rechtspraak verlangt, in het onderhavige geval aanleiding tot kritische opmerkingen. Deze termijn mag zeker verhoudingsgewijs ruim gemeten worden en zijn inachtneming naar verhouding van geringe betekenis zijn, wanneer het alleen om declaratoire begunstigende bestuurshandelingen gaat. Maar ook hier zal toch per slot van zaken naar 's Hofs oordeel ergens een grens getrokken moeten worden, waarbuiten zelfs voor handelingen in het kader van de schrootverevening een rectificatie door de Administratie niet meer mogelijk is.

Laat ons de in zoverre beslissende feiten van het onderhavige geval bezien: het vrijstellingsbericht is, zoals vermeld, van mei 1957. Van deze datum af is de herroepingstermijn te rekenen, niet echter, zoals de Hoge Autoriteit aanbeveelt, ongeveer vanaf het tijdstip van het wijzen van het arrest-Meroni. In verbindende vorm werd een herroeping eerst bij de bestreden beschikking, dus ongeveer zeven jaren na de toezending van de vrijstellingsbeschikking uitgesproken. Daartussen lagen uitingen van de zijde van de Hoge Autoriteit, die gedeeltelijk tot verzoekster doordrongen (ten dele ook niet), maar die reeds daarom niet in aanmerking komen, omdat het slechts brieven van ambtenaren van de Hoge Autoriteit zonder beschikkingsbevoegdheid betreft. Het feit, dat hun inhoud gedurende lange tijd niet door een formele beschikking van de Hoge Autoriteit werd gesanctioneerd, kan verzoekster zelfs gesterkt hebben in de onderstelling, dat de Hoge Autoriteit zich daarvan distantieerde.

Alles wat de Hoge Autoriteit ter verklaring van dit langdurige tijdsverloop aanvoert — en waarop reeds ten dele is ingegaan — is in de grond van de zaak niet steekhoudend. Noch andere procedures, die betrekking hadden op een afwijkende problematiek, noch de omvorming van de schrootorganisatie, noch het uitvoeren van controles bij de ondernemingen of de noodzaak van herhaalde wijzigingen van de bijdragetarieven, leveren een rechtvaardiging voor haar talmen op. In het geval van verzoekster was er geen debat over moeilijke interpretatieproblemen, zoals over het lot van concernschroot, voor welker beheersing aan de Hoge Autoriteit een voldoende lange termijn toegestaan moest worden. Hier ging het slechts om de naar verhouding eenvoudige administratieve opheldering van een vergissing, die in feite minstens reeds in 1958 werd ontdekt. Dat nochtans eerst na verloop van ongeveer zeven jaren tot de opheffing van het uitgevaardigde bericht werd overgegaan, doet zelfs aan het bestaan van een dienstfout denken met de voor de beoordeling van de mogelijkheid van herroeping belangrijke consequentie van het moeten opkomen door de Hoge Autoriteit voor het door de vrijstelling ontgane vereveningsbedrag.

Beziet men de nationale rechtspraak en administratieve praktijk met betrekking tot de kwestie van de redelijke herroepingstermijn, dan wordt men in de mening gesterkt in het onderhavige geval de herroepbaarheid uit te sluiten. Mij is daarbij geen geval onder ogen gekomen waarin een gedurende meerdere jaren afwachten en werkeloos blijven van de Administratie zonder invloed op het recht van herroeping was gebleven. Reeds na verloop van een tijd van drie jaren werden veeleer formuleringen gebruikt, die laten zien, dat men daarmede tot de grens van het verdedigbare was gekomen ( 2 ). — Het wetsontwerp van een Duitse administratieve procedure bepaalt zelfs als grens het verloop van één jaar na kennisneming van de omstandigheden, die de verwerping rechtvaardigen (paragraaf 37, IV) ( 3 ).

Na dit alles aarzel ik niet om in het geval Lemmerz aan de Hoge Autoriteit het recht tot herroeping van een uit het jaar 1957 daterende vrijstellingsbericht te ontzeggen wegens het verstrijken van de termijn. Zij heeft dit recht, om een formulering van verzoekster te gebruiken, wegens nalatigheid in haar administratief beheer verwerkt.

Indien men de uiteengezette beschouwing volgt, moet niet alleen wegens het achterwege blijven van een correcte belangenafweging een terugwijzing van de aangelegenheid naar de Hoge Autoriteit worden uitgesproken, maar daaroverheen — en zonder dat op de verdere zelfstandige beroepsgronden van verjaring, van rechtsverwerking en van discriminatie ten opzichte van andere eveneens vrijgestelde ondernemingen ware in te gaan — de definitieve niet-ontvankelijkheid van de herroeping worden vastgesteld. Wat de tijd vóór 1 februari 1957 betreft, slaagt derhalve het beroep.

4. Ten aanzien van het valutaprobleem en de renteregeling

Het beroep is op deze wijze echter nog niet volledig afgedaan. Met betrekking tot de beoordeling van de voor de tijd na 31 januari 1957 gevorderde bijdrageschulden moet immers nog worden ingegaan op de uit de Mannesmann-procedure bekende argumenten met betrekking tot de valutakwestie en de renteregeling. Daarbij kan ik zeker, in aanmerking genomen de uitvoerige uiteenzetting van mijn standpunt in de conclusie van 1 april 1965, naar verhouding kort zijn.

a) Het valutaprobleem

De onderhavige procedure vereist in zover eerst een processuele voorafgaande opmerking, aangezien verzoekster bij haar repliek het rapport van een deskundige heeft overlegd, maar tegelijk echter verklaard heeft, dat zij het niet op alle punten met het oordeel van de deskundige eens is. Procesrechtelijk lijkt een dergelijk optreden bedenkelijk, omdat het Hof niet in het onzekere mag worden gelaten omtrent datgene dat als door een partij aangevoerd moet worden beschouwd. Het rechtsgevolg daarvan kan mijns inziens alleen zijn, dat het Hof alleen datgene als uiteenzettingen van verzoekster erkent, wat in de repliek zelf is vervat en dat het aan het overgelegde rapport hoogstens de waarde van een verwijzing naar literatuur toekent.

Wat de valutaproblematiek zelf betreft zou in de onderhavige procedure de indruk kunnen worden verkregen, dat deze bijzondere aspecten oplevert, die in de Mannesmann-procedure niet in discussie zijn gebracht. Zulks omdat verzoekster zich niet alleen beklaagt over het niet in aanmerking nemen van de DM-revaluatie, maar ook over de uit de tweemalige devaluatie van de Franse frank voortvloeiende gevolgen voor haar bijdrageschuld. Een bijzonder probleem zou daarmede echter slechts in discussie gebracht worden, wanneer verzoekster misschien het standpunt wilde verdedigen, dat de gedurende het functioneren van de Vereveningsinstelling plaatsgevonden hebbende devaluatie van de Franse frank, bij de schrootprijsverevening helemaal niet in aanmerking zou mogen zijn genomen, deze zou veeleer verder zo geleid moeten zijn, alsof het bij de oude frankpariteit was gebleven. Klaarblijkelijk is dat echter niet het geval en zulk een stelling lijkt ook moeilijk verdedigbaar, omdat voor de Vereveningsinstelling juridisch niet de mogelijkheid bestond om die vereveningsgebeurtenissen, die zich eerst na de pariteitswijziging afgespeeld hebben, op een andere basis dan die van de nieuwe pariteit af te rekenen.

Wanneer echter ook met het oog op de devaluatie van de Franse frank de vraag moet worden onderzocht of rechtens de voor de devaluatie ontstane vorderingen en schulden naar de pariteit van de vereveningsmaand of naar het tijdstip van betaling moeten worden vastgesteld, dan onderscheidt de problematiek van de onderhavige procedure zich principieel niet van die van de Mannesmann-procedure. Het lijkt derhalve inderdaad mogelijk om te verwijzen naar alle afzonderlijke argumenten die ik in de Mannesmann-procedure (onder I-4) uitvoerig heb onderzocht en die mij tot het resultaat hebben geleid, dat de pariteitenregeling van de beschikking 21-60 in overeenstemming is met de principes van de schrootverevening.

b) De renteregeling

Ook met betrekking tot de renteregeling geeft de onderhavige procedure in beginsel geen aanleiding om een ander standpunt in te nemen dan in de Mannesmann-procedure (vgl. aldaar II-3).

Alleen dit ware, wat de bijdrageschulden voor de tijd vóór 1 februari 1957 aangaat, dus voor het tijdvak, voor hetwelk ik het beroep wegens niet-ontvankelijkheid van de herroeping gegrond acht, op te merken. Een renteregeling zoals die van de beschikking 7-61 moet natuurlijk voor gevallen als het onderhavige, waarin uitdrukkelijk en jarenlang van de heffing van bijdrage is afgezien, uitermate onbillijk lijken, omdat alles, wat aan een ingebrekestelling herinnert, is nagelaten, doch verzoekster nu praktisch in een positie moet worden gebracht als ware zij met de betaling in gebreke gebleven. Deze overweging zou evenwel geen aanleiding moeten geven om de principiële gegrondheid van de nieuwe renteregeling in twijfel te trekken, maar zij levert omgekeerd een aanvullend argument tot het uitsluiten van de herroeping der verleende vrijstelling op.

c) Wat de bijdrageschulden voor de tijd na31 januari 1957 betreft, kunnen de argumenten met betrekking tot het valutaprobleem en de renteregeling een gedeeltelijke vernietiging van de aangevallen beschikking niet rechtvaardigen.

III — Samenvatting en conclusie

Tot afsluiting concludeer ik als volgt:

De aangevallen beschikking moet worden opgeheven voor zover zij voor de eerste maal voor de tijd van april 1956 tot januari 1957 een aanslag van verzoekster in de Schrootverevening inhoudt. Voor het overige is het beroep weliswaar ontvankelijk, maar ongegrond. — Voor de beslissing omtrent de kosten zou het Hof de verhouding der door de Hoge Autoriteit gevorderde bedragen, alsmede de omvang en de graad van moeilijkheid van de ten aanzien van de onderscheidene afrekeningstijdvakken aangevoerde middelen in aanmerking behoren te nemen en daarnaar de Hoge Autoriteit driekwart en verzoekster een kwart van de totale proceskosten moeten opleggen.

( 1 ) Vertaald uit het Duits.

( 2 ) Vonnis van het Bundesverwaltungsgericht van 23 januari 1958, MDR 58, 710; vonnis van het Bundesverwaltungsgericht van 8 december 1961, DVB1 62, 562; vonnis van het Verwaltungsgerichtshof Baden-Württemberg van 31 maart 1958, Zeitschrift für Beamtenrecht 58, 1944.

( 3 ) Vgl. Haueisen, Vertrauensschutz im Verwaltungsrecht, DVB1 64, 710.