In het kader van een geschil tussen Irish Grain Board (Trading) Ltd (hierna: Irish Grain) en de minister van Landbouw verzoekt de Ierse Supreme Court het Hof om uitlegging van twee gemeenschapshandelingen: verordening nr. 974/71 van de Raad van 12 mei 1971 betreffende bepaalde conjunctuurpolitieke maatregelen welke naar aanleiding van de tijdelijke verruiming van de fluctuatiemarges van de valuta's van sommige Lid-Staten dienen te worden genomen in de landbouwsector (PB 1971, L 106, biz. 1), en verordening nr. 1380/75 van de Commissie van 29 mei 1975 houdende uitvoeringsbepalingen betreffende de monetair compenserende bedragen (PB 1975, L 139, biz. 37). De verwijzende rechter wenst in het bijzonder te vernemen of, en zo ja onder welke voorwaarden, een onderneming recht heeft op betaling van monetair compenserende bedragen (hierna: mcb's) met betrekking tot de invoer van graan waarvan niet met volledige zekerheid is komen vast te staan, dat het in de staat van invoer in het verkeer is gebracht.

Irish Grain — een „Industrial and Provident Society” die graan van haar leden koopt en voor hun rekening verhandelt — voerde tussen december 1977 en juli 1978 uit Ierland goederen uit die waren bestemd voor vijf kopers in Noord-Ierland. In genoemde periode werden bij uitvoer van Ierland naar het Verenigd Koninkrijk mcb's geheven en bij invoer in laatstgenoemde staat mcb's toegekend. Tussen de twee landen bestond toen een overeenkomst zoals voorzien door artikel 2 bis van verordening nr. 974/71, volgens welke de staat van uitvoer de mcb's betaalt die door de staat van invoer moeten worden toegekend. Bijgevolg verzocht Irish Grain het ministerie van Landbouw (dat in Ierland de functie van interventiebureau vervult) om betaling van mcb's voor de betrokken invoer in het Verenigd Koninkrijk. Vaststaat, dat de douaneagent van Irish Grain naar behoren alle documenten invulde die door de mcb-regeling en voor de betrokken graanuitvoer waren vereist. Een van deze documenten was het controleexemplaar van het formulier T5, waarop was vermeld dat het graan was „bestemd om in Noord-Ierland in het vrije verkeer te worden gebracht”.

Het interventiebureau betaalde aan Irish Grain onmiddellijk de mcb's voor het graan dat met de eigen vrachtwagens van de onderneming of door voor haar rekening handelende transporteurs was vervoerd. Met betrekking tot het graan dat door voor rekening van de Noordierse kopers handelende transporteurs was vervoerd, achtte het integendeel een administratief onderzoek noodzakelijk. De Britse douane, die met het onderzoek werd belast, kon niet met zekerheid vaststellen of de waar in het Verenigd Koninkrijk was binnengekomen om daar in het verkeer te worden gebracht. De Ierse minister van Landbouw weigerde dan ook de mcb's te betalen.

Daarop daagde Irish Grain het interventiebureau voor de Ierse High Court tot betaling van de haar verschuldigde mcb's, die meer dan 138000 IRL beliepen. Bij vonnissen van 9 maart 1981 en 19 juli 1982 oordeelde de High Court, dat de Noordierse kopers of althans sommigen hunner zich schuldig hadden gemaakt aan frauduleuze verrichtingen en onregelmatigheden. De High Court was evenwel van oordeel, dat Irish Grain op geen enkele wijze bij die knoeierijen was betrokken, noch daarvan weet had. De High Court erkende derhalve dat Irish Grain recht had op de gevraagde mcb's, en gelastte de gedaagde minister ze te betalen. Het verwierp evenwel de vordering van Irish Grain tot verkrijging van rente over het betrokken bedrag.

De minister kwam echter van het vonnis van 19 juli 1982 in hoger beroep bij de Supreme Court, stellende dat hij, gelet op het door de Britse autoriteiten verrichte onderzoek en op de bevindingen van de High Court betreffende de bedrieglijke praktijken en onregelmatigheden van de kopers, terecht weigerde de door Irish Grain gevraagde mcb's te betalen, zolang niet zou zijn aangetoond dat de waar in de invoerende staat in het vrije verkeer was gebracht. Het interventiebureau deed zijn betoog steunen op een reeks communautaire bepalingen en inzonderheid op artikel 8 van verordening nr. 729/70 van de Raad van 21 april 1970 betreffende de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (PB 1970, L 94, biz. 13) en op de artikelen 11 en 16 van verordening nr. 1380/75.

Irish Grain hield daarentegen staande, dat de minister niet kon weigeren haar de mcb's te betalen. Zij voerde met name aan, dat het bestaan tussen het Verenigd Koninkrijk en Ierland van een overeenkomst in de zin van artikel 2 bis van verordening nr. 974/71, zoals gewijzigd door verordening nr. 1112/73 (PB 1973, L 114, biz. 4), toepassing van artikel 8 van verordening nr. 729/70 in casu uitsloot: aangezien het als gemachtigde van de invoerende staat handelde, stond het interventiebureau niets anders te doen dan de verschuldigde bedragen uit te betalen. Bovendien vorderde Irish Grain andermaal dat haar over de mcb's rente zou worden betaald vanaf de dag waarop betaling was geëist, en maakte zij aanspraak op betaling in Britse valuta in plaats van in Ierse valuta.

Gelet op vorenstaande argumenten, heeft de Supreme Court, die van oordeel is dat het geschil niet kan worden opgelost zonder uitlegging van het gemeenschapsrecht, bij beschikking van 25 juni 1985 besloten de behandeling van de zaak te schorsen en het Hof van Justitie volgens de procedure van artikel 177 EEG-Verdrag de volgende prejudiciële vragen te stellen:

a) Wanneer een Lid-Staat krachtens de relevante communautaire verordeningen en het gemeenschapsrecht inzake de betaling van mcb's (inzonderheid de artikelen 38 tot 45 EEG-Verdrag; verordening nr. 974/71 van de Raad van 12 mei 1971, zoals gewijzigd; verordening nr. 1380/75 van de Commissie van 29 mei 1975, zoals gewijzigd; en verordening nr. 3094/76 van de Commissie van 17 december 1976) bij de uitvoer van produkten naar een andere Lid-Staat mcb's moet betalen, is hij dan gerechtigd betaling te weigeren wanneer de betrokken produkten, ten gevolge van fraude of enige andere onregelmatigheid vanwege de kopers, in de Lid-Staat van invoer niet in het vrije verkeer zijn gebracht, ook al waren de douaneformaliteiten vervuld en de passende T5-formu-lieren afgegeven, en al was de „exporteur” of „belanghebbende” in de zin van genoemde verordeningen, wat bedoelde transactie betreft, steeds te goeder trouw ?

b) Is een Lid-Staat gerechtigd de betaling van mcb's, gevorderd bij de uitvoer van produkten naar een andere Lid-Staat, te weigeren zolang de eiser niet het bewijs heeft geleverd dat de transacties daadwerkelijk en in overeenstemming met de gemeenschapsverordeningen zijn uitgevoerd, en ondanks de overlegging van de passende T5-formulieren of de goede trouw van de eiser ?

c) Wanneer de bevoegde autoriteit, die een mcb is verschuldigd, het twee maanden na ontvangst van voldoende bewijsstukken nog niet heeft betaald, omdat zij wegens haar twijfels omtrent bedoelde documenten een administratief onderzoek heeft ingesteld, moet dan artikel 16 van verordening nr. 1380/75 van de Commissie van 29 mei 1975 aldus worden uitgelegd, dat die bevoegde autoriteit over de mcb's rente moet betalen, en zo ja, vanaf wanneer en volgens welk percentage ?