Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Vrij verkeer van kapitaal – Beperkingen – Belastingwetgeving – Inkomstenbelasting – Nationale regeling die niet-ingezeten belastingplichtigen verplicht tot aanstelling van fiscaal vertegenwoordiger

(Art. 56 EG; richtlijn 77/799 van de Raad)

2. Internationale overeenkomsten – Overeenkomst tot oprichting van Europese Economische Ruimte – Vrij verkeer van kapitaal – Beperkingen – Belastingwetgeving – Inkomstenbelasting – Nationale regeling die niet-ingezeten belastingplichtigen verplicht tot aanstelling van fiscaal vertegenwoordiger

(EER-Overeenkomst, art.40; richtlijnen 77/799 en 2008/55 van de Raad)

Samenvatting

1. Hoewel het waarborgen van de doeltreffendheid van de fiscale controles en de bestrijding van belastingontwijking een dwingende reden van algemeen belang kunnen vormen die een beperking van de uitoefening van de door het Verdrag gewaarborgde fundamentele vrijheden kan rechtvaardigen, kan deze rechtvaardigingsgrond slechts worden aanvaard indien hij gericht is tegen zuiver kunstmatige constructies die tot doel hebben de belastingwet te ontduiken, wat elk algemeen vermoeden van fraude uitsluit. Een algemeen vermoeden van belastingfraude of ‑ontwijking volstaat niet als rechtvaardigingsgrond voor een fiscale maatregel die afbreuk doet aan de doelstellingen van het Verdrag. Doordat een verplichting tot aanstelling van een fiscaal vertegenwoordiger wordt opgelegd aan alle niet-ingezeten belastingplichtigen die inkomsten ontvangen waarvan aangifte moet worden gedaan, rust echter op een volledige categorie van belastingplichtigen op de enkele grond dat zij geen ingezetenen zijn, een vermoeden van belastingontduiking of ‑ontwijking dat op zich niet kan rechtvaardigen dat afbreuk wordt gedaan aan de doelstellingen van het Verdrag.

Een dergelijke verplichting vormt een beperking van het in artikel 56 EG voorziene vrije verkeer van kapitaal die niet als gerechtvaardigd kan worden beschouwd, aangezien zij verder gaat dan noodzakelijk is om deze doelstelling te bereiken en niet is aangetoond dat de regelingen inzake wederzijdse bijstand, waarop elke lidstaat krachtens richtlijn 77/799 betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de directe en de indirecte belastingen een beroep kan doen, ontoereikend zijn om diezelfde doelstelling te bereiken.

Bijgevolg komt een lidstaat de krachtens artikel 56 EG op hem rustende verplichtingen niet na door een belastingregeling te handhaven die niet-ingezeten belastingplichtigen ertoe verplicht in deze lidstaat een fiscaal vertegenwoordiger aan te stellen wanneer zij inkomsten ontvangen waarvan aangifte moet worden gedaan.

(cf. punten 38, 42, 43, 53, 61, 1, dictum 1‑2)

2. Hoewel beperkingen van het vrije verkeer van kapitaal tussen burgers van staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER), moeten worden getoetst aan artikel 40 van en bijlage XII bij deze overeenkomst, hebben deze bepalingen dezelfde juridische strekking als de bepalingen van artikel 56 EG. De rechtspraak met betrekking tot de beperkingen van het gebruik van de vrijheden van verkeer binnen de Unie kan echter niet volledig worden toegepast op het kapitaalverkeer tussen de lidstaten en derde staten, aangezien dat kapitaalverkeer in een andere juridische context valt.

Ook al vormt de door de wettelijke regeling van een lidstaat aan niet-ingezetenen opgelegde verplichting tot aanstelling van een fiscaal vertegenwoordiger een niet door artikel 56 EG gerechtvaardigde beperking, betekent dit niet dat deze beperking niet kan worden gerechtvaardigd op grond van artikel 40 EER-Overeenkomst.

Aangezien het kader voor samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, waarin is voorzien door richtlijn 77/799 betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de directe en de indirecte belastingen en door richtlijn 2008/55 betreffende de wederzijdse bijstand inzake de invordering van schuldvorderingen die voortvloeien uit bepaalde bijdragen, rechten en belastingen, alsmede uit andere maatregelen, niet bestaat tussen deze autoriteiten van de lidstaten en de bevoegde autoriteiten van een derde staat wanneer deze laatste geen enkele verplichting tot wederzijdse bijstand is aangegaan, en aangezien de overeenkomsten tussen de betrokken lidstaat en de staten die tot de EER behoren doch geen lid van de Unie zijn, bovendien niet daadwerkelijk regelingen inzake uitwisseling van informatie bevatten die toereikend zijn om de door in laatstgenoemde staten gevestigde belastingplichtigen ingediende aangiften te verifiëren en te controleren, gaat de verplichting tot aanstelling van een fiscaal vertegenwoordiger, voor zover zij ziet op belastingplichtigen die gevestigd zijn in staten die partij zijn bij de EER-Overeenkomst doch geen lid van de Unie zijn, immers niet verder dan noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de doelstelling die erin bestaat de doeltreffendheid van de fiscale controles te verzekeren en belastingontwijking te bestrijden.

(cf. punten 51, 52, 54‑57)