Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Procedure – Beroepstermijnen – Hogere voorziening

(Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 44, lid 2, tweede alinea, en 100, lid 2, tweede alinea)

2. Beroep tot nietigverklaring – Arrest houdende nietigverklaring – Draagwijdte

3. Hogere voorziening – Middelen – Onjuiste beoordeling van feiten – Niet-ontvankelijkheid – Toetsing door Hof van beoordeling van aan Gerecht voorgelegde feitelijke gegevens – Uitgesloten, behoudens geval van onjuiste opvatting

(Art. 225 EG; Statuut van het Hof van Justitie, art. 58, eerste alinea)

4. Hogere voorziening – Middelen – Ontvankelijkheid – Rechtsvragen

(Art. 88, lid 3, EG)

5. Steunmaatregelen van de staten – Voorgenomen steunmaatregelen – Aanmelding bij Commissie

(Art. 88, lid 3, EG; verordening nr. 659/1999 van de Raad, art. 2, lid 1)

6. Steunmaatregelen van de staten – Beschikking waarbij Commissie vaststelt dat niet-aangemelde steun onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt – Motiveringsplicht – Omvang

(Art. 88, lid 3, EG)

Samenvatting

1. Zonder verwittiging door de griffie van het Gerecht per telefax of met enig ander technisch communicatiemiddel, krachtens artikel 100, lid 2, tweede alinea, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, van een geadresseerde die geen domicilie heeft gekozen in Luxemburg voor de procedure voor het Gerecht en die overeenkomstig artikel 44, lid 2, tweede alinea, van dat reglement met een dergelijke betekening heeft ingestemd, van de betekening van een arrest of van een beschikking, kan het betrokken arrest of de betrokken beschikking niet worden geacht de geadresseerde te hebben bereikt op de tiende dag na de bezorging ervan op het postkantoor van Luxemburg. In dat geval is de datum van betekening van het arrest of van de beschikking, welke de termijn voor de hogere voorziening doet ingaan, de datum waarop de geadresseerde de ontvangst heeft bevestigd hetzij van de hem toegezonden aangetekende postzending hetzij van de terhandstelling tegen ontvangstbewijs van het betrokken arrest of van de betrokken beschikking, zonder dat rekening kan worden gehouden met het feit dat die geadresseerde veel vroeger kennis heeft kunnen nemen van de beslissing, op de internetsite van het Hof van Justitie.

(cf. punten 26‑27)

2. Een arrest waarbij de gemeenschapsrechter een beschikking van de Commissie volgens welke een bepaalde handeling van een lidstaat geen staatssteun vormt, nietig verklaart, heeft niet slechts relatief gezag van gewijsde, dat enkel in de weg zou staan aan de instelling van nieuwe beroepen met hetzelfde voorwerp, dezelfde partijen en dezelfde middelen. De daarin uitgesproken nietigverklaring met terugwerkende kracht werkt erga omnes ten aanzien van alle justitiabelen, waardoor het arrest absoluut gezag van gewijsde heeft. Het arrest staat er dus aan in de weg dat de rechtsvragen die erin zijn beslecht, opnieuw aan dezelfde rechter worden voorgelegd en door deze rechter worden onderzocht. Dit absoluut gezag komt niet alleen toe aan het dictum van het arrest, maar het strekt zich mede uit tot de overwegingen die de noodzakelijke steun bieden aan het dictum en er daardoor onlosmakelijk mee verbonden zijn. Dit absoluut gezag van gewijsde is een vraag van openbare orde die ambtshalve door de rechter moet worden opgeworpen.

(cf. punten 41‑45)

3. De beoordeling door het Gerecht van de feiten vormt, onder voorbehoud van het geval van onjuiste opvatting door het Gerecht van de aan hem voorgelegde gegevens, geen rechtsvraag die als zodanig aan het toezicht van het Hof in het kader van een hogere voorziening is onderworpen. Het Hof kan dus de onjuiste opvatting door het Gerecht van de aan hem voorgelegde gegevens veroordelen, met name wanneer dit zijn eigen motivering in de plaats stelt van die van de litigieuze beschikking.

(cf. punten 60, 67)

4. De juridische kwalificatie van een feit of van een handeling door het Gerecht, zoals de vraag of een brief als een aanmelding in de zin van artikel 88, lid 3, EG moet worden beschouwd, is een rechtsvraag, die in het kader van een hogere voorziening aan de orde kan worden gesteld.

(cf. punten 89‑90)

5. Uit de opzet van artikel 88, lid 3, EG, dat een bilaterale verhouding tussen de Commissie en de lidstaat invoert, volgt reeds dat de aanmeldingsplicht voor voornemens tot invoering of wijziging van steunmaatregelen enkel op de lidstaten rust. Aan deze verplichting wordt dus niet voldaan wanneer de steun door de begunstigde onderneming wordt aangemeld. Het door artikel 88 EG opgezette stelsel van toezicht op en onderzoek van staatssteun legt geen specifieke verplichting op aan de begunstigde van de steun. De plicht tot aanmelding en het verbod om voorgenomen steunmaatregelen daarvóór ten uitvoer te leggen, zijn gericht tot de lidstaat. Bovendien is ook de beschikking waarbij de Commissie de onverenigbaarheid van een steunmaatregel vaststelt en gelast, dat deze binnen de door haar vastgestelde termijn wordt ingetrokken, tot de lidstaat gericht.

Dat er op de datum waarop een voorgenomen overeenkomst aan de Commissie is voorgelegd, geen regelgeving bestond volgens welke er slechts sprake was van een regelmatige aanmelding indien de steunmaatregel door de betrokken regering werd aangemeld, is bijgevolg irrelevant. Weliswaar is het vereiste dat de aanmelding door die regering moet gebeuren, in de gemeenschapsregeling in herinnering gebracht in artikel 2, lid 1, van verordening nr. 659/1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 88 EG, maar dit artikel was slechts een codificatie van de rechtspraak van het Hof en heeft niets aan de stand van het toepasselijke recht toegevoegd.

(cf. punten 102‑103)

6. In het geval van staatssteun die zonder voorafgaande aanmelding bij de Commissie is verleend, is de Commissie niet verplicht in haar beschikking de werkelijke invloed van die steun aan te tonen. Zo de Commissie een dergelijke verplichting zou worden opgelegd, zou dit er namelijk toe leiden dat lidstaten die steun verlenen zonder zich te houden aan de in artikel 88, lid 3, EG neergelegde aanmeldingsplicht, worden bevoordeeld.

(cf. punt 109)