Zaak C‑98/14

Berlington Hungary Tanácsadó és Szolgáltató kft e.a.

tegen

Magyar Állam

(verzoek van de Fővárosi Törvényszék om een prejudiciële beslissing)

„Prejudiciële verwijzing — Vrij verrichten van diensten — Kansspelen — Nationale belasting op de exploitatie van speelautomaten in speelzalen — Nationale wettelijke regeling waarbij de exploitatie van speelautomaten buiten casino’s wordt verboden — Beginsel van rechtszekerheid en vertrouwensbeginsel — Richtlijn 98/34/EG — Verplichting tot mededeling van ontwerpen van technische voorschriften aan de Commissie — Aansprakelijkheid van de lidstaat voor schade veroorzaakt door een met het Unierecht strijdige wettelijke regeling”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Eerste kamer) van 11 juni 2015

Harmonisatie van de wetgevingen — Informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij — Richtlijn 98/34 — Technisch voorschrift — Begrip — Nationale regeling waarbij een forfaitaire belasting op de exploitatie van speelautomaten in speelzalen wordt vervijfvoudigd en een percentsgewijze belasting op die activiteit wordt ingevoerd — Daarvan uitgesloten — Nationale regeling waarbij de exploitatie van speelautomaten buiten casino’s wordt verboden — Daaronder begrepen

Vrij verrichten van diensten — Beperkingen — Kansspelen — Nationale wettelijke regeling waarbij een forfaitaire belasting op de exploitatie van speelautomaten in speelzalen wordt vervijfvoudigd, een percentsgewijze belasting op die activiteit wordt ingevoerd en de exploitatie van dergelijke automaten buiten casino’s wordt verboden — Geen overgangsperiode of vergoeding — Rechtvaardiging op grond van het algemeen belang — Bescherming van de consument tegen gokverslaving — Bestrijding van aan het spel verbonden criminaliteit en fraude — Eerbiediging van het rechtszekerheidsbeginsel en van het vertrouwensbeginsel — Algehele beoordeling door de nationale rechterlijke instantie

Vrij verrichten van diensten — Beperkingen — Kansspelen — Nationale wettelijke regeling waarbij de exploitatie van speelautomaten buiten casino’s wordt verboden — Geen overgangsperiode of vergoeding van de exploitanten van speelzalen

Vrij verrichten van diensten — Beperkingen — Kansspelen — Nationale wettelijke regeling waarbij een forfaitaire belasting op de exploitatie van speelautomaten in speelzalen wordt vervijfvoudigd en een percentsgewijze belasting op die activiteit wordt ingevoerd — Geen overgangsperiode — Voorwaarden — Toetsing door de nationale rechterlijke instantie

Prejudiciële vragen — Bevoegdheid van het Hof — Grenzen — Vraag gerezen in een geding dat tot één lidstaat is beperkt — Bevoegdheid gelet op de mogelijkheid dat personen uit andere lidstaten worden geraakt

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 24‑27)

Een nationale wettelijke regeling waarbij zonder overgangsperiode een forfaitaire belasting op de exploitatie van speelautomaten in speelzalen wordt vervijfvoudigd en bovendien een percentsgewijze belasting op diezelfde activiteit wordt ingevoerd, vormt een beperking van de door artikel 56 VWEU gewaarborgde vrijheid van dienstverrichting, voor zover zij het vrij verrichten van de exploitatie van speelautomaten in speelzalen verbiedt, belemmert of minder aantrekkelijk maakt, hetgeen de nationale rechterlijke instantie dient na te gaan. (cf. punt 42, dictum 1)

Een nationale wettelijke regeling waarbij de exploitatie van speelautomaten buiten casino’s wordt verboden zonder overgangsperiode of vergoeding van de exploitanten van speelzalen, vormt een beperking van de door artikel 56 VWEU gewaarborgde vrijheid van dienstverrichting. (cf. punt 52, dictum 2)

De beperkingen van de vrijheid van dienstverrichting die kunnen voortvloeien uit nationale wettelijke regelingen waarbij zonder overgangsperiode of vergoeding van de exploitanten van speelzalen een forfaitaire belasting op de exploitatie van speelautomaten in speelzalen wordt vervijfvoudigd, een percentsgewijze belasting op diezelfde activiteit wordt ingevoerd en de exploitatie van speelautomaten buiten casino’s wordt verboden, kunnen slechts hun rechtvaardiging vinden in dwingende vereisten van algemeen belang voor zover de nationale rechterlijke instantie na een algehele beoordeling van de omstandigheden die samenhangen met de vaststelling en uitvoering van die wettelijke regelingen, vaststelt dat zij: — in de eerste plaats daadwerkelijk doelstellingen betreffende de bescherming van de consument tegen gokverslaving en de bestrijding van aan het spel verbonden criminaliteit en fraude nastreven, waarbij de omstandigheid dat een beperking van de kansspelactiviteiten bijkomstig ten goede komt aan de begroting van de betrokken lidstaat door de verhoging van de belastinginkomsten, niet belet dat die beperking kan worden geacht in de eerste plaats daadwerkelijk dergelijke doelstellingen na te streven; — die doelstellingen op samenhangende en stelselmatige wijze nastreven, en — beantwoorden aan de vereisten die voortvloeien uit de algemene rechtsbeginselen van het Unierecht, inzonderheid het beginsel van rechtszekerheid en het vertrouwensbeginsel, en het recht op eigendom. (cf. punt 92, dictum 3)

Artikel 1, punt 11, van richtlijn 98/34 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij, zoals gewijzigd bij richtlijn 2006/96, moet aldus worden uitgelegd dat: — de bepalingen van een nationale wettelijke regeling waarbij een forfaitaire belasting op de exploitatie van speelautomaten in speelzalen wordt vervijfvoudigd en bovendien een percentsgewijze belasting op diezelfde activiteit wordt ingevoerd, geen „technische voorschriften” in de zin van die bepaling zijn, en — de bepalingen van een nationale wettelijke regeling waarbij de exploitatie van speelautomaten buiten casino’s wordt verboden, „technische voorschriften” in de zin van die bepaling zijn, waarvan het ontwerp moet worden meegedeeld overeenkomstig artikel 8, lid 1, eerste alinea, van die richtlijn. (cf. punt 100, dictum 4)

Artikel 56 VWEU strekt ertoe rechten toe te kennen aan particulieren, zodat bij schending ervan door een lidstaat, ook door zijn wetgevend optreden, voor hen een recht ontstaat op vergoeding door deze lidstaat van de wegens die schending geleden schade, voor zover er sprake is van een voldoende gekwalificeerde schending en er een direct causaal verband bestaat tussen deze schending en de geleden schade, wat de nationale rechterlijke instantie dient na te gaan. (cf. punt 106, dictum 5)

De artikelen 8 en 9 van richtlijn 98/34 betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij, zoals gewijzigd bij richtlijn 2006/96, strekken er niet toe rechten toe te kennen aan particulieren, zodat bij schending ervan door een lidstaat voor hen geen recht ontstaat om op grond van het Unierecht door deze lidstaat te worden vergoed voor de wegens die schending geleden schade. (cf. punt 110, dictum 6)