Uit de prejudiciële vragen van het Tribunal d'instance te Parijs, waarover het Hof zich in deze zaak zal moeten uitspreken, blijkt eens te meer het belang en de weerklank van 's Hofs arresten van 15 oktober 1980 en met name van het arrest-Roquette (de zogenoemde mais-zaken: 4/79, Providence agricole de la Champagne; 109/79, Maïseries de Beauce; en 145/79, Roquette Frères, Jurispr. 1980, blz. 2823, 2883 en 2917, met conclusie van advocaatgeneraal Mayras, ibid., blz. 2855).

In laatstgenoemde zaak had het Tribunal d'instance te Rijsel bij vonnis van 29 juni 1979 zeven prejudiciële zaken aan het Hof voorgelegd. In de eerste zes vragen werd indirect de geldigheid aan de orde gesteld van verordening (EEG) nr. 652/76 van de Commissie van 24 maart 1976 houdende wijziging van de monetair compenserende bedragen naar aanleiding van de ontwikkeling van de wisselkoersen van de Franse frank.

In die zaak verklaarde het Hof voor recht:

„1) Verordening nr. 652/76... is ongeldig — voor zover daarbij de compenserende bedragen voor maiszetmeel zijn vastgesteld op een andere grondslag dan die van de interventieprijs van mais, verminderd met de restitutie bij de produktie van zetmeel; ... — voor zover daarbij de compenserende bedragen voor de verschillende, bij de verwerking van een bepaalde hoeveelheid van een zelfde basisprodukt, zoals mais of tarwe, in een bepaalde produktieketen verkregen produkten, zijn vastgesteld op een aanzienlijk hoger niveau dan het compenserende bedrag voor die bepaalde hoeveelheid van het basisprodukt; ...

3) Voor wat betreft het vóór de datum van dit arrest gelegen tijdvak, wordt door de erkenning van de ongeldigheid van de bovenbedoelde bepalingen niet de weg geopend voor betwisting van een op grond van die bepalingen verrichte heffing of toekenning van monetair compenserende bedragen door de nationale autoriteiten.”

In dit laatste punt van het dictum preciseerde het Hof de gevolgen die de uitgesproken ongeldigverklaring diende te hebben, door er slechts werking ex nunc aan toe te kennen.

Ter rechtvaardiging van deze beperking had het Hof overwogen:

„Weliswaar zijn in het Verdrag de gevolgen van een ongeldigverklaring in het kader van een prejudiciële procedure niet uitdrukkelijk omschreven, doch de artikelen 174 en 176 bevatten nauwkeurige regels met betrekking tot de gevolgen van de nietigverklaring van een verordening in het kader van een rechtstreeks beroep. Zo bepaalt artikel 176, dat de instelling die de vernietigde handeling heeft verricht, gehouden is de maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn ter uitvoering van het arrest van het Hof. In de arresten van 19 oktober 1977 (gevoegde zaken 11/76 en 16/77, Ruckdeschel e.a., Jurispr. 1977, blz. 1753, en gevoegde zaken 124/76 en 20/77, Moulins Pont-à-Mousson e.a., Jurispr. 1977, blz. 1795) heeft het Hof in het kader van een prejudiciële procedure reeds naar dat voorschrift verwezen” (r.o. 51).

„In casu moet artikel 174, tweede alinea, EEG-Verdrag, bepalende dat het Hof die gevolgen van de vernietigde verordening kan aanwijzen welke als gehandhaafd moeten worden beschouwd, overeenkomstige toepassing vinden om dezelfde redenen van rechtszekerheid als die welke aan genoemde bepalingen ten grondslag liggen. In de eerste plaats zou de ongeldigheid waarom het in casu gaat, aanleiding kunnen geven tot terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen door daarbij belanghebbende ondernemingen in landen met een zwakke valuta en nationale overheidsinstanties in landen met een sterke valuta, hetgeen, wegens het ontbreken van eenvormigheid in de toepasselijke nationale wettelijke regelingen, tot aanzienlijke verschillen in behandeling en bijgevolg tot nieuwe distorsies van de mededinging zou kunnen leiden. In de tweede plaats kunnen de economische nadelen die voortvloeien uit de ongeldigheid van de betrokken bepalingen van de verordeningen niet worden geschat dan aan de hand van beoordelingen waartoe ingevolge verordening nr. 974/71 alleen de Commissie bevoegd is, die daarbij rekening heeft te houden met andere relevante factoren zoals de toepassing van de groene koers op de restitutie bij de produktie” (r.o. 52).

Deze uitspraak heeft in de doctrine veel stof doen opwaaien en is in Frankrijk op algemene kritiek gestoten. Het Tribunal dat de betrokken vragen had gesteld, achtte zich niet gebonden aan het derde punt van het dictum van 's Hofs arrest. Waar het geen rekening wenste te houden met de door het Hof aan de ongeldigheid verbonden werking ex nunc, doch wèl met de ongeldigheid als zodanig, veroordeelde het de Franse staat (de douaneadministratie) tot terugbetaling aan Roquette Frères van de krachtens de ongeldig verklaarde bepalingen geheven monetair compenserende bedragen (hierna: mcb's).

Dat vonnis van 15 juli 1981 werd in hoofdzaak bevestigd bij het arrest van de Cour d'appel te Douai van 19 januari 1983, waartegen cassatieberoep is ingesteld dat thans nog voor de Cour de cassation aanhangig is.