Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Toetreding van nieuwe lidstaten – Toetredingsakte van 2003 – Aanpassing van communautaire besluiten die niet bij Toetredingsakte zelf zijn aangepast – Begrip

(Toetredingsakte van 2003, art. 57; verordening nr. 1223/2004 van de Raad)

2. Toetreding van nieuwe lidstaten – Tsjechische Republiek – Estland – Cyprus – Letland – Litouwen – Hongarije – Malta – Polen – Slovenië – Slowakije – Communautaire besluiten vastgesteld na ondertekening van Toetredingsverdrag van 2003 – Vaststelling van voorlopige afwijkingen ten gunste van nieuwe lidstaten – Passende rechtsgrondslag

(Art. 249, leden 2 en 3, EG en 299 EG; Toetredingsakte van 2003, art. 2, leden 2 en 3)

3. Beroep tot nietigverklaring – Arrest houdende nietigverklaring – Gevolgen – Beperking door Hof

(Art. 231, tweede alinea, EG; verordening nr. 1223/2004 van de Raad)

Samenvatting

1. De maatregelen die kunnen worden vastgesteld op de grondslag van artikel 57 van de Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek en de aanpassing van de Verdragen waarop de Europese Unie is gegrond, welke akte voorziet in aanpassing van niet bij de Toetredingsakte zelf aangepaste communautaire besluiten, zijn in beginsel beperkt tot aanpassingen waarmee eerdere besluiten van de Gemeenschap in de nieuwe lidstaten toepasselijk moeten worden gemaakt, met uitsluiting van iedere andere wijziging, en met name van voorlopige afwijkingen. Hieruit volgt dat voorlopige afwijkingen zoals die welke verordening nr. 1223/2004 tot wijziging van verordening nr. 1228/2003 betreffende de datum waarop sommige bepalingen van toepassing worden op Slovenië, invoert, welke alleen tot doel hebben de daadwerkelijke toepassing van het betrokken communautaire besluit jegens een nieuwe lidstaat tijdelijk uit te stellen, niet kunnen worden gekwalificeerd als „aanpassingen” in de zin van artikel 57 van dat artikel.

De omstandigheid dat een aantal besluiten waarbij afwijkingen worden ingevoerd als die waarin verordening nr. 1223/2004 voorziet, zijn vastgesteld op de grondslag van de bepaling van de Toetredingsakte van 1994 die overeenkomt met artikel 57 van de Toetredingsakte van 2003, kan niet van invloed zijn op de draagwijdte van deze laatste bepaling. Een gewone praktijk van de Raad kan immers niet van de in het Verdrag vervatte voorschriften afwijken, en derhalve ook geen precedent creëren dat de gemeenschapsinstellingen bindt met betrekking tot de juiste rechtsgrondslag.

Derhalve moet verordening nr. 1223/2004, die is vastgesteld op de grondslag van artikel 57 van de Toetredingsakte van 2003, wegens de onjuiste rechtsgrondslag ervan nietig worden verklaard.

(cf. punten 35‑37, 54)

2. Met betrekking tot de besluiten die zijn vastgesteld na de datum van ondertekening van het Verdrag betreffende de toetreding van de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek tot de Europese Unie, bevatten dit verdrag en de Toetredingsakte van 2003 bevatten geen algemeen toepasselijke bepaling op grond waarvan voor de nieuwe lidstaten in het kader van een overgangsregeling afwijkende maatregelen kunnen worden vastgesteld. Vanaf de ondertekening van het Toetredingsverdrag van 2003, en onder voorbehoud van de toepassing van de bijzondere procedures waarin dit verdrag voorziet voor het treffen van bepaalde soorten overgangsmaatregelen, bestaat er echter geen principieel bezwaar tegen dat na deze ondertekening en vóór de inwerkingtreding van dat toetredingsverdrag vastgestelde communautaire besluiten waarin tijdelijke afwijkingen ten gunste van een toekomstige toetredende staat zijn vervat, rechtstreeks op de grondslag van bepalingen van het EG-Verdrag worden vastgesteld.

Dergelijke afwijkende bepalingen, die slechts onder voorbehoud en vanaf de datum van daadwerkelijke inwerkingtreding van het Toetredingsverdrag 2003 van toepassing zouden zijn, zouden immers noch de artikelen 249, leden 2 en 3, EG en 299 EG, volgens welke de door de instellingen vastgestelde besluiten van toepassing zijn op de lidstaten, noch artikel 2, leden 2 en 3, van dit toetredingsverdrag kunnen schenden.

Enerzijds zullen dergelijke specifieke bepalingen, zoals overigens de besluiten waarin zij zijn vervat en/of waarvan zij afwijken, jegens de toekomstige lidstaten pas van toepassing zijn op de datum waarop de toetreding ingaat, en waarop zij de hoedanigheid van lidstaat krijgen.

Anderzijds loopt de omstandigheid dat artikel 2, lid 2, van het Toetredingsverdrag van 2003 bepaalt dat dit verdrag pas op 1 mei 2004 in werking treedt, en dat lid 3 van ditzelfde artikel bepaalt dat, in afwijking van dit beginsel, sommige bepalingen van dat verdrag eerder kunnen worden toegepast, niet vooruit op de mogelijkheid om in besluiten die niet uit hoofde van dat verdrag, maar op de grondslag van het EG-Verdrag zelf zijn vastgesteld, de voorwaarden op te nemen waarin dergelijke tussen de ondertekening van het toetredingsverdrag en de inwerkingtreding ervan vastgestelde besluiten op de toekomstige lidstaten van toepassing zullen zijn, zodra de toetreding een feit zal zijn.

De toepassing van de in het Verdrag vervatte normale wetgevingsprocedure voor ten gunste van een toekomstige lidstaat vastgestelde afwijkingen in de periode tussen de ondertekening van het Toetredingsverdrag van 2003 en de inwerkingtreding hiervan, wordt bevestigd door het bestaan van specifieke, aan het toetredingsproces eigen mechanismen – waardoor deze nieuwe lidstaten de mogelijkheid hebben om zo nodig voor hun belangen op te komen –, zoals de informatie‑ en overlegprocedure.

(cf. punten 38‑42, 46)

3. Verordening nr. 1223/2004, die ten gunste van de Republiek Slovenië tijdelijke afwijkingen invoert voor de toepassing van verordening nr. 1228/2003 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit, is door het Hof nietig verklaard en beoogde dat bepaalde energie-intensieve Sloveense industrieën zich konden herstructureren en dat bepaalde elektriciteitsproducenten aan het acquis communautaire inzake elektriciteitsproductie zouden kunnen voldoen. Met het oog op de rechtszekerheid en in het bijzonder om te vermijden dat de betrokken ondernemingen ernstige negatieve gevolgen ondervinden van de omstandigheid dat de afwijkingen waarin deze verordening bij wijze van overgangsmaatregel heeft voorzien, op losse schroeven komen te staan of tijdelijk niet gelden, moeten de gevolgen van deze verordening worden gehandhaafd totdat binnen een redelijke termijn en op een passende rechtsgrondslag een nieuw besluit zal zijn vastgesteld, zonder dat deze gevolgen evenwel kunnen voortduren tot na 1 juli 2007, datum waarop deze afwijkingsregeling zou zijn komen te vervallen.

(cf. punten 58‑59)