Dan moet thans worden onderzocht, of de motivering, zoals verzoeksters stellen, materieel onjuist is op grond dat er dermate wezenlijke verschillen zijn tussen de zaak Van Gend & Loos en de onderhavige zaken, dat op dat arrest geen beroep kan worden gedaan voor de stelling, dat er in casu geen sprake is van een „buitengewone omstandigheid” in de zin van artikel 13.

Het Hof overwoog in het arrest Van Gend Sc Loos dat van een „buitengewone omstandigheid” slechts sprake zou zijn

„indien de van buiten komende oorzaak waarop de justitiabelen zich beroepen, zo onstuitbare en onontkoombare gevolgen had, dat het voor de betrokkenen objectief onmogelijk werd hun verplichtingen na te komen”.

Waarna het Hof het volgende vaststelde:

„Bij bedrijven met grote ervaring, zoals verzoeksters, is het feit dat hun ongeldige certificaten van oorsprong worden aangeboden, niet te beschouwen als iets wat — ondanks alle betrachte diligentic — onvoorzienbaar en onvermijdelijk is. Een douane-expediteur stelt zich door het uitoefenen van zijn werkzaamheden op zichzelf reeds aansprakelijk zowel voor de betaling van de invoerrechten als voor de regelmatigheid van de door hem aan de douane-instanties voorgelegde documenten. Ten aanzien van het argument van verzoeksters, dat zij hun schade niet op hun opdrachtgevers konden verhalen omdat dezen failliet waren gegaan, moet worden opgemerkt dat artikel 13 van verordening nr. 1430/79 uiteraard niet bedoeld is om douane-expediteurs tegen het faillissement van hun cliënten te beschermen.

Al evenzeer faalt de stelling van verzoeksters, dat het feit dat de certificaten van oorsprong of herkomst door de douaneautoriteiten van de daarin vermelde landen waren afgegeven, een ‚buitengewone omstandigheid’ in de zin van voornoemd artikel 13 oplevert. Door te oordelen dat een dergelijke omstandigheid een van de bedrijfsrisico's is waaraan een douane-expediteur wegens de aard van zijn werkzaamheden blootstaat, heeft de Commissie de haar door artikel 13 van verordening nr. 1430/79 gelaten beoordelingsmarge niet overschreden” (r. o. 16 en 17).

Naar mijn oordeel stellen verzoeksters zich ten onrechte op het standpunt, dat de Commissie haar motivering in casu niet kan doen steunen op dit arrest. De door verzoeksters aangevoerde verschillen tussen de zaak Van Gend & Loos en de onderhavige zaken bestaan niet. Het ligt mijns inziens voor de hand, dat aan de omvang van het bedrijf van de douane-expediteur en aan diens al dan niet ruime ervaring geen betekenis kan worden gehecht. Bepalend is, of het bedrijf is toegelaten als douane-expediteur. Het is voorts irrelevant, of invoerrechten worden nagevorderd op grond dat het document waarmee vrijstelling werd verkregen, blijkt te zijn vervalst, of op grond dat het is ingetrokken omdat de voorwaarden voor afgifte ervan niet vervuld bleken te zijn. In beide gevallen is doorslaggevend, dat niet was voldaan aan de voorwaarden voor vrijstelling, een risico dat ook een importeur te goeder trouw moet dragen.

Uit het arrest Van Gend & Loos blijkt voorts, dat de goede trouw van verzoeksters met betrekking tot de juistheid van de certificaten van oorsprong niet van invloed is op de vraag, of er sprake is van een „buitengewone omstandigheid”.

Evenmin relevant is verzoeksters' opmerking, dat niet bewezen is dat de ingevoerde honing in werkelijkheid niet van oorsprong was uit Jamaica of een andere ACS-Staat, alleen al omdat slechts vrijstelling kan worden verkregen wanneer de importeur aantoont dat de ingevoerde goederen van oorsprong zijn uit een ACS-Staat. Daar komt bij, dat deze vraag betrekking heeft op de wettigheid van de intrekking der certificaten van oorsprong, zodat hieraan geen argument kan worden ontleend ten betoge dat de beslissing van de Commissie dat terugbetaling van invoerrechten niet gerechtvaardigd was, onwettig zou zijn. In dit verband zij verwezen naar het arrest van het Hof in de zaak Cerealmangimi en Italgrani ( 10 ), dat betrekking had op artikel 13 van de basisverordening en waarin het Hof overwoog:

„dat verzoeksters tegen de bestreden beschikking slechts middelen kunnen aanvoeren die zijn ontleend aan het bestaan van buitengewone omstandigheden en het ontbreken van nalatigheid of manipulatie hunnerzijds, maar geen middelen ontleend aan onwettigheid van de beschikking waarbij van hen betaling van de betwiste rechten wordt verlangd.”