Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Mededinging - Mededingingsregelingen - Relevante markt - Afbakening - Betonstaalmatten

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

2. Mededinging - Mededingingsregelingen - Ongunstige beïnvloeding van handel tussen Lid-Staten - Mededinging wegens kenmerken van produkt geconcentreerd in grensgebieden van Lid-Staten

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

3. Mededinging - Mededingingsregelingen - Ongunstige beïnvloeding van handel tussen Lid-Staten - Toeneming van intracommunautaire handel ten gevolge van overeenkomst - Niet relevant

(EEG-Verdrag, art, 85, lid 1)

4. Mededinging - Mededingingsregelingen - Overeenkomsten tussen ondernemingen - Deelneming vermeendelijk onder dwang - Omstandigheid geen rechtvaardigingsgrond voor onderneming die geen gebruik heeft gemaakt van mogelijkheid van aangifte bij bevoegde autoriteiten

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1; verordening nr. 17 van de Raad, art. 3)

5. Mededinging - Mededingingsregelingen - Aantasting van mededinging - Beoordelingscriteria - Mededingingsverstorend doel - Vaststelling toereikend

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

6. Mededinging - Mededingingsregelingen - Deelneming aan vergaderingen van ondernemingen, die ertoe strekken mededinging te verstoren - Omstandigheid waaruit, bij gebreke van distantiëring van genomen beslissingen, kan worden geconcludeerd tot deelneming aan daarop volgende mededingingsregeling

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

7. Mededinging - Mededingingsregelingen - Overeenkomsten tussen ondernemingen - Begrip - "Gentlemen's agreement" betreffende te volgen marktgedrag

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

8. Mededinging - Administratieve procedure - Verklaringen van ambtenaren die daartoe niet gemachtigd zijn - Geen toezegging van Commissie

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

9. Mededinging - Mededingingsregelingen - Exclusiviteitsovereenkomsten - Groepsvrijstellingen - Verordening nr. 67/67 - Alleenverkoopovereenkomst zonder uitvoerverbod - Bestaan van onderling afgestemde feitelijke gedraging, gericht op beperking van parallelimporten - Geen vrijstelling

(Verordening nr. 67/67 van de Commissie, art. 1 en 3)

10. Mededinging - Mededingingsregelingen - Overeenkomsten tussen ondernemingen - Mededingingsverstorend doel of gevolg - Ongunstige beïnvloeding van handel tussen Lid-Staten - Criteria - Globale beoordeling en niet met betrekking tot iedere deelnemer afzonderlijk

(EEG-Verdrag, art, 85, lid 1)

11. Mededinging - Mededingingsregelingen - Overeenkomsten tussen ondernemingen - Begrip - Overeenkomsten tussen moedermaatschappij en dochterondernemingen zonder werkelijke zelfstandigheid - Daarvan uitgesloten - Voorwaarde - Vennootschap die daadwerkelijke zeggenschap heeft over andere vennootschap, en niet slechts houder is van minderheidsaandeel

(EEG-Verdrag, art. 85)

12. Mededinging - Mededingingsregelingen - Exportclausules in verkoopovereenkomst - Verplichting van wederverkoop in bepaald land - Verbod - Voorwaarden

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

13. Mededinging - Geldboeten - Meerdere inbreuken - Oplegging van één geldboete - Toelaatbaarheid

(Verordening nr. 17 van de Raad, art. 15)

14. Mededinging - Gemeenschapsregels - Inbreuken - Opzet - Begrip

(Verordening nr. 17 van de Raad, art. 15)

15. Mededinging - Geldboeten - Bedrag - Communautaire sancties en sancties, door instanties van Lid-Staat opgelegd wegens schending van nationaal kartelrecht - Cumulatie - Toelaatbaarheid - Verplichting van Commissie rekening te houden met wegens zelfde feiten opgelegde nationale sanctie

(Verordening nr. 17 van de Raad, art. 15)

16. Mededinging - Gemeenschapsregels - Toepassing door Commissie - Autonomie ten opzichte van toepassing van vergelijkbare nationale regels door nationale instantie

(EEG-Verdrag, art. 85 en 86)

Samenvatting

1. De markt voor de verschillende soorten betonstaalmatten (onder meer voorraadmatten, lijstmatten, "Listenmatten" en pasmatten) vormt voor de toepassing van artikel 85, lid 1, van het Verdrag één enkele markt voor betonstaalmatten: enerzijds kan een prijsdaling bij de voorraadmatten tot gevolg hebben dat zij "Listenmatten" en pasmatten kunnen substitueren en dat de afnemers overgaan op voorraadmatten, en anderzijds bestaat in de betrokken industrietak een zekere mogelijkheid om de produktieinstallaties aan te passen om de verschillende soorten betonstaalmatten te produceren.

2. Het feit dat de mededinging voor het betrokken produkt vooral in de verschillende grensgebieden van de betrokken Lid-Staten bestaat, sluit niet uit dat mededingingsregelingen in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag een wezenlijk deel van de gemeenschappelijke markt en dus de intracommunautaire handel ongunstig beïnvloeden. Integendeel, dit feit impliceert noodzakelijkerwijs, dat de nationale markt wordt beïnvloed in het natuurlijke afzetgebied, en de omstandigheid dat dit gebied slechts een deel van het grondgebied van een Lid-Staat bestrijkt, sluit niet uit dat de nationale markt in haar geheel wordt beïnvloed.

3. Ook wanneer een overeenkomst tussen ondernemingen in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag - wellicht zelfs in aanzienlijke mate - tot een toeneming van de handel tussen Lid-Staten leidt, kan zij niettemin zeer wel de handel op zodanige wijze ongunstig beïnvloeden dat de verwezenlijking van de doelstellingen van de gemeenschappelijke markt wordt geschaad.

4. Een onderneming die samen met andere ondernemingen deelneemt aan met de mededingingsregels strijdige activiteiten, die ertoe strekken prijzen en quota vast te stellen, kan zich niet beroepen op het feit dat zij dat deed onder dwang van de andere deelnemers. Zij had immers de op haar uitgeoefende druk bij de bevoegde autoriteiten kunnen aangeven en bij de Commissie een klacht kunnen indienen krachtens artikel 3 van verordening nr. 17, in plaats van aan die activiteiten mee te werken.

5. Voor de toepassing van artikel 85, lid 1, van het Verdrag behoeven de concrete gevolgen van een overeenkomst niet in aanmerking te worden genomen wanneer blijkt, dat de overeenkomst ertoe strekt dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd, beperkt of vervalst. Het feit dat een onderneming die deelneemt aan een overeenkomst tot verdeling van de markten, de overeengekomen prijzen en quota later niet respecteert, disculpeert haar niet.

6. Wanneer een onderneming, zelfs zonder daarin een actief aandeel te hebben gehad, aan vergaderingen tussen ondernemingen deelneemt, die ertoe strekken de prijzen van hun produkten vast te stellen, en zij zich niet publiekelijk van de inhoud ervan distantieert, waardoor zij bij de andere deelnemers de indruk wekt dat zij instemt met het resultaat van de vergaderingen en dat zij zich daaraan zal houden, kan als bewezen worden beschouwd, dat zij deelneemt aan de uit deze vergaderingen resulterende mededingingsregeling.

7. Voor het bestaan van een overeenkomst in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag volstaat het, dat de betrokken ondernemingen hun gezamenlijke wil tot uitdrukking hebben gebracht, om zich op de markt op een bepaalde wijze te gedragen. Dat is het geval wanneer tussen verschillende ondernemingen een "gentlemen's agreement" bestaat dat de getrouwe weergave is van een dergelijke gezamenlijke wil en dat strekt tot beperking van de mededinging.

8. In het kader van een administratieve procedure betreffende een mededingingsregeling in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag kunnen verklaringen van ambtenaren van de Commissie niet de indruk wekken een toezegging te zijn van de Commissie, wanneer die ambtenaren niet bevoegd zijn een dergelijke toezegging te doen.

9. De strekking van verordening nr. 67/67, zoals deze tot uiting komt in de considerans en artikel 3, sub b, onder 2, is dat de daarin vervatte vrijstelling afhankelijk wordt gesteld van de voorwaarde dat de gebruikers door de mogelijkheid van nevenimport een billijk aandeel in de uit de alleenverkoop voortvloeiende voordelen krijgen. Derhalve kan een alleenverkoopovereenkomst die op zichzelf geen verbod van uitvoer van de contractprodukten bevat, niet in aanmerking komen voor de groepsvrijstelling van verordening nr. 67/67, wanneer de betrokken ondernemingen deelnemen aan een onderling afgestemde feitelijke gedraging, gericht op de beperking van parallelimporten.

10. Teneinde vast te stellen of een onderneming een inbreuk op artikel 85, lid 1, van het Verdrag ten laste kan worden gelegd, zijn de enige relevante vragen, of zij heeft deelgenomen aan een overeenkomst met andere ondernemingen, die ertoe strekte of ten gevolge had dat de mededinging werd beperkt, en of deze overeenkomst de handel tussen Lid-Staten ongunstig kon beïnvloeden. De vraag of de individuele deelneming van de betrokken onderneming aan de overeenkomst, in weerwil van haar geringe omvang, de mededinging kon beperken of de handel tussen Lid-Staten ongunstig kon beïnvloeden, is niet relevant.

Overigens vereist dit artikel niet, dat de vastgestelde beperkingen van de mededinging het handelsverkeer tussen Lid-Staten daadwerkelijk merkbaar hebben beïnvloed, doch enkel dat wordt aangetoond dat zij een dergelijk gevolg kunnen hebben gehad.

11. Artikel 85 van het Verdrag is niet van toepassing op overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen tussen ondernemingen die als moedermaatschappij en dochteronderneming tot een en hetzelfde concern behoren, wanneer die ondernemingen een economische eenheid vormen waarin de dochteronderneming haar marktgedrag niet werkelijk zelfstandig kan bepalen. Daarvan is evenwel geen sprake wanneer een onderneming over een andere onderneming geen andere zeggenschap heeft dan die welke zij ontleent aan haar deelneming in het kapitaal, die verre van een meerderheid is.

12. Exportclausules in een verkoopovereenkomst, die de wederverkoper verplichten de waar naar een bepaald land uit te voeren, leveren een inbreuk op artikel 85 op, wanneer zij voornamelijk ertoe strekken de wederuitvoer van de waar naar het land van produktie te verhinderen, teneinde een stelsel van dubbele prijzen op de gemeenschappelijke markt in stand te houden en daarmede de mededinging binnen die markt te beperken.

13. Krachtens artikel 15 van verordening nr. 17 kan de Commissie voor verschillende inbreuken één geldboete opleggen. Dit geldt te meer wanneer de inbreuken hetzelfde soort van gedragingen op verschillende markten betroffen, in het bijzonder de vaststelling van prijzen en quota en de uitwisseling van informatie, en de ondernemingen die bij die inbreuken betrokken waren, grotendeels dezelfde waren.

Bovendien wordt door het opleggen van één enkele geldboete de betrokken onderneming niet de mogelijkheid ontnomen om te beoordelen of de Commissie de zwaarte en de duur van de inbreuken correct heeft beoordeeld. De gemeenschapsrechter wordt evenmin de mogelijkheid ontnomen om zijn wettigheidstoetsing uit te oefenen, daar de betrokken beschikking, in haar geheel bezien, de onderneming de nodige gegevens verstrekt om te weten welke inbreuken haar ten laste worden gelegd en welke de specifieke omstandigheden van haar gedrag zijn.

14. Het is niet noodzakelijk dat de onderneming zich ervan bewust was dat zij inbreuk maakte op de mededingingsregels van het Verdrag, om de inbreuk op deze regels als een opzettelijke inbreuk te kunnen beschouwen; het volstaat dat zij niet onkundig kon zijn dat haar gedrag ertoe strekte de mededinging te beperken.

15. Ofschoon een cumulatie van sancties mogelijk is als gevolg van het feit dat er twee parallelle procedures met verschillende doelstellingen bestaan, wat toelaatbaar is op grond van de bijzondere bevoegdheidsverdeling tussen de Gemeenschap en de Lid-Staten inzake mededingingsregelingen, houdt een algemene billijkheidseis in, dat de Commissie bij de vaststelling van het bedrag van een geldboete krachtens artikel 15 van verordening nr. 17 verplicht is rekening te houden met sancties welke dezelfde onderneming wegens hetzelfde feit mochten zijn opgelegd wanneer die sancties zijn opgelegd wegens een inbreuk op het kartelrecht van een Lid-Staat, die bijgevolg op het grondgebied van de Gemeenschap is begaan.

16. Eventuele punten van overeenkomst tussen de wettelijke regeling van een Lid-Staat inzake mededinging en het stelsel van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag kunnen in geen geval afdoen aan de autonomie waarover de Commissie bij de toepassing van de artikelen 85 en 86 beschikt, noch haar ertoe verplichten om zich op hetzelfde standpunt te plaatsen als de instanties die met de toepassing van die nationale wettelijke regeling zijn belast