Zaak C‑272/15

Swiss International Air Lines AG

tegen

The Secretary of State for Energy and Climate Change

en

Environment Agency

[verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Court of Appeal (England and Wales) (Civil Division)]

„Prejudiciële verwijzing – Richtlijn 2003/87/EG – Regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten – Verplichting tot teruggave van de emissierechten voor de vluchten tussen de lidstaten van de Unie en de meeste derde landen – Besluit nr. 377/2013/EU – Artikel 1 – Tijdelijke afwijking – Uitsluiting van vluchten van en naar luchtvaartterreinen in Zwitserland – Verschil in behandeling tussen derde staten – Algemeen beginsel van gelijke behandeling – Niet-toepasselijkheid”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 21 december 2016

Milieu – Luchtverontreiniging – Richtlijn 2003/87 – Regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten – Verplichting tot teruggave van de emissierechten voor de vluchten tussen de lidstaten van de Unie en de meeste derde landen – Tijdelijke afwijking – Verschil in behandeling tussen derde staten – Toelaatbaarheid – Beginsel van gelijke behandeling – Niet-toepasselijkheid

(Richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 2008/101, artikel 12, lid 2 bis, en 16; besluit nr. 377/2013 van het Europees Parlement en de Raad, artikel 1)

Bij de toetsing van besluit nr. 377/2013 tot tijdelijke afwijking van richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap aan het beginsel van gelijke behandeling is niet gebleken van elementen die de geldigheid van dit besluit aantasten, voor zover de in artikel 1 van dit besluit bedoelde tijdelijke afwijking van de vereisten inzake de inlevering van de broeikasgasemissierechten voor de vluchten die tijdens het jaar 2012 hebben plaatsgevonden tussen de lidstaten van de Europese Unie en de meeste derde landen, die voortvloeien uit artikel 12, lid 2 bis, en artikel 16 van richtlijn 2003/87, zoals gewijzigd bij richtlijn 2008/101, met name niet geldt voor de vluchten van en naar luchtvaartterreinen in Zwitserland.

Besluit nr. 377/2013 is een maatregel die is genomen in het kader van de bevoegdheden van de Unie op het gebied van externe betrekkingen. De externe betrekkingen worden echter onderhouden door een veelvoud van maatregelen die niet beperkt zijn tot maatregelen die gelden ten aanzien van alle derde landen. In het kader van deze betrekkingen kan dus ook op één of enkele derde landen worden gefocust.

De instellingen en organen van de Unie beschikken over een ruime beleidsmarge bij het onderhouden van hun externe betrekkingen. Aangezien in het kader van de externe betrekkingen noodzakelijkerwijze politieke keuzes worden gemaakt, moet de Unie in staat zijn om haar politieke keuzes te maken en om de derde landen van elkaar te onderscheiden naargelang van de nagestreefde doelstellingen, zonder gehouden te zijn om al deze landen gelijk te behandelen De uitoefening van de prerogatieven van de instellingen en organen van de Unie op het gebied van het buitenlandse beleid kan dus tot gevolg hebben dat een derde land anders wordt behandeld dan andere derde landen.

Het Unierecht legt geen aan de Unie expliciete verplichting op om alle derde landen gelijk te behandelen. Aangezien in het internationale publiekrecht een algemeen beginsel van gelijke behandeling van derde landen ontbreekt, zou de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling op de derde landen de actiemogelijkheden van de Unie op internationaal vlak eenzijdig beperken. Bijgevolg kan de Unie een dergelijk vereiste niet hebben erkend zonder in de Verdragen uitdrukkelijk in de gelijke behandeling van de derde landen te voorzien.

Zo bestaat er geen algemeen beginsel in het VWEU dat de Unie verplicht om in het kader van haar externe betrekkingen de verschillende derde landen in alle opzichten gelijk te behandelen, en kunnen de marktdeelnemers zich geenszins op het bestaan van een dergelijk beginsel beroepen. Hieruit volgt dat het in artikel 1 van besluit nr. 377/2013 vastgestelde verschil in behandeling tussen derde landen in het kader van de externe betrekkingen van de Unie niet onder het beginsel van gelijke behandeling valt.

(zie punten 22‑26, 35, 37 en dictum)