Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

++++

1. Fiscale bepalingen ° Harmonisatie van wetgevingen ° Indirecte belastingen op bijeenbrengen van kapitaal ° Kapitaalrecht, geheven van kapitaalvennootschappen ° Toepasselijkheid op fusies uit hoofde van vermeerdering van vennootschappelijk kapitaal van overnemende vennootschap ° Heffing binnen door gemeenschapsregeling vastgestelde grenzen

(Richtlijn 69/335 van de Raad, art. 4, lid 1, sub c, en 7, lid 1, zoals gewijzigd bij richtlijnen 73/80 en 85/303)

2. Prejudiciële vragen ° Uitlegging ° Werking in tijd van arresten houdende uitlegging ° Retroactieve werking ° Beperking door Hof ° Voorwaarden ° Arrest houdende uitlegging van richtlijn 69/335 betreffende indirecte belastingen op bijeenbrengen van kapitaal ° Voorwaarden niet vervuld ° Belang voor betrokken Lid-Staat van financiële gevolgen van arrest ° Niet-doorslaggevend criterium

(EG-Verdrag, art. 177; richtlijn 69/335 van de Raad

Samenvatting

1. Artikel 4 van richtlijn 69/335 betreffende de indirecte belastingen op het bijeenbrengen van kapitaal, omschrijft de verrichtingen die aan het geharmoniseerde kapitaalrecht zijn onderworpen of door de Lid-Staten aan dat recht kunnen worden onderworpen, voor alle Lid-Staten op objectieve en uniforme wijze, zonder verwijzing naar eventuele bijzonderheden van de afzonderlijke nationale rechtsstelsels of naar de structuur van de nationale belastingstelsels. Het moet aldus worden uitgelegd, dat fusies waaraan uitsluitend aan de vennootschapsbelasting onderworpen rechtspersonen of organen deelnemen, onder de werkingssfeer van lid 1, sub c, ervan, betreffende de vermeerdering van het vennootschappelijk kapitaal van een kapitaalvennootschap door inbreng van zaken van welke aard ook, vallen, met de gevolgen die hieruit ingevolge artikel 7, lid 1, betreffende de inbreng door een of meer kapitaalvennootschappen van hun gehele vermogen in een of meer kapitaalvennootschappen die in oprichting zijn of reeds bestonden, voortvloeien wat de heffing van een kapitaalrecht en het tarief ervan betreft.

Laatstgenoemde bepaling stond na haar wijziging bij richtlijn 73/80, die van toepassing is sedert 1 januari 1976, nog slechts een verlaagd tarief van ten hoogste 0,50 % toe, en voorziet sedert haar wijziging bij richtlijn 85/303, die van toepassing is sedert 1 januari 1986, in een vrijstelling van elk kapitaalrecht. Zij verzet zich dus tegen de toepassing van een nationale wettelijke regeling die het registratierecht dat wordt geheven over de inbreng van roerende zaken in het kader van een fusie, handhaaft op 1,20 %.

2. De uitlegging die het Hof krachtens de hem bij artikel 177 van het Verdrag verleende bevoegdheid geeft aan een voorschrift van gemeenschapsrecht, verklaart en preciseert, wanneer daaraan behoefte bestaat, de betekenis en strekking van dat voorschrift zoals het sedert het tijdstip van zijn inwerkingtreding moet of had moeten worden verstaan en toegepast. Hieruit volgt, dat het aldus uitgelegde voorschrift door de rechter ook kan en moet worden toegepast op rechtsbetrekkingen die zijn ontstaan en tot stand gekomen vóór het arrest waarbij op het verzoek om uitlegging is beslist, indien voor het overige is voldaan aan de voorwaarden waaronder een geschil over de toepassing van dat voorschrift voor de bevoegde rechter kan worden gebracht.

Gelet op deze beginselen, kan de werking van een uitleggingsarrest slechts bij hoge uitzondering worden beperkt. Van deze mogelijkheid kan slechts in zeer specifieke omstandigheden gebruik worden gemaakt, wanneer er een gevaar bestaat voor ernstige economische gevolgen, inzonderheid als gevolg van het grote aantal op basis van een geldig geachte nationale regeling te goeder trouw tot stand gekomen rechtsbetrekkingen, en wanneer blijkt dat de particulieren en de nationale autoriteiten tot een met de communautaire rechtsorde strijdig gedrag zijn gebracht op grond van een objectieve, grote onzekerheid over de strekking van de communautaire voorschriften, aan welke onzekerheid het gedrag van andere Lid-Staten of van de Commissie eventueel heeft bijgedragen.

Aan genoemde voorwaarden is niet voldaan in het geval van een arrest waarin richtlijn 69/335 wordt uitgelegd wat de bij fusies van kapitaalvennootschappen geheven belasting betreft, wanneer de betrokken nationale regering niet heeft aangetoond dat het gemeenschapsrecht in redelijkheid aldus kon worden verstaan, dat van het in die richtlijn voorgeschreven tarief van het kapitaalrecht mocht worden afgeweken.

De beperking van de werking van een dergelijk arrest kan bovendien niet uitsluitend worden gerechtvaardigd door de financiële gevolgen die een regering van de onwettigverklaring van een heffing of belasting zou kunnen ondervinden. Immers, zo die beperking enkel op dergelijke overwegingen werd gebaseerd, zou de rechtsbescherming van de rechten die belastingplichtigen aan de communautaire belastingvoorschriften ontlenen, aanzienlijk worden beperkt