Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van Hof – Grenzen – Algemene of hypothetische vragen – Toetsing door Hof van eigen bevoegdheid

(Art. 234 EG; richtlijn 98/5 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8)

2. Mededinging – Gemeenschapsregels – Verplichtingen van lidstaten

(Art. 3, lid 1, sub g, EG, 4 EG, 10 EG, 81 EG ent 98 EG)

3. Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Advocaten – Permanente uitoefening van beroep in andere lidstaat dan die waar beroepskwalificatie is verworven – Richtlijn 98/5

(Richtlijn 98/5 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8)

Samenvatting

1. Op prejudiciële vragen betreffende het recht van de Unie rust een vermoeden van relevantie. Het Hof kan een verzoek van een nationale rechter slechts afwijzen wanneer duidelijk blijkt dat de gevraagde uitlegging van het recht van de Unie geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van het hoofdgeding, of wanneer het vraagstuk van hypothetische aard is of het Hof niet beschikt over de gegevens, feitelijk en rechtens, die noodzakelijk zijn om een zinvol antwoord te geven op de gestelde vragen.

In dit verband kan een prejudiciële vraag inzake de uitlegging van artikel 8 van richtlijn 98/5 ter vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan die waar de beroepskwalificatie is verworven, niet als hypothetisch worden beschouwd op grond dat zij is gesteld in het kader van een procedure tot schrapping van het tableau van de orde van advocaten die betrekking heeft op advocaten die hun beroep in hun lidstaat onder de aldaar verworven beroepstitel uitoefenen. De in artikel 8 van richtlijn 98/5 neergelegde regel heeft immers niet alleen tot doel om aan advocaten die zich in de lidstaat van ontvangst hebben ingeschreven onder hun in een andere lidstaat verworven beroepstitel, dezelfde rechten toe te kennen als aan de advocaten die in deze lidstaat van ontvangst zijn ingeschreven onder een in diezelfde lidstaat verworven beroepstitel. Deze regel voorkomt ook dat deze laatsten het slachtoffer worden van omgekeerde discriminatie doordat hun regels worden opgelegd die niet gelden voor advocaten die in die lidstaat van ontvangst zijn ingeschreven onder een in een andere lidstaat verworven beroepstitel.

(cf. punten 28,31‑32)

2. De artikelen 3, lid 1, sub g, EG, 4 EG, 10 EG, 81 EG en 98 EG verzetten zich niet tegen een nationale wettelijke regeling die deeltijds werkende ambtenaren, ook al zijn zij toegelaten tot de uitoefening van het beroep van advocaat, toch verbiedt dit beroep uit te oefenen, en gelast dat zij van het tableau van de orde van advocaten worden geschrapt.

Er is immers sprake van schending van de artikelen 10 EG en 81 EG wanneer een lidstaat het tot stand komen van met artikel 81 EG strijdige mededingingsregelingen oplegt of begunstigt of de werking ervan versterkt, of aan zijn eigen regeling het overheidskarakter ontneemt door de verantwoordelijkheid voor het nemen van besluiten tot interventie op economisch gebied aan particuliere marktdeelnemers te delegeren. Dat een lidstaat de organen van een beroepsvereniging, zoals de raden van de orden van advocaten van de verschillende balies, verplicht ambtshalve de inschrijving op het tableau van de orde van advocaten te schrappen van beroepsbeoefenaars die ook deeltijds ambtenaar zijn en niet binnen een gestelde termijn hebben gekozen voor het behoud van hun inschrijving op het tableau of voor het behoud van de arbeidsbetrekking met het overheidslichaam dat hen tewerkstelt, betekent echter niet dat deze lidstaat aan zijn eigen regeling het overheidskarakter heeft ontnomen. Die raden oefenen immers geen enkele invloed uit op de door de wet voorgeschreven ambtshalve vaststelling van de besluiten tot schrapping.

Om soortgelijke redenen kan niet worden geoordeeld dat een dergelijke nationale wettelijke regeling met artikel 81 EG strijdige mededingingsregelingen oplegt of begunstigt.

Aan die overwegingen wordt geenszins afbreuk gedaan door artikel 3, lid 1, sub g, EG, dat voorziet in een optreden van de Europese Unie inzake een regime waardoor wordt verzekerd dat de mededinging binnen de interne markt niet wordt vervalst, noch door de artikelen 4 EG en 98 EG, die de invoering van een economisch beleid met inachtneming van het beginsel van een openmarkteconomie met vrije mededinging beogen.

(cf. punten 49‑53, dictum 1)

3. Artikel 8 van de richtlijn 98/5 ter vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan die waar de beroepskwalificatie is verworven, moet aldus worden uitgelegd dat het de lidstaat van ontvangst is toegestaan om aan de aldaar ingeschreven en – deeltijds of voltijds – bij een andere advocaat, een samenwerkingsverband van advocaten of een advocatenkantoor of een publiek- of privaatrechtelijke onderneming tewerkgestelde advocaten beperkingen inzake de gelijktijdige uitoefening van het beroep van advocaat en die arbeidsbetrekking op te leggen, mits die beperkingen niet verder gaan dan noodzakelijk is ter voorkoming van belangenconflicten en van toepassing zijn op alle in die lidstaat ingeschreven advocaten.

Artikel 8 van richtlijn 98/5 heeft immers betrekking op het geheel van regels dat de lidstaat van ontvangst heeft ingevoerd ter voorkoming van de belangenconflicten die volgens hem kunnen voortvloeien uit een situatie waarin een advocaat enerzijds is ingeschreven op het tableau van de orde van advocaten en anderzijds is tewerkgesteld bij een andere advocaat, een samenwerkingsverband van advocaten of een advocatenkantoor of een publiek- of privaatrechtelijke onderneming. Het aan de in de betrokken lidstaat ingeschreven advocaten opgelegde verbod om, zelfs maar tijdelijk, te zijn tewerkgesteld bij een overheidslichaam, maakt dus deel uit van de in dit artikel 8 bedoelde regels, althans voor zover dit verbod betrekking heeft op de gelijktijdige uitoefening van het beroep van advocaat en een arbeidsbetrekking bij een publiekrechtelijke onderneming. Dat deze regelgeving als strikt kan worden beschouwd, vormt op zich overigens geen probleem. De afwezigheid van belangenconflicten is voor de uitoefening van het beroep van advocaat immers absoluut noodzakelijk en impliceert met name dat de advocaat een onafhankelijke positie inneemt jegens overheidsorganen en andere marktdeelnemers, door wie hij zich nimmer mag laten beïnvloeden. De in dat verband vastgestelde regels mogen niet verder gaan dan noodzakelijk is ter voorkoming van belangenconflicten. Tot slot impliceert artikel 8 van richtlijn 98/5 dat de regels van de lidstaat van ontvangst van toepassing zijn op alle in deze lidstaat ingeschreven advocaten, zowel op degenen die zijn ingeschreven onder een in deze lidstaat verworven beroepstitel als op degenen die zijn ingeschreven onder een in een andere lidstaat verworven beroepstitel.

(cf. punten 59‑62, 64, dictum 2)