Zaak C‑451/16

MB

tegen

Secretary of State for Work and Pensions

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Supreme Court of the United Kingdom)

„Prejudiciële verwijzing – Richtlijn 79/7/EEG – Gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van de sociale zekerheid – Nationale overheidspensioenregeling – Voorwaarden voor de erkenning van een geslachtsverandering – Nationale regeling die deze erkenning afhankelijk stelt van de nietigverklaring van een huwelijk dat vóór die geslachtsverandering is gesloten – Weigering om een ouderdomspensioen van overheidswege toe te kennen aan een persoon die van geslacht is veranderd vanaf de wettelijke pensioenleeftijd voor personen van het verkregen geslacht – Rechtstreekse discriminatie op grond van geslacht”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Grote kamer) van 26 juni 2018

Sociale politiek – Gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van de sociale zekerheid – Richtlijn 79/7 – Nationale wettelijke regeling die wegens het bestaan van een huwelijk vóór die geslachtsverandering een ouderdomspensioen onder de voor vrouwen voorziene voorwaarden weigert aan een persoon die op wettige wijze van het mannelijke op het vrouwelijk geslacht is overgegaan – Persoon die in een vergelijkbare situatie verkeert als een persoon die zijn geboortegeslacht heeft behouden en gehuwd is – Verschil in behandeling – Ontoelaatbaarheid

[Richtlijn 79/7 van de Raad, art. 3, lid 1, a), 4, lid 1, en 7, lid 1, a)]

Richtlijn 79/7/EEG van de Raad van 19 december 1978 betreffende de geleidelijke tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van de sociale zekerheid, met name artikel 4, lid 1, eerste streepje, ervan, gelezen in samenhang met artikel 3, lid 1, onder a), derde streepje, en artikel 7, lid 1, onder a), ervan, moet aldus worden uitgelegd dat zij zich verzet tegen een nationale regeling op grond waarvan een persoon die van geslacht is veranderd, niet alleen aan fysieke, sociale en psychologische criteria moet voldoen, maar eveneens aan de voorwaarde dat hij niet gehuwd is met een persoon van het geslacht dat hij door die verandering heeft gekregen, om aanspraak te kunnen maken op een ouderdomspensioen van overheidswege vanaf de wettelijke pensioenleeftijd voor personen van dat verkregen geslacht.

De vergelijkbaarheid van situaties moet niet algemeen en abstract worden beoordeeld, maar specifiek en concreet aan de hand van alle elementen waardoor de situaties worden gekenmerkt, en met name tegen de achtergrond van het voorwerp en het doel van de nationale regeling die het betrokken onderscheid invoert en, eventueel, de beginselen en de doelstellingen van het gebied waarvan die nationale regeling deel uitmaakt (zie in die zin arresten van 16 december 2008, Arcelor Atlantique et Lorraine e.a.,C‑127/07, EU:C:2008:728, punten 25 en 26; 16 juli 2015, CHEZ Razpredelenie Bulgaria,C‑83/14, EU:C:2015:480, punten 89 en 90, en 9 maart 2017, Milkova,C‑406/15, EU:C:2017:198, punten 56 en 57 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

In casu blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nationale regeling de toekenning tot doel heeft van een ouderdomspensioen van de „categorie A”, waarop personen aanspraak kunnen maken die de wettelijke pensioenleeftijd hebben bereikt. Bijgevolg lijkt de in het hoofdgeding aan de orde zijnde wettelijke pensioenregeling bescherming te bieden tegen de eventualiteit van ouderdom, en wel door aan iedere betrokkene een individueel recht op een ouderdomspensioen toe te kennen dat wordt verkregen naargelang de bijdragen die hij gedurende zijn beroepsloopbaan heeft betaald en dit ongeacht zijn echtelijke staat.

Gelet op het doel en de voorwaarden voor de toekenning van dat ouderdomspensioen, zoals deze in het vorige punt zijn gepreciseerd, is de situatie van een persoon die van geslacht is veranderd na te zijn gehuwd, dus vergelijkbaar met die van een persoon die zijn geboortegeslacht heeft behouden en is gehuwd.

Derhalve moet worden vastgesteld dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nationale regeling een rechtstreeks op het geslacht gebaseerde minder gunstige behandeling verleent aan een persoon die van geslacht is veranderd na te zijn gehuwd, dan aan een persoon die zijn geboortegeslacht heeft behouden en is gehuwd, ofschoon die personen zich in vergelijkbare situaties bevinden.

(zie punten 42‑44, 48, 53 en dictum)