Conclusie van advocaat-generaal Darmon van 29 september 1987. - COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN TEGEN HELLEENSE REPUBLIEK. - VRIJ VERKEER VAN KAPITAAL - TOETREDINGSAKTE GRIEKENLAND. - ZAAK 194/84.



Jurisprudentie 1987 bladzijde 04737



Conclusie van de advocaat generaal

++++

Mijnheer de President,

mijne heren Rechters,

1 . In het onderhavige beroep wegens niet-nakoming, dat volgde op het met redenen omkleed advies van 31*januari*1984, verwijt de Commissie aan verweerster, dat deze niet vanaf 1*januari*1981 en onder de in artikel*52 Toetredingsakte van de Helleense Republiek tot de Europese Gemeenschappen ( hierna : artikel*52 ) voorziene voorwaarden heeft toegestaan dat "in Griekenland geblokkeerde fondsen" toebehorende aan niet-ingezetenen uit de Gemeenschap worden overgemaakt naar andere Lid-Staten . De oplossing van het onderhavige geschil moet worden gevonden in de uitlegging van deze bepaling, in het verband tussen deze bepaling en de communautaire voorschriften voor de "geblokkeerde tegoeden", zoals bedoeld in de twee ter uitvoering van artikel*67 EEG-Verdrag ( hierna : artikel*67 ) vastgestelde richtlijnen, en in de verenigbaarheid van de bestreden Griekse wettelijke regeling en van de toepassing daarvan vanaf de toetreding, met de communautaire bepalingen die dit gebied regelen .

2 . Artikel*52 staat in het gedeelte van de Toetredingsakte dat is gewijd aan het "Vrij verkeer van personen, diensten en kapitaal", preciezer gezegd in hoofdstuk*2 daarvan, getiteld "Kapitaalverkeer en onzichtbare transacties ".

3 . Artikel*49 Toetredingsakte ( hierna : artikel*49 ) opent dit hoofdstuk met te bepalen : "De Helleense Republiek kan, onder de voorwaarden en binnen de termijnen neergelegd in de artikelen*50 tot en met*53, de vrijmaking van het kapitaalverkeer voorgeschreven in de eerste richtlijn van de Raad van 11*mei*1960 voor de uitvoering van artikel*67 van het EEG-Verdrag en de tweede richtlijn van de Raad van 18*december*1962 ter aanvulling en wijziging van de eerste richtlijn voor de uitvoering van artikel*67 van het EEG-Verdrag, uitstellen ." Artikel*52 blijkt dus bepaalde aspecten te regelen van de voor de toepassing van artikel*67 geldende overgangsregeling en van de twee voor de uitvoering van deze bepaling vastgestelde richtlijnen .

4 . Artikel*52 bevat een tijdschema voor de geleidelijke vrijmaking van de in Griekenland geblokkeerde fondsen die toebehoren aan ingezetenen van de andere Lid-Staten . De Commissie en de Helleense Republiek verschillen van mening zowel over het begrip "vrijmaking" als over het begrip "geblokkeerde fondsen ".

5 . Griekenland verstaat onder vrijmaking de bevoegdheid voor de eigenaar van de fondsen om er weer over te kunnen beschikken, doch uitsluitend op het Griekse grondgebied . Volgens de Commissie moeten de vrijgemaakte fondsen bovendien, en dit is haars inziens de kern, kunnen worden overgemaakt naar elke andere Lid-Staat van de Gemeenschap . Met de Commissie ben ik van oordeel, dat deze uitlegging voortvloeit uit de bewoordingen van het tweede lid van artikel*51 Toetredingsakte, dat luidt : "De repatriëring van de opbrengst van de liquidatie van de investeringen in onroerende goederen gelegen in Griekenland en vóór de toetreding door ingezetenen van de huidige Lid-Staten verworven, vormt het voorwerp van een geleidelijke vrijmaking door de opneming van de betrokken transacties in het voor de in Griekenland geblokkeerde fondsen in artikel*52 omschreven stelsel van vrijmaking."*(1 ) Duidelijker kan men het niet zeggen, dat het "stelsel van vrijmaking" van artikel*52 de mogelijkheid van overmaking omvat, want anders zou van repatriëring geen sprake kunnen zijn .

6 . Voor het begrip "geblokkeerde fondsen" moet een communautaire definitie worden gezocht en niet een nationale, zoals de Griekse Republiek in overweging geeft . Artikel*52 immers, dat de wijze van vrijmaking van deze fondsen vaststelt, sluit aan bij artikel*49 dat verwijst naar de twee voor de uitvoering van artikel*67 vastgestelde richtlijnen . De richtlijn van 1960 nu verplicht de Lid-Staten "alle deviezenvergunningen ( te verlenen ), vereist voor het aangaan van overeenkomsten of het verrichten van handelingen en voor de overmakingen tussen ingezetenen van de Lid-Staten, die op de in lijst*A van bijlage*I van deze richtlijn genoemde categorieën van kapitaalverkeer betrekking hebben".*(2 ) Deze lijst, zoals gewijzigd bij de richtlijn van 1962, vermeldt onder de categorieën van kapitaalverkeer die onvoorwaardelijk moeten worden geliberaliseerd, in nomenclatuurpost*XL de "jaarlijkse overmaking van geblokkeerde tegoeden naar een andere Lid-Staat door een niet-ingezeten rekeninghouder, tot een bedrag of een percentage van het gehele tegoed, dat gelijk is voor alle aanvragers en dat door de betrokken Lid-Staat wordt vastgesteld ".

7 . Inderdaad wordt het begrip geblokkeerde tegoeden in geen enkele communautaire bepaling gedefinieerd . Ik moet echter, evenals de Commissie, wel wijzen op de terminologie die wordt gebruikt in de Code betreffende de vrijmaking van het kapitaalverkeer van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling ( OESO)*(3 ), waarvan artikel*21 luidt :

"Wordt verstaan onder :

i ) 'Geblokkeerde fondsen' , de fondsen toebehorende aan ingezetenen van andere Lid-Staten, die overeenkomstig de wetten en verordeningen van de Lid-Staat waar zij worden gehouden, zijn geblokkeerd om redenen die verband houden met de betalingsbalans ."

Voor dergelijke fondsen is dus kenmerkend, dat de vrije overmaking naar het buitenland van aan niet-ingezetenen toebehorende fondsen door een nationale regeling om economische en/of monetaire redenen wordt verboden, ongeacht de samenstelling -*nationale valuta of buitenlandse deviezen *- of de oorsprong van die fondsen . Gezien de algemene bewoordingen waarin post*XL is gesteld, moet het door verweerster aangevoerde argument worden verworpen, dat de vrijmaking enkel betrekking zou hebben op alle soorten schenkingen of giften, op bruidsschatten en nalatenschappen, want deze zijn in lijst*A van de twee richtlijnen afzonderlijk vermeld en vormen dus ander kapitaalverkeer van persoonlijke aard .

8 . De geest, het doel en de opzet van de richtlijnen voor de uitvoering van artikel*67 dwingen ertoe het begrip vrijmaking van geblokkeerde fondsen zodanig uit te leggen, dat het de bevoegdheid inhoudt om ze vanuit het nationale grondgebied naar het buitenland over te maken, onder nader te bepalen voorwaarden en onverminderd natuurlijk de in het EEG-Verdrag en met name in artikel*73 daarvan voorziene beschermende en vrijwaringsmaatregelen .

9 . Voor zover zij op naam van onderdanen van de Gemeenschap, niet-ingezetenen van Griekenland, zijn gesteld, vallen de door de onderhavige Griekse wet bestreken geblokkeerde fondsen dus wel degelijk onder het communautaire begrip, dat naar mijn mening hier moet worden aangehouden . Verweerster is aan de betrokken verplichting van de richtlijn gehouden en heeft bij de toetredingsonderhandelingen -*door artikel*52 *- met de uitvoeringsbepalingen ervan ingestemd . Dus moest de liberalisatie, die mede de bevoegdheid tot overmaking omvat, op de in dit artikel vermelde data en in de aangegeven omvang worden verwezenlijkt .

10 . Ik voeg hier nog aan toe, dat het door artikel*52 beoogde resultaat, de geleidelijke vrijmaking van de in Griekenland geblokkeerde fondsen, die moet leiden tot de opheffing ervan, volledig in overeenstemming is met een rechtssituatie die geldt voor de andere Lid-Staten . De twee richtlijnen die zijn vastgesteld ter uitvoering van artikel*67, dat voorziet in de geleidelijke opheffing van de "beperkingen ... met betrekking tot het verkeer van kapitaal toebehorende aan personen die woonachtig of gevestigd zijn in de Lid-Staten", hebben de overmakingen van geblokkeerde fondsen toebehorende aan niet-ingezetenen weliswaar geleidelijk, doch onvoorwaardelijk vrijgemaakt . Volgens de Commissie nu, die op dit punt niet is weersproken, bevatten de wettelijke regelingen van de andere Lid-Staten geen bepalingen meer op dit punt . Artikel*52 zorgt er dus voor, dat de situatie in Griekenland geleidelijk in overeenstemming wordt gebracht met die in de overige Lid-Staten .

11 . Bijgevolg meen ik, dat de Helleense Republiek, door het gebruik van geblokkeerde fondsen alleen binnen Griekenland vrij te laten, doch niet de overmaking ervan naar het buitenland onder de in artikel*52 van de Toetredingsakte neergelegde voorwaarden, de krachtens deze bepaling op haar rustende verplichtingen niet is nagekomen in het tijdvak waarop het onderhavige beroep betrekking heeft . Mitsdien concludeer ik tot vaststelling van deze niet-nakoming en tot verwijzing van verweerster in de kosten van de procedure .

(*)* Vertaald uit het Frans .

( 1)*Cursivering van mij .

( 2)*Artikel 1, cursivering van mij .

( 3)*Bijlage*A, lijst*A, van de code : nr.*XV, sub*A : "De jaarlijkse overmaking van geblokkeerde fondsen door de eigenaar ervan zal vrij zijn tot een door de betrokken Lid-Staten vastgesteld bedrag of percentage van het totaal van de tegoeden . Dit bedrag of dit percentage zal voor alle gevallen gelijk zijn ."