Zoals uit punt 28 van de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten die uit hoofde van artikel 23, lid 2, onder a), van verordening (EG) nr. 1/2003 worden opgelegd, blijkt, is er sprake van de verzwarende omstandigheid van recidive wanneer een onderneming een identieke of soortgelijke inbreuk pleegt of voortzet nadat de Commissie of een nationale mededingingsautoriteit heeft vastgesteld dat deze onderneming inbreuk heeft gemaakt op artikel 81 EG of op artikel 82 EG. Het staat aan de Commissie, zowel in de mededeling van punten van bezwaar als in de beschikking aan te tonen dat is voldaan aan de voorwaarden om recidive aan te nemen. Hieruit volgt dat, wanneer de Commissie een vennootschap een geldboete oplegt wegens schending van de mededingingsregels van de Unie en bij de berekening van de geldboete een vermenigvuldigingscoëfficiënt toepast om rekening te houden met het feit dat deze vennootschap al eerder bij een inbreuk op de mededingingsregels betrokken is geweest, zij met de beschikking waarbij deze geldboete wordt opgelegd, een uiteenzetting moet geven die de rechterlijke instanties van de Unie en deze vennootschap in staat stelt, na te gaan in welke hoedanigheid en in welke mate deze vennootschap bij de eerdere inbreuk betrokken is geweest. Met name indien de Commissie van mening is dat die vennootschap deel uitmaakte van de onderneming die adressaat van de beschikking betreffende de eerdere inbreuk was, dient zij deze stelling rechtens genoegzaam te motiveren.

Om voor de moedermaatschappij de verzwarende omstandigheid van recidive te kunnen aannemen is niet vereist dat deze laatste het voorwerp is geweest van eerdere vervolgingen die tot een mededeling van punten van bezwaar en tot een beschikking hebben geleid. Wat daartoe met name van belang is, is de eerdere vaststelling van een eerste inbreuk voortvloeiend uit het gedrag van een dochteronderneming waarmee deze bij de tweede inbreuk betrokken moedermaatschappij op het tijdstip van de eerste inbreuk al één enkele onderneming in de zin van artikel 81 EG vormde. De doelstelling met de mededingingsregels strijdige gedragingen te bestraffen en herhaling daarvan te voorkomen door middel van afschrikkende sancties zou worden ondermijnd indien een onderneming die een bij een eerste inbreuk betrokken dochteronderneming omvat, door haar juridische structuur te wijzigen bij wege van de oprichting van nieuwe dochterondernemingen die niet voor de eerste inbreuk konden worden vervolgd, maar bij de nieuwe inbreuk betrokken zijn, bestraffing wegens recidive onmogelijk of bijzonder moeilijk zou kunnen maken en dus aan bestraffing daarvan zou kunnen ontsnappen

Wanneer de Commissie een inbreuk op het mededingingsrecht aan een rechtspersoon wil toerekenen en voor deze laatste recidive wil aannemen, moet de mededeling van punten van bezwaar alle elementen bevatten die deze rechtspersoon nodig heeft om zich te verdedigen. Meer in het bijzonder indien die rechtspersoon een moedermaatschappij is waaraan de verzwarende omstandigheid van recidive ten laste wordt gelegd wegens het door de Commissie vastgestelde tegen de mededinging gerichte gedrag van een van haar dochterondernemingen, waarvoor die moedermaatschappij echter vóór deze mededeling niet de adressaat van een beschikking houdende vaststelling van een eerste inbreuk is geweest, moet de aan deze laatste gezonden mededeling van punten van bezwaar de elementen bevatten waaruit blijkt dat de voorwaarden voor recidive zijn vervuld en met name dat deze rechtspersoon ten tijde van de eerste inbreuk één enkele onderneming vormde met de vennootschap waarvan is vastgesteld dat zij de eerste inbreuk heeft gepleegd. In dit verband dient de Commissie aan te tonen dat de rechtspersoon waaraan de tweede inbreuk ten laste wordt gelegd, ten tijde van de eerste inbreuk al beslissende invloed uitoefende op zijn bij de eerste inbreuk betrokken dochteronderneming.

De tijd die tussen een eerste inbreuk op de mededingingsregels en een tweede inbreuk is verstreken, staat overigens in beginsel niet eraan in de weg dat de verzwarende omstandigheid van recidive wordt aangenomen voor een rechtspersoon die voor de eerste inbreuk niet is vervolgd. De Commissie dient bij haar beoordeling van de neiging van een onderneming om de mededingingsregels naast zich neer te leggen, echter rekening te houden met de tijd die tussen de twee inbreuken is verstreken. Wanneer de rechter van de Europese Unie nagaat of de rechten van verdediging zijn geëerbiedigd, dient hij bovendien rekening te houden met alle omstandigheden van de betrokken zaak, met name de eventuele moeilijkheid om bewijzen te leveren wegens de tijd die sedert de eerste inbreuk is verstreken, de wijzigingen in de structuur van de onderneming of de wijzigingen in het mededingingsrecht.

(cf. punten 96, 97)