ARREST VAN HET HOF (VIJFDE KAMER) VAN 5 MEI 1988. - HARRY BERG EN J. T. M. BUSSCHERS TEGEN IVO MARTIN BESSELSEN. - VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN. - BEHOUD VAN RECHTEN VAN WERKNEMERS BIJ OVERGANG VAN ONDERNEMINGEN. - GEVOEGDE ZAKEN 144 EN 145/87.



Jurisprudentie 1988 bladzijde 02559



Samenvatting

Partijen

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

++++

1 . SOCIALE POLITIEK - HARMONISATIE VAN WETGEVINGEN - OVERGANG VAN ONDERNEMINGEN - BEHOUD VAN RECHTEN VAN WERKNEMERS - RICHTLIJN 77/187 - BEVRIJDENDE WERKING, TEN AANZIEN VAN VERVREEMDER, VAN OVERGANG VAN UIT ARBEIDSOVEREENKOMSTEN VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN OP VERKRIJGER - NIET AFHANKELIJK VAN INSTEMMING VAN WERKNEMERS

( RICHTLIJN 77/187 VAN DE RAAD, ARTIKEL 3, LID 1 )

2 . SOCIALE POLITIEK - HARMONISATIE VAN WETGEVINGEN - OVERGANG VAN ONDERNEMINGEN - BEHOUD VAN RECHTEN VAN WERKNEMERS - RICHTLIJN 77/187 - WERKINGSSFEER - HUURKOOPOVEREENKOMST EN GERECHTELIJKE ONTBINDING VAN DIE OVEREENKOMST - DAARONDER BEGREPEN

( RICHTLIJN 77/187 VAN DE RAAD, ARTIKEL 1, LID 1 )

Samenvatting

1 . ARTIKEL 3, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187, BETREFFENDE HET BEHOUD VAN DE RECHTEN VAN DE WERKNEMERS BIJ DE OVERGANG VAN ONDERNEMINGEN, MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT DE VERVREEMDER NA HET TIJDSTIP VAN DE OVERGANG, EN OP DE ENKELE GROND VAN DIE OVERGANG, BEVRIJD IS VAN ZIJN UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST OF ARBEIDSVERHOUDING VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN, OOK INDIEN DE IN DE ONDERNEMING AANGESTELDE WERKNEMERS MET DAT GEVOLG NIET INSTEMMEN OF ZICH ERTEGEN VERZETTEN, BEHOUDENS DE BEVOEGDHEID VAN DE LID-STATEN OM TE BEPALEN DAT DE VERVREEMDER EN DE VERKRIJGER NA DE OVERGANG HOOFDELIJK AANSPRAKELIJK ZIJN .

2 . ARTIKEL 1, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT DE RICHTLIJN ZOWEL VAN TOEPASSING IS OP DE OVERDRACHT VAN EEN ONDERNEMING KRACHTENS EEN HUURKOOPOVEREENKOMST ZOALS GEREGELD DOOR HET NEDERLANDSE RECHT, ALS OP DE TERUGGAVE VAN DIE ONDERNEMING ALS GEVOLG VAN ONTBINDING VAN DE HUURKOOPOVEREENKOMST DOOR DE RECHTER .

Partijen

IN DE GEVOEGDE ZAKEN 144 EN 145/87,

BETREFFENDE VERZOEKEN AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN, IN DE ALDAAR AANHANGIGE GEDINGEN TUSSEN

H . BERG

EN

I . M . BESSELSEN ( ZAAK 144/87 )

EN TUSSEN

J . TH . M . BUSSCHERS

EN

I . M . BESSELSEN ( ZAAK 145/87 ),

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 1, LID 1, EN 3, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN DE RAAD VAN 14 FEBRUARI 1977 INZAKE DE ONDERLINGE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN DER LID-STATEN BETREFFENDE HET BEHOUD VAN DE RECHTEN VAN DE WERKNEMERS BIJ OVERGANG VAN ONDERNEMINGEN, VESTIGINGEN OF ONDERDELEN DAARVAN ( PB 1977, L 61, BLZ . 26 ),

WIJST

HET HOF VAN JUSTITIE ( VIJFDE KAMER ),

SAMENGESTELD ALS VOLGT : G . BOSCO, KAMERPRESIDENT, U . EVERLING, Y . GALMOT, R . JOLIET EN F . SCHOCKWEILER, RECHTERS,

ADVOCAAT-GENERAAL : G . F . MANCINI

GRIFFIER : D . LOUTERMAN, ADMINISTRATEUR

GELET OP DE OPMERKINGEN INGEDIEND DOOR :

- H . BERG EN J . TH . M . BUSSCHERS, VERTEGENWOORDIGD DOOR A . P . H . M . VAN TIELRADEN, ADVOCAAT TE 'S-GRAVENHAGE,

- I . M . BESSELSEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR E . GRABANDT, ADVOCAAT TE 'S-GRAVENHAGE,

- DE NEDERLANDSE REGERING, VERTEGENWOORDIGD DOOR E . F . JACOBS,

- DE BRITSE REGERING, VERTEGENWOORDIGD DOOR H . R . L . PURSE,

- DE PORTUGESE REGERING, VERTEGENWOORDIGD DOOR L . I . FERNANDES EN L . M . DE SEABRA REAL,

- DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR H . LIMA EN F . HERBERT,

GEZIEN HET RAPPORT TER TERECHTZITTING EN TEN VERVOLGE OP DE MONDELINGE BEHANDELING OP 9 FEBRUARI 1988,

GEHOORD DE CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL TER TERECHTZITTING VAN DEZELFDE DATUM,

HET NAVOLGENDE

ARREST

Overwegingen van het arrest

1 BIJ ARRESTEN VAN 1 MEI 1987, INGEKOMEN TEN HOVE OP 11 MEI DAARAANVOLGENDE, HEEFT DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG IN BEIDE ZAKEN TWEE GELIJKLUIDENDE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 1, LID 1, EN 3, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN DE RAAD VAN 14 FEBRUARI 1977 INZAKE DE ONDERLINGE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN DER LID-STATEN BETREFFENDE HET BEHOUD VAN DE RECHTEN VAN DE WERKNEMERS BIJ OVERGANG VAN ONDERNEMINGEN, VESTIGINGEN OF ONDERDELEN DAARVAN ( PB 1977, L 61, BLZ . 26 ).

2 DIE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN TWEE GEDINGEN TUSSEN RESPECTIEVELIJK H . BERG ( ZAAK 144/87 ) EN J . TH . M . BUSSCHERS ( ZAAK 145/87 ) ENERZIJDS EN HUN VROEGERE WERKGEVER I . M . BESSELSEN, EXPLOITANT VAN DE BAR/DISCOTHEEK BESI MILL, ANDERZIJDS .

3 OP 15 FEBRUARI 1983 WERD DE EXPLOITATIE VAN HET BEDRIJF OVERGENOMEN DOOR DE VENNOOTSCHAP ONDER FIRMA SUMMERLAND BV I.O ., TOEBEHORENDE AAN MANSHANDEN EN TWEEHUIJZEN, OP GROND VAN EEN HUURKOOPOVEREENKOMST IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1576, SUB H VAN HET NEDERLANDSE BURGERLIJK WETBOEK . IN DIT ARTIKEL WORDT HUURKOOP OMSCHREVEN ALS "KOOP EN VERKOOP OP AFBETALING, WAARBIJ PARTIJEN OVEREENKOMEN, DAT DE VERKOCHTE ZAAK NIET DOOR ENKELE OVERDRACHT IN EIGENDOM VAN DEN KOOPER OVERGAAT ." BERG EN BUSSCHERS BLEVEN NA DE OVERDRACHT IN HET BEDRIJF WERKEN . BIJ BESLISSING VAN 25 NOVEMBER 1983 ONTBOND DE KANTONRECHTER TE HARDERWIJK OP VORDERING VAN BESSELSEN DE HUURKOOPOVEREENKOMST WEGENS WANPRESTATIE VAN DE KOPERS EN GELASTTE HIJ DE TERUGGAVE VAN HET BEDRIJF AAN BESSELSEN .

4 IN CASSATIE VOOR DE HOGE RAAD VORDEREN BERG EN BUSSCHERS IN WEZEN VEROORDELING VAN BESSELSEN TOT BETALING VAN ACHTERSTALLIG SALARIS OVER DE PERIODE WAARIN HET BEDRIJF DOOR MANSHANDEN EN TWEEHUIJZEN WERD GEVOERD . TOT STAVING VAN HUN EIS STELLEN ZIJ MET NAME, DAT DE OVERGANG VAN EEN ONDERNEMING ER NIET TOE KAN LEIDEN, DAT DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE VERVREEMDER VOOR DE UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST VOORTSPRUITENDE VERPLICHTINGEN ZONDER TOESTEMMING VAN DE BETROKKEN WERKNEMERS OPHOUDT TE BESTAAN .

5 DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN HEEFT DE BEHANDELING VAN DE ZAAK GESCHORST EN HET HOF DE VOLGENDE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD :

"1 ) A ) MOET ARTIKEL 3, LID 1, VAN BOVENGENOEMDE RICHTLIJN ALDUS WORDEN UITGELEGD DAT - VOOR ZOVER IN DE RICHTLIJN OF DOOR DE LID-STATEN NIET ANDERS IS BEPAALD - DE VERVREEMDER NA HET TIJDSTIP VAN DE OVERGANG NIET MEER AANSPRAKELIJK IS VOOR DE VERPLICHTINGEN WELKE VOORTVLOEIEN UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST;

B ) INDIEN DIE VRAAG BEVESTIGEND WORDT BEANTWOORD : MOET GENOEMDE BEPALING DAN ALDUS WORDEN UITGELEGD DAT VOOR HET INTREDEN VAN DAT RECHTSGEVOLG - TE WETEN DAT DE VERVREEMDER NIET MEER AANSPRAKELIJK IS - DE TOESTEMMING VAN DE WERKNEMER IS VEREIST;

C ) ZO NEEN, MOET GENOEMDE BEPALING DAN ALDUS WORDEN VERSTAAN DAT GENOEMD RECHTSGEVOLG NIET INTREEDT INDIEN DE WERKNEMER DAARTEGEN BEZWAAR MAAKT, MET HET RECHTSGEVOLG DAT HIJ DAN IN DIENST BLIJFT VAN DE VERVREEMDER?

2 ) A ) KAN EEN HUURKOOPOVEREENKOMST ALS HIERBOVEN OMSCHREVEN, EEN OVERGANG VAN EEN ONDERNEMING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1, LID 1, VAN DE RICHTLIJN TEN GEVOLGE HEBBEN;

B ) KAN DE ONTBINDING VAN EEN HUURKOOPOVEREENKOMST ALS HIERBOVEN OMSCHREVEN, EEN OVERGANG IN VORENBEDOELDE ZIN TEN GEVOLGE HEBBEN, MET HET RECHTSGEVOLG DAT DE VERPLICHTINGEN WELKE VOOR DE HUURKOPER VOORTVLOEIEN UIT DE OP HET TIJDSTIP VAN DIE ONTBINDING BESTAANDE ARBEIDSOVEREENKOMST, DOOR DIE OVERGANG OP DE HUURVERKOPER OVERGAAN?"

6 VOOR EEN NADERE UITEENZETTING VAN DE FEITEN VAN HET HOOFDGEDING, DE BETROKKEN GEMEENSCHAPSBEPALINGEN, HET PROCESVERLOOP EN DE BIJ HET HOF INGEDIENDE OPMERKINGEN WORDT VERWEZEN NAAR HET RAPPORT TER TERECHTZITTING . DEZE ELEMENTEN VAN HET DOSSIER WORDEN HIERNA SLECHTS WEERGEGEVEN VOOR ZOVER DAT NOODZAKELIJK IS VOOR DE REDENERING VAN HET HOF .

DE EERSTE VRAAG

7 MET ZIJN EERSTE VRAAG WENST DE HOGE RAAD IN WEZEN TE VERNEMEN, OF ARTIKEL 3, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN 14 FEBRUARI 1977 ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD, DAT DE VERVREEMDER NA HET TIJDSTIP VAN DE OVERGANG, EN OP DE ENKELE GROND VAN DIE OVERGANG, BEVRIJD IS VAN ZIJN UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST OF ARBEIDSVERHOUDING VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN, OOK INDIEN DE IN DE ONDERNEMING AANGESTELDE WERKNEMERS NIET MET DAT GEVOLG INSTEMMEN OF ER ZICH TEGEN VERZETTEN .

8 BERG EN BUSSCHERS MENEN DAT DEZE VRAAG ONTKENNEND MOET WORDEN BEANTWOORD : DE VERVREEMDER ZOU SLECHTS MET INSTEMMING VAN DE WERKNEMERS BEVRIJD KUNNEN WORDEN VAN ZIJN AANSPRAKELIJKHEID JEGENS HEN . DIT ZOU IN DE EERSTE PLAATS VOORTVLOEIEN UIT HET DOEL VAN RICHTLIJN 77/187, DIE BEOOGT TE VERHINDEREN DAT DE OVERGANG VAN DE ONDERNEMING NADELIGE GEVOLGEN HEEFT VOOR DE ALDAAR AANGESTELDE WERKNEMERS, EN IN DE TWEEDE PLAATS UIT HET VERBINTENISRECHTELIJKE BEGINSEL, DAT NIEMAND DE SCHULD VAN EEN DERDE KAN OVERNEMEN - MET BEVRIJDENDE WERKING VOOR DEZE DERDE - ZONDER TOESTEMMING VAN DE SCHULDEISER .

9 DAARTEGENOVER BETOGEN BESSELSEN, DE NEDERLANDSE, DE BRITSE EN DE PORTUGESE REGERING ALSOOK DE COMMISSIE, DAT DOOR DE OVERGANG VAN EEN ONDERNEMING OOK DE UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST VOORTVLOEIENDE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN VAN RECHTSWEGE OP DE VERKRIJGER OVERGAAN . MET BETREKKING TOT DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE VERVREEMDER ZOU DE BEVRIJDENDE WERKING VAN DE OVERGANG BIJGEVOLG NIET KUNNEN AFHANGEN VAN DE WIL VAN DE BETROKKEN WERKNEMERS EN HUN EVENTUEEL VERZET ZOU ER NIET TOE KUNNEN LEIDEN, DAT ZIJ IN DIENST VAN DE VERVREEMDER BLIJVEN .

10 OPGEMERKT ZIJ, DAT VOLGENS ARTIKEL 3, LID 1, EERSTE ALINEA, VAN RICHTLIJN 77/187 "DE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN WELKE VOOR DE VERVREEMDER VOORTVLOEIEN UIT DE OP HET TIJDSTIP VAN DE OVERGANG ... BESTAANDE ARBEIDSOVEREENKOMST OF ARBEIDSVERHOUDING, DOOR DEZE OVERGANG OP DE VERKRIJGER OVERGAAN ". IN DE TWEEDE ALINEA VAN DAT ARTIKELLID WORDT EVENWEL GEPRECISEERD, DAT "DE LID-STATEN MOGEN BEPALEN DAT DE VERVREEMDER OOK NA HET TIJDSTIP VAN DE OVERGANG ... EN NAAST DE VERKRIJGER AANSPRAKELIJK IS VOOR DE VERPLICHTINGEN WELKE VOORTVLOEIEN UIT EEN ARBEIDSOVEREENKOMST OF EEN ARBEIDSVERHOUDING ".

11 BIJ ONDERZOEK VAN ARTIKEL 3, LID 1, EN MET NAME BIJ VERGELIJKING VAN DE EERSTE EN DE TWEEDE ALINEA VAN DIT ARTIKELLID BLIJKT, DAT DOOR DE OVERGANG VAN DE ONDERNEMING OOK DE VOOR DE WERKGEVER UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST OF -VERHOUDING VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN VAN RECHTSWEGE OVERGAAN VAN DE VERVREEMDER OP DE VERKRIJGER, BEHOUDENS DE BEVOEGDHEID VAN DE LID-STATEN OM TE BEPALEN DAT DE VERVREEMDER EN DE VERKRIJGER NA DE OVERGANG HOOFDELIJK AANSPRAKELIJK ZIJN . MAKEN DE LID-STATEN GEEN GEBRUIK VAN DEZE BEVOEGDHEID, DAT WORDT DE VERVREEMDER DERHALVE DOOR HET ENKELE FEIT VAN DE OVERGANG VAN ZIJN VERPLICHTINGEN ALS WERKGEVER BEVRIJD, ZONDER DAT DIT RECHTSGEVOLG AFHANKELIJK IS VAN DE INSTEMMING VAN DE BETROKKEN WERKNEMERS .

12 TEN ONRECHTE BETOGEN BERG EN BUSSCHERS, DAT DEZE UITLEGGING NIET STROOKT MET HET DOEL VAN RICHTLIJN 77/187 . VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK - LAATSTELIJK BEVESTIGD IN HET ARREST VAN 10 FEBRUARI 1988 ( ZAAK 324/86, DADDY' S DANCE HALL, JURISPR . 1988, BLZ . 0000 ) - BEOOGT DE RICHTLIJN IMMERS TE VERZEKEREN, DAT DE WERKNEMERS, IN GEVAL VAN WIJZIGING IN DE PERSOON VAN HET HOOFD VAN DE ONDERNEMING, HUN RECHTEN BEHOUDEN, DOOR HET MOGELIJK TE MAKEN DAT ZIJ OP DEZELFDE VOORWAARDEN ALS ZIJ MET DE VERVREEMDER WAREN OVEREENGEKOMEN, IN DIENST VAN DE NIEUWE WERKGEVER BLIJVEN . ZIJ BEOOGT ECHTER NIET DE VOORTZETTING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST OF -VERHOUDING MET DE VERVREEMDER, INDIEN DE IN DE ONDERNEMING AANGESTELDE WERKNEMERS NIET IN DE DIENST VAN DE VERKRIJGER WILLEN BLIJVEN .

13 EVENMIN KAN HET ARGUMENT WORDEN AANVAARD BETREFFENDE EEN VERBINTENISRECHTELIJK BEGINSEL DAT IN HET RECHT VAN DE LID-STATEN ALGEMEEN ZOU ZIJN ERKEND EN VOLGENS HETWELK WIJZIGING VAN DEBITEUR SLECHTS MET TOESTEMMING VAN DE SCHULDEISER KAN PLAATS VINDEN . WELK BELANG DIT BEGINSEL OVERIGENS OOK MOGE HEBBEN, HIER KAN WORDEN VOLSTAAN MET DE VASTSTELLING, DAT DE REGELS DIE VAN TOEPASSING ZIJN IN HET GEVAL VAN OVERGANG VAN EEN ONDERNEMING OF VESTIGING OP EEN ANDER ONDERNEMINGSHOOFD, DE TOT DE OVERGEDRAGEN ECONOMISCHE EENHEID BEHORENDE BESTAANDE ARBEIDSVERHOUDINGEN IN HET BELANG VAN DE WERKNEMERS BEOGEN VEILIG TE STELLEN . OM DEZE REDEN BEPAALT DE RICHTLIJN, DAT DE UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMSTEN VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN VAN RECHTSWEGE OP DE VERKRIJGER OVERGAAN, WAARMEE ZIJ HET DOOR VERZOEKERS IN HET HOOFDGEDING INGEROEPEN BEGINSEL OPZIJ ZET . DOOR VOORTS DE LID-STATEN BEVOEGD TE VERKLAREN TE VOORZIEN IN EEN HOOFDELIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN VERVREEMDER EN VERKRIJGER NA DE OVERGANG, GEEFT DE TWEEDE ALINEA VAN ARTIKEL 3, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 DE LID-STATEN DE MOGELIJKHEID OM DE REGEL VAN OVERGANG VAN RECHTSWEGE TE VERZOENEN MET BEGINSELEN VAN HUN EIGEN RECHT .

14 MITSDIEN MOET OP DE EERSTE VRAAG WORDEN GEANTWOORD, DAT ARTIKEL 3, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN 14 FEBRUARI 1977 ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD, DAT DE VERVREEMDER NA HET TIJDSTIP VAN DE OVERGANG, EN OP DE ENKELE GROND VAN DIE OVERGANG, BEVRIJD IS VAN ZIJN AANSPRAKELIJKHEID VOOR DE UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST OF ARBEIDSVERHOUDING VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN, OOK INDIEN DE IN DE ONDERNEMING AANGESTELDE WERKNEMERS MET DAT GEVOLG NIET INSTEMMEN OF ZICH ERTEGEN VERZETTEN, BEHOUDENS DE BEVOEGDHEID VAN DE LID-STATEN OM TE BEPALEN DAT DE VERVREEMDER EN DE VERKRIJGER NA DE OVERGANG HOOFDELIJK AANSPRAKELIJK ZIJN .

DE TWEEDE VRAAG

15 DE TWEEDE VRAAG STREKT ER IN WEZEN TOE TE VERNEMEN, OF ARTIKEL 1, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN 14 FEBRUARI 1977 ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD, DAT DE RICHTLIJN VAN TOEPASSING IS OP A ) OVERDRACHT VAN EEN ONDERNEMING KRACHTENS EEN HUURKOOPOVEREENKOMST ZOALS GEREGELD DOOR HET NEDERLANDSE RECHT, EN B ) TERUGGAVE VAN DIE ONDERNEMING TEN GEVOLGE VAN DE ONTBINDING VAN DE HUURKOOPOVEREENKOMST DOOR DE RECHTER .

16 ALLE PARTIJEN BIJ DE PROCEDURE DIE OVER DEZE VRAAG OPMERKINGEN HEBBEN GEMAAKT, ZIJN EENSTEMMIG VAN OORDEEL, DAT DE RICHTLIJN VAN TOEPASSING IS OP DE OVERGANG VAN EEN ONDERNEMING KRACHTENS EEN HUURKOOPOVEREENKOMST . ZIJ VERSCHILLEN ECHTER VAN MENING OVER HAAR TOEPASSELIJKHEID IN HET GEVAL DAT DE ONDERNEMING AAN DE VERVREEMDER TERUGVALT TEN GEVOLGE VAN DE ONTBINDING VAN DE HUURKOOPOVEREENKOMST DOOR DE RECHTER . BERG EN BUSSCHERS EN DE NEDERLANDSE EN DE BRITSE REGERING, ALSOOK DE COMMISSIE IN HAAR TER TERECHTZITTING GEMAAKTE OPMERKINGEN, MENEN DAT DE ONTBINDING VAN EEN OVEREENKOMST, OOK INDIEN DIT DOOR DE RECHTER GESCHIEDT, ZOZEER SAMENHANGT MET DE OVEREENKOMST ZELF, DAT DE OVERGANG VAN EEN ONDERNEMING, DIE DAARVAN HET GEVOLG IS, OP EEN LIJN MOET WORDEN GESTELD MET EEN OVERGANG TEN GEVOLGE VAN OVERDRACHT KRACHTENS OVEREENKOMST . BESSELSEN BETOOGT DAARENTEGEN, DAT DE RICHTLIJN NIET HET OOG HEEFT OP OVERGANG INGEVOLGE EEN RECHTERLIJKE BESLISSING, DAAR EEN DERGELIJKE BESLISSING NIET HET KARAKTER VAN EEN OVEREENKOMST HEEFT .

17 GELIJK HET HOF OVERWOOG IN ZIJN ARREST VAN 17 DECEMBER 1987 ( ZAAK 287/86, NY MOELLE KRO, JURISPR . 1986, BLZ . 5465 ), IS RICHTLIJN 77/187 VAN TOEPASSING ZODRA ER, DOOR OVERDRACHT KRACHTENS OVEREENKOMST OF DOOR FUSIE, WIJZIGING OPTREEDT IN DE NATUURLIJKE OF RECHTSPERSOON DIE DE ONDERNEMING EXPLOITEERT, EN DIE UIT DIEN HOOFDE VERPLICHTINGEN HEEFT TEGENOVER DE WERKNEMERS DIE IN DIE ONDERNEMING ZIJN AANGESTELD, WAARBIJ NIET VAN BELANG IS OF DE EIGENDOM VAN DE ONDERNEMING IS OVERGEDRAGEN .

18 WANNEER DUS DE KOPER VAN EEN ONDERNEMING INGEVOLGE EEN HUURKOOPOVEREENKOMST HOOFD VAN DE ONDERNEMING WORDT IN DE HIERBOVEN BEDOELDE ZIN, IS DIE OVERGANG TE BESCHOUWEN ALS OVERGANG VAN EEN ONDERNEMING TEN GEVOLGE VAN OVERDRACHT KRACHTENS OVEREENKOMST IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1, LID 1, VAN DE RICHTLIJN, OOK AL VERKRIJGT DIE KOPER DE EIGENDOM VAN DE ONDERNEMING EERST OP HET MOMENT WAAROP HIJ DE GEHELE KOOPPRIJS HEEFT BETAALD .

19 HETZELFDE GELDT WANNEER DE OVERGEDRAGEN ONDERNEMING NA ONTBINDING VAN DE HUURKOOPOVEREENKOMST WORDT TERUGGEGEVEN AAN HAAR VROEGERE HOOFD . DAARBIJ IS NIET VAN BELANG, OF DIE ONTBINDING HET GEVOLG IS VAN EEN OVEREENKOMST TUSSEN DE CONTRACTPARTIJEN, VAN EEN EENZIJDIGE VERKLARING VAN EEN HUNNER, DAN WEL VAN EEN RECHTERLIJKE BESLISSING . IN AL DEZE GEVALLEN VINDT DE OVERGANG VAN DE ONDERNEMING IMMERS PLAATS IN HET KADER VAN CONTRACTUELE BETREKKINGEN . VOOR ZOVER DE TERUGGAVE VAN DE ONDERNEMING ER DUS TOE LEIDT, DAT DE KOPER DE HOEDANIGHEID VAN ONDERNEMINGSHOOFD VERLIEST EN DE VERKOPER DEZE WEDEROM VERKRIJGT, MOET ZIJ WORDEN BESCHOUWD ALS OVERGANG VAN DE ONDERNEMING OP EEN ANDER ONDERNEMINGSHOOFD TEN GEVOLGE VAN OVERDRACHT KRACHTENS OVEREENKOMST IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1, LID 1, VAN DE RICHTLIJN .

20 MITSDIEN MOET OP DE TWEEDE VRAAG WORDEN GEANTWOORD, DAT ARTIKEL 1, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN 14 FEBRUARI 1977 ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD, DAT DE RICHTLIJN ZOWEL VAN TOEPASSING IS OP DE OVERDRACHT VAN EEN ONDERNEMING KRACHTENS EEN HUURKOOPOVEREENKOMST ZOALS GEREGELD DOOR HET NEDERLANDSE RECHT, ALS OP DE TERUGGAVE VAN DIE ONDERNEMING ALS GEVOLG VAN ONTBINDING VAN DE HUURKOOPOVEREENKOMST DOOR DE RECHTER .

Beslissing inzake de kosten

KOSTEN

21 DE KOSTEN DOOR DE NEDERLANDSE, DE BRITSE EN DE PORTUGESE REGERING EN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING VAN HUN OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ( VIJFDE KAMER ),

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN BIJ ARRESTEN VAN 1 MEI 1987 GESTELDE VRAGEN,

VERKLAART VOOR RECHT :

1 ) ARTIKEL 3, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN 14 FEBRUARI 1977 MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT DE VERVREEMDER NA HET TIJDSTIP VAN DE OVERGANG, EN OP DE ENKELE GROND VAN DIE OVERGANG, BEVRIJD IS VAN ZIJN AANSPRAKELIJKHEID VOOR DE UIT DE ARBEIDSOVEREENKOMST OF ARBEIDSVERHOUDING VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN, OOK INDIEN DE IN DE ONDERNEMING AANGESTELDE WERKNEMERS MET DAT GEVOLG NIET INSTEMMEN OF ZICH ERTEGEN VERZETTEN, BEHOUDENS DE BEVOEGDHEID VAN DE LID-STATEN OM TE BEPALEN DAT DE VERVREEMDER EN DE VERKRIJGER NA DE OVERGANG HOOFDELIJK AANSPRAKELIJK ZIJN .

2 ) ARTIKEL 1, LID 1, VAN RICHTLIJN 77/187 VAN 14 FEBRUARI 1977 MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT DE RICHTLIJN ZOWEL VAN TOEPASSING IS OP DE OVERDRACHT VAN EEN ONDERNEMING KRACHTENS EEN HUURKOOPOVEREENKOMST ZOALS GEREGELD DOOR HET NEDERLANDSE RECHT, ALS OP DE TERUGGAVE VAN DIE ONDERNEMING ALS GEVOLG VAN ONTBINDING VAN DE HUURKOOPOVEREENKOMST DOOR DE RECHTER .