Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep tot nietigverklaring - Middelen - Schending van wezenlijke vormvoorschriften - Onderzoek ambtshalve door rechter

[EG-Verdrag, art. 173 (thans, na wijziging, art. 230 EG)]

2. Procedure - Interventie - Verzoekschrift dat strekt tot ondersteuning van conclusies van een van partijen, maar waarin andere argumenten worden voorgedragen - Ontvankelijkheid - Vrije keuze van aangevoerde middelen - Omvang

(Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 116, lid 4)

3. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen - Terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten - Artikel 13 van verordening nr. 1430/79 - Beslissingsbevoegdheid van Commissie - Recht van betrokken marktdeelnemer om te worden gehoord - Omvang

(Verordening nr. 1430/79 van de Raad, art. 13; verordening nr. 2454/93 van de Commissie, art. 905)

4. Gemeenschapsrecht - Eerbiediging van rechten van verdediging - Grondbeginsel - Werkingssfeer - Douanezaken - Administratieve procedure voor kwijtschelding van invoerrechten - Draagwijdte van beginsel

(Verordening nr. 2454/93 van de Commissie, art. 905)

5. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen - Terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten - Bijzondere situatie" - Omstandigheden die geen manipulatie of klaarblijkelijke nalatigheid" van kant van belanghebbende inhouden - Begrippen

(Verordening nr. 1430/79 van de Raad, art. 13)

6. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen - Terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten - Artikel 13 van verordening nr. 1430/79 - Strekking - Beslissingsbevoegdheid van Commissie - Wijze van uitoefening - Bijzondere situatie" - Begrip - Ernstige tekortkomingen van overeenkomstsluitende partijen bij toepassing van overeenkomst die Gemeenschap bindt - Ernstig tekortschieten van Commissie

(Verordening nr. 1430/79 van de Raad, art. 13)

7. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen - Terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten - Artikel 13 van verordening nr. 1430/79 - Navordering van in- of uitvoerrechten - Artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79 - Strekking

(Verordeningen van de Raad nr. 1430/79, art. 13, en nr. 1697/79, artikel 5, lid 2)

8. Internationale overeenkomsten - Associatieovereenkomst EEG-Turkije - Verplichtingen van overeenkomstsluitende partijen

(Associatieovereenkomst EEG-Turkije)

9. Commissie - Verplichtingen - Toepassing van Associatieovereenkomst EEG-Turkije

[EG-Verdrag, art. 155 (thans art. 211 EG)]

10. Internationale overeenkomsten - Associatieovereenkomst EEG-Turkije - Twijfel omtrent geldigheid van certificaten inzake goederenverkeer - Verplichting om eerst gebruik te maken van geschillenprocedure van overeenkomst

(Associatieovereenkomst EEG-Turkije, art. 25)

11. Internationale overeenkomsten - Overeenkomsten van Gemeenschap - Nakoming door derde land van aangegane verplichtingen - Spanningen tussen Gemeenschap en dat land - Verplichtingen van Commissie - Omvang - Grenzen

[EG-Verdrag, art. 155 (thans art. 211 EG)]

12. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen - Navordering van in- of uitvoerrechten - Voorwaarden voor toepassing van artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79 - Vergissing van administratie die belastingschuldige redelijkerwijze niet kon ontdekken" - Beoordelingscriteria

(Verordening nr. 1697/79 van de Raad, art. 5, lid 2)

13. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen - Terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten - Artikel 13 van verordening nr. 1430/79 - Klaarblijkelijke nalatigheid" - Bewijslast

(Verordening nr. 1430/79 van de Raad, art. 13)

Samenvatting

1. Het Gerecht kan de schending van het beginsel van eerbiediging van de rechten van de verdediging ambtshalve onderzoeken, aangezien het een wezenlijk vormvoorschrift betreft.

( cf. punten 134-135 )

2. Volgens artikel 116, lid 4, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht mag de interveniënt de conclusies van de partij ter ondersteuning waarvan hij is tussengekomen, niet verruimen, doch is hij vrij in de keuze van de middelen en argumenten waarmee hij die conclusies ondersteunt.

( cf. punt 137 )

3. De eerbiediging van de rechten van de verdediging in iedere procedure die voor de belanghebbende tot een bezwarend besluit kan leiden, is een grondbeginsel van gemeenschapsrecht dat zelfs bij ontbreken van enige regeling van de betrokken procedure in acht moet worden genomen. Dit beginsel houdt in dat eenieder tegen wie een bezwarend besluit kan worden genomen, zijn standpunt behoorlijk kenbaar moet kunnen maken, op zijn minst over de elementen die de Commissie als basis voor de litigieuze beslissing tegen hem in aanmerking neemt. Gelet op de beoordelingsvrijheid waarover de Commissie beschikt wanneer zij een beschikking geeft overeenkomstig de algemene billijkheidsclausule van artikel 13 van verordening nr. 1430/79 betreffende terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten, dient de eerbiediging van het recht om te worden gehoord a fortiori te worden gegarandeerd in de procedures krachtens die verordening. Dit geldt in het bijzonder wanneer de Commissie in het kader van de uitsluitende bevoegdheid waarover zij beschikt ingevolge artikel 905 van verordening nr. 2454/93, wil afwijken van het standpunt van de nationale autoriteit wat de vraag betreft of is voldaan aan de voorwaarden van dat artikel 13, en inzonderheid of de belanghebbende een klaarblijkelijke nalatigheid kan worden verweten.

( cf. punten 151-153, 155 )

4. De eerbiediging van de rechten van de verdediging, een grondbeginsel van gemeenschapsrecht, houdt niet alleen in dat de belanghebbende de gelegenheid krijgt zich behoorlijk te uiten over de relevantie van de feiten, maar ook dat hij minstens zijn standpunt kan bepalen over de documenten waarop de gemeenschapsinstelling zich baseert.

Op grond van het beginsel van de eerbiediging van de rechten van de verdediging is vereist dat degene die om kwijtschelding van invoerrechten verzoekt, de gelegenheid heeft gehad zijn standpunt te bepalen over de documenten waarop de Commissie de bestreden beschikking heeft gebaseerd.

Het is niet aan de Commissie te beslissen over de eventuele relevantie of het eventuele belang van bepaalde documenten voor de verdediging van een partij. Het is namelijk niet uit te sluiten dat stukken die volgens de Commissie irrelevant zijn, voor de verzoekende partij wel van belang zijn. Zou de Commissie eenzijdig stukken uit de administratieve procedure kunnen weren die eventueel voor haar nadelig zijn, zou zulks een ernstige schending vormen van de rechten van de verdediging van degene die om kwijtschelding van invoerrechten verzoekt.

( cf. punten 179, 185 )

5. Artikel 13, lid 1, van verordening nr. 1430/79 betreffende terugbetaling of kwijtschelding van in- of uitvoerrechten, stelt die terugbetaling of kwijtschelding afhankelijk van twee cumulatieve voorwaarden, te weten het bestaan van een bijzondere situatie en het ontbreken van klaarblijkelijke nalatigheid of manipulatie van de kant van de belanghebbende.

Het bestaan van een bijzondere situatie is aangetoond, wanneer uit de omstandigheden van het concrete geval blijkt dat de belastingschuldige in een uitzonderlijke situatie verkeert vergeleken met de andere marktdeelnemers die dezelfde activiteit verrichten, en dat hij anders geen nadeel zou hebben ondervonden in verband met de boeking achteraf van de douanerechten.

Wat de voorwaarde van het ontbreken van klaarblijkelijke nalatigheid of manipulatie van de zijde van de belanghebbende betreft, komt het criterium dat de vergissing kan worden ontdekt in de zin van artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79, overeen met klaarblijkelijke nalatigheid of manipulatie in de zin van artikel 13, lid 1, van verordening nr. 1430/79, zodat de voorwaarden van deze bepaling van verordening nr. 1430/79 moeten worden beoordeeld in het licht van die van artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79.

( cf. punten 217-220 )

6. Artikel 13 van verordening nr. 1430/79, volgens hetwelk tot terugbetaling of kwijtschelding van invoerrechten kan worden overgegaan in bijzondere situaties die het gevolg zijn van omstandigheden die geen manipulatie of klaarblijkelijke nalatigheid van de kant van de belanghebbende inhouden, is een algemene billijkheidsclausule.

Teneinde uit te maken of de omstandigheden van het concrete geval een bijzondere situatie opleveren in de zin van die bepaling, moet de Commissie de relevante feitelijke gegevens in hun geheel onderzoeken. In gevallen waarin voor kwijtscheldingsverzoeken een beroep wordt gedaan op ernstige tekortkomingen van de overeenkomstsluitende partijen bij de toepassing van een overeenkomst waardoor de Gemeenschap wordt gebonden, brengt deze verplichting mee dat de Commissie bij haar onderzoek van de gegrondheid van die verzoeken rekening houdt met alle feitelijke omstandigheden van de litigieuze invoer waarvan zij kennis heeft gekregen in de uitoefening van haar toezichthoudende en controlerende taak in het kader van de toepassing van die overeenkomst. Evenmin mag zij relevante inlichtingen buiten beschouwing laten waarvan zij in de uitoefening van haar taak kennis heeft gekregen en die, hoewel zij in het stadium van de nationale procedure niet in het administratieve dossier waren opgenomen, eventueel een kwijtschelding ten gunste van de belanghebbenden hadden kunnen rechtvaardigen.

Voorts beschikt de Commissie bij de toepassing van artikel 13 van verordening nr. 1430/79 weliswaar over een beoordelingsmarge, doch moet zij bij de uitoefening van die bevoegdheid het belang van de Gemeenschap bij de naleving van de douaneregels en het belang van de importeur te goeder trouw, geen nadeel te lijden dat verder gaat dan het normale handelsrisico, werkelijk tegen elkaar afwegen. Bij haar onderzoek van de gegrondheid van een kwijtscheldingsverzoek mag de Commissie dus niet uitsluitend rekening houden met de gedragingen van de importeurs. Zij dient eveneens rekening te houden met de gevolgen van haar eigen, eventueel onrechtmatige, gedragingen voor de betrokken situatie.

( cf. punten 216, 222-225 )

7. Volgens artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79 behoeven de bevoegde autoriteiten niet over te gaan tot navordering van het bedrag van de rechten bij invoer of bij uitvoer dat niet is geheven ten gevolge van een vergissing van de bevoegde autoriteiten zelf die de belastingschuldige redelijkerwijze niet kon ontdekken, waarbij deze laatste zijnerzijds te goeder trouw heeft gehandeld en voldaan heeft aan alle voorschriften van de geldende regeling inzake de douaneaangifte. Derhalve is het gewettigd vertrouwen van de belastingschuldige slechts vatbaar voor bescherming uit hoofde van die bepaling, indien het de bevoegde autoriteiten zelf zijn geweest die de grondslag hebben gecreëerd voor het gewettigd vertrouwen van de belastingschuldige. Deze voorwaarde kan niet vervuld worden geacht, wanneer de bevoegde autoriteiten inzonderheid met betrekking tot de oorsprong van de goederen zijn misleid door onjuiste verklaringen van de belastingschuldige, waarvan zij de geldigheid niet behoeven te controleren of beoordelen. In een dergelijk geval is het de belastingschuldige die het risico moet dragen dat voortvloeit uit een handelsdocument dat bij een latere controle vals blijkt te zijn.

Ook al hebben artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79 en artikel 13 van verordening nr. 1430/79, volgens hetwelk de bevoegde autoriteiten tot terugbetaling of kwijtschelding van invoerrechten kunnen overgaan in bijzondere situaties die het gevolg zijn van omstandigheden die geen manipulatie of klaarblijkelijke nalatigheid van de kant van de belanghebbende inhouden, hetzelfde doel, die bepalingen stemmen niet in alle opzichten met elkaar overeen. Eerstgenoemde bepaling heeft namelijk een beperktere doelstelling dan de laatstgenoemde, aangezien zij uitsluitend de bescherming beoogt van het gewettigd vertrouwen van de belastingschuldige in de juistheid van alle factoren die een rol spelen bij het besluit om al dan niet tot navordering van douanerechten over te gaan, terwijl artikel 13 van verordening nr. 1430/79 een algemene billijkheidsclausule is.

Wanneer de bevoegde autoriteiten geen douanerechten hebben geboekt omdat zij door verklaringen van exporteurs zijn misleid, kan de belastingschuldige derhalve geen beroep doen op artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79. Gezien artikel 4, punt 2, sub c, van verordening nr. 3799/86 en artikel 904, sub c, van verordening nr. 2454/93 kan de belastingschuldige evenmin stellen, dat de overlegging van ongeldige certificaten en derhalve de vergissing van die bevoegde autoriteiten op zich een bijzondere situatie in de zin van artikel 13 van verordening nr. 1430/79 vormen. Die bepalingen staan daarentegen niet eraan in de weg dat de belastingschuldige andere omstandigheden aanvoert ter motivering van zijn verzoek om kwijtschelding op grond van artikel 13 van verordening nr. 1430/79. Er kan namelijk bijvoorbeeld niet worden uitgesloten, dat de vergissing van de bevoegde autoriteiten op haar beurt in de hand is gewerkt door een gebrekkige controle van de Commissie op de toepassing van de bepalingen van een associatieovereenkomst, wat een bijzondere situatie kan opleveren.

( cf. punten 231-235 )

8. Overeenkomstig artikel 7 van de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand is gebracht tussen de EEG en Turkije, dienen de overeenkomstsluitende partijen alle algemene of bijzondere maatregelen te nemen die geschikt zijn om de nakoming van de uit de overeenkomst voortvloeiende verplichtingen te verzekeren, en zich te onthouden van alle maatregelen die de verwezenlijking van de doelstellingen van die overeenkomst in gevaar kunnen brengen. Deze bepaling is de uitdrukking van het beginsel pacta sunt servanda" alsmede van het beginsel van goede trouw, waardoor partijen bij een overeenkomst van internationaal publiekrecht zich moeten laten leiden.

( cf. punt 237 )

9. Ingevolge artikel 155 van het Verdrag (thans artikel 211 EG) en het beginsel van behoorlijk bestuur is de Commissie verplicht, de juiste toepassing te verzekeren van de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand is gebracht tussen de EEG en Turkije, en het Aanvullend Protocol.

( cf. punt 257 )

10. Volgens de opzet van de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand is gebracht tussen de EEG en Turkije, moet de Commissie bij twijfel omtrent de geldigheid van door de Turkse douaneautoriteiten afgegeven certificaten inzake goederenverkeer A.TR.1, gebruik maken van de geschillenprocedure van artikel 25 van die overeenkomst alvorens de certificaten ongeldig te verklaren. Dit klemt te meer omdat de overeenkomst niet voorziet in de mogelijkheid voor een overeenkomstsluitende partij om de door de douaneautoriteiten van de andere overeenkomstsluitende partij afgegeven certificaten ongeldig te verklaren. Bovendien lijkt een dergelijke handelwijze moeilijk verenigbaar met het stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de douaneautoriteiten van partijen bij de overeenkomst en met het beginsel dat de douaneadministratie van het land van invoer de door de autoriteiten van het land van uitvoer rechtsgeldig uitgebrachte beoordelingen erkent.

( cf. punt 270 )

11. Het bestaan van spanningen tussen de Gemeenschap en een derde land ontslaat de Commissie als hoedster van het Verdrag en van de op de grondslag daarvan gesloten overeenkomsten niet van de plicht om zich via de in de overeenkomst voorziene middelen of de op de grondslag daarvan genomen besluiten te vergewissen van de juiste nakoming door dit land van de verplichtingen die dit op grond van een met de Gemeenschap gesloten overeenkomst is aangegaan. Is zij wegens het bestaan van die spanningen niet in staat aan die verplichting te voldoen, inzonderheid omdat de haar ter beschikking gestelde middelen onwerkzaam of ondoeltreffend blijken te zijn, dan dient zij op zijn minst de lidstaten onverwijld in kennis te stellen van de maatregelen die moeten worden getroffen om eventuele schade voor de Gemeenschap en haar marktdeelnemers te voorkomen. In geen geval mag de Commissie gebruik maken van haar uitsluitende bevoegdheid inzake navordering en kwijtschelding van invoerrechten om de gebrekkige toepassing van een tussen de Gemeenschap en een derde land gesloten overeenkomst te compenseren.

( cf. punten 271-272 )

12. Om te beoordelen of de belastingschuldige de vergissing van de bevoegde autoriteiten redelijkerwijze niet kon ontdekken" in de zin van artikel 5, lid 2, van verordening nr. 1697/79 inzake navordering van de rechten bij invoer of bij uitvoer die niet van de belastingschuldige zijn opgeëist voor goederen welke zijn aangegeven voor een douaneregeling waaruit de verplichting tot betaling van dergelijke rechten voortvloeide, dient met name te worden gelet op de precieze aard van de vergissing, de beroepservaring van de betrokken ondernemer en de mate van de door hem betrachte zorgvuldigheid. Bij die beoordeling moet rekening worden gehouden met de bijzondere omstandigheden van het concrete geval. Bij de beoordeling van de aard van de vergissing wordt in het bijzonder gelet op de tijdsspanne gedurende welke de bevoegde autoriteiten zich zijn blijven vergissen en op de complexiteit van de betrokken bepalingen.

( cf. punten 279, 282 )

13. Overeenkomstig artikel 13 van verordening nr. 1430/79 kan tot terugbetaling of kwijtschelding van invoerrechten worden overgegaan in bijzondere situaties die het gevolg zijn van omstandigheden die geen manipulatie of klaarblijkelijke nalatigheid van de kant van de belanghebbende inhouden. Het staat aan de Commissie om het bewijs te leveren van een klaarblijkelijke nalatigheid wanneer de verzoekende partijen hun koopcontracten hebben gesloten en tot de betrokken invoer zijn overgegaan volgens de geldende handelsgebruiken.

( cf. punt 297 )