Zaak C-81/12

Asociaţia Accept

tegen

Consiliul Naţional pentru Combaterea Discriminării

(verzoek van de Curtea de Apel Bucureşti om een prejudiciële beslissing)

„Sociaal beleid — Gelijke behandeling in arbeid en beroep — Richtlijn 2000/78/EG — Artikelen 2, lid 2, sub a, 10, lid 1, en 17 — Verbod van discriminatie op grond van seksuele geaardheid — Begrip ‚feiten die discriminatie kunnen doen vermoeden’ — Aanpassing van bewijslast — Doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties — Persoon die zich voordoet en door publieke opinie wordt beschouwd als manager van professionele voetbalclub — Publieke verklaringen waarin aanwerving van als homoseksueel voorgestelde voetballer wordt uitgesloten”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 25 april 2013

Directe discriminatie in de zin van artikel 2, lid 2, sub a, van richtlijn 2000/78 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep veronderstelt niet dat een klager kan worden geïdentificeerd die beweert het slachtoffer van dergelijke discriminatie te zijn geweest. Overigens verzet artikel 9, lid 2, van richtlijn 2000/78 – in het bijzonder gelet op het bepaalde in artikel 8, lid 1, van deze richtlijn – zich er geenszins tegen dat een lidstaat in zijn nationale wetgeving verenigingen die een rechtmatig belang hebben bij het doen naleven van die richtlijn, het recht verleent gerechtelijke of administratieve procedures in te stellen om de uit die richtlijn voortvloeiende verplichtingen te doen naleven, zonder dat zij namens een bepaalde klager optreden of zonder dat er een identificeerbare klager is. Wanneer een lidstaat in een dergelijk recht voorziet, volgt uit artikel 8, lid 1, gelezen in samenhang met de artikelen 9, lid 2, en 10, leden 1, 2 en 4, van richtlijn 2000/78 dat deze richtlijn zich er evenmin tegen verzet dat de in dit artikel 10, lid 1, bedoelde bewijsvoeringsregeling ook geldt wanneer een dergelijke vereniging een procedure inleidt zonder daarbij namens of ter ondersteuning van een bepaalde klager te handelen, of dit zonder diens toestemming doet. (cf. punten 36-38)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 41-43)

De artikelen 2, lid 2, en 10, lid 1, van richtlijn 2000/78 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep moeten aldus worden uitgelegd dat, wat een professionele voetbalclub betreft, publieke verklaringen waarin de aanwerving van een als homoseksueel voorgestelde voetballer wordt uitgesloten, kunnen worden gekwalificeerd als „feiten die discriminatie kunnen doen vermoeden”, indien de betrokken verklaringen afkomstig zijn van een persoon die zich in de media en de samenleving voordoet als de topmanager van die club en daar ook als dusdanig wordt beschouwd, ook al beschikt hij niet noodzakelijkerwijs over de rechtsbevoegdheid om die club te verbinden of deze inzake aanwerving te vertegenwoordigen. De enkele omstandigheid dat dergelijke verklaringen niet rechtstreeks van een bepaalde verwerende partij afkomstig zijn, verhindert immers niet noodzakelijkerwijs het bewijs ten aanzien van deze partij van „feiten die discriminatie kunnen doen vermoeden” in de zin van artikel 10, lid 1, van deze richtlijn. Hieruit volgt dat een werkgever die verweerder is, feiten die kunnen doen vermoeden dat hij een discriminerend aanwervingsbeleid voert, niet kan weerleggen met het loutere argument dat de verklaringen die een homofoob aanwervingsbeleid suggereren, afkomstig zijn van een persoon die beweert en lijkt belangrijk te zijn bij de bedrijfsvoering van deze werkgever, maar niet over rechtsbevoegdheid beschikt om laatstgenoemde inzake aanwervingen te verbinden. De omstandigheid dat een verwerende werkgever zich niet duidelijk van de betrokken verklaringen heeft gedistantieerd, kan een element vormen dat de geadieerde instantie bij een algemene beoordeling van de feiten in de beschouwing kan betrekken. (cf. punten 48-50, 53, dictum 1)

Artikel 10, lid 1, van richtlijn 2000/78 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep moet aldus worden uitgelegd dat bij kwalificatie van publieke verklaringen waarin de aanwerving van een als homoseksueel voorgestelde voetballer wordt uitgesloten, als „feiten die discriminatie” op grond van seksuele geaardheid bij de aanwerving van spelers door een professionele voetbalclub „kunnen doen vermoeden”, de in artikel 10, lid 1, van richtlijn 2000/78 bedoelde bewijsvoeringsregeling er niet toe leidt dat bewijs wordt verlangd dat niet kan worden geleverd zonder het recht op eerbiediging van het privéleven te schenden. De verwerende partijen kunnen voor de bevoegde nationale instanties een dergelijke schending immers weerleggen door met alle middelen rechtens met name aan te tonen dat hun aanwervingsbeleid is gebaseerd op factoren die niets met discriminatie op grond van seksuele geaardheid te maken hebben. Ter weerlegging van het vermoeden dat uit artikel 10, lid 1, van richtlijn 2000/78 kan voortvloeien, is niet vereist dat een verwerende partij aantoont dat zij in het verleden personen met een bepaalde seksuele geaardheid heeft aangeworven. Een dergelijk vereiste kan in bepaalde omstandigheden immers daadwerkelijk tot een schending van het recht op eerbiediging van het privéleven leiden. In het kader van de algemene beoordeling die aan de geadieerde nationale instantie toekomt, kan de schijn van discriminatie op grond van seksuele geaardheid worden weerlegd door onderling overeenstemmende aanwijzingen. Een dergelijke aanwijzing kan met name bestaan in een reactie van de betrokken verwerende partij, in de zin dat deze zich duidelijk distantieert van de publieke verklaringen die aan de schijn van discriminatie ten grondslag liggen, en in feit dat er in het aanwervingsbeleid van deze partij uitdrukkelijke regels ter verzekering van de naleving van het beginsel van gelijke behandeling in de zin van richtlijn 2000/78 bestaan. (cf. punten 56-59, dictum 2)