Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Mededinging - Administratieve procedure - Beschikking van Commissie waarbij inbreuk wordt vastgesteld - Aan te dragen bewijs - Vereiste mate van bewijskracht

[EG-Verdrag, art. 85, lid 1 (thans art. 81, lid 1, EG)]

2. Mededinging - Mededingingsregelingen - Overeenkomsten tussen ondernemingen - Ongunstige beïnvloeding van handel tussen lidstaten - Criteria - Beperkende praktijken die gehele grondgebied van lidstaat bestrijken

[EG-Verdrag, art. 85, lid 1 (thans art. 81, lid 1, EG)]

3. Mededinging - Mededingingsregelingen - Overeenkomsten tussen ondernemingen - Bewijs van duur van inbreuk, te leveren door Commissie

4. Mededinging - Mededingingsregelingen - Afbakening van markt - Doel - Bepaling van mate van ongunstige beïnvloeding van handel tussen lidstaten

[EG-Verdrag, art. 85 en 86 (thans art. 81 EG en 82 EG)]

5. Mededinging - Mededingingsregelingen - Overeenkomsten tussen ondernemingen - Stelsel van selectieve distributie van motorvoertuigen - Uitnodiging van constructeur aan dealers die binnen handelsbetrekkingen valt

[EG-Verdrag, art. 85, lid 1 (thans art. 81, lid 1, EG)]

6. Mededinging - Mededingingsregelingen - Verbod - Groepsvrijstelling - Verordening nr. 123/85 - Draagwijdte

[EG-Verdrag, art. 85, leden 1 en 3 (thans art. 81, leden 1 en 3, EG); verordening nr. 123/85 van de Commissie, art. 3, punten 10 en 11]

7. Mededinging - Administratieve procedure - Onderzoek van klachten - Beschikking van Commissie waarbij inbreuk wordt vastgesteld - Beginsel van behoorlijk bestuur - Voortijdige uiting door Commissie van zienswijze dat sprake is van inbreuk - Geen onpartijdigheid bij beoordeling van bewijs - Gevolgen

8. Mededinging - Administratieve procedure - Toegang tot kopieën van bewijsstukken - Verzoek ingediend na vaststelling en betekening van eindbeschikking van Commissie - Weigering - Invloed op wettigheid van beschikking - Geen

9. Mededinging - Administratieve procedure - Geheimhoudingsplicht - Mededeling aan pers van informatie over voorgenomen sanctie vóór vaststelling van beschikking - Schending van geheimhoudingsplicht, beginsel van behoorlijk bestuur en vermoeden van onschuld - Invloed op wettigheid van beschikking - Voorwaarden

[EG-Verdrag, art. 214 (thans art. 287 EG)]

10. Handelingen van de instellingen - Motivering - Verplichting - Omvang - Beschikking houdende toepassing van mededingingsregels - Verwijzing in voetnoten bij beschikking naar documenten waarover ondernemingen beschikken - Verplichting voor Commissie om die documenten weer te geven - Geen

[EG-Verdrag, art. 190 (thans art. 253 EG)]

Samenvatting

1. Om te onderzoeken of de Commissie de feiten onjuist heeft beoordeeld, waar zij tot de conclusie kwam dat verzoekster inbreuk heeft gemaakt op artikel 85, lid 1, van het Verdrag (thans artikel 81, lid 1, EG), moet worden nagegaan of de Commissie voldoende bepaalde en onderling overeenstemmende bewijzen heeft verzameld, die de vaste overtuiging kunnen dragen dat de gestelde inbreuk plaats heeft gehad.

( cf. punt 43 )

2. Om de handel tussen de lidstaten ongunstig te kunnen beïnvloeden in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag (thans artikel 81, lid 1, EG), moet een overeenkomst of gedraging op grond van objectieve omstandigheden rechtens of feitelijk met een voldoende mate van waarschijnlijkheid doen verwachten dat zij al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel, de handel tussen lidstaten kan beïnvloeden. Op dit punt moet precies worden onderzocht, of de betrokken beperkende maatregelen de markt voor sommige producten tussen de lidstaten kunnen opsplitsen en aldus de door het Verdrag gewenste economische interpenetratie kunnen tegengaan. Dit is kennelijk het geval wanneer deze maatregelen gelden voor alle dealers van de betrokken automerken in een wezenlijk deel van de gemeenschappelijke markt. Mededingingsbeperkende gedragingen die het gehele grondgebied van een lidstaat bestrijken, hebben namelijk naar hun aard een versterking van de nationale drempelvorming tot gevolg, hetgeen de door het Verdrag beoogde economische interpenetratie belemmert.

( cf. punt 179 )

3. De rechtszekerheid, waarop de marktdeelnemers aanspraak hebben, houdt in dat de Commissie in geval van een geschil over het bestaan van een inbreuk op de mededingingsregels, bewijsmateriaal moet overleggen inzake feiten die voldoende recent zijn, zodat redelijkerwijs kan worden aangenomen dat deze inbreuk tussen twee nauwkeurig bepaalde data ononderbroken is blijven voortduren.

( cf. punt 188 )

4. De afbakening van de markt bij de toepassing van artikel 85 van het Verdrag (thans artikel 81 EG) speelt niet dezelfde rol als bij de toepassing van artikel 86 van het Verdrag (thans artikel 82 EG). In het kader van de toepassing van artikel 86 van het Verdrag is een nauwkeurige omschrijving van de relevante markt een noodzakelijke en voorafgaande voorwaarde voor de beoordeling door de Commissie van een gedraging die in strijd met de mededingingsregels zou zijn; voordat een misbruik van machtspositie kan worden vastgesteld, moet namelijk het bestaan van een machtspositie op een bepaalde markt worden vastgesteld, wat inhoudt dat deze markt eerst moet zijn afgebakend. Daarentegen moet in het kader van de toepassing van artikel 85 van het Verdrag eventueel de relevante markt worden afgebakend om te bepalen of de overeenkomst, het besluit van een ondernemersvereniging of de betrokken onderling afgestemde gedraging de handel tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden en tot doel of tot gevolg heeft dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd, beperkt of vervalst.

Bijgevolg is de Commissie verplicht in een beschikking krachtens artikel 85 van het Verdrag de markt af te bakenen, wanneer zonder een dergelijke afbakening niet kan worden uitgemaakt of de overeenkomst, het besluit van de ondernemersvereniging of de onderling afgestemde gedraging de handel tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden en tot doel of tot gevolg heeft dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd, beperkt of vervalst.

( cf. punt 230 )

5. Een door een automobielconstructeur tot zijn dealers gerichte uitnodiging is niet een eenzijdige handeling die buiten het toepassingsgebied van artikel 85, lid 1, van het Verdrag (thans artikel 81, lid 1, EG) zou vallen, doch wel een overeenkomst in de zin van deze bepaling, wanneer zij binnen de sfeer valt van handelsbetrekkingen van langere duur, die in een tevoren gesloten algemene overeenkomst zijn geregeld.

( cf. punt 236 )

6. Artikel 85, lid 1, van het Verdrag (thans artikel 81, lid 1, EG) kan in geen geval niet-toepasselijk worden verklaard wanneer de partijen bij een selectieve distributieovereenkomst zich aldus gedragen, dat de neveninvoer wordt beperkt. De strekking van een verordening inzake de vrijstelling van groepen afzetovereenkomsten is namelijk, dat de daarin vervatte vrijstelling afhankelijk wordt gesteld van de voorwaarde dat de gebruikers door de mogelijkheid van nevenimport een billijk aandeel in de uit de alleenverkoop voortvloeiende voordelen krijgen.

Hoewel verordening nr. 123/85 de automobielconstructeurs belangrijke middelen ter bescherming van hun distributienetten biedt, mogen zij hun markten niet opdelen. In deze verordening wordt wel vrijstelling verleend voor overeenkomsten waarbij een leverancier een erkend wederverkoper op een bepaald grondgebied belast met de afzet van en de klantenservice voor auto's en zich verbindt om binnen dat gebied slechts aan hem contractproducten te leveren. De vrijstelling geldt dus met name voor de aan de erkende dealer opgelegde verplichting om niet te verkopen aan niet-erkende wederverkopers (artikel 3, punt 10), behoudens wanneer het gaat om tussenpersonen, dat wil zeggen marktdeelnemers die in naam en voor rekening van eindgebruikers handelen en daartoe een schriftelijke volmacht hebben gekregen (artikel 3, punt 11). Dit neemt evenwel niet weg, dat volgens artikel 10 van deze verordening de Commissie de krachtens die verordening geldende vrijstelling kan intrekken indien zij vaststelt dat een op grond van de verordening vrijgestelde overeenkomst toch bepaalde gevolgen heeft die onverenigbaar zijn met de voorwaarden van artikel 85, lid 3, van het Verdrag, en met name wanneer eindgebruikers of andere van het distributienet deel uitmakende ondernemingen bij voortduring of systematisch door de fabrikant of een van het distributienet deel uitmakende onderneming op een verderreikende wijze dan de door deze verordening verleende vrijstelling worden bemoeilijkt binnen de gemeenschappelijke markt contract- of daarmee overeenstemmende producten te betrekken.

( cf. punten 241-242 )

7. Wanneer aan het einde van de administratieve procedure wordt vastgesteld dat de feiten die een inbreuk op de mededingingsregels vormen, zijn bewezen, kan hieraan niet worden afgedaan door de eventuele vaststelling dat de Commissie in de loop van deze procedure te vroeg heeft laten blijken dat zij van het bestaan van die inbreuk overtuigd was. Voorzover bovendien de feitelijke elementen waar de Commissie in de bestreden beschikking van is uitgegaan, voor het merendeel rechtens genoegzaam zijn bewezen, kan verzoekster niet met succes aanvoeren, dat de Commissie bij haar beoordeling van de in beslag genomen documenten partijdig is geweest of tot haar conclusies is gekomen op basis van vermoedens zonder enige grondslag.

( cf. punten 270-271 )

8. Aan de regelmatigheid van een beschikking houdende vaststelling van een inbreuk op de mededingingsregels kan geenszins worden afgedaan door de weigering van de Commissie om een gunstig gevolg te geven aan een na de vaststelling en de betekening van de beschikking door verzoekster aan de Commissie gerichte vraag om haar kopieën van de bewijsstukken te doen toekomen.

( cf. punt 277 )

9. Artikel 214 van het Verdrag (thans artikel 287 EG) legt aan de leden, de ambtenaren en de personeelsleden van de instellingen van de Gemeenschap de verplichting op de inlichtingen die naar hun aard onder de geheimhoudingsplicht vallen en met name de inlichtingen betreffende de ondernemingen en hun handelsbetrekkingen of de bestanddelen van hun kostprijzen, niet openbaar te maken. Hoewel deze bepaling vooral betrekking heeft op van ondernemingen verkregen inlichtingen, wijzen de woorden met name" er op, dat het daarbij om een algemeen beginsel gaat dat eveneens voor andere vertrouwelijke inlichtingen geldt.

In dit verband vallen in contradictoire procedures die eventueel met een veroordeling kunnen worden afgesloten, de aard en het bedrag van de voorgestelde sanctie uiteraard onder het beroepsgeheim, zolang de sanctie niet definitief is goedgekeurd en uitgesproken.

Dit beginsel volgt met name uit de noodzaak om de goede naam en de waardigheid van de betrokkene te eerbiedigen zolang hij niet is veroordeeld.

De verplichting voor de Commissie om over het precieze bedrag van de voorgenomen sanctie aan de pers geen inlichtingen mee te delen, valt niet alleen samen met haar verplichting om het beroepsgeheim te eerbiedigen, maar ook met haar verplichting inzake behoorlijk bestuur.

Ten slotte is het beginsel van het vermoeden van onschuld, dat van toepassing is op procedures betreffende inbreuken door ondernemingen op de mededingingsregels, die tot het opleggen van geldboeten of dwangsommen kunnen leiden, door de Commissie kennelijk niet geëerbiedigd wanneer deze nog voordat zij de door haar beschuldigde onderneming formeel veroordeelt, aan de pers kennis geeft van de beslissing die voor beraadslaging aan het adviescomité en het college van commissieleden wordt voorgelegd.

Een dergelijke onregelmatigheid kan de nietigverklaring van de betrokken beschikking teweegbrengen, indien komt vast te staan dat, indien deze onregelmatigheid zich niet had voorgedaan, de beschikking een andere inhoud zou hebben gehad.

( cf. punten 279, 281, 283 )

10. De Commissie is niet verplicht de documenten waar zij in de voetnoten bij de beschikking tot vaststelling van de inbreuk op de mededingingsregels naar verwijst, weer te geven, wanneer verzoekster of haar dochterondernemingen over die documenten beschikken.

( cf. punten 302 )