ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Richtlijn 2003/96 tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit en het evenredigheidsbeginsel moeten aldus worden uitgelegd dat zij:

— zich niet verzetten tegen een nationale regeling die aan verkopers van verwarmingsbrandstof de verplichting oplegt om binnen een gestelde termijn een maandelijkse lijst van verklaringen in te dienen, waarin wordt bevestigd dat de gekochte producten voor verwarming worden gebruikt, en

— zich verzetten tegen een nationale regeling op grond waarvan het accijnstarief voor motorbrandstof wordt toegepast op de verkochte verwarmingsbrandstof wanneer een dergelijke lijst niet binnen de gestelde termijn wordt overgelegd, ook al is vastgesteld dat er geen twijfel bestaat over het gebruik van dat product voor verwarming.

Aangezien de lidstaten over een beoordelingsmarge beschikken ten aanzien van de maatregelen en de regelingen die zij zullen vaststellen om belastingontwijking en -fraude in het kader van de verkoop van verwarmingsbrandstof te voorkomen, en daar de verplichting om een lijst van afnemersverklaringen bij de bevoegde autoriteiten in te dienen geen kennelijk onevenredige verplichting is, dient immers enerzijds worden geoordeeld dat een dergelijke verplichting een geschikte maatregel vormt om dat doel te bereiken en niet verder gaat dan ter verwezenlijking ervan noodzakelijk is.

Anderzijds is een bepaling van nationaal recht volgens welke het accijnstarief voor motorbrandstof automatisch wordt toegepast op verwarmingsbrandstof wanneer niet tijdig een lijst van afnemersverklaringen wordt ingediend, ook al wordt die brandstof daadwerkelijk voor verwarming gebruikt, echter in strijd met de algemene opzet en het doel van richtlijn 2003/96, die berusten op het beginsel dat energieproducten worden belast volgens het werkelijke gebruik dat ervan wordt gemaakt. Bovendien is die automatische toepassing van het accijnstarief voor motorbrandstof, ingeval de verplichting om een dergelijke lijst in te dienen, niet wordt nagekomen, in strijd met het evenredigheidsbeginsel. Het toepassen van het accijnstarief voor motorbrandstof op verwarmingsbrandstof omdat niet aan die verplichting is voldaan, gaat, wanneer de betrokken producten zonder enige twijfel voor verwarming werden gebruikt, namelijk verder dan noodzakelijk is om belastingontwijking en -fraude te voorkomen.

(cf. punten 25, 26, 33‑35, 39, 42 en dictum)
De vraag of het Gerecht bij de beoordeling van de feiten en het bewijs een juist juridisch criterium heeft toegepast, vormt een rechtsvraag die vatbaar is voor toetsing door het Hof in het kader van een hogere voorziening.

In het kader van het onderzoek van een inbreuk op het mededingingsrecht van de Unie dient de Unierechter, bij zijn beoordeling of een dochteronderneming haar marktgedrag autonoom bepaalt dan wel in hoofdzaak de haar door haar moedermaatschappij verstrekte instructies opvolgt, rekening te houden met alle relevante gegevens, die in elk concreet geval anders kunnen zijn en waarvan dus geen uitputtende lijst kan worden opgesteld.

Het Gerecht moet zijn beoordeling baseren op feiten die zich tijdens de inbreukperiode hebben voorgedaan, onverminderd de mogelijkheid om rekening te houden met gegevens inzake een eerdere periode, voor zover het kan aantonen dat deze gegevens relevant zijn voor de inbreukperiode en het de conclusies die uit de beoordeling van deze oudere gegevens voortvloeien, niet automatisch toepast op de inbreukperiode.

In het kader van die totaalbeoordeling kan het feit dat een moedermaatschappij haar dochteronderneming uitdrukkelijk heeft verboden om deel te nemen aan de mededinging verstorende gedragingen op een bepaalde markt, weliswaar een aanwijzing vormen voor het feit dat zij beslissende invloed uitoefende op deze dochteronderneming, maar het feit dat deze laatste die instructie niet heeft opgevolgd, mag niet worden opgevat als een aanwijzing dat daadwerkelijk dergelijke invloed is uitgeoefend.

Het feit dat een dochteronderneming de instructies van haar moedermaatschappij niet opvolgt, kan op zich echter evenmin volstaan als bewijs dat deze laatste in de praktijk geen beslissende invloed op haar dochteronderneming heeft uitgeoefend, aangezien voor het bestaan van beslissende invloed niet vereist is dat de dochteronderneming alle instructies van haar moedermaatschappij opvolgt, zolang het maar niet de regel is dat de instructies niet worden opgevolgd.

Tot slot impliceert het feit dat het tegenbewijs dat noodzakelijk is ter weerlegging van een vermoeden van daadwerkelijke uitoefening van beslissende invloed, moeilijk kan worden geleverd, op zich niet dat dit vermoeden de facto onweerlegbaar is, met name niet wanneer de entiteiten waartegen het vermoeden werkt, zelf het beste in staat zijn om dit bewijs in hun eigen activiteitensfeer te zoeken.

(cf. punten 33, 34, 39‑41, 44)
De artikelen 5, lid 1, en 8, lid 3, van richtlijn 2002/19 inzake de toegang tot en interconnectie van elektronischecommunicatienetwerken en bijbehorende faciliteiten (toegangsrichtlijn), in samenhang met artikel 28 van richtlijn 2002/22 inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronischecommunicatienetwerken en ‑diensten (universeledienstrichtlijn), moeten aldus worden uitgelegd dat zij het mogelijk maken dat een nationale regelgevende instantie (NRI) in het kader van de beslechting van een geschil tussen twee exploitanten aan een ervan de verplichting oplegt ervoor te zorgen dat eindgebruikers toegang hebben tot diensten met gebruikmaking van niet-geografische nummers die worden verricht in het netwerk van de andere exploitant, en krachtens artikel 13 van richtlijn 2002/19 regels voor de tariefstelling voor deze toegang tussen deze exploitanten vaststelt, mits deze verplichtingen objectief, transparant, evenredig en niet-discriminerend zijn, gebaseerd zijn op de aard van het geconstateerde probleem en gerechtvaardigd zijn in het licht van de doelstellingen genoemd in artikel 8 van richtlijn 2002/21 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronischecommunicatienetwerken en ‑diensten (kaderrichtlijn), en de in de artikelen 6 en 7 van deze richtlijn voorgeschreven procedures, in voorkomend geval, in acht zijn genomen. Het staat aan de nationale rechter een en ander na te gaan.

Artikel 8, lid 3, van de toegangsrichtlijn verzet zich er dus niet tegen dat in het kader van de toepassing van artikel 28 van de universeledienstrichtlijn prijscontroleverplichtingen als bedoeld in artikel 13, lid 1, van de toegangsrichtlijn worden opgelegd aan een exploitant zonder een aanmerkelijke macht op de gegeven markt, mits dergelijke verplichtingen noodzakelijke en evenredige maatregelen zijn om ervoor te zorgen dat de eindgebruikers toegang hebben tot de diensten met gebruikmaking van niet-geografische nummers binnen de Unie.

Aangezien artikel 13 van de toegangsrichtlijn geen regels voor de tariefstelling bevat, is het dus aan de NRI’s deze te regelen en er daarbij op toe te zien dat de regeling voldoet aan de voorwaarden van artikel 8, lid 4, van deze richtlijn.

Dat een NRI een besluit kan vaststellen dat in de plaats treedt van een overeenkomst tussen de betrokken exploitanten, doet geen afbreuk aan de vrijheid van ondernemerschap, mits de in het kader van de beslechting van het geschil tussen de betrokken exploitanten opgelegde verplichtingen noodzakelijk en evenredig zijn. Het recht op vrije beroepsuitoefening kan namelijk, evenals de uitoefening van het eigendomsrecht, aan beperkingen worden onderworpen, voor zover deze beperkingen werkelijk beantwoorden aan de doeleinden van algemeen belang die de Unie nastreeft en, het nagestreefde doel in aanmerking genomen, niet zijn te beschouwen als een onevenredige en onduldbare ingreep waardoor deze rechten in hun kern worden aangetast.

(cf. punten 51, 52, 55‑62, dictum 2)
Een activiteit kan alleen dan worden beschouwd in overeenstemming te zijn met artikel 6, lid 2, van richtlijn 92/43 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna, indien is gegarandeerd dat zij niet leidt tot een verstoring die significante gevolgen kan hebben voor de doelen van richtlijn 92/43, met name die welke deze nastreeft op het vlak van de instandhouding van natuurlijke habitats, fauna en flora. Om vast te stellen of artikel 6, lid 2, van richtlijn 92/43 is geschonden, moet de Commissie rechtens genoegzaam aantonen dat de betrokken lidstaat geen passende beschermingsmaatregelen heeft getroffen om te voorkomen dat de activiteiten van exploitatie van projecten, voor zover deze plaatsvonden na de aanwijzing van het betrokken gebied, leiden tot verslechteringen van de kwaliteit van de habitats van de betrokken soorten en tot verstoringen van deze soorten die significante gevolgen kunnen hebben voor de doelstelling van deze richtlijn om die soorten in stand te houden.

De Commissie hoeft evenwel voor de vaststelling van een schending van artikel 6, lid 2, van richtlijn 92/43 geen causaal verband aan te tonen tussen de exploitatie van installaties die voortkomen uit een project, en een significante verstoring van de betrokken soorten. Het volstaat immers dat deze instelling aantoont dat het waarschijnlijk is of dat het risico bestaat dat door deze exploitatie dergelijke storende factoren optreden. Het bewijs door de Commissie dat dit waarschijnlijk is of dat een dergelijk risico bestaat, sluit evenwel niet uit dat de betrokken lidstaat kan aantonen dat de betrokken maatregel voldoet aan de in artikel 6, lid 4, van richtlijn 92/43 gestelde voorwaarden en dat een beoordeling is gemaakt van de gevolgen van deze maatregel voor de doelstellingen van instandhouding van het beschermde gebied.

(zie punten 28‑30)
De lidstaat die niet met terugwerkende kracht vanaf de datum van zijn toetreding tot de Europese Unie een nationale regeling heeft ingetrokken volgens welke een ambtenaar onder de leeftijd van 45 jaar die zijn betrekking bij de nationale openbare dienst neerlegt om een beroepsactiviteit te gaan uitoefenen in een andere lidstaat, bij een instelling van de Europese Unie of bij een andere internationale organisatie, onmiddellijk een forfaitaire som ontvangt en zijn toekomstige pensioenrechten verliest, terwijl dit niet het geval is met een ambtenaar die deze betrekking blijft uitoefenen of die deze betrekking neerlegt om op het grondgebied van eerstgenoemde lidstaat een andere openbare betrekking te gaan uitoefenen, komt de verplichtingen niet na die op hem rusten krachtens de artikelen 45 VWEU en 48 VWEU en krachtens artikel 4, lid 3, VEU. Een dergelijke regeling weerhoudt werknemers er immers van, hun lidstaat van herkomst te verlaten om een beroepsactiviteit te gaan uitoefenen in een andere lidstaat, bij een instelling van de Europese Unie of bij een andere internationale organisatie, en leidt tot ongelijke behandeling van enerzijds migrerende werknemers, daaronder begrepen diegenen die werkzaam zijn bij de instellingen van de Europese Unie of bij een andere internationale organisatie, en anderzijds ambtenaren die hun beroepsactiviteit in de lidstaat van herkomst hebben uitgeoefend.

Ook wanneer die regeling zowel van toepassing is op nationale ambtenaren die ontslag hebben genomen om in de particuliere sector van hun lidstaat van herkomst te gaan werken, als op ambtenaren die ontslag nemen en deze lidstaat verlaten om in een andere lidstaat bij een instelling van de Unie of bij een andere internationale organisatie te gaan werken, neemt dit niet weg dat deze regeling rechtstreeks de toegang van laatstgenoemde categorie van ambtenaren tot de arbeidsmarkt in andere lidstaten dan hun lidstaat van herkomst beïnvloedt, en daardoor het vrije verkeer van ambtenaren kan belemmeren.

Opdat een maatregel het vrije verkeer beperkt, is het niet noodzakelijk dat hij op de nationaliteit van de betrokken personen is gebaseerd, en zelfs niet dat hij tot gevolg heeft dat alle werknemers van het eigen land worden begunstigd of dat alleen werknemers die staatsburger van een andere lidstaat zijn, worden benadeeld, doch niet de eigen werknemers. Het volstaat dat de voordeel gevende maatregel ten goede komt aan bepaalde categorieën van personen die een beroepsactiviteit uitoefenen in de betrokken lidstaat.

(cf. punten 43, 45‑47, 58 en dictum)
Uit de bewoordingen van die bepaling, gelezen tegen de achtergrond van overweging 83 van dezelfde richtlijn, volgt dat televisiereclame en telewinkelprogramma’s weliswaar duidelijk van de televisieprogramma’s moeten worden gescheiden met gebruikmaking van de diverse in artikel 19, lid 1, tweede volzin, van de richtlijn opgesomde middelen, maar dat die middelen daarom nog niet kunnen worden geacht cumulatief te moeten worden toegepast. Indien met één ervan – optisch, akoestiek of ruimtelijk – de volledige eerbiediging van de vereisten van de eerste volzin van artikel 19, lid 1, van die richtlijn kan worden gewaarborgd, staat het de lidstaten vrij om niet te eisen dat genoemde middelen gecombineerd worden gebruikt.

Artikel 19, lid 1, van richtlijn 2010/13 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) moet aldus worden uitgelegd dat het niet in de weg staat aan een nationale wettelijke regeling op grond waarvan het is toegestaan dat een opgedeeld beeldscherm waarop de programma-aftiteling in het ene deel verschijnt en een programmaoverzicht in het andere om het programma dat wordt beëindigd te scheiden van de erop volgende reclameonderbreking, niet noodzakelijkerwijs wordt gecombineerd met, of wordt gevolgd door, een akoestisch of optisch signaal, mits een dergelijk middel om te scheiden op zich beantwoordt aan de in de eerste volzin van dat artikel 19, lid 1, vermelde vereisten.

Artikel 23, lid 2, van richtlijn 2010/13 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) moet aldus worden uitgelegd dat sponsorlogo’s die in het kader van andere programma’s dan het gesponsorde programma worden uitgezonden, moeten worden meegerekend voor de in artikel 23, lid 1, van die richtlijn vastgelegde maximumreclamezendtijd per klokuur.

Uit de gezamenlijke bepalingen van artikel 1, lid 1, onder h) en k), en van artikel 10, lid 1, van die richtlijn kan worden afgeleid dat wanneer de interventie van een sponsor enkel erin bestaat dat hij bijdraagt aan de financiering van een dienst of van een programma, de symbolen, referenties of andere onderscheidingstekens in verband met een sponsoring strikt verband moeten houden met de dienst of het programma dat door die sponsor wordt gefinancierd of gecofinancierd. Die symbolen, die referenties of die andere onderscheidingstekens moeten dan ook aan het begin, tijdens of aan het einde van het gesponsorde programma worden geplaatst en bijgevolg niet buiten dat programma.

Eerbiediging van die verplichting is vooral in het belang van de consument als kijker, opdat deze erdoor in staat wordt gesteld, duidelijk te begrijpen dat voor een programma een sponsoringovereenkomst is gesloten, en te verhinderen dat de in artikel 23, lid 1, van de richtlijn audiovisuele mediadiensten vastgelegde maximumzendtijd per klokuur voor televisiereclamespots wordt omzeild.

(cf. punten 41, 47‑49, 51, dictum 2)
Artikel 45 VWEU moet aldus worden uitgelegd dat, enerzijds, het van toepassing is in een situatie waarin een staatsburger van een lidstaat die in deze lidstaat woont en werkt, in het bezit is van een in een andere lidstaat verkregen diploma, waarop hij zich beroept om te worden toegelaten tot een vergelijkend examen voor de werving van referendarissen bij het Hof van Cassatie van eerstbedoelde lidstaat, en, anderzijds, een dergelijke situatie niet onder artikel 45, lid 4, VWEU valt.

Richtlijn 2005/36 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties moet aldus worden uitgelegd dat het ambt van referendaris bij het Hof van Cassatie geen gereglementeerd beroep in de zin van deze richtlijn is.

Volgens artikel 3, lid 1, onder a), van deze richtlijn wordt onder het begrip „gereglementeerd beroep” immers verstaan een beroepswerkzaamheid of een geheel van beroepswerkzaamheden waartoe de toegang of waarvan de uitoefening of één van de wijzen van uitoefening krachtens wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen rechtstreeks of indirect afhankelijk wordt gesteld van het bezit van bepaalde beroepskwalificaties.

Uit artikel 3, lid 1, onder b), c) en e), van deze richtlijn volgt dat het in artikel 3, lid 1, onder a), van deze richtlijn gebruikte begrip bepaalde beroepskwalificatie niet ziet op om het even welke kwalificatie die blijkt uit een algemene opleidingstitel, maar op een kwalificatie die overeenstemt met een opleidingstitel die specifiek erop is gericht om de houders ervan voor te bereiden op de uitoefening van een bepaald beroep.

De opleidingstitels die zijn vereist om tot het ambt van referendaris bij het Hof van Cassatie toegang te hebben, zijn echter niet specifiek erop gericht de houders ervan voor te bereiden op de uitoefening van dat ambt, maar geven toegang tot een ruime waaier van juridische beroepen.

Deze titels impliceren dus het bezit van bepaalde beroepskwalificaties in de zin van artikel 3, lid 1, onder a), van richtlijn 2005/36, die zouden vereist zijn om toegang te hebben tot het ambt van referendaris bij het Hof van Cassatie of om dat ambt uit te oefenen.

Bijgevolg vormt dat ambt geen gereglementeerd beroep in de zin van richtlijn 2005/36.

(cf. punten 37‑40, 42, 45, dictum 2)
Het begrip „project van gemeenschappelijk belang” in de zin van de artikelen 171, lid 1, VWEU, en 172, tweede alinea, VWEU moet aldus worden uitgelegd dat het niet van toepassing is op een project dat beperkt blijft tot het verlengen van een bestaande corridor voor goederenvervoer per spoor. Dit begrip omvat projecten die het stadium van een eenvoudig verkeerscoördinatiemechanisme overstijgen en die een structurele kwaliteitsverbetering van de corridor voor goederenvervoer per spoor van de eerste reeks meebrengen.

Het begrip „project van gemeenschappelijk belang”, dat in die bepalingen staat, is in het VWEU immers niet gedefinieerd. Uit artikel 171, lid 1, eerste en derde streepje, VWEU blijkt namelijk dat de Unie voor de verwezenlijking van de in artikel 170 VWEU genoemde doelstellingen richtsnoeren opstelt, dat in deze richtsnoeren projecten van gemeenschappelijk belang worden aangegeven en dat de Unie steun kan verlenen voor dergelijke projecten. Wat vervoersinfrastructuur betreft, wijst verordening nr. 1315/2013 betreffende richtsnoeren van de Unie voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnetwerk in dat kader projecten van gemeenschappelijk belang aan als voornaamste instrument voor de totstandbrenging van een trans-Europees vervoersnetwerk. Blijkens overweging 8 van die verordening moet dat netwerk worden ontwikkeld door de totstandbrenging van nieuwe vervoersinfrastructuur, door het rehabiliteren en het opschalen van bestaande infrastructuur en door maatregelen die de hulpbronnenefficiënte benutting ervan bevorderen. In dit verband is voor de erkenning van een maatregel als project van gemeenschappelijk belang weliswaar niet vereist dat een nieuwe vervoersinfrastructuur tot stand worden gebracht, doch moet een dergelijk project wel een investering meebrengen waarmee op zijn minst wordt beoogd een bestaande infrastructuur te rehabiliteren of te moderniseren om deze doeltreffender en beter te maken, zoals met name voortvloeit uit artikel 7 van verordening nr. 1315/2013.

Voorts volgt uit artikel 48, lid 1, van verordening nr. 1315/2013, dat alleen adequate coördinatie tussen de kernnetwerkcorridors en de corridors voor goederenvervoer per spoor noemt, dat het Parlement en de Raad bij de uitoefening van de hun bij de artikelen 171, lid 1, VWEU en 172, eerste alinea, VWEU toegedeelde bevoegdheid hebben gemeend dat de corridors voor goederenvervoer per spoor niet behoren tot de in deze verordening aangewezen projecten van gemeenschappelijk belang. Bovendien bepaalt verordening nr. 913/2010 inzake het Europese spoorwegnet voor concurrerend goederenvervoer, zelfs voor bestaande corridors voor goederenvervoer per spoor, niet dat zij worden ontwikkeld als infrastructuurprojecten.

(cf. punten 43, 44, 46, 51‑53, 55, 58, 60)
Zaak C‑8/14

BBVA SA

tegen

Pedro Peñalva López e.a.

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Juzgado de Primera Instancia no 4 de Martorell)

„Prejudiciële verwijzing — Richtlijn 93/13/EEG — Hypothecaire leningsovereenkomst — Oneerlijke bedingen — Beslagprocedure — Incidenteel verzet — Vervaltermijnen”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Eerste kamer) van 29 oktober 2015

Bescherming van de consument — Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten — Richtlijn 93/13 — Hypothecaire beslagprocedure die loopt op de datum van vaststelling van een nationale overgangsbepaling die voorziet in een vervaltermijn om verzet aan te tekenen tegen de gedwongen executie — Termijn die ingaat op de dag na de bekendmaking van de regeling — Onverenigbaarheid met het doeltreffendheidsbeginsel

(Richtlijn 93/13 van de Raad, art. 6 en 7)

De artikelen 6 en 7 van richtlijn 93/13 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen een nationale overgangsbepaling volgens welke consumenten tegen wie een hypothecaire beslagprocedure is ingeleid vóór de datum van inwerkingtreding van de wet waarin deze bepaling is opgenomen, die op deze datum nog niet is afgerond, beschikken over een vervaltermijn van één maand vanaf de dag na bekendmaking van deze wet om tegen de gedwongen executie verzet aan te tekenen op grond van het oneerlijke karakter van contractuele bedingen.

Hoewel die overgangsbepaling het doeltreffendheidsbeginsel niet schendt uit het oogpunt van de duur van de aan de consument verleende verzettermijn, garandeert het feit dat deze termijn ingaat zonder dat de betrokken consumenten persoonlijk in kennis worden gesteld van de mogelijkheid om een nieuwe verzetsgrond aan te voeren in een executieprocedure die reeds is ingeleid vóór de inwerkingtreding van de wet waarin de overgangsbepaling is opgenomen, namelijk niet dat de vervaltermijn ten volle kan worden benut en is dus niet verzekerd dat het nieuwe, bij de wetswijziging in kwestie verleende recht daadwerkelijk kan worden uitgeoefend.

Bijgevolg is een dergelijke nationale overgangsbepaling in strijd met het doeltreffendheidsbeginsel.

(cf. punten 32, 39, 41, 42 en dictum)
2.

Gemeenschapsmerk — Definitie en verkrijging van het gemeenschapsmerk — Relatieve weigeringsgronden — Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten — Gevaar voor verwarring met het oudere merk — Gevaar voor associatie — Oudere merken met kenmerken waardoor zij kunnen worden geacht deel uit te maken van zelfde „familie” of „serie” van merken — Voorwaarden [Verordening nr. 40/94 van de Raad, art. 8, lid 1, b)] (cf. punt 32)
De richtlijnen 1999/5 betreffende radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en de wederzijdse erkenning van hun conformiteit, inzonderheid artikel 8, 2002/19 inzake de toegang tot en interconnectie van elektronischecommunicatienetwerken en bijbehorende faciliteiten, 2002/20 betreffende de machtiging voor elektronischecommunicatienetwerken en ‑diensten, zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/140, 2002/21 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronischecommunicatienetwerken en ‑diensten, en 2002/22 inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronischecommunicatienetwerken en ‑diensten, zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/136, moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een nationale regeling betreffende de heffing van een belasting die voor het gebruik van eindapparatuur voor mobiele radiocommunicatie via de ether in het kader van een abonnementscontract een algemene machtiging of een vergunning en betaling van een dergelijke belasting voorschrijft, voor zover het abonnementscontract zelf als vergunning of algemene machtiging geldt en derhalve in dit verband geen enkele tussenkomst van de overheid vereist is.

(cf. punt 46, dictum 1)