ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Zaak C-169/12

TNT Express Worldwide (Poland) sp. z o.o.

tegen

Minister Finansów

(verzoek van de Naczelny Sąd Administracyjny om een prejudiciële beslissing)

„Belasting over de toegevoegde waarde — Richtlijn 2006/112/EG — Artikel 66, sub a tot en met c — Vervoer- en verzenddiensten — Verschuldigd worden — Datum van ontvangst van prijs en uiterlijk dertigste dag na prestatie — Eerdere uitreiking van factuur”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Zesde kamer) van 16 mei 2013

Harmonisatie van de belastingwetgeving – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde – Belastbaar feit en verschuldigdheid van belasting – Vervoer- en verzenddiensten – Datum van ontvangst van prijs en uiterlijk dertigste dag na prestatie – Ontoelaatbaarheid, ook in geval van eerdere uitreiking van factuur

(Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 66)

Artikel 66 van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, zoals gewijzigd bij richtlijn 2008/117, moet aldus worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale regeling volgens welke de belasting over de toegevoegde waarde voor vervoer- en verzenddiensten verschuldigd wordt op de datum van ontvangst van de volledige prijs of een deel ervan, maar uiterlijk op de dertigste dag vanaf de dag van de verrichting van die diensten, zelfs indien de factuur eerder is uitgereikt en voorziet in een latere betalingstermijn.

(cf. punt 36 en dictum)

Zaak C-169/12

TNT Express Worldwide (Poland) sp. z o.o.

tegen

Minister Finansów

(verzoek van de Naczelny Sąd Administracyjny om een prejudiciële beslissing)

„Belasting over de toegevoegde waarde — Richtlijn 2006/112/EG — Artikel 66, sub a tot en met c — Vervoer- en verzenddiensten — Verschuldigd worden — Datum van ontvangst van prijs en uiterlijk dertigste dag na prestatie — Eerdere uitreiking van factuur”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Zesde kamer) van 16 mei 2013

Harmonisatie van de belastingwetgeving — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde — Belastbaar feit en verschuldigdheid van belasting — Vervoer- en verzenddiensten — Datum van ontvangst van prijs en uiterlijk dertigste dag na prestatie — Ontoelaatbaarheid, ook in geval van eerdere uitreiking van factuur

(Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 66)

Artikel 66 van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, zoals gewijzigd bij richtlijn 2008/117, moet aldus worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale regeling volgens welke de belasting over de toegevoegde waarde voor vervoer- en verzenddiensten verschuldigd wordt op de datum van ontvangst van de volledige prijs of een deel ervan, maar uiterlijk op de dertigste dag vanaf de dag van de verrichting van die diensten, zelfs indien de factuur eerder is uitgereikt en voorziet in een latere betalingstermijn.

(cf. punt 36 en dictum)
Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van Hof – Grenzen – Bevoegdheid van nationale rechter – Vaststelling en beoordeling van feiten van geding

(Art. 267 VWEU)

2. Harmonisatie van de belastingwetgeving – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over toegevoegde waarde – Belastingplichtigen – Begrip – Natuurlijke persoon die voor zijn activiteiten als zelfstandig gerechtsdeurwaarder al belastingplichtige is – Elke andere incidenteel verrichte economische activiteit – Daaronder begrepen – Voorwaarde

(Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 9, lid 1)

Samenvatting

1. Zie de tekst van de beslissing.

(cf. punt 25)

2. Artikel 9, lid 1, van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde moet aldus worden uitgelegd dat een natuurlijke persoon die voor zijn activiteiten als zelfstandig gerechtsdeurwaarder al onderworpen is aan de belasting over de toegevoegde waarde, ook voor elke andere economische activiteit die hij incidenteel verricht, als „belastingplichtige” moet worden aangemerkt, mits deze activiteit een activiteit in de zin van artikel 9, lid 1, tweede alinea, van richtlijn 2006/112 is.

(cf. punt 31 en dictum)
Het beginsel van neutraliteit van de belasting over de toegevoegde waarde moet aldus worden uitgelegd dat het eraan in de weg staat dat de belastingadministratie op basis van een nationale bepaling ter omzetting in nationaal recht van artikel 203 van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde de persoon die een vrijgestelde levering heeft verricht, de teruggaaf van de bij vergissing aan zijn klant gefactureerde belasting over de toegevoegde waarde weigert op grond dat deze leverancier de onjuiste factuur niet heeft gerectificeerd, terwijl de belastingadministratie die klant het recht op aftrek van die belasting over de toegevoegde waarde definitief heeft ontzegd, waardoor de nationale wettelijke rectificatieregeling niet meer van toepassing is.

Wanneer de opsteller van de factuur tijdig het gevaar voor verlies van belastinginkomsten volledig heeft uitgeschakeld, verlangt het beginsel van neutraliteit van de belasting over de toegevoegde waarde dat de ten onrechte gefactureerde belasting kan worden gecorrigeerd zonder dat deze regularisatie door de lidstaten afhankelijk kan worden gesteld van de goede trouw van de opsteller van die factuur. Deze regularisatie kan niet afhangen van de discretionaire beoordelingsbevoegdheid van de belastingadministratie.

(cf. punten 27, 39, dictum 1)
Sociale politiek – Gelijke behandeling in arbeid en beroep – Richtlijn 2000/78 – Verbod van discriminatie op grond van leeftijd – Nationale regeling die voor sommige beroepsgroepen voorziet in verplichte pensioenleeftijd van 62 jaar – Doel om leeftijdsgrens waarbij ambt moet worden neergelegd, te uniformiseren – Doel om evenwichtigere leeftijdsstructuur in te voeren – Nationale maatregelen die niet geschikt of noodzakelijk zijn voor die doelstellingen – Geen rechtvaardiging

(Richtlijn 2000/78 van de Raad, art. 2 en 6, lid 1)
1)

Een cruiseschip, zoals dit welk aan de orde is in het hoofdgeding, valt op basis van het criterium van „geregelde diensten” van artikel 2, punt 3g, van richtlijn 1999/32/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende een vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen en tot wijziging van richtlijn 93/12/EEG, zoals gewijzigd bij richtlijn 2005/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2005, onder artikel 4 bis, lid 4, van deze richtlijn, indien dit schip cruises met of zonder tussenliggende aanloophavens verricht die in de haven van vertrek of in een andere haven eindigen, mits deze cruises worden georganiseerd met een bepaalde regelmaat, op precieze data en in beginsel ook met precieze vertrek- en aankomsturen en de geïnteresseerden vrij kunnen kiezen tussen de verschillende aangeboden cruises, waarbij het aan de verwijzende rechter staat om dit te verifiëren.
2

Op 11 juli 2001 heeft de Commissie de bestreden beschikkingen vastgesteld, waarvan de artikelen 1 respectievelijk bepalen: — beschikking 2002/820: „De steun in de vorm van een belastingkrediet ten belope van 45 % van de investeringen die door Spanje in Álava onrechtmatig is verleend, in strijd met artikel 88, lid 3, [EG] op grond van Norma Foral nr. 22/1994 van 20 december 1994, de vijfde aanvullende bepaling van Norma Foral nr. 33/1995 van 20 december 1995, de zesde aanvullende bepaling van Norma Foral nr. 31/1996 van 18 december 1996, gewijzigd op grond van punt 2.11 van de uitzonderingsbepaling van Norma Foral nr. 24/1996 van 5 juli 1996 betreffende de vennootschapbelasting, de elfde aanvullende bepaling van Norma Foral nr. 33/1997 van 19 december 1997 en de zevende aanvullende bepaling van Norma Foral nr. 36/1998 van 17 december 1998, is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt”; — beschikking 2002/892: „De steunmaatregel in de vorm van een vermindering van de belastinggrondslag die door Spanje in strijd met artikel 88, lid 3, [EG] tot uitvoering is gebracht in het Territorio Histórico de Álava door middel van artikel 26 van de Norma Foral [24]/1996 van [5] juli 1996, is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt”; — beschikking 2003/27: „De steun in de vorm van een belastingkrediet ten belope van 45 % van de investeringen die door Spanje in de provincie Vizcaya onrechtmatig is verleend, in strijd met artikel 88, lid 3, [EG] op grond van [de vierde aanvullende bepaling van] Norma Foral nr. 7/1996 van 26 december 1996, voor onbeperkte tijd verlengd door de tweede bepaling van Norma Foral nr. 4/1998 van 2 april 1998, is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt”; — beschikking 2002/806: „De steunmaatregel in de vorm van een vermindering van de belastinggrondslag die door Spanje in strijd met artikel 88, lid 3, [EG] tot uitvoering is gebracht in het Territorio Histórico de Vizcaya door middel van artikel 26 van de Norma Foral 3/1996 van 26 juni, is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt”; — beschikking 2002/894: „De steun in de vorm van een belastingkrediet ten belope van 45 % van de investeringen die door Spanje in de provincie Guipúzcoa onrechtmatig is verleend, in strijd met artikel 88, lid 3, [EG] op grond van [de tiende aanvullende bepaling van] Norma Foral nr. 7/1997 van 22 december 1997, is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt”; — beschikking 2002/540: „De steunmaatregel in de vorm van een vermindering van de belastinggrondslag die door Spanje in strijd met artikel 88, lid 3, [EG] tot uitvoering is gebracht in het Territorio Histórico de Guipúzcoa door middel van artikel 26 van de Norma Foral 7/1996 van 4 juli 1996 is onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt”.
73

Wat de periodiciteit van de dwangsom betreft, is het Hof, gelet op het feit dat het leveren van het bewijs dat aan richtlijn 91/271 is voldaan, enige tijd kan vergen en om in voorkomend rekening te houden met de vooruitgang die de verwerende lidstaat heeft geboekt, overeenkomstig het voorstel van de Commissie van oordeel dat het passend is, voor de berekening van de dwangsom uit te gaan van tijdvakken van zes maanden en het totaal betreffende elk van die tijdvakken te verminderen met een percentage dat overeenkomt met het aantal IE dat in overeenstemming is gebracht met het reeds aangehaalde arrest Commissie/België.
Artikel 50 van Decreto-Lei (wetsbesluit) nr. 227/2006 van 15 november 2006 (Diário da República I, nr. 220, van 15 november 2006) luidt:

„1. Commerciële reclame die in bioscopen wordt vertoond, door middel van televisieomroep wordt verspreid of in elektronische programmagidsen is opgenomen, is ongeacht het uitzendplatform onderworpen aan een uitzendheffing, die is verschuldigd door de adverteerders en waarvan de opbrengst is bestemd voor het [Instituto do Cinema, Audiovisual e Multimédia (hierna: ‚ICAM’)] en het [Cinemateca Portuguesa – Museu do Cinema (hierna: ‚CP-MC’)].

2. De in het vorige lid bedoelde reclame omvat reclameboodschappen, sponsoring, televerkoop, teletekst en productplaatsing.

3. De in de vorige leden bedoelde heffing wordt door middel van belastingsubstitutie vastgesteld door de ondernemingen met een concessie om de reclametijdstippen in bioscopen te exploiteren, en door exploitanten of distributeurs van televisieomroep, die teletekstdiensten of elektronische programmagidsen aanbieden.”
38

Wat de andere taalversies van artikel 6, lid 2, van richtlijn 2000/78 betreft, moet worden vastgesteld dat zij, zoals de in punt 35 van het onderhavige arrest weergegeven Franse taalversie, uitdrukkelijk verwijzen naar de vaststelling, in ondernemings‑ en sectorale regelingen inzake sociale zekerheid, van een toetredingsleeftijd of van een leeftijd voor het verkrijgen van het recht op pensioen‑ of invaliditeitsuitkeringen. Zo spreekt bijvoorbeeld de Spaanse taalversie van „la determinación, para los regímenes profesionales de seguridad social, de edades para poder beneficiarse de prestaciones de jubilación o invalidez u optar a las mismas”, gebruikt de Duitse taalversie van deze bepaling de woorden „bei den betrieblichen Systemen der sozialen Sicherheit die Festsetzung von Altersgrenzen als Voraussetzung für die Mitgliedschaft oder den Bezug von Altersrente oder von Leistungen bei Invalidität”, verwijst de Engelse taalversie van de betrokken bepaling naar „the fixing for occupational social security schemes of ages for admission or entitlement to retirement or invalidity benefits” en gebruikt de Poolse taalversie van diezelfde bepaling de formulering „ustalanie, dla systemów zabezpieczenia społecznego pracowników, wieku przyznania lub nabycia praw do świadczeń emerytalnych lub inwalidzkich”.
In die omstandigheden heeft het Gerecht in punt 58 van het bestreden arrest geoordeeld dat de mededeling van het aangepaste NTP op 29 december 2006 in casu een nieuwe termijn van drie maanden in de zin van artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 had doen ingaan en het heeft in punt 59 van het bestreden arrest het volgende overwogen:

„Aangezien de termijn van drie maanden in de zin van artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 op 29 maart 2007 verstreek, kwam het verzoek om inlichtingen, dat de Commissie op 30 maart 2007 aan de Republiek Letland verstuurde, te laat. Bijgevolg hoeft niet meer te worden onderzocht of een dergelijk verzoek, zo het niet te laat zou zijn gekomen, de termijn had kunnen stuiten of schorsen en evenmin of een dergelijke stuiting of schorsing kon plaatsvinden niettegenstaande het feit dat de brief in het Engels en niet in het Lets was opgesteld.”
17

In de tweede plaats eindigde de arbeidsverhouding in de zaak Kleist door ontslag. In het geval van Kuso is er geen sprake van ontslag. De arbeidsverhouding in het hoofdgeding is gebaseerd op een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd en is geëindigd door het verstrijken van de duur waarvoor deze overeenkomst is aangegaan. Aangezien dergelijke arbeidsovereenkomsten normalerwijs aflopen door het verstrijken van de duur ervan zonder dat daartoe enige verklaring hoeft te worden afgelegd, vraagt de verwijzende rechter zich dus af of er een onderscheid moet worden gemaakt tussen de omstandigheden van het hoofdgeding en die welke het Hof hebben gebracht tot zijn uitspraak in het reeds aangehaalde arrest Kleist, dan wel of de door het Hof geboden oplossing in het arrest Kleist kan worden toegepast op het hoofdgeding.
10

Artikel 80 van het Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland (Duitse grondwet) luidt als volgt: „(1) De bondsregering, een bondsminister of de regeringen van deelstaten kunnen bij wet worden gemachtigd verordeningen uit te vaardigen. Daartoe moeten de inhoud, het doel en de omvang van de verleende machtiging in de wet worden bepaald. De verordening moet haar rechtsgrondslag vermelden. Indien in een wet is bepaald dat een machtiging kan worden gesubdelegeerd, is voor deze verdere delegatie van de machtiging een verordening vereist. (2) Toestemming van de Bundesrat is, voor zover niet anders is bepaald in de federale wettelijke regeling, vereist voor verordeningen van een bondsministerie of van een bondsminister [...], waarvoor goedkeuring van de Bundesrat vereist is of die door de deelstaten in opdracht van de Bond of als eigen aangelegenheid worden uitgevoerd. (3) De Bundesrat kan aan de bondsregering voorstellen voor de vaststelling van verordeningen voorleggen, waarvoor zijn goedkeuring vereist is. (4) Voor zover de regeringen van de deelstaten bij federale wet of op grond van federale wetten zijn gemachtigd om verordeningen uit te vaardigen, mogen zij ook een wet uitvaardigen.”
13

Daarop heeft het Oberlandesgericht Wien de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld: „1) Verzet het Unierecht zich, met name gelet op het arrest [Pfleiderer], tegen een nationale kartelrechtelijke bepaling die, (ook) in zaken betreffende de toepassing van artikel 101 VWEU of artikel 102 VWEU juncto verordening [(EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB 2003, L 1, blz. 1)], de verlening van inzage in de stukken van het kartelgerecht aan niet bij het geding betrokken derden ten behoeve van de voorbereiding van schadevorderingen tegen karteldeelnemers, zonder uitzondering afhankelijk stelt van de toestemming van alle partijen in het geding, en de rechter niet de mogelijkheid biedt om per geval een afweging te maken van de Unierechtelijk beschermde belangen om te bepalen onder welke voorwaarden inzage in het dossier wordt verleend of geweigerd? Indien de eerste vraag ontkennend wordt beantwoord: 2) Verzet het Unierecht zich tegen een dergelijke nationale bepaling, wanneer deze weliswaar evenzeer voor een zuiver nationale kartelzaak geldt en ook geen speciale regeling voor door clementieverzoekers ter beschikking gestelde stukken kent, maar vergelijkbare nationale bepalingen voor andere soorten gedingen, in het bijzonder het contentieuze en het niet-contentieuze civiele geding en het strafgeding, bepalen dat ook zonder de toestemming van de partijen inzage kan worden verleend in gerechtelijke dossiers, mits de derde die geen partij is in het geding, zijn rechtsbelang bij de inzage in het dossier aannemelijk maakt en zwaarder wegende belangen van een andere persoon of een hoger algemeen belang in het concrete geval niet in de weg staan aan de inzage in het dossier?”
43

In het arrest van 19 september 2002, Aventis (C-433/00, Jurispr. blz. I-7761), heeft het Hof immers weliswaar geoordeeld dat wanneer voor een geneesmiddel twee verschillende gecentraliseerde VHB’s waren verleend, respectievelijk voor een verpakking van vijf patronen en voor een verpakking van tien patronen, de Unieregeling eraan in de weg stond dat dit geneesmiddel in de handel werd gebracht in een verpakking die bestond uit twee samengevoegde en opnieuw geëtiketteerde verpakkingen van vijf patronen, doorgaans „bundeling” genoemd, maar de omstandigheden van de onderhavige zaak verschillen van de omstandigheden die aan de orde waren in de zaak die heeft geleid tot het arrest Aventis. De zaak Aventis betrof het ompakken voor een parallelhandel, en in navolging van de Portugese regering valt met name op te merken dat een vennootschap als Apozyt haar activiteit uitoefent nadat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde geneesmiddelen in de handel zijn gebracht. Inzonderheid komen de verrichtingen die erin bestaan het vloeibare geneesmiddel uit de oorspronkelijke flacons te trekken en ongewijzigd in gebruiksklare injectiespuiten af te vullen, in werkelijkheid overeen met de verrichtingen die anders, zonder tussenkomst van deze vennootschap, door de voorschrijvende arts of door de apotheken zelf in hun officina’s, of in ziekenhuizen, onder hun verantwoordelijkheid, zouden kunnen of hadden kunnen worden verricht.
30

Investeerders die hun tegoeden rechtstreeks in effecten beleggen, zijn voor deze handelingen immers niet aan de btw onderworpen en het doel van de vrijstelling van artikel 13, B, sub d, punt 6, van de Zesde richtlijn voor verrichtingen in verband met het beheer van gemeenschappelijke beleggingsfondsen bestaat erin het beleggen in effecten via beleggingsinstellingen voor kleine beleggers te vergemakkelijken door de btw-kosten uit te sluiten, teneinde te garanderen dat het gemeenschappelijke btw-stelsel fiscaal neutraal is met betrekking tot de keuze tussen rechtstreeks beleggen in effecten en beleggen via gemeenschappelijke beleggingsfondsen (zie arrest Abbey National, reeds aangehaald, punt 62, en arrest van 28 juni 2007, JP Morgan Fleming Claverhouse Investment Trust en The Association of Investment Trust Companies, C-363/05, Jurispr. blz. I-5517, punt 45).
38

De aldus uitgevoerde investering moet echter wel, voor zover sprake is van medefinanciering op grond van de convergentiedoelstelling, op specifieke en bepaalbare wijze op die NUTS II-regio’s worden gericht. In het hoofdgeding staat het aan de verwijzende rechter om na te gaan of aan deze voorwaarde is voldaan. Het is aan hem om met name te beoordelen of de regel in punt 8 van bijlage V bij het NSR dat 68,5 % van de in Lissabon gedane uitgaven subsidiabel is nu dat het deel van de uitgaven is waarvan het effect in de regio’s Norte, Centro en Alentejo optreedt, naar behoren is gerechtvaardigd.
82

Gelet op een en ander moet op de voorgelegde vragen worden geantwoord: — Artikel 20 VWEU moet aldus worden uitgelegd dat het er niet aan in de weg staat dat een lidstaat een onderdaan van een derde land een uit hoofde van gezinshereniging aangevraagde verblijfstitel weigert, ofschoon deze onderdaan wenst te wonen bij zijn echtgenote, die eveneens onderdaan is van een derde land, rechtmatig in deze lidstaat verblijft en moeder is van een uit een eerste huwelijk geboren kind dat burger van de Unie is, en bij het kind dat uit hun eigen huwelijk is geboren en dat eveneens onderdaan van een derde land is, voor zover die weigering er niet toe leidt dat de betrokken burger van de Unie het effectieve genot van de voornaamste aan de status van burger van de Unie ontleende rechten wordt ontzegd. Het is aan de verwijzende rechter, te onderzoeken of dit laatste het geval is. — Verzoeken om verblijfstitels uit hoofde van gezinshereniging zoals aan de orde in de hoofdgedingen vallen onder richtlijn 2003/86. Artikel 7, lid 1, sub c, van deze laatste moet aldus worden uitgelegd dat de lidstaten weliswaar het bewijs kunnen verlangen dat de gezinshereniger over stabiele, regelmatige en voldoende inkomsten beschikt om zichzelf en zijn gezinsleden te onderhouden, maar deze bevoegdheid moet worden uitgeoefend tegen de achtergrond van de artikelen 7 en 24, leden 2 en 3, van het Handvest, op grond waarvan de lidstaten de verzoeken om gezinshereniging moeten onderzoeken in het belang van de betrokken kinderen en teneinde het gezinsleven te begunstigen en daarbij moeten vermijden dat afbreuk wordt gedaan aan het doel van de richtlijn en aan het nuttig effect ervan. Het is aan de verwijzende rechter om na te gaan of deze vereisten bij de in de hoofdgedingen aan de orde zijnde weigeringen van verblijfstitels in acht zijn genomen.
66

Wat in de tweede plaats de grieven betreffende schending van het vertrouwens- en het rechtszekerheidsbeginsel betreft, deze zijn door het Gerecht in punt 166 van het bestreden arrest afgewezen op grond dat zij op de onjuiste premisse berustten dat de richtsnoeren van 2005 met terugwerkende kracht waren toegepast. In punt 167 van dat arrest heeft het voorts het volgende vastgesteld: „Deze grieven zijn hoe dan ook ongegrond. De rechtspraak [Aéroports de Paris], volgens welke de exploitatie van een luchthaven een economische activiteit vormt, dateert namelijk van 2000. Voorts heeft het arrest Ryanair/Commissie, [reeds aangehaald], dat betrekking had op de situatie vóór de vaststelling van de richtsnoeren van 2005, de rechtspraak [Aéroports de Paris] in de context van de exploitatie van een regionale luchthaven bevestigd. Verder blijkt uit beschikking [...] van de Commissie van 13 maart 2001 [...], dat de Commissie op dat tijdstip niet uitsloot dat een maatregel ter ondersteuning van de ontwikkeling van de regionale luchthaveninfrastructuur eventueel staatssteun kan vormen. In die beschikking, waarin het, anders dan [rekwirantes] beweren, eveneens om de financiering van luchthaveninfrastructuur ging, heeft de Commissie zich namelijk in wezen, zoals in het bijzonder uit punt 17 blijkt, op het standpunt gesteld dat wanneer de betrokken maatregel als staatssteun moest worden beschouwd, hij op grond van artikel 87, lid 3, sub c, EG verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. Dat ten slotte de Duitse autoriteiten in 2002 om redenen van rechtszekerheid, zoals [rekwirantes] stellen [...], steunmaatregel N 644i/2002 hebben aangemeld, heeft te maken met het feit dat zij de mogelijkheid in ogenschouw namen dat het bij de betrokken maatregelen, die de verbetering van de regionale luchthaveninfrastructuur tot doel hadden, eventueel om staatssteun ging. Overigens heeft de Commissie in het kader van de procedure inzake die steun de Duitse autoriteiten op 30 juni 2003 onder verwijzing naar de rechtspraak [Aéroports de Paris] in wezen laten weten dat het niet zeker was dat ‚de steun voor de aanleg en de ontwikkeling van regionale luchthavens [...] kan worden beschouwd als een algemene infrastructuurmaatregel die irrelevant is vanuit het perspectief van staatssteun’.”