Zaak T‑525/16

GQ e.a.

tegen

Europese Commissie

„Openbare dienst – Ambtenaren – Herziening van het Statuut – Verordening (EU, Euratom) nr. 1023/2013 – Standaardfuncties – Overgangsregels met betrekking tot de indeling in standaardfuncties – Artikel 31 van bijlage XIII bij het Statuut – Assistenten in de overgangsfase – Bevordering krachtens artikel 45 van het Statuut enkel toegestaan binnen de loopbaanstroom die overeenstemt met de uitgeoefende standaardfunctie – Toegang tot de standaardfunctie ‚senior assistent’ (AST 10) uitsluitend krachtens de procedure van artikel 4 en artikel 29, lid 1, van het Statuut – Gelijke behandeling – Verlies van de mogelijkheid om in aanmerking te komen voor bevordering tot de rang AST 10 – Gewettigd vertrouwen”

Samenvatting – Arrest van het Gerecht (Eerste kamer) van 14 december 2018

Beroepen van ambtenaren – Bezwarende handeling – Begrip – Besluit tot indeling van ambtenaren in een bij verordening nr. 1023/2013 ingevoerde standaardfunctie die is geconcretiseerd door een wijziging in het op de computer vastgelegde persoonsdossier van de betrokkenen – Daaronder begrepen

Ook al past het tot aanstelling bevoegd gezag enkel de bepalingen van het nieuwe in werking getreden Ambtenarenstatuut toe, het besluit dat voor het eerst toepassing geeft aan deze bepalingen, kan worden beschouwd als een bezwarende handeling. Ook al zijn zij, gelet op de bewoordingen van artikel 31, lid 2, van bijlage XIII bij het Statuut, zoals gewijzigd bij verordening nr. 1023/2013, in gebonden bevoegdheid genomen, de besluiten van het tot aanstelling bevoegd gezag om verzoekers per 1 januari 2014 in te delen in de standaardfunctie „assistent in de overgangsfase”, die hun beslag hebben gekregen door de aantekening betreffende de indeling in die standaardfunctie in hun respectieve persoonsdossier in het computersysteem voor het personeelsbeheer SysPer 2, zijn voor hen bezwarend, omdat zij tot gevolg hebben dat zij niet meer in aanmerking komen voor bevordering naar de rang AST 10. (zie punten 32, 33)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 35‑38)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 49‑54, 113)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punt 57)

Er is enkel sprake van schending van het beginsel van gelijke behandeling, zijnde een algemeen beginsel van het Unierecht dat is verankerd in de artikelen 20 en 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en dat van toepassing is op het ambtenarenrecht van de Unie, wanneer twee categorieën personen wier situatie feitelijk en rechtens niet wezenlijk verschilt, bij hun indeling op verschillende wijze worden behandeld en dat verschil in behandeling niet objectief gerechtvaardigd wordt. Bij de toepassing van dit beginsel moet het onderzoek van de te vergelijken situaties rekening houden met alle elementen die deze situaties kenmerken. Assistenten in de rangen AST 1 tot en met AST 8 bevinden zich objectief niet in dezelfde situatie als ambtenaren in de rang AST 9, aangezien zij, anders dan laatstgenoemden en ook al waren zij onder vigeur van het Statuut van 2004 allemaal ingedeeld in dezelfde standaardfunctie, nog niet de hoogste rang hebben bereikt die is voorzien voor de standaardfunctie waarin zij kunnen doorgroeien. Het beginsel van gelijke behandeling impliceert dat alle ambtenaren die naar eenzelfde rang zijn bevorderd, bij gelijke verdiensten, dezelfde kansen op bevordering naar de hogere rang dienen te hebben. Het is dus in lijn met dit beginsel dat assistenten in de overgangsfase of assistenten allen onderworpen zijn aan de bevorderingsprocedure als bedoeld in artikel 45 van het Statuut voor het bereiken van de in deze standaardfunctie hoogst bereikbare rang en dat, wanneer deze rang AST 9 eenmaal is bereikt, zij allen aan dezelfde procedure zijn onderworpen, in casu die van artikel 4 en artikel 29 van het Statuut, voor de toegang tot een ambt van een hogere rang, in casu de rang AST 10, waarvan het aantal door het tot aanstelling bevoegd gezag wordt bepaald afhankelijk van zijn behoeften. (zie punten 61, 64, 65)

Het evenredigheidsbeginsel vereist dat handelingen van de instellingen van de Unie niet verder gaan dan wat geschikt en noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de legitieme doelstellingen die met de betrokken regeling worden nagestreefd, met dien verstande dat wanneer een keuze mogelijk is tussen meerdere geschikte maatregelen, die maatregel moet worden gekozen die de minste belasting met zich brengt, en dat de veroorzaakte nadelen niet onevenredig mogen zijn aan de nagestreefde doelstellingen. Wat het rechterlijk toezicht op de naleving van die voorwaarden betreft, is aan de Uniewetgever in het kader van de uitoefening van de hem toegekende bevoegdheden een ruime discretionaire bevoegdheid toegekend op gebieden waarop van hem politieke, economische en sociale keuzen worden verlangd en waarop hij ingewikkelde beoordelingen en afwegingen moet maken. Het gaat er dus niet om of een op een dergelijk gebied vastgestelde maatregel de enige of best mogelijke maatregel was. Wanneer de wetgever van de Unie over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikt, hetgeen het geval is wanneer hij krachtens artikel 336 VWEU wijzigingen van het Statuut en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden vaststelt, kan enkel de kennelijke ongeschiktheid daarvan ter bereiking van het door de bevoegde instellingen nagestreefde doel de rechtmatigheid van die maatregel in het licht van het evenredigheidsbeginsel aantasten. (zie punt 70)

De zorgplicht kan niet aldus worden uitgelegd dat het tot aanstelling bevoegd gezag verplicht is het verlies van de mogelijkheid om in aanmerking te komen voor bevordering naar de rang AST 10, zoals vastgesteld door de wetgever van de Unie, te compenseren door interne maatregelen om meer functies van „senior assistenten” in de rangen AST 10 en AST 11 in het leven te roepen, omdat het tot aanstelling bevoegd gezag met een dergelijke benadering, door het gewenste effect van de maatregelen die zijn aangenomen in het kader van de bij verordening nr. 1023/2013 ingevoerde herziening te verkleinen, zou ingaan tegen de wil van de wetgever van de Unie. (zie punt 78)

Op een gebied dat valt onder de uitoefening van een discretionaire bevoegdheid, zoals de vaststelling van overgangsregels die een billijke overgang van een oude naar een nieuwe statutaire regeling beogen te garanderen, is enkel sprake van schending van het beginsel van gelijke behandeling wanneer de betrokken instelling een onderscheid maakt dat op willekeur berust of kennelijk ongeschikt is ter bereiking van het doel van de betrokken regeling. Gelet op de aard van de functies die zij uitoefenen en de minimumeisen voor toegang tot dergelijke functies, zoals met name is geregeld in artikel 5, lid 3, van het Statuut, verschilt de situatie van ambtenaren van de functiegroep administrateurs en de situatie, feitelijk en rechtens, van ambtenaren van de functiegroep assistenten objectief en wezenlijk van elkaar. De wetgever van de Unie was derhalve niet gehouden om overgangsmaatregelen vast te stellen dan wel te voorzien in maatregelen van dezelfde aard voor beide functiegroepen. De wetgever van de Unie was niet gehouden om voor de groep assistenten te voorzien in de mogelijkheid van een afwijkende indeling zoals die welke voor administrateurs is voorzien in artikel 30, lid 3, van bijlage XIII bij het nieuwe Statuut, zoals gewijzigd bij verordening nr. 1023/2013. (zie punten 104‑107)