ARREST VAN HET GERECHT (Eerste kamer)

14 juli 1998

Zaak T-192/96

G. Lebedef

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Personeelscomité — Procedure — Wijziging van statuten — Algemene vergadering — Kiesstelsel — Ontvankelijkheid”

Volledige Franse tekst II-1047

Betreft:

Beroep tot gehele of gedeeltelijke nietigverklaring van de algemene vergadering van het te Luxemburg tewerkgestelde personeel van de Commissie van 5 december 1995 en van de door deze algemene vergadering goedgekeurde wijziging van de statuten van het personeelscomité alsmede van alle later krachtens dit wijzigingsbesluit vastgestelde handelingen.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé van het arrest

Op 5 december 1995 vindt een buitengewone algemene vergadering van de plaatselijke afdeling van het personeelscomité van de Commissie te Luxemburg (plaatselijk personeelscomité) plaats om voorstellen tot herziening van haar statuten te bespreken. De agenda van deze vergadering wordt op 23 november 1995 aan het personeel meegedeeld.

Volgens de door het plaatselijk personeelscomité vastgestelde procedure wordt de bespreking beperkt tot de twee voorstellen tot herziening van de statuten die het plaatselijk personeelscomité na 20 september 1994, datum van de vorige algemene vergadering heeft ontvangen. Een interventie ter ondersteuning van die voorstellen mag niet meer dan twee minuten duren. Daarna wordt over elk voorstel in zijn geheel gestemd. Het voorstel dat de meeste en ten minste twee derde van de stemmen behaalt, blijft over. Dat voorstel wordt vervolgens artikel per artikel besproken.

De algemene vergadering keurt een van de voorstellen goed en stelt derhalve een besluit houdende wijziging van de statuten van de plaatselijke afdeling van het personeelscomité vast.

Het goedgekeurde voorstel was ingediend door de Union syndicale, een van de vakorganisaties van de het personeel. Het andere voorstel was ingediend door onder meer de vakorganisatie Action & Defense - Luxembourg (A & D - L), waarvan verzoeker een der bestuurders is.

De tweede en derde alinea van artikel 8 van de nieuwe statuten van het plaatselijk personeelscomité luiden als volgt:

„Op straffe van nietigheid moet de kiezer zijn stem op de volgende wijze uitbrengen: hij kan stemmen voor maximaal 20 kandidaten gekozen uit een of meer lijsten of individuele kandidaatstellingen. Daartoe plaatst hij een kruisje in het vakje naast de naam van de gekozen kandidaat; hij kan maximaal twintig vakjes aankruisen.

Hij kan een ‚Jijststem’ uitbrengen door te stemmen voor minimaal 8 en maximaal 20 kandidaten op een en dezelfde lijst.”

De derde, vierde en vijfde alinea van artikel 10 van de nieuwe statuten luiden als volgt:

„De eerste twaalf kandidaten zijn verkozen onverminderd toepassing van de representativiteitsclausule (...)

De acht resterende zetels worden volgens de methode d'Hondt evenredig verdeeld over de lijsten waarop een ‚Jijststem’ is uitgebracht door ten minste vijf procent van degenen die hebben gestemd (zie artikel 8).

Op elk van de betrokken lijsten worden de uit hoofde van de ‚Jijststem’ behaalde zetels toegekend aan de niet-verkozen kandidaten die het grootste aantal stemmen hebben behaald, ten belope van het aantal zetels dat aan die lijst is toegekend (...)”

De verkiezing voor het plaatselijk personeelscomité waarop de nieuwe regeling is toegepast, heeft plaatsgevonden op 21 november 1996. Verzoeker, die kandidaat was op de lijst van de vakorganisatie A & D - L, is de enige verkozen kandidaat van zijn lijst.

De ontvankelijkheid

Elke kiezer heeft er belang bij, dat de vertegenwoordigers van zijn organisatie worden verkozen in omstandigheden en op basis van een kiesstelsel die in overeenstemming zijn met de statutaire bepalingen inzake de verkiezing van het personeelscomité. In geschillen betreffende die organen beschikt iedere ambtenaar, door het enkele feit dat hij kiezer is, over een voldoende belang om zijn beroep ontvankelijk te doen zijn.

Het Gerecht merkt in dit verband op, dat verzoeker zowel in zijn hoedanigheid van kiezer als in zijn hoedanigheid van verkozen kandidaat een persoonlijk en concreet bezwaar tegen het kiesstelsel aanvoert wanneer hij stelt, dat wanneer dat stelsel niet de gestelde gebreken had vertoond, zijn lijst meer verkozenen zou hebben gehad. Verder zij erop gewezen, dat het feit dat verzoeker is verkozen, niets afdoet aan het belang dat hij er als kiezer bij heeft zijn stemrecht overeenkomstig de statuten te kunnen uitoefenen (punten 27-29).

Referentie: Hof 27 oktober 1987, Diezier e.a./ESC, 146/85 en 431/85, Jurispr. blz. 4283, punt 9; Gerecht 9 januari 1996, Blanchard/Commissie, T-368/94, JurAmbt. blz. II-1, punten 35 en 37

Uit een en ander volgt, dat verzoekers beroep tegen het besluit van de algemene personeelsvergadering van 5 december 1995 houdende vaststelling van een nieuw kiesstelsel, ontvankelijk is (punt 30).

Aangaande de vordering om de vergadering onvoltooid te verklaren, is het Gerecht niet bevoegd feitelijke vaststellingen betreffende het verloop van een vergadering te doen wanneer die feiten niet worden aangevoerd tot staving van een gebrek dat de op die vergadering genomen besluiten zou aantasten. Die vordering is derhalve niet-ontvankelijk (punt 32).

Referentie: Gerecht 11 juli 1996. Bernardi/Parlement, T-146/95, Jurispr. blz. II-769, punt 23

Met betrekking tot de vordering tot nietigverklaring van de besluiten die krachtens het besluit houdende wijziging van de statuten van het personeelscomité zijn genomen, is verzoeker volgens artikel 44, lid 1, sub c, van het Reglement voor de procesvoering verplicht, in zijn beroepschrift het voorwerp van het geschil aan te geven. Dit houdt in, dat het voorwerp van geschil voldoende duidelijk moet worden omschreven om verweerder in staat te stellen zijn verweer voor te bereiden en om het Gerecht in staat te stellen het voorwerp van verzoekers vorderingen te kennen. Een vordering tot nietigverklaring van alle krachtens het bestreden besluit genomen besluiten zonder dat die besluiten nader worden gespecificeerd, is niet nauwkeurig genoeg en moet derhalve niet-ontvankelijk worden verklaard (punten 33 en 34).

Referentie: Bernardi/Parlement, reeds aangehaald, punten 25 en 26

Ten gronde

De tegen het verloop van de vergadering van 5 december 1995 aangevoerde grieven

Het Gerecht wijst de vijf grieven inzake het verloop van de vergadering af.

Aangaande de derde grief verklaart het Gerecht, dat aangezien bijlage II bij het Statuut niet voorziet in regels voor het verloop van de algemene vergaderingen van de ambtenaren, het aan de vergadering zelf staat die regels vast te stellen met inachtneming van de ter zake geldende algemene beginselen. Het bepalen van een maximumduur voor het toelichten en bespreken van de voorstellen is niet meer dan een vereiste voor het goede verloop van de werkzaamheden, dat de rechten van de deelnemers niet beperkt.

De grieven die tegen het door de vergadering van 5 december 1995 vastgestelde kiesstelsel zijn aangevoerd

In artikel 9 van het Statuut noch in bijlage II bij het Statuut wordt bepaald, hoe het personeelscomité moet worden verkozen. De regeling van 27 april 1988 betreffende de samenstelling en de werking van het personeelscomité van de Commissie, voorziet in dit verband enkel in de mogelijkheid van het naast elkaar bestaan van de lijststem en de voorkeurstem. Bijgevolg genieten de vergaderingen van ambtenaren een grote autonomie voor de vaststelling van de wijze van verkiezing van de personeelscomité's, met dien verstande dat de gekozen methode geen inbreuk mag maken op de beginselen van democratie en billijkheid (punt 70).

Referentie: Diezier e.a./ESC, reeds aangehaald, en conclusie van advocaatgeneraal Sir Gordon Slynn, Jurispr. blz. 4298, 4307

Het Gerecht wijst de vijf grieven van verzoeker af.

Allereerst wordt de methode D'Hondt in de kiesstelsels van verschillende lidstaten aangewend. Het gaat dus niet om een ondoorzichtige methode. Artikel 8 van de regeling van 27 april 1988 eist overigens niet, dat voor de lijststemmen en voor de voorkeurstemmen dezelfde regel inzake toekenning van de zetels geldt (punten 71 en 72).

Ten tweede worden in de kiesstelsels van verschillende lidstaten representativiteitsdrempels toegepast. Dat de op de vergadering van 5 december 1995 vastgestelde regels voorzien in een drempel van 5 % levert derhalve geen onwettigheid op. Wat de berekeningsgrondslag van die drempel betreft, blijkt uit artikel 10 van de nieuwe statuten duidelijk, dat het gaat om 5 % van de lijststemmen (punt 73).

Ten derde zijn de verschillen inzake toekenning van de zetels naargelang het gaat om lijststemmen dan wel om voorkeurstemmen, een gevolg van het bestaan zelf van die twee soorten stemmen, waarin de regeling van 27 april 1988 voorziet. Aangezien dat stelsel tot doel heeft, de stabiliteit van de verkozen organen te versterken door de aanwezigheid van lijsten te bevorderen, staat het aan iedere kiezer om aan de hand van de in de artikelen 8 en 10 van de statuten neergelegde regels zijn keuzen over die twee soorten stemmen te verdelen (punt 74).

Ten vierde bepaalt artikel 1, tweede alinea, van bijlage II bij het Statuut, dat de regels omtrent de verkiezing voor elke plaatselijke afdeling van het personeelscomité worden vastgesteld door de algemene vergadering van de ambtenaren van de instelling, die op de overeenkomstige standplaats in dienst zijn. Dat de plaatselijke vergaderingen voor verschillende kiesstelsels opteren, is dus een gevolg van de toepassing van die bepaling van bijlage II bij het Statuut en levert geen schending van het beginsel van de eenvormigheid van de vertegenwoordiging van het personeel op (punt 76).

Ten slotte bepaalt artikel 1 van bijlage II bij het Statuut, dat alle ambtenaren van de instelling stemgerechtigd en verkiesbaar zijn. Deze bepaling verwoordt het gelijkheidsbeginsel, een hoger rechtsbeginsel waaraan het Gerecht is gebonden. Dat dit beginsel volgens een verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie niet geldt voor de organen die de ambtenaren vertegenwoordigen, stelt de toepasselijkheid ervan niet op losse schroeven daar de Gemeenschap niet tot het verdrag is toegetreden (punt 77).

Dictum:

Het beroep wordt verworpen.