Zaak C‑455/14 P

H

tegen

Raad van de Europese Unie

en

Europese Commissie

en

Politiemissie van de Europese Unie (EUPM) in Bosnië-Herzegovina

„Hogere voorziening — Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) — Besluit 2009/906/GBVB — Politiemissie van de Europese Unie (EUPM) in Bosnië‑Herzegovina — Gedetacheerde nationale functionaris — Overplaatsing naar een regionaal bureau van die missie — Artikel 24, lid 1, tweede alinea, laatste volzin, VEU — Artikel 275, eerste alinea, VWEU — Beroep tot nietigverklaring en tot schadevergoeding — Bevoegdheid van de rechterlijke instanties van de Europese Unie — Artikelen 263, 268 en 340, tweede alinea, VWEU”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Grote kamer) van 19 juli 2016

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Bevoegdheid van de Unierechter – Handelingen van een politiemissie van de Europese Unie betreffende de tewerkstelling van de door de lidstaten en de instellingen van de Unie ter beschikking van die missie gestelde personeelsleden – Daaronder begrepen

(Art. 2 VEU, 19, lid 1, VEU, 21 VEU en 24, lid 1, tweede alinea, VEU; art. 263 VWEU, 268 VWEU, 270 VWEU, 275, eerste alinea, VWEU en 340, tweede alinea, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; Ambtenarenstatuut, art. 91; besluit 2009/906/GBVB van de Raad)

Het Gerecht en, in geval van hogere voorziening, het Hof zijn bevoegd om toezicht uit te oefenen op besluiten op het gebied van personeelsbeheer betreffende optreden „op het terrein” die door een politiemissie van de Europese Unie zijn vastgesteld betreffende door de lidstaten gedetacheerde personeelsleden. Die bevoegdheid vloeit voort uit respectievelijk – voor de toetsing van de rechtmatigheid van die handelingen – artikel 263 VWEU en – voor geschillen inzake niet-contractuele aansprakelijkheid – artikel 268 VWEU, gelezen in samenhang met artikel 340, tweede alinea, VWEU, met inaanmerkingneming van artikel 19, lid 1, VEU en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Krachtens artikel 24, lid 1, tweede alinea, laatste volzin, VEU en artikel 275, eerste alinea, VWEU is het Hof namelijk in beginsel niet bevoegd ten aanzien van de bepalingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en evenmin ten aanzien van de op grond daarvan vastgestelde besluiten, maar deze bepalingen vormen een afwijking van de regel van de algemene bevoegdheid die bij artikel 19 VEU aan het Hof is verleend om de eerbiediging van het recht bij de uitlegging en de toepassing van de Verdragen te verzekeren, zodat zij restrictief moeten worden uitgelegd. Zowel uit artikel 2 VEU, dat behoort tot de gemeenschappelijke bepalingen van het EU-Verdrag, als uit artikel 21 VEU, betreffende het extern optreden van de Unie – waarnaar artikel 23 VEU, betreffende het GBVB, verwijst – blijkt dat de Unie onder meer is gebaseerd op de waarden van gelijkheid en van de rechtsstaat. Dat effectieve rechterlijke toetsing bestaat om de naleving van de bepalingen van Unierecht te verzekeren, is inherent aan het bestaan van een rechtsstaat.

In die omstandigheden kan het feit dat een handeling op het gebied van personeelsbeheer van een politiemissie een besluit is in het kader van een ten behoeve van het GBVB vastgesteld en uitgevoerd operationeel optreden van de Unie, niet noodzakelijkerwijs meebrengen dat de bevoegdheid van de rechter van de Unie is uitgesloten. De rechterlijke instanties van de Unie zijn overeenkomstig artikel 270 VWEU bevoegd, uitspraak te doen op elk beroep, ingesteld door bij een politiemissie van de Europese Unie gedetacheerde personeelsleden van de Unie. Die personeelsleden blijven gedurende hun detachering bij die missie namelijk onderworpen aan het Ambtenarenstaat, en vallen dan ook overeenkomstig artikel 91 van dat Statuut onder de bevoegdheid van de Unierechter In die omstandigheden kan, wanneer de door de lidstaten gedetacheerde personeelsleden en de personeelsleden die door de instellingen van de Unie zijn gedetacheerd aan dezelfde regels zijn onderworpen voor wat de uitoefening van hun functie op het terrein betreft, de draagwijdte van de in artikel 24, lid 1, tweede alinea, laatste volzin, VEU en in artikel 275, eerste alinea, VWEU in de vorm van een afwijking neergelegde beperking van de bevoegdheid van het Hof niet worden geacht zo ver te gaan dat zij uitsluit dat de Unierechter bevoegd is, toezicht uit te oefenen op besluiten op het gebied van personeelsbeheer betreffende door de lidstaten gedetacheerde personeelsleden die worden genomen om te voldoen aan de behoeften van genoemde missie op het terrein, hoewel de Unierechter hoe dan ook bevoegd is dergelijke besluiten te toetsen wanneer zij betrekking hebben op door de instellingen van de Unie gedetacheerde personeelsleden.

(cf. punten 39‑44, 50, 55, 58)