Met betrekking tot deze vraag moet worden vastgesteld dat verzoekster het betoog waarmede zij tot een voor haar gunstige definitie tracht te geraken niet op bijzonder nauwkeurige en degelijke argumenten doet steunen. Zij verwijst naar het arrest-Plaumann waarin het Hof de algemene regel heeft gegeven dat de verdragsbepalingen met betrekking tot het beroepsrecht niet restrictief geïnterpreteerd mogen worden (Jur. IX, blz. 232); zij wijst op de noodzaak het Verdrag, hetwelk onderwerpen regelt van economisch recht, praktisch en realistisch te interpreteren; zij beroept zich op het begrip „intérêt direct” dat in het Franse administratieve recht voor de omschrijving van het beroepsrecht een rol speelt en zij wijst op het feit dat de Franse Regering het vaste voornemen had van de verzochte machtiging gebruik te maken, waaruit dan zou volgen dat die machtiging de noodzakelijke oorzaak vormt voor de aan verzoekster toegebrachte schade.

Deze argumenten zijn stellig ten dele gerechtvaardigd. Ook mij komt het juist voor de verdragsbepalingen betreffende de rechtsbescherming niet restrictief uit te leggen en ik meen ook dat niet uit het oog mag worden verloren dat het E.E.G.-Verdrag de ordening ten doel heeft van economische situaties met een eigen dynamiek welke somtijds de vorming van eigen begrippen — zoals bij voorbeeld in het nationale fiscale recht het geval is — vragen.

Dit ontheft ons evenwel niet van de plicht ook voor het Verdrag een stelsel na te streven dat op enigszins vastomgrensde begrippen berust, wan het Verdrag kan niet worden gehandhaafd indien niet op de eis van rechtszekerheid wordt gelet. Met name acht ik het ongeoorloofd aan begrippen van het Verdrag voorbij te gaan zonder eerst gepoogd te hebben daaraan een zin te geven welke niet alleen een redelijk resultaat waarborgt, doch ook zoveel mogelijk met de tekst in overeenstemming is.

Hierbij mag nu en dan naar rechtsregelingen van de nationale stelsels worden teruggegrepen. Anderzijds mag echter niet worden vergeten dat met het Verdrag niet de navolging van een bepaald nationaal stelsel wordt beoogd, immers het bezit een geheel eigen structuur, waarvoor op vele punten parallellen in het nationale recht ontbreken. Voor een dergelijke navolging bestond ook bij de opzet van de rechtsbescherming geen aanleiding, daar naast het systeem van het Verdrag het stelsel der nationale rechtsorden behouden bleef, waardoor in vele gevallen een voldoende bescherming werd gewaarborgd. Aldus gezien is er bij voorbeeld geen grond a priori aan te nemen dat in het Verdrag onder „rechtstreeks geraakt zijn” hetzelfde moet worden verstaan als in het Franse recht met het begrip „intérêt direct” wordt bedoeld.

Wanneer verzoekster tracht deze eis van het rechtstreeks geraakt zijn te interpreteren in die zin dat iedere noodzakelijke causale samenhang tussen een bestreden handeling en de benadeling van bepaalde belangen reeds voldoende zou zijn, dan werpt de Commissie haar met recht tegen dat het begrip causaliteit zowel de indirecte als de directe veroorzaking omvat. Aldus het leerstuk van het recht op schadevergoeding, waarbij voor de aansprakelijkheid hetzij de indirecte veroorzaking (gelijk in het Duitse recht), hetzij (zoals in het Engelse recht) in het algemeen slechts de rechtstreekse veroorzaking voldoende is.

Met het bijwoord „rechtstreeks” moet derhalve iets anders bedoeld zijn dan causaliteit. Zoekt men naar gevallen waarin dit begrip in het nationale recht wordt toegepast, dan zien wij rechtsfiguren als het indirecte staatsbestuur, in tegenstelling tot het directe staatsbestuur, het indirecte bezit in het zakenrecht in tegenstelling tot het directe bezit enz. Hoofdkenmerk voor zulke onderscheidingen is of een tussenpersoon is ingeschakeld tussen het object en de indirect handelende persoon, met name een tussenpersoon die te dien opzichte een eigen wil en autonomie bezit.

Gezien de bekende structuur van het Verdrag ligt het derhalve voor de hand het begrip „rechtstreeks” in artikel 173 te interpreteren in de door mij in de zaak-Plaumann verdedigde zin. Het is kenmerkend voor de toepassing van het Verdrag dat de instellingen der Gemeenschap zich in vele gevallen tot staatsorganen wenden, dat zij Lid-Staten, gelijk in het onderhavige geval, tot een handeling machtigen en het daarbij voor het overige uitsluitend aan het oordeel van die Staat overlaten, of en in welke vorm van die machtiging gebruik gemaakt wordt. In zodanig geval is de nationale rechtshandeling, welke op de gemeenschapshandeling volgt zowel door haar motivering als naar haar vorm en inhoud van zo groot gewicht dat zij noodzakelijkerwijs de van de gemeenschapshandeling uitgaande rechtsgevolgen ten opzichte van de particuliere justitiabele mediatiseert.

Het valt dan ook niet in te zien hoe men met name in het geval van een voor een Lid-Staat bestemde machtiging van een rechtstreeks geraakt zijn van de gemeenschapsburgers zou kunnen spreken zonder dit begrip van zijn wezenlijke betekenis te beroven.

Wanneer verzoekster daarentegen wijst op de continuïteit in de wil van de verzoekende Lid-Staat, welke gebleken zou zijn uit het feit dat van de verleende machtiging onverwijld gebruik werd gemaakt, dan mag ons dit verschijnsel in het concrete geval er niet van terughouden tussen de verschillende elementen van het feitelijke gebeuren te onderscheiden. De gemachtigde van de Commissie heeft aan de hand van opmerkelijke voorbeelden aangetoond, dat lang niet altijd van de verleende machtiging gebruik wordt gemaakt. De politieke wil van de verzoekende Staat kan zich wijzigen bijv., omdat zich nadien een beter inzicht baanbreekt, omdat de samenstelling der beschikkende politieke organen verandering ondergaat, omdat de economische verhoudingen niet meer dezelfde zijn, omdat belemmeringen zich voordoen op grond van het nationaal recht, of wel omdat de Commissie aan haar machtiging voorwaarden verbindt, welke het deze Staat geraden doen voorkomen daarvan niet, of niet in volle omvang gebruik te maken. Juist bij tot Lid-Staten gerichte handelingen waarbij een machtiging wordt verleend, kan derhalve uit de machtiging zelf niet met zekerheid worden afgeleid, of en in hoeverre individuele belangen worden geraakt. Veeleer wordt het geraakt zijn hier beslissend geconcretiseerd door een latere zelfstandige wilsuiting van het autonome staatsgezag. Wanneer dit geraakt zijn niet met zekerheid uit de bestreden handeling zelf kan worden afgeleid, doch eerst uit een zelfstandige uitvoeringshandeling, waarover de betreffende Staat steeds onafhankelijk kan beslissen, dan kan ook niet worden gezegd dat de machtigingshandeling de afzonderlijke justitiabelen rechtstreeks raakt.

Ik kom derhalve tot hetzelfde resultaat als in de zaak-Plaumann: de bevoegdheid beroep in te stellen ontbreekt, daar verzoekster door de bestreden handeling niet rechtstreeks wordt geraakt.