ARREST VAN HET HOF VAN 24 NOVEMBER 1977. - JEAN RAZANATSIMBA. - (" VESTIGING VAN ONDERDANEN ACS "). - (VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR HET COUR D'APPEL TE DOUAI). - ZAAK NO. 65/77.



Jurisprudentie 1977 bladzijde 02229

Griekse bijz. uitgave bladzijde 00717

Portugese bijz. uitgave bladzijde 00819

Spaanse bijz. uitgave bladzijde 00703

Zweedse bijz. uitgave bladzijde 00487

Finse bijz. uitgave bladzijde 00513



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

VRIJHEID VAN VESTIGING - ACS-EEG-OVEREENKOMST VAN LOME - VESTIGINGSRECHT - ONDERDAAN VAN EEN ACS-STAAT - UITOEFENING VAN EEN BEROEPSWERKZAAMHEID IN EEN LID-STAAT - BEROEP VAN ADVOCAAT - NON-DISCRMINATIEREGEL - EIS VAN NATIONALITEIT VAN DE BETROKKEN STAAT - TOELAATBAARHEID - KRACHTENS EEN INTERNATIONALE OVEREENKOMST VOOR DE ONDERDANEN VAN EEN ANDERE ACS-STAAT INGERUIMDE GUNSTIGER BEHANDELING - AFWEZIGHEID VAN DISCRIMINATIE

( ACS-EEG-OVEREENKOMST , ARTIKEL 62 )

Samenvatting

ARTIKEL 62 VAN DE OP 28 FEBRUARI 1975 TE LOME ONDERTEKENDE ACS-EEG-OVEREENKOMST TUSSEN DE STATEN IN AFRIKA , HET CARIBISCHE GEBIED EN DE STILLE OCEAAN ENERZIJDS EN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP ANDERZIJDS HEEFT NIET TEN DOEL EEN GELIJKE BEHANDELING VAN DE ONDERDANEN VAN EEN ACS-STAAT EN VAN EEN EEG-STAAT TE WAARBORGEN ; MEER IN HET BIJZONDER VERPLICHT HET NOCH DE ACS-STATEN , NOCH DE EEG-STATEN DE ONDERDANEN VAN EEN TOT DE ANDERE GROEP BEHORENDE STAAT EEN GELIJKE BEHANDELING TE VERZEKEREN ALS HUN EIGEN ONDERDANEN .

DE NON-DISCRIMINATIEREGEL VAN ARTIKEL 62 WORDT NIET AANGETAST DOOR HET FEIT DAT EEN LID-STAAT VOOR DE ONDERDANEN VAN EEN ACS-STAAT EVENTUEEL EEN GUNSTIGER BEHANDELING INRUIMT VOOR ZOVER DEZE BEHANDELING VOORTVLOEIT UIT DE BEPALINGEN VAN EEN INTERNATIONALE OVEREENKOMST WELKE WEDERZIJDSE RECHTEN EN VOORDELEN MEEBRENGT .

ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME BRENGT VOOR EEN ONDERDAAN VAN EEN ACS-STAAT NIET HET RECHT MEE , ZICH MET VOORBIJGAAN VAN EEN NATIONALITEITSVOORWAARDE OP HET GRONDGEBIED VAN EEN LID-STAAT VAN DE EEG TE VESTIGEN VOOR DE UITOEFENING VAN DOOR DE WETGEVING VAN DEZE STAAT AAN ZIJN EIGEN ONDERDANEN VOORBEHOUDEN BEROEPEN .

Partijen

IN DE ZAAK 65/77

BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET COUR D ' APPEL TE DOUAI , IN DE ALDAAR DIENENDE PROCEDURE NAAR AANLEIDING VAN DE AANVRAGE OM TOELATING ALS STAGIAIRE BIJ DE BALIE TE RIJSSEL VAN

JEAN RAZANATSIMBA , HOUDER VAN EEN LICENCE EN DROIT , MEDEWERKER OP EEN ADVOCATEN-KANTOOR , WONENDE TE RIJSSEL ,

Onderwerp

OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 62 VAN DE OP 28 FEBRUARI 1975 TE LOME ONDERTEKENDE ACS-EEG-OVEREENKOMST TUSSEN DE STATEN IN AFRIKA , HET CARIBISCHE GEBIED EN DE STILLE OCEAAN ENERZIJDS EN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP ANDERZIJDS ,

Overwegingen van het arrest

1 OVERWEGENDE DAT HET COUR D ' APPEL DE DOUAI BIJ ARREST VAN 18 MEI 1977 , INGEKOMEN TEN HOVE OP 27 MEI 1977 , KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG HET HOF TWEE PREJUDICIELE VRAGEN HEEFT GESTELD INZAKE DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST TUSSEN DE STATEN IN AFRIKA , HET CARIBISCHE GEBIED EN DE STILLE OCEAAN ENERZIJDS EN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP ANDERZIJDS , ONDERTEKEND TE LOME OP 28 FEBRUARI 1975 , BEKENDGEMAAKT ALS BIJLAGE BIJ VERORDENING NR . 199/76 VAN DE RAAD VAN 30 JANUARI 1976 ( PB L 25 VAN 30 . 1 . 1976 , BLZ . 1 ), HIERNA TE NOEMEN ' ' DE OVEREENKOMST VAN LOME ' ' , IN VERBAND MET HET VESTIGINGSRECHT VAN ADVOCATEN IN DE FRANSE REPUBLIEK ;

2 OVERWEGENDE DAT UIT HET DOSSIER BLIJKT DAT VERZOEKER IN HET HOOFDGEDING , MALGASSISCH ONDERDAAN , HOUDER VAN DE LICENCE EN DROIT EN VAN HET ' ' CERTIFICAT D ' APTITUDE A LA PROFESSION D ' AVOCAT ' ' , VERWORVEN OVEREENKOMSTIG DE FRANSE WETTELIJKE REGELING , OM TOELATING ALS STAGIAIRE BIJ DE BALIE TE RIJSSEL HEEFT VERZOCHT ;

3 DAT DE ORDE VAN ADVOCATEN , NA TE HEBBEN VASTGESTELD DAT DE BETROKKENE , AFGEZIEN VAN DE GEBRUIKELIJKE VERIFICATIE EN CONTROLES , DE BEROEPSKWALIFICATIE HAD OM EEN AANVRAAG OM TOELATING TE MOGEN DOEN , NOG GEEN STANDPUNT HEEFT INGENOMEN WAT BETREFT DE TOEPASSING VAN HET IN ARTIKEL 11 VAN WET NR . 71-1130 VAN 31 DECEMBER 1971 , ' ' PORTANT REFORME DE CERTAINES PROFESSIONS JUDICIAIRES ET JURIDIQUES ' ' ( JOURNAL OFFICIEL DE LA REPUBLIQUE FRANCAISE 1972 , BLZ . 131 ) ALS VOLGT GEFORMULEERDE VEREISTE BETREFFENDE DE NATIONALITEIT : ' ' BETROKKENE MOET DE FRANSE NATIONALITEIT HEBBEN , ONVERMINDERD INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN ' ' ;

4 DAT VERZOEKER ZICH TEN DEZE BERIEP OP ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME , WAARNA DE ORDE VAN ADVOCATEN OP GROND VAN ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG , BIJ BESCHIKKING VAN 14 DECEMBER 1976 AAN HET HOF VAN JUSTITIE EEN VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING HAD VOORGELEGD INZAKE TWEE VRAGEN DIE GELIJK WAREN AAN DIE WELKE HET VOORWERP UITMAKEN VAN HET VERWIJZINGSARREST VAN HET COUR DE DOUAI ( ZAAK 3/77 , PB C 40 VAN 1977 , BLZ . 8 );

5 DAT HET COUR D ' APPEL OP BEROEP VAN DE PROCUREUR-GENERAAL BIJ GENOEMD ARREST DE BESCHIKKING VAN DE ORDE VAN ADVOCATEN HEEFT VERNIETIGD OP GROND DAT DE ORDE BIJ BESLISSINGEN TERZAKE VAN DE TOELATING ALS STAGIAIRE , ALS ADMINISTRATIEVE EN NIET ALS RECHTERLIJKE INSTANTIE OPTREEDT EN DERHALVE NIET IS GERECHTIGD ZICH KRACHTENS ARTIKEL 177 VAN HET VERDRAG TOT HET HOF VAN JUSTITIE TE WENDEN MET EEN VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING ;

6 DAT HET HOF VAN JUSTITIE BIJ GEVOLG BIJ BESCHIKKING VAN 15 JUNI 1977 ( PB C 185 , BLZ . 1 ) DOORHALING VAN ZAAK 3/77 HEEFT GELAST ;

7 DAT VOORTS UIT BOVENGENOEMD ARREST VOLGT DAT MET DE VERNIETIGING VAN DE BESCHIKKING VAN DE ORDE VAN ADVOCATEN , DE ZAAK BETREFFENDE VERZOEKERS TOELATING ALS STAGIAIRE IN ZIJN GEHEEL NAAR HET COUR D ' APPEL IS OVERGEGAAN ;

8 OVERWEGENDE DAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE , VAN OORDEEL DAT DE BESLISSING VAN DE VOOR HAAR AANHANGIGE ZAAK DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME VEREIST , TWEE PREJUDICIELE VRAGEN HEEFT GESTELD , LUIDENDE ALS VOLGT :

' ' 1 . BRENGT ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME VAN 28 FEBRUARI 1975 VOOR EEN ONDERDAAN VAN EEN ACS-STAAT , INZONDERHEID VOOR IEMAND VAN MALGASSISCHE NATIONALITEIT , HET RECHT MEE ZICH MET VOORBIJGAAN VAN EEN NATIONALITEITSVOORWAARDE TE VESTIGEN OP HET GRONDGEBIED VAN EEN LID-STAAT , MET NAME OP FRANS GRONDGEBIED?

2 . HEEFT HET VOORBEHOUD IN GENOEMD ARTIKEL 62 TOT GEVOLG DAT EEN LID-STAAT VOOR EEN BEPAALDE WERKZAAMHEID , IN CASU HET BEROEP VAN ADVOCAAT , HET BEZIT VAN DE NATIONALITEIT VAN DEZE STAAT OF VAN EEN ANDERE LID-STAAT MAG EISEN?

' '

DE EERSTE VRAAG

9 OVERWEGENDE DAT ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME LUIDT ALS VOLGT : ' ' WAT DE REGELING INZAKE VESTIGING EN DIENSTVERLENING BETREFT , BEHANDELEN DE ACS-STATEN ENERZIJDS EN DE LID-STATEN ANDERZIJDS DE ONDERDANEN EN VENNOOTSCHAPPEN UIT DE LID-STATEN RESPECTIEVELIJK ACS-STATEN OP VOET VAN GELIJKHEID . INDIEN EVENWEL EEN ACS-STAAT OF EEN LID-STAAT VOOR EEN BEPAALDE WERKZAAMHEID DEZE BEHANDELING NIET KAN TOEPASSEN , ZIJN DE LID-STATEN CASU QUO DE ACS-STATEN NIET VERPLICHT VOOR DIE WERKZAAMHEID DEZE BEHANDELING TOE TE KENNEN AAN DE ONDERDANEN EN VENNOOTSCHAPPEN VAN DE BETROKKEN STAAT ' ' ;

10 OVERWEGENDE DAT VERZOEKER IN HET HOOFDGEDING BIJ SCHRIFTUUR DE WERKING VAN ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME HEEFT GELIJKGESTELD MET DE BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG OP HET GEBIED VAN DE VESTIGING , EN ZICH HEEFT BEROEPEN OP DE OVERWEGINGEN VAN ' S HOFS ARREST VAN 21 JULI 1974 , IN ZAAK 2/74 , REYNERS TEGEN BELGISCHE STAAT ( JURISPR . BLZ . 631 );

11 OVERWEGENDE EVENWEL DAT DE TEKST VAN ARTIKEL 62 GEEN STEUN BIEDT AAN EEN ZODANIGE ARGUMENTATIE ;

12 DAT DEZE TEKST IMMERS MET BETREKKING TOT DE BEIDE AAN DE OVEREENKOMST VAN LOME GEBONDEN STATENGROEPEN , DE ACS-STATEN EN DE EEG-STATEN , VOORSCHRIJFT DAT ELKE TOT EEN VAN BEIDE GROEPEN BEHORENDE STAAT DE ONDERDANEN VAN ELKE TOT DE ANDERE GROEP BEHORENDE STAAT OP NIET-DISCRIMINERENDE WIJZE BEHANDELT ;

13 DAT DE TEKST DAARENTEGEN NIET TEN DOEL HEEFT EEN GELIJKE BEHANDELING VAN DE ONDERDANEN VAN EEN ACS-STAAT EN DIE VAN EEN EEG-STAAT TE WAARBORGEN ;

14 DAT , MEER IN HET BIJZONDER , DEZE BEPALING NOCH DE ACS-STATEN NOCH DE EEG-STATEN VERPLICHT , DE ONDERDANEN VAN EEN TOT DE ANDERE GROEP BEHORENDE STAAT EEN GELIJKE BEHANDELING TE VERZEKEREN ALS HUN EIGEN ONDERDANEN ;

15 OVERWEGENDE DAT DE VOORAFGAANDE CONCLUSIE ECHTER DE VRAAG OPENLAAT , OF DE ONDERDANEN VAN EEN ACS-STAAT EVENTUEEL GERECHTIGD ZOUDEN ZIJN OM KRACHTENS DE NON-DISCRIMINATIEREGEL VAN ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME EEN BEROEP TE DOEN OP DE BIJZONDERE VOORDELEN WELKE OP HET GEBIED VAN DE VESTIGING DOOR EEN LID-STAAT AAN ANDERE ACS-STATEN ZIJN VERLEEND ;

16 DAT IMMERS UIT DE DOOR DE FRANSE REGERING OP VERZOEK VAN HET HOF VERSTREKTE GEGEVENS BLIJKT DAT DE FRANSE REPUBLIEK MET EEN KLEIN AANTAL ACS-STATEN VESTIGINGSOVEREENKOMSTEN OF ' ' CONVENTIONS JUDICIAIRES ' ' OP BASIS VAN EEN WEDERZIJDSE TOEPASSING VAN DE NATIONALE BEHANDELING HEEFT GESLOTEN ;

17 DAT VOORTS WERD VERKLAARD DAT ER VOORDIEN EEN OP HET BEGINSEL VAN GELIJKE BEHANDELING OP HET GEBIED VAN VESTIGING VAN ADVOCATEN GEGRONDE ' ' CONVENTION JUDICIAIRE ' ' BESTOND TUSSEN DE FRANSE REPUBLIEK EN DE MALGASSISCHE REPUBLIEK , MAAR DAT OP INITIATIEF VAN DEZE LAATSTE STAAT DEZE OVEREENKOMST LATER WERD VERVANGEN DOOR EEN OVEREENKOMST DIE , WAT DE ADVOCATUUR BETREFT , WAS BEPERKT TOT HET VRIJ VERRICHTEN VAN DIENSTEN IN BEPAALDE GEVALLEN ;

18 DAT HET BESTAAN VAN DEZE BIJZONDERE REGELINGEN IN DE BETREKKINGEN TUSSEN DE FRANSE REPUBLIEK EN ENKELE ACS-STATEN , DE VRAAG DOET RIJZEN OF DE NON-DISCRIMINATIEBETALING VAN ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME EVENTUEEL ALDUS MOET WORDEN OPGEVAT DAT IN FRANKRIJK EEN MALGASSISCH ONDERDAAN DEZELFDE BEHANDELING DEELACHTIG WORDT ALS ONDERDANEN VAN ALDUS BEGUNSTIGDE ACS-STATEN ;

19 OVERWEGENDE DAT VOOR EEN ANTWOORD OP DEZE VRAAG SLECHTS BEHOEFT TE WORDEN VASTGESTELD DAT DE NON-DISCRIMINATIEREGEL VAN ARTIKEL 62 NIET WORDT AANGETAST DOOR HET FEIT DAT EEN LID-STAAT VOOR DE ONDERDANEN VAN EEN ACS-STAAT EVENTUEEL EEN GUNSTIGER BEHANDELING INRUIMT VOOR ZOVER DEZE BEHANDELING VOORTVLOEIT UIT DE BEPALINGEN VAN EEN INTERNATIONALE OVEREENKOMST WELKE WEDERZIJDSE RECHTEN EN VOORDELEN MEEBRENGT ;

20 OVERWEGENDE DAT OP DE EERSTE VRAAG DERHALVE MOET WORDEN GEANTWOORD DAT ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME VOOR EEN ONDERDAAN VAN EEN ACS-STAAT NIET HET RECHT MEEBRENGT , ZICH MET VOORBIJGAAN VAN EEN NATIONALITEITSVOORWAARDE OP HET GRONDGEBIED VAN EEN LID-STAAT TE VESTIGEN VOOR DE UITOEFENING VAN DOOR DE WETGEVING VAN DEZE STAAT AAN ZIJN EIGEN ONDERDANEN VOORBEHOUDEN BEROEPEN ;

DE TWEEDE VRAAG

21 OVERWEGENDE DAT EEN ANTWOORD OP DE TWEEDE VRAAG , STREKKENDE TOT VERDUIDELIJKING VAN DE DRAAGWIJDTE VAN HET VOORBEHOUD IN DE TWEEDE ZIN VAN ARTIKEL 62 VAN DE OVEREENKOMST VAN LOME , SLECHTS NOODZAKELIJK IS INGEVAL DE UITLEGGING VAN DE EERSTE ZIN VAN DIT ARTIKEL TOT GEVOLG ZOU HEBBEN GEHAD DAT DE ONDERDANEN VAN DE ACS-STATEN WAT HET BETROKKEN BEROEP BETREFT , EEN GELIJKE BEHANDELING DEELACHTIG WORDEN ;

22 DAT NU DIT IN CASU NIET HET GEVAL IS , DE TWEEDE VRAAG GEEN ANTWOORD BEHOEFT ;

Beslissing inzake de kosten

TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN

23 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN , DOOR DE REGERING VAN DE FRANSE REPUBLIEK EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN ;

24 DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN ;

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ,

UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET COUR D ' APPEL TE DOUAI BIJ ARREST VAN 18 MEI 1977 GESTELDE VRAGEN , VERKLAART VOOR RECHT :

ARTIKEL 62 VAN DE OP 28 FEBRUARI 1975 TE LOME ONDERTEKENDE ACS-EEG-OVEREENKOMST TUSSEN DE STATEN IN AFRIKA , HET CARIBISCHE GEBIED EN DE STILLE OCEAAN ENERZIJDS EN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP ANDERZIJDS , BRENGT VOOR EEN ONDERDAAN VAN EEN ACS-STAAT NIET HET RECHT MEE , ZICH MET VOORBIJGAAN VAN EEN NATIONALITEITSVOORWAARDE OP HET GRONDGEBIED VAN EEN LID-STAAT VAN DE EEG TE VESTIGEN VOOR DE UITOEFENING VAN DOOR DE WETGEVING VAN DEZE STAAT AAN ZIJN EIGEN ONDERDANEN VOORBEHOUDEN BEROEPEN .