ARREST VAN HET GERECHT VOOR AMBTENARENZAKEN

(Tweede kamer)

15 september 2011

Zaak F-62/10

Jürgen Esders

tegen

Europese Commissie

„Openbare dienst – Ambtenaren – Tewerkstelling – Roulatieronde 2010 – Artikel 1 quinquies, leden 1 en 4, van het Statuut – Besluit C(2008) 3983 – Verzoek om vrijstelling van roulatie om gezondheidsreden – Zorgplicht – Besluit C(2004) 1318 – Redelijke voorzieningen – Richtlijn 2000/78/EG – Gelijke behandeling – Handicap”

Betreft: Beroep, ingesteld krachtens artikel 270 VWEU, van toepassing op het EGA-Verdrag op grond van artikel 106 bis ervan, waarbij Esders vraagt om nietigverklaring van het besluit van de directeur-generaal van het directoraat-generaal „Communicatie” van de Commissie van 27 juli 2010 om hem naar Brussel over te plaatsen.

Beslissing: Het beroep wordt verworpen. De Commissie draagt alle kosten, met uitzondering van de kosten van verzoeker in verband met de terechtzitting van 16 juni 2011. Verzoeker draagt zijn eigen kosten in verband met de terechtzitting van 16 juni 2011.

Samenvatting

1. Ambtenaren – Organisatie van diensten – Tewerkstelling van personeel – Roulatiesysteem van bij vertegenwoordigingen van de Commissie tewerkgestelde ambtenaren

2. Ambtenaren – Gelijke behandeling – Discriminatie – Door de Commissie vastgestelde algemene uitvoeringsbepalingen – Handicap – Verplichting om te voorzien in redelijke voorzieningen op het gebied van ambt – Omvang

(Richtlijn 2000/78 van de Raad, considerans 20, en art. 5; Ambtenarenstatuut, art. 1 quinquies, lid 4)

3. Ambtenaren – Op administratie rustende zorgplicht – Omvang – Zwaardere verplichting in geval van aantasting van gezondheid van ambtenaar – Grenzen

(Ambtenarenstatuut, art. 24)

4. Ambtenaren – Organisatie van diensten – Tewerkstelling van personeel – Overplaatsing in het kader van verplichte roulatieprocedure van personeel

5. Ambtenaren – Beroep – Middel ontleend aan onwettigheid van bezwarend besluit – Mogelijkheid om beroep te doen op dienstfout – Voorwaarde

1. Aangezien de in het besluit van de Commissie betreffende de roulatie van ambtenaren in vertegenwoordigingen opgenomen regel, die bepaalt dat acht maanden vóór de datum van roulatie een voorstel voor overplaatsing wordt gedaan, voorwaardelijk is geformuleerd, betekent dit dat die regel niet dwingend, maar indicatief is, zodat de niet-nakoming ervan op zich niet kan leiden tot de nietigverklaring van een overplaatsingsbesluit.

Die regel bepaalt weliswaar dat aan de aan een verplichte roulatie onderworpen ambtenaren een met hun profiel overeenstemmend ambt zal worden aangeboden, doch dit bijzonder ruime begrip heeft zeer beslist niet alleen betrekking op de bekwaamheden die een ambtenaar reeds verworven heeft, doch eveneens op die welke hij op basis van zijn opleiding en vroegere beroepservaring kan ontwikkelen.

(cf. punten 60 en 61)

2. Uit het besluit van de Commissie betreffende de toepassing van artikel 1 quinquies, lid 4, van het Ambtenarenstatuut, dat het verbod van discriminatie betreft, volgt dat de administratie redelijke voorzieningen moet treffen om een ambtenaar met een handicap in staat te stellen de fundamentele taken van een ambt te vervullen. Ofschoon in dit besluit als een van de redelijke voorzieningen die kunnen worden getroffen de mogelijkheid wordt genoemd om de regels of praktijken te wijzigen, moet deze bepaling aldus worden opgevat dat zij betrekking heeft op de regels en praktijken betreffende de arbeidsvoorwaarden en het personeelsbeheer in verband met een bepaald ambt waarvan de fundamentele taken met die voorzieningen zouden kunnen worden uitgeoefend door de gehandicapte persoon. Het zou dus in strijd zijn met de in het besluit van de Commissie opgenomen eisen om een ambtenaar vrij te stellen van de roulatieplicht, zonder concreet de behoeften van het betrokken ambt en de geschikte maatregelen te onderzoeken, en dit onder het mom van een redelijke voorziening.

Deze uitlegging wordt overigens bevestigd door lezing van richtlijn 2000/78 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep, die bij de toepassing en de uitlegging van het besluit van de Commissie niet buiten beschouwing kan worden gelaten, aangezien deze is vastgesteld ter uitvoering van artikel 1 quinquies, lid 4, van het Statuut, dat het begrip redelijke voorzieningen in soortgelijke bewoordingen definieert als in artikel 5 van die richtlijn.

(cf. punten 68, 70 en 71)

Referentie:

Gerecht voor ambtenarenzaken: 30 april 2009, Aayhan e.a./Parlement, F-65/07, punt 121; 4 juni 2009, Adjemian e.a./Commissie, F-134/07 en F-8/08, punt 115, waartegen hogere voorziening is ingesteld bij het Gerecht van de Europese Unie, zaak T-325/09 P

3. De uit de zorgplicht voor de administratie voortvloeiende verplichtingen zijn aanzienlijk zwaarder wanneer het gaat om de situatie van een ambtenaar wiens fysieke of mentale gezondheid is aangetast. In een dergelijk geval moet de administratie zijn verzoeken met een bijzondere openheid van geest onderzoeken. In het algemeen moet de medische dienst van een instelling, met name wanneer hij door de betrokken ambtenaar zelf of door de administratie wordt gewezen op de vermeende schadelijke gevolgen die een administratief besluit voor de gezondheid van de adressaat kan hebben, de echtheid en de omvang van de genoemde risico’s nagaan en het tot aanstelling bevoegd gezag op de hoogte stellen van het resultaat van zijn onderzoek.

Het is juist dat de bescherming van de rechten en belangen van ambtenaren altijd haar grens moet vinden in de eerbiediging van de geldende regels, daar het beroep op de zorgplicht van een instelling niet tot gevolg kan hebben dat zij een rechtsregel schendt. Een instelling kan zich echter niet onttrekken aan elke krachtens de zorgplicht op haar rustende verplichting door middel van een intern besluit van algemene strekking dat de uitoefening van haar beoordelingsvrijheid strikt beperkt tot de toepassing van het Statuut.

(cf. punten 80-82)

Referentie:

Gerecht van eerste aanleg: 16 maart 1993, Blackman/Parlement, T-33/89 en T-74/89, punt 96; 10 juli 1997, Apostolidis e.a./Commissie, T-81/96, punten 90 en 91; 23 februari 2001, De Nicola/EIB, T-7/98, T-208/98 en T-109/99, punten 309 en 310

Gerecht voor ambtenarenzaken: 28 oktober 2010, U/Parlement, F-92/09, punt 67; 17 februari 2011, Strack/Commissie, F-119/07, punt 85

4. Met betrekking tot het vermeende risico voor de gezondheid van een ambtenaar die verplicht wordt overgeplaatst en in zijn land van tewerkstelling een therapie volgt, geniet een in de vorm van een attest door een arts afgegeven diagnose weliswaar een vermoeden van juistheid, doch dit geldt niet voor een advies van een arts over de vraag of die therapie in een ander land van de Europese Unie kan worden gevolgd, zonder dat althans is aangetoond dat die arts dit op enige wijze heeft onderzocht.

(cf. punt 87)

Referentie:

Gerecht van de Europese Unie: 9 december 2009, Commissie/Birkhoff, T-377/08 P, punt 58

5. Ofschoon een betoog gebaseerd op positieve gedragingen van een instelling of op tekortkomingen, zoals het slechte beheer van het dossier van een ambtenaar en het verstrekken van onjuiste administratieve informatie, een succesvol betoog kan zijn met het oog op de niet-contractuele aansprakelijkheid van de instelling wegens een dienstfout, is het niet relevant in een geschil over de wettigheid, aangezien een dienstfout op zich niet kan leiden tot de onwettigheid van een besluit, tenzij die fout van invloed is geweest op de wettigheid ervan.

(cf. punt 92)

Referentie:

Gerecht voor ambtenarenzaken: 9 december 2010, Ezerniece Liljeberg e.a./Commissie, F-83/05, punt 105