Zaak C‑671/13

Procedures ingesteld door „Indėlių ir investicijų draudimas ” VĮ

en

Virgilijus Vidutis Nemaniūnas

(verzoek van deLietuvos Aukščiausiasis Teismas om een prejudiciële beslissing)

„Prejudiciële verwijzing — Richtlijnen 94/19/EG en 97/9/EG — Depositogarantiestelsel en beleggerscompensatiestelsel — Spaar‑ en beleggingsinstrumenten — Financieel instrument in de zin van richtlijn 2004/39/EG — Uitsluiting van de garantie — Rechtstreekse werking — Voorwaarden voor de toepassing van richtlijn 97/9/EG”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 25 juni 2015

Vrijheid van vestiging — Vrij verrichten van diensten — Kredietinstellingen — Depositogarantiestelsel en beleggerscompensatiestelsel — Richtlijnen 94/19 en 97/9 — Instrumenten die tegelijkertijd onder de twee richtlijnen vallen — Mogelijkheid voor de lidstaten om bepaalde deposanten of bepaalde deposito’s uit te sluiten van de in de richtlijnen bedoelde garanties — Nationale regeling houdende uitsluiting van schuldvorderingen op een kredietinstelling van de beschermingsstelsels van de richtlijnen 94/19 en 97/9 — Ontoelaatbaarheid

Artikel 7, lid 2, van richtlijn 94/19 inzake de depositogarantiestelsels, zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/14, en punt 12 van bijlage I bij deze richtlijn moeten aldus worden uitgelegd dat de lidstaten depositocertificaten die zijn uitgegeven door een kredietinstelling, kunnen uitsluiten van de garantie waarin deze richtlijn voorziet, indien deze certificaten overdraagbare instrumenten zijn, hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan, zonder dat het noodzakelijk is zich ervan te vergewissen dat deze certificaten alle kenmerken vertonen van een financieel instrument in de zin van richtlijn 2004/39 betreffende markten voor financiële instrumenten. In dat verband bepaalt noch artikel 7, lid 2, van richtlijn 94/19 noch punt 12 van bijlage I bij deze richtlijn met het oog op de uitsluiting van de garantie van deposito’s dat de betrokken instrumenten alle kenmerken van een financieel instrument in de zin van richtlijn 2004/39 moeten vertonen. Bovendien valt volgens artikel 1, punt 1, van richtlijn 94/19 onder de definitie van het begrip „deposito” in deze richtlijn, enerzijds, om het even welk creditsaldo dat wordt gevormd door op een rekening staande gelden of dat tijdelijk uit normale banktransacties voortvloeit, en anderzijds, schulden belichaamd in door deze kredietinstelling uitgegeven schuldbewijzen. Aldus blijkt uit de bewoordingen van die bepaling dat het begrip deposito in het kader van die richtlijn niet wordt gedefinieerd aan de hand van de kenmerken van een financieel instrument in de zin van richtlijn 2004/39. Evenzo blijkt uit die bepaling dat kenmerkend voor het tweede type van deposito is dat het wordt vertegenwoordigd door een instrument dat kan worden overgedragen, waardoor de daarin belichaamde schuldvordering kan worden verhandeld. (cf. punten 33, 35, 36, 40, dictum 1)

Richtlijn 94/19 inzake de depositogarantiestelsels, zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/14, en richtlijn 97/9 inzake de beleggerscompensatiestelsels moeten aldus worden uitgelegd dat wanneer schuldvorderingen op een kredietinstelling zowel kunnen vallen onder het begrip deposito in de zin van richtlijn 94/19 als onder het begrip instrument in de zin van richtlijn 97/9, maar de nationale wetgever gebruik heeft gemaakt van de in punt 12 van bijlage I bij richtlijn 94/19 geboden mogelijkheid om die schuldvorderingen uit te sluiten van het bij deze laatste richtlijn ingestelde beschermingsstelsel, een dergelijke uitsluiting niet tot gevolg mag hebben dat die schuldvorderingen ook zijn uitgesloten van het beschermingsstelsel van richtlijn 97/9, buiten de in artikel 4, lid 2, van deze laatste richtlijn bedoelde voorwaarden. In dat verband kan, gelet op de definities van de begrippen deposito en instrument in respectievelijk de richtlijnen 94/19 en 97/9, een schuldbewijs tegelijkertijd onder beide begrippen, en dus binnen de werkingssfeer van deze twee richtlijnen, vallen. De voorwaarden voor de door deze twee richtlijnen ingevoerde garantiestelsels verschillen echter, met name op het punt van de uitsluiting. Terwijl artikel 7, lid 2, van en bijlage I bij richtlijn 94/19 voorzien in uitsluitingen op basis van het type deposanten, dan wel het type deposito’s, voorziet artikel 4, lid 2, van richtlijn 97/9 immers alleen in de uitsluiting op basis van het type belegger. In die omstandigheden staat het Unierecht weliswaar niet eraan in de weg dat een lidstaat de richtlijnen 94/19 en 97/9 uitvoert door middel van één wetgevende handeling, maar, zoals dit wordt benadrukt in de negende overweging van richtlijn 97/9, dient de bij die handeling ingestelde regeling te beantwoorden aan de eisen van de twee richtlijnen. (cf. punten 43‑45, 47, dictum 2)

De artikelen 2, lid 2, en 4, lid 2, van richtlijn 97/9 inzake de beleggerscompensatiestelsels moeten aldus worden uitgelegd dat zij in de weg staan aan een nationale wettelijke regeling, die de mogelijkheid om een beroep te doen op het bij deze richtlijn vastgestelde compensatiestelsel afhankelijk stelt van de voorwaarde dat de kredietinstelling de betrokken geldmiddelen of instrumenten zonder instemming van de belegger heeft overgedragen of gebruikt. Richtlijn 97/9 voorziet immers niet in een dergelijke voorwaarde opdat beleggers in aanmerking zouden komen voor het beschermingsstelsel waarin die richtlijn voorziet. Bovendien worden de beleggers die houder van dergelijke instrumenten zijn, niet vermeld bij de beleggers die op grond van bijlage I bij richtlijn 97/9 kunnen worden uitgesloten van dit stelsel. (cf. punten 51, 52, dictum 3)

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 56, 57)