ARREST VAN HET GERECHT (Eerste kamer)

8 juli 1998

Zaak T-130/96

G. Aquilino

tegen

Raad van de Europese Unie

„Ambtenaren — Ziekteverlof — Artikel 59 Statuut — Medische attesten — Weigering van aanvaarding — Medische controle georganiseerd door instelling — Artikel 60 Statuut — Om-egelmatige afwezigheden — Verhaal op salaris van ambtenaar”

Volledige Franse tekst II-1017

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van het bij nota van 25 oktober 1995 aan verzoeker officieel ter kennis gebrachte besluit van de Raad om wegens niet-gerechtvaardigde afwezigheden tussen 9 maart 1994 en 15 februari 1995 91 werkdagen op zijn salaris te verhalen.

Beslissing:

Gedeeltelijke nietigverklaring. De Raad wordt veroordeeld tot betaling aan verzoeker van de ten onrechte op diens salaris ingehouden bedragen ten belope van de tegenwaarde van 58 werkdagen. Verwerping voor het overige.

Resumé van het arrest

Verzoeker is ambtenaar van de Raad in de rang D 1 en vervult het ambt van etagebode. Hij lijdt reeds lang aan een aantal kwalen waarvoor hij tal van behandelingen moet ondergaan en vaak ziekteverlof nodig heeft.

Na een aantal afwezigheden wegens ziekte wordt verzoeker op 20 april 1993 onderzocht door dokter Simon, controlerend arts van de Raad. Deze uit ernstige twijfel aan de medische gegrondheid van verzoekers afwezigheden.

Verzoeker wordt opgeroepen voor medische controleonderzoeken op 28 april, 8 juni en 6 juli 1993. Hij komt daarvoor niet opdagen en voert aan dat hij een gipsverband draagt en dat zijn arts hem lange autoritten, in casu van de streek van Mons, waar hij woont, tot Brussel, afraadt. Daarop verzoekt de Raad hem, zich op 14 juli 1993 te melden bij dokter Goreux, een in zijn buurt gevestigde arbitrale arts. Deze deelt verzoeker mee, dat hij op 26 juli 1993 zijn werk moet hervatten. Verzoeker hervat zijn werk op die datum.

Vanaf 20 september 1993 is verzoeker weer om ziekteredenen afwezig.. Hij wordt opgeroepen voor een controleonderzoek bij dokter Simon op 12, 20 en 27 oktober 1993, doch hij daagt niet op, ofschoon op zijn laatste medische attesten is vermeld „mag het huis verlaten”.

Ten vervolge op een medisch controleonderzoek bij dokter Simon op 17 november 1993 zendt dokter Boussart, raadgevend arts van de instelling, verzoekers hiërarchieke meerderen nog dezelfde dag een nota waarin hij hun meedeelt, dat verzoeker op 22 november 1993 het werk dient te hervatten en „geschikt is om het ambt van bode uit te oefenen, maar dan wel op een post met licht werk waar hij geen lasten moet dragen en niet lange tijd moet lopen of rechtstaan”. Verzoeker hervat zijn werk pas na 26 november 1993.

Bij nota van 9 december 1993 vraagt de administratie verzoekers hiërarchieke meerdere, de heer Anglaret, verzoekers werk te organiseren volgens de wensen van dokter Boussart.

Bij brief van 16 maart 1994 deelt de administratie verzoeker mee, dat aangezien dokter Simon over geen enkel nieuw gegeven beschikt dat zijn afwezigheid medisch kan rechtvaardigen, het laatste arbeidsongeschiktheidsattest, dat de periode van 21 februari tot 20 maart 1994 dekt, niet kan worden aanvaard. Verzoeker wordt bijgevolg verzocht zijn werk onmiddellijk te hervatten.

Daarop ontvangt dokter Simon een op 8 maart 1994 door dokter Thys opgesteld medisch rapport over verzoekers gezondheidstoestand. In een begeleidende nota van 21 maart 1994 verklaart dokter Stockhem, verzoekers behandelend arts: „Deze verlenging van de arbeidsongeschiktheid van de heer Aquilino berust op het advies van dokter Thys, neurochirurg bij de kliniek Reine Fabiola, die van mening is, dat de huidige arbeidsvoorwaarden van de heer Aquilino, zoals die door hem worden beschreven, namelijk elke dag ander werk op een andere etage, zich niet verdragen met zijn gezondheidstoestand.”

Op een door de administratie op 13 april 1994 geformuleerd verzoek stelt verzoekers hiërarchieke meerdere een nota op waarin hij de normale taken van een etagebode beschrijft. Na samen met dokter Simon de nota van de heer Anglaret van 20 april 1994 te hebben bestudeerd, concludeert de administratie dat die taken binnen de medische aanbevelingen blijven en deelt zij dit aan verzoeker mee. Bijgevolg blijft verzoekers afwezigheid tijdens de perioden van 21 maart tot 8 april 1994 en van 11 april tot 30 april 1994 ongerechtvaardigd en moet hij zijn werk onmiddellijk hervatten.

Op 13 juli 1994 verzoekt Aquilino het tot aanstelling bevoegd gezag krachtens artikel 90, lid 1, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (Statuut), zijn hiërarchieke meerderen schriftelijk te instrueren, hem taken te geven die hij gelet op zijn gezondheidstoestand kan verrichten en de medische attesten voor de periode van 6 december 1993 tot 25 juni 1994 als geldig te beschouwen.

Op 27 oktober 1994 antwoordt de administratie hem, dat dokter Simon zijn afwezigheden in die periode ongerechtvaardigd heeft geacht en dat het niet mogelijk is, minder zwaar werk voor hem te vinden.

Op 20 september 1994 meldt verzoeker zich voor een medische controle aan bij dokter Simon, die vaststelt dat de afwezigheid tijdens de periode van 31 augustus tot 11 september 1994 gerechtvaardigd is. De controlerend arts van de Raad blijft evenwel een aantal eerdere perioden van afwezigheid ongerechtvaardigd achten.

Later wordt verzoeker opgeroepen voor medische controleonderzoeken op 25 oktober, 13 december en 21 december 1994 en op 5 januari en 14 februari 1995. Hij komt voor geen enkele van die onderzoeken opdagen en geeft daarvoor uiteenlopende redenen.

Bij nota van 8 februari 1995 wordt verzoeker uitgenodigd, zich op 20 februari 1995 aan de melden bij de heer Tarling, directeur Personeelszaken, voor een onderhoud over zijn situatie. Hij komt niet opdagen. In een aan verzoeker gerichte nota van 22 maart 1995 betreurt de heer Tarling verzoekers verstek en herinnert hij hem eraan, dat hij reeds 90 dagen ongerechtvaardigd afwezig is geweest.

Op 25 oktober 1995 stelt de Raad verzoeker officieel in kennis van zijn krachtens artikel 60, eerste alinea, van het Statuut genomen besluit om, gelet op het aantal verlofdagen dat verzoeker op 10 oktober 1995 nog had, de tegenwaarde van 91 werkdagen op zijn salaris te verhalen wegens ongerechtvaardigde afwezigheden in de periode van 9 maart 1994 tot 15 februari 1995. In dat besluit wordt de inhouding evenwel gespreid over 36 maanden vanaf de maand december 1995 wegens verzoekers bijzondere financiële toestand.

Bij brief van 22 november 1995 vraagt verzoeker de administratie om intrekking van dat besluit op grond dat zijn afwezigheden waren gerechtvaardigd door volgens de regels opgestelde medische attesten. Op 17 januari 1996 antwoordt de heer Tarling verzoeker, dat aangezien geen nieuwe elementen zijn aangevoerd, hij bij zijn standpunt van 25 oktober 1995 blijft.

Op 24 januári 1996 dient verzoeker krachtens artikel 90, lid 2, van het Statuut formeel een klacht in tegen het besluit dat hem op 25 oktober 1995 ter kennis was gebracht en tegen de daarmee verknochte besluiten. Die klacht wordt uitdrukkelijk afgewezen bij nota van 21 mei 1996.

De ontvankelijkheid van het beroep

Een louter bevestigend besluit kan niet als een bezwarend besluit worden aangemerkt. Hieruit volgt, dat een besluit dat vergeleken met een eerder bezwarend besluit geen enkel nieuw element bevat, niet tot gevolg kan hebben dat daardoor voor degene tot wie het eerdere besluit was gericht, een nieuwe beroepstermijn begint te lopen (punt 34).

Referentie: Hof 10 december 1980, Grasselli/Commissie, 23/80, Jurispr. blz. 3709, punt 18; Gerecht 3 maart 1994, Cortes Jimenez e.a./Commissie, T-82/92, JurAmbt. blz. II-237, punt 14

Dit is evenwel niet het geval met het krachtens artikel 60, eerste alinea, van het Statuut genomen besluit van 25 oktober 1995 waarbij werd gelast de tegenwaarde van het aantal werkdagen dat verzoeker tijdens de periode van 9 maart 1994 tot 15 februari 1995 ongerechtvaardigd afwezig was geweest, op diens salaris te verhalen. Dit besluit bevat kennelijk nieuwe elementen vergeleken met het besluit van 16 maart 1994, waarbij aan verzoeker slechts was meegedeeld dat de administratie een voor een eerdere periode afgegeven medisch attest weigerde te aanvaarden, en verzoeker was gelast het werk onmiddellijk te hervatten (punt 35).

In die omstandigheden is het door de Raad aangevoerde middel, dat het beroep niet-ontvankelijk is omdat de klacht te laat is ingediend en het beroep te laat is ingesteld, ongegrond en moet het derhalve worden afgewezen (punt 36).

De vordering tot uitbetaling van de bedragen die op verzoekers salaris zijn ingehouden en tot teruggave van zijn verlofdagen voor 1995

In het kader van een beroep tot nietigverklaring kan de gemeenschapsrechter niet zonder inbreuk te maken op de prerogatieven van het administratief gezag, een gemeenschapsinstelling gelasten de nodige maatregelen te nemen ter uitvoering van een arrest waarbij een besluit nietig is verklaard. In geschillen van geldelijke aard heeft het Gerecht evenwel ingevolge artikel 91, lid 1, tweede volzin, van het Statuut volledige rechtsmacht, krachtens welke het verweerder kan veroordelen tot betaling van bepaalde bedragen, die in voorkomend geval worden vermeerderd met moratoire interessen (punt 39).

Referentie: Gerecht 8 november 1990, Barbi/Commissie, T-73/89, Jurispr. blz. II-619, punt 38; Gerecht 30 november 1993, Vienne/Parlement, T-15/93, Jurispr. blz. II-1327, punten 41 en 42

In casu vordert verzoeker veroordeling van de Raad tot betaling van de bedragen die op zijn salaris zijn ingehouden, vermeerderd met rente vanaf de datum van de inhouding. Aangezien het om een geldelijke vordering gaat, moet zij ontvankelijk worden verklaard in het kader van een beroep krachtens artikel 91 van het Statuut (punt 40).

De niet-geldelijke vorderingen daarentegen vallen niet binnen het bestek van de volle rechtsmacht van het Gerecht. Bijgevolg moet verzoekers vordering tot teruggave van de door de Raad ten onrechte in mindering gebrachte verlofdagen niet-ontvankelijk worden verklaard (punt 41).

Ten gronde

Het middel inzake schending van artikel 25, tweede alinea, van het Statuut

De in artikel 25 van het Statuut neergelegde verplichting om bezwarende besluiten te motiveren, heeft ten doel de gemeenschapsrechter in staat te stellen de wettigheid van het besluit te toetsen, en de betrokkene voldoende aanwijzingen te geven om te kunnen uitmaken, of het besluit gegrond is dan wel een gebrek vertoont op grond waarvan de wettigheid ervan kan worden betwist. Voor het antwoord op de vraag, of een bezwarend besluit aan het motiveringsvereiste van het Statuut voldoet, moet niet alleen rekening worden gehouden met de documenten waarbij het besluit is meegedeeld, maar ook met de omstandigheden waaronder het is genomen en ter kennis van de betrokkene is gebracht. Daarbij dient met name te worden onderzocht, of verzoeker reeds kennis had van de gegevens waarop de Commissie haar besluit heeft gebaseerd (punt 45).

Referentie: Hof 23 maart 1988, Hecq/Commissie, 19/87, Jurispr. blz. 1681, punt 16; Gerecht 16 december 1993, Turner/Commissie, T-80/92, Jurispr. blz. II-1465, punt 62

In casu wordt in de tekst zelf van het omstreden besluit verwezen naar de nota's van 8 februari, 22 maart en 29 mei 1995, waarin de administratie reeds verzoekers aandacht had gevestigd op het grote aantal dagen dat hij ongerechtvaardigd afwezig was geweest. Voorts verwijst het besluit naar artikel 60, eerste alinea, van het Statuut. Daarin wordt bepaald, dat iedere onregelmatige afwezigheid die naar behoren is vastgesteld, op het vakantieverlof van de betrokkene in mindering wordt gebracht, en dat indien de ambtenaar geen recht meer op zodanig verlof heeft, hij over het desbetreffende tijdvak geen bezoldiging ontvangt. Mede gelet op de briefwisseling die de administratie en verzoeker hebben gevoerd over de weigering om de medische attesten te aanvaarden, is het Gerecht van oordeel, dat verzoeker zeer wel in staat was de redenen voor het jegens hem genomen besluit te kennen, en dat het besluit derhalve afdoende is gemotiveerd (punt 46).

Het middel inzake schending van artikel 25, tweede alinea, van het Statuut is dus ongegrond en moet derhalve worden afgewezen (punt 47).

Het eerste onderdeel van het eerste middel: de door verzoeker overgelegde medische attesten zijn, gelet op de artikelen 59 en 60 van het Statuut, ten onrechte geweigerd

Volgens artikel 60, eerste alinea, van het Statuut kunnen de afwezigheden van een ambtenaar slechts op zijn vakantieverlof in mindering worden gebracht en, indien hij geen recht meer op zodanig verlof heeft, het verlies van zijn bezoldiging over het desbetreffende tijdvak meebrengen, wanneer de instelling de onregelmatigheid van de betrokken afwezigheden naar behoren heeft vastgesteld. In dit verband wekt de overlegging van een medisch attest het vermoeden dat de afwezigheid regelmatig is. Om de geldigheid van een dergelijk medisch attest te kunnen ontkennen en te kunnen concluderen, dat de betrokken ambtenaar onregelmatig afwezig is, moet de administratie hem derhalve overeenkomstig artikel 59, lid 1, tweede alinea, van het Statuut onderwerpen aan een medische controle, waarvan de conclusies slechts administratieve gevolgen sorteren vanaf de datum van die controle. De conclusie waartoe de controlerend arts is gekomen op een tijdstip vóór de periode waarin de ambtenaar voor eerst werd geacht onregelmatig afwezig te zijn geweest, kan niet uitsluiten dat de ambtenaar op een later tijdstip, in casu enkele maanden na de laatste door de instelling georganiseerde controle, arbeidsongeschikt is (punten 71, 73 en 77).

Referentie: Hof 27 april 1989, Fedeli/Parlement, 271/87, Jurispr. blz. 993, summiere publicatie; Gerecht26 januari 1995, O/Commissie, T-527/93, JurAmbt. blz. II-29, punt 37; Gerecht 6 mei 1997, Quijano/Commissie, T-169/95, JurAmbt. blz. II-273, punten 38 en 39, en de aldaar aangehaalde rechtspraak; Gerecht 10 juli 1997, Gaspari/Parlement, T-36/96, JurAmbt. blz. II-595, punt 26

In casu is de administratie verzoekers afwezigheden vanaf 9 maart 1994 onregelmatig beginnen beschouwen omdat zij het medisch attest dat hij voor de periode van 21 februari tot 20 maart 1994 had overgelegd, ongeldig achtte (punt 74).

Verzoekers door een medisch attest gedekte afwezigheid kon evenwel slechts onregelmatig worden geacht vanaf de datum van de door de instelling georganiseerde controle. Tussen partijen is evenwel in confesso, dat verzoeker tijdens de betrokken periode, te weten de periode van 9 maart 1994 tot 15 februari 1995, op 20 september 1994 voor het eerst voor een controleonderzoek is opgeroepen (punt 76).

In die omstandigheden is de onregelmatigheid van verzoekers afwezigheden tijdens de periode van 9 maart tot 20 september 1994 door de verwerende instelling niet naar behoren vastgesteld. Bijgevolg had die afwezigheid, in totaal 58 werkdagen, niet op verzoekers vakantieverlof in mindering mogen worden gebracht, en evenmin tot het verlies van zijn bezoldiging over het desbetreffende tijdvak mogen leiden (punt 78).

Het resterende gedeelte van de omstreden afwezigheid, te weten de afwezigheden tijdens de periode van 29 september 1994 tot 15 februari 1995, kon volgens het Gerecht daarentegen door de Raad terecht als onregelmatig worden beschouwd (punt 79).

De op de gemeenschapsinstellingen rustende verplichting om een medische controle te laten verrichten, heeft noodzakelijk als tegenhanger, de verplichting voor de betrokken ambtenaren om zich aan die controles te onderwerpen of om attesten over te leggen die met voldoende duidelijkheid en op overtuigende wijze doen blijken dat zij zich niet kunnen verplaatsen. Anders zouden de bepalingen van de artikelen 59 en 60 van het Statuut geen enkel effect sorteren (punt 83).

Referentie:Gerecht20 november 1996, Z/Commissie, T-135/95, JurAmbt.blz. II-1413, punt 34

In casu is verzoeker de krachtens artikel 59, lid 1, tweede alinea, van het Statuut op hem rustende verplichting kennelijk niet nauwgezet nagekomen (punt 84).

Uit een en ander volgt, dat verzoekers beroep ten dele gegrond is, en dat het besluit van de Raad van 25 oktober 1995 derhalve ten dele nietig moet worden verklaard. Het dient enkel overeind te blijven voor zover het de inhouding op verzoekers salaris van de tegenwaarde van 33 werkdagen wegens ongerechtvaardigde afwezigheid tijdens de periode van 29 september 1994 tot 15 februari 1995 gelast (punt 86).

Uit bovengenoemde overwegingen volgt ook, dat de twee andere onderdelen van dit middel van verzoeker niet behoeven te worden onderzocht. Enerzijds valt de grief, dat het bestreden besluit ten onrechte terugwerkende kracht heeft, op wezenlijke punten samen met de argumenten die in het kader van het eerste onderdeel van het middel zijn onderzocht. Anderzijds behoeft er met betrekking tot de stelling dat de administratie haar zorgplicht jegens verzoeker niet is nagekomen, slechts aan te worden herinnerd, dat de bescherming van de rechten en belangen van de ambtenaren steeds haar grenzen vindt in de eerbiediging van de geldende regels.

Referentie:Gerecht 27 maart 1990, Chomel/Commissie, T-123/89, Jurispr. blz. II-131, punt 32; Gerecht 16 maart 1993, Blackman/Parlement, T-33/89en T-74/89, Jurispr. blz. II-249, punt 96

Aangezien het Gerecht het bestreden besluit ten dele nietig heeft verklaard, dient verzoekers geldelijke vordering ten dele te worden toegewezen en dient de Raad te worden veroordeeld tot uitbetaling van de bedragen die onrechte op verzoekers salaris zijn ingehouden, te weten de tegenwaarde van 58 werkdagen. Die bedragen moeten worden vermeerderd met moratoire interessen op de door het Gerecht discretionair vastgestelde voet van 5 % per jaar vanaf de danim van de inhouding van de betrokken bedragen (punt 88).

Dictum:

Het besluit van de Raad van 25 oktober 1995 om wegens niet-gerechtvaardigde afwezigheden tussen 9 maart 1994 en 15 februari 1995 de tegenwaarde van 91 werkdagen op verzoekers salaris te verhalen, wordt nietig verklaard voor zover het betrekking heeft op 58 dagen gestelde onregelmatige afwezigheid in de periode tussen 9 maart en 20 september 1994.

De Raad wordt veroordeeld tot betaling aan verzoeker van de ten onrechte op diens salaris ingehouden bedragen ten belope van de tegenwaarde van 58 werkdagen. Deze bedragen zullen worden vermeerderd met moratoire interessen op de voet van 5 % per jaar vanaf de datum van de inhouding.

Het beroep wordt verworpen voor het overige.