Zaak T‑142/03

Fost Plus VZW

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Beroep tot nietigverklaring – Beroep ingesteld door rechtspersoon – Handeling die hem individueel raakt – Beschikking 2003/82/EG – Taakstellingen inzake terugwinning en recycling van verpakkingsmateriaal en verpakkingsafval – Richtlijn 94/62/EG – Niet-ontvankelijkheid”

Beschikking van het Gerecht (Derde kamer) van 16 februari 2005

Samenvatting van de beschikking

1. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Beschikking houdende bevestiging van overschrijding door lidstaat van in artikel 6, lid 1, sub a en b, van richtlijn 94/62 genoemde taakstellingen inzake terugwinning en recyclage – Beroep ingesteld door onderneming die huishoudelijk verpakkingsafval verwerkt – Niet-ontvankelijkheid

(Art. 230, vierde alinea, EG; richtlijn 94/62 van het Europees Parlement en de Raad)

2. Europese Gemeenschappen – Rechterlijk toezicht op wettigheid van handelingen van instellingen – Handelingen van algemene strekking – Verplichting van lidstaten te voorzien in volledig stelsel van rechtsmiddelen om eerbiediging van recht op doeltreffende wijze te kunnen garanderen – Inleiding van beroep tot nietigverklaring voor gemeenschapsrechter indien nationale procedurevoorschriften onoverkomelijke hindernis vormen – Uitgesloten

(Art. 230, vierde alinea, EG)

3. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Uitlegging contra legem van voorwaarde inzake noodzaak van individueel te worden geraakt – Ontoelaatbaarheid

(Art. 230, vierde alinea, EG)

1. Een onderneming die huishoudelijk verpakkingsafval verwerkt en vooraf door de nationale autoriteiten is erkend, wordt niet individueel geraakt door een beschikking van de Commissie houdende bevestiging van de overschrijding door een lidstaat van de taakstellingen inzake terugwinning en recyclage zoals bedoeld in artikel 6, lid 1, sub a en b, van richtlijn 94/62 betreffende verpakking en verpakkingsafval, die gelden voor alle verpakkingsmateriaal en verpakkingsafval.

In de eerste plaats raakt de betrokken beschikking verzoekster immers alleen in haar objectieve hoedanigheid van marktdeelnemer op het gebied van verpakking, op gelijke wijze als elke andere marktdeelnemer die zich feitelijk of potentieel in een identieke situatie bevindt.

In de tweede plaats blijkt uit het feit dat verzoekster een aanzienlijk marktaandeel heeft op het gebied van de huishoudelijke verpakking, dat haar hoofdactiviteit bestaat uit het inzamelen en de nuttige toepassing van huishoudelijk verpakkingsafval en dat het bedrag en de waarschijnlijkheid van een eventuele boete derhalve groter zullen zijn dan voor de andere marktdeelnemers, niet dat zij door de bestreden beschikking individueel wordt geraakt. De economische gevolgen die een verzoeker naar eigen zeggen van de omstreden bepaling ondervindt, zelfs al zou de auteur van de handeling hiervan op de hoogte zijn, zijn immers op zichzelf niet voldoende om hem met betrekking tot een voorschrift van algemene strekking te individualiseren.

In de derde plaats volstaat het feit dat de Commissie haar beschikking op het bestaan van eigen verplichtingen van verzoekster en op haar betreffende gegevens heeft gegrond, evenwel slechts dan om deze laatste te individualiseren wanneer de inaanmerkingneming van haar situatie voortvloeit uit de relevante regeling. Dit zou het geval zijn wanneer de Commissie volgens specifieke bepalingen verplicht zou zijn, rekening te houden met de gevolgen die de door haar voorgenomen handeling voor de situatie van bepaalde particulieren kan hebben, zodat deze omstandigheid deze laatsten kan individualiseren, en eveneens indien relevante bepalingen voorzien in een recht voor de belanghebbende om aan de precontentieuze procedure deel te nemen.

In de vierde plaats verlangen, behoudens uitdrukkelijke bepaling ter zake, noch het proces van totstandkoming van handelingen van algemene strekking, noch die handelingen van algemene strekking zelf als maatregelen van algemene strekking, op grond van een algemeen beginsel van gemeenschapsrecht dat de belanghebbende personen bij de totstandkoming ervan worden betrokken, aangezien zij moeten worden geacht te zijn vertegenwoordigd door de politieke instanties die bevoegd zijn die handelingen vast te stellen. Derhalve kan verzoekster uit het beginsel van behoorlijk bestuur geen procedureel recht afleiden dat de mogelijkheid om een beroep tot nietigverklaring in te stellen, kan meebrengen.

(cf. punten 51‑52, 55, 61, 70-71)

2. Hoewel de lidstaten moeten voorzien in een stelsel van rechtsmiddelen en procedures dat de eerbiediging van het recht op een doeltreffende bescherming in rechte kan verzekeren, mogen de ontvankelijkheidsregels van artikel 230 EG niet aldus worden uitgelegd dat het beroep tot nietigverklaring ontvankelijk zou moeten worden verklaard, wanneer na een concreet onderzoek van de nationale procesregels door de gemeenschapsrechter blijkt dat deze regels een particulier niet toestaan om een beroep in te stellen waarmee hij de geldigheid van de betwiste gemeenschapshandeling kan aanvechten. Voor de gemeenschapsrechter staat echter geen rechtstreeks beroep tot nietigverklaring open, zelfs niet indien uit een concreet onderzoek, door deze rechter, van de nationale procesregels zou blijken dat deze regels de particulier niet toestaan om een beroep in te stellen waarmee hij de geldigheid van de betwiste gemeenschapshandeling kan aanvechten. Onder een dergelijk stelsel zou de gemeenschapsrechter immers in elk concreet geval het nationale procesrecht moeten onderzoeken en uitleggen, hetgeen de grenzen van zijn bevoegdheid in het kader van het wettigheidstoezicht op de gemeenschapshandelingen zou overschrijden.

(cf. punt 76)

3. De in artikel 230, vierde alinea, EG gestelde voorwaarde van individueel belang moet weliswaar, gelet op de uiteenlopende situaties die een verzoeker kunnen individualiseren, worden uitgelegd tegen de achtergrond van het beginsel van doeltreffende bescherming in rechte, maar een dergelijke uitlegging mag deze voorwaarde, die uitdrukkelijk door het Verdrag wordt gesteld, niet tot een dode letter maken, omdat anders de grenzen van de door het Verdrag aan de communautaire rechter verleende bevoegdheden zouden worden overschreden.

(cf. punt 77)