ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer)

5 februari 1997

Zaak T-207/95

M. Ibarra Gil

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Intern vergelijkend onderzoek — Aankondiging van vergelijkend onderzoek — Voorwaarde tijdelijk functionaris te zijn op laatste dag van sollicitatietermijn — Beginsel van bescherming van gewettigd vertrouwen — Beginsel van gelijke behandeling — Zorgplicht — Beroep tot schadevergoeding”

Volledige Franse tekst II-31

Betreft:

Beroep tot, enerzijds, nietigverklaring van het besluit van de jury van vergelijkend onderzoek COM/T/B/95 van 7 november 1994 houdende weigering om verzoekster tot het schriftelijk examen van dat vergelijkend onderzoek toe te laten en van het besluit van de Commissie van 27 juli 1995 om verzoekster niet tot een ander intern vergelijkend onderzoek dan vergelijkend onderzoek COM/T/B/95 toe te laten, en anderzijds, toekenning van vergoeding voor de materiële en morele schade die verzoekster heeft geleden.

Beslissing:

Verwerping.

Resumé van het arrest

Op 12 juli 1988 beslist de Commissie, dat aan de tijdelijke functionarissen voortaan overeenkomsten van minimaal drie en maximaal vijfjaar zullen worden aangeboden en dat elke overeenkomst in uitzonderlijke omstandigheden, verband houdend met het belang van de dienst, één enkele keer kan worden verlengd met dien verstande dat die verlenging de totale duur van de aanstelling van de tijdelijke functionaris niet op meer dan zeven jaar mag brengen.

Op 18 maart 1992 schrapt de Commissie die clausule van uitzonderlijke verlenging van de overeenkomsten van de tijdelijke functionarissen. Als tegenprestatie daarvoor beslist zij, elk jaar voor alle tijdelijke functionarissen met ten minste drie jaar anciënniteit in de dienst interne vergelijkende onderzoeken op de grondslag van een schriftelijk en een mondeling examen te organiseren, doch zij beperkt het aantal geslaagde kandidaten dat op de lijst van geschikte kandidaten kan worden geplaatst.

Op 23 februari 1994 schrapt de Commissie voor de lopende en de komende vergelijkende onderzoeken de beperking van het aantal geslaagde kandidaten dat op de lijst van geschikte kandidaten kan worden geplaatst.

Op 1 september 1989 wordt verzoekster door de Commissie voor drie jaar aangesteld als tijdelijk functionaris in de rang B 5. Op 7 april 1992 verlengt de Commissie verzoeksters overeenkomst tot en met 31 augustus 1994. Begin 1993 en begin 1994 neemt verzoekster zonder succes deel aan het schriftelijk examen van twee door de Commissie georganiseerde vergelijkende onderzoeken voor tijdelijke functionarissen. Verzoeksters overeenkomst van tijdelijk functionaris loopt af op 31 augustus 1994. Op 1 september 1994 wordt zij door de Commissie voor een maand aangesteld als hulpfunctionaris. In september 1994 meldt verzoekster zich aan voor intern vergelijkend onderzoek COM/T/B/95. Bij brief van 7 november 1994 deelt de voorzitter van de jury van vergelijkend onderzoek COM/T/B/95 verzoekster mee, dat de jury haar niet tot het schriftelijk examen van dat vergelijkend onderzoek heeft kunnen toelaten omdat zij op 30 september 1994 geen tijdelijk functionaris was.

De vordering tot nietigverklaring

Het eerste middel: schending van het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen

Het recht op bescherming van het gewettigd vertrouwen komt toe aan iedere particulier die zich bevindt in een situatie waaruit blijkt dat de gemeenschapsadministratie door precieze toezeggingen bij hem gegronde verwachtingen heeft gewekt (r.o. 25).

Referentie: Gerecht 9 februari 1994, Latham/Commissie, T-3/92, JurAmbt. blz. II-83, r.o. 58; Gerecht 14 juli 1994, Grynberg en Hall/Commissie, T-534/93, JurAmbt. blz. II-595, r.o. 51; Gerecht 27 februari 1996, Galtieri/Parlement, T-235/94, JurAmbt. blz. II-129, r.o. 63

In de door verzoekster overgelegde brief van de Commissie van 26 juli 1994 werd aan verzoekster de precieze toezegging gedaan, dat de Commissie haar na afloop van haar overeenkomst van tijdelijk functionaris op 31 augustus 1994 een overeenkomst van hulpfunctionaris voor dé duur van een maand zou aanbieden om haar in staat te stellen in dienst van de Commissie te zijn op het ogenblik waarop het tot aanstelling bevoegd gezag zou beslissen, of de hulpfunctionarissen tot vergelijkend onderzoek COM/T/B/95 worden toegelaten. Die toezegging had tot gevolg, dat indien het tot aanstelling bevoegd gezag in september 1994 zou hebben beslist, de hulpfunctionarissen tot dat vergelijkend onderzoek toe te laten, verzoekster daaraan had kunnen deelnemen (r.o. 29).

Door verzoekster voor de periode van 1 tot en met 30 september 1994 een overeenkomst van hulpfunctionaris aan te bieden, heeft de Commissie zich nauwgezet gehouden aan de toezeggingen die zij in haar brief van 26 juli 1994 had gedaan (r.o. 31).

Bovendien kan de omstandigheid, dat de vakbonden erop aandrongen de niet-geslaagde kandidaten een nieuwe kans te geven, de aard en de draagwijdte van de door het tot aanstelling bevoegd gezag in zijn genoemde brief gedane toezeggingen niet wijzigen (r.o. 32).

Het tweede middel: schending van het beginsel van gelijke behandeling en/of van de regel „patere legem quam ipse f ecisti”

De ontvankelijkheid van het argument als zou het beginsel van gelijke behandeling van tijdelijke functionarissen en hulpfunctionarissen zijn geschonden

Volgens artikel 44, lid 1, sub c, juncto artikel 48, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering moet het inleidend verzoekschrift het voorwerp van het geschil en een summiere uiteenzetting van de aangevoerde middelen bevatten, en mogen nieuwe middelen in de loop van het geding niet worden voorgedragen, tenzij zij steunen op gegevens, hetzij rechtens of feitelijk, waarvan eerst in de loop van de behandeling is gebleken. Een middel dat de uitwerking is van een eerder in het inleidend verzoekschrift rechtstreeks of stilzwijgend opgeworpen middel en daarmee nauw verband houdt, moet evenwel ontvankelijk worden verklaard (r.o. 51).

Referentie: Hof 30 september 1982, Amylum/Raad, 108/81, Jurispr. blz. 3107, r.o. 25; Hof 19 mei 1983, Verros/Parlement, 306/81, Jurispr. blz. 1755, r.o. 9; Gerecht20 september 1990, Hanning/Parlement, T-37/89, Jurispr. blz. II-463, r.o. 38

Het door verzoekster ter terechtzitting ontwikkelde argument, dat de bestreden besluiten het beginsel van gelijke behandeling van tijdelijke functionarissen en hulpfunctionarissen schenden, is in het inleidend verzoekschrift rechtstreeks noch stilzwijgend aangevoerd en houdt evenmin nauw verband met het aanvankelijke middel, waarin uitsluitend schending van het beginsel van gelijke behandeling van de tijdelijke functionarissen werd gesteld. Het is dus geen uitwerking van dit middel. Bijgevolg moet het als een nieuw middel in de zin van artikel 48, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering worden beschouwd en niet-ontvankelijk worden verklaard (r.o. 52-57).

Onderzoek van de gegrondheid van het middel

In haar besluit van 18 maart 1992 heeft de Commissie toegezegd, voor de na juli 1988 aangeworven tijdelijke functionarissen interne vergelijkende onderzoeken te organiseren volgens drie beginselen. Aan de interne vergelijkende onderzoeken kan worden deelgenomen door de tijdelijke functionarissen met driejaar anciënniteit. De interne vergelijkende onderzoeken worden „elk jaar” georganiseerd. De Commissie wenst alle na juli 1988 aangestelde tijdelijke functionarissen in staat te stellen, in de loop van hun overeenkomst deel te nemen aan twee interne vergelijkende onderzoeken. In het onderhavige geval heeft de Commissie die drie beginselen in acht genomen bij de organisatie van de vergelijkende onderzoeken COM/T/B/93, COM/T/B/94 en COM/T/B/95 (r.o. 58-64).

Onverminderd de inachtneming van de bepalingen van het Statuut en inzonderheid de artikelen 27, eerste alinea, en 29, lid 1, ervan beschikt het tot aanstelling bevoegd gezag over een ruime beoordelingsvrijheid om de voor de te vervullen ambten vereiste geschiktheidscriteria vast te stellen en om met inachtneming van deze criteria en in het belang van de dienst te bepalen, onder welke voorwaarden en op welke wijze een vergelijkend onderzoek dient te worden georganiseerd. De door deze ruime beoordelingsvrijheid geboden keuzemogelijkheid moet evenwel steeds worden gebruikt met inachtneming van de vereisten voor de te vervullen ambten en, meer in het algemeen, van het belang van de dienst (r.o. 66).

Referentie: Hof 16 oktober 1975, Deboeck/Commissie, 90/74, Jurispr. blz. 1123, r.o. 29; Hof 9 februari 1984, Fabius/Commissie, 39/83, Jurispr. blz. 627, r.o. 7; Gerecht 16 oktober 1990, Gallone/Raad, T-132/89, Jurispr. biz. II-549, r.o. 27; Gerecht 8 november 1990, Bataille e.a./Parlement, T-56/89, Jurispr. blz. II-597, r.o. 42-50; Gerecht 28 maart 1996, Noonan/Commissie, T-60/92, JurAmbt. blz. II-443, r.o. 43

Er is sprake van schending van het beginsel van gelijke behandeling wanneer twee categorieën van personen waarvan de rechtspositie en de feitelijke situatie niet wezenlijk verschillen, verschillend worden behandeld, of wanneer ongelijke situaties gelijk worden behandeld (r.o. 68).

Referentie: Gerecht 7 februari 1991, Tagaras/Hof van Justitie, T-18/89 en T-24/89, Jurispr. blz. II-53, r.o. 68

De ruime beoordelingsvrijheid waarover het tot aanstelling bevoegd gezag beschikt om te bepalen op welke wijze een vergelijkend onderzoek wordt georganiseerd, houdt in, dat dit gezag met inachtneming van de vereisten voor de te vervullen ambten en van het belang van de dienst kan bepalen, op welke data die vergelijkende onderzoeken zullen plaatsvinden. Het enkele feit, dat bepaalde door de Commissie tussen juli 1988 en maart 1992 aangeworven tijdelijke functionarissen zich voor de vergelijkende onderzoeken COM/T/B/93, COM/T/B/94 en COM/T/B/95 hebben kunnen aanmelden en anderen enkel voor de vergelijkende onderzoeken COM/T/B/93 en COM/T/B/94, vormt evenwel geen door het beginsel van gelijke behandeling verboden discriminatie, maar is het resultaat van een zuiver toevallige samenloop van verschillende data, te weten de door het tot aanstelling bevoegd gezag bepaalde data voor de drie vergelijkende onderzoeken enerzijds, en de data van indiensttreding van die personeelsleden en van de afloop van hun overeenkomsten anderzijds (r.o. 70).

Het derde middel: schending van de zorgplicht

De zorgplicht van de administratie ten opzichte van haar personeelsleden is een weergave van het door het Statuut geschapen evenwicht tussen de wederzijdse rechten en verplichtingen in de betrekkingen tussen het administratief gezag en de personeelsleden van de openbare dienst. Deze plicht brengt met name mee, dat het gezag bij zijn beslissing over de situatie van een ambtenaar alle elementen in aanmerking moet nemen die zijn besluit kunnen beïnvloeden, en daarbij niet enkel rekening behoort te houden met het belang van de dienst, maar ook met dat van de betrokken ambtenaar (r.o. 75).

Referentie: Hof 23 oktober 1986, Schwiering/Rekenkamer, 321/85, Jurispr. blz. 3199, r.o. 18; Gerecht 16 maart 1993, Blackman/Parlement, T-33/89 en T-74/89, Jurispr. blz. II-249, r.o. 96; Gerecht 15 maart 1994, La Pietra/Commissie, T-100/92, JurAmbt. blz. II-275, r.o. 58

De zorgplicht houdt evenwel geenszins in, dat het tot aanstelling bevoegd gezag de tijdelijke functionarissen of de hulpfunctionarissen maximale kansen op aanstelling in vaste dienst moet geven (r.o. 76).

In casu heeft de Commissie in elk geval op bijzonder ruime wijze rekening gehouden met het belang van verzoekster (r.o. 77).

De tegen de besluiten van de Commissie van 18 maart 1992 en 23 februari 1994 opgeworpen exceptie van onwettigheid

De door verzoekster opgeworpen exceptie van onwettigheid moet ongegrond worden verklaard. De hoofdvordering en de subsidiaire vordering van verzoekster moeten eveneens ongegrond worden verklaard.

De vordering tot schadevergoeding

De vordering tot vergoeding van de materiële of morele schade moet worden afgewezen voor zover zij nauw verband houdt met de vordering tot nietigverklaring, die zelf niet-ontvankelijk of ongegrond is verklaard (r.o. 88).

Referentie: Gerecht 16 juli 1992, Della Pietra/Commissie, T-1/91, Jurispr. blz. II-2145, r.o. 34

Dictum:

Het beroep wordt ongegrond verklaard.