ARREST VAN HET HOF VAN 26 APRIL 1988. - ASTERIS A. E. EN ANDEREN EN HELLEENSE REPUBLIEK TEGEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. - PRODUKTIESTEUN VOOR TOMATENCONCENTRAAT - REGELING VOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK - GEVOLGEN VAN DOOR HET HOF VASTGESTELDE ONTWETTIGHEID. - GEVOEGDE ZAKEN 97, 193, 99 EN 215/86.



Jurisprudentie 1988 bladzijde 02181



Samenvatting

Partijen

Overwegingen van het arrest

Beslissing inzake de kosten

Dictum



Trefwoorden

++++

1 . BEROEP TOT NIETIGVERKLARING - NATUURLIJKE OF RECHTSPERSONEN - HANDELINGEN DIE HEN RECHTSTREEKS EN INDIVIDUEEL RAKEN - VERORDENING DIE NADERE REGELS STELT BETREFFENDE TOEPASSING VAN COMMUNAUTAIRE STEUNREGELING IN EEN LID-STAAT

( EEG-VERDRAG, ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA; VERORDENING NR . 381/86 VAN DE COMMISSIE )

2 . BEROEP TOT NIETIGVERKLARING - ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING - MAATREGELEN TER UITVOERING - WEIGERING OM MAATREGELEN VAST TE STELLEN DIE VERDER GAAN DAN VERVANGING VAN NIETIG VERKLAARDE HANDELING - GESCHIL BETREFFENDE DRAAGWIJDTE VAN UITVOERINGSVERPLICHTING - PROCESGANG - BEROEP WEGENS NALATEN

( EEG-VERDRAG, ARTIKELEN 175 EN 176 )

3 . BEROEP TOT NIETIGVERKLARING - ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING - GEVOLGEN - VERPLICHTING MAATREGELEN TER UITVOERING VAST TE STELLEN - DRAAGWIJDTE - INAANMERKINGNEMING VAN ZOWEL RECHTSOVERWEGINGEN ALS DICTUM VAN ARREST - TERUGWERKENDE KRACHT VAN NIETIGVERKLARING - SCHRAPPING VAN ALLE LATERE BEPALINGEN MET ZELFDE GEBREK ALS NIETIG VERKLAARDE BEPALING

( EEG-VERDRAG, ARTIKEL 176 )

Samenvatting

1 . EEN VERORDENING DIE NADERE REGELS STELT VOLGENS WELKE IN HET KADER VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENING INGEVOERDE GEMEENSCHAPSSTEUN IN EEN LID-STAAT WORDT TOEGEKEND, IS EEN MAATREGEL VAN ALGEMENE STREKKING, DIE GELDT IN OBJECTIEF BEPAALDE SITUATIES EN RECHTSGEVOLGEN HEEFT VOOR EEN ALGEMEEN EN ABSTRACT BEPAALDE CATEGORIE VAN PERSONEN . ZIJ KAN DERHALVE EEN IN DIE STAAT GEVESTIGDE HANDELAAR, DIE VOOR DEZE STEUN IN AANMERKING KAN KOMEN, NIET INDIVIDUEEL RAKEN IN DE ZIN VAN ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG .

2 . EEN GESCHIL OVER DE VRAAG OF EEN INSTELLING HEEFT GEHANDELD IN OVEREENSTEMMING MET DE KRACHTENS ARTIKEL 176 EEG-VERDRAG OP HAAR RUSTENDE VERPLICHTINGEN WANNEER EEN VAN HAAR HANDELINGEN IS NIETIG VERKLAARD, VALT ONDER HET BEROEP WEGENS NALATEN, ZODRA HET GESCHIL NIET DE ONWETTIGHEID VAN DE TER VERVANGING VAN DE VERNIETIGDE HANDELING VASTGESTELDE HANDELING TOT VOORWERP HEEFT, MAAR DE VRAAG BETREFT, OF DE INSTELLING GEHOUDEN IS NIET ALLEEN OM DEZE HANDELING TE VERVANGEN MAAR OOK OM ANDERE MAATREGELEN TE NEMEN BETREFFENDE ANDERE HANDELINGEN, DIE NIET VIA DE WEG VAN BEROEP TOT NIETIGVERKLARING WAREN BETWIST .

3 . OM ZICH TE VOEGEN NAAR HET ARREST EN HIERAAN VOLLEDIGE UITVOERING TE GEVEN, MOET EEN INSTELLING WAARVAN EEN HANDELING DOOR HET HOF IS NIETIG VERKLAARD, NIET ALLEEN HET DICTUM NALEVEN, MAAR OOK DE RECHTSOVERWEGINGEN DIE DAARTOE HEBBEN GELEID EN ER DE NOODZAKELIJKE STEUN AAN BIEDEN, DAAR ZIJ ONONTBEERLIJK ZIJN OM DE NAUWKEURIGE BETEKENIS VAN HET DICTUM TE BEPALEN . HET ZIJN IMMERS DE RECHTSOVERWEGINGEN DIE AANGEVEN, WELKE BEPALING PRECIES ALS ONWETTIG WORDT BESCHOUWD EN WAT PRECIES DE REDENEN ZIJN VAN DE IN HET DICTUM VASTGESTELDE ONWETTIGHEID, EN WAARMEE DE BETROKKEN INSTELLING BIJ DE VERVANGING VAN DE NIETIG VERKLAARDE HANDELING REKENING MOET HOUDEN .

OFSCHOON DE VASTSTELLING VAN ONWETTIGHEID IN DE OVERWEGINGEN VAN EEN ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING DE INSTELLING WAARVAN DE HANDELING IS UITGEGAAN, IN DE EERSTE PLAATS VERPLICHT OM DIE ONWETTIGHEID OP TE HEFFEN IN DE HANDELING DIE VOOR DE NIETIG VERKLAARDE HANDELING IN DE PLAATS MOET KOMEN, KAN ZIJ VOOR DIE INSTELLING OOK ANDERE GEVOLGEN HEBBEN, VOOR ZOVER ZIJ EEN BEPALING BETREFT MET EEN BEPAALDE INHOUD OP EEN GEGEVEN GEBIED .

WANNEER HET GAAT OM DE NIETIGVERKLARING VAN EEN VERORDENING WAARVAN DE WERKING BEPERKT IS TOT EEN DUIDELIJK AFGEBAKENDE PERIODE, IS DE INSTELLING DIE DE VERORDENING HEEFT VASTGESTELD, VOOR ALLES GEHOUDEN OM ERVOOR TE ZORGEN DAT DE NIEUWE, NA HET ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING VAST TE STELLEN VERORDENINGEN BETREFFENDE TIJDVAKKEN NA DIT ARREST, GEEN BEPALINGEN BEVATTEN VAN DEZELFDE INHOUD ALS DE ONWETTIG VERKLAARDE BEPALING . INGEVOLGE DE TERUGWERKENDE KRACHT VAN ARRESTEN HOUDENDE NIETIGVERKLARING, WERKT DE VASTSTELLING VAN DE ONWETTIGHEID TERUG TOT DE DAG WAAROP DE NIETIG VERKLAARDE BEPALING IN WERKING IS GETREDEN, ZODAT DE BETROKKEN INSTELLING OOK VERPLICHT WAS UIT DE TEN TIJDE VAN HET ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING REEDS BESTAANDE VERORDENINGEN VOOR DE TIJDVAKKEN NA HET DOOR DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING BEHEERSTE TIJDVAK DE BEPALINGEN TE SCHRAPPEN MET DEZELFDE INHOUD ALS DE ONWETTIG VERKLAARDE BEPALING .

Partijen

IN DE GEVOEGDE ZAKEN 97, 193, 99 EN 215/86

GEVOEGDE ZAKEN 97 EN 193/86

1 ) ASTERIS AE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE ATHENE,

2 ) STRYMON ELLAS-AFI BITZIDI AE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE SERRES,

3 ) ADELFOI CHATZIATHANASSIADI ABE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE SERRES,

4 ) AMVROSSIA KONSERVOPIIA VERIAS AEBE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE VERIA,

5 ) ELLINIKI VIOMICHANIA EIDON DIATROFIS AE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE LARISSA,

6 ) ETERIA EMBORIOU KAI ANTIPROSSOPEION ISAGOGIKI-EXAGOGIKI DARVA EPE, VENNOOTSCHAP MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE EGHIO,

7 ) SYNETAIRISTIKI ETERIA VIOMICHANIKIS ANAPTIXEOS THRAKIS SEVATH AEB, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE XANTHI,

8 ) ANONYMOS VIOMICHANIKI ETERIA KONSERVON D . NOMIKOS, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE ATHENE,

9 ) INTRA ANONYMOS VIOMICHANINI KAI EMBORIKI ETERIA, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE ATHENE,

10 ) VIOMICHANIA TROFIMON AE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE KALAMATA,

11 ) AFI KANAKARI AE KAI EXAGOGIKI ETERIA GEORGIKON PROIONDON, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE ATHENE,

12 ) SYNETAIRISTIKA ERGOSTASSIA KONSERVOPOIIAS VORIOU ELLADOS SEKOVE AE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE THESSALONIKI,

13 ) OMOSPONDIA GEORGIKON SYNETAIRISMON THESSALONIKIS, COOEPERATIEVE VERENIGING NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE THESSALONIKI,

14 ) KYKNOS AEBE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE NAFPLION,

15 ) ZANAE-ZYMAI ARTOPIIAS NIKOGLOU AE, NAAMLOZE VENNOOTSCHAP NAAR GRIEKS RECHT, GEVESTIGD TE THESSALONIKI,

VERTEGENWOORDIGD DOOR I . E . STAMOULIS, C . D . ARVANITIS EN N . I . TSIOKAS, ADVOCATEN TE ATHENE, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TEN KANTORE VAN E . ARENDT, ADVOCAAT ALDAAR, 34 B, RUE PHILIPPE-II,

VERZOEKSTERS,

GEVOEGDE ZAKEN 99 EN 215/86

HELLEENSE REPUBLIEK, VERTEGENWOORDIGD DOOR Y . KRANIDIOTIS, SPECIAAL SECRETARIS BIJ HET MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN, ALS GEMACHTIGDE, BIJGESTAAN DOOR S . PERRAKIS, JURIDISCH ADVISEUR BIJ HET MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN, DIENST EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TER GRIEKSE AMBASSADE,

VERZOEKSTER,

TEGEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR HAAR JURIDISCH ADVISEUR D . GOULOUSSIS ALS GEMACHTIGDE, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ G . KREMLIS, LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST, BATIMENT JEAN MONNET, KIRCHBERG,

VERWEERSTER,

BETREFFENDE :

- IN DE ZAKEN 97 EN 99/86, EEN BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86 VAN DE COMMISSIE VAN 20 FEBRUARI 1986 INZAKE DE AANVULLENDE BETALING VAN PRODUKTIESTEUN VOOR IN HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984 UIT GRIEKSE TOMATEN VERKREGEN TOMATENCONCENTRAAT IN BEPAALDE VERPAKKINGSGROOTTEN, EN VAN DE WEIGERING VAN DE COMMISSIE OM ZICH TE VOEGEN NAAR DE ARRESTEN VAN HET HOF VAN 19 SEPTEMBER 1985 ( ZAAK 192/83, HELLEENSE REPUBLIEK/COMMISSIE, EN GEVOEGDE ZAKEN 194-206/83, ASTERIS EN ANDEREN, JURISPR . 1985, BLZ . 2791 RESP . 2815 );

- IN ZAAK 193/86, EEN BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN DE STANDPUNTBEPALING VAN DE COMMISSIE, VERVAT IN DE TOT VERZOEKSTERS GERICHTE BRIEF VAN 11 JUNI 1986, EN VAN DE IN DAT STUK TOT UITING KOMENDE WEIGERING OM ZICH NAAR DE ARRESTEN VAN 19 SEPTEMBER 1985 TE VOEGEN;

- IN ZAAK 215/86, EEN BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN DE STANDPUNTBEPALING VAN DE COMMISSIE, VERVAT IN DE TOT DE HELLEENSE REPUBLIEK GERICHTE BRIEF VAN 19 JUNI 1986, EN VAN DE IN DAT STUK TOT UITING KOMENDE WEIGERING OM ZICH NAAR DE ARRESTEN VAN 19 SEPTEMBER 1985 TE VOEGEN,

WIJST

HET HOF VAN JUSTITIE,

SAMENGESTELD ALS VOLGT : G . BOSCO, KAMERPRESIDENT, WAARNEMEND VOOR DE PRESIDENT, J . C . MOITINHO DE ALMEIDA, KAMERPRESIDENT, T . KOOPMANS, U . EVERLING, Y . GALMOT, C . KAKOURIS EN F . SCHOCKWEILER, RECHTERS,

ADVOCAAT-GENERAAL : SIR GORDON SLYNN

GRIFFIER : D . LOUTERMAN, ADMINISTRATEUR

GEZIEN HET RAPPORT TER TERECHTZITTING EN TEN VERVOLGE OP DE MONDELINGE BEHANDELING OP 11 NOVEMBER 1987,

GEHOORD DE CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL TER TERECHTZITTING VAN 2 FEBRUARI 1988,

HET NAVOLGENDE

ARREST

Overwegingen van het arrest

1 BIJ VERZOEKSCHRIFT NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 14 APRIL 1986 ( ZAAK 97/86 ) HEBBEN DE SUB 1 TOT EN MET 15 GENOEMDE VENNOOTSCHAPPEN KRACHTENS ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86 VAN DE COMMISSIE VAN 20 FEBRUARI 1986, INZAKE DE AANVULLENDE BETALING VAN PRODUKTIESTEUN VOOR IN HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984 UIT GRIEKSE TOMATEN VERKREGEN TOMATENCONCENTRAAT IN BEPAALDE VERPAKKINGSGROOTTEN ( PB 1986, L 44, BLZ . 10 ).

2 BIJ VERZOEKSCHRIFT NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 29 JULI 1986 ( ZAAK 193/86 ) HEBBEN DE SUB 1 TOT EN MET 15 GENOEMDE VENNOOTSCHAPPEN KRACHTENS ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT NIETIGVERKLARING VAN DE IN EEN BRIEF AAN DEZE VENNOOTSCHAPPEN VAN 11 JUNI 1986 VERVATTE WEIGERING VAN DE COMMISSIE, ZICH TE VOEGEN NAAR DE ARRESTEN VAN 19 SEPTEMBER ( ZAAK 192/83, HELLEENSE REPUBLIEK/COMMISSIE, JURISPR . 1985, BLZ . 2791, EN GEVOEGDE ZAKEN 194-206/83, ASTERIS EN ANDEREN, JURISPR . 1985, BLZ . 2815 ).

3 BIJ VERZOEKSCHRIFT NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 21 APRIL 1986 ( ZAAK 99/86 ) HEEFT DE HELLEENSE REPUBLIEK KRACHTENS ARTIKEL 173, EERSTE ALINEA, EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT NIETIGVERKLARING VAN GENOEMDE VERORDENING NR . 381/86 .

4 BIJ VERZOEKSCHRIFT NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 6 AUGUSTUS 1986 ( ZAAK 215/86 ) HEEFT DE HELLEENSE REPUBLIEK KRACHTENS ARTIKEL 173, EERSTE ALINEA, EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT NIETIGVERKLARING VAN DE IN EEN BRIEF AAN DE HELLEENSE REPUBLIEK VAN 19 JUNI 1986 VERVATTE WEIGERING VAN DE COMMISSIE, ZICH TE VOEGEN NAAR GENOEMDE ARRESTEN VAN 19 SEPTEMBER 1985 .

5 BIJ BESCHIKKING VAN 17 JUNI 1987 HEEFT HET HOF DE ZAKEN 97, 193, 99 EN 215/86 VOOR DE MONDELINGE BEHANDELING EN HET ARREST GEVOEGD .

6 IN EEN DOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK INGESTELD BEROEP HAD HET HOF BIJ ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 ( ZAAK 192/83, REEDS GECITEERD ) VERORDENING NR . 1615/83 VAN DE COMMISSIE VAN 15 JUNI 1983 TOT VASTSTELLING VAN DE COEFFICIENTEN DIE MOESTEN WORDEN TOEGEPAST OP HET BEDRAG VAN DE STEUN BIJ DE PRODUKTIE VAN TOMATENCONCENTRAAT VOOR HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984 ( PB 1983, L 159, BLZ . 48 ) NIETIG VERKLAARD . DE NIETIGVERKLARING WERD UITGESPROKEN, IN ZOVERRE DE BIJ DEZE VERORDENING VASTGESTELDE COEFFICIENTEN LEIDDEN TOT ONGELIJKE BEHANDELING VAN DE PRODUCENTEN VAN DE HELLEENSE REPUBLIEK TEN OPZICHTE VAN DIE VAN DE ANDERE LID-STATEN TER ZAKE VAN DE COMPENSATIE VAN DE EXTRA KOSTEN VERBONDEN AAN HET GEBRUIK VAN KLEINERE VERPAKKINGEN DAN DE STANDAARDVERPAKKING BEDOELD IN ARTIKEL 1, LID 2, VAN VERORDENING NR . 1618/83 VAN DE COMMISSIE VAN 15 JUNI 1983 TOT VASTSTELLING, VOOR HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984, VAN DE AAN DE TELERS TE BETALEN MINIMUMPRIJS, ALSMEDE VAN HET BEDRAG VAN DE STEUN BIJ DE PRODUKTIE VOOR BEPAALDE VERWERKTE PRODUKTEN OP BASIS VAN GROENTEN EN FRUIT ( PB 1983, L 159, BLZ . 52 ). HET HOF BESLISTE IN DIT ARREST VOORTS, DAT HET INGEVOLGE ARTIKEL 176 EEG-VERDRAG AAN DE COMMISSIE STOND, VOOR GRIEKENLAND HETZIJ NIEUWE COEFFICIENTEN HETZIJ ENIG ANDER COMPENSATIESYSTEEM VAST TE STELLEN, DAT REKENING HIELD MET DE GEDIFFERENTIEERDE STEUNREGELING VOOR GRIEKENLAND EN VOOR DE OVERIGE LID-STATEN .

7 TER UITVOERING VAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 IN ZAAK 192/83 STELDE DE COMMISSIE VERORDENING NR . 381/86 VAST, WAARTEGEN HET ONDERHAVIGE BEROEP IS GERICHT . VOOR DE VERKOOPSEIZOENEN VOOR OF NA 1983/1984 IS ECHTER GEEN VERORDENING INZAKE AANVULLENDE STEUN VASTGESTELD .

8 OP HET VERZOEK VAN DE VERZOEKENDE VENNOOTSCHAPPEN EN DE HELLEENSE REPUBLIEK OM DE GRIEKSE INDUSTRIEEN IN AANSLUITING OP DE ARRESTEN VAN 19 SEPTEMBER 1985 OOK AANVULLENDE STEUN VOOR DE VERKOOPSEIZOENEN 1981/1982, 1982/1983, 1984/1985 EN 1986/1987 TE VERLENEN, GAF DE COMMISSIE IN HAAR ANTWOORD AAN DE VENNOOTSCHAPPEN OP 11 JUNI 1986 EN AAN DE HELLEENSE REPUBLIEK OP 19 JUNI 1986 ALS HAAR MENING TE KENNEN, DAT HET ARREST IN ZAAK 192/83, WAARBIJ VERORDENING NR . 1615/83 WAS NIETIG VERKLAARD, HAAR ALLEEN DE VERPLICHTING OPLEGDE, EEN NIEUWE VERORDENING VOOR HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984 VAST TE STELLEN .

9 VOOR EEN NADERE UITEENZETTING VAN DE FEITEN, HET PROCESVERLOOP EN DE MIDDELEN EN ARGUMENTEN VAN PARTIJEN WORDT VERWEZEN NAAR HET RAPPORT TER TERECHTZITTING . DEZE ELEMENTEN UIT HET DOSSIER WORDEN HIERNA SLECHTS WEERGEGEVEN, VOOR ZOVER DAT NOODZAKELIJK IS VOOR DE REDENERING VAN HET HOF .

DOOR DE ONDERNEMINGEN INGESTELDE BEROEPEN

10 MET HUN BEROEPEN IN DE GEVOEGDE ZAKEN 97 EN 193/86 VORDEREN DE VERZOEKENDE VENNOOTSCHAPPEN NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86, IN ZOVERRE DEZE DE AANVULLENDE STEUN BEPERKT TOT HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984, EN VAN DE WEIGERING VAN DE COMMISSIE, DOOR VERZOEKSTERS TOT HANDELEN UITGENODIGD, OM TER UITVOERING VAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 OOK VOOR DE VERKOOPSEIZOENEN VOOR EN NA 1983/1984 AANVULLENDE STEUN TE VERLENEN .

11 AANGAANDE HET BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86 ZIJ IN HERINNERING GEBRACHT DAT, GELIJK HET HOF LAATSTELIJK OVERWOOG IN ZIJN ARREST VAN 24 FEBRUARI 1987 ( ZAAK 26/86, DEUTZ UND GELDERMANN, JURISPR . 1987, BLZ . 941 ), VOLGENS ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG EEN BEROEP TOT NIETIGVERKLARING, INGESTELD DOOR EEN PARTICULIER, SLECHTS ONTVANKELIJK IS INDIEN DE BESTREDEN HANDELING, HOEWEL GENOMEN IN DE VORM VAN EEN VERORDENING, IN WERKELIJKHEID EEN BESCHIKKING IS DIE DE VERZOEKER RECHTSTREEKS EN INDIVIDUEEL RAAKT . DEZE BEPALING BEOOGT MET NAME TE VOORKOMEN DAT DE GEMEENSCHAPSINSTELLINGEN, ENKEL DOOR DE VORM VAN EEN VERORDENING TE KIEZEN, HET BEROEP VAN EEN PARTICULIER TEGEN EEN HEM RECHTSTREEKS EN INDIVIDUEEL RAKENDE BESCHIKKING ONMOGELIJK KUNNEN MAKEN, EN TE VERDUIDELIJKEN, DAT DE GEKOZEN VORM DE AARD VAN DE HANDELING NIET KAN WIJZIGEN .

12 KRACHTENS ARTIKEL 189, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG MOET HET CRITERIUM TER ONDERSCHEIDING VAN VERORDENINGEN EN BESCHIKKINGEN IN DE AL DAN NIET ALGEMENE STREKKING VAN DE BETROKKEN HANDELING WORDEN GEZOCHT . HIERTOE DIENT DE AARD VAN DE BESTREDEN HANDELING TE WORDEN BEOORDEELD, IN HET BIJZONDER DE RECHTSGEVOLGEN ERVAN .

13 GELIJK HET HOF OVERWOOG IN ZIJN ARREST VAN 30 SEPTEMBER 1982 ( ZAAK 242/81, ROQUETTE FRERES, JURISPR . 1982, BLZ . 3213, R.O . 7 ), WORDT AAN DE ALGEMENE STREKKING EN DUS AAN HET REGELGEVEND KARAKTER VAN EEN HANDELING NIET AFGEDAAN DOOR DE OMSTANDIGHEID, DAT HET AANTAL EN ZELFS DE IDENTITEIT VAN DE RECHTSSUBJECTEN OP WIE DE VERORDENING OP EEN BEPAALD MOMENT VAN TOEPASSING IS, KAN WORDEN BEPAALD, ZOLANG MAAR VASTSTAAT DAT DEZE TOEPASSING GESCHIEDT OP GROND VAN EEN DOOR DE HANDELING OMSCHREVEN OBJECTIEVE FEITELIJKE OF RECHTSSITUATIE EN IN SAMENHANG MET DE DOELSTELLING VAN DIE HANDELING .

14 OPDAT RECHTSSUBJECTEN KUNNEN WORDEN BESCHOUWD ALS INDIVIDUEEL DOOR EEN HANDELING GERAAKT, MOETEN ZIJ IN HUN RECHTSPOSITIE WORDEN BEINVLOED UIT HOOFDE VAN EEN FEITELIJKE SITUATIE, WELKE HEN TEN OPZICHTE VAN IEDER ANDER KARAKTERISEERT EN HEN INDIVIDUALISEERT OP SOORTGELIJKE WIJZE ALS DE ADRESSAAT ENER BESCHIKKING ( ZIE ONDER MEER HET ARREST VAN 18 NOVEMBER 1975, ZAAK 100/74, CAM, JURISPR . 1975, BLZ . 1393 ).

15 IN CASU RAAKT VERORDENING NR . 381/86 DE VERZOEKENDE ONDERNEMINGEN EVENALS IEDERE ANDERE PRODUCENT VAN TOMATENCONCENTRAAT, DIE ZICH IN DEZELFDE SITUATIE BEVINDT, ENKEL UIT HOOFDE VAN HUN OBJECTIEVE HOEDANIGHEID VAN IN GRIEKENLAND GEVESTIGDE PRODUCENTEN VAN TOMATENCONCENTRAAT . DE VERORDENING DOET ZICH JEGENS HEN DERHALVE VOOR ALS EEN MAATREGEL VAN ALGEMENE STREKKING, DIE GELDT IN OBJECTIEF BEPAALDE SITUATIES EN RECHTSGEVOLGEN HEEFT VOOR EEN ALGEMEEN EN ABSTRACT BEPAALDE CATEGORIE VAN PERSONEN .

16 MITSDIEN MOET HET BEROEP IN ZAAK 97/86, TOT NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86, NIET-ONTVANKELIJK WORDEN VERKLAARD .

17 MET BETREKKING TOT HET BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN DE BEWEERDE WEIGERING VAN DE COMMISSIE OM VOLLEDIGE UITVOERING TE GEVEN AAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985, MOET WORDEN VASTGESTELD DAT PARTICULIEREN, DIE NIET-ONTVANKELIJK ZIJN IN EEN BEROEP TEGEN DE WETTIGHEID VAN EEN VERORDENING, EVENMIN ONTVANKELIJK ZIJN IN EEN BEROEP TOT NIETIGVERKLARING OF EEN BEROEP WEGENS NALATEN NADAT ZIJ EEN GEMEENSCHAPSINSTELLING HEBBEN UITGENODIGD, EEN VERORDENING VAST TE STELLEN .

18 MITSDIEN MOET HET BEROEP IN ZAAK 193/86, TOT NIETIGVERKLARING VAN DE BEWEERDE WEIGERING VAN DE COMMISSIE OM UITVOERING TE GEVEN AAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985, NIET-ONTVANKELIJK WORDEN VERKLAARD .

DOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK INGESTELDE BEROEPEN

19 MET HAAR BEROEPEN IN DE GEVOEGDE ZAKEN 99 EN 215/86 VERZOEKT DE HELLEENSE REPUBLIEK OM NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86, IN ZOVERRE DEZE DE AANVULLENDE STEUN BEPERKT TOT HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984, EN VAN DE WEIGERING VAN DE COMMISSIE, DOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK TOT HANDELEN UITGENODIGD, OM TER VOLLEDIGE UITVOERING VAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 DE BIJ DIT ARREST VASTGESTELDE FOUT OOK VOOR DE ANDERE VERKOOPSEIZOENEN TE HERSTELLEN .

20 TOT STAVING VAN HAAR BEROEPEN VOERT DE HELLEENSE REPUBLIEK AAN, DAT DE COMMISSIE DE VERPLICHTINGEN HEEFT GESCHONDEN DIE OP HAAR RUSTEN KRACHTENS ARTIKEL 176 EEG-VERDRAG, VOLGENS HETWELK DE INSTELLING DIE DE VERNIETIGDE HANDELING HEEFT VERRICHT OF WIER NALATIGHEID STRIJDIG MET DIT VERDRAG IS VERKLAARD, GEHOUDEN IS DE MAATREGELEN TE NEMEN DIE NODIG ZIJN TER UITVOERING VAN HET ARREST VAN HET HOF .

21 MET BETREKKING TOT HET BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86 ZIJ IN HERINNERING GEBRACHT, DAT DEZE VERORDENING VOORZIET IN AANVULLENDE STEUN VOOR HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984, WAAROP DE BIJ GENOEMD ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 IN ZAAK 192/83 NIETIG VERKLAARDE VERORDENING NR . 1615/83 BETREKKING HAD .

22 DE HELLEENSE REPUBLIEK BESTRIJDT NIET, DAT DE COMMISSIE DOOR DE VASTSTELLING VAN VERORDENING NR . 381/86 EEN JUISTE UITVOERING AAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 HEEFT GEGEVEN VOOR HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984, HET ENIGE WAAROP DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING NR . 1615/83 BETREKKING HAD . ZIJ VERWIJT DE COMMISSIE ECHTER, UIT HET ARREST NIET DE CONSEQUENTIES TE HEBBEN GETROKKEN VOOR DE EERDERE EN LATERE VERKOOPSEIZOENEN; DEZE WERDEN BEHEERST DOOR DEZELFDE - EN NIET BINNEN DE GESTELDE TERMIJNEN BESTREDEN - VERORDENINGEN ALS DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING .

23 DE HELLEENSE REPUBLIEK BEROEPT ZICH DERHALVE NIET OP ONWETTIGHEID VAN VERORDENING NR . 381/86, DOCH STELT DAT HET ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING VOOR DE COMMISSIE DE VERPLICHTING MEEBRACHT OM NIET ALLEEN DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING TE VERVANGEN, MAAR OOK MAATREGELEN TE TREFFEN TOT AANPASSING VAN VERORDENINGEN WAARVAN GEEN NIETIGVERKLARING WAS GEVORDERD .

24 VAN DE VERORDENINGEN DIE DE COMMISSIE VOLGENS DE HELLEENSE REPUBLIEK GEHOUDEN WAS TE WIJZIGEN, ZIJN DE VERORDENINGEN NRS . 1962/81 EN 1602/82 VAN DE COMMISSIE TOT VASTSTELLING VAN DE COEFFICIENTEN DIE MOESTEN WORDEN TOEGEPAST OP HET BEDRAG VAN DE STEUN BIJ DE PRODUKTIE VOOR TOMATENCONCENTRAAT VOOR DE VERKOOPSEIZOENEN 1981/1982 EN 1982/1983, VASTGESTELD VOOR DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING, EN VERORDENING NR . 1709/84 VAN DE COMMISSIE, BEVATTENDE DE COEFFICIENTEN VOOR DE VERKOOPSEIZOENEN 1984/1985 TOT EN MET 1986/1987, DAARNA . DEZE VERORDENINGEN HEBBEN DUS BETREKKKING OP ANDERE SITUATIES DAN DIE WELKE IN DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING WAREN GEREGELD, EN MET HAAR VERWIJT DAT DE COMMISSIE DEZE NIET HEEFT GEWIJZIGD EN AANGEVULD, BEROEPT DE HELLEENSE REPUBLIEK ZICH OP EEN VERPLICHTING VAN DE COMMISSIE OM DE NIETIG VERKLAARDE HANDELING OPNIEUW VAST TE STELLEN TEN EINDE DE DAARIN GEREGELDE SITUATIE IN OVEREENSTEMMING TE BRENGEN MET HET ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING . DE IN HET VERDRAG AANGEGEVEN WEG TOT VASTSTELLING VAN EEN DERGELIJKE VERPLICHTING VAN DE COMMISSIE OM TE HANDELEN IS ECHTER DIE VAN ARTIKEL 175 EEG-VERDRAG, DIE DE HELLEENSE REGERING OVERIGENS SUBSIDIAIR HEEFT GEVOLGD .

25 MITSDIEN MOET HET BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN VERORDENING NR . 381/86 NIET-ONTVANKELIJK WORDEN VERKLAARD .

26 VOOR DE BESLISSING OP HET BEROEP TOT NIETIGVERKLARING VAN DE WEIGERING VAN DE COMMISSIE OM TE HANDELEN, WAARMEE DE TEGEN HAAR INGELEIDE PROCEDURE WEGENS NALATEN WORDT AFGESLOTEN, MOET EERST WORDEN BEPAALD, WELKE VERPLICHTINGEN VOOR DE INSTELLING DIE EEN NIETIG VERKLAARDE HANDELING HEEFT VASTGESTELD, UIT DE NIETIGVERKLARING DOOR HET HOF VOORTVLOEIEN ALS MAATREGELEN DIE ZIJ KRACHTENS ARTIKEL 176 TER UITVOERING VAN HET ARREST VAN HET HOF MOET NEMEN .

27 OM ZICH TE VOEGEN NAAR HET ARREST EN HIERAAN VOLLEDIGE UITVOERING TE GEVEN, MOET DE INSTELLING NIET ALLEEN HET DICTUM NALEVEN, MAAR OOK DE RECHTSOVERWEGINGEN DIE DAARTOE HEBBEN GELEID EN ER DE NOODZAKELIJKE STEUN AAN BIEDEN, DAAR ZIJ ONONTBEERLIJK ZIJN OM DE NAUWKEURIGE BETEKENIS VAN HET DICTUM TE BEPALEN . HET ZIJN IMMERS DE RECHTSOVERWEGINGEN DIE AANGEVEN, WELKE BEPALING PRECIES ALS ONWETTIG WORDT BESCHOUWD EN WAT PRECIES DE REDENEN ZIJN VAN DE IN HET DICTUM VASTGESTELDE ONWETTIGHEID, EN WAARMEE DE BETROKKEN INSTELLING BIJ DE VERVANGING VAN DE NIETIG VERKLAARDE HANDELING REKENING MOET HOUDEN .

28 OFSCHOON DE VASTSTELLING VAN ONWETTIGHEID IN DE OVERWEGINGEN VAN EEN ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING DE INSTELLING WAARVAN DE HANDELING IS UITGEGAAN, IN DE EERSTE PLAATS VERPLICHT OM DIE ONWETTIGHEID OP TE HEFFEN IN DE HANDELING DIE VOOR DE NIETIG VERKLAARDE HANDELING IN DE PLAATS MOET KOMEN, KAN ZIJ VOOR DIE INSTELLING OOK ANDERE GEVOLGEN HEBBEN, VOOR ZOVER ZIJ EEN BEPALING BETREFT MET EEN BEPAALDE INHOUD OP EEN GEGEVEN GEBIED .

29 WANNEER HET, ZOALS IN CASU, GAAT OM DE NIETIGVERKLARING VAN EEN VERORDENING WAARVAN DE WERKING BEPERKT IS TOT EEN DUIDELIJK AFGEBAKENDE PERIODE ( HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984 ), IS DE INSTELLING DIE DE VERORDENING HEEFT VASTGESTELD VOOR ALLES GEHOUDEN OM ERVOOR TE ZORGEN DAT DE NIEUWE, NA HET ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING VAST TE STELLEN VERORDENINGEN BETREFFENDE VERKOOPSEIZOENEN NA DIT ARREST, GEEN BEPALINGEN BEVATTEN VAN DEZELFDE INHOUD ALS DE ONWETTIG VERKLAARDE BEPALING .

30 INGEVOLGE DE TERUGWERKENDE KRACHT VAN ARRESTEN HOUDENDE NIETIGVERKLARING, WERKT DE VASTSTELLING VAN DE ONWETTIGHEID TERUG TOT DE DAG WAAROP DE NIETIG VERKLAARDE BEPALING IN WERKING IS GETREDEN . IN CASU WAS DE BETROKKEN INSTELLING DERHALVE OOK VERPLICHT, UIT DE TEN TIJDE VAN HET ARREST HOUDENDE NIETIGVERKLARING REEDS BESTAANDE VERORDENINGEN VOOR DE VERKOOPSEIZOENEN NA 1983/1984 DE BEPALINGEN TE SCHRAPPEN MET DEZELFDE INHOUD ALS DE ONWETTIG VERKLAARDE BEPALING .

31 BIJGEVOLG GELDT DE VASTSTELLING DAT DE OP HET STEUNBEDRAG VOOR GRIEKSE PRODUCENTEN TOE TE PASSEN COEFFICIENTEN ONWETTIG ZIJN VASTGESTELD, NIET ALLEEN VOOR HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984, WAAROP DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING BETREKKING HAD, MAAR OOK VOOR ALLE LATERE VERKOOPSEIZOENEN . DAARENTEGEN KAN DIE VASTSTELLING NIET GELDEN VOOR VERKOOPSEIZOENEN DIE WORDEN BEHEERST DOOR VERORDENINGEN VAN VOOR HET VERKOOPSEIZOEN 1983/1984 .

32 DOOR TE WEIGEREN OM MET INGANG VAN DE DATUM VAN VASTSTELLING VAN DE NIETIG VERKLAARDE VERORDENING IN VERORDENINGEN DIE NA DIE DATUM EFFECT SORTEREN DE BEPALING MET DEZELFDE INHOUD ALS DE IN HET ARREST VAN HET HOF ONWETTIG VERKLAARDE BEPALING TE VERVANGEN, HEEFT DE COMMISSIE DE KRACHTENS ARTIKEL 176 EEG-VERDRAG OP HAAR RUSTENDE VERPLICHTINGEN MISKEND, WAARTEGEN IN DE PROCEDURE VAN ARTIKEL 175 EEG-VERDRAG KAN WORDEN OPGETREDEN .

33 MITSDIEN MOET DE WEIGERING VAN DE COMMISSIE VAN 19 JUNI 1986 OM, DAARTOE UITGENODIGD DOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK UIT HOOFDE VAN ARTIKEL 175, VOLLEDIGE UITVOERING TE GEVEN AAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 IN ZAAK 192/83 EN TE VOORZIEN IN EEN AANVULLENDE BETALING VAN PRODUKTIESTEUN VOOR IN DE VERKOOPSEIZOENEN 1984/1985, 1985/1986 EN 1986/1987 UIT GRIEKSE TOMATEN VERKREGEN TOMATENCONCENTRAAT IN BEPAALDE VERPAKKINGSGROOTTEN, WORDEN NIETIG VERKLAARD .

Beslissing inzake de kosten

KOSTEN

34 INGEVOLGE ARTIKEL 69, PARAGRAAF 2, VAN HET REGLEMENT VAN DE PROCESVOERING MOET DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN . VOLGENS ARTIKEL 69, PARAGRAAF 3, EERSTE ALINEA, KAN HET HOF EVENWEL DE PROCESKOSTEN GEHEEL OF GEDEELTELIJK COMPENSEREN, INDIEN PARTIJEN ONDERSCHEIDENLIJK OP EEN OF MEER PUNTEN IN HET ONGELIJK WORDEN GESTELD . AANGEZIEN VERZOEKSTERS IN DE GEVOEGDE ZAKEN 97 EN 193/86 IN HET ONGELIJK ZIJN GESTELD, DIENEN ZIJ IN DEZE ZAKEN IN DE KOSTEN TE WORDEN VERWEZEN . AANGEZIEN DE HELLEENSE REPUBLIEK IN HET ONGELIJK IS GESTELD IN ZAAK 99/86, DIENT ZIJ IN DEZE ZAAK IN DE KOSTEN TE WORDEN VERWEZEN . AANGEZIEN DE HELLEENSE REPUBLIEK EN DE COMMISSIE IN ZAAK 215/86 OP BEPAALDE PUNTEN IN HET ONGELIJK ZIJN GESTELD, DIENEN DE KOSTEN IN DEZE ZAAK TE WORDEN GECOMPENSEERD .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE,

RECHTDOENDE :

1 ) VERKLAART HET BEROEP IN DE GEVOEGDE ZAKEN 97 EN 193/86 NIET-ONTVANKELIJK .

2 ) VERWIJST DE VERZOEKENDE VENNOOTSCHAPPEN IN DE OP DE GEVOEGDE ZAKEN 97 EN 193/86 GEVALLEN KOSTEN .

3 ) VERKLAART HET BEROEP IN ZAAK 99/86 NIET-ONTVANKELIJK .

4 ) VERWIJST DE HELLEENSE REPUBLIEK IN DE OP ZAAK 99/86 GEVALLEN KOSTEN .

5 ) VERKLAART NIETIG DE WEIGERING VAN DE COMMISSIE VAN 19 JUNI 1986 OM, DAARTOE UITGENODIGD DOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK UIT HOOFDE VAN ARTIKEL 175, VOLLEDIGE UITVOERING TE GEVEN AAN HET ARREST VAN 19 SEPTEMBER 1985 IN ZAAK 192/83 EN TE VOORZIEN IN EEN AANVULLENDE BETALING VAN PRODUKTIESTEUN VOOR IN DE VERKOOPSEIZOENEN 1984/1985, 1985/1986 EN 1986/1987 UIT GRIEKSE TOMATEN VERKREGEN TOMATENCONCENTRAAT IN BEPAALDE VERPAKKINGSGROOTTEN .

6 ) VERWERPT HET BEROEP VOOR HET OVERIGE .

7 ) VERSTAAT DAT DE HELLEENSE REPUBLIEK EN DE COMMISSIE IN ZAAK 215/86 IEDER DE EIGEN KOSTEN ZULLEN DRAGEN .