Zaak C‑32/14

ERSTE Bank Hungary Zrt.

tegen

Attila Sugár

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Fővárosi Törvényszék)

„Prejudiciële verwijzing — Richtlijn 93/13/EEG — Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten — Hypothecaire leningsovereenkomst — Artikel 7, lid 1 — Beëindiging van het gebruik van oneerlijke bedingen — Passende en doeltreffende middelen — Schulderkenning — Notariële akte — Aanbrengen van de formule van tenuitvoerlegging door een notaris — Executoriale titel — Verplichtingen van de notaris — Ambtshalve toetsing van oneerlijke bedingen — Rechterlijke toetsing — Beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Derde kamer) van 1 oktober 2015

Bescherming van de consument — Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten — Richtlijn 93/13 — Middelen om een einde te maken aan het gebruik van oneerlijke bedingen — Nationale regeling volgens welke een notaris de formule van tenuitvoerlegging op een authentieke akte betreffende een overeenkomst mag aanbrengen of mag weigeren die formule door te halen zonder te toetsen of de bedingen van die overeenkomst oneerlijk zijn — Toelaatbaarheid — Voorwaarden — Eerbiediging van het gelijkwaardigheidsbeginsel en van het doeltreffendheidsbeginsel — Toetsing door de nationale rechterlijke instantie

(Richtlijn 93/13 van de Raad, art. 6, lid 1, en 7, lid 1)

De artikelen 6, lid 1, en 7, lid 1, van richtlijn 93/13 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich niet verzetten tegen een nationale wettelijke regeling volgens welke een notaris die met inachtneming van de vormvoorschriften een authentieke akte betreffende een consumentenovereenkomst heeft verleden, de formule van tenuitvoerlegging op die akte mag aanbrengen of mag weigeren die formule door te halen, hoewel noch in het ene, noch in het andere stadium is getoetst of de bedingen van die overeenkomst mogelijkerwijs oneerlijk zijn.

Richtlijn 93/13 zegt namelijk niets over de rol die aan de notaris kan of moet worden toebedeeld op het gebied van toetsing van oneerlijke contractbedingen. Deze richtlijn regelt dus niet de kwestie of het recht op uitoefening van bevoegdheden die rechtstreeks behoren tot de rechterlijke taak, moet worden uitgebreid tot de notaris, onder omstandigheden waarin een nationale wettelijke regeling hem de bevoegdheid toebedeelt om de formule van tenuitvoerlegging aan te brengen op een authentieke akte waarin een overeenkomst besloten ligt, en die vervolgens door te halen bij verval. Aangezien de nationale regelingen inzake gedwongen tenuitvoerlegging en de rol van de notaris daarin op het niveau van het Unierecht niet zijn geharmoniseerd, is het krachtens het beginsel van procedurele autonomie van de lidstaten bijgevolg een zaak van hun interne rechtsorde om dergelijke regels vast te stellen, op voorwaarde evenwel dat die regels niet ongunstiger zijn dan die welke voor soortgelijke situaties naar nationaal recht gelden (gelijkwaardigheidsbeginsel), en de uitoefening van de door het Unierecht aan de consument verleende rechten niet praktisch onmogelijk of uiterst moeilijk maken (doeltreffendheidsbeginsel).

Hoewel richtlijn 93/13 in geschillen tussen een verkoper en een consument verlangt dat de nationale rechter die van dergelijke geschillen kennis neemt, positief en buiten de partijen bij de overeenkomst om ingrijpt, kan de inachtneming van het doeltreffendheidsbeginsel niet zodanig ver worden doorgetrokken dat de totale passiviteit van de betrokken consument wordt verholpen. Bijgevolg is het feit dat de consument zich slechts kan beroepen op de bescherming die wordt geboden door de wettelijke bepalingen inzake oneerlijke bedingen wanneer hij een gerechtelijke procedure aanspant, op zich niet in strijd met het doeltreffendheidsbeginsel.

Het staat echter aan de verwijzende rechterlijke instantie, die als enige rechtstreeks bekend is met de in haar interne rechtsorde geldende procedurevoorschriften voor rechtsvorderingen en als enige bevoegd is om het nationale recht uit te leggen, te beoordelen of die voorschriften de consument daadwerkelijke rechtsbescherming garanderen.

(cf. punten 48, 49, 62‑65 en dictum)