De conclusie tot nietigverklaring van het „besluit” der Commissie.

Ofschoon verzoekster niet aangeeft welk besluit zij bestrijdt, zou men hier allereerst kunnen denken aan de brief van de Commissie van 7 oktober 1977. Dit is echter geenszins het geval, want in haar ogen is de bestreden handeling „zonder enige twijfel” de mededeling vervat in de telex die de Commissie op 25 februari 1977 aan de Permanente Vertegenwoordiging van Frankrijk zond, die de Commissie in haar memorie betreffende de exceptie van niet-ontvankelijkheid vermeldde en die zij op verzoek van Uw Hof produceerde. Deze passage luidt als volgt:

„2. In de onderstaande vijf gevallen is toepassing van verordening nr. 1608/74 niet gerechtvaardigd. P 30 A W contract van 23. 7. 1974 P 30 B B contract van 5. 3. 1974 P 42 A contract van 25. 3. 1975 P 45 B contract van 4. 4. 1975 P 58 K contract van 1. 8. 1974 In al deze gevallen zijn de contracten afgesloten op een datum waarop betrokkenen moesten rekenen op de toepassing van een monetair compenserend bedrag. Op genoemde data waren in Frankrijk immers monetaire compenserende bedragen van toepassing, daar die eerst in mei 1975 werden afgeschaft. Derhalve lijkt het niet gerechtvaardigd om de betrokken exporten vrij te stellen van de sedert 25 maart 1976 geldende monetaire compenserende bedragen.

3. De Franse regering wordt verzocht de sub 2 vermelde gevallen van de lijst te schrappen.”

Volgens verzoekster blijkt bij lezing van deze tekst dat de Commissie wel degelijk een „besluit” heeft genomen waarin zij haar verzet heeft aangetekend tegen het „voornemen” van de Franse administratieve autoriteiten om bepaalde contracten van de compenserende bedragen vrij te stellen.

Evenals de Commissie acht ook ik deze conclusies niet-ontvankelijk.

Verzoekster zegt zelf dat de Commissie met deze handeling uiting geeft aan haar verzet tegen het door de Franse autoriteiten kenbaar gemaakte „voornemen” om bepaalde andere contracten dan die hier in geding zijn" van de compenserende bedragen vrij te stellen (verzoeksters opmerkingen, blz. 11), namelijk contracten over verwerkte granen". Derhalve,

1. hebben de Franse autoriteiten de Commissie van hun voornemen om de twee hier specifiek aan de orde zijnde contracten betreffende suiker vrij te stellen van de compenserende bedragen niet formeel, overeenkomstig artikel 4, lid 1, van verordening nr. 1608/74, „met vermelding van de redenenen en de geleverde bewijzen” in kennis gesteld.

2. heeft de „mening” van de Commissie evenmin specifiek betrekking op die twee contracten.

Verzoekster merkt zelf op dat de verordening, gezien haar derde en vierde overweging, betrokkenen wil hoeden voor de nadelige gevolgen die kunnen voortvloeien uit de toepassing van het stelsel van compenserende bedragen, waarbij niet wordt uitgegaan van abstracte vermoedens maar van „de bijzondere omstandigheden van het betrokken geval”.

Ik meen derhalve dat de Franse autoriteiten in het onderhavige geval van gebruikmaking van de in artikel 4 bedoelde procedure — terecht of ten onrechte — hebben afgezien, mogelijk omdat zij ervan overtuigd waren dat een dergelijk verzoek zinloos was of omdat zij, zoals verzoekster zegt, de kwestie voor hen van ondergeschikt belang vonden.

De bewering dat de gewraakte opvatting „valt te plaatsen in het kader van de procedure van artikel 4 van verordening nr. 1608/74”, houdt nog niet in dat er sprake is van een besluit dat verzoekster rechtstreeks en individueel raakt. Integendeel: al wijst die opvatting inderdaad op een afwijzend oordeel over verzoeksters stelling, toch hadden de Franse autoriteiten op een of andere wijze blijk moeten geven van hun voornemen om de in geding zijnde contracten vrij te stellen. Gezien de tekst van artikel 4, had de Franse regering aan de Commissie haar voornemen moeten mededelen om specifiek deze contracten vrij te stellen: dit is de voorwaarde om de in dit artikel bedoelde beheerscomitéprocedure eventueel te kunnen inleiden.

Zolang de Franse regering de Commissie niet overeenkomstig de procedure van de verordening officieel heeft verzocht om een standpunt in te nemen, heeft zij de voorafgaande exclusieve bevoegdheid die haar toekomt en door Uw Hof in het arrest van 2 maart 1978 wordt vermeld, niet uitgeput, hetgeen een der voorwaarden is voor toepassing van de billijkheidsverordening.

Of de „mening” die de Commissie zou hebben gehad rechtens juist was, behoeft hier niet te worden beoordeeld; ook al zou het „beginsel” dat verordening nr. 1608/74 niet van toepassing is op vóór mei 1975 afgesloten contracten, inderdaad opgaan voor alle contracten die vóór die datum werden afgesloten, de facto is het in de briefwisseling tussen de diensten van de Commissie en de Franse autoriteiten nooit toegepast op de twee in geding zijnde contracten; een „analoge toepasselijkheid” is niet voldoende. Het lijkt mij dan ook onmogelijk om een beroep tegen een „handeling” van de Commissie tot bekrachtiging van een „stilzwijgende toepassing” op verzoekster van een beginsel dat de Franse regering — terecht of ten onrechte — juist achtte, ontvankelijk te verklaren. Er had sprake moeten zijn van een „kennisgeving van het voornemen” om de onderhavige contracten vrij te stellen, daar dan duidelijk zou zijn gebleken bij wie de verantwoordelijkheid ligt voor een geweigerde vrijstelling.

Verzoeksters raadsman, die goed op de hoogte is van de jurisprudentie van Uw Hof, voert als precedent het arrest aan in de gevoegde zaken 106 en 107/63, Töpfer (Jurispr. 1965, blz. 509).Daar ging het echter om een geheel ander geval, namelijk een tot een Lid-Staat gerichte, in het Publikatieblad bekendgemaakte en onmiddellijk uitvoerbare beschikking van de Commissie tot instandhouding van de door de Lid-Staat genomen vrijwaringsmaatregelen.

Niet vermeld daarentegen werd het arrest van 17 juli 1959 in de zaak 20/58, Phoenix-Rheinruhr AG (Jurispr. 1959, blz. 178). In deze zaak heeft Uw Hof — onder afwijking van de conclusie van advocaat-generaal M. Lagrange — uitgesproken dat indien de Hoge Autoriteit tot een orgaan dat door haar met de uitvoering van bepaalde opdrachten is belast, een brief richt, waarin zij algemene beginselen formuleert, deze brief slechts een richtlijn van interne aard is, zelfs wanneer de brief in het Publikatieblad wordt openbaar gemaakt en het verzoek betrekking heeft op maatregelen welke het orgaan ten opzichte van de ondernemingen van de Gemeenschap moet treffen. Dit geldt in ieder geval indien uit de brief blijkt dat de Hoge Autoriteit niet de bedoeling had een beschikking te geven. Deze uitspraak lijkt mij op het onderhavige geval zeker van toepassing.

Net zo min als de Commissie de Franse regering om haar mening heeft gevraagd alvorens verzoekster te antwoorden, heeft de Franse regering de Commissie verzocht formeel een standpunt in te nemen. Verzoekster of haar leveranciers hadden bij de Franse rechter de rechtmatigheid van de door de Franse douaneautoriteiten geheven monetaire compenserende bedragen in het geding moeten brengen, en niet de rechtmatigheid van het beweerde „besluit” waarbij de Commissie verzet aantekende tegen een voorgenomen vrijstelling, welk voornemen niet eens was geformuleerd.