Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

++++

1. Vrij verkeer van goederen ° Douanerechten ° Heffingen van gelijke werking ° Begrip ° Heffing ad valorem, door Lid-Staat toegepast op goederen wegens binnenkomst in deel van zijn grondgebied ° Daaronder begrepen, ook wat gezichtspunt van belasting op nationale goederen betreft

(EEG-Verdrag, art. 9, 12 en 13)

2. Vrij verkeer van goederen ° Douanerechten ° Heffingen van gelijke werking ° Octroi de mer, toegepast in Franse overzeese departementen ° Beschikking van Raad, houdende tijdelijke machtiging tot handhaving van die heffing na inwerkingtreding van Verdrag ° Ongeldigheid ° Werking in tijd

(EEG-Verdrag, art. 9, 12, 13, 227, lid 2, en 235; beschikking 89/688 van de Raad)

Samenvatting

1. Het in de Franse overzeese departementen toegepaste octroi de mer, zijnde een proportionele heffing over de douanewaarde van goederen, die door een Lid-Staat wordt toegepast op alle goederen die in een regio van zijn grondgebied worden binnengebracht, is een bij de artikelen 9, 12 en 13 EEG-Verdrag verboden heffing van gelijke werking als een invoerrecht, niet alleen voor zover zij wordt gelegd op goederen die uit andere Lid-Staten naar die regio worden gebracht, maar ook voor zover zij wordt gelegd op goederen die uit een ander deel van het grondgebied van die staat in die regio worden binnengebracht.

In de eerste plaats doet een heffing die aan een regionale grens wegens het binnenbrengen van produkten in een regio van een Lid-Staat wordt toegepast, afbreuk aan de eenheid van het communautaire douanegebied, en vormt zij een minstens even ernstige belemmering voor het vrije verkeer van goederen als een heffing die bij de nationale grens wordt toegepast wegens het binnenbrengen van produkten in een Lid-Staat als geheel. Aan de eenheid van het communautaire douanegebied wordt door het instellen van een regionale douanegrens in dezelfde mate afbreuk gedaan, ongeacht of wegens overschrijding van die grens een heffing wordt gelegd op nationale produkten dan wel op produkten uit andere Lid-Staten. In de tweede plaats is, wanneer bij overschrijding van die grens een heffing wordt gelegd op nationale produkten, de belemmering voor het vrije verkeer van goederen niet minder ernstig dan wanneer een heffing van hetzelfde type wordt gelegd op uit een andere Lid-Staat afkomstige produkten, want het beginsel zelf van de douane-unie, die zich volgens artikel 9 EEG-Verdrag over het gehele goederenverkeer uitstrekt, vereist immers dat het vrije verkeer van goederen binnen de unie over de gehele lijn is verzekerd en niet alleen in de handel tussen de Lid-Staten. Dat in de artikelen 9 en volgende alleen de handel tussen de Lid-Staten uitdrukkelijk is vermeld, heeft uitsluitend hiermee te maken, dat ervan is uitgegaan dat binnen de Lid-Staten zelf geen belemmeringen in de vorm van douanerechten bestonden.

Bovendien ware het onlogisch, een heffing op alle produkten die een regionale grens passeren, ongeacht hun herkomst, als een heffing van gelijke werking te beschouwen wanneer zij wordt geheven over uit andere Lid-Staten afkomstige produkten, maar niet wanneer zij wordt geheven over produkten uit een ander gebiedsdeel van hetzelfde land.

Ten slotte zouden de noodzakelijkerwijs ingewikkelde en lange administratieve verificatieprocedures, die voor de uitvoering van de heffing nodig zijn om ingevoerde produkten naar hun werkelijke herkomst te onderscheiden, op zich reeds een onaanvaardbare belemmering van het vrije verkeer van goederen vormen.

2. Beschikking 89/688 inzake de regeling voor de heffing, in de Franse overzeese departementen, op over zee aangevoerde goederen, is ongeldig voor zover zij de Franse Republiek machtigt de regeling inzake het octroi de mer, die gold ten tijde van de vaststelling van die beschikking, tot 31 december 1992 te handhaven.

Artikel 227, lid 2, van het Verdrag moet immers aldus worden uitgelegd, dat het de Raad iedere mogelijkheid ontneemt om vanaf de inwerkingtreding van het Verdrag, voor de overzeese departementen af te wijken van de toepassing van de in de eerste alinea ervan opgesomde verdragsbepalingen, waaronder die inzake het vrij verkeer van goederen, die van toepassing zijn op een heffing van gelijke werking als het octroi de mer. Artikel 235 EEG-Verdrag mag niet aldus worden uitgelegd, dat de Raad, zelfs tijdelijk, zou kunnen afwijken van de onmiddellijke toepassing zoals geregeld in artikel 227, lid 2, omdat anders de eerste alinea daarvan zijn nuttig effect zou verliezen.

Aangezien het tussen de datum van inwerkingtreding van beschikking 89/688 en 31 december 1992 geheven octroi de mer even goed een heffing van gelijke werking als een douanerecht is als het octroi de mer dat vóór die periode is geheven op grond van het nationale recht, geldt de beperking in de tijd die in het arrest van 16 juli 1992 (zaak C-163/90, Legros e. a.) is vastgesteld, eveneens voor vorderingen tot terugbetaling van bedragen die ter zake van octroi de mer zijn geïnd in de periode tussen de inwerkingtreding van voormelde beschikking en 16 juli 1992, de datum van genoemd arrest. Aangezien de Franse regering na de datum van genoemd arrest evenwel redelijkerwijs niet langer mocht aannemen dat de ter zake geldende nationale wetgeving in overeenstemming was met het gemeenschapsrecht, en de belangen van de plaatselijke gemeenschappen voldoende beschermd zijn met de in het arrest van 16 juli 1992 vastgestelde beperking in de tijd, is het niet nodig de gevolgen van het arrest houdende nietigverklaring van beschikking 89/688 in de tijd te beperken.