Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

++++

1. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Aanmelding ° Besluit van Commissie tot afsluiting van dossier ° Rechtskarakter ° Latere inleiding van inbreukprocedure ° Voorwaarden

(Verordening nr. 17 van de Raad)

2. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Aantasting van mededinging ° Merkbare invloed ° Draagwijdte van bekendmaking inzake overeenkomsten van geringe betekenis

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

3. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Aantasting van mededinging ° Exclusieve afnameovereenkomsten ° Beoordelingscriteria ° Toegankelijkheid van markt ° Aanzienlijke bijdrage van litigieuze overeenkomsten tot eventuele afscherming van markt als gevolg van groot aantal soortgelijke overeenkomsten

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

4. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Ongunstige beïnvloeding van handel tussen Lid-Staten ° Criteria ° Netwerk van exclusiviteitsovereenkomsten dat zich uitstrekt over gehele grondgebied van Lid-Staat

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

5. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Ongunstige beïnvloeding van handel tussen Lid-Staten ° Begrip ° Belemmering van grensoverschrijdende leveringen binnen groep van ondernemingen ° Daaronder begrepen

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

6. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Aantasting van mededinging ° Netwerk van exclusiviteitsovereenkomsten ° Beoordeling van gevolgen en van verenigbaarheid met mededingingsregels van Verdrag, die geldt voor alle afzonderlijke overeenkomsten

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 1)

7. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Verbod ° Groepsvrijstelling ° Exclusieve afnameovereenkomsten ° Verordening nr. 1984/83 ° Stilzwijgend verlengbare overeenkomsten waarvan duur vijf jaar kan overschrijden ° Uitgesloten van vrijstelling

(Verordening nr. 1984/83 van de Commissie, art. 3, sub d)

8. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Verbod ° Groepsvrijstelling ° Exclusieve afnameovereenkomsten ° Verordening nr. 1984/83 ° Intrekking van vrijstelling ingeval van ontbreken van daadwerkelijke mededinging of ingeval van aanzienlijke belemmering van toegang van andere leveranciers tot verschillende verkooppunten ° Wettigheid

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 3, sub b; verordening nr. 1984/83 van de Commissie, art. 14, sub a en b)

9. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Verbod ° Groepsvrijstelling ° Exclusieve afnameovereenkomsten ° Verordening nr. 1984/83 ° Intrekking van vrijstelling ° Voorwaarden ° Noodzaak van vaststelling dat feitelijke omstandigheden op voor vrijstelling wezenlijk punt zijn gewijzigd ° Ontbreken

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 3; verordeningen van de Raad nr. 17, art. 8, lid 3, sub a, en nr. 19/65, art. 7; verordening nr. 1984/83 van de Commissie, art. 14)

10. Mededinging ° Mededingingsregelingen ° Verbod ° Vrijstelling ° Voorwaarden ° Verbetering van produktie of van verdeling der produkten ° Toetsing aan algemeen belang en niet aan belang van partijen bij overeenkomst

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 3)

11. Mededinging ° Administratieve procedure ° Verplichtingen van Commissie ° Mededeling aan onderneming die met mededingingsregels onverenigbaar netwerk van exclusiviteitsovereenkomsten heeft opgezet, welke overeenkomsten wegens hun geringe gevolgen kunnen worden gehandhaafd ° Ontbreken

(Verordening nr. 17 van de Raad)

12. Mededinging ° Administratieve procedure ° Beëindiging van inbreuken ° Bevoegdheid van Commissie ° Verbod voor onderneming om in toekomst exclusiviteitsovereenkomsten te sluiten ° Uitsluiting ° Ontbreken van rechtsgrondslag ° Inbreuk op beginsel van gelijke behandeling

(EEG-Verdrag, art. 85, lid 3; verordening nr. 17 van de Raad, art. 3; verordening nr. 1984/83 van de Commissie, art. 14)

Samenvatting

1. Een administratieve brief waarbij de Commissie aan een onderneming die een model van de met haar detaildistributeurs gesloten leveringsovereenkomsten had aangemeld, meedeelt dat er, op basis van de elementen waarover zij beschikt, voor haar geen aanleiding bestaat om tegen de betrokken overeenkomsten op te treden en dat de zaak derhalve kan worden afgesloten, vormt noch een beschikking houdende negatieve verklaring noch een beschikking als bedoeld in artikel 85, lid 3, van het Verdrag in de zin van de artikelen 2 en 6 van verordening nr. 17, daar die brief niet overeenkomstig de bepalingen van die verordening is verzonden. Hij staat derhalve niet eraan in de weg, dat de Commissie, die kennis dient te nemen van een klacht, met gebruikmaking van een mogelijkheid die zij zich had voorbehouden, een procedure inleidt om te beoordelen, of deze overeenkomsten verenigbaar zijn met de mededingingsregels, indien het haar voorkomt dat merkbare wijzigingen zijn ingetreden in bepaalde elementen, feitelijk of rechtens, waarop haar eerste beoordeling was gebaseerd.

2. Een netwerk van exclusieve afnameovereenkomsten is niet door het enkele feit dat de in de bekendmaking van de Commissie inzake overeenkomsten van geringe betekenis genoemde drempels worden overschreden, automatisch van dien aard dat het de mededinging merkbaar kan verhinderen, beperken of vervalsen. Het is goed mogelijk, dat in bepaalde gevallen tussen ondernemingen gesloten overeenkomsten die boven die drempels liggen, slechts in zo geringe mate afbreuk doen aan de handel tussen Lid-Staten of de mededinging, dat zij niet onder artikel 85, lid 1, van het Verdrag vallen.

3. Om te weten of exclusieve afnameovereenkomsten onder het verbod van artikel 85, lid 1, van het Verdrag vallen, dient te worden nagegaan, of bij onderzoek van alle op de relevante markt gesloten soortgelijke overeenkomsten en van de overige elementen van de economische en juridische context van de betrokken overeenkomsten blijkt, dat die overeenkomsten het cumulatief effect hebben, nieuwe binnenlandse en buitenlandse concurrenten de toegang tot die markt te beletten. Indien dit niet het geval is, kunnen de tot het netwerk behorende overeenkomsten de mededinging niet beperken in de zin van genoemd artikel. Blijkt daarentegen dat de markt moeilijk toegankelijk is, dan moet vervolgens worden nagegaan, in hoeverre de omstreden overeenkomsten bijdragen tot het cumulatief effect, met dien verstande dat alleen verboden zijn de overeenkomsten die in aanzienlijke mate bijdragen tot een eventuele afscherming van de markt.

Voor de beoordeling van de gevolgen van netwerken van exclusiviteitsovereenkomsten voor de toegang tot de markt, moeten het aantal bij overeenkomst aan de producenten gebonden verkooppunten ten opzichte van het aantal niet-gebonden detailhandelaars, de hoeveelheden waarop die verplichtingen betrekking hebben, alsmede de verhouding tussen die hoeveelheden en de hoeveelheden die door niet-gebonden detailhandelaars worden afgezet, in aanmerking worden genomen en moet rekening worden gehouden met het feit, dat de uit dergelijke netwerken voortvloeiende bindingsgraad, hoe groot hij ook is, slechts één van de elementen van de economische en juridische context is waarbinnen de beoordeling moet plaatsvinden.

4. Om de handel tussen Lid-Staten ongunstig te kunnen beïnvloeden in de zin van artikel 85, lid 1, van het Verdrag, moet een overeenkomst tussen ondernemingen op grond van een geheel van objectieve elementen ° feitelijk en rechtens ° met een voldoende mate van waarschijnlijkheid doen verwachten, dat zij al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel, het handelsverkeer tussen Lid-Staten dusdanig kan beïnvloeden, dat voor een belemmering van de verwezenlijking van één enkele markt tussen de Lid-Staten kan worden gevreesd.

Het cumulatief effect van een netwerk van exclusiviteitsovereenkomsten dat het gehele grondgebied van een Lid-Staat en meer dan 30 % van de relevante markt bestrijkt, kan concurrenten uit andere Lid-Staten beletten tot de markt door te dringen, de nationale drempelvorming versterken en derhalve de door het Verdrag beoogde economische vervlechting doorkruisen.

5. Dat de invoer uit een andere Lid-Staat die door een op het grondgebied van een Lid-Staat opgezet netwerk van exclusiviteitsovereenkomsten kan worden belemmerd, bestaat uit leveringen tussen verschillende leden van een zelfde groep van vennootschappen, is niet van dien aard, dat het de toepassing van artikel 85, lid 1, van het Verdrag kan uitsluiten.

6. De beoordeling van de gevolgen voor de mededinging van een door een leverancier op een markt opgezet netwerk van soortgelijke exclusiviteitsovereenkomsten en de consequenties die daaraan krachtens artikel 85 van het Verdrag moeten worden verbonden, gelden voor alle afzonderlijke overeenkomsten waaruit dit netwerk bestaat.

7. Stilzwijgend verlengbare overeenkomsten waarvan de duur vijf jaar kan overschrijden, moeten worden geacht voor onbepaalde duur te zijn gesloten en vallen bijgevolg niet onder de krachtens verordening nr. 1984/83 geldende groepsvrijstelling voor bepaalde categorieën exclusieve afnameovereenkomsten.

8. Artikel 14 van verordening nr. 1984/83, betreffende de groepsvrijstelling waarvoor bepaalde groepen exclusieve afnameovereenkomsten in aanmerking komen, volgens hetwelk de vrijstelling kan worden ingetrokken, indien a) de contractprodukten geen daadwerkelijke mededinging ondervinden en b) aan andere leveranciers de toegang tot de verschillende fasen van de distributie in aanzienlijke mate wordt belemmerd, blijft binnen de perken van artikel 7 van verordening nr. 19/65, volgens hetwelk de Commissie kan bepalen dat een groepsvrijstellingsverordening niet meer van toepassing is, wanneer zij vaststelt dat overeenkomsten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen bepaalde gevolgen hebben die onverenigbaar zijn met de voorwaarden van artikel 85, lid 3, van het Verdrag. Volgens laatstgenoemde bepaling kunnen de verbodsbepalingen van artikel 85, lid 1, immers niet buiten toepassing worden verklaard voor overeenkomsten die ondernemingen de mogelijkheid bieden, voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen.

9. Artikel 7 van verordening nr. 19/65 kan niet aldus worden uitgelegd, dat de Commissie zich bij de uitoefening van haar bevoegdheid krachtens artikel 14 van verordening nr. 1984/83, betreffende de groepsvrijstelling waarvoor bepaalde groepen exclusieve afnameovereenkomsten in aanmerking komen, moet houden aan de voorwaarde van artikel 8, lid 3, sub a, van verordening nr. 17, volgens welke zij een groepsvrijstelling slechts kan intrekken indien de feitelijke omstandigheden op een voor de vrijstelling wezenlijk punt zijn gewijzigd.

Deze voorwaarde betreft immers de intrekking van formele beschikkingen gegeven krachtens artikel 85, lid 3, van het Verdrag, en is niet van toepassing wanneer de Commissie besluit een groepsvrijstelling in te trekken.

10. De verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten, de eerste van de vier in artikel 85, lid 3, van het Verdrag gestelde voorwaarden waaraan overeenkomsten tussen ondernemingen die in strijd zijn met de verbodsbepalingen van lid 1, tegelijkertijd moeten voldoen om voor vrijstelling in aanmerking te komen, valt niet samen met de voordelen welke partijen voor hun produktie of distributie aan de overeenkomst ontlenen. Die verbetering moet uit het oogpunt van het algemeen belang zodanig merkbare voordelen met zich brengen, dat zij de op het vlak van de mededinging optredende nadelen compenseert.

11. Wanneer de Commissie in het kader van een procedure op grond van artikel 85 van het Verdrag vaststelt, dat een door een onderneming opgezet netwerk van exclusieve afnameovereenkomsten de in lid 1 van dat artikel geformuleerde verbodsbepalingen schendt en dat de groepsvrijstelling waarin verordening nr. 1984/83 voor dat soort overeenkomsten voorziet, derhalve moet worden ingetrokken, is zij niet verplicht aan te geven, welke overeenkomsten van dit netwerk slechts in onaanzienlijke mate bijdragen tot het eventueel cumulatief effect dat soortgelijke overeenkomsten op de markt sorteren, en derhalve aan het verbod van artikel 85, lid 1, kunnen ontsnappen.

12. De Commissie is niet bevoegd om een onderneming waaraan zij gelast haar netwerk van exclusiviteitsovereenkomsten te ontmantelen, verbod op te leggen in de toekomst nieuwe overeenkomsten van die aard te sluiten. Artikel 85, lid 1, van het Verdrag, volgens hetwelk dergelijke overeenkomsten in beginsel niet verboden zijn, noch artikel 3 van verordening nr. 17, dat de Commissie slechts de bevoegdheid verleent om bestaande exclusiviteitsovereenkomsten te verbieden, noch artikel 14 van verordening nr. 1984/83, volgens welke de groepsvrijstelling slechts mag worden ingetrokken voor exclusieve afnameovereenkomsten waarvan de toepassing gevolgen blijkt te hebben die onverenigbaar zijn met de voorwaarden van artikel 85, lid 3, van het Verdrag, biedt daartoe immers een rechtsgrondslag.

Bovendien zou het in strijd zijn met het beginsel van gelijke behandeling, een van de grondbeginselen van het gemeenschapsrecht, bepaalde ondernemingen voor de toekomst het voordeel van een groepsvrijstellingsverordening te ontnemen, terwijl andere ondernemingen verder exclusieve afnameovereenkomsten kunnen sluiten als die welke bij de beschikking zijn verboden. Een dergelijk verbod zou inbreuk kunnen maken op de economische vrijheid van bepaalde ondernemingen en in strijd met de doelstellingen van het Verdrag tot distorsies van de mededinging op de markt kunnen leiden.