Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Mededinging – Mededingingsregelingen – Aantasting van mededinging – Selectief distributiestelsel – Verplichting, krachtens contractbepaling, om bepaalde cosmetica en lichaamsverzorgingsproducten te verkopen in fysieke ruimte waarin gediplomeerde apotheker aanwezig is – Ontoelaatbaarheid indien niet gerechtvaardigd door eigenschappen van verkochte producten

(Art. 101, lid 1, VWEU)

2. Mededinging – Mededingingsregelingen – Verbod – Groepsvrijstelling – Verticale overeenkomsten – Verordening nr. 2790/1999 – Selectieve distributieovereenkomst – Bepaling die de facto gebruik van internet als verkoopmethode voor contractgoederen verbiedt – Daarvan uitgesloten

(Art. 101, lid 3, VWEU; verordening nr. 2790/1999 van de Commissie, art. 2 en 4, sub c)

Samenvatting

1. Artikel 101, lid 1, VWEU moet aldus worden uitgelegd dat een contractbepaling die in het kader van een selectief distributiestelsel vereist dat de verkoop van cosmetica en lichaamsverzorgingsproducten plaatsvindt in een fysieke ruimte waarin een gediplomeerde apotheker aanwezig is, met als gevolg dat het gebruik van internet voor die verkopen verboden is, de strekking heeft de mededinging te beperken in de zin van die bepaling, indien, na een individueel en concreet onderzoek van de inhoud en het oogmerk van deze contractbepaling en de juridische en economische context waarbinnen zij moet worden geplaatst, naar voren komt dat deze contractbepaling, gelet op de eigenschappen van de betrokken producten, niet objectief gerechtvaardigd is.

Door de facto een verkoopmethode uit te sluiten waarvoor de klant zich niet fysiek hoeft te verplaatsen, houdt een dergelijke contractbepaling immers een aanzienlijke beperking in van de mogelijkheden voor een erkende distributeur om de contractgoederen te verkopen aan klanten die buiten zijn contractgebied of buiten zijn activiteitengebied zijn gevestigd. Zij kan dus de mededinging in deze sector beperken.

Er zijn evenwel legitieme vereisten, zoals de instandhouding van een gespecialiseerde handel die in staat is tot het verrichten van bepaalde prestaties voor kwalitatief en technisch hoog ontwikkelde producten, die een beperking van de prijsconcurrentie ten gunste van een op andere factoren dan de prijzen betrekking hebbende mededinging kunnen rechtvaardigen. Daar selectieve distributiestelsels zijn gericht op het bereiken van een legitiem resultaat, dat bijdraagt aan de versterking van de mededinging daar waar deze niet alleen betrekking heeft op de prijzen, vormen zij derhalve een met artikel 101, lid 1, VWEU verenigbare mededingingsfactor. De organisatie van een dergelijk netwerk valt niet onder het verbod van artikel 101, lid 1, VWEU, mits de distributeurs worden gekozen op grond van objectieve criteria van kwalitatieve aard die uniform worden vastgesteld voor alle potentiële wederverkopers en zonder discriminatie worden toegepast, mits de eigenschappen van het betrokken product een dergelijk distributienetwerk noodzakelijk maken teneinde de kwaliteit ervan te behouden en het goed gebruik ervan te verzekeren en, tot slot, mits de vastgestelde criteria niet verder gaan dan noodzakelijk is.

Wat meer bepaald de verkoop van cosmetica en lichaamsverzorgingsproducten betreft, kan de doelstelling van instandhouding van het prestigieuze imago van deze producten geen legitieme doelstelling zijn om de mededinging te beperken en kan zij niet rechtvaardigen dat een contractbepaling die een dergelijke doelstelling nastreeft, buiten de werkingssfeer van artikel 101, lid 1, VWEU valt.

(cf. punten 38, 40‑41, 46‑47 en dictum)

2. Artikel 4, sub c, van verordening nr. 2790/1999 betreffende de toepassing van artikel 101, lid 3, VWEU op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen moet aldus worden uitgelegd dat de groepsvrijstelling in artikel 2 van die verordening niet van toepassing is op een selectieve distributieovereenkomst die een bepaling bevat die de facto het gebruik van internet als verkoopmethode voor de contractgoederen verbiedt. Een dergelijke overeenkomst kan daarentegen individueel voor toepassing van de wettelijke uitzondering in artikel 101, lid 3, VWEU in aanmerking komen, mits aan de voorwaarden van die bepaling is voldaan.

Uit artikel 4, sub c, van verordening nr. 2790/1999 volgt immers dat de vrijstelling niet van toepassing is op verticale overeenkomsten die, op zich of in combinatie met andere factoren waarover de partijen controle hebben, rechtstreeks of indirect strekken tot beperking van de actieve of passieve verkoop aan eindgebruikers door de op het detailhandelsniveau werkzame leden van een selectief distributiestelsel, zonder afbreuk te doen aan de mogelijkheid om een lid van het stelsel te verbieden vanuit een niet-erkende plaats van vestiging werkzaam te zijn. De in geding zijnde contractbepaling heeft op zijn minst de strekking tot beperking van passieve verkopen aan eindgebruikers die via internet willen kopen en zich buiten het fysieke verzorgingsgebied van het betrokken lid van het selectieve distributiestelsel bevinden. Bovendien doelt artikel 4, sub c, van verordening nr. 2790/1999, door daarin een „plaats van vestiging” te noemen, slechts op verkooppunten waar directe verkopen plaatsvinden. Een contractbepaling die de facto internet als verkoopmethode verbiedt, kan dus niet worden beschouwd als een contractbepaling die de leden van het betrokken selectieve distributiestelsel verbiedt om vanuit een niet-erkende plaats van vestiging werkzaam te zijn in de zin van genoemd artikel 4, sub c.

(cf. punten 53‑54, 56, 58‑59 en dictum)