ARREST VAN HET GERECHT (Derde kamer)

5 juni 1996

Zaak T-92/94

R. Maslias

tegen

Europees Parlement

„Ambtenaren — Beroepsinkomen van echtgenoot hoger dan statutair maximum — Intrekking met terugwerkende kracht van kostwinnerstoelage — Terugvordering van het onverschuldigd betaalde”

Volledige Griekse tekst II-713

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van het besluit houdende intrekking met terugwerkende kracht van verzoekers kostwinnerstoelage en terugvordering van het onverschuldigd betaalde.

Beslissing:

Gedeeltelijke nietigverklaring en verwerping voor het overige.

Resumé van het arrest

Sedert 1 januari 1987 oefent de heer Mąslias bij het Parlement de functies van reviseur en hoofdvertaler in de rang LA 4 uit. Mevrouw Mąslias wordt bij het Parlement aangesteld als tijdelijk functionaris in de rang C 4, salaristrap 3, van 1 mei 1982 tot en met 29 februari 1984, en verkrijgt per 1 maart 1984 de rang C 5, salaristrap 2, alvorens te worden aangesteld als ambtenaar in de rang C 3, salaristrap 2, van 1 februari tot en met 31 juli 1988. Vervolgens wordt mevrouw Mąslias op 1 augustus 1988 aangesteld in de rang B 5, salaristrap 1, en op 1 oktober 1989 bevorderd naar de rang B 4, salaristrap 1.

Tot 1 mei 1982 betaalt het Parlement verzoeker de kostwinnerstoelage op grond van de overweging dat het beroepsinkomen van mevrouw Mąslias niet hoger is dan het statutaire maximum, dat in artikel 1, lid 3, van bijlage VII bij het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen (Statuut) is bepaald op het bedrag van het jaarlijkse basissalaris van een ambtenaar van de rang C 3, salaristrap 3, vóór belasting.

Het Parlement trekt verzoekers kostwinnerstoelage per 1 mei 1982 in en vordert het onverschuldigd betaalde terug op grond dat de voorwaarden van genoemde bepaling niet meer vervuld zijn. Vervolgens kent het Parlement verzoeker de kostwinnerstoelage per 1 maart 1984 opnieuw toe, daar het inkomen van verzoekers echtgenote in de rang C 5, salaristrap 2, weer beneden het statutaire maximum ligt.

Nadat mevrouw Mąslias op 1 oktober 1991 de rang B 4, salaristrap 2, heeft gekregen, trekt het Parlement verzoekers kostwinnerstoelage bij besluit van 29 juli 1992 in en verhaalt het het onverschuldigd betaalde door middel van inhoudingen op diens salaris vanaf januari 1993.

Verzoeker dient een klacht in en stelt vervolgens een beroep (zaak T-42/93) in, dat later wordt doorgehaald. Na te hebben vastgesteld, dat het onverschuldigd zijn van de betalingen niet dateert van 1 oktober 1991, maar van 1 augustus 1988, datum waarop mevrouw Maslias is aangesteld in de rang B 5, salaristrap 1, annuleert het Parlement het eerste besluit, houdende terugvordering van een onverschuldigd betaald bedrag van 156240 LFR, en vervangt het dit op 21 juni 1993 door een nieuw besluit, houdende intrekking van de kostwinnerstoelage per 1 augustus 1988 en terugvordering van een onverschuldigd betaald bedrag van 676800 LFR.

Het bestaan van sedert 1 augustus 1988 onverschuldigd verrichte betalingen

Het Gerecht herinnert eraan, dat het begrip beroepsinkomen alle inkomsten omvat die de betrokkene geregeld ontvangt als tegenprestatie voor de uitoefening van zijn functie. Om het totaal van het bruto beroepsinkomen van mevrouw Mąslias te vergelijken met het jaarlijkse basissalaris van een ambtenaar van de rang C 3, salaristrap 3, volstaat het dus de verschillende bestanddelen van haar bezoldiging, te weten het basissalaris en de ontheemdingstoelage die zij na haar aanstelling in de rang B 5, salaristrap 1, sedert 1 augustus 1988 heeft ontvangen, samen te tellen, daarvan de sociale bijdragen af te trekken en geen rekening te houden met de belasting. Bij een dergelijke berekening blijkt, dat het beroepsinkomen van mevrouw Mąslias in de rang B 5, salaristrap 1, hoger is dan het statutaire maximum (r.o. 25 en 26).

Referentie: Gerecht 10 februari 1994, White/Commissie, T-107/92, JurAmbt. blz. II-143. r.o. 19 en 42

De wettigheid van de intrekking van de kostwinnerstoelage

Het Gerecht verklaart het middel als zou artikel 1, lid 3, van bijlage VII bij het Statuut in strijd zijn met het beginsel van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het beroepsleven, en derhalve ook het middel inzake schending van het beginsel van goed bestuur, ongegrond (r.o. 34 en 42).

Aangezien de kostwinnerstoelage hem is uitgekeerd in zijn hoedanigheid van echtgenoot met het hoogste basissalaris in de zin van artikel 1, lid 4, van bijlage VII, kan verzoeker zich niet beroepen op de rechtspraak van het Hof betreffende indirecte discriminatie op grond van geslacht. Bovendien ontving verzoeker de kostwinnerstoelage niet voor zichzelf, maar voor zijn gezin (r.o. 35 en 36).

Verder is het Gerecht van mening, dat de intrekking van de kostwinnerstoelage in ieder geval slechts mevrouw Mąslias zelf zou hebben kunnen afremmen in haar streven naar hogere ambten, zodat alleen zij een procesbelang heeft. Bovendien zijn voor mevrouw Mąslias door haar overgang naar categorie B, die tot de intrekking met terugwerkende kracht van de kostwinnerstoelage heeft geleid, hogere loopbaanperspectieven geopend, dan zij in categorie C had. Derhalve kan geenszins worden aangenomen, dat zij in haar streven naar hogere ambten is belemmerd (r.o. 37 en 38).

De wettigheid van de terugvordering van het onverschuldigd betaalde

De wettigheid van de terugvordering van het totale bedrag van 676800 LFR

Daar het geschil onder de tweede in artikel 85 van het Statuut genoemde hypothese valt, onderzoekt het Gerecht, onder welke omstandigheden de betaling heeft plaatsgevonden, teneinde vast te stellen of de onregelmatigheid van de door verzoeker ontvangen betalingen zo voor de hand lag, dat hij daarvan kennis had moeten dragen (r.o. 59).

Referentie: Hof 27 juni 1973, Kuhl/Raad, 71/72, blz. 705, r.o. 11

De betrokkene is geenszins ontslagen van elke inspanning tot nadenken en controleren, maar is integendeel tot teruggave verplicht wanneer het gaat om een vergissing die een normaal zorgvuldige ambtenaar, die geacht is de regels betreffende zijn salaris te kennen, niet ontgaat. Dienaangaande wordt rekening gehouden met zijn bekwaamheid om de nodige verificaties te verrichten. De elementen die de rechter daartoe in aanmerking neemt, zijn het niveau van verantwoordelijkheid, de rang en de anciënniteit van de ambtenaar, de duidelijkheid van de statutaire bepalingen betreffende de voorwaarden voor toekenning van de betrokken toelage en het belang van de in de persoonlijke situatie of de gezinssituatie van de ambtenaar ingetreden wijzigingen, wanneer de administratie die situatie moet beoordelen voor de betaling van het omstreden bedrag (r.o. 60 en 61).

Referentie: Hof 11 juli 1979, Broe/Commissie, 252/78, Jurispr. blz. 2393, r.o. 13; Hof 17 januari 1989, Stempels/Commissie.310/87, Jurispr. blz. 43, r.o. 11; Gerecht 13 maart 1990, Costacurta/Commissie, T-34/89 en T-67/89, Jurispr. blz. II-93, r.o. 39; Gerecht 28 februari 1991, Kormeier/Commissie, T-124/89, Jurispr. blz. II-125, r.o. 18; Gerecht24 februari 1994, Stahlschmidt/Parlement, T-38/93, JurAmbt. blz. II-227, r.o. 19 en 21; Gerecht 13 juli 1995, Kschwendt/Commissie, T-545/93, JurAmbt. blz. II-565, r.o. 104

Het beroepsinkomen dat mevrouw Mąslias in feite tot en met 30 november 1989 in de rang B 5, salaristrap 1, had, was niet overduidelijk meer dan het statutaire maximum, zodat tot die datum de voorwaarde betreffende het voor de hand liggen van de onregelmatigheid van de betalingen niet was vervuld (r.o. 62 en 63).

Het Gerecht is daarentegen van mening, dat verzoeker tijdens de periode vanaf 1 december 1989 niet de normale zorgvuldigheid aan de dag heeft gelegd die van een ambtenaar met zijn anciënniteit in de dienst en zijn niveau van verantwoordelijkheid mag worden verwacht. De cumulatie van de gevolgen van de bevordering van mevrouw Mąslias op 1 oktober 1989, de grotere overschrijding van het statutaire maximum vanaf 1 december 1989, de datum waarop mevrouw Mąslias de facto het aan de rang B 5, salaristrap 2, verbonden salaris heeft ontvangen, en het precedent van 1982 hadden bij verzoeker de gedachte moeten doen opkomen, dat zijn recht op de kostwinnerstoelage vanaf 1 december 1989 op zijn minst twijfelachtig was geworden (r.o. 64 en 67).

Zelfs al kon verzoeker vanaf die datum de omvang van de vergissing nog niet nauwkeurig bepalen, hij had de administratie moeten verzoeken de nodige verificaties te verrichten (r.o. 68).

Referentie: White/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 42

Verzoekers argument inzake de dubbelzinnigheid van de relevante bepalingen moet worden afgewezen, daar de gemeenschapsrechter reeds meermaals heeft geoordeeld, dat deze bepalingen voldoende duidelijk en onbetwistbaar zijn opdat een normaal zorgvuldige ambtenaar in staat zou zijn zich rekenschap te geven van de onregelmatigheid van de betaling van de kostwinnerstoelage (r.o. 69).

Referentie: Broe/Commissie, reeds aangehaald; Gerecht 24 februari 1994, Burck/Commissie, T-93/92, Jurispr. blz. II-201

Verzoekers argument dat hij het precedent van 1982 was vergeten, kan het Gerecht evenmin aanvaarden, daar verzoeker destijds met een naar behoren met redenen omkleed besluit volledig op de hoogte was gebracht van de intrekking van de kostwinnerstoelage en de terugvordering van de destijds onverschuldigd betaalde bedragen.

De nalatigheden of dwalingen van de administratie hebben geen gevolgen voor de toepassing van artikel 85 van het Statuut, daar dit juist een fout van de administratie onderstelt. Dienaangaande zij eraan herinnerd, dat het er niet om gaat, of de dwaling evident was voor de administratie, maar of zij dit diende te zijn voor begunstigde. Bovendien is de situatie van een administratie die de betaling van duizenden salarissen en allerlei soorten toelagen moet verzorgen, zelfs al beschikt zij over moderne beheersmethoden, niet te vergelijken met die van een ambtenaar die er een persoonlijk belang bij heeft de maandelijks aan hem verrichte betalingen te controleren (r.o. 71 en 72).

Referentie: Broe/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 11; Stahlschmidt/Parlement, reeds aangehaald, r.o. 23

Verzoekers argument inzake zijn goede trouw treft geen doel, daar de uitdrukking „zo voor de hand liggende” onregelmatigheid van de betaling in artikel 85 van het Statuut, betekent, dat teruggave verschuldigd is wanneer het gaat om een dwaling die een normaal zorgvuldige ambtenaar niet ontgaat (r.o. 73).

Referentie: Stempels/Commissie, reeds aangehaald, r.o. 10

Het Gerecht wijst het middel inzake schending van artikel 85 derhalve af, voor zover bij het bestreden besluit het tijdens de periode na 30 november 1989 onverschuldigd betaalde wordt teruggevorderd (r.o. 75).

De wettigheid van de terugvordering van het onverschuldigd betaalde ten belope van het bijkomende bedrag van 520560 LFR

Het Gerecht wijst het middel inzake misbruik van bevoegdheid en schending van het verbod van een reformatio in pejus af, op grond dat de ambtenaar slechts recht heeft op de bezoldiging waarin het Statuut voorziet, zodat het Parlement krachtens het legaliteitsbeginsel principieel gehouden was tot terugvordering van al hetgeen sedert de eerste onregelmatige betaling onverschuldigd was betaald (r.o. 82 en 83).

Volgens het Gerecht kan verzoeker des te minder aanspraak maken op handhaving van genoemd besluit van 29 juli 1992, daar hij zelf in zijn tegen dat besluit gerichte beroep T-42/93 de vraag heeft opgeworpen, waarom het Parlement artikel 1, lid 3, van bijlage VII pas had toegepast nadat zijn echtgenote de tweede salaristrap van de rang B 4 had bereikt en niet voordien, en daarbij heeft opgemerkt, dat zowel het salaris voor de rang B 5, salaristrap 1, als dat voor de rang B 4, salaristrap 1, hoger is dan het salaris van een ambtenaar van de rang C 3, salaristrap 3 (r.o. 85 en 86).

Dictum:

Het besluit van het Parlement van 21 juni 1993 wordt nietig verklaard voor zover het terugvordering verlangt van de bedragen die over de periode van 1 augustus 1988 tot en met 30 november 1989 onverschuldigd als kostwinnerstoelage zijn betaald.

Het beroep wordt verworpen voor het overige.