CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL K. ROEMER

VAN 1 MAART 1973 ( 1 )

Mijnheer de President,

mijne heren Rechters,

Verzoeker in dit geding is ingevolge een overeenkomst van 28 mei 1957 als „con-seiller adjoint auxiliaire” bij de Gemeenschappelijke Vergadering van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in dienst getreden, aanvankelijk voor het tijdvak van 16 mei 1957 tot en met 30 juni 1957. De overeenkomst is vervolgens meermalen verlengd, waarbij er telkens op werd gewezen dat op zijn dienstverband de „conditions d'engagement des auxiliaires” van toepassing waren.

Na de instelling van een vergadering der drie Europese Gemeenschappen, Europees Parlement genaamd, werden tussen deze instelling en de heer Angelini op 26 juni en 6 oktober 1958 nadere aanstellingsovereenkomsten — volgens het bekende Brusselse model — gesloten, die beiderzijds met inachtneming van een opzeggingstermijn van een maand konden worden beëindigd; zijn salariëring werd meermalen gewijzigd, laatstelijk naar ik meen in dier voege dat hij vanaf 1 april 1961 een inkomen genoot overeenkomende met de rang A 4/4 van de salaristabel van het Statuut.

Bij besluit van 13 december 1962 werd hij per 1 januar 1962 overeenkomstig Titel IX („Overgangs- en Slotbepalingen”) van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie vast aangesteld als afdelingshoofd (rang A 3/2). Hij deed in verband hiermede op 2 januari 1963 afstand van de voordelen welke hem ingevolge zijn vroegere overeenkomst toekwamen. In de hem toegewezen loopbaan verwierf hij op grond van artikel 44 iedere twee jaren een hogere salaristrap, op 1 oktober 1971 de zevende, in de rang A 3.

Omdat hij op 2 januari 1972 de 65-jarige leeftijd bereikte werd hij met ingang van die dag gepensioneerd bij besluit van de Voorzitter van het Europees Parlement van 6 januari 1972, waarin met verwijzing naar het Statuut (in de redactie van verordening nr. 259/68) werd vastgelegd dat hij vanaf 1 februari 1972 zijn pensioen zou ontvangen. Het besluit werd hem met een begeleidend schrijven van 28 januari 1972 toegezonden. Een mededeling betreffende de hem toekomende bedragen zou men hem op 8 februari 1972 hebben doen toekomen.

Reeds voordien, op 10 januari 1968, was hem medegedeeld dat volgens artikel 48 van bijlage VIII van het Statuut ter vaststelling van zijn anciënniteit voor het ouderdomspensioen van de datum 16 mei 1957 moest worden uitgegaan.

Voorts verdient opmerking dat de heer Angelini zich met het oog op zijn aanstaande pensionering tot de Voorzitter van het Europees Parlement heeft gewend met een op 4 januari 1972 ingekomen brief, waarin hij betoogde dat zijn aanstelling op 26 juni 1958 slechts tot een EGKS-dienstverband had kunnen leiden, waarin later geen wijziging meer kon worden gebracht. Voorts had de overgang van de rang A 4 naar de rang A 3 niet tot verlies van salaristrappen (échelons) mogen leiden.

De Voorzitter van het Europees Parlement antwoordde hierop bij brief van 7 maart 1972, waarin wordt gesteld dat de bijzondere regeling voor de hulpfunctionarissen zoals die aanvankelijk ook voor de heer Angelini had gegolden, met het EGKS-Statuut niets uitstaande had. Hetzelfde gold volgens de Voorzitter voor de regeling APE 351 voor personeel dat door andere instellingen van de Gemeenschappen dan de Hoge Autoriteit is aangesteld — waarvan men in de aanstel lingsbrief van 26 juni 1958 is uitgegaan —. Het is in dit verband van bijzonder belang dat er bij wege van ouderdomsvoorziening een bijzonder pensioenfonds — met speciale voorschriften — heeft bestaan welks vermogen losstond van het EGKS-pensioenfonds. Omdat de heer Angelini per 1 januari 1962 in het genot gesteld was van de voordelen omschreven in het EEG-en Euratom-Statuut, moest het er dus voor worden gehouden dat zijn pensioen onder die EEG-voorschriften viel. — Ook de overgang van de rang A 4 naar de rang A 3, die volgens artikel 46 van het Statuut heeft plaatsgevonden, kon niet worden aangevochten. Die overgang kon in het geheel niet meer ter sprake worden gebracht; de heer Angelini is er niet tijdig tegen opgekomen. Zijn op 4 januari 1972 ingekomen verzoek zou daarom moeten worden afgewezen.

De heer Angelini nam hiermede geen genoegen en stelde op 12 juni 1972 beroep in bij het Hof van Justitie, met conclusie dat het den Hove behage:

— het besluit van de Voorzitter van het Europees Parlement tot afwijzing van zijn verzoek van 4 januari 1972 nietig te verklaren; en

— toe te wijzen hetgeen hij bij brief van 4 januari 1972 heeft verzocht.

Wij willen thans trachten ons standpunt ten deze te bepalen.

I — De ontvankelijkheid

Het debat draait vooral om ontvankelijkheidskwesties: verweerder betoogt met name dat het beroep te laat is ingesteld, terwijl de ontvankelijkheid bovendien zou afstuiten op het feit dat verzoeker op 2 januari 1963 van bepaalde rechten afstand heeft gedaan.

1. De beroepstermijn

Het Parlement meent dat verzoeker zijn wens zich een EGKS-pensioen te zien toegekend — en wel zulks op basis van een hogere salaristrap in de rang A3 — reeds ter sprake heeft gebracht in een op 4 januari 1972 bij het Parlement ingekomen brief. Twee maanden nadien moest het er op grond van artikel 91 van het Statuut voor worden gehouden dat het daarbij gedane verzoek stilzwijgend was afgewezen, waartegen hij wederom binnen twee maanden, dus uiterlijk op 4 mei 1972, in beroep had moeten komen. De beroepstermijn mag echter volgens het Parlement niet worden gesteld op drie maanden na toezending van het besluit van de Voorzitter van het Parlement van 7 maart 1972, dat volgens 's Hofs jurisprudentie slechts de bevestiging inhield van een eerder besluit en dus voor de beroepstermijn irrelevant is. — Voorts meent het Parlement dat er evenmin van ontvankelijkheid sprake kan zijn wanneer de kennisgevingen van het besluit van 6 januari 1972 en van het pensioenbedrag als doorslaggevend mochten worden beschouwd. Verzoeker-heeft zich dan niet binnen drie maanden tot het Hof gewend.

Ik wil reeds thans zeggen dat dit standpunt mij juist voorkomt.

Weliswaar heeft verzoeker gelijk wanneer hij stelt dat zijn brief van 4 januari 1972 niet als klacht in de zin van het Statuut kan worden beschouwd — omdat er nog geen besluit van het tot aanstelling bevoegd gezag was waarop die klacht betrekking had kunnen hebben —. Anderzijds moet de brief stellig wel als een verzoek in de zin van de artikelen 90 en 91 van het Statuut worden aangemerkt: reeds in 1971 heeft hij zich te dezer zake tevergeefs tot de Directeur-generaal Administratie van het Europees Parlement gewend, zodat hij wist welk standpunt daar werd ingenomen en toen hij zou worden gepensioneerd heeft hij nogmaals nadrukkelijk de aandacht van het tot aanstelling bevoegd gezag op deze problematiek willen vestigen met de bedoeling een besluit in de door hem gewenste zin uit te lokken. Bovendien stelt hij aan het slot van zij brief met zoveel woorden dat hij zich in geval van een ongunstige beslissing genoodzaakt zal zien zich tot andere instanties te wenden (waarmede slechts een beroep hij het Hof van Justitie kon zijn bedoeld).

Hiervan uitgaande kan men de zaak op verschillende wijzen beoordelen, doch het resultaat is voor verzoeker in alle gevallen ongunstig.

In de eerste plaats kan men doorslaggevende betekenis toekennen aan het feit dat er na de brief van 4 januari 1972 een uitdrukkelijk besluit — van 6 januari 1972 — is genomen en hem op grond daarvan mededeling van de hoogte van zijn pensioen is gedaan. Uit deze stukken (waarin alleen EEG-voorschriften worden genoemd en wat zijn indeling betreft niet van correcties blijkt) kon verzoeker afleiden dat zijn verzoek niet is ingewilligd en dus als stilzwijgend afgewezen moest worden beschouwd. Na de kennisgeving moest dan een beroepstermijn van drie maanden in acht worden genomen. Mocht die kennisgeving echter, zoals beweerd wordt, op 28 januari en 8 februari 1972 hebben plaatsgehad, dan kwam verzoeker met een op 12 juni 1972 ingesteld beroep stellig te laat, ook al mocht men, anders dan het Parlement, menen in verband met het feit dat verzoeker in Italië woont, een termijn wegens afstand van tien dagen te moeten aanhouden.

Laat men evenwel beide vorengenoemde stukken buiten beschouwing omdat omtrent hun kennisgeving — en het tijdstip daarvan — na verzoekers opmerkingen tijdens de mondelinge behandeling geen volledige zekerheid bestaat, dan nog blijft het een feit dat het er — op grond van artikel 91 van het Statuut — twee maanden na indiening van het verzoek, dat wil zeggen op 4 maart 1972, voor moest worden gehouden dat het stilzwijgend was afgewezen. Dit. afwijzend besluit moest, behoudens voormelde termijn wegens afstand, weer binnen twee maanden worden aangevochten, dus uiterlijk op 14 mei 1972. Daarentegen is het besluit van 7 maart 1972, dat een uitdrukkelijke afwijzing behelst, voor het beroep irrelevant, omdat het volgens de ondubbelzinnige recente uitspraken van het Hof [zaken 24-69 (Jurisprudentie, Deel XVI, blz. 152), 53-70 (Jurisprudentie, Deel XVII, blz. 609)] slechts de bevestiging van een eerder besluit behelst en derhalve buiten beschouwing mag blijven; het kon dus geen beroepstermijn van drie maanden doen ingaan.

Uitgaande van het verzoek aan het tot aanstelling bevoegd gezag van 4 januari 1972 kan men dus slechts tot de conclusie komen dat het beroep te laat is ingesteld, zodat niet-onvankelijkverklaring moet volgen.

2. Afstand van voordelen (acquiescement)

Het Parlement acht het beroep bovendien niet-ontvankelijk wegens afstand van voordelen („acquiescement”).

Ook dit argument lijkt mij dwingend; bij het aanvaarden van de status van EEG-ambtenaar heeft verzoeker op 2 januari 1973 overeenkomstig artikel 104 van het Statuut verklaard afstand te doen van de voordelen die uit zijn vroegere arbeidsovereenkomst voortvloeiden. Deze verklaring is ondubbelzinnig. Uit niets blijkt dat zij onvrijwillig afgelegd en dus nietig zou zijn; bezwaren of klachten van die aard heeft verzoeker in alle jaren nadien niet naar voren gebracht.

Maar dan kan verzoeker thans niet alsnog verzoeken volgens de bepalingen van het EGKS-Statuut te worden behandeld; hij kan in dat verzoek niet worden ontvangen.

3. Ten slotte kan er, wat de berekening van pensioen op basis van de rang A 3 betreft, op worden gewezen dat zodanige berekening berust op de indeling die ten aanzien van verzoeker bij zijn overgang naar de ambtelijke status bij besluit van 13 december 1962 is vastgelegd. Verzoeker is daartegen destijds niet opgekomen; ook na het arrest 70-63 (Jurisprudentie, Deel X, blz. 905), dat wil zeggen na de uitspraak die hij in beginsel ook op zijn geval toegepast zou willen zien, heeft hij zich niet tot het Hof van Justitie gewend. Daaruit kan alleen maar de slotsom worden getrokken dat het oorspronkelijk ten aanzien van verzoekers indeling genomen besluit van 13 december 1962 rechtsgeldig is [overeenkomstig de uitspraken in de zaken 43-64 (Jurisprudentie, Deel XI, blz. 482), 50-64 (Jurisprudentie, Deel XI, blz. 886) en 47-65 (Jurisprudentie, Deel XI, blz. 1304)]. Dit sluit dan echter niet slechts uit dat er thans met terugwerkende kracht een andere indeling kan worden verlangd, doch ook dat bedoeld ten aanzien van verzoekers indeling genomen besluit in verband met de pensioenregeling als wederrechtelijk en irrelevant zou mogen worden beschouwd. Ook deze overwegingen zouden tot gedeeltelijke niet-ontvankelijkverklaring van het verzoek moeten leiden.

II — De zaak ten principale

Gezien het mijns inziens ondubbelzinnig resultaat van het onderzoek naar de ontvankelijkheid behoeft de zaak ten principale eigenlijk geen bespreking meer. Ten overvloede nochtans een enkel woord.

1. Wat betreft verzoekers vordering dat zijn pensioen worde vastgesteld volgens het EGKS-Statuut: doorslaggevend is volgens mij dat hij nimmer ambtenaar in de zin van dat Statuut geweest is. Toen hij bij de Gemeenschappelijke Vergadering van de EGKS in dienst trad, was hij als hulpfunctionaris op arbeidsovereenkomst werkzaam en als zodanig viel hij onder een speciale regeling die losstond van het Statuut. — Sedert 1958 was hij op grond van een zogenaamd Brussels contract werkzaam. In de desbetreffende regeling APE 351 werd tot op zekere hoogte aan het geldend ambtenarenstatuut gerefereerd, doch dit Statuut gold niet in alle gevallen en was met name voor de verzorgingsregeling van geen betekenis; wij zagen dat de regeling voor de arbeidscontractanten in een bijzondere verordening (APE 1658 van 8 april 1959) was vastgelegd en dat er voor hen een speciaal pensioenfonds bestond. Terecht is verzoekers ambtelijke positie dus geregeld volgens artikel 102 van het EEG-en Euratom-ambtenarenstatuut en niet volgens bijlage X van het EGKS-Statuut die blijkens de uitdrukkelijke verwijzing naar artikel 93 alleen voor vroegere EGKS-ambtenaren gold. Daaruit volgt tevens dat de regeling van verzoekers pensioen volgens het EEG- en Euratom-Statuut geen bedenking kan ontmoeten.

2. Voorts meent verzoeker dat men hem toen hij ambtenaar werd in de rang A 3 de salaristrap had moeten toekennen die hem bij zijn aanstellingsovereenkomst met verwijzing naar het destijds geldend Statuut in de rang A 4 was toegekend. In de jurisprudentie (zaak 70-63) is echter reeds uitgemaakt dat dit hoogstens voor vroegere EGKS-ambtenaren kon gelden, omdat alleen hun indeling nauwkeurig was geregeld. Aan arbeidscontractanten, wier indeling niet aan zulk een regeling was gekoppeld, behoefden daarentegen niet zonder meer in het eerdere dienstverband verkregen échelons te worden toegekend. Veeleer moest te hunnen behoeve met artikel 46 (geldende voor bevorderingen) worden gewerkt. Ook dit is in de jurisprudentie [zaak 15-64 (Jurisprudentie, Deel XII, blz. 664)] reeds uitdrukkelijk beslist. Op grond van het hiervoor overwogene kan verzoeker er zich dus niet over beklagen dat zijn indeling bij verwerving van de ambtelijke status volgens artikel 46 is geschied. Daarmede staat dan tevens vast dat het Parlement juist heeft gehandeld door verzoekers pensioenrechten op grond van de indeling en met inaanmerkingneming van de tweejaarlijkse salaristrappen vast te stellen. De vordering zou dus, al ware zij ontvankelijk, toch niet kunnen worden toegewezen.

III. Op grond van een en ander concludeer ik tot afwijzing — niet-ontvanke-lijkverklaring — van de vordering van de heer. Angelini. Volgens artikel 70 van het Reglement voor procesvoering zal dan iedere partij de eigen kosten moeten dragen.

( 1 ) Vertaald uit het Duits.