Uit de stukken blijkt dat het Brussels personeelscomité bij brief van 26 september 1977 de jury heeft medegedeeld dat de heer Alonso, als vertegenwoordiger van het personeel voor die commissie aangewezen, de opdracht had ontvangen „zich van iedere deelneming aan de werkzaamheden te onthouden”. In de brief werd gerefereerd aan het feit dat de paritaire commissie zich vóór een afschaffing van individuele vergelijkende onderzoeken had uitgesproken, alsook aan de bezwaren, door die commissie tegen het vergelijkend onderzoek COM/680/75 had gemaakt. Tenslotte werd erop gewezen dat de nietdeelneming door de heer Alonso aan de werkzaamheden van de jury berustte op een instructie in de zin van artikel 21 van het Statuut en artikel 1 van bijlage II.

De jury refereert harerzijds in haar verslag — sub 2 — aan het feit dat de vertegenwoordiger van het personeelscomité bij het begin van de zitting (van 14 november 1977) aan de voorzitter voormelde brief heeft voorgelezen en overhandigd, met verzoek om aanhechting aan het procesverbaal. „De andere leden” — zo vervolgt het verslag — „nemen akte van de inhoud der betrokken nota en besluiten hun werkzaamheden voort te zetten”. Het verslag spreekt nadien steeds van de werkzaamheden en besluiten van de jury; het is evenwel duidelijk dat de jury buiten aanwezigheid van de heer Alonso is opgetreden.

Partijen beoordelen zijn afwezigheid uiteraard verschillend. Ik wees er reeds op, dat verzoekster het beginsel inroept dat een jury slechts rechtsgeldig kan optreden, wanneer alle leden aan haar werkzaamheden deelnemen. Met name acht zij het onrechtmatig wanneer het door het personeelscomité aangewezen lid — met zoveel woorden genoemd in artikel 3 van bijlage III van het Statuut — aan die werkzaamheden niet deelneemt, en zij wijst erop dat de uitslag van het onderzoek natuurlijk mede is bepaald door het feit dat de jury gedurende de werkzaamheden steeds onvolledig is gebleven. Nog steeds volgens verzoekster, had het feit dat het personeelscomité een intern orgaan is, de Commissie aanleiding moeten geven om tenminste te proberen de heer Alonso vervangen te krijgen, toen deze zijn standpunt mededeelde. Maar verweerster stelt harerzijds te hebben gehandeld overeenkomstig het beginsel dat een continue vervulling van de openbare dienst verlangt — tegenover de in de regel obstructionistische gedragslijn van het personeelscomité — en wijst erop dat het, gezien deze met zoveel woorden aangekondigde gedragslijn, geen zin had naar een vervanger van de heer Alonso uit te zien.

Ik meen er in de eerste plaats aan te moeten herinneren dat de door het personeelscomité aangewezen ambtenaar in ieder opzicht als een lid van de jury is te beschouwen: het staat duidelijk te lezen in voormeld artikel 3 van bijlage III bij het Statuut. Het houdt dan ook geen steek wanneer verweerster betoogt dat de aanwezigheid van bedoelde ambtenaar een aan het personeel verleende garantie inhoudt, waarvan het personeelscomité ook afstand zou kunnen doen: die mogelijkheid tot afstand kan niet worden aanvaard. Het is evenwel ook misplaatst wanneer men de jury wil vergelijken met een paritair orgaan, dat natuurlijk niet kan werken als niet alle leden (c.q. hun plaatsvervangers) aanwezig zijn (vgl. artikel 3 van bijlage II bij het Statuut). Verzoekster heeft daarop gezinspeeld; zij vergat evenwel dat een jury — waarbinnen aan afstemming tussen belangen van de instelling en belangen van het personeel niet kan worden gedacht — strikt als een eenheid is te beschouwen. Anderzijds acht ik het ook niet juist in de door het personeelscomité aangewezen ambtenaar een „vertegenwoordiger” van het comité of van het personeel te zien; in een jury neemt ieder lid een individuele, onafhankelijke plaats in; hij treedt dus niet samen met — of voor rekening van — anderen op en kan geen groepsbelangen verdedigen.

Onverschillig langs welke weg de onderscheiden leden van een jury worden aangewezen, als het eenmaal zover is nemen zij allen eenzelfde positie in (uiteraard tenzij er sprake is van toegevoegde leden, met alleen maar een adviserende stem). In casu lijdt het geen twijfel dat de aanwijzingen regulier waren geschied: de jury bestond — in de zin van genoemd artikel 3 van bijlage III bij het Statuut — uit de voorzitter, uit drie personen aangewezen door het tot aanstelling bevoegde gezag en de door het personeelscomité aangewezen ambtenaar (alsook uit een — vrouwelijke — secretaris, die een onzekere positie inneemt: haar handtekening staat niet onder het verslag). Het is dus heel in het algemeen slechts de vraag of een regulier samengestelde commissie kan functioneren als een der leden niet aan de werkzaamheden deelneemt.

In 's Hofs jurisprudentie is een leerzaam, ofschoon niet doorslaggevend precedent te vinden in de zaak 76/69 (Rabe, arrest van 1 april 1971, Jurispr. 1971, blz. 297 e. v.). Een der aspecten welke in die zaak aan de orde kwamen, was gelegen in het feit dat een lid van de jury op de dag waarop het gesprek met de kandidaten gevoerd werd, afwezig was geweest en toch het proces-verbaal had ondertekend, verklarende zich met de conclusie van de jury te kunnen verenigen. Het Hof achtte dit onrechtmatig, omdat het afwezige lid, „door zich uitdrukkelijk achter de conclusies van de jury te stellen, de indruk heeft gevestigd evenzeer als de andere juryleden volledig over elk der kandidaten te zijn ingelicht, terwijl hij in werkelijkheid niet heeft deelgenomen aan dit onderhoud …” Het Hof overwoog verder „dat niet uitgesloten moet worden geacht dat zowel de jury als het tot aanstelling bevoegde gezag wegens de zojuist geconstateerde onregelmatigheden in andere zin hadden kunnen beslissen”. In zijn conclusie had de advocaat-generaal Dutheillet de Lamothe erop gewezen dat in „het ambtenarenrecht van sommige landen … de regels voor de beraadslaging van een jury voor een vergelijkend onderzoek min of meer gelijk worden gesteld met die in de rechtspraak”, welk feit „reeds op zichzelf — afgezien van de eventuele gevolgen — voldoende zou zijn voor de nietigverklaring van het vergelijkend onderzoek”. En voorts — naar aanleiding van de aldus georiënteerde arresten van de Italiaanse Consiglio di Stato en de Franse Conseil d'État —: „deze uitspraken steunen alle op de gedachte dat het onmogelijk is te weten hoe het in de jury zou zijn gegaan indien alle leden bij alle vergaderingen aanwezig waren geweest”.

Het komt mij voor dat de ratio van voormeld arrest Rabe gelegen is in het feit dat alle leden van de jury gelijkelijk in staat moeten zijn de sollicitanten te beoordelen. Dat wil zeggen dat alle leden ook daadwerkelijk en geregeld aan de werkzaamheden van de jury moeten deelnemen. Zou het Hof in het geval Rabe het optreden der commissie ondanks de afwezigheid van een der leden geoorloofd hebben geacht, dan zou de ondertekening — i. e. goedkeuring — van het proces-verbaal door dat lid irrelevant zijn geweest, en dus ook niet als vormfout kunnen worden aangemerkt. Men kan hier in het algemeen twee overwegingen doen gelden, die in dezelfde richting wijzen als voormelde jurisprudentie. In de eerste plaats vormt de omstandigheid dat een jury uit meerdere leden bestaat, een waarborg voor de kandidaten dat aan de uiteindelijke beslissing verschillende technische ervaringen en gezichtspunten ten grondslag zullen liggen; het heeft dus goede zin dat de jury's geen besluit kunnen nemen als niet alle leden aanwezig zijn. In de tweede plaats valt, wanneer quorum-regelen ontbreken (zoals het geval is met de vergelijkende onderzoeken in de zin van het personeelsstatuut), onmogelijk te bepalen hoeveel leden tenminste aanwezig moeten zijn, wil de commissie rechtsgeldig kunnen besluiten; de stelling dat de aanwezigheid van een eenvoudige meerderheid der leden voldoende zou zijn, stuit af op het bezwaar dat in zodanig geval een meerderheidsbesluit van de aanwezigen uit de wil van een minderheid der leden zou resulteren (ofwel — wanneer de commissie uit drie leden mocht bestaan — zonder meer onmogelijk zou worden).

Ik geef er mij rekenschap van, dat aan mijn standpunt het risico verbonden is dat het tot werkelijke obstructie van de zijde van het personeelscomité komt, wanneer het zich mocht willen gedragen zoals het in casu — en in andere soortgelijke gevallen — heeft gedaan. Ik zou hieromtrent nochtans enige opmerkingen willen maken. Enerzijds geloof ik niet dat het personeelscomité met zogenaamde „instructies” een ambtenaar die het voor deelneming aan een jury had aangewezen, heeft kunnen binden. Bedoelde ambtenaar — die, als gezegd, eigenlijk niet als „personeelsvertegenwoordiger” kan worden aangemerkt — is dan ook persoonlijk aansprakelijk voor de houding welke hij binnen de jury aanneemt. Anderzijds komt een verklaring dat men aan de werkzaamheden van een commissie van onderzoek niet wenst deel te nemen, op het aanvragen van ontslag uit de commissie neer. De instelling die het vergelijkend onderzoek heeft uitgeschreven, zou daaraan dus dezelfde consequenties moeten kunnen verbinden als aan ontslagaanvragen, dat wil zeggen de procedure tot een nieuwe benoeming op gang brengen. Alleen wanneer die procedure niet tot resultaat mocht leiden of tot eenzelfde „impasse” mocht leiden als naar aanleiding van de eerdere benoeming ontstond, zou de instelling kunnen volhouden dat de naleving van artikel 3 van bijlage III, wat betreft de deelneming van een door het personeelscomité aangewezen lid aan de werkzaamheden der jury, onmogelijk is gebleken en dat zij, gezien die onmogelijkheid, gerechtigd was een jury samen te stellen, uitsluitend bestaande uit personen die door het tot aanstelling bevoegde gezag waren aangewezen.

In casu is het zo niet gegaan. De jury heeft, toen het door het personeelscomité aangewezen lid weigerde als zodanig op te treden, rustig zijn werkzaamheden voortgezet; de verantwoordelijke instelling der Gemeenschap heeft zelfs geen vervanging beproefd. Verzoekster heeft dan ook gelijk, wanneer zij stelt dat de uitkomsten van het vergelijkend onderzoek door het ontbreken van een van de leden der commissie zijn vervalst. Mijns inziens brengt dit mede dat de procedure niet als rechtsgeldig kan worden aangemerkt.