Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Recht van de Unie – Beginselen – Grondrechten – Sociale rechten

(Art. 136, eerste alinea, EG; Preambule, derde alinea, VWEU; richtlijn 97/81 van de Raad, bijlage, clausule 4)

2. Sociale politiek – Raamovereenkomst EVV, UNICE en CEEP inzake deeltijdarbeid – Richtlijn 97/81

(Art. 141 EG; richtlijn 97/81 van de Raad, bijlage, clausule 4, punt 1)

3. Sociale politiek – Raamovereenkomst EVV, UNICE en CEEP inzake deeltijdarbeid – Richtlijn 97/81

(Richtlijn 97/81 van de Raad, bijlage, clausule 4)

4. Sociale politiek – Raamovereenkomst EVV, UNICE en CEEP inzake deeltijdarbeid – Richtlijn 97/81

(Richtlijn 97/81 van de Raad, bijlage, clausules 1, 4 en 5, lid 1)

Samenvatting

1. De door de Unice, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, die als bijlage bij richtlijn 97/81 is gevoegd, inzonderheid clausule 4 ervan, streeft een doel na dat deel uitmaakt van de fundamentele doelstellingen die zijn vermeld in artikel 1 van de overeenkomst betreffende de sociale politiek en zijn overgenomen in artikel 136, eerste alinea, EG alsook in de derde alinea van de preambule VWEU en in de punten 7 en 10, eerste alinea, van het Gemeenschapshandvest van de sociale grondrechten van de werkenden, waarnaar bovengenoemde bepaling van het EG-Verdrag verwijst. Deze fundamentele doelstellingen houden verband met de verbetering van de levensomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden en met het bestaan van een adequate sociale bescherming van de werkenden. Meer bepaald gaat het om de verbetering van de arbeidsvoorwaarden van deeltijdwerkers en om de bestrijding van alle vormen van discriminatie

Gelet op die doelstellingen moet clausule 4 van de raamovereenkomst worden opgevat als de uitdrukking van een beginsel van sociaal recht van de Unie dat niet restrictief mag worden uitgelegd.

(cf. punten 30, 32)

2. Het begrip „arbeidsvoorwaarden” in de zin van clausule 4, punt 1, van de door de Unice, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, die als bijlage bij richtlijn 97/81 is gevoegd, is van toepassing op de pensioenen die worden bepaald door een arbeidsverhouding tussen een werknemer en een werkgever, maar niet op de wettelijke socialezekerheidspensioenen, die niet zozeer worden bepaald door een arbeidsverhouding als wel door overwegingen van sociaal beleid.

Dienaangaande kan alleen het criterium dat het pensioen aan de werknemer wordt uitgekeerd op grond van de arbeidsverhouding tussen de betrokkene en zijn voormalige werkgever, dat wil zeggen het uit de bewoordingen zelf van artikel 141 EG afgeleide dienstverbandcriterium, beslissend zijn. Dit is echter geen exclusief criterium, daar bij pensioenen die op grond van wettelijke socialezekerheidsregelingen worden uitgekeerd, geheel of gedeeltelijk rekening kan worden gehouden met het arbeidsloon. Niettemin zijn overwegingen van sociaal beleid, overwegingen betreffende de organisatie van de staat, overwegingen van ethische of zelfs van budgettaire aard, die een rol hebben of kunnen hebben gespeeld toen de nationale wetgever een regeling vaststelde, niet beslissend indien het pensioen slechts geldt voor een bijzondere categorie werknemers, indien het rechtstreeks afhankelijk is van het aantal dienstjaren en indien het bedrag ervan wordt berekend op basis van het laatste loon.

Om te bepalen of een ouderdomspensioen binnen de werkingssfeer van de raamovereenkomst valt, moet de nationale rechter die bij uitsluiting bevoegd is om de feiten van de voor hem aanhangige gedingen te beoordelen en om de toepasselijke nationale wetgeving uit te leggen, nagaan of aan deze drie voorwaarden is voldaan.

(cf. punten 42, 46‑48)

3. Clausule 4 van de door de Unice, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, die als bijlage bij richtlijn 97/81 is gevoegd, moet, wat ouderdomspensioenen betreft, aldus worden uitgelegd dat zij in de weg staat aan een nationale regeling die de niet-gewerkte tijdvakken van werknemers in verticale cyclische deeltijdarbeid niet meetelt voor de berekening van de pensioendiensttijd, tenzij deze verschillende behandeling is gerechtvaardigd om objectieve redenen.

Het pro-rata-temporisbeginsel is namelijk niet van toepassing op de vaststelling van de datum van pensioengerechtigdheid, aangezien die uitsluitend afhangt van de duur van de diensttijd van de werknemer. Deze diensttijd komt namelijk overeen met de daadwerkelijke tijdsduur van het dienstverband en wordt niet gekwantificeerd naar de daadwerkelijke dienst in de loop daarvan. Volgens het beginsel van non-discriminatie tussen deeltijd‑ en voltijdwerkers moet de diensttijd voor de vaststelling van de datum van pensioengerechtigdheid voor de deeltijdwerker dus worden berekend alsof hij voltijds had gewerkt, waarbij de tijdvakken waarin niet is gewerkt, volledig meetellen.

(cf. punten 66, 75, dictum 1)

4. Ingeval de verwijzende rechter, die bij uitsluiting bevoegd is om de feiten van de voor hem aanhangige gedingen te beoordelen en om de toepasselijke nationale wettelijke regeling uit te leggen, tot de conclusie komt dat een nationale regeling onverenigbaar is met clausule 4 van de door de Unice, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, die als bijlage bij richtlijn 97/81 is gevoegd, moeten de clausules 1 en 5, lid 1, ervan aldus worden uitgelegd dat zij ook in de weg staan aan deze regeling.

(cf. punten 48, 81, dictum 2)