Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van Hof – Grenzen

(Art. 234 EG)

2. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen – Navordering van rechten bij invoer of uitvoer

(Verordening nr. 1697/79 van de Raad, art. 2, lid 1, en 3)

Samenvatting

1. Gelet op de bevoegdheidsverdeling in het kader van de prejudiciële procedure is het uitsluitend de zaak van de nationale rechter om het voorwerp te bepalen van de vragen die hij het Hof wenst te stellen. In uitzonderlijke omstandigheden dient het Hof echter, ter toetsing van zijn eigen bevoegdheid, een onderzoek in te stellen naar de omstandigheden waaronder de nationale rechter hem om een prejudiciële beslissing heeft verzocht. Dit is onder meer het geval wanneer het aan het Hof voorgelegde vraagstuk van zuiver hypothetische aard is, zoals in een situatie waarin het openbaar ministerie vervolging heeft ingesteld voor een nationale rechterlijke instantie, zodat een prejudiciële vraag over wat de gevolgen van niet-vervolging zijn, niet van belang is voor de uitkomst van het hoofdgeding.

(cf. punten 14‑16)

2. De kwalificatie van een handeling als „strafrechtelijk vervolgbare handeling” in de zin van artikel 3, eerste alinea, van verordening nr. 1697/79 inzake navordering van de rechten bij invoer of bij uitvoer die niet van de belastingschuldige zijn opgeëist voor goederen welke zijn aangegeven voor een douaneregeling waaruit de verplichting tot betaling van dergelijke rechten voortvloeide, behoort tot de bevoegdheid van de douaneautoriteiten die het juiste bedrag van de betrokken in‑ of uitvoerrechten moeten bepalen. Enerzijds blijkt uit deze bepaling namelijk duidelijk dat de autoriteiten die bevoegd zijn om een handeling te kwalificeren als „strafrechtelijk vervolgbare handeling”, dezelfde zijn als de autoriteiten die ten gevolge van een dergelijke handeling de verschuldigde douanerechten niet hebben kunnen heffen en deze derhalve willen navorderen. Zoals met name blijkt uit artikel 2, lid 1, van verordening nr. 1697/79, is het ondubbelzinnig de taak van de douaneautoriteiten van de lidstaten om het bedrag van deze rechten te bepalen en een navorderingsprocedure in te leiden. Anderzijds spreekt artikel 3, eerste alinea, van verordening nr. 1697/79 niet van een strafrechtelijke veroordeling of zelfs maar van de inleiding van een strafvervolging, maar ondubbelzinnig van het begaan van een handeling die gewoonweg strafrechtelijk vervolgbaar is. Deze bepaling vereist niet dat de strafrechtelijke autoriteiten van een lidstaat daadwerkelijk een strafvervolging hebben ingesteld die tot een veroordeling van de betrokken daders heeft geleid, en nog minder dat de strafvervolging niet is verjaard.

Aan deze conclusie wordt geen afbreuk gedaan door overwegingen inzake eerbiediging van het rechtszekerheidsbeginsel en het vermoeden van onschuld van degenen die deze rechten verschuldigd zijn. De kwalificatie van een handeling als „strafrechtelijk vervolgbare handeling” door de douaneautoriteiten is namelijk geen vaststelling dat daadwerkelijk een strafbaar feit is gepleegd, maar deze kwalificatie wordt slechts verricht in het kader van en voor de doeleinden van een procedure van administratieve aard die uitsluitend tot doel heeft, deze autoriteiten in staat te stellen een onjuiste of onvoldoende heffing van in‑ of uitvoerrechten te corrigeren. Deze kwalificatie laat onverlet het toezicht dat de rechterlijke instanties van de lidstaten kunnen uitoefenen op de beslissingen van de douaneautoriteiten, alsook alle gevolgen, met inbegrip van de eventuele terugbetaling van door deze autoriteiten ten onterechte geheven rechten, die het toepasselijke nationale recht kan verbinden aan de beslissingen van deze rechterlijke instanties, en met name aan de beslissingen tot beëindiging van de vervolging of tot vrijspraak van de verdachten. Bij gebreke van communautaire regelgeving ter zake is het derhalve een aangelegenheid van de rechtsorde van elke lidstaat om de voorwaarden vast te stellen waaronder de belastingschuldigen kunnen opkomen tegen de toepassing van de uitzondering van artikel 3 van verordening nr. 1697/79 wat de verjaring van de navordering van niet-geheven rechten betreft, en in dit verband kunnen vorderen dat in voorkomend geval gevolgen worden verbonden aan rechterlijke beslissingen, mits deze voorwaarden niet ongunstiger zijn dan die welke voor soortgelijke vorderingen naar nationaal recht gelden en de uitoefening van de door de communautaire rechtsorde verleende rechten in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk maken.

(cf. punten 22, 24-31 en dictum)