Zaak C‑576/15

Маya Маrinova ET

tegen

Direktor na Direktsia „Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika” Veliko Tarnovo pri Tsentralno upravlenie na Natsionalnata agentsia za prihodite

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Administrativen sad Veliko Tarnovo)

„Prejudiciële verwijzing — Fiscale bepalingen — Belasting over de toegevoegde waarde — Richtlijn 2006/112/EG — Artikel 2, lid 1, onder a) — Artikel 9, lid 1 — Artikel 14, lid 1 — Artikelen 73, 80 en 273 — Beginsel van fiscale neutraliteit en evenredigheidsbeginsel — Belastingfraude — Onregelmatigheden in de boekhouding — Verbergen van leveringen en ontvangsten — Vaststelling van de maatstaf van heffing”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Zevende kamer) van 5 oktober 2016

Harmonisatie van de belastingwetgeving – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde – Maatstaf van heffing – Nationale regeling die toestaat de maatstaf van heffing te bepalen op basis van een vermoeden van latere verkoop van de aan de belastingplichtige geleverde goederen die deze laatste echter niet in zijn boekhouding heeft opgenomen – Maatregel ter voorkoming van fraude – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel

(Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 2, lid 1, a), 9, lid 1, 14, lid 1, 73 en 273)

Artikel 2, lid 1, onder a), artikel 9, lid 1, artikel 14, lid 1, en de artikelen 73 en 273 van richtlijn 2006/112 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, alsmede het beginsel van fiscale neutraliteit moeten aldus worden uitgelegd dat zij niet in de weg staan aan een nationale regeling, krachtens welke de belastingdienst, wanneer de aan een belastingplichtige geleverde goederen zich niet in zijn opslagplaats bevinden en de daarop betrekking hebbende belastingdocumenten niet in de boekhouding van deze belastingplichtige zijn ingeschreven, mag aannemen dat deze belastingplichtige naderhand deze goederen aan derden heeft wederverkocht, en de maatstaf van heffing van de verkoop van deze goederen overeenkomstig regels waarin de richtlijn niet voorziet, mag bepalen op grond van de feitelijke gegevens waarover hij beschikt. Het staat evenwel aan de verwijzende rechterlijke instantie om na te gaan of de bepalingen van deze nationale regeling niet verder gaan dan nodig is ter verzekering van de juiste heffing van de belasting over de toegevoegde waarde (btw) en ter voorkoming van fraude.

Het niet-voeren van een boekhouding – die anders de toepassing van de btw en de controle daarop door de fiscus mogelijk zouden maken – alsook het niet-registreren van de opgemaakte en betaalde facturen kunnen in dat verband beletten dat deze belasting juist wordt geheven, waardoor de goede werking van het gemeenschappelijke btw-stelsel in het gedrang komt. Derhalve staat het Unierecht er niet aan in de weg dat de lidstaten dergelijke verzuimen als belastingfraude beschouwen. Artikel 273, eerste alinea, van richtlijn 2006/112 staat de lidstaten aldus toe, onder voorbehoud van gelijke behandeling van door belastingplichtigen verrichte binnenlandse handelingen en handelingen over meerdere lidstaten, andere verplichtingen voor te schrijven die zij noodzakelijk achten ter waarborging van de juiste inning van de btw en ter voorkoming van fraude, mits deze verplichtingen in het handelsverkeer tussen de lidstaten geen aanleiding geven tot formaliteiten in verband met een grensoverschrijding. Uit deze bepaling en uit de artikelen 2 en 250, lid 1, van deze richtlijn, alsmede uit artikel 4, lid 3, VEU vloeit voort dat elke lidstaat verplicht is alle wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen te nemen om te waarborgen dat de btw op zijn grondgebied volledig wordt geïnd, en om fraude te bestrijden.

In dat verband zij benadrukt dat het frauduleuze gedrag van de belastingplichtige, zoals het verbergen van leveringen en ontvangsten, niet in de weg kan staan aan de inning van de btw. Gelet op artikel 273 van richtlijn 2006/112, staat het immers aan de bevoegde nationale organen om de toestand te herstellen zoals die zou zijn geweest zonder fiscale fraude. Bovendien, aangezien de bepalingen van artikel 273 van die richtlijn, buiten de daarin gestelde beperkingen, noch de voorwaarden noch de verplichtingen preciseren waarin de lidstaten kunnen voorzien, verlenen deze bepalingen aan de lidstaten een beoordelingsmarge inzake de middelen om de doelstellingen van inning van de btw en bestrijding van fraude te bereiken. De maatregelen die de lidstaten op grond van dat artikel 273 kunnen nemen, mogen evenwel niet verder gaan dan ter verwezenlijking van die doelstellingen noodzakelijk is, en mogen geen afbreuk doen aan de neutraliteit van de btw.

(zie punten 39‑44, 50 en dictum)