Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Steunmaatregelen van de staten - Verbod - Afwijkingen - Steun die als verenigbaar met gemeenschappelijke markt kan worden beschouwd - Steunmaatregelen ten behoeve van ontwikkeling van bepaalde streken - Beoordelingsbevoegdheid van Commissie - Verwijzing naar communautair kader

(EG-Verdrag, art. 92, lid 3, sub a en c)

2 Steunmaatregelen van de staten - Onderzoek door Commissie - Opstelling van kaderregeling inzake steun in bepaalde sectoren van ijzer- en staalnijverheid die niet onder EGKS-Verdrag vallen - Aanmeldingsplicht - Afwijking - Steun die wordt toegekend ingevolge bestaande en door Commissie goedgekeurde algemene en regionale steunregeling - Draagwijdte

(EG-Verdrag, art. 93, lid 3; mededeling 88/C 320/03 van de Commissie)

3 Steunmaatregelen van de staten - Beschikking van Commissie waarin zij vaststelt dat steunmaatregel onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt - Beoordelingsbevoegdheid van Commissie - Rechterlijke toetsing - Grenzen

(EG-Verdrag, art. 92)

4 Steunmaatregelen van de staten - Terugvordering van onwettige steun - Schending van evenredigheidsbeginsel - Geen

(EG-Verdrag, art. 93, lid 2, eerste alinea)

5 Steunmaatregelen van de staten - Terugvordering van onwettige steun - Steun verleend in strijd met procedureregels van artikel 93 van Verdrag - Eventueel gewettigd vertrouwen bij steunontvangers - Bescherming - Voorwaarden en grenzen

(EG-Verdrag, art. 92 en 93, lid 2, eerste alinea)

Samenvatting

6 Het verschil in formulering tussen artikel 92, lid 3, sub a en c, van het Verdrag betekent niet, dat de Commissie bij de toepassing van artikel 92, lid 3, sub a, op geen enkele manier rekening zou mogen houden met het gemeenschappelijk belang en zich ertoe moet beperken, de regionale specificiteit van de betrokken maatregelen na te gaan zonder hun invloed op de betrokken markt of markten in de gehele Gemeenschap te beoordelen.$

Artikel 92, lid 3, van het Verdrag verleent de Commissie een discretionaire bevoegdheid, waarvan de uitoefening een afweging van economische en sociale factoren impliceert die dient te geschieden in een communautair kader. De Commissie overschrijdt niet de grenzen van haar beoordelingsbevoegdheid wanneer zij overeenkomstig de uitgangspunten die zij voornemens is toe te passen op de regionale steunregelingen, een steunmaatregel van dit type onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt verklaart wegens de bestaande overcapaciteit in de betrokken sector. Door de toepassing van een dergelijk criterium wordt de verwezenlijking van economisch hachelijke initiatieven voorkomen, die, daar zij enkel leiden tot een nog grotere onevenwichtigheid van de betrokken markten, uiteindelijk geen doeltreffende en duurzame oplossing bieden voor de ontwikkelingsproblematiek van de betrokken regio's.

7 Zo staatssteun die betrekking heeft op een sector van de ijzer- en staalnijverheid zoals de sector staalgieterijen, al kan worden geacht onder een nationale regeling te vallen die nadien door de Commissie als algemene regionale steunregeling is goedgekeurd, kan hij toch in geen geval worden beschouwd als steun die is verleend uit hoofde van een bestaande en door de Commissie goedgekeurde algemene steunregeling en die dus zou kunnen profiteren van de uitzondering op de verplichting tot voorafgaande aanmelding die in bepaalde niet onder het EGKS-Verdrag vallende sectoren van de ijzer- en staalnijverheid is neergelegd in de door deze instelling geschapen kaderregeling voor steun.

8 Wanneer de Commissie beschikt over een ruime beoordelingsvrijheid, zoals het geval is bij de toepassing van artikel 92 van het Verdrag, mag de gemeenschapsrechter bij de toetsing van de rechtmatigheid van de uitoefening van die vrijheid zijn oordeel niet in de plaats stellen van dat van het bevoegde gezagsorgaan, doch heeft hij zich te beperken tot het onderzoek, of het oordeel van het gezagsorgaan niet kennelijk onjuist is dan wel misbruik van bevoegdheid oplevert.

9 De ongedaanmaking van onwettige steun door middel van terugvordering is het logische gevolg van de vaststelling dat de steun onwettig is. Bijgevolg is de terugvordering van onwettige staatssteun teneinde de vroegere toestand te herstellen, in beginsel niet te beschouwen als een maatregel die onevenredig is ten opzichte van de doelstellingen van de verdragsbepalingen inzake staatssteun. Hetzelfde geldt voor de rentevordering over het tijdvak gelegen tussen de datum van uitkering van de steun en die van de daadwerkelijke terugbetaling ervan.

10 Een Lid-Staat wiens instanties een steun in strijd met de procedureregels van artikel 93 van het Verdrag hebben toegekend, kan zich niet op het gewettigd vertrouwen van de ontvangers van de steun beroepen om zich te onttrekken aan zijn verplichting, de nodige maatregelen te treffen voor de uitvoering van een beschikking waarbij de Commissie hem gelast de steun terug te vorderen. Zou men dit toelaten, dan zouden de artikelen 92 en 93 van het Verdrag elk nuttig effect verliezen, aangezien de nationale instanties zich dan op hun eigen onrechtmatig gedrag zouden kunnen beroepen om door de Commissie op grond van deze verdragsartikelen gegeven beschikkingen elke werking te ontnemen.

Gelet op het dwingend karakter van het door de Commissie krachtens artikel 93 van het Verdrag uitgeoefende toezicht op de steunmaatregelen van de staten, kunnen ondernemingen die steun genieten, in beginsel slechts een gewettigd vertrouwen in de rechtmatigheid van de steun hebben, wanneer de steun met inachtneming van de procedure van dat artikel is toegekend. Een behoedzaam ondernemer zal immers normaliter in staat zijn, zich ervan te vergewissen of deze procedure is gevolgd.

Wanneer de steun, in weerwil van de door artikel 93, lid 3, van het Verdrag aan de Lid-Staten opgelegde verplichtingen, is toegekend zonder vooraf te zijn aangemeld, kan de omstandigheid dat de Commissie aanvankelijk had besloten geen bezwaar te maken tegen de betrokken steun, niet worden aangemerkt als omstandigheid waardoor bij de ontvangende onderneming een gewettigd vertrouwen kon worden gewekt, aangezien dit besluit binnen de beroepstermijn is aangevochten en vervolgens door het Hof nietig is verklaard. Deze fout van de Commissie mag worden betreurd, maar de consequenties van het onrechtmatige optreden van de betrokken Lid-Staat worden daardoor niet opgeheven.