1.

Allereerst dienen wij na te gaan of de Raad bij het nemen van het besluit tot benoeming van een ambtenaar in een der vacante A 6-posten het Statuut heeft geschonden, omdat artikel 29, lid 2, alleen geldt bij benoeming in vacatures van personen die nog niet behoren tot het personeel van de Gemeenschappen (zogenaamde externe aanwerving), en omdat volgens artikel 45, lid 2, van het Statuut de overgang van een ambtenaar naar een hogere categorie alleen kan plaatsvinden na een vergelijkend onderzoek. Deze zienswijze wordt door de Raad uitdrukkelijk bestreden. Volgens de Raad geldt artikel 29, lid 2, van het Statuut niet alleen voor een eerste aanwerving, dat wil zeggen voor benoemingen van buiten (externe aanwerving), maar zeer in het algemeen voor alle soorten vergelijkende onderzoeken. Artikel 45, lid 2, anderzijds schrijft volgens de Raad niet dwingend een vergelijkend onderzoek voor, maar verwijst veeleer naar de gezamenlijke bepalingen inzake benoemingen in het hoofdstuk „aanwerving”, met inbegrip van artikel 29, lid 2. Om te beginnen, hoe moet ten aanzien van dit geschilpunt artikel 29, lid 2, nu worden gelezen? Als het namelijk alleen van toepassing is bij externe aanwerving, dus niet bij overgang van ambtenaren van de Gemeenschappen naar een hogere categorie, is de vraag of artikel 45, lid 2, bij verandering van categorie de toepassing van artikel 29, lid 2, verbiedt, niet meer relevant. Verzoekster baseert haar standpunt in hoofdzaak op de tekst van het Statuut: in artikel 29, lid 2, wordt gesproken van „aanwerven” en in artikel 28 — betreffende de aanstelling als ambtenaar —, sub d), wordt met betrekking tot de procedure van het vergelijkend onderzoek een uitdrukkelijk voorbehoud gemaakt voor artikel 29, lid 2. — Bovendien beroept zich zij op de ratio van de bepaling. Volgens haar heeft het alleen bij een eerste aanwerving zin af te zien van een vergelijkend onderzoek, om te voorkomen dat bij uitstek voor een bepaald ambt geschikte personen anders niet bereid zijn bij de Gemeenschap in dienst te treden. Ten slotte beroept zij zich nog op het standpunt van de voormalige Advocaat-Generaal Lagrange met betrekking tot artikel 29, lid 2. Aan laatstgenoemd argument moet stellig het minste gewicht worden toegekend, want bedoelde conclusie ging over een geheel andere vraag. Slechts terloops wordt daar gezegd dat artikel 29, lid 2, betrekking heeft op de aanwerving van kandidaten die nog geen ambtenaar van de Gemeenschappen zijn, zonder dat nader wordt ingegaan op de onderhavige vraag. Wat bovengenoemde aan de tekst ontleende argumenten betreft, is in de eerste plaats van belang dat uit het gebruik van het woord „aanwerven” in artikel 29, lid 2, verzoeksters uitlegging niet zonder meer is af te leiden. Eigenlijk zou men op dit punt kunnen volstaan met de opmerking dat het woord „aanwerven” in artikel 29, lid 2, alleen wordt gebezigd met betrekking tot ambtenaren in de rangen A 1 en A 2 en niet — hetgeen in casu van belang is — met betrekking tot andere ambten. Ik wil het daarbij echter niet laten. Want wanneer men het Statuut in zijn geheel beziet, blijkt dat de term „aanwerven” in feite niet eng moet worden opgevat in de zin van aanstelling tot ambtenaar, van externe aanwerving, doch veeleer een algemene term is die welverstaan alle mogelijke wijzen van voorziening in een ambt omvat. Ten deze merkt de Raad terecht op dat in artikel 4 van Titel 1 („Algemene bepalingen”) aanstellingen tegenover bevorderingen worden gesteld. Daaruit blijkt dat op twee wijzen in een ambt kan worden voorzien: door bevordering, die blijkens de definitie van artikel 45 overgang naar de eerstvolgende hogere rang meebrengt, en door alle andere aanstellingen. Deze laatste term omvat dus alle mogelijke wijzen van voorziening in een ambt, namelijk overplaatsing (artikel 29, lid 1, sub a) en overgang van ambtenaren van andere instellingen (artikel 29, lid 1, sub c) — in beide gevallen zonder wijziging van rang —, doch ook via de procedure van vergelijkend onderzoek, hetzij binnen een instelling of binnen de Gemeenschappen, waaraan alle personeelsleden kunnen deelnemen, hetzij algemene vergelijkende onderzoeken waaraan ook buitenstaanders kunnen deelnemen. Een analoge conclusie valt te trekken uit artikel 7, dat aanstelling en overplaatsing tegenover elkaar stelt, waaruit eveneens duidelijk blijkt dat „aanstelling” een algemene term is. Voorts is van belang dat ook hoofdstuk 1 van Titel 3 in deze richting wijst. Het is wel getiteld „aanwerving” doch bevat — zoals uit artikel 29 blijkt — regels voor verschillende wijzen van voorziening in ambten, met uitzondering van de bevordering die in een bijzonder hoofdstuk van titel 3 is geregeld. Hoewel de meeste bepalingen uit het hoofdstuk „aanwerving” die deze term bevatten, van toepassing zijn op de aanstelling als ambtenaar, is dit niet altijd het geval, zoals met name blijkt uit artikel 32. — Vooral wat betreft artikel 28 waarop verzoekster zoveel nadruk legt in verband met het argument dat zij aan artikel 28, sub d, wil ontlenen, heeft de Raad naar ik meen overtuigend aangetoond dat het bepaald niet alleen van belang is bij eerste aanwerving, doch ook bij andere wijzen van voorziening in ambten, dat wil zeggen ook die waarbij ambtenaren der Gemeenschappen in aanmerking komen. Inderdaad kan het ook in dergelijke geval; len nog noodzakelijk zijn te onderzoeken, hoe het staat met de vereiste nationaliteit en mogelijke afwijkingen daarvan, met de wettelijke verplichtingen inzake de militaire dienstplicht, met de zedelijke waarborgen welke voor de uitoefening van de functie vereist zijn, met de lichamelijke geschiktheid en de noodzakelijke talenkennis. Wat de argumenten op grond van de tekst van het Statuut betreft, ten slotte nog het volgende. Artikel 29, lid 1, bevat onmiskenbaar algemene regels voor de voorziening in vacatures, met name doordat het een bepaalde volgorde voor de verschillende onderzoeken aangeeft. Artikel 29, lid 2, laat nu voor bepaalde gevallen uitzonderingen toe op de regel van het vergelijkend onderzoek. Een dergelijke wetgevingstechniek — uitzonderingen in een onderafdeling van een bepaling van algemene aard — spreekt zeker voor de veronderstelling dat de gemaakte uitzondering in principe geldt voor alle wijzen van voorziening in vacatures. Anders zouden de auteurs van het Statuut deze uitzondering stellig in een aparte bepaling hebben geregeld, ofwel duidelijk tot uitdrukking hebben gebracht dat daaraan slechts beperkte gelding toekomt, waartoe echter — zoals gezegd — het gebruik van de term „aanwerving” niet voldoende is. Terwijl dus reeds een analyse van de teksten en de daarin gebruikte termen pleit voor de zienswijze van de Raad, daarbij komt nog — zeker niet in de laatste plaats — een overweging in verband met het doel van de wet. — De procedure voor vergelijkende onderzoeken is in het Statuut (zie de artikelen 3 en 5 van bijlage III) zo geregeld, dat een onafhankelijke jury een aantal kandidaten beoordeelt en vervolgens een lijst van geschikte kandidaten opstelt, waaruit dan het tot aanstelling bevoegde gezag de te benoemen kandidaat kiest. Bij deze procedure wordt er dus van uitgegaan dat er verschillende, en vergelijkbare, sollicitanten zijn. Zien wij nu naar de problematiek van het onderhavige geval, dan heeft een dergelijke procedure geen zin bij de voorziening in een ambt, waarvoor bijzondere kundigheden vereist zijn, dat wil zeggen wanneer kwalificaties worden verlangd waarover slechts een of slechts zeer weinige kandidaten beschikken (zie Euler, Europaisches Beamtenstatut, Deel 1, blz. 265). Op grond hiervan moet aan artikel 29, lid 2, een algemene strekking worden toegekend en mag de toepassing daarvan niet worden beperkt tot externe aanwerving. Bij een uitlegging in enge zin zou namelijk in een geval waarin een ambtenaar wegens zijn bijzondere kwalificaties in aanmerking komt voor een bepaald ambt, toch een vergelijkend onderzoek moeten worden gehouden of alleen een buitenstaander kunnen worden benoemd. Zowel het een als het ander is uiteraard onaanvaardbaar: enerzijds zou een zinloos onderzoek moeten worden gehouden, en anderzijds zou men voorbijgaan aan de belangen van de Europese ambtenaren, die in het stelsel van het Personeelsstatuut prioriteit bij de aanstellingsprocedure genieten. Om al deze redenen moet artikel 29, lid 2, mijns inziens ook toepassing kunnen vinden, wanneer een post waarvoor bijzondere kundigheden vereist zijn, dient te worden bezet door een ambtenaar van de Gemeenschappen. In verband met het eerste middel dient nog als tweede punt te worden onderzocht of artikel 45, lid 2, bij overgang van een ambtenaar naar een hogere categorie dwingend een vergelijkend onderzoek voorschrijft, met het gevolg dat artikel 29, lid 2, dan geen toepassing kan vinden. — Verzoekster beroept zich hier op de tekst van artikel 45, lid 2, die zij in het bijzonder vergelijkt met de tekst van artikel 28, sub d. Bovendien wijst zij op de overwegingen in het arrest in de zaken 55-76, 86, 87 en 95-71 (arrest van 13 juli 1972, Besnard en anderen t. Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr. 1972, blz. 543) en in de conclusie van de Advocaat-Generaal in de zaak 15-63 (arrest van 4 maart 1964, Lassalle t. Europees Parlement, Jurispr. 1964, blz. 61). Ook hier moet worden geconstateerd dat noch deze conclusie noch het arrest verzoeksters standpunt volledig dekken. Genoemd arrest (Jurispr. 1972, blz. 562 e.v.) gaat namelijk niet over het vraagstuk dat ons thans bezighoudt, doch alleen over de vraag of artikel 46 ook van toepassing is bij wisseling van categorie. Daarbij komt terloops wel artikel 45, lid 2, ter sprake, doch in feite wordt alleen de tekst vermeld. Hetzelfde is het geval met de conclusie in de zaak 15-63 (Jurispr. 1964, blz. 96). Bovendien wordt daarin (op blz. 94) gezegd dat de overgang naar een nieuwe groep of categorie normaliter slechts mogelijk is na een vergelijkend onderzoek, hetgeen de conclusie rechtvaardigt dat in bijzondere gevallen hiervan kan worden afgeweken. Bij lezing van de door verzoekster vergeleken teksten moet weliswaar worden toegegeven dat artikel 45, lid 2, steun geeft aan de veronderstelling dat bij verandering van loopbaan een vergelijkend onderzoek dwingend is voorgeschreven, omdat daarin staat dat zodanige overgang „alleen kan plaatsvinden na een vergelijkend onderzoek”, terwijl volgens artikel 29, lid 2, „een andere procedure dan die van het vergelijkend onderzoek” kan worden gevolgd. Ook het feit dat artikel 45, lid 2, in tegenstelling tot artikel 28, sub d, geen voorbehoud bevat met betrekking tot artikel 29, lid 2, geeft te denken. Niettemin bestaan er goede redenen om de door verzoekster voorgestelde uitlegging niet te volgen. Vooreerst kan in het algemeen worden gezegd dat bij de uitlegging van het secundaire Gemeenschapsrecht aan dergelijke tekstargumenten niet al te veel gewicht moet worden toegekend. Verder bedenke men dat artikel 45, lid 2, waarin bevorderingen bij wisseling van categorie in feite worden uitgesloten, betrekking heeft op de bevorderingsprocedure. Bovendien zij ook hier herinnerd aan het doel van artikel 29, lid 2, dat reeds eerder ter sprake is geweest. Want de uitkomst van de interpretatiepogingen wordt ook ten aanzien van artikel 45, lid 2, al min of meer bepaald door hetgeen is geconstateerd met betrekking tot artikel 29, lid 2. Wanneer het namelijk inderdaad zo is dat voor de bezetting van een post die bijzondere vakkennis wordt vereist, een vergelijkend onderzoek geen zin heeft, en artikel 29, lid 2, daarom ook voor interne aanwervingen geldt, dan lijkt het niet logisch de toepassing van artikel 29, lid 2, juist bij verandering van loopbaan uit te sluiten. Anders zou immers in gevallen, waarin een ambtenaar van een lagere categorie voor een dergelijke post in aanmerking zou komen, hetzij een zinloos vergelijkend onderzoek moeten worden gehouden, hetzij het tot aanstelling bevoegde gezag bij de keuze uitsluitend zijn aangewezen op sollicitanten in de loopbaan van de betrokken post of op buitenstaanders. Bij een zinvolle uitlegging van het Statuut — dat wil zeggen een uitlegging die is gericht op een carrière van de Gemeenschapsambtenaren — valt zodanig resultaat stellig niet te rechtvaardigen. Ik sluit mij dan ook aan bij de mening van de Raad dat artikel 45, lid 2, moet worden opgevat als een algemene verwijzing naar de regeling van het vergelij kend onderzoek, zoals die is neergelegd in artikel 29, dus met inbegrip van artikel 29, lid 2. Daartegen valt niet in te brengen dat men zo in conflict komt met de gedachte die ten grondslag ligt aan artikel 45, lid 2, namelijk dat het tot aanstelling bevoegde gezag bij verandering van categorie niet beschikt over een keuzebevoegdheid. De Raad heeft terecht opgemerkt dat het tot aanstelling bevoegde gezag bij de vervulling van een post steeds een keuze maakt, ook na een vergelijkend onderzoek. Beslissend is derhalve niet dat enige keuze wordt gedaan, doch dat bij een bevorderingsprocedure niet een keuze wordt gedaan op grondslag van de verdiensten. Van een keuze in laatstgenoemde zin kan bij toepassing van artikel 29, lid 2, echter geen sprake zijn, zodat ook bij de door mij verdedigde uitlegging een conflict met artikel 45, lid 2, in feite uitgesloten is. Dit alles leidt tot de conclusie dat de voor het eerste middel voorgedragen argumenten de vordering niet kunnen doen slagen.