Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep tot nietigverklaring – Bevoegdheid van gemeenschapsrechter – Conclusies strekkende tot bevel aan instelling – Niet-ontvankelijkheid

(Art. 230 EG en 233 EG)

2. Procedure – Inleidend verzoekschrift – Vormvereisten – Summiere uiteenzetting van aangevoerde middelen

(Statuut van het Hof van Justitie, art. 21, eerste alinea, en 53, eerste alinea; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 44, lid 1,sub c)

3. Beroep tot nietigverklaring – Termijnen – Aanvang – Datum waarop van handeling kennis is gekregen – Subsidiair – Bekendmaking die als vaste praktijk van instelling geldt – Voorwaarde die niet onontbeerlijk is om bekendmaking als aanvang te beschouwen

(Art. 230, vijfde alinea, EG)

4. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Beschikking betreffende publicatie van referenties van normen voor warmte-isolatie – Beroep ingesteld door president van comité – Niet- ontvankelijkheid

(Art. 230, vierde alinea, EG; richtlijn 89/106 van de Raad, art. 5, lid 1; beschikking 2003/312 van de Commissie)

5. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Beschikking betreffende publicatie van referenties van normen voor warmte-isolatie – Verplichting, op grond van hogere rechtsregel, rekening te houden met bijzondere situatie van verzoeker – Geen – Niet-ontvankelijkheid

(Art. 230, vierde alinea, EG; richtlijn 89/106 van de Raad, art. 5, lid 1)

6. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Beroep ingesteld door vereniging – Rol van onderhandelaar van vereniging of lid daarvan – Niet-ontvankelijkheid

(Art. 230, vierde alinea, EG; richtlijn 89/106 van de Raad, art. 5, lid 1)

7. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Kennelijke onwettigheid van bestreden handeling – Geen invloed op beoordeling van individueel geraakt worden – Niet-ontvankelijkheid

(Art. 220 EG en 230, tweede en vierde alinea, EG)

8. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Uitlegging contra legem van voorwaarde inzake noodzaak van individueel geraakt worden – Ontoelaatbaarheid

(Art. 230, vierde alinea, EG)

Samenvatting

1. De gemeenschapsrechter kan in het kader van zijn wettigheidstoetsing de instellingen geen bevelen geven. Ingevolge artikel 233 EG staat het aan de instelling die de nietig verklaarde handeling heeft verricht, de maatregelen te treffen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het arrest houdende nietigverklaring ervan.

(cf. punt 42)

2. Een abstracte stelling, dat de gelaakte mededeling „rechtsgrondslag noch motivering bevat”, maakt niet duidelijk waarin het aan het beroep ten grondslag liggende middel bestaat, en voldoet dus niet aan het vereiste van artikel 21, eerste alinea, van het Statuut van het Hof, dat ingevolge artikel 53, eerste alinea, van dat Statuut van toepassing is op de procedure voor het Gerecht, en van artikel 44, lid 1, sub c, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, volgens hetwelk het inleidend verzoekschrift een summiere uiteenzetting van de aangevoerde middelen moet bevatten.

(cf. punt 43)

3. Uit de bewoordingen van artikel 230, vijfde alinea, EG vloeit voort dat de dag van kennisneming van de handeling als beginpunt van de beroepstermijn een subsidiaire rol speelt ten opzichte van de dag van bekendmaking of van kennisgeving van de handeling.

Het is juist dat het Hof en het Gerecht de omstandigheid dat bekendmaking van een handeling, ook wanneer de toepasselijkheid er niet van afhing, een vaste praktijk van de betrokken instelling was, in aanmerking hebben genomen om de dag van bekendmaking als beginpunt van de beroepstermijn aan te merken. Dit betekent echter niet dat een dergelijke praktijk een onmisbare voorwaarde is om de bekendmaking van een handeling als het beginpunt van de beroepstermijn aan te merken. Integendeel, de bekendmaking van de bestreden handeling is een voldoende voorwaarde daarvoor, daar een vaste praktijk ter zake niet meer is dan een element dat die conclusie bevestigt.

(cf. punten 52, 58‑59)

4. Dat beschikking 2003/312 betreffende de publicatie van de referenties van de normen voor warmte-isolatieproducten, geotextiel, vaste brandbestrijdingssystemen en gipsblokken overeenkomstig richtlijn 89/106, naar de aard en de strekking ervan, een algemeen karakter heeft, is op zich niet voldoende om uit te sluiten dat een particulier de nietigverklaring ervan kan vorderen. Een handeling van algemene strekking kan natuurlijke en rechtspersonen slechts individueel raken, indien zij hen betreft op grond van een bepaalde bijzondere hoedanigheid of van een feitelijke situatie die hen ten opzichte van ieder ander karakteriseert en hen daardoor individualiseert op soortgelijke wijze als de adressaat van de handeling.

De omstandigheid dat een persoon op een of andere manier betrokken is bij een procedure die tot de vaststelling van een gemeenschapshandeling leidt, kan die persoon evenwel slechts ten opzichte van die handeling individualiseren wanneer de toepasselijke gemeenschapsregeling in bepaalde procedurele waarborgen voor hem voorziet. Dienaangaande voorziet artikel 5, lid 1, van richtlijn 89/106 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake voor de bouw bestemde producten, als gewijzigd, in waarborgen voor het Europees comité voor normalisatie en het permanent comité voor de bouw, en niet voor sommige van hun leden of hun voorzitter persoonlijk. Maar ook indien verzoeker voor zich zelf een beroep op dergelijke procedurele waarborgen kon doen, zou de gestelde aantasting van zijn reputatie als gevolg van de schending van die waarborgen, hem als zodanig niet individualiseren in de zin van artikel 230, vierde alinea, EG. De waarborgen van artikel 5, lid 1, van richtlijn 89/106 zijn immers niet bedoeld om de reputatie van de leden – voorzitter of niet – van de in die bepaling genoemde comités te beschermen, maar alleen om te verzekeren dat hun advies wordt ingewonnen over een verzoek van de Commissie of een lidstaat om een geharmoniseerde norm in te trekken.

(cf. punten 95‑96, 100‑101, 103)

5. Het is juist dat het Hof en het Gerecht beroepen tot nietigverklaring van handelingen van algemene strekking ontvankelijk hebben verklaard wanneer er een hogere rechtsregel bestond die de auteur van die handelingen verplichtte rekening te houden met de bijzondere situatie van de verzoekende partij, en dat het bestaan van door de verzoeker gesloten contracten die door de litigieuze handeling werden beïnvloed, in bepaalde gevallen een dergelijke bijzondere situatie vormde. Artikel 5, lid 1, van richtlijn 89/106 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake voor de bouw bestemde producten, zoals gewijzigd, verplicht de Commissie evenwel niet, rekening te houden met de bijzondere situatie van verzoekers of met die van de lidstaat die een bezwaar tegen een geharmoniseerde norm heeft ingediend, maar bepaalt alleen welke procedure in het geval van een bezwaar moet worden gevolgd.

(cf. punten 116‑117)

6. Bijzondere omstandigheden, zoals de rol die een vereniging heeft gespeeld in een procedure die tot vaststelling van een handeling in de zin van artikel 230 EG heeft geleid, kunnen grond opleveren voor de ontvankelijkheid van een beroep van een vereniging waarvan de leden door die handeling niet rechtstreeks en individueel worden geraakt, met name wanneer haar positie als onderhandelaarster door die handeling is aangetast.

Dienaangaande bepaalt richtlijn 89/106 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake voor de bouw bestemde producten, zoals gewijzigd, niet dat de Commissie, alvorens een beschikking op basis van artikel 5, lid 1, van deze richtlijn te geven, een procedure moet volgen waarin nationale verenigingen zoals verzoeker eventuele rechten kunnen doen gelden of zelfs maar moeten worden gehoord. Aan deze conclusie wordt evenmin afgedaan door de rol van onderhandelaar of gesprekspartner die een andere verzoeker, lid van vorige verzoekende vereniging, zou hebben vervuld, omdat hij betrokken is geweest bij de procedure. Een dergelijke omstandigheid, ook al zou zij zijn aangetoond, bewijst immers niet dat verzoekster als vereniging een eigen belang bij het instellen van een beroep tot nietigverklaring op basis van artikel 230, vierde alinea, EG heeft. Het beroep van de betrokken verenigingen is namelijk ontvankelijk verklaard op grond dat zij als onderhandelaar waren opgetreden, en niet op grond van de individuele rol van een van hun leden.

(cf. punten 131, 134, 140‑141)

7. Het onderzoek ten gronde van een beroep staat geheel los van de beoordeling of verzoekers individueel worden geraakt, daar de ontvankelijkheid van een door een natuurlijke of rechtspersoon ingesteld beroep tot nietigverklaring en de wettigheid ten gronde van de met een dergelijk beroep bestreden handeling afzonderlijk moeten worden getoetst aan, respectievelijk, de vierde en de tweede alinea van artikel 230 EG.

De eventuele kennelijke onwettigheid van de bestreden handeling, voorzover bewezen, kan bovendien geen reden zijn om, met het argument dat het Gerecht ingevolge artikel 220 EG de eerbiediging van het recht bij de uitlegging en de toepassing van het Verdrag dient te verzekeren, bij wege van rechterlijke uitlegging het stelsel van de door het Verdrag ingerichte rechtsmiddelen en procedures te wijzigen. Een dergelijke situatie kan nooit grond opleveren om een beroep tot nietigverklaring ontvankelijk te verklaren dat is ingesteld door een natuurlijke of rechtspersoon die niet aan de voorwaarden van artikel 230, vierde alinea, EG voldoet.

(cf. punten 148‑149)

8. Ofschoon de door artikel 230, vierde alinea, EG gestelde voorwaarde van individueel belang moet worden uitgelegd in het licht van het beginsel van effectieve rechtsbescherming en rekening houdend met de verschillende omstandigheden die een verzoeker kunnen individualiseren, mag deze uitlegging er niet toe leiden dat die door het Verdrag uitdrukkelijk gestelde voorwaarde een dode letter wordt, omdat de communautaire rechter daarmee de grenzen van de hem verleende bevoegdheden zou overschrijden. Het ontbreken van een beroepsmogelijkheid, voorzover bewezen, kan dus geen rechtvaardiging opleveren om bij wege van rechterlijke uitlegging het stelsel van de door het Verdrag ingerichte rechtsmiddelen en procedures te wijzigen. In geen geval kan wegens een dergelijke omstandigheid een beroep ontvankelijk worden verklaard dat is ingesteld door een natuurlijke of rechtspersoon die niet aan de voorwaarden van artikel 230, vierde alinea, EG voldoet.

(cf. punten 156‑157)