Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep tot nietigverklaring ° Voor beroep vatbare handelingen ° Handelingen waarbij verzoekers rechtspositie wordt gewijzigd ° Beschikking van Commissie waarbij gebruik van documenten uit dossier betreffende administratieve mededingingsprocedure in kader van nationale gerechtelijke procedures wordt toegestaan

(EG-Verdrag, art. 173)

2. Mededinging ° Administratieve procedure ° Door Commissie krachtens verordening nr. 17 ingewonnen inlichtingen ° Gebruik ° Grenzen ° Verplichting voor Commissie, gebruik van deze inlichtingen in kader van nationale gerechtelijke procedure te verbieden ° Geen ° Beginsel van loyale samenwerking tussen Lid-Staten en gemeenschapsinstellingen ° Niet-toepasselijkheid van verordening nr. 17 op samenwerking tussen Commissie en nationale rechters ° Verplichting van nationale rechters, uit rechtstreekse werking van artikelen 85, lid 1, en 86 van Verdrag voortvloeiende rechten te handhaven ° Door nationale rechters gegarandeerde bescherming van vertrouwelijke gegevens en zakengeheimen

(EG-Verdrag, art. 5, 85, lid 1, en 86; verordening nr. 17 van de Raad, art. 20, lid 1)

3. Gemeenschapsrecht ° Beginselen ° Rechten van verdediging ° Gebruik, in kader van gerechtelijke procedure, van door Commissie krachtens verordening nr. 17 ingewonnen inlichtingen ° Schending ° Geen

(Verordening nr. 17 van de Raad)

4. Mededinging ° Administratieve procedure ° Beroepsgeheim ° Door Commissie krachtens verordening nr. 17 ingewonnen inlichtingen ° Vertrouwelijke inlichtingen en zakengeheimen ° Overlegging aan nationale gerechtelijke autoriteiten ° Door Commissie te nemen voorzorgsmaatregelen ° Rechtmatige weigeringsgronden

(EG-Verdrag, art. 214; verordening nr. 17 van de Raad, art. 20, lid 2)

Samenvatting

1. Een brief waarbij de Commissie bij de doorzending van een mededeling van de punten van bezwaar aan ondernemingen die deelnemen aan een procedure voor de Commissie, zonder formeel een klacht te hebben ingediend, het verbod om dit document in het kader van nationale gerechtelijke procedures te gebruiken opheft en verder als haar oordeel geeft dat niets in de weg staat aan de overlegging van deze mededeling van punten van bezwaar en van het proces-verbaal van de daaraanvolgende hoorzitting aan de nationale rechter, heeft het karakter van een beschikking. Zij heeft een rechtstreekse invloed op de belangen van een onderneming die lid is van de groep ondernemingen waaraan deze mededeling van punten van bezwaar was gericht, en deze onderneming kan daartegen dus een beroep tot nietigverklaring instellen. Dienaangaande is het zonder belang dat deze geen partij was bij een nationale gerechtelijke procedure, omdat door de overlegging van deze documenten in het kader van een dergelijke procedure, eventueel vertrouwelijke, gegevens doorgegeven worden op dezelfde wijze als door de overlegging van hetzelfde document in een nationale procedure waarbij zij partij is.

2. Artikel 20, lid 1, van verordening nr. 17, volgens hetwelk het verboden is om de krachtens de artikelen 11, 12, 13 en 14 van deze verordening ingewonnen inlichtingen te gebruiken voor een ander doel dan waarvoor zij zijn gevraagd, moet worden uitgelegd in het licht van het beginsel van de loyale samenwerking, dat voortvloeit uit artikel 5 van het Verdrag. Krachtens dit beginsel moeten de gemeenschapsinstellingen, en vooral de Commissie, die moet toezien op de toepassing van de verdragsbepalingen, elke nationale rechterlijke instantie die inbreuken op voorschriften van gemeenschapsrecht vervolgt, actief bijstaan. Deze bijstand, die verschillende vormen kan aannemen, kan in voorkomend geval bestaan in de mededeling aan de nationale rechters van documenten die de instellingen bij de vervulling van hun taken hebben ontvangen.

Een dergelijke samenwerking tussen de Commissie en de nationale rechters valt buiten de werkingssfeer van verordening nr. 17. Artikel 20, lid 1, van deze verordening kan derhalve niet aldus worden uitgelegd, dat de Commissie krachtens dit artikel gehouden is, ondernemingen te verbieden documenten van de administratieve procedure in het kader van een nationale gerechtelijke procedure over te leggen.

Indien deze bepaling aldus werd uitgelegd, dat zij elk gebruik door de nationale rechter van de verzamelde gegevens verbiedt, zou ook inbreuk worden gemaakt op de rechten die de justitiabelen in de betrekkingen tussen particulieren aan de rechtstreekse werking van de artikelen 85, lid 1, en 86 van het Verdrag ontlenen, welke rechten de nationale rechter dient te handhaven. Aan dit vereiste de bescherming te verzekeren van de ondernemingen die aantonen, er belang bij te hebben dat vertrouwelijke gegevens, met name zakengeheimen, niet worden onthuld, kan niet meer gewicht toekomen dan aan het recht van de ondernemingen die in het bezit zijn van deze gegevens, zich in het kader van een nationale gerechtelijke procedure te verdedigen.

Voor het overige is dit verbod niet onontbeerlijk ter bescherming van vertrouwelijke gegevens en zakengeheimen. Wanneer deze documenten van de administratieve procedure worden overgelegd in een nationale procedure, worden de nationale rechters immers geacht de bescherming van vertrouwelijke gegevens, met name zakengeheimen, te waarborgen, waar deze autoriteiten, om de volle werking van de voorschriften van gemeenschapsrecht krachtens het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde beginsel van samenwerking te verzekeren, de rechten moeten beschermen die particulieren aan deze voorschriften ontlenen.

3. Ook al verzwakt de overlegging door een van de partijen bij een nationale gerechtelijke procedure van de documenten die in het kader van een administratieve mededingingsprocedure voor de Commissie ingewonnen inlichtingen bevatten, de positie van de betrokken ondernemingen, het staat niettemin aan de nationale rechter, de bescherming van de rechten van de verdediging van deze ondernemingen te waarborgen op basis van de nationale procesregels. In dat verband kan de nationale rechter met name rekening houden met het voorlopige karakter van het in de mededeling van de punten van bezwaar door de Commissie uitgebrachte advies en met de mogelijkheid, de nationale procedure op te schorten totdat deze instelling een definitief standpunt inneemt.

Evenmin worden door de overlegging van de betrokken documenten de rechten van de verdediging van de betrokken onderneming in het kader van de administratieve procedure aangetast. De overlegging van de betrokken documenten, met name van de mededeling van de punten van bezwaar, aan de nationale rechterlijke instanties sorteert namelijk geen enkel effect in het kader van de administratieve procedure, voor zover de betrokken ondernemingen daardoor niet het recht wordt ontzegd, door de Commissie te worden ingelicht en gehoord over alle in deze documenten vervatte feitelijke en juridische gegevens.

4. Artikel 214 van het Verdrag en artikel 20, lid 2, van verordening nr. 17 verplichten de Commissie niet, derde ondernemingen te verbieden, in het kader van een procedure voor deze instelling ontvangen documenten die vertrouwelijke gegevens en zakengeheimen bevatten, in het kader van een nationale gerechtelijke procedure over te leggen.

In de eerste plaats immers is artikel 20, lid 2, van verordening nr. 17 niet van toepassing op de directe of indirecte samenwerking tussen de Commissie en de nationale rechterlijke instanties, die buiten de werkingssfeer van deze verordening valt. Anderzijds kan artikel 214 van het Verdrag, waarbij aan alle ambtenaren en personeelsleden van de instellingen wordt verboden vertrouwelijke gegevens en zakengeheimen aan derden mee te delen, niet aldus worden uitgelegd, dat de Commissie krachtens haar geheimhoudingsplicht gehouden is de ondernemingen iedere overlegging aan de nationale rechters van tijdens de administratieve procedure ontvangen documenten te verbieden. Een dergelijke uitlegging zou de in artikel 5 van het Verdrag bedoelde samenwerking tussen de nationale rechterlijke instanties en de gemeenschapsinstellingen kunnen schaden, en vooral het recht van de marktdeelnemers op een doeltreffende rechterlijke bescherming kunnen aantasten.

Wanneer een onderneming de Commissie verzoekt, gebruik te mogen maken van de mogelijkheid, documenten die vertrouwelijke gegevens en zakengeheimen bevatten, aan de nationale rechter over te leggen, dient deze instelling alle voorzorgsmaatregelen te nemen, inclusief eventueel van procedurele aard, die noodzakelijk zijn opdat door en tijdens de overlegging van deze documenten aan de nationale rechter generlei afbreuk wordt gedaan aan het recht van de betrokken ondernemingen op bescherming van deze inlichtingen. Deze voorzorgsmaatregelen kunnen onder meer inhouden, dat de nationale rechter wordt gewezen op de documenten of passages van documenten die vertrouwelijke gegevens of zakengeheimen bevatten. Vervolgens staat het aan de nationale rechter, de bescherming van het vertrouwelijke karakter of van het zakengeheim van deze inlichtingen te waarborgen.

Inzonderheid wanneer de betrokken ondernemingen tijdens de administratieve procedure hebben gewezen op zakengeheimen, moet de Commissie deze ondernemingen in de gelegenheid stellen, hun standpunt kenbaar te maken. Zij moet hun met name de mogelijkheid bieden, de passages van de documenten aan te wijzen waarvan de overlegging aan de nationale rechter zonder enige voorzorgsmaatregel hen schade zou kunnen berokkenen, en de aard en de omvang van die schade aan te geven.

Slechts in uitzonderlijke gevallen, waarin de bescherming van de rechten van derden en de werking en de onafhankelijkheid van de Gemeenschappen niet ten volle kan worden gewaarborgd, ook al treft de Commissie de nodige voorzorgsmaatregelen, kan de Commissie weigeren, de documenten te doen toekomen aan de nationale gerechtelijke autoriteiten.