Zaak C‑525/16

MEO – Serviços de Comunicações e Multimédia SA

tegen

Autoridade da Concorrência

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Tribunal da Concorrência, Regulação e Supervisão)

„Prejudiciële verwijzing – Mededinging – Misbruik van machtspositie – Artikel 102, tweede alinea, onder c), VWEU – Begrip ‚nadeel bij de mededinging’ – Discriminerende prijzen op de stroomafwaartse markt – Vennootschap voor het beheer van de naburige rechten van het auteursrecht – Vergoeding verschuldigd door nationale leveranciers van betaaldiensten voor het uitzenden van televisiesignalen en de inhoud ervan”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 19 april 2018

Machtspositie – Misbruik – Begrip „nadeel bij de mededinging” – Discriminerende prijzen die door een onderneming met een machtspositie worden op haar handelspartners op de stroomafwaartse markt – Potentieel verstorend effect op de mededinging tussen die handelspartners – Noodzaak van een analyse van alle relevante omstandigheden van het concrete geval – Noodzaak dat het bewijs wordt geleverd van een daadwerkelijke en kwantificeerbare verslechtering van de mededingingspositie – Geen

[Art. 102, tweede alinea, d), VWEU]

Het begrip „nadeel bij de mededinging” in de zin van artikel 102, tweede alinea, onder c), VWEU moet aldus worden uitgelegd dat het, in het geval waarin een onderneming met een machtspositie discriminerende prijzen toepast op haar handelspartners op de stroomafwaartse markt, ziet op de situatie waarin deze gedraging een verstoring van de mededinging tussen deze handelspartners tot gevolg kan hebben. Voor de vaststelling van een dergelijk „nadeel bij de mededinging” is geen bewijs van een daadwerkelijke en kwantificeerbare verslechtering van de mededingingspositie vereist, maar die vaststelling moet worden gebaseerd op een analyse van alle relevante omstandigheden van het concrete geval die de slotsom rechtvaardigt dat die gedraging invloed heeft op de kosten, winsten, of enig ander relevant belang van een of meer van die partners, zodat deze gedraging die mededingingspositie kan aantasten.

Om te kunnen vaststellen of prijsdiscriminatie die door een onderneming met een machtspositie wordt toegepast op haar handelspartners, tot doel heeft de mededinging op de stroomafwaartse markt te vervalsen, betekent, zoals de advocaat-generaal in wezen heeft opgemerkt in punt 63 van zijn conclusie, het enkele bestaan van een rechtstreeks nadeel voor de marktdeelnemers aan wie voor een gelijkwaardige prestatie een hogere prijs wordt aangerekend ten opzichte van de tarieven die van toepassing zijn op hun concurrenten, nog niet dat de mededinging wordt of zou kunnen worden vervalst.

Discriminatie van handelspartners die onderling in een concurrentieverhouding staan, kan immers alleen als misbruik worden beschouwd, als het gedrag van de onderneming met een machtspositie, gelet op alle omstandigheden van het concrete geval, tot doel heeft de mededinging tussen deze handelspartners te verstoren. In een dergelijk geval kan echter niet worden geëist dat bovendien het bewijs wordt geleverd van een daadwerkelijke en kwantificeerbare verslechtering van de mededingingspositie van de handelspartners individueel beschouwd (arrest van 15 maart 2007, British Airways/Commissie,C‑95/04 P, EU:C:2007:166, punt 145). Daarom is het van belang, zoals de advocaat-generaal in punt 86 van zijn conclusie heeft opgemerkt, alle relevante omstandigheden te onderzoeken teneinde vast te stellen of een prijsdiscriminatie leidt tot, of kan leiden tot, een nadeel bij de mededinging in de zin van artikel 102, tweede alinea, onder c), VWEU.

Met betrekking tot de vraag of bij de toepassing van artikel 102, tweede alinea, onder c), VWEU rekening dient te worden gehouden met de ernst van een eventueel nadeel bij de mededinging, moet worden opgemerkt dat er geen reden is om een merkbaarheidsdrempel (de-minimisdrempel) vast te stellen voor de constatering van misbruik van een machtspositie (zie in die zin arrest van 6 oktober 2015, Post Danmark,C‑23/14, EU:C:2015:651, punt 73). Om vast te stellen dat de prijsdiscriminatie als bedoeld in artikel 102, tweede alinea, onder c), VWEU, een nadeel bij de mededinging zou kunnen berokkenen, dient deze discriminatie afbreuk te doen aan de belangen van de marktdeelnemer die, in vergelijking met zijn concurrenten, hogere tarieven opgelegd heeft gekregen.

(zie punten 26‑30, 37 en dictum)