ARREST VAN HET GERECHT (Vijfde kamer)

28 maart 1996

Zaak T-40/95

V

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Tuchtregeling — Tuchtrechtelijk ontslag — Motivering — Verzwarende omstandigheden”

Volledige Franse tekst II-461

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie van 18 januari 1995 waarbij verzoeker tuchtrechtelijk is ontslagen zonder vermindering of intrekking van zijn recht op ouderdomspensioen.

Beslissing:

Nietigverklaring.

Resumé van het arrest

Op 24 mei 1991 nemen verzoeker, zijn echtgenote en een van zijn collega's, de heer K, deel aan het schriftelijk examen boekhouding en accountantscontrole van het door de Commissie en de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen gezamenlijk georganiseerde en bij aankondiging van 26 oktober 1990 bekendgemaakte algemeen vergelijkend onderzoek EUR/B/21.

Op 10 juli 1991 deelt een van de correctoren van het schriftelijke examen de jury van het vergelijkend onderzoek bij brief mee, dat hij heeft vastgesteld dat de bewoordingen van de antwoorden van de drie kandidaten op een aantal vragen betreffende boekhouding en accountantscontrole onderling gelijkenissen vertonen, en dat bepaalde antwoorden gelijkenissen vertonen met het handboek voor accountantscontrole van de Rekenkamer.

Bij brief van 19 februari 1992 stelt het tot aanstelling bevoegd gezag verzoeker officieel in kennis van zijn op diezelfde dag genomen besluit om een tuchtprocedure tegen hem in te leiden omdat hij ervan wordt verdacht tijdens het vergelijkend onderzoek EUR/B/21 met twee andere kandidaten te hebben gesproken.

In zijn advies van 11 juni 1993 beveelt de tuchtraad het tot aanstelling bevoegd gezag aan, verzoeker een berisping te geven. De tuchtraad stelt vast, dat verzoeker zijn statutaire verplichtingen heeft geschonden doordat hij, naar hij zelf heeft toegegeven, tijdens het schriftelijk examen kladblaadjes heeft doorgegeven aan twee kandidaten, maar acht niet bewezen, dat hij vooraf kennis heeft gehad van de vragen en/of van de modelantwoorden.

Tijdens een verhoor door de directeurgeneraal Personeelszaken en algemeen beheer (DG IX) in zijn hoedanigheid van tot aanstelling bevoegd gezag op 28 juli 1993 verklaart de heer K, bijgestaan door zijn advocaat, dat verzoeker zelf hem daags vóór het schriftelijk examen heeft meegedeeld, dat hij beschikte over de vragen die op het schriftelijk examen zouden worden gesteld. Hij zou die vragen hebben verkregen via een binnen het Beveiligingsbureau te Luxemburg bestaand netwerk, dat aan een beperkt aantal personen informatie zou hebben verstrekt over de examens van de vergelijkende onderzoeken.

Bij nota van 17 september 1993 stelt het tot aanstelling bevoegd gezag verzoeker officieel in kennis van zijn besluit om de tegen hem ingeleide tuchtprocedure tijdelijk te schorsen teneinde het administratief onderzoek voort te zetten „gelet op de nieuwe feiten die tijdens de onlangs afgenomen verhoren aan het licht zijn gekomen”.

In zijn tweede advies, van 11 oktober 1994, beveelt de tuchtraad het tot aanstelling bevoegd gezag aan, jegens verzoeker de tuchtmaatregel van terugzetting in de rang C 4 met behoud van salaristrap te treffen, met name op grond dat de meerderheid van de leden van de tuchtraad ervan overtuigd is, dat V vóór het examen in het bezit was van de vragen.

Bij besluit van 18 januari 1995 treft het tot aanstelling bevoegd gezag jegens verzoeker de in artikel 86, lid 2, sub f, van het Statuut bedoelde tuchtmaatregel, te weten tuchtrechtelijk ontslag, per 1 maart 1995. In zijn besluit wijst het tot aanstelling bevoegd gezag erop, dat verzoekers gedrag heeft plaatsgevonden onder de verzwarende omstandigheden, dat hij dankzij een lek willens en wetens heeft geprobeerd het resultaat van het algemeen vergelijkend onderzoek te vervalsen ten voordele van kandidaten die in feite niet de vereiste beroepskennis bezaten, waardoor hij niet alleen de andere kandidaten heeft benadeeld, maar ook de belangen van de instelling heeft geschaad, dat hij door zijn weigering enige aanwijzing te geven omtrent de oorsprong van het betrokken modelantwoord is tekortgeschoten in zijn plicht tot samenwerking voor het achterhalen van de waarheid in het belang van de instelling, en dat hij in zijn dubbele hoedanigheid van gewezen inspecteur van de Belgische politie en gewezen ambtenaar van het Beveiligingsbureau uit hoofde van de aard van zijn functies blijk had moeten geven van onberispelijke eerlijkheid.

Ten gronde.

Het middel inzake schending van het evenredigheidsbeginsel en inzake ontoereikende motivering

Volgens vaste rechtspraak van het Hof en van het Gerecht heeft de verplichting om een bezwarend besluit te motiveren ten doel, de betrokkene voldoende gegevens te verschaffen om vast te stellen of het besluit gegrond is, en rechterlijke toetsing mogelijk te maken (r.o. 35).

Referentie: Hof 21 juni 1984, Lux/Rekenkamer, 69/83, Jurispr. blz. 2447, r.o. 36; Gerecht 20 maart 1991, Pérez-MinguezCasariego/Commissie, T-1/90, Jurispr. blz. II-143, r.o. 73

Wanneer het tot aanstelling bevoegd gezag jegens een ambtenaar een tuchtmaatregel treft, moet het in de motivering van zijn besluit nauwkeurig aangeven, welke feiten de ambtenaar ten laste worden gelegd, en welke overwegingen het tot aanstelling bevoegd gezag tot de gekozen tuchtmaatregel hebben gebracht. Wanneer, zoals in het onderhavige geval, de door het tot aanstelling bevoegd gezag getroffen tuchtmaatregel zwaarder is dan de door de tuchtraad voorgestelde tuchtmaatregel, moet in het besluit ook omstandig worden aangegeven, om welke redenen het tot aanstelling bevoegd gezag is afgeweken van het advies van de tuchtraad (r.o. 36).

Referentie: Hof 29 januari 1985, F./Commissie, 228/83, Jurispr. blz. 275, r.o. 35; Gerecht 28 maart 1995, Daffix/Commissie, T-12/94, JurAmbt. blz. II-233, r.o. 33

Het Gerecht stelt vast, dat eigenlijk het gestelde feit dat verzoeker vóór het examen over het modelantwoord zou hebben beschikt, zowel de tuchtraad als het tot aanstelling bevoegd gezag heeft geleid bij de beoordeling van de intrinsieke ernst van de aan verzoeker te last gelegde feiten (r.o. 40).

Het tot aanstelling bevoegd gezag komt evenwel tot de conclusie, dat verzoekers gedrag nog ernstiger is dan door de tuchtraad is vastgesteld, doch geeft geen omstandige precisering, door middel van een aanvullende motivering, van de redenen waarom het van het advies van de tuchtraad is afgeweken (r.o. 41).

Het Gerecht is van mening, dat de door het tot aanstelling bevoegd gezag aangevoerde verzwarende omstandigheden in het onderhavige geval niet kunnen rechtvaardigen, dat het tot aanstelling bevoegd gezag verzoeker tuchtrechtelijk ontslaat in de plaats van de door de tuchtraad aanbevolen maatregel van terugzetting in rang te treffen (r.o. 44-50).

Bovendien had het besluit een omstandige motivering moeten bevatten en moeten vermelden, om welke redenen het tot aanstelling bevoegd gezag geen rekening diende te houden met de verzachtende omstandigheden waardoor de tuchtraad zich bij zijn keuze van de aanbevolen tuchtmaatregel had laten leiden (r.o. 51).

Dictum:

Het besluit van de Commissie van 18 januari 1995 waarbij verzoeker tuchtrechtelijk is ontslagen, wordt nietig verklaard.