Zaak T-345/05

Ashley Neil Mote

tegen

Europees Parlement

„Voorrechten en immuniteiten — Lid van Europees Parlement — Opheffing van immuniteit”

Arrest van het Gerecht (Zevende kamer) van 15 oktober 2008 II ‐ 2853

Samenvatting van het arrest

(Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 44, lid 1, sub c, en 48, lid 2)

Een besluit van het Parlement tot opheffing van de immuniteit van één van zijn leden is vatbaar voor wettigheidstoetsing door de gemeenschapsrechter overeenkomstig artikel 230, eerste alinea, EG, aangezien het rechtsgevolgen ten aanzien van derden heeft of beoogt te hebben. Dit besluit brengt namelijk rechtsgevolgen teweeg die verder reiken dan de interne organisatie van het Parlement, aangezien dit besluit het mogelijk maakt om het lid waarop het verzoek tot opheffing van immuniteit betrekking heeft, te vervolgen. Weliswaar zijn de voorrechten en immuniteiten die zijn voorzien in het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen uitsluitend in het belang van de Gemeenschap toegekend, maar niettemin zijn zij uitdrukkelijk toegekend aan de ambtenaren en de overige personeelsleden van de instellingen van de Gemeenschap alsmede aan de leden van het Parlement. Dat in de voorrechten en immuniteiten is voorzien in het openbare communautaire belang, rechtvaardigt de aan de instellingen verleende bevoegdheid om in voorkomend geval de immuniteit op te heffen, maar betekent niet dat deze voorrechten en immuniteiten zijn toegekend aan de Gemeenschap en niet rechtstreeks aan haar ambtenaren, overige personeelsleden en leden van het Parlement. Het Protocol roept voor de bedoelde personen dus een subjectief recht in het leven waarvan de eerbiediging wordt gewaarborgd door het in artikel 230 EG bedoelde recht om beroep in te stellen. (cf. punten 28-29, 31)

Voor rechtstreeks geraakt worden is vereist dat de bestreden communautaire maatregel rechtstreeks gevolgen heeft voor de rechtspositie van de persoon en aan degenen tot wie hij is gericht en die met de uitvoering ervan zijn belast, geen enkele beoordelingsbevoegdheid laat, omdat de uitvoering zuiver automatisch en alleen op grond van de communautaire regeling gebeurt, zonder dat daarvoor nadere regels moeten worden gesteld. Aangezien de in de artikelen 9 en 10 van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen verankerde immuniteit de leden van het Parlement beschermt tegen bepaalde maatregelen die hen in de uitoefening van hun ambt kunnen belemmeren, wijzigt een besluit van het Parlement tot opheffing van de immuniteit van één van zijn leden de rechtspositie van dit Parlementslid, door het feit alleen dat deze bescherming wordt ingetrokken, en zijn statuut van aan het gemene recht van de lidstaten onderworpen persoon wordt hersteld en hij aldus, zonder dat enige nadere regel noodzakelijk is, wordt blootgesteld aan door het gemene recht ingestelde maatregelen, met name detentie en rechtsvervolging. De beoordelingsbevoegdheid die de nationale autoriteiten na de opheffing van de immuniteit wordt gelaten waar het erom gaat de tegen het Parlementslid ingestelde vervolging voort te zetten of te staken, is niet van invloed op de vraag of diens rechtspositie rechtstreeks wordt geraakt, aangezien de aan het besluit tot opheffing van de immuniteit verbonden gevolgen beperkt zijn tot intrekking van de bescherming die hij genoot op grond van zijn hoedanigheid van Parlementslid, zonder dat een aanvullende uitvoeringsmaatregel is vereist. (cf. punten 33-35)

Blijkens artikel 10, laatste alinea, van het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen, op grond waarvan de immuniteit niet kan verhinderen dat het Europees Parlement het recht uitoefent de immuniteit van één van zijn leden op te heffen, is het Parlement bevoegd te beslissen op een verzoek tot opheffing van de immuniteit van een lid van het Europees Parlement. Daarentegen bestaat er noch in het Protocol noch in het reglement van het Parlement een regel die het Parlement aanwijst als de bevoegde autoriteit om het bestaan van het in artikel 8 van het Protocol bedoelde voorrecht vast te stellen. De artikelen 8 en 10 van het Protocol hebben bovendien niet dezelfde werkingssfeer. Artikel 10 heeft tot doel, de onafhankelijkheid van de leden van het Parlement te verzekeren door te verhinderen dat tijdens de zittingsduur van het Parlement druk, in de vorm van bedreiging met aanhouding of gerechtelijke vervolging, op hen kan worden uitgeoefend, terwijl artikel 8 dient ter bescherming van de leden van het Parlement tegen andere dan gerechtelijke beperkingen van hun bewegingsvrijheid. Nu het Parlement niet bevoegd is om het in artikel 8 bedoelde voorrecht op te heffen, past dit het recht niet onjuist toe indien het besluit, de immuniteit van een Parlementslid op te heffen zonder zich uit te spreken over het voorrecht dat hem in zijn hoedanigheid van lid van het Parlement was toegekend. (cf. punten 45-47, 50, 51, 69)