Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Beroep tot nietigverklaring - Termijnen - Aanvang - Datum van kennisneming van handeling - Subsidiair karakter - Besluit van Raad houdende goedkeuring namens Gemeenschap van internationale overeenkomst - Datum van bekendmaking

(EG-Verdrag, art. 173, vijfde alinea)

2 Beroep tot nietigverklaring - Voor beroep vatbare handelingen - Besluit van Raad houdende goedkeuring namens Gemeenschap van internationale overeenkomst

(EG-Verdrag, art. 173)

3 Beroep tot nietigverklaring - Voor beroep vatbare handelingen - Besluit 94/800 betreffende sluiting van uit Uruguay-Ronde voortvloeiende overeenkomsten - Beroep tot beperkte nietigverklaring van besluit - Ontvankelijkheid

(EG-Verdrag, art. 173; verordening nr. 3290/94 van de Raad; besluit 94/800 van de Raad)

4 Internationale overeenkomsten - Wereldhandelsorganisatie - GATT van 1994 - Kaderovereenkomst betreffende bananen tussen Gemeenschap en bepaalde derde landen - Besluit 94/800 - Verdeling van tariefcontingent in nationale contingenten - Discriminatie - Geen - Eigendomsrecht - Verkregen rechten - Vrije beroepsuitoefening - Evenredigheidsbeginsel - Schending - Geen - Invoering van regeling inzake uitvoercertificaten die alleen marktdeelnemers van categorieën A en C treft - Schending van non-discriminatiebeginsel

(EG-Verdrag, art. 40, lid 3; Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel van 1994; verordening nr. 404/93 van de Raad; besluit 94/800 van de Raad)

Samenvatting

5 Met betrekking tot de termijn voor de instelling van een beroep tot nietigverklaring blijkt uit de formulering van artikel 173, vijfde alinea, van het Verdrag, dat het criterium van de datum waarop van de handeling kennis is gekregen, voor het ingaan van de beroepstermijn subsidiair is ten opzichte van de criteria van bekendmaking of kennisgeving van de handeling.

Aangezien het een vast gebruik is dat handelingen van de Raad waarbij internationale akkoorden worden gesloten die de Europese Gemeenschap binden, in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen worden bekendgemaakt, mag een lidstaat die de nietigverklaring vordert van een besluit houdende goedkeuring namens de Gemeenschap van een dergelijk akkoord, ofschoon hij van het besluit kennis heeft vanaf de vaststelling ervan, rechtmatig ervan uitgaan, dat het besluit in het Publicatieblad zal worden bekendgemaakt. Wanneer voorts dit besluit binnen twee maanden na zijn vaststelling is bekendgemaakt, doet de datum van bekendmaking de beroepstermijn ingaan, ook al is de tekst bekendgemaakt onder de rubriek "Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing".

6 Aan de mogelijkheid van een lidstaat om een beroep tot nietigverklaring van een besluit van de Raad houdende sluiting van een internationaal akkoord in te stellen, noch aan de mogelijkheid waarover hij beschikt om in dat kader in een procedure in kort geding om voorlopige maatregelen te verzoeken, wordt afgedaan door het feit dat het betrokken akkoord door de Gemeenschap zonder voorbehoud is gesloten en de instellingen en de lidstaten zowel gemeenschapsrechtelijk als volkenrechtelijk bindt.

7 Aan de ontvankelijkheid van een beroep tot nietigverklaring van besluit 94/800 betreffende de sluiting namens de Gemeenschap van de uit de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Uruguay-Ronde voortvloeiende overeenkomsten, voor zover de Raad daarbij de sluiting van de kaderovereenkomst betreffende bananen met bepaalde derde landen heeft goedgekeurd, staat niet in de weg het feit dat die kaderovereenkomst slechts één onderdeel van het geheel van die overeenkomsten is.

Immers, enerzijds is niet aangetoond, dat de nietigverklaring van het betrokken besluit, enkel voor zover dit betrekking heeft op de sluiting van de kaderovereenkomst, andere concessies en verbintenissen die in het kader van de Uruguay-Ronde tot stand zijn gekomen, zou ondermijnen. Anderzijds zijn, wat de landbouwsector betreft, die overeenkomsten intern ten uitvoer gelegd bij verordening nr. 3290/94, door middel van afzonderlijke aanpassingen van de verschillende gemeenschapsregelingen houdende gemeenschappelijke ordening der landbouwmarkten, zodat een eventuele nietigverklaring van het besluit, in de mate als hierboven vermeld, de aanpassingen van andere sectoren dan de bananensector onverlet laten.

8 De regeling die is tot stand gebracht bij de kaderovereenkomst betreffende bananen tussen de Gemeenschap en bepaalde derde landen, die is opgenomen in een bijlage bij het GATT van 1994, welke op haar beurt een bijlage vormt bij de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie, en die namens de Gemeenschap is goedgekeurd bij besluit 94/800, bepaalt in punt 2 van de kaderovereenkomst, dat het tariefcontingent voor de invoer van bananen uit derde landen en niet-traditionele ACS-bananen in specifieke aandelen wordt onderverdeeld, die aan verschillende derde landen of groepen van derde landen worden toegekend, waarbij een bepaald percentage is gereserveerd voor de landen die partij bij de kaderovereenkomst zijn. Punt 6 van de kaderovereenkomst bepaalt, dat alleen de marktdeelnemers van de categorieën A en C, en niet die van categorie B (de marktdeelnemers die bananen uit de Gemeenschap en/of traditionele ACS-bananen hebben afgezet), verplicht zijn uitvoercertificaten te verkrijgen van de bevoegde autoriteiten van de landen die partij bij de overeenkomst zijn, willen zij uit die landen bananen kunnen invoeren.

De verdeling van het tariefcontingent in nationale contingenten, die bepaalde derde landen bevoordeelt en daardoor de mogelijkheden van de marktdeelnemers van de categorieën A en C om bananen uit derde landen in te voeren beperkt, is niet in strijd met het algemene non-discriminatiebeginsel.

Immers, het gemeenschapsrecht kent geen algemeen beginsel dat de Gemeenschap zou verplichten in haar externe betrekkingen de verschillende derde landen in elk opzicht gelijk te behandelen. Wanneer een verschil in behandeling van derde landen niet in strijd is met het gemeenschapsrecht, kan een verschil in behandeling van marktdeelnemers uit de Gemeenschap, dat niet meer is dan een automatisch gevolg van het verschil in behandeling van de derde landen waarmee die marktdeelnemers commerciële betrekkingen onderhouden, evenmin worden geacht in strijd met het gemeenschapsrecht te zijn. De beperkingen van de invoermogelijkheden, die de invoering van de nationale contingenten kan meebrengen voor de marktdeelnemers van de categorieën A en C, zijn het automatisch gevolg van het verschil in behandeling van de derde landen, al naar gelang deze al dan niet partij zijn bij de kaderovereenkomst en al naar gelang de omvang van het contingent dat hun bij die overeenkomst is toegekend.

De verdeling in nationale contingenten levert evenmin een schending van de fundamentele rechten of de algemene rechtsbeginselen op.

Immers, wat het eigendomsrecht betreft, kan geen enkele marktdeelnemer een dergelijk recht doen gelden op een marktaandeel dat hij op een tijdstip vóór de invoering van een gemeenschappelijke marktordening in handen had, noch zich op een verkregen recht of op een gewettigd vertrouwen in het voortbestaan van een bestaande situatie beroepen. De beperkingen van de mogelijkheid om bananen uit derde landen in te voeren, die het gevolg zijn van de verdeling van het tariefcontingent, zijn inherent aan de doeleinden van algemeen belang die de Gemeenschap met de gemeenschappelijke marktordening in de sector bananen nastreeft, en doen dus niet onrechtmatig afbreuk aan het recht van vrije beroepsuitoefening van de betrokken marktdeelnemers. Met betrekking tot het evenredigheidsbeginsel ten slotte blijkt niet, dat de verdeling van het globale contingent in nationale contingenten voor sommige van die landen kennelijk ongeschikt is ter verwezenlijking van de nagestreefde doelen, te weten het garanderen van de afzet van de productie uit de Gemeenschap en van de productie van traditionele ACS-bananen en het integreren van de tot dan toe gecompartimenteerde nationale markten.

Het verschil in behandeling dat gelegen is in de vrijstelling van de marktdeelnemers van categorie B van de regeling inzake de uitvoercertificaten, wat meebrengt dat alleen de marktdeelnemers van de categorieën A en C voor bananen uit de betrokken derde landen een 33 % hogere inkoopprijs moeten betalen, is daarentegen onverenigbaar met het discriminatieverbod van artikel 40, lid 3, tweede alinea, van het Verdrag, dat slechts een bijzondere uitdrukking is van het algemene gelijkheidsbeginsel, dat een der grondprincipes van het gemeenschapsrecht is, zodat besluit 94/800 nietig moet worden verklaard, voor zover de kaderovereenkomst de marktdeelnemers van categorie B vrijstelt van de daarin getroffen regeling inzake de uitvoercertificaten.

De bij verordening nr. 404/93 ingestelde gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen, en met name de daarin vervatte regeling voor de verdeling van het tariefcontingent, brengt inderdaad een aantal beperkingen of verschillen in behandeling ten nadele van de marktdeelnemers van de categorieën A en C mee, die niet in strijd zijn met het algemene non-discriminatiebeginsel, voor zover zij inherent zijn aan het doel om tot dan toe gecompartimenteerde markten te integreren, gelet op de uiteenlopende situaties waarin de verschillende categorieën van marktdeelnemers zich vóór de invoering van de gemeenschappelijke marktordening bevonden, en het is eveneens waar, dat het nastreven van het doel van deze marktordening, namelijk het garanderen van de afzet van de productie uit de Gemeenschap en de productie van traditionele ACS-bananen, inhoudt dat een zeker evenwicht tussen de betrokken verschillende categorieën van marktdeelnemers tot stand moet worden gebracht.

Evenwel is niet aangetoond, dat dit evenwicht, dat verbroken is door de verhoging van het tariefcontingent en de gelijktijdige verlaging van de invoerrechten, waarvan ook de marktdeelnemers van categorie B profiteren, slechts kon worden hersteld door aan de marktdeelnemers van die categorie een wezenlijk voordeel toe te kennen, dus opnieuw door middel van een verschil in behandeling ten nadele van de andere categorieën van marktdeelnemers, die reeds bij de invoering van het tariefcontingent en de desbetreffende verdelingsregeling met soortgelijke beperkingen en verschillen in behandeling te maken hadden.

Bovendien beoogt de regeling inzake de uitvoercertificaten niet alleen dat evenwicht te herstellen; zij strekt er ook toe financiële hulp te verlenen aan de derde landen die partij bij de kaderovereenkomst zijn, en aldus de beperkingen te compenseren die bij verordening nr. 404/93 aan de verhandeling van bananen uit die landen zijn gesteld ten voordele van communautaire en ACS-bananen. Het blijkt evenwel niet, dat de verhoging van het tariefcontingent en de verdeling ervan in nationale contingenten, alsmede de gelijktijdige verlaging van de douanerechten niet volstonden om die beperkingen te compenseren, en dat dit doel dus moest worden bereikt door slechts aan een deel van de uit die landen importerende marktdeelnemers een financiële last op te leggen.