Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Internationale overeenkomsten - Overeenkomsten van lidstaten - Overeenkomsten gesloten vóór inwerkingtreding van EG-Verdrag - Artikel 234 van Verdrag - Doel - Draagwijdte - Invoer uit derde land dat na inwerkingtreding van Verdrag tot overeenkomst is toegetreden - Niet-toepasselijkheid van artikel 234

(EG-Verdrag, art. 234, eerste alinea; Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel van 1994; verordening nr. 404/93 van de Raad; verordening nr. 478/95 van de Commissie)

2 Landbouw - Gemeenschappelijke ordening der markten - Bananen - Invoerregeling - Tariefcontingent - Verdeling in nationale contingenten - Discriminatie - Geen - Invoering van regeling inzake uitvoercertificaten die alleen marktdeelnemers van categorieën A en C treft - Schending van non-discriminatiebeginsel

(EG-Verdrag, art. 40, lid 3; verordening nr. 404/93 van de Raad; verordening nr. 478/95 van de Commissie, art. 1, lid 1, en 3, lid 2)

Samenvatting

3 Artikel 234, eerste alinea, van het Verdrag beoogt, overeenkomstig de beginselen van het volkenrecht, te preciseren, dat de verbintenis van de betrokken lidstaat om de uit een eerdere overeenkomst voortvloeiende rechten van derde landen te eerbiedigen en de daarmee samenhangende plichten na te komen, door de toepassing van het Verdrag niet wordt aangetast. Wil dus een internationale overeenkomst in de weg kunnen staan aan een communautaire norm, dan moet aan een dubbele voorwaarde zijn voldaan: het moet gaan om een overeenkomst die vóór de inwerkingtreding van het Verdrag is gesloten, en het betrokken derde land moet daaraan rechten ontlenen waarvan hij de nakoming door de betrokken lidstaat kan eisen.

Bijgevolg is de betrokken bepaling niet van toepassing in zaken die betrekking hebben op de invoer van bananen uit een derde land dat geen partij is bij een internationale overeenkomst die door de lidstaten vóór de inwerkingtreding van het Verdrag is gesloten.

Dit is juist het geval met betrekking tot de invoer van bananen uit Ecuador die in 1995 plaatsvond en waarop de bepalingen van de verordeningen nrs. 404/93 en 478/95 van toepassing waren, welke bepalingen in strijd zouden zijn met sommige bepalingen van het GATT. Immers, Ecuador was geen partij bij het GATT van 1947 en is pas in 1996 lid van de Wereldhandelsorganisatie en dus partij bij het GATT van 1994 geworden.

4 Artikel 1, lid 1, van verordening nr. 478/95 tot vaststelling van aanvullende bepalingen voor de toepassing van verordening nr. 404/93 betreffende de regeling inzake het tariefcontingent voor de invoer van bananen in de Gemeenschap en tot wijziging van verordening nr. 1442/93, bepaalt dat het tariefcontingent voor de invoer van bananen uit derde landen en van niet-traditionele ACS-bananen wordt onderverdeeld in specifieke aandelen die aan verschillende landen of groepen van landen worden toegewezen, waarbij een bepaald percentage wordt gereserveerd voor de landen die partij zijn bij een kaderovereenkomst met de Gemeenschap. Artikel 3, lid 2, van verordening nr. 478/95 bepaalt, dat alleen de marktdeelnemers van de categorieën A en C, en niet die van categorie B (de marktdeelnemers die bananen uit de Gemeenschap en/of traditionele ACS-bananen hebben afgezet), verplicht zijn uitvoercertificaten te verkrijgen van de bevoegde autoriteiten van Colombia, Costa Rica en Nicaragua, willen zij uit die landen bananen kunnen invoeren.

De verdeling van het tariefcontingent in nationale contingenten, die bepaalde landen bevoordeelt en daardoor de mogelijkheden van de marktdeelnemers die traditionele importeurs van bananen uit derde landen zijn, beperken, is niet in strijd met het in artikel 40, lid 3, tweede alinea, van het Verdrag neergelegde algemene non-discriminatiebeginsel.

Immers, het gemeenschapsrecht kent geen algemeen beginsel dat de Gemeenschap zou verplichten in haar externe betrekkingen de verschillende derde landen in elk opzicht gelijk te behandelen. Wanneer een verschil in behandeling van derde landen niet in strijd is met het gemeenschapsrecht, kan een verschil in behandeling van marktdeelnemers uit de Gemeenschap, dat niet meer is dan een automatisch gevolg van het verschil in behandeling van de derde landen waarmee die marktdeelnemers commerciële betrekkingen onderhouden, evenmin worden geacht in strijd met het gemeenschapsrecht te zijn. De beperkingen van de invoermogelijkheden, die de invoering van de nationale contingenten kan meebrengen voor de marktdeelnemers van de betrokken categorieën, zijn het automatisch gevolg van het verschil in behandeling van de derde landen, al naar gelang deze al dan niet partij zijn bij de kaderovereenkomst en al naar gelang de omvang van het contingent dat hun bij die overeenkomst is toegekend.

Het verschil in behandeling dat gelegen is in de vrijstelling van de marktdeelnemers van categorie B van de regeling inzake de uitvoercertificaten, wat meebrengt dat alleen de marktdeelnemers van de categorieën A en C voor bananen uit de betrokken derde landen een 33 % hogere inkoopprijs moeten betalen, is daarentegen onverenigbaar met voormeld discriminatieverbod, dat slechts een bijzondere uitdrukking is van het algemene gelijkheidsbeginsel, dat een der grondprincipes van het gemeenschapsrecht is, zodat verordening nr. 478/95 ongeldig is, voor zover deze alleen de marktdeelnemers van de categorieën A en C aan die verplichting onderwerpt.

De bij verordening nr. 404/93 ingestelde gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen, en met name de daarin vervatte regeling voor de verdeling van het tariefcontingent, brengt inderdaad een aantal beperkingen of verschillen in behandeling ten nadele van de marktdeelnemers van de categorieën A en C mee, die niet in strijd zijn met het algemene non-discriminatiebeginsel, voor zover zij inherent zijn aan het doel om tot dan toe gecompartimenteerde markten te integreren, gelet op de uiteenlopende situaties waarin de verschillende categorieën van marktdeelnemers zich vóór de invoering van de gemeenschappelijke marktordening bevonden, en het is eveneens waar, dat het nastreven van het doel van deze marktordening, namelijk het garanderen van de afzet van de productie uit de Gemeenschap en de productie van traditionele ACS-bananen, inhoudt dat een zeker evenwicht tussen de betrokken verschillende categorieën van marktdeelnemers tot stand moet worden gebracht.

Evenwel is niet aangetoond, dat dit evenwicht, dat verbroken is door de verhoging van het tariefcontingent en de gelijktijdige verlaging van de invoerrechten, waarvan ook de marktdeelnemers van categorie B profiteren, slechts kon worden hersteld door aan de marktdeelnemers van die categorie een wezenlijk voordeel toe te kennen, dus opnieuw door middel van een verschil in behandeling ten nadele van de andere categorieën van marktdeelnemers, die reeds bij de invoering van het tariefcontingent en de desbetreffende verdelingsregeling met soortgelijke beperkingen en verschillen in behandeling te maken hadden.