Zaak T-36/01

Glaverbel

tegen

Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (merken, tekeningen en modellen) (BHIM)

„Gemeenschapsmerk — Verordening (EG) nr. 40/94 — Dessin aangebracht op oppervlak van waren — Absolute weigeringsgrond — Onderscheidend vermogen — Recht te worden gehoord”

Arrest van het Gerecht (Tweede kamer) van 9 oktober 2002 iI-3891

Samenvatting van het arrest

Gemeenschapsmerk – Definitie en verkrijging van gemeenschapsmerk – Beoordeling of teken vatbaar is voor inschrijving – Inaanmerkingneming van uitsluitend gemeenschapsregeling – Eerdere inschrijving van merk in bepaalde lidstaten – Beslissingen die gemeenschapsinstanties niet binden

Een op het oppervlak van een waar aangebracht dessin kan een gemeenschapsmerk vormen in de zin van verordening nr. 40/94 voorzover het geschikt is om de waren of diensten van een onderneming te onderscheiden van die van een andere onderneming. Dat een categorie tekens algemeen geschikt is om een merk te vormen, impliceert evenwel niet dat deze tekens noodzakelijkerwijs onderscheidend vermogen in de zin van artikel 7, lid 1, sub b, van deze verordening hebben voor een bepaalde waar. (cf. punten 19-20)

Het is waar dat artikel 7, lid 1, sub b, van verordening nr. 40/94 inzake het gemeenschapsmerk, volgens hetwelk de inschrijving wordt geweigerd van „merken die elk onderscheidend vermogen missen”, geen onderscheid maakt tussen de verschillende types tekens. Niettemin is de perceptie van het relevante publiek in het geval van een teken bestaande uit een dessin dat is aangebracht op het oppervlak van een waar, niet noodzakelijkerwijs dezelfde als in het geval van een woordmerk of een beeldmerk bestaande uit een teken dat losstaat van het voorkomen van de erdoor aangeduide waren. Terwijl het publiek de gewoonte heeft, woordmerken of beeldmerken onmiddellijk als identificatietekens van de commerciële herkomst van de waar op te vatten, is dit immers niet noodzakelijkerwijs het geval wanneer het teken samenvalt met het uiterlijk van de waar waarvoor het teken is aangevraagd. Voorzover het relevante publiek het teken opvat als een aanduiding van de commerciële herkomst van de waar, doet het feit dat dit teken tegelijkertijd meerdere functies vervult, voorts niet af aan het onderscheidend vermogen ervan. (cf. punten 23-24)

Volgens artikel 7, lid 1, sub b, van verordening nr. 40/94 inzake het gemeenschapsmerk wordt de inschrijving geweigerd van „merken die elk onderscheidend vermogen missen”. Met betrekking tot de aanvraag tot inschrijving voor waren van de klassen 11, 19 en 21 in de zin van de Overeenkomst van Nice betreffende de internationale classificatie van de waren en diensten ten behoeve van de inschrijving van merken, van een dessin dat ontstaat doordat op het oppervlak van een glasplaat een ontelbaar aantal streepjes wordt aangebracht, wat ook het oppervlak van de plaat is, zij vastgesteld dat dit dessin elk onderscheidend vermogen mist in de zin van bovengenoemde bepaling. Het aangevraagde teken stelt de consument immers niet in staat dit teken als een onderscheidend teken te herkennen wanneer hij bij een latere aankoop van de betrokken waren een keuze zal moeten maken, aangezien het teken samenvalt met het uiterlijk van de waar zelf en geen specifiek element bevat dat onmiddellijk de aandacht van de consument kan trekken als aanduiding van de commerciële herkomst van de waar. Daarbij zij gepreciseerd dat de complexe en fantasievolle aard van het dessin eerder een gevolg van een esthetische of decoratieve afwerking lijkt, dan een element dat de commerciële herkomst van de waren moet aanduiden en dat de door het dessin achtergelaten indruk, die veranderlijk is, geen bijzonder element is dat de consument kan memoriseren. (cf. punten 28-31, 37)

Het communautaire merkensysteem is een autonoom systeem, waarvan de toepassing losstaat van elk nationaal systeem. De vraag of een teken vatbaar is voor inschrijving als gemeenschapsmerk, dient dus enkel te worden beoordeeld op basis van de relevante gemeenschapsregeling zodat het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (merken, tekeningen en modellen), en in voorkomend geval de gemeenschapsrechter, niet gebonden is aan beslissingen van bepaalde lidstaten waarin hetzelfde teken als merk is aanvaard. (cf. punt 34)

De beslissingen van de kamers van beroep van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt (merken, tekeningen en modellen) inzake de inschrijving van een teken als gemeenschapsmerk berusten op de toepassing van verordening nr. 40/94. De wettigheid van beslissingen van de kamers van beroep moet dus uitsluitend worden beoordeeld op basis van deze verordening, zoals uitgelegd door de gemeenschapsrechter, en niet op basis van een vroegere beslissingspraktijk van de kamers van beroep. (cf. punt 35)