ARREST VAN HET HOF VAN 27 JANUARI 1982. - BIRRA WUEHRER SPA EN ANDEREN TEGEN RAAD EN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN (" GRITZ - VERJARING VAN DE VORDERING UIT NIET - CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID "). - GEVOEGDE ZAKEN NOS. 256, 257, 265, 267/80 EN 5/81.



Jurisprudentie 1982 bladzijde 00085



Samenvatting

Partijen

Onderwerp

Overwegingen van het arrest

Dictum



Trefwoorden

BEROEP TOT SCHADEVERGOEDING - VERJARINGSTERMIJN - AANVANGSTIJDSTIP - UIT NORMATIEVE HANDELING VOORTVLOEIENDE AANSPRAKELIJKHEID - TIJDSTIP WAAROP NADELIGE GEVOLGEN ZICH HEBBEN VOORGEDAAN

( EEG-VERDRAG , ARTIKELEN 178 EN 215 , TWEEDE ALINEA ; STATUUT VAN HET HOF VAN JUSTITIE , ARTIKEL 43 )

Samenvatting

BLIJKENS ARTIKEL 215 EEG-VERDRAG EN ARTIKEL 43 VAN HET STATUUT VAN HET HOF IS VOOR HET ONTSTAAN VAN DE NIET-CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP EN DE UITOEFENING VAN HET RECHT OP SCHADEVERGOEDING HET BESTAAN VEREIST VAN EEN ONRECHTMATIGE DAAD VAN DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN , REELE SCHADE EN CAUSAAL VERBAND TUSSEN BEIDE .

HIERUIT VOLGT DAT DE VERJARINGSTERMIJN VOOR DE AANSPRAKELIJKHEIDSACTIE TEGEN DE GEMEENSCHAP NIET KAN INGAAN VOORDAT AAN ALLE VEREISTEN VOOR HET ONTSTAAN VAN DE SCHADEVERGOEDINGSPLICHT IS VOLDAAN , EN MET NAME NIET VOORDAT DE SCHADE WAARVAN VERGOEDING WORDT VERLANGD , ZICH HEEFT GECONCRETISEERD . IN GEVALLEN WAARIN DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP UIT EEN NORMATIEVE HANDELING VOORTVLOEIT , KAN DE VERJARINGSTERMIJN DERHALVE NIET INGAAN ALVORENS DE NADELIGE GEVOLGEN VAN DIE HANDELING ZICH HEBBEN VOORGEDAAN .

Partijen

IN DE GEVOEGDE ZAKEN 256 , 257 , 265 , 267/80 EN 5/81 ,

BIRRA WUHRER SPA , TE BRESCIA ,

MANGIMI NICCOLAI SPA , TE NAPELS ,

DE FRANCESCHI MARINO & FIGLI SPA , TE PORDENONE ,

RISERIA MODENESE , SRL , TE CARPI ,

RISERIE ANGELO E GIACOMO RONCAIA , TE CASTELPORTE ,

VERTEGENWOORDIGD DOOR N . CATALANO , ADVOCAAT TE ROME , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ E . ARENDT , CENTRE LOUVIGNY 34/B/IV , RUE PHILIPPE-II ,

VERZOEKSTERS ,

TEGEN

RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , VERTEGENWOORDIGD DOOR D . VIGNES , DIRECTEUR VAN DE JURIDISCHE DIENST , BIJGESTAAN DOOR A . BRAUTIGAM , ADMINISTRATEUR BIJ DEZE DIENST , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ D . FONTEIN , DIRECTEUR VAN DE DIRECTIE JURIDISCHE ZAKEN VAN DE EUROPESE INVESTERINGSBANK , BOULEVARD KONRAD ADENAUER 100 ,

EN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , VERTEGENWOORDIGD DOOR HAAR JURIDISCH ADVISEUR R . WAINWRIGHT ALS GEMACHTIGDE , BIJGESTAAN DOOR G . BERARDIS , LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST , DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ O . MONTALTO , LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST , BATIMENT JEAN MONNET , KIRCHBERG ,

VERWEERDERS ,

Onderwerp

BETREFFENDE DE DOOR DE RAAD EN DE COMMISSIE OPGEWORPEN EXCEPTIE VAN NIET-ONTVANKELIJKHEID TEGEN DE BEROEPEN TOT VERGOEDING VAN SCHADE TEN GEVOLGE VAN DE AFSCHAFFING , BIJ VERORDENING NR . 665/75 EN/OF NR . 668/75 VAN 4 MAART 1975 , VAN DE RESTITUTIES BIJ DE PRODUKTIE VAN GRIES EN GRIESMEEL VAN MAIS ( ' ' GRITZ ' ' ) ALSMEDE BREUKRIJST BESTEMD VOOR DE BROUWERIJ-INDUSTRIE , EN DOOR DE OMSTANDIGHEID DAT DIE RESTITUTIES NIET WEER ZIJN INGEVOERD VOOR DE VERKOPEN TUSSEN 1 AUGUSTUS 1975 RESPECTIEVELIJK 1 SEPTEMBER 1975 EN 19 OKTOBER 1977 ,

Overwegingen van het arrest

1 BIJ VERZOEKSCHRIFTEN , INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 24 NOVEMBER 1980 , 28 NOVEMBER 1980 , 1 DECEMBER 1980 EN 12 FEBRUARI 1981 , HEBBEN VERZOEKSTERS KRACHTENS DE ARTIKELEN 178 EN 215 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG BEROEP INGESTELD TOT VERGOEDING VAN DE SCHADE DIE ZIJ ZOUDEN HEBBEN GELEDEN TEN GEVOLGE VAN DE VERORDENINGEN NRS . 665/75 EN 668/75 VAN DE RAAD VAN 4 MAART 1975 , HOUDENDE AFSCHAFFING VAN DE RESTITUTIES BIJ DE PRODUKTIE VAN GRIES EN GRIESMEEL VAN MAIS EN BREUKRIJST , ALSMEDE DOOR DE OMSTANDIGHEID DAT DIE RESTITUTIES NIET WEER ZIJN INGEVOERD VOOR DE PERIODE VAN RESPECTIEVELIJK 1 AUGUSTUS EN 1 SEPTEMBER 1975 TOT 19 OKTOBER 1977 , VANAF WELKE DATUM VOORNOEMDE PRODUKTIERESTITUTIES MET TERUGWERKENDE KRACHT WEER WERDEN INGEVOERD BIJ DE VERORDENINGEN NRS . 1125/78 EN 1127/78 VAN DE RAAD VAN 22 MEI 1978 .

2 DE RAAD EN DE COMMISSIE HEBBEN EEN EXCEPTIE ALS BEDOELD IN ARTIKEL 91 VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING OPGEWORPEN MET EEN BEROEP OP DE VIJF JARIGE VERJARING VAN ARTIKEL 43 VAN HET STATUUT VAN HET HOF , BEPALENDE DAT ' ' DE VORDERINGEN TEGEN DE GEMEENSCHAP INZAKE NIET CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VERJAREN VIJF JAAR NA HET FEIT , DAT TOT DEZE VORDERING AANLEIDING HEEFT GEGEVEN ' ' EN DAT ' ' DE VERJARING WORDT GESTUIT , HETZIJ DOOR EEN BIJ HET HOF INGESTELD BEROEP , HETZIJ DOOR EEN EERDER GEDAAN VERZOEK , HETWELK DE BENADEELDE KAN RICHTEN TOT DE BEVOEGDE INSTELLING VAN DE GEMEENSCHAP . . . ' ' HET HOF HEEFT BESLOTEN UITSPRAAK TE DOEN OP DE EXCEPTIE ZONDER OP DE ZAAK TEN PRINCIPALE IN TE GAAN .

3 DE BEROEPEN ZIJN VOLGENS VERWEERDERS NIET-ONTVANKELIJK OP GROND DAT VERZOEKSTERS HUN VERZOEKEN AAN DE COMMISSIE TOT BETALING VAN DE OVER DE PERIODE VAN RESPECTIEVELIJK 1 AUGUSTUS EN 1 SEPTEMBER 1975 TOT 19 OKTOBER 1977 VERSCHULDIGDE RESTITUTIES TE LAAT ZOUDEN HEBBEN INGEDIEND . DIE VERZOEKEN WAREN DOOR WUHRER ( ZAAK 256/80 ) INGEDIEND OP 18 AUGUSTUS 1980 , DOOR MANGIMI NICCOLAI ( ZAAK 257/80 ) OP 15 MAART 1980 , DOOR DE FRANCESCHI MARINO ET FIGLI ( ZAAK 265/80 ) OP 27 MAART 1980 , DOOR RISERIA MODENESE ( ZAAK 267/80 ) OP 8 AUGUSTUS 1980 EN DOOR RISERIE ANGELO E GIACOMO RONCAIA ( ZAAK 5/81 ) OP 2 SEPTEMBER 1980 .

4 VERWEERDERS BETOGEN DAT DE VERJARINGSTERMIJN VAN ARTIKEL 43 VAN HET STATUUT VAN HET HOF INGAAT OP HET TIJDSTIP WAAROP INSTELLING VAN DE AANSPRAKELIJKHEIDSACTIE MOGELIJK WORDT , EN DAT VOOR HET OVERIGE UIT DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF KAN WORDEN AFGELEID DAT DIE VORDERING KAN WORDEN INGESTELD ZODRA DE SCHADE OPHANDEN IS EN MET VOLDOENDE ZEKERHEID TE VERWACHTEN IS , ZELFS ALS ZIJ NOG NIET NAUWKEURIG KAN WORDEN BECIJFERD EN PAS LATER KAN WORDEN BEGROOT .

5 VOLGENS VERWEERDERS MOET DEZE VIJFJARIGE VERJARING WORDEN GEACHT TE HEBBEN AANGEVANGEN OP 20 MAART 1975 , DE DATUM VAN BEKENDMAKING VAN DE VERORDENINGEN NRS . 665/75 EN 668/75 VAN 4 MAART 1975 , DIE HET HOF IN DE ARRESTEN VAN 19 OKTOBER 1977 IN DE ZAKEN 127/76 EN 20/77 ONGELDIG HEEFT VERKLAARD .

6 VERZOEKSTERS HADDEN DERHALVE VANAF 20 MAART 1975 IN HUN BEROEPEN KUNNEN WORDEN ONTVANGEN , AANGEZIEN DE BEKENDMAKING VAN DE ONWETTIGE VERORDENINGEN , DIE TEN GRONDSLAG LIGGEN AAN DE DOOR HEN GELEDEN SCHADE , KAN WOR DEN BESCHOUWD ALS HET FEIT DAT AANLEIDING HEEFT GEGEVEN TOT DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP EN DERHALVE HET BEGINPUNT VAN DE IN ARTIKEL 43 VAN HET STATUUT VAN HET HOF GENOEMDE VERJARINGSTERMIJN VORMT .

7 VOLGENS VERWEERDERS KONDEN DE VERZOEKEN AAN DE COMMISSIE DE VIJFJARIGE VERJARING NIET STUITEN , DAAR ZIJ WERDEN INGEDIEND NADAT DE TERMIJN VAN VIJF JAAR WAS VERSTREKEN ; DE VERZOEKEN AAN DE ITALIAANSE AUTORITEITEN VAN 8 EN 19 NOVEMBER 1979 HADDEN EVENMIN STUITENDE WERKING , DAAR ZIJ NIET WAREN GERICHT TOT EEN BEVOEGDE INSTANTIE IN DE ZIN VAN ARTIKEL 43 VAN HET STATUUT VAN HET HOF EN NIET WERDEN GEVOLGD DOOR EEN BEROEP VAN VERZOEKSTERS OVEREENKOMSTIG DE VOORWAARDEN VAN ARTIKEL 175 , TWEEDE ALINEA , EEG-VERDRAG .

8 VERZOEKSTERS BETOGEN MET NAME DAT DE VIJFJARIGE VERJARINGSTERMIJN VOOR NIET-CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP PAS KAN INGAAN OP HET MOMENT WAAROP , IN EEN GEVAL ALS HET ONDERHAVIGE , DE SCHADE DAADWERKELIJK IS INGETREDEN , DAT WIL ZEGGEN OP HET MOMENT WAAROP DE RESTITUTIES OPEISBAAR ZIJN GEWORDEN DOORDAT DE HANDELINGEN DIE DE AANSPRAAK OP DEZE RESTITUTIES DOEN ONTSTAAN , ZIJN VERRICHT .

9 BLIJKENS ARTIKEL 215 EEG-VERDRAG EN ARTIKEL 43 VAN HET STATUUT VAN HET HOF IS VOOR HET ONTSTAAN VAN DE NIET-CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP EN DE UITOEFENING VAN HET RECHT OP SCHADEVERGOEDING HET BESTAAN VEREIST VAN EEN ONRECHTMATIGE DAAD VAN DE COMMUNAUTAIRE INSTELLINGEN , REELE SCHADE EN CAUSAAL VERBAND TUSSEN BEIDE .

10 HIERUIT VOLGT DAT DE VERJARINGSTERMIJN VOOR DE AANSPRAKELIJKHEIDSACTIE TEGEN DE GEMEENSCHAP NIET KAN INGAAN VOORDAT AAN ALLE VEREISTEN VOOR HET ONTSTAAN VAN DE SCHADEVERGOEDINGSPLICHT IS VOLDAAN , EN MET NAME NIET VOORDAT DE SCHADE WAARVAN VERGOEDING WORDT VERLANGD , ZICH HEEFT GECONCRETISEERD . IN GEVALLEN WAARIN DE AANSPRAKELIJKHEID VAN DE GEMEENSCHAP UIT EEN NORMATIEVE HANDELING VOORTVLOEIT , KAN DE VERJARINGSTERMIJN DERHALVE NIET INGAAN ALVORENS DE NADELIGE GEVOLGEN VAN DIE HANDELING ZICH HEBBEN VOORGEDAAN , EN IN HET ONDERHAVIGE GEVAL DERHALVE NIET VOOR HET TIJDSTIP WAAROP KWAM VAST TE STAAN DAT VERZOEKSTERS , NADAT DEZE HANDELINGEN HADDEN VERRICHT DIE HUN AANSPRAAK GAVEN OP DE RESTITUTIES , SCHADE LEDEN .

11 VERZOEKSTERS KAN DERHALVE NIET WORDEN TEGENGEWORPEN DAT DE VERJARINGSTERMIJN IS INGEGAAN VOORDAT DE NADELIGE GEVOLGEN VAN DE ONRECHTMATIGE HANDELINGEN VAN DE GEMEENSCHAP WAREN INGETREDEN .

12 BIJGEVOLG KAN DE VERJARINGSTERMIJN EVENMIN ZIJN INGEGAAN OP HET TIJDSTIP VAN INWERKINGTREDING VAN DE ONRECHTMATIGE HANDELINGEN VAN DE GEMEENSCHAP , EN NOG MINDER OP HET MOMENT VAN BEKENDMAKING ERVAN .

13 MITSDIEN MOET DE DOOR DE RAAD EN DE COMMISSIE OPGEWORPEN EXCEPTIE WORDEN VERWORPEN .

Dictum

HET HOF VAN JUSTITIE ,

ALVORENS OVER HET BEROEP TEN GRONDE UITSPRAAK TE DOEN , VERKLAART :

1 . DE EXCEPTIE WORDT VERWORPEN .

2 . DE BESLISSING OMTRENT DE KOSTEN WORDT AANGEHOUDEN .