Zaak C-362/08 P

Internationaler Hilfsfonds eV

tegen

Europese Commissie

„Hogere voorziening — Toegang tot documenten van instellingen — Verordening (EG) nr. 1049/2001 — Beroep tot nietigverklaring — Begrip ‚aanvechtbare handeling’ in zin van artikel 230 EG”

Conclusie van advocaat-generaal P. Mengozzi van 15 september 2009 I ‐ 671

Arrest van het Hof (Grote kamer) van 26 januari 2010 I ‐ 709

Samenvatting van het arrest

Beroep tot nietigverklaring – Handelingen waartegen beroep kan worden ingesteld – Begrip – Handelingen die bindende rechtsgevolgen sorteren

(Art. 230 EG; verordening nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 4, lid 7, 6, lid 1, 7 en 8, leden 1 en 3)

Door te voorzien in een procedure in twee etappen ter verzekering van een snelle en gemakkelijke toegang tot documenten, verleent verordening nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, een zeer ruim recht van toegang tot de documenten van de betrokken instellingen. Volgens artikel 6, lid 1, van deze verordening hoeven voor de gebruikmaking van dat recht de redenen voor het verzoek niet te worden vermeld, terwijl volgens artikel 4, lid 7, de uitzonderingen van de leden 1 tot en met 3 van dat artikel slechts van toepassing zijn gedurende de periode waarin bescherming op grond van de inhoud van het document gerechtvaardigd is. Een persoon kan bijgevolg een nieuw verzoek om toegang indienen dat betrekking heeft op documenten waarvan inzage hem tevoren is geweigerd. Een dergelijk verzoek verplicht de betrokken instelling, na te gaan of de eerdere weigering van inzage gelet op een inmiddels ingetreden wijziging van de situatie rechtens of feitelijk nog steeds gerechtvaardigd is.

Een handeling waarbij de Commissie toegang tot documenten weigert, moet als een definitieve weigering worden gezien wanneer zij definitief is zowel naar haar inhoud, die met zoveel woorden spreekt van een „definitief standpunt” van de Commissie, als gelet op de context waarin zij tot stand is gekomen, dat wil zeggen na een lange reeks stappen die de verzoeker gedurende bijna drie jaar voortdurend heeft ondernomen, daaronder begrepen verschillende verzoeken, en die hebben geleid tot een procedure voor de Ombudsman en tot een omstandig advies van de Commissie in dat verband.

In die omstandigheden kan de Commissie niet met succes beweren dat de verzoeker, na van de litigieuze handeling in kennis te zijn gesteld, een nieuw verzoek had moeten indienen en had moeten afwachten dat deze instelling hem opnieuw toegang zou weigeren, opdat die weigering kon worden beschouwd als een definitieve, en dus aanvechtbare, handeling. Door aldus te handelen zou de verzoeker immers niet het door hem gewenste resultaat hebben bereikt, nu de Commissie het door hem ingediende verzoek om toegang uitgebreid had onderzocht en haar standpunt duidelijk en definitief had bepaald wat de weigering van toegang tot de gevraagde documenten betreft.

Door dit te verlangen zou voor het overige afbreuk worden gedaan aan voormeld doel, een snelle en gemakkelijke toegang tot de documenten van de betrokken instellingen te verzekeren.

Een dergelijke weigering vormt een aanvechtbare handeling waartegen beroep tot nietigverklaring krachtens artikel 230 EG kan worden ingesteld. Dat beroep is dus ontvankelijk.

(cf. punten 56-62)