Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Hogere voorziening – Middelen – Loutere herhaling van voor Gerecht aangevoerde middelen en argumenten – Ontbreken van aanwijzing van gestelde onjuiste rechtsopvatting – Niet-ontvankelijkheid – Betwisting van door Gerecht verrichte uitlegging of toepassing van gemeenschapsrecht – Ontvankelijkheid

(Art. 225 EG)

2. Hogere voorziening – Middelen – Onjuiste beoordeling van feiten – Niet-ontvankelijkheid – Toetsing door Hof van beoordeling van bewijs – Uitgesloten, behoudens geval van onjuiste opvatting

(Art. 225 EG)

3. Hogere voorziening – Middelen – Middel voor het eerst aangevoerd in hogere voorziening – Niet-ontvankelijkheid

(Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 42, lid 2, en 118)

4. Hogere voorziening – Middelen – Mogelijkheden van argumentatie – Beperking

(Statuut van het Hof van Justitie, art. 58; Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 113, lid 2)

5. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken

(Art. 230, vierde alinea, EG; verordening nr. 2580/2001van de Raad)

6. Gemeenschapsrecht – Beginselen – Recht op effectieve rechterlijke bescherming

(Verordening nr. 2580/2001van de Raad)

7. Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke of rechtspersonen – Procesbevoegdheid

(Art. 230, vierde alinea, EG)

Samenvatting

1. Een hogere voorziening is niet-ontvankelijk indien zij slechts de reeds voor het Gerecht aangevoerde middelen en argumenten herhaalt of woordelijk overneemt, en zelfs geen argumenten naar voren brengt waarmee specifiek wordt aangegeven op welk punt de bestreden beslissing op een onjuiste rechtsopvatting zou berusten. Wanneer een rekwirant daarentegen de uitlegging of de toepassing van het gemeenschapsrecht door het Gerecht betwist, kunnen de in eerste aanleg onderzochte rechtspunten in hogere voorziening opnieuw worden behandeld. Die procedure zou immers ten dele aan betekenis verliezen, indien de rekwirant op die manier zijn hogere voorziening niet kon baseren op middelen en argumenten die reeds zijn aangevoerd voor het Gerecht.

(cf. punt 32)

2. In hogere voorziening zijn grieven inzake de vaststelling en de beoordeling van de feiten in de bestreden beslissing ontvankelijk, wanneer de rekwirant stelt, dat de bevindingen van het Gerecht blijkens de processtukken materieel onjuist zijn of dat het Gerecht de hem voorgelegde bewijselementen onjuist heeft opgevat. Van een dergelijke onjuiste opvatting is sprake wanneer, zonder gebruik te maken van nieuwe bewijselementen, de beoordeling van de bestaande bewijselementen kennelijk onjuist blijkt te zijn.

(cf. punten 35, 37)

3. Op grond van artikel 118 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof is artikel 42, lid 2, van dit reglement, dat het aanvoeren van nieuwe middelen in de loop van het geding in beginsel verbiedt, ook van toepassing op de procedure voor het Hof in hogere voorziening tegen een beslissing van het Gerecht. In hogere voorziening is het Hof dus enkel bevoegd de beslissing van het Gerecht te onderzoeken met betrekking tot de middelen die voor het Gerecht aan de orde waren.

(cf. punt 61)

4. Uit artikel 58 van het Statuut van het Hof van Justitie in samenhang met artikel 113, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof volgt, dat het in het kader van een hogere voorziening de rekwirant vrij staat elk relevant argument aan te voeren onder het enkele voorbehoud dat in hogere voorziening het voorwerp van het geding voor het Gerecht niet wordt gewijzigd. Er bestaat geen verplichting dat elk in het kader van de hogere voorziening aangevoerd argument vooraf in eerste aanleg is behandeld. Door een beperking in die zin zou de hogere voorziening voor een belangrijk deel aan betekenis verliezen.

(cf. punt 66)

5. De grondrechten maken integrerend deel uit van de algemene rechtsbeginselen waarvan het Hof de eerbiediging verzekert. Het Hof laat zich daarbij leiden door de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten alsmede door de aanwijzingen die te vinden zijn in de internationale rechtsinstrumenten inzake de bescherming van de rechten van de mens waaraan de lidstaten hebben meegewerkt of waarbij zij zich hebben aangesloten. Aan het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) komt in dit verband bijzondere betekenis toe. De rechtspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens in haar huidige stand lijkt er echter op te duiden dat een organisatie die niet is vermeld op de lijst van personen, groepen en entiteiten waarop de beperkende maatregelen van verordening nr. 2580/2001 inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme, van toepassing zijn, niet kan aantonen dat zij de hoedanigheid van slachtoffer in de zin van artikel 34 EVRM heeft, zodat zij zich niet tot die rechterlijke instantie kan wenden.

Wanneer de gemeenschapsrechter vaststelt dat een dergelijke organisatie niet individueel wordt geraakt in de zin van artikel 230, vierde alinea, EG, zoals uitgelegd door de rechtspraak, en haar beroep tot nietigverklaring derhalve niet-ontvankelijk is, is er bijgevolg geen sprake van tegenstrijdigheid tussen het EVRM en voornoemd artikel 230, vierde alinea, EG.

(cf. punten 74, 76, 82‑83)

6. De Europese Gemeenschap is een rechtsgemeenschap in die zin dat de instellingen zijn onderworpen aan het toezicht op de verenigbaarheid van hun handelingen met het Verdrag en met de algemene rechtsbeginselen, waaronder de grondrechten. Particulieren moeten zich bijgevolg daadwerkelijk voor de rechter kunnen beroepen op door hen aan de communautaire rechtsorde ontleende rechten, aangezien het recht op een daadwerkelijke rechterlijke bescherming een van de algemene rechtsbeginselen is die voortvloeien uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten. Dit recht is eveneens neergelegd in de artikelen 6 en 13 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

Wat verordening nr. 2580/2001 inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme betreft, is in dit verband een doeltreffende rechterlijke bescherming des te belangrijker omdat de beperkende maatregelen van voornoemde verordening ernstige consequenties hebben. Niet alleen worden daardoor alle financiële verrichtingen en alle financiële diensten jegens een bij die verordening bedoelde persoon, groep of entiteit onmogelijk gemaakt, maar hun reputatie en politieke optreden worden geschaad doordat zij als terroristen worden aangemerkt.

Volgens artikel 2, lid 3, van verordening nr. 2580/2001, gelezen in samenhang met artikel 1, leden 4 tot en met 6, van gemeenschappelijk standpunt 2001/931, kan een persoon, groep of entiteit enkel worden geplaatst op de lijst van personen, groepen en entiteiten waarop die verordening van toepassing is, in geval van bepaalde bewijskrachtige elementen en mits daadwerkelijke identificatie van de bedoelde personen, groepen of entiteiten plaatsvindt. Bovendien wordt gepreciseerd dat de naam van een persoon, groep of entiteit enkel op die lijst kan blijven staan na een periodiek heronderzoek van de situatie daarvan door de Raad. Al die elementen dienen door een rechter te kunnen worden getoetst.

Daaruit volgt dat, wanneer de gemeenschapswetgever van mening is dat een entiteit voldoende substantie heeft om het voorwerp van de bij verordening nr. 2580/2001 bedoelde beperkende maatregelen te zijn, de samenhang en de billijkheid gebieden te erkennen dat die entiteit voldoende substantie heeft om tegen die maatregelen op te komen. Elke andere conclusie zou tot gevolg hebben dat een organisatie zou kunnen worden geplaatst op de lijst van personen, groepen en entiteiten waarop die verordening van toepassing is, zonder dat zij daartegen beroep zou kunnen instellen.

(cf. punten 109‑112)

7. De bepalingen van het Statuut van het Hof van Justitie, met name artikel 21 ervan, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof, met name artikel 38 ervan, en van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, met name artikel 44 ervan, zijn niet geformuleerd met het oog op het instellen van beroep door organisaties die geen rechtspersoonlijkheid hebben. In die uitzonderlijke situatie dienen de procedurele regels betreffende de ontvankelijkheid van een beroep tot nietigverklaring te worden toegepast, waarbij zij voor zover nodig worden aangepast aan de omstandigheden van het concrete geval. Het gaat erom een overdreven formalisme te voorkomen, dat erop zou neerkomen dat elke mogelijkheid om beroep tot nietigverklaring in te stellen wordt uitgesloten, ook al is de betrokken entiteit het voorwerp van beperkende communautaire maatregelen geweest.

(cf. punt 114)