Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Beroep tot nietigverklaring – Procesbelang

(Art. 230, vierde alinea, EG; richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad, art. 9, lid 3)

2. Milieu – Luchtvervuiling – Richtlijn 2003/87 – Nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten

(Richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad, art. 9, lid 3)

3. Milieu – Luchtvervuiling – Richtlijn 2003/87 – Nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten

(Richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad, art. 9, lid 3)

4. Milieu – Luchtvervuiling – Richtlijn 2003/87 – Nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP)

(Art. 226 EG; richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad, art. 9, lid 3)

5. Beroep tot nietigverklaring – Handelingen waartegen beroep kan worden ingesteld – Begrip – Handelingen die bepaalde rechtssituatie kunnen aantasten

(Art. 230 EG)

6. Milieu – Luchtvervuiling – Richtlijn 2003/87 – Nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten

(Art. 88, lid 3, EG; richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad, art. 9, lid 3)

7. Milieu – Luchtvervuiling – Richtlijn 2003/87 – Nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten

(Art. 88, lid 3, EG; richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad, art. 9, lid 3)

8. Milieu – Luchtvervuiling – Richtlijn 2003/87 – Nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP)

(Art. 87 EG en 88 EG; richtlijn 2003/87 van het Europees Parlement en de Raad)

Samenvatting

1. Een beroep tot nietigverklaring van een natuurlijke of rechtspersoon is slechts ontvankelijk wanneer deze belang heeft bij nietigverklaring van de bestreden handeling. Van een dergelijk belang is slechts sprake wanneer de nietigverklaring van de bestreden handeling als zodanig rechtsgevolgen kan hebben en het beroep de partij die het heeft ingesteld, een voordeel kan verschaffen.

In het geval van een beschikking van de Commissie betreffende een nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP), waarbij dit NTP slechts is afgewezen voor zover het voorzag in bepaalde ex-postaanpassingen van de toewijzing van emissierechten die zij onverenigbaar verklaarde met de criteria nrs. 5 en 10 van bijlage III bij richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, hangt het antwoord op de vraag van het procesbelang af van de juridische aard van de onderzoeksprocedure en de beslissingsbevoegdheid van de Commissie krachtens artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 alsook in het bijzonder van de vraag of de bestreden beschikking een goedkeuring van het NTP in zijn geheel inhoudt.

(cf. punten 96, 98)

2. De toetsing vooraf die de Commissie na kennisgeving door een lidstaat van een nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP) verricht krachtens artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, leidt niet noodzakelijkerwijs tot een goedkeuringsbesluit, daar de Commissie slechts dient op te treden voor zover zij het noodzakelijk acht bezwaren te maken tegen delen van het meegedeelde NTP en, bij weigering van de lidstaat zijn NTP te wijzigen, een besluit tot verwerping moet nemen. Bovendien geldt voor deze bezwaren en het besluit tot verwerping een termijn van drie maanden vanaf de mededeling van het NTP. Zo niet wordt het aangemelde NTP namelijk definitief en bestaat een vermoeden van rechtmatigheid waardoor de lidstaat het in de betrokken toewijzingsperiode kan uitvoeren. Deze bijzondere toetsing berust dus op het vermoeden van rechtmatigheid van de overheidsmaatregelen, die alleen aan een voorlopig uitvoeringsverbod zijn onderworpen. Besluiten van de Commissie tot verwerping van een NTP of delen ervan kunnen derhalve, ook wanneer de Commissie daarin de andere delen van het plan uitdrukkelijk aanvaardt of de redenen noemt waarom zij niet voornemens is daartegen bezwaar te maken, met de daaropvolgende aanvaarding van de in het NTP aangebrachte wijzigingen, niet worden beschouwd als een goedkeuring in de zin van een handeling die rechten in het leven roept, aangezien de in deze context meegedeelde maatregelen naar hun aard geen dergelijke goedkeuring behoeven.

(cf. punt 115)

3. De toetsingsprocedure die wordt ingeleid krachtens artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, beoogt niet alleen de Commissie in staat te stellen vooraf te controleren, maar ook de lidstaten rechtszekerheid te verschaffen en hen in het bijzonder in staat te stellen snel te weten hoe zij op basis van hun nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP) in de betrokken toewijzingsperiode de emissierechten kunnen toewijzen en de emissiehandelsregeling kunnen beheren. Gelet op de beperkte duur van deze periode hebben namelijk zowel de Commissie als de lidstaten er een rechtmatig belang bij dat elk geschil over de inhoud van het NTP snel wordt opgelost en dat het NTP tijdens zijn geldingsduur niet het gevaar loopt door de Commissie te worden betwist. Bovendien wordt de verwezenlijking van de doelstellingen van richtlijn 2003/87 op een kosteneffectieve en economisch efficiënte wijze verhinderd door het stellen van een verbod het NTP uit te voeren zolang de Commissie geen goedkeuringsbeschikking heeft gegeven.

(cf. punten 117‑118)

4. Aangezien de Commissie met betrekking tot het door een lidstaat meegedeelde nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP) geen algemene goedkeuringsbevoegdheid in eigenlijke zin heeft, kan op het uitblijven van bezwaren van de Commissie bij het verstrijken van de termijn van drie maanden van artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, geen juridisch vermoeden of rechtsfictie van goedkeuring van het NTP worden gebaseerd. In dit opzicht beschikt de Commissie alleen over een beperkte bevoegdheid van toezicht en verwerping, die tot de criteria van bijlage III en tot artikel 10 van deze richtlijn is beperkt. Het verstrijken van deze termijn heeft derhalve alleen tot gevolg dat het NTP – waarvoor behoudens bezwaren van de Commissie een vermoeden van rechtmatigheid bestaat – definitief wordt en door de lidstaat kan worden toegepast zonder enige algemene goedkeuring van de Commissie. Deze beoordeling vindt steun in het feit dat artikel 9, lid 3, van deze richtlijn geen uitdrukkelijke bepaling bevat waarbij een juridisch vermoeden of een rechtsfictie ontstaat, hetgeen trouwens de controlebevoegdheid van de Commissie krachtens artikel 226 EG zou kunnen aantasten, waarvan zij gebruik moet kunnen maken.

(cf. punten 120‑122)

5. Ongeacht de overwegingen waarop een bezwarende handeling moge berusten, alleen het dispositief kan rechtsgevolgen hebben en derhalve bezwarend zijn. De in de motivering van de bestreden beschikking geformuleerde beoordelingen zijn daarentegen als zodanig niet vatbaar voor beroep tot nietigverklaring en kunnen door de gemeenschapsrechter slechts op hun rechtmatigheid worden getoetst voor zover zij als motivering van een bezwarende handeling noodzakelijk zijn ter ondersteuning van het dispositief, of deze motivering althans de materiële inhoud van het dispositief van de betrokken handeling kan wijzigen. Het dispositief van een handeling is in beginsel onlosmakelijk verbonden met de motivering ervan, zodat het, indien nodig, moet worden uitgelegd met inachtneming van de overwegingen die tot de vaststelling ervan hebben geleid.

Daar het dispositief van een beschikking van de Commissie betreffende een nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten krachtens artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, geen juridisch verbindend standpunt over een regel inhoudt, vallen de bestanddelen van de motivering van de beschikking betreffende deze regel en de mogelijke verenigbaarheid ervan met de bepalingen inzake staatssteun bijgevolg buiten de controle van de gemeenschapsrechter in het kader van een beroep tot nietigverklaring van deze beschikking krachtens artikel 230 EG, en kan een marktdeelnemer daaraan geen procesbelang ontlenen.

(cf. punten 127, 130)

6. De krachtens artikel 88, lid 3, EG op een lidstaat rustende verplichting om de Commissie op de hoogte te brengen van elk voornemen tot invoering van steunmaatregelen verschilt juridisch en is in beginsel juridisch onafhankelijk van die tot mededeling van een nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP) krachtens artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap. In het kader van een beschikking die uitsluitend op artikel 9, lid 3, van deze richtlijn en niet op de artikelen 87 EG en 88 EG is gebaseerd, kan de Commissie slechts op het eerste gezicht de steunaspecten van het betrokken NTP vanuit staatssteunrechtelijk oogpunt beoordelen, welk oordeel niet in de weg kan staan aan een formele beslissing in de zin van artikel 88, lid 3, derde zin, EG.

(cf. punt 133)

7. Noch richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, die alleen op artikel 175 EG en niet op artikel 89 EG is gebaseerd, noch in deze context vastgestelde juridisch niet-bindende maatregelen kunnen de draagwijdte en de nuttige werking van de bepalingen inzake het toezicht op staatssteun daadwerkelijk beperken. Onder het voorbehoud van de verplichting van de Commissie om in het kader van een onderzoeksprocedure krachtens artikel 9, lid 3, van richtlijn 2003/87 rekening te houden met de mogelijkheid van conflicten tussen de bepalingen van een nationaal plan voor toewijzing van broeikasgasemissierechten (NTP) en het recht inzake staatssteun alsook met de mogelijkheid dat de mededeling van een NTP ook als een aanmelding in de zin van artikel 88, lid 3, EG kan worden beschouwd, kan deze richtlijn bij gebrek aan een relevante rechtsgrondslag namelijk geen lex specialis zijn, die in het kader van de onderzoeksprocedure van artikel 9, lid 3, toezicht op staatssteun mogelijk maakt.

(cf. punten 132, 134)

8. Criterium nr. 5 van bijlage III bij richtlijn 2003/87 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap, krachtens hetwelk de artikelen 87 EG en 88 EG ook in het kader van de toepassing van nationale plannen voor toewijzing van broeikasgasemissierechten in acht moeten worden genomen, is slechts de uitdrukking van een vast beginsel van gemeenschapsrecht volgens hetwelk maatregelen van afgeleid recht aldus moeten worden uitgevoerd dat zij de verdragsbepalingen of andere bepalingen van primair recht zoals de algemene rechtsbeginselen of grondrechten niet schenden. Deze algemene verplichting het gemeenschapsrecht in acht te nemen kan evenwel niet betekenen dat een administratieve procedure moet worden gevoerd met toepassing van alle relevante procedurele en materiële bepalingen zoals die van verordening nr. 659/1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 88 EG, maar verplicht de Commissie alleen tot een beoordeling op het eerste gezicht in het kader van de toepassing van richtlijn 2003/87. Ten slotte kan de Commissie in het kader van de onderzoeksprocedure van artikel 9, lid 3, van deze richtlijn de lidstaten geenszins machtigen af te wijken van bepalingen van gemeenschapsrecht die er niet in zijn vervat.

(cf. punt 135)