Conclusie van advocaat-generaal Jacobs van 14 maart 2002. - Commissie van de Europese Gemeenschappen tegen Koninkrijk België. - Richtlijn 97/33/EG - Telecommunicatie - Interconnectie van netwerken - Interoperabiliteit van diensten. - Zaak C-221/01.



Jurisprudentie 2002 bladzijde I-07835



Conclusie van de advocaat generaal

1. Met dit krachtens artikel 226 EG ingestelde beroep verzoekt de Commissie het Hof vast te stellen dat het Koninkrijk België, door niet de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen die nodig zijn om te voldoen aan richtlijn 97/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 1997 inzake interconnectie op telecommunicatiegebied, wat betreft de waarborging van de universele dienst en van de interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van Open Network Provision (ONP), in het bijzonder aan de artikelen 7, lid 5, 9, lid 3, en 14, leden 1 en 2, ervan, de krachtens deze richtlijn op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen.

Richtlijn 97/33

2. Bij richtlijn 97/33 wordt een regelgevingskader vastgesteld teneinde in de Gemeenschap de interconnectie van telecommunicatienetwerken en met name de interoperabiliteit van telecommunicatiediensten te waarborgen, onder meer om het verstrekken van universele diensten in een open en door concurrentie gekenmerkte marktomgeving te kunnen garanderen. De richtlijn betreft de harmonisatie van de voorwaarden voor open en efficiënte interconnectie van en toegang tot openbare telecommunicatienetwerken en algemeen beschikbare telecommunicatiediensten."

3. In het kader van het onderhavige beroep zijn de volgende punten van richtlijn 97/33 van belang. Op de speciale bepalingen die hier in geding zijn, zal ik bij de bespreking van de afzonderlijke grieven terugkomen.

4. Krachtens artikel 3, lid 1, van de richtlijn nemen de lidstaten alle nodige maatregelen tot opheffing van alle beperkingen waardoor organisaties die gerechtigd zijn telecommunicatienetwerken en telecommunicatiediensten aan te bieden, worden belemmerd om onderling interconnectieovereenkomsten aan te gaan. Commerciële interconnectieregelingen dienen tussen de betrokken partijen te worden overeengekomen, met inachtneming van de bepalingen van de richtlijn en van de mededingingsregels van het Verdrag.

5. Volgens artikel 4 hebben de organisaties die gerechtigd zijn telecommunicatienetwerken en/of telecommunicatiediensten te verstrekken, het recht en, indien organisaties in die categorie daarom verzoeken, de plicht met elkaar over interconnectie te onderhandelen.

6. Volgens artikel 5 kunnen telecommunicatieorganisaties in sommige omstandigheden de kosten van universele dienstverstrekking delen.

7. Artikel 7 stelt een aantal beginselen voor interconnectieprijzen en kostenberekeningssystemen vast die moeten worden toegepast op telecommunicatieorganisaties met een aanmerkelijke macht op de markt in de zin van artikel 4, lid 3.

8. Artikel 9 bepaalt de algemene verantwoordelijkheden van de nationale regelgevende instanties.

9. Artikel 10 stelt een aantal essentiële eisen voor interconnectie betreffende de veiligheid van de netwerkexploitatie, het behoud van de netwerkintegriteit, de interoperabiliteit van diensten en de gegevensbescherming.

10. Volgens artikel 12 dragen de lidstaten er zorg voor dat voor alle algemeen beschikbare telecommunicatiediensten adequate nummers en nummerreeksen worden geboden

11. Volgens artikel 14 moet de in een aantal artikelen bedoelde informatie worden gepubliceerd of op verzoek toegankelijk worden gemaakt voor de betrokken partijen.

12. Volgens artikel 23 doen de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 1997 aan de richtlijn te voldoen, en stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

Feiten

13. Bij brief van 13 januari 1998 heeft de Belgische regering de Commissie in kennis gesteld van een wet van 19 december 1997 die strekte tot omzetting van richtlijn 97/33.

14. Op 6 augustus 1998 heeft de Commissie de Belgische autoriteiten een aanmaningsbrief krachtens artikel 169 EG-Verdrag (thans artikel 226 EG) gezonden, waarin zij meedeelde dat de aangemelde wetgeving niet alle bepalingen van richtlijn 97/33 juist omzette.

15. Bij brief van 8 september 1998 hebben de Belgische autoriteiten de Commissie meegedeeld dat nadere wetgeving tot omzetting van de richtlijn zou worden vastgesteld. Bij brief van 12 oktober 1998 hebben deze autoriteiten de aanmaningsbrief beantwoord.

16. De Commissie bleef van mening dat de Belgische regeling de richtlijn niet volledig had omgezet, en heeft het Koninkrijk België op 15 april 1999 een met redenen omkleed advies krachtens artikel 226 EG gezonden, waarin werd verklaard dat in de Belgische voorschriften een aantal nader genoemde bepalingen van de richtlijn niet tot uiting kwamen.

17. Bij brieven van 26 april, 21 juni (in antwoord op het met redenen omkleed advies), 18 oktober en 10 december 1999 hebben de Belgische autoriteiten de Commissie meegedeeld dat aanvullende wettelijke bepalingen waren goedgekeurd.

18. Ofschoon deze wetgeving gedeeltelijk aan de grieven van de Commissie tegemoet kwam, bleef zij niettemin bij haar standpunt dat de omzetting van richtlijn 97/33 met name wat betreft artikel 7, lid 5, artikel 9, lid 3, en artikel 14, leden 1 en 2, ontoereikend was. Bijgevolg heeft zij het onderhavige beroep ingesteld.

De grief betreffende artikel 7, lid 5

19. Artikel 7 - Beginselen voor interconnectieprijzen en kostenberekeningssystemen" - is van toepassing op organisaties die door de nationale regelgevende instanties zijn aangemeld als beschikkend over een aanmerkelijke macht op de markt.

20. Volgens artikel 7, lid 5, stelt de Commissie aanbevelingen op voor kostenberekeningssystemen en scheiding van boekhoudingen in verband met interconnectie. De laatste twee zinnen van de tweede alinea bepalen, voorzover relevant, het volgende:

De overeenstemming met het kostenberekeningssysteem dient door de nationale regelgevende instantie of een ander bevoegd lichaam, [...] te worden gecontroleerd. Elk jaar dient een overeenstemmingsverklaring te worden gepubliceerd."

21. Volgens de Commissie bevat de toepasselijke Belgische wetgeving geen methode om de overeenstemming met het kostenberekeningssysteem te controleren of om een overeenstemmingsverklaring te publiceren.

22. In zijn verweerschrift wijst België op het Belgisch wetgevend instrumentarium en haalt tal van bepalingen aan die het Instituut (Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie, de Belgische regelgevende organisatie) verschillende algemene bevoegdheden verlenen. In repliek aanvaardt België evenwel dat zijn wettelijke regeling geen systeem voor de controle van de overeenstemming in de zin van artikel 7, lid 5, bevat en deelt het het Hof mee die leemte spoedig te zullen opvullen.

23. Bijgevolg dient de vordering van de Commissie gegrond te worden verklaard.

Artikel 9, lid 3

24. De titel van artikel 9 luidt: Algemene verantwoordelijkheden van de nationale regelgevende instanties".

25. Volgens artikel 9, lid 1, bevorderen en garanderen de nationale regelgevende instanties in het belang van alle gebruikers adequate interconnectie, waarbij zij hun verantwoordelijkheden zodanig uitoefenen dat maximale economische efficiëntie wordt bereikt en de eindgebruikers maximaal profijt trekken". In het bijzonder houden zij rekening met een aantal specifieke factoren, zoals de noodzaak de totstandkoming van een door concurrentie gekenmerkte markt te bevorderen, de noodzaak om te zorgen voor de eerlijke en behoorlijke ontwikkeling van een geharmoniseerde Europese telecommunicatiemarkt, alsook de beginselen van niet-discriminatie (met inbegrip van gelijke toegang) en evenredigheid.

26. Artikel 9, lid 3, eerste alinea, luidt:

Bij het nastreven van de in lid 1 vermelde doeleinden mogen de nationale regelgevende instanties te allen tijde op eigen initiatief optreden, en dienen zij zulks te doen indien een der partijen daarom verzoekt, teneinde aan te geven welke onderwerpen in een interconnectieovereenkomst dienen te worden opgenomen of specifieke voorwaarden vast te stellen waaraan door een of meer partijen bij een dergelijke overeenkomst moet worden voldaan. De nationale regelgevende instanties mogen in uitzonderlijke gevallen eisen dat in reeds gesloten interconnectieovereenkomsten wijzigingen worden aangebracht, voorzover dit gerechtvaardigd is om daadwerkelijke mededinging en/of interoperabiliteit van diensten voor gebruikers te waarborgen."

27. Volgens de Commissie voorziet de Belgische uitvoeringsregeling niet in het optreden te allen tijde op eigen initiatief" van de regelgevende instantie in onderhandelingen in de zin van deze bepaling.

28. Als verweer wijst België in de eerste plaats op twee algemene bepalingen van de wet van 21 maart 1991 betreffende de hervorming van sommige economische overheidsbedrijven. Volgens artikel 75, § 3, is het Instituut belast met een algemene opdracht inzake toezicht en controle" op een aantal bepalingen van de wet. Volgens artikel 79 bis, § 1, kan het Instituut ter vervulling van zijn taak alle noodzakelijke inlichtingen inwinnen bij de ondernemingen en ondernemingsverenigingen". Deze bepalingen geven de regelgevende instantie, aldus België, de algemene bevoegdheid te allen tijde op te treden wanneer een wettelijke verplichting of de algemene doelstellingen van de uitvoeringsregeling niet in acht worden genomen.

29. In de tweede plaats wijst België op andere bepalingen die het in zijn antwoord op het met redenen omkleed advies beschouwde als een omzetting van artikel 9, lid 3. Deze bepalingen zijn artikel 109 ter, § 4 en § 5, van de wet van 21 maart 1991, zoals gewijzigd, en de artikelen 8 en 12 van het Koninklijk Besluit van 20 april 1999 tot vaststelling van de termijnen en de algemene principes van toepassing op de commerciële onderhandelingen die worden gevoerd om interconnectieovereenkomsten te sluiten en tot vaststelling van de nadere regels voor publicatie van het referentie-interconnectieaanbod en tot vaststelling van de voorwaarden die geregeld moeten worden in de interconnectieovereenkomst.

30. Volgens artikel 109 ter, § 4, eerste alinea, van de wet van 21 maart 1991, zoals gewijzigd, moet elke organisatie met een sterke positie op de markt een interconnectieaanbod publiceren.

31. De vijfde en de zesde alinea luiden:

Het Instituut kan de wijzigingen aan het interconnectieaanbod opleggen die het absoluut noodzakelijk acht.

Indien leveranciers van openbare telecommunicatienetwerken of aan het publiek aangeboden telecommunicatiediensten hun netwerken of diensten niet geïnterconnecteerd hebben, terwijl het Instituut een dergelijke interconnectie absoluut noodzakelijk acht in het belang van de gebruikers, kan het Instituut eisen dat er tot interconnectie wordt overgegaan. In dat geval legt het de interconnectievoorwaarden vast, behoudens het recht van de partijen om overeenkomstig § 5 van dit artikel een overeenkomst te sluiten".

32. Artikel 109 ter, § 5, tweede alinea, luidt:

Indien zulks absoluut noodzakelijk is om de gelijkheid van de mededingingsvoorwaarden of de interoperabiliteit te garanderen, mag het Instituut vragen de reeds gesloten overeenkomsten te wijzigen".

33. Het Koninklijk Besluit van 20 april 1999 betreft de commerciële onderhandelingen over interconnecties. Indien de partijen na afloop van de in artikel 7 gestelde termijn geen akkoord hebben bereikt, kunnen zij, aldus artikel 8, gezamenlijk of op eigen initiatief, de Kamer voor interconnectie, bijzondere toegang en gedeeld gebruik" om tussenkomst verzoeken. Indien de partijen er niet in slagen om een interconnectieakkoord te sluiten, moet de partij tot wie het verzoek om interconnectie was gericht, met het oog op de tussenkomst van de Kamer, volgens artikel 12, een interconnectieaanbod uitwerken. Het Instituut kan beslissen om dit interconnectieaanbod te wijzigen met het oog op het bereiken van overeenstemming tussen de partijen.

34. De Commissie blijft bij haar standpunt dat voormelde bepalingen niet voorzien in optreden van de regelgevende instanties in onderhandelingen te allen tijde op eigen initiatief" in de zin van artikel 9, lid 3, van de richtlijn.

35. Op dit punt aanvaard ik het betoog van de Commissie. Blijkens de bewoordingen van artikel 9, lid 3, dienen de nationale regelgevende instanties duidelijk te kunnen optreden in onderhandelingen die tot een interconnectieakkoord leiden. De wetgever onderscheidde dit duidelijk van de bevoegdheid te verlangen dat wijzigingen worden aangebracht in reeds gesloten interconnectieovereenkomsten. De nationale wetgeving waarop België zich beroept, blijkt echter ofwel zeer algemene controlebevoegdheden te verlenen die mijns inziens niet kunnen worden beschouwd als een afdoende omzetting van een bijzondere bevoegdheid om op te treden in commerciële onderhandelingen, ofwel specifieke bevoegdheden om op te treden in gevallen die de in artikel 9, lid 3, bedoelde gevallen niet volledig dekken.

36. In het bijzonder betreft artikel 109 ter, § 5, tweede alinea, zoals de Commissie stelt, alleen reeds gesloten overeenkomsten en machtigt het de instantie niet om op te treden in de onderhandelingen die tot een interconnectieakkoord leiden. Artikelen 109 ter, § 4, betreft alleen het vereiste van Belgisch recht dat organisaties met een sterke marktpositie een zogenaamde referentie-interconnectieaanbieding publiceren - zoals vereist door artikel 7, lid 3, van de richtlijn - om als basis voor daaropvolgende onderhandelingen te dienen. Deze aanbieding kan door het Instituut worden gewijzigd. Dat recht verschilt evenwel van een recht van het Instituut om op te treden in om het even welke onderhandelingen met het oog op een interconnectieakkoord. Artikel 8 van het Koninklijk Besluit is alleen van toepassing wanneer partijen om een optreden verzoeken, en artikel 12 alleen wanneer partijen geen interconnectieakkoord hebben kunnen sluiten.

37. In repliek lijkt België te aanvaarden dat zijn wetgeving artikel 9, lid 3, van de richtlijn niet afdoende omzet en legt het een ontwerp van Koninklijk Besluit houdende wijziging van het Koninklijk Besluit van 20 april 1999 over, waarbij daarin een nieuw artikel 7 bis wordt ingelast dat, aldus België, de bewoordingen van de richtlijn letterlijk overneemt.

38. In deze omstandigheden moet de vordering van de Commissie gegrond worden verklaard.

Artikel 14, leden 1 en 2

39. Artikel 14 - Publicatie van en toegang tot informatie" - bepaalt voorzover relevant

1. Met betrekking tot de informatie, bedoeld in artikel 7, lid 3, artikel 9, lid 2, artikel 10 en artikel 12, lid 4, dragen de nationale regelgevende instanties er zorg voor dat actuele informatie op een geschikte wijze wordt gepubliceerd zodat de betrokken partijen gemakkelijke toegang tot die informatie hebben. In het staatsblad van de betrokken lidstaat wordt vermeld hoe deze informatie wordt gepubliceerd.

2. Met betrekking tot de informatie, bedoeld in artikel 4, lid 1, artikel 5, leden 3 en 5, artikel 6, onder c), en artikel 9, lid 3, dragen de nationale regelgevende instanties er zorg voor dat actuele specifieke informatie als bedoeld in die artikelen op verzoek gedurende de normale werktijden gratis beschikbaar wordt gesteld aan belangstellenden. In het staatsblad van de betrokken lidstaat wordt vermeld wanneer en waar de informatie kan worden verkregen."

40. In haar verzoekschrift stelt de Commissie dat België zijn verplichtingen krachtens enerzijds artikel 14, lid 1, juncto artikel 7, lid 3, artikel 9, lid 2, artikel 10 en artikel 12, lid 4, en anderzijds artikel 14, lid 2, juncto artikel 9, lid 3, niet is nagekomen.

41. In repliek aanvaardt de Commissie dat de situatie met betrekking tot artikel 7, lid 3, en artikel 9, lid 3, gelet op de verklaringen van België in zijn verweerschrift, als bevredigend kan worden beschouwd. Zij handhaaft evenwel haar klacht met betrekking tot artikel 9, lid 2, artikel 10 en artikel 12, lid 4, die niet waren vermeld in het verweerschrift.

Artikel 9, lid 2

42. Artikel 9, lid 2, van de richtlijn luidt:

Algemene voorwaarden die van tevoren door de nationale regelgevende instantie worden vastgesteld, worden overeenkomstig artikel 14, lid 1, gepubliceerd.

In het bijzonder met betrekking tot de interconnectie tussen organisaties die in bijlage II zijn vermeld,

- kunnen de nationale regelgevende instanties ex ante voorwaarden vaststellen voor de gebieden die zijn opgesomd in bijlage VII, deel 1;

- dienen de nationale regelgevende instanties te bevorderen dat in de interconnectieovereenkomsten de in bijlage VII, deel 2, vermelde onderwerpen worden bestreken."

43. In repliek verklaart België dat artikel 14, lid 1, juncto artikel 9, lid 2, van de richtlijn zijn omgezet door het Koninklijk Besluit van 20 april 1999, en in het bijzonder door de artikelen 17 tot en met 21 daarvan.

44. De artikelen 17 tot en met 20 van het Koninklijk Besluit van 20 april 1999 vormen hoofdstuk II, afdeling 2, ervan. Hoofdstuk II is getiteld Publicatie van het referentie-interconnectieaanbod" en afdeling 2 Publicatie van de referentieaanbieding". Volgens artikel 17 plaatsen organisaties met een sterke positie op de betrokken markt een mededeling in het Belgisch Staatsblad teneinde kennis te geven van de goedkeuring van het referentie-interconnectieaanbod door het Instituut. Volgens artikel 18 wordt deze mededeling jaarlijks vóór 30 december gepubliceerd. Volgens artikel 19 is de referentie-interconnectieaanbieding openbaar en gratis, en volgens artikel 20 is de referentie-interconnectieaanbieding in principe geldig voor het kalenderjaar dat volgt op het jaar van publicatie.

45. Artikel 21 van het Koninklijk Besluit staat in hoofdstuk III, Technische en financiële voorwaarden". Het stelt de technische en financiële voorwaarden vast die overeenkomstig artikel 109 ter, § 5, van de wet van 21 maart 1991 ten minste in de interconnectieakkoorden moeten worden vastgesteld.

46. De eerste alinea van artikel 109 ter, § 5, voorzover relevant, luidt:

De interconnectie maakt het voorwerp uit van een overeenkomst tussen de betrokken partijen. Daarin worden de technische en financiële voorwaarden van de interconnectie vastgelegd. De Koning stelt op advies van het Instituut de voorwaarden vast die op zijn minst moeten worden geregeld in een interconnectieovereenkomst.[...]"

47. Volgens het Verslag aan de Koning" dat het Koninklijk Besluit van 20 april 1999 inleidt, vallen de voorwaarden uiteen in drie grote groepen: in de eerste plaats de technische voorwaarden betreffende de netwerkinfrastructuur en het soort te verstrekken diensten; in de tweede plaats de wettelijke en contractuele voorwaarden en in de derde plaats, de financiële en commerciële voorwaarden. De voorwaarden herhalen bijna volledig de Andere onderwerpen waarvan opname in interconnectieovereenkomsten moet worden aangemoedigd", vermeld in deel 2 van bijlage VII bij de richtlijn overeenkomstig artikel 9, lid 3, tweede alinea, ervan.

48. Volgens de Commissie voorzien de artikelen 17 tot en met 21 van het Koninklijk Besluit weliswaar in de publicatie van de goedkeuring van het referentie-interconnectieaanbod door het Instituut, maar niet in enige publicatie of mededeling van de algemene voorwaarden die van tevoren door de nationale regelgevende instantie worden vastgesteld, zoals vereist door artikel 9, lid 2, van de richtlijn.

49. Het argument van de Commissie lijkt mij correct voorzover het de artikelen 17 tot en met 20 van het Koninklijk Besluit betreft. Artikel 21, gelezen tegen de achtergrond van artikel 109 ter, § 5, van de wet van 21 maart 1991, lijkt evenwel van tevoren door de nationale regelgevende instantie vastgestelde algemene voorwaarden in de zin van artikel 9, lid 2, te bevatten.

50. Volgens artikel 14, lid 1, van de richtlijn dragen de nationale regelgevende instanties met betrekking tot de informatie, bedoeld in artikel 9, lid 2, er zorg voor dat actuele informatie op een geschikte wijze wordt gepubliceerd zodat de betrokken partijen gemakkelijke toegang tot die informatie hebben" en wordt in het staatsblad van de betrokken lidstaat [...] vermeld hoe deze informatie wordt gepubliceerd".

51. Volgens België is voldaan aan het vereiste van publicatie van artikel 14, lid 1, aangezien de Belgische wetgeving zelf in het Belgisch Staatsblad wordt gepubliceerd.

52. Wanneer - zoals in de onderhavige zaak - de betrokken informatie, namelijk, wat deze grief betreft, de algemene voorwaarden die van tevoren door de nationale regelgevende instantie zijn vastgesteld, zelf in het staatsblad van de betrokken lidstaat wordt gepubliceerd, ben ik het eens met België dat dit een publicatie in de zin van artikel 14, lid 1, vormt. Het ware absurd - zoals België opmerkt - te verlangen dat in het Belgisch Staatsblad waarin de informatie wordt gepubliceerd, erop wordt gewezen dat zij aldaar wordt gepubliceerd.

53. Mijns inziens moet de vordering van de Commissie tot vaststelling dat België voorzover artikel 9, lid 2, betreft, artikel 14, lid 1, niet heeft omgezet, dus worden afgewezen.

Artikel 10

54. Artikel 10, tweede alinea, van de richtlijn bepaalt

Indien de nationale regelgevende instantie in interconnectieovereenkomsten voorwaarden oplegt die op essentiële eisen berusten, worden die voorwaarden gepubliceerd overeenkomstig artikel 14, lid 1."

55. In repliek wijst België op eerdere correspondentie met de Commissie blijkens welke artikel 14, lid 1, van de richtlijn, wat artikel 10 betreft, is omgezet door twee Koninklijke Besluiten van 22 juni 1998 i) betreffende de voorwaarden inzake aanleg en exploitatie van openbare telecommunicatienetwerken en ii) tot vaststelling van het bestek van toepassing op de spraaktelefoondienst en de procedure inzake de toekenning van individuele vergunningen.

56. Deze Koninklijke Besluiten bevatten beiden bepalingen krachtens welke operatoren in hun interconnectieakkoorden de maatregelen moeten vermelden die zij hebben genomen om de naleving van de essentiële eisen en in het bijzonder (in de twee besluiten) de interoperabiliteit van de diensten en de gegevensbescherming alsook (in het geval van openbare telecommunicatienetwerken) de veiligheid van de werking van het netwerk en het behoud van de integriteit van het netwerk te garanderen. De preambule van de twee besluiten noemt de richtlijn en het advies van het Instituut.

57. De twee Koninklijke Besluiten van 22 juni 1998 die dus althans gedeeltelijk op het advies van het Instituut gebaseerd zijn, leggen in interconnectieakkoorden voorwaarden op die op essentiële eisen berusten en vallen daarom onder de werkingssfeer van artikel 10 van de richtlijn. Volgens artikel 14, lid 1, van de richtlijn dragen de nationale regelgevende instanties er zorg voor dat de in artikel 10 bedoelde informatie op een geschikte wijze wordt gepubliceerd zodat de betrokken partijen gemakkelijke toegang tot die informatie hebben" en wordt in het Staatsblad van de betrokken lidstaat [...] vermeld hoe deze informatie wordt gepubliceerd".

58. Volgens België wordt de in artikel 10 van de richtlijn bedoelde informatie verstrekt in de Belgische wetgeving; aangezien deze wetgeving zelf wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad, is voldaan aan het vereiste van artikel 14, lid 1.

59. Om voormelde redenen is mijns inziens dit argument gegrond, zodat de vordering van de Commissie tot vaststelling dat België voorzover het artikel 10 betreft, artikel 14, lid 1, niet heeft omgezet, dus moet worden afgewezen.

Artikel 12, lid 4

60. Artikel 12, lid 4, van de richtlijn bepaalt:

De nationale regelgevende instanties dragen er zorg voor dat de hoofdelementen van de nationale nummerplannen en alle latere toevoegingen of wijzigingen daarop worden gepubliceerd overeenkomstig artikel 14, lid 1, slechts onderhevig aan beperkingen die in verband met de nationale veiligheid zijn gesteld."

61. Volgens België is deze bepaling correct omgezet door artikel 2, § 2, van het Koninklijk Besluit van 10 december 1997 betreffende het beheer van het nummeringsplan:

Het Instituut is belast met de vaststelling, de toevoeging en eventuele wijziging van de nummeringsplannen binnen de nadere regels van hoofdstuk drie tot en met negen.

De in vorig lid bepaalde hoofdelementen zijn openbaar en verkrijgbaar bij het Instituut op eenvoudige aanvraag. Het Instituut verwijst naar deze hoofdelementen in het Belgisch Staatsblad [...]".

62. België wijst erop dat in de verwijzing" in het Belgisch Staatsblad wordt vermeld dat de hoofdelementen op de website van het Instituut worden gepubliceerd. Zijns inziens wordt aldus vermeld hoe deze informatie wordt gepubliceerd" in de zin van artikel 14, lid 1, van de richtlijn.

63. België eindigt zijn repliek evenwel met een verwijzing naar een ontwerp van een Koninklijk Besluit houdende wijziging van artikel 2, § 2, tweede alinea, van het Koninklijk Besluit van 10 december 1997, waarin de tekst van artikel 14, lid 1, van de richtlijn letterlijk wordt overgenomen. De tweede zin van de tweede alinea zou na de wijziging luiden: Het Instituut vermeldt in het Belgisch Staatsblad hoe deze informatie wordt gepubliceerd."

64. Zoals gezegd, verlangt artikel 14, lid 1, dat de nationale regelgevende instanties er zorg voor (dragen) dat actuele informatie op een geschikte wijze wordt gepubliceerd zodat de betrokken partijen gemakkelijke toegang tot die informatie hebben". Er worden geen verdere aanwijzingen over de wijze van publicatie gegeven, maar de bepaling verlangt wel dat in het staatsblad van de betrokken lidstaat wordt vermeld hoe deze informatie wordt gepubliceerd.

65. Ofschoon ik bereid ben te aanvaarden dat publicatie via het internet in de moderne telecommunicatiesector geschikt" is in de zin van artikel 14, lid 1, blijkt uit de repliek van België helaas niet duidelijk wat precies wordt bedoeld met de verwijzing" in het Belgisch Staatsblad, dan wel of inmiddels reeds is verwezen naar de publicatie op de website; evenmin is enige informatie in die zin aan het Hof verstrekt.

66. In deze omstandigheden moet de vordering van de Commissie om vast te stellen dat België voorzover het artikel 12, lid 4, betreft, artikel 14, lid 1, niet heeft omgezet, worden toegewezen.

Kosten

67. Aangezien de Commissie op de meeste punten in het gelijk is gesteld, moet België worden verwezen in de kosten.

Conclusie

68. Mitsdien geef ik het Hof in overweging:

1) vast te stellen dat het Koninkrijk België, door artikel 7, lid 5, artikel 9, lid 3, en artikel 14, lid 1, van richtlijn 97/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 1997 inzake interconnectie op telecommunicatiegebied, wat betreft de waarborging van de universele dienst en van de interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van Open Network Provision (ONP) niet naar behoren om te zetten, de krachtens die richtlijn op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen;

2) het Koninkrijk België te verwijzen in de kosten.