Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen – Terugbetaling of kwijtschelding van rechten bij invoer of uitvoer – Billijkheidsclausule ingevoerd bij artikel 905 van verordening nr. 2454/93 – Draagwijdte – Beslissingsbevoegdheid van Commissie – Wijze van uitoefening – „Bijzondere situatie” – Begrip – Nalaten van nationale autoriteiten om belastingplichtige te goeder trouw van verloop van onderzoek in kennis te stellen in belang van dat onderzoek – Daaronder begrepen

(Verordening nr. 2913/92 van de Raad, art. 239; verordening nr. 2454/93 van de Commissie, art. 905)

2. Eigen middelen van de Europese Gemeenschappen – Terugbetaling of kwijtschelding van rechten bij invoer of uitvoer – Billijkheidsclausule ingevoerd bij artikel 905 van verordening nr. 2454/93 – Draagwijdte – Beslissingsbevoegdheid van Commissie – Wijze van uitoefening – „Ontbreken van klaarblijkelijke nalatigheid” – Begrip – Niet-sluiten van verzekering – Daarvan uitgesloten

(Verordening nr. 2913/92 van de Raad, art. 239; verordening nr. 2454/93 van de Commissie, art. 905)

Samenvatting

1. Artikel 905 van verordening nr. 2454/93 houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van verordening nr. 2913/92 tot vaststelling van het communautair douanewetboek, welke bepaling de in artikel 239 van het douanewetboek vervatte regel betreffende terugbetaling of kwijtschelding van rechten bij invoer of bij uitvoer preciseert en nader uitwerkt, vormt een algemene billijkheidsclausule voor met name uitzonderlijke situaties die op zich niet tot de in de artikelen 900 tot en met 904 van de uitvoeringsverordening bedoelde gevallen behoren. Uit de bewoordingen van voormeld artikel volgt dat de terugbetaling van invoerrechten afhankelijk is van twee cumulatieve voorwaarden, te weten het bestaan van een bijzondere situatie en de afwezigheid van manipulatie of klaarblijkelijke nalatigheid van de zijde van de belanghebbende.

Van omstandigheden die een bijzondere situatie opleveren, is sprake wanneer met inachtneming van de billijkheid die aan artikel 239 van het douanewetboek ten grondslag ligt, wordt vastgesteld dat er elementen zijn waardoor de verzoeker in een situatie kan verkeren die uitzonderlijk is vergeleken met die van de andere marktdeelnemers die dezelfde activiteit verrichten, zodat het niet billijk zou zijn om eerstgenoemde een nadeel te berokkenen dat hij normaliter niet zou hebben ondergaan.

Om uit te maken of bepaalde omstandigheden een bijzondere situatie opleveren, moet de Commissie de relevante feitelijke gegevens in hun geheel onderzoeken. De Commissie beschikt bij de toepassing van een billijkheidsclausule weliswaar over een beoordelingsmarge, doch moet bij de uitoefening van die bevoegdheid het belang van de Gemeenschap bij de naleving van de douanevoorschriften en het belang van de marktdeelnemer die te goeder trouw is, geen nadeel te lijden dat verder gaat dan het normale handelsrisico, daadwerkelijk tegen elkaar afwegen.

In dit verband zijn de politie‑ of douaneautoriteiten weliswaar gerechtigd, hun onderzoeksbevoegdheden uit te oefenen, maar levert de omstandigheid dat de belastingplichtige aan wie geen enkele manipulatie of nalatigheid valt te verwijten, in het belang van een onderzoek niet in kennis is gesteld van het verloop daarvan en van de vaststelling van fraude, een bijzondere situatie op.

(cf. punten 34‑35, 39‑40, 54, 59‑60)

2. Bij de beoordeling of er sprake is van klaarblijkelijke nalatigheid in de zin van artikel 239 van verordening nr. 2913/92 tot vaststelling van het communautair douanewetboek en van artikel 905 van verordening nr. 2454/93 houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van het douanewetboek, moet met name rekening worden gehouden met de ingewikkeldheid van de bepalingen waarvan de niet-uitvoering de douaneschuld heeft doen ontstaan, en met de beroepservaring en de zorgvuldigheid van de ondernemer. Deze drie elementen vormen evenwel slechts beoordelingscriteria, aan de hand waarvan de Commissie in concreto moet nagaan of er al dan niet sprake is geweest van klaarblijkelijke nalatigheid van de ondernemer. De Commissie moet immers in haar onderzoek, met name aan de hand van de genoemde criteria, nagaan welke concrete handelingen of welk concreet verzuim van de aanvrager van de kwijtschelding, afzonderlijk of in hun geheel bekeken, klaarblijkelijke nalatigheid opleveren.

Ofschoon marktdeelnemers zich tegen de gewone handelsrisico’s moeten beschermen, zodat het enkele feit dat zij financiële schade hebben geleden, geen bijzondere situatie in de zin van de communautaire douanevoorschriften vormt, kan niet als algemene regel worden aanvaard dat het niet sluiten van een verzekering als zodanig een kennelijk nalatige handelwijze van de marktdeelnemer oplevert. Bovendien moet er blijkens artikel 239 van verordening nr. 2913/92 en artikel 905 van verordening nr. 2454/93 een verband bestaan tussen de aan de marktdeelnemer verweten nalatigheid en de vastgestelde bijzondere situatie. Bij gebreke van een dergelijk verband zou het onbillijk zijn, het verzoek om kwijtschelding of terugbetaling af te wijzen.

(cf. punten 75, 77, 83‑84)