Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Bescherming van de consument – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 93/13 – Doel

(Richtlijn 93/13 van de Raad)

2. Bescherming van de consument – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 93/13 – Verplichting voor de nationale rechter om ambtshalve te onderzoeken of een beding in een overeenkomst waarover hij moet oordelen, oneerlijk is – Omvang

(Richtlijn 93/13 van de Raad)

3. Recht van de Europese Unie – Rechtstreekse werking – Nationale procesregels – Toepassingsvoorwaarden – Eerbiediging van het gelijkwaardigheidsbeginsel en van het doeltreffendheidsbeginsel

(Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; richtlijn 93/13 van de Raad)

4. Recht van de Europese Unie – Beginselen – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Omvang – Recht op rechtspraak in meerdere instanties – Geen

5. Bescherming van de consument – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 93/13 – Hypothecair beslag – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Omvang – Recht op rechtspraak in meerdere instanties – Geen

(Richtlijn 93/13 van de Raad)

6. Bescherming van de consument – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 93/13 – Hypothecair beslag – Recht op hoger beroep slechts uitgesloten voor de schuldenaar die opkomt tegen de rechterlijke beslissing waarbij zijn verzet tegen de gedwongen executie van zijn onroerende zaak wordt afgewezen – Ontoelaatbaarheid – Schending van het doeltreffendheidsbeginsel en van het beginsel van equality of arms

(Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; richtlijn 93/13 van de Raad, art. 7, lid 1)

7. Recht van de Europese Unie – Beginselen – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Omvang – Beginsel van equality of arms en beginsel van hoor en wederhoor – Daaronder begrepen

Samenvatting

1. Zie de tekst van de beslissing.

(cf. punten 22‑23)

2. Zie de tekst van de beslissing.

(cf. punt 24)

3. Bij gebreke van harmonisatie van de nationale regelingen inzake gedwongen executie zijn de regels voor het instellen, in een hypothecaire beslagprocedure, van hoger beroep tegen de rechterlijke beslissing over de rechtmatigheid van een contractueel beding, krachtens het beginsel van procedurele autonomie van de lidstaten een zaak van hun interne rechtsorde, mits wordt voldaan aan het gelijkwaardigheidsbeginsel en het doeltreffendheidsbeginsel.

(cf. punt 31)

4. Volgens het Unierecht heeft het beginsel van effectieve rechterlijke bescherming geen betrekking op een recht op rechtspraak in twee instanties, maar is het voldoende dat sprake is van toegang tot één enkel gerecht .

(cf. punt 36)

5. Volgens het Unierecht heeft het beginsel van effectieve rechterlijke bescherming geen betrekking op een recht op rechtspraak in twee instanties, maar is het voldoende dat sprake is van toegang tot één enkel gerecht . Dat de consument, in zijn hoedanigheid van beslagene in een hypothecaire beslagprocedure, zich slechts tot één enkele rechterlijke instantie kan wenden om de rechten die hij ontleent aan richtlijn 93/13 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten te doen gelden, is dus op zich niet in strijd met het recht van de Unie.

(cf. punt 36)

6. Artikel 7, lid 1, van richtlijn 93/13 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten, gelezen in samenhang met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, moet aldus worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationaal stelsel van executieprocedures op grond waarvan een hypothecaire beslagprocedure niet kan worden geschorst door de rechter ten gronde, die in zijn einduitspraak hoogstens een vergoeding kan toekennen voor de schade die de consument heeft geleden, voor zover de consument, in zijn hoedanigheid van beslagene, geen hoger beroep kan instellen tegen de rechterlijke beslissing waarbij zijn verzet tegen de executie wordt afgewezen, terwijl de kredietverstrekker, de beslagleggende schuldeiser, dat rechtsmiddel wel kan aanwenden tegen de rechterlijke beslissing waarbij de beëindiging van de procedure of de buitentoepassinglating van een oneerlijk beding wordt gelast.

In de eerste plaats is het namelijk zo dat de consument, en in voorkomend geval met hem ook zijn gezin, in geval van afwijzing van zijn verzet tegen het hypothecair beslag van zijn onroerende zaak, door een dergelijk stelsel wordt blootgesteld aan het risico dat hij zijn woning kwijtraakt als gevolg van een gedwongen verkoop, terwijl de executierechter hoogstens eventueel is overgegaan tot een snelle toetsing van de geldigheid van de contractuele bedingen die de kredietverstrekker aan zijn vordering ten grondslag legt. De bescherming die aan de consument in zijn hoedanigheid van beslagene eventueel wordt geboden door een afzonderlijke rechterlijke toetsing die plaatsvindt in een aan de executieprocedure parallel lopende procedure ten gronde, kan dat risico niet wegnemen, aangezien de consument, indien daaruit zou blijken dat sprake is van een oneerlijk beding, geen aanspraak kan maken op schadeherstel in natura waarbij hij wordt teruggebracht in de situatie waarin hij verkeerde vóór het beslag op de verhypothekeerde onroerende zaak, maar in het beste geval een vergoeding zal ontvangen. Met dat eventuele herstel waarbij uitsluitend sprake kan zijn van schadevergoeding, wordt aan de consument slechts onvolledige en ontoereikende bescherming geboden. Het is geen geschikt en doeltreffend middel in de zin van artikel 7, lid 1, van richtlijn 93/13 om een einde te maken aan het gebruik van het als oneerlijk aangemerkte beding.

In de tweede plaats bevindt de consument, in zijn hoedanigheid van beslagene, zich in een dergelijke verzetprocedure tegen de executie in een zwakke positie ten opzichte van de kredietverstrekker, in zijn hoedanigheid van beslaglegger, waar het gaat om de rechterlijke bescherming van de rechten waar hij zich krachtens richtlijn 93/13 op kan beroepen om op te komen tegen het gebruik van oneerlijke bedingen, waardoor de verwezenlijking van het met deze richtlijn beoogde doel in gevaar komt, aangezien het gebrek aan evenwicht tussen de processuele middelen van de partijen het tussen de contractpartijen bestaande gebrek evenwicht nog vergroot.

(cf. punten 43, 45‑46, 50‑51, en dictum)

7. Het beginsel equality of arms is, net als met name het beginsel van hoor en wederhoor, slechts een logisch uitvloeisel van het begrip eerlijk proces, dat inhoudt dat elke partij een redelijke mogelijkheid moet worden geboden om haar zaak onder zodanige omstandigheden voor te dragen dat zij ten opzichte van de tegenpartij niet wezenlijk wordt benadeeld.

(cf. punt 49)