CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL

N. EMILIOU

van 22 juni 2022 ( 1 )

Zaak C‑259/21

Europees Parlement

tegen

Raad van de Europese Unie

„Gemeenschappelijk visserijbeleid – Beroep tot nietigverklaring – Artikelen 15 tot en met 17, artikel 20 en artikel 59, tweede alinea, van verordening (EU) 2021/92 – Werkingssfeer van artikel 43, lid 3, VWEU – Bevoegdheid van de Raad – Gesteld misbruik van bevoegdheid door de Raad – Procedure voor de vaststelling van technische maatregelen die is neergelegd in artikel 10, lid 4, en artikel 15 van verordening (EU) 2019/1241 en artikel 9 van verordening (EU) 2019/472 – Bevoegdheid van de Commissie om die technische maatregelen vast te stellen in gedelegeerde handelingen – Beginsel van loyale samenwerking”

I. Inleiding

1. In grote lijnen gaat het in de onderhavige zaak om de onenigheid die tussen de instellingen van de Unie bestaat over de rol die de Raad van de Europese Unie dient te spelen bij de vaststelling van bepaalde technische maatregelen op visserijgebied.

2. Vóór de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie speelde de Raad de hoofdrol bij de besluitvorming over alle aspecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid (hierna: „GVB”). Dat is echter niet langer het geval. Op grond van artikel 43, lid 2, VWEU is de gewone wetgevingsprocedure van toepassing op het GVB en de eenzijdige beslissingsbevoegdheid van de Raad bestaat alleen nog binnen de grenzen van artikel 43, lid 3, VWEU. Krachtens die bepaling mag de Raad maatregelen vaststellen voor onder andere de „vaststelling en verdeling van de vangstmogelijkheden”.

3. Met dit beroep verzoekt het Europees Parlement om nietigverklaring van bepaalde technische maatregelen van verordening (EU) 2021/92 ( 2 ), die door de Raad overeenkomstig laatstgenoemde bepaling is vastgesteld. Die maatregelen zijn opgenomen in de artikelen 15 tot en met 17 en 20 en in artikel 59, tweede alinea, van die verordening (hierna: „bestreden bepalingen”).

4. Het Parlement betoogt in wezen dat de Raad de grenzen van zijn bevoegdheid heeft overschreden door die bepalingen vast te stellen. Het Parlement is van mening dat die bepalingen in strijd zijn met twee verordeningen – te weten verordening (EU) 2019/472 ( 3 ) en verordening (EU) 2019/1241 ( 4 ) (hierna tezamen: „basisverordeningen”) – die door de Raad en het Parlement overeenkomstig artikel 43, lid 2, VWEU zijn vastgesteld. Volgens het Parlement hebben die twee verordeningen de beslissingsbevoegdheid die de Raad op grond van artikel 43, lid 3, VWEU heeft, aan banden gelegd doordat zij specifiek de Commissie hebben gemachtigd om in gedelegeerde handelingen krachtens artikel 290, lid 1, VWEU ( 5 ) de technische maatregelen vast te stellen die overeenkomen met de in de bestreden bepalingen genomen maatregelen.

II. Toepasselijke bepalingen

A. Relevante bepalingen van het VWEU

5. Artikel 43, leden 2 en 3, VWEU luidt als volgt: „2. Het Europees Parlement en de Raad stellen volgens de gewone wetgevingsprocedure en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité de in artikel 40, lid 1, bedoelde gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten in en stellen de overige bepalingen vast die nodig zijn om de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid na te streven. 3. De Raad stelt op voorstel van de Commissie de maatregelen vast voor de prijsbepaling, de heffingen, de steun en de kwantitatieve beperkingen, alsook voor de vaststelling en verdeling van de vangstmogelijkheden.”

B. Basisverordeningen

1. Verordening 2019/472

6. Artikel 9, lid 1, van verordening 2019/472 bepaalt: „De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 18 van deze verordening en artikel 18 van verordening (EU) nr. 1380/2013[ ( 6 )] gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen met betrekking tot de volgende technische maatregelen: a) de specificatie van kenmerken van vistuig en voorschriften betreffende het gebruik ervan, om te zorgen voor selectiviteit of deze te verbeteren, ongewenste vangsten te verminderen of de negatieve impact op het ecosysteem tot een minimum te beperken; b) de specificatie van aanpassingen van of aanvullende hulpmiddelen voor vistuig, om de selectiviteit te behouden of te verbeteren, ongewenste vangsten te verminderen of de negatieve impact op het ecosysteem tot een minimum te beperken; c) de beperking van of het verbod op het gebruik van bepaald vistuig en visserijactiviteiten in bepaalde gebieden of perioden, om paaiende vis, vis die kleiner is dan de minimuminstandhoudingsreferentiegrootte of niet-doelvissoorten te beschermen of de negatieve impact op het ecosysteem tot een minimum te beperken, en d) de vaststelling van minimuminstandhoudingsreferentiegrootten voor de bestanden waarop deze verordening van toepassing is, om de bescherming van jonge exemplaren van mariene organismen te waarborgen.”

2. Verordening 2019/1241

7. Artikel 10, lid 4, van verordening 2019/1241 bepaalt het volgende: „De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de lijst in bijlage I te wijzigen, wanneer uit het beste beschikbare wetenschappelijke advies blijkt dat die lijst moet worden gewijzigd.”

8. Artikel 15, lid 2, van deze verordening luidt als volgt: „Teneinde rekening te houden met de specifieke regionale kenmerken van de betrokken visserijtakken, is de Commissie bevoegd overeenkomstig artikel 29 van deze verordening en artikel 18 van verordening [nr. 1380/2013] gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde de technische maatregelen in de [bijlagen V tot en met XI en XIII] te wijzigen, aan te vullen, in te trekken of daarvan af te wijken, ook bij de uitvoering van de aanlandingsverplichting in het kader van artikel 15, leden 5 en 6, van verordening [nr. 1380/2013]. De Commissie stelt dergelijke gedelegeerde handelingen vast op basis van een gezamenlijke aanbeveling die overeenkomstig artikel 18 van verordening [nr. 1380/2013] en de desbetreffende artikelen van hoofdstuk III van deze verordening is ingediend.”

9. Artikel 29, lid 6, van dezelfde verordening bepaalt: „Een overeenkomstig artikel 2, lid 2, artikel 8, lid 3, artikel 10, lid 4, artikel 12, lid 2, artikel 15, lid 2, artikel 23, leden 1 en 5, artikel 27, lid 7, en artikel 31, lid 4, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie heeft medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zal maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd.”

10. Bijlage VI bij verordening 2019/1241 bevat de technische maatregelen die van toepassing zijn op de noordwestelijke wateren. ( 7 )

C. Verordening 2021/92

11. In artikel 15 van verordening 2021/92 (hierna: „litigieuze verordening”), met als opschrift „Technische maatregelen voor kabeljauw en wijting in de Keltische Zee”, zijn enkele maatregelen opgenomen die in het bijzonder de maaswijdten betreffen. Die maatregelen gelden voor vaartuigen van de Unie die vissen met bodemtrawls of zegens in de Keltische Zee.

12. In artikel 16 van deze verordening, met als opschrift „Technische maatregelen in de Ierse Zee”, zijn verplichtingen opgenomen ten aanzien van vistuigopties voor vissersvaartuigen van de Unie die vissen met bodemtrawls of zegens in de Ierse zee.

13. In artikel 17 van deze verordening, met als opschrift „Technische maatregelen in het gebied ten westen van Schotland”, zijn ook maatregelen opgenomen die in het bijzonder de maaswijdten betreffen. Zij zijn van toepassing op vissersvaartuigen van de Unie die vissen met bodemtrawls of zegens, in de wateren ten westen van Schotland, op langoustines (Nephrops norvegicus).

14. Volgens artikel 20 van de litigieuze verordening, met als opschrift „Verboden soorten”, is het vissersvaartuigen van de Unie verboden om in specifieke ICES ( 8 )-sectoren en ICES-deelgebieden van de voormalige Uniewateren bepaalde soorten te bevissen, aan boord te houden, over te laden of aan te landen. Dat artikel bepaalt ook dat incidenteel gevangen vissen van de vermelde soorten ongedeerd moeten worden gelaten en dat zij onmiddellijk moeten worden teruggezet.

15. Artikel 59 van deze verordening, met als opschrift „Overgangsbepaling”, is als volgt geformuleerd: „De artikelen 11, 19, 20, 27, 33, 34, 41, 42, 43, 48, 50 en 57 blijven in 2022 mutatis mutandis van toepassing tot de inwerkingtreding van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022. De artikelen 15 tot en met 17 zijn van toepassing tot de datum waarop een overeenkomstig artikel 15, lid 2, van verordening [2019/1241] vastgestelde gedelegeerde handeling, waarbij bijlage VI bij die verordening door de invoering van overeenkomstige technische maatregelen voor de noordwestelijke wateren is gewijzigd, van toepassing wordt.”

III. Voorgeschiedenis van het geding

16. Op 27 oktober 2020 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor een verordening tot vaststelling, voor 2021, van de vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (hierna: „voorstel van de Commissie”).

17. Op 14 december 2020 heeft de Commissie dat voorstel gewijzigd door een aantal bepalingen vast te stellen die overeenstemmen met de bestreden bepalingen. Die ontwerpbepalingen zijn eerst in een officieus document (hierna: „non-paper”) opgenomen en zijn vervolgens op de website van de Commissie gepubliceerd.

18. Op 28 januari 2021 heeft de Raad op grond van artikel 43, lid 3, VWEU de litigieuze verordening vastgesteld. Die verordening is op 29 januari 2021 in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. Zij is in werking getreden op de dag na die van de bekendmaking ervan.

19. Bij verzoekschrift, ingekomen ter griffie van het Hof op 23 april 2021, heeft het Parlement krachtens artikel 263, tweede alinea, VWEU het onderhavige beroep tot nietigverklaring van de bestreden bepalingen ingesteld.

IV. Feiten die zich hebben voorgedaan nadat het beroep is ingesteld

20. Op 23 augustus 2021 heeft de Commissie gedelegeerde verordening (EU) 2021/2324 tot wijziging van verordening 2019/1241 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft technische maatregelen voor bepaalde demersale en pelagische visserijen in de Keltische Zee, de Ierse Zee en het gebied ten westen van Schotland vastgesteld (hierna: „gedelegeerde verordening 2021/2324”). ( 9 ) Die verordening is vastgesteld op grond van artikel 10, lid 4, en artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241 (een van de twee basisverordeningen).

21. Uit overweging 6 van gedelegeerde verordening 2021/2324 blijkt duidelijk dat die verordening tot doel heeft de technische maatregelen die overeenkomen met de maatregelen die in de artikelen 15 tot en met 17 van de litigieuze verordening zijn vastgesteld, evenals bepaalde andere maatregelen „in één enkele handeling op te nemen”.

22. Voorts heeft de Raad op 27 januari 2022 een nieuwe verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor het jaar 2022 (hierna: „verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022”) vastgesteld. ( 10 ) Die verordening is in werking getreden op 31 januari 2022, de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad. ( 11 )

V. Procedure bij het Hof en conclusies van partijen

23. Het Parlement verzoekt het Hof: – de bestreden bepalingen nietig te verklaren, en – de Raad te verwijzen in de kosten.

24. De Raad verzoekt het Hof: – het beroep ongegrond te verklaren en de gevolgen van de bestreden bepalingen te handhaven totdat nieuwe bepalingen ter vervanging daarvan zijn vastgesteld, en – het Parlement te verwijzen in de kosten.

25. Bij beslissing van 19 augustus 2021 heeft de president van het Hof van Justitie de Commissie toegestaan om te interveniëren ter ondersteuning van de conclusies van de Raad.

VI. Beroep

26. Een „technische maatregel” op visserijgebied is gedefinieerd als een „maatregel om de samenstelling van de vangsten per soort en grootte, alsmede de impact van visserijactiviteiten op componenten van het ecosysteem te reguleren door voorwaarden vast te stellen voor het gebruik en de structuur van het vistuig en door de toegang tot visserijgebieden te beperken”. ( 12 ) Volgens de door het Parlement en de Raad gehanteerde bewoordingen zijn technische maatregelen „instrumenten” ter ondersteuning van de uitvoering van het GVB. ( 13 ) Zonder die instrumenten zijn de doelstellingen van instandhouding van de visbestanden en van de relatieve stabiliteit van de visserijactiviteiten, die ten grondslag liggen aan de volledige Unieregelgeving op dit vlak ( 14 ), niet haalbaar.

27. Over dergelijke maatregelen kan in theorie worden beslist i) door de Raad en het Parlement tezamen op grond van artikel 43, lid 2, VWEU; ii) door de Commissie op grond van artikel 290, lid 1, VWEU, mits in wetgeving die is vastgesteld op grond van artikel 43, lid 2, VWEU de bevoegdheid daartoe aan haar is overgedragen, of iii) door de Raad alleen overeenkomstig artikel 43, lid 3, VWEU. ( 15 ) In deze zaak gaat het over de onderlinge relatie en de grenzen van die respectieve beslissingsbevoegdheden.

28. Zoals ik hierboven in punt 2 heb toegelicht, heeft de Raad op grond van artikel 43, lid 3, VWEU het recht om maatregelen vast te stellen voor de „vaststelling en verdeling van de vangstmogelijkheden”. De litigieuze verordening is op basis van die bepaling vastgesteld. ( 16 ) Zij heeft tot doel de gemeenschappelijke totale toegestane vangsten (TAC’s) en quota voor bepaalde visbestanden en groepen visbestanden voor 2021 vast te stellen en over de lidstaten te verdelen.

29. Naast de regels die de TAC’s en quota vaststellen, bevat de verordening in de artikelen 15 tot en met 17 diverse technische maatregelen die van toepassing zijn op bepaalde vaartuigen van de Unie (te weten de vaartuigen die vissen met bodemtrawls of zegens) in bepaalde delen van de voormalige wateren van de Unie (de Keltische Zee, de Ierse Zee en het gebied ten westen van Schotland). Die bepalingen zijn er in wezen op gericht om bijvangsten van bepaalde soorten te verminderen door oplegging van technische verplichtingen ten aanzien van het vistuig (in het bijzonder maaswijdten). ( 17 ) Voorts bevat artikel 20 van de litigieuze verordening een lijst van vissoorten die uitdrukkelijk niet mogen worden bevist. Het Parlement verzoekt het Hof om nietigverklaring van die vier bepalingen en van artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening, waarin de temporele werkingssfeer van de artikelen 15 tot en met 17 ervan wordt beperkt.

30. Het Parlement stelt dat de bevoegdheid van de Raad om die technische maatregelen overeenkomstig artikel 43, lid 3, VWEU vast te stellen uitdrukkelijk was ingeperkt door drie bepalingen van de basisverordeningen, te weten artikel 10, lid 4, en artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241 en artikel 9 van verordening 2019/472. Op grond van die bepalingen mag de Commissie die technische maatregelen in gedelegeerde handelingen vaststellen. ( 18 ) Het Parlement meent dat het de Raad bijgevolg niet was toegestaan te handelen op grond van artikel 43, lid 3, VWEU en de bestreden bepalingen vast te stellen, aangezien alleen de Commissie over die maatregelen mocht beslissen. ( 19 )

31. Volgens het Parlement heeft de Raad meer in het bijzonder, door eenzijdig de bestreden bepalingen vast te stellen, een besluitvormingsprocedure gevolgd die ingaat tegen de institutionele prerogatieven van het Parlement en waardoor het recht van het Parlement om bezwaar te maken of zich te verzetten tegen de daarin opgenomen technische maatregelen is geschonden.

32. In dit verband zij eraan herinnerd dat zowel het Parlement als de Raad krachtens artikel 29, lid 3, van verordening 2019/1241 bevoegd is om de bevoegdheidsdelegatie als bedoeld in artikel 10, lid 4, en artikel 15, lid 2, van die verordening te allen tijde in te trekken. Bovendien kunnen zij binnen twee maanden nadat zij van de overeenkomstig die bepalingen vastgestelde gedelegeerde handelingen in kennis zijn gesteld, daartegen bezwaar maken. ( 20 ) Hetzelfde geldt voor gedelegeerde handelingen die de Commissie heeft vastgesteld overeenkomstig artikel 9 van verordening 2019/472. ( 21 )

33. Daarentegen kan het Parlement, indien een handeling door de Raad wordt vastgesteld op grond van artikel 43, lid 3, VWEU (zoals in het geval van de litigieuze verordening), geen bezwaar maken tegen de inhoud daarvan. De vaststelling van een dergelijke handeling berust uitsluitend bij de Raad.

34. Derhalve gaat het in deze zaak in de allereerste plaats om de scheidslijn tussen de functies van respectievelijk het Parlement, de Raad en de Commissie bij de vaststelling van de technische maatregelen in de bestreden bepalingen. Indien het Hof die bepalingen nietig verklaart (zoals het Parlement verzoekt), dan zou dat bevestigen dat het Parlement het recht heeft om controle uit te oefenen op de vaststelling van de in die bepalingen opgenomen technische maatregelen door hetzij bezwaar daartegen te maken hetzij de bevoegdheid van de Commissie om dergelijke gedelegeerde handelingen in de toekomst vast te stellen, in te trekken. Wordt het beroep echter verworpen, dan zou dit betekenen dat de Raad krachtens artikel 43, lid 3, VWEU eenzijdig over dergelijke kwesties mag beslissen.

35. Partijen zijn het oneens over de vraag of het beroep zonder voorwerp is geraakt doordat de Commissie op 23 augustus 2021 gedelegeerde verordening 2021/2324 heeft vastgesteld. ( 22 ) Eerst zal ik ingaan op die kwestie en op de gevolgen van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 voor het onderhavige beroep (A). Vervolgens zal ik mij buigen over de twee middelen die het Parlement in zijn beroep heeft aangevoerd en uiteenzetten waarom ik van mening ben dat die middelen ongegrond zijn (B).

A. Gevolgen van gedelegeerde verordening 2021/2324 en van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 voor de noodzaak om uitspraak te doen

1. Gedelegeerde verordening 2021/2324

36. Het is mij duidelijk dat de artikelen 15 tot en met 17 van de litigieuze verordening na de inwerkingtreding van gedelegeerde verordening 2021/2324 niet langer van toepassing zijn. Zoals ik hierboven in punt 21 reeds heb opgemerkt, heeft deze gedelegeerde verordening tot doel de technische maatregelen die overeenkomen met de maatregelen die in de artikelen 15 tot en met 17 van de litigieuze verordening zijn vastgesteld, evenals bepaalde andere maatregelen „in één enkele handeling op te nemen”. Voorts bepaalt artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening in ondubbelzinnige bewoordingen dat die bepalingen slechts van toepassing zijn „tot de datum waarop een overeenkomstig artikel 15, lid 2, van verordening […] 2019/1241 vastgestelde gedelegeerde handeling […] van toepassing wordt”.

37. Gedelegeerde verordening 2021/2324 is op 23 augustus 2021 krachtens laatstgenoemde bepaling vastgesteld en is op 30 december 2021 in werking getreden. ( 23 ) Geen van partijen bij het onderhavige beroep betwist dat de daarin vervatte maatregelen overeenstemmen met de maatregelen in de artikelen 15 tot en met 17 van de litigieuze verordening en dat zij die bepalingen derhalve daadwerkelijk hebben „vervangen”. Zij betwisten evenmin dat de vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324 niet van invloed is op artikel 20 van de litigieuze verordening, aangezien die bepaling niet wordt genoemd in artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening noch in die gedelegeerde verordening.

38. In het licht van die ontwikkeling verschillen partijen van mening over de vraag of het onderhavige beroep zonder voorwerp is geraakt voor zover het Parlement verzoekt om nietigverklaring van de artikelen 15 tot en met 17 en artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening. ( 24 )

39. Enerzijds is het Parlement van mening dat het Hof, ondanks de vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324 door de Commissie, toch nog uitspraak moet doen over de geldigheid van die bepalingen. Het Parlement betoogt in wezen dat, hoewel bepaalde bepalingen van die gedelegeerde verordening de inhoud van de artikelen 15 tot en met 17 van de litigieuze verordening weerspiegelen, die bepalingen nog steeds deel uitmaken van de wetgeving, en dat zij in het belang van de rechtszekerheid moeten worden ingetrokken. Bijgevolg stelt het Parlement dat zijn beroep niet zonder voorwerp is geraakt.

40. Anderzijds betoogt de Raad dat het na de vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324 niet langer nodig is dat uitspraak wordt gedaan over die kwestie. De Raad is van mening dat uit artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening blijkt dat de artikelen 15 tot en met 17 van die verordening slechts bedoeld waren om te worden toegepast totdat de Commissie een gedelegeerde handeling vaststelde over de kwesties waarop die bepalingen betrekking hadden. Bovendien stelt de Raad dat het nooit zijn bedoeling is geweest dat die bepalingen na 2021 nog effect zouden hebben.

41. Op het eerste gezicht moet ik toegeven dat ik mij tot op zekere hoogte kan vinden in de redenering van de Raad. Zijn de artikelen 15 tot en met 17 van de litigieuze verordening niet langer van toepassing, dan ligt het geenszins voor de hand dat het Parlement nog steeds iets „te winnen” heeft bij de nietigverklaring van die bepalingen door het Hof. In dat verband merk ik op dat zowel de Raad als het Parlement het Hof verzoekt om handhaving van de gevolgen van de vier bestreden bepalingen. Met zijn beroep tracht het Parlement dus niet eens om de „stand van zaken” als gevolg van de vaststelling van de bestreden bepalingen door de Raad te veranderen.

42. Dit gezegd zijnde wil ik opmerken dat er in dit geval ten minste drie specifieke redenen zijn om te concluderen dat het onderhavige beroep na de vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324 niet zonder voorwerp is geraakt.

43. Ten eerste is het onderhavige beroep door het Parlement tegen de Raad ingesteld op grond van artikel 263, tweede alinea, VWEU. In dat verband breng ik in herinnering dat het Parlement geen procesbelang ( 25 ) hoeft aan te tonen voor het instellen van een beroep tot nietigverklaring van beslissingen of handelingen van onder andere de Raad. ( 26 ) Die bepaling geeft het Parlement het recht om een dergelijk beroep in te stellen om de wettigheid van een verordening van de Raad te bestrijden, zonder dat voor de uitoefening van dit recht een procesbelang hoeft te worden aangetoond. ( 27 )

44. Ten tweede heeft het Hof al eerder beroepen ontvankelijk verklaard strekkende tot nietigverklaring van handelingen die reeds waren uitgevoerd of niet meer van toepassing waren op het moment dat het beroep werd ingesteld. ( 28 ) Mijns inziens kan hetzelfde a fortiori worden gezegd van een beroep tot nietigverklaring van een maatregel (zoals de artikelen 15‑17 van de litigieuze verordening) die nog steeds van toepassing was op het moment dat het beroep werd ingesteld, maar tijdens de procedure bij het Hof is verstreken. Uit dergelijke omstandigheden vloeit niet automatisch voort dat het beroep zonder voorwerp is geraakt vanaf het tijdstip waarop de bepalingen of het litigieuze instrument verstrijkt.

45. Mijns inziens is immers van belang of de nietigverklaring van de handeling op zichzelf rechtsgevolgen kan hebben.

46. In dit verband wil ik benadrukken, zoals ik hierboven in punt 31 reeds heb opgemerkt, dat het Parlement betoogt dat het door de eenzijdige vaststelling van de bestreden bepalingen door de Raad is beroofd van zijn recht om de technische maatregelen in die bepalingen te onderzoeken en waar nodig om zich daartegen te verzetten. Het Parlement stelt dat het, indien dergelijke maatregelen waren opgenomen in een of meer gedelegeerde handelingen die door de Commissie waren vastgesteld overeenkomstig artikel 10, lid 4, en artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241 en artikel 9 van verordening 2019/472 en niet door de Raad op grond van artikel 43, lid 3, VWEU, een zekere inbreng had kunnen hebben wat de inhoud ervan betreft.

47. Naar ik heb begrepen strekt het beroep van het Parlement ertoe dat de Raad zijn uit artikel 43, lid 3, VWEU voortvloeiende beslissingsbevoegdheid in de toekomst niet meer gebruikt in situaties waarin de uitoefening van die bevoegdheid overlapt met bepaalde aan de Commissie gedelegeerde bevoegdheden en procedures die zijn opgenomen in afgeleid recht (in dit geval artikel 10, lid 4, en artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241 en artikel 9 van verordening 2019/472). Met het onderhavige beroep beoogt het Parlement in wezen een arrest van het Hof te verkrijgen dat de Raad belet om in de toekomst op grond van artikel 43, lid 3, VWEU technische maatregelen vast te stellen die overeenstemmen met de maatregelen in de bestreden bepalingen.

48. Hieruit volgt dat, ook al zijn de bestreden bepalingen niet langer van toepassing en hebben zij niet langer rechtsgevolgen, de nietigverklaring daarvan op zichzelf rechtsgevolgen kan hebben, met name doordat wordt voorkomen dat de Raad nog eens de bestreden wetgevingspraktijk hanteert. ( 29 ) Om die reden ben ik van mening dat het onderhavige beroep niet zonder voorwerp is geraakt door de vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324.

49. Mijn standpunt ter zake vindt steun in de rechtspraak van het Hof over niet-nakomingsprocedures. Over het algemeen raken niet-nakomingsprocedures zonder voorwerp wanneer de verweten niet-nakoming niet langer effect sorteert vóór het einde van de door de Commissie in haar met redenen omklede advies gestelde periode. In een beperkt aantal gevallen heeft het Hof echter geoordeeld dat de Commissie toch het recht kan hebben om bij het Hof beroep in te stellen ondanks het feit dat de niet-nakoming zelf niet meer aan de orde is. Van die gevallen is met name sprake wanneer er een dreigend gevaar voor herhaling van de niet-nakoming bestaat ( 30 ) of de niet-nakoming seizoensgebonden is ( 31 ), zodat zij anderszins niet onderworpen zou zijn aan rechterlijke toetsing.

50. Mijns inziens kan tussen die rechtspraak en de onderhavige zaak een parallel worden getrokken, aangezien het Parlement ook met dit beroep een herhaling van het optreden van de Raad in de toekomst beoogt te voorkomen. Bovendien is de litigieuze verordening bedoeld voor een zeer specifieke – in dit geval zeer korte – periode (het jaar 2021), waardoor het niet alleen moeilijk voor het Parlement is om tijdig beroep in te stellen, maar ook om dit beroep af te sluiten voordat de litigieuze verordening haar toepasselijkheid verliest.

51. Ten derde moet ik uit praktisch oogpunt daaraan toevoegen dat ik het nogal verbijsterend zou vinden indien tegen een handeling zoals de litigieuze verordening, die slechts gedurende één jaar (of misschien nog korter) van kracht is, alleen kan worden opgekomen tijdens die specifieke periode en er geen dergelijke mogelijkheid zou bestaan na afloop van die periode. Het zou in mijn ogen voor verzoekende partijen onrealistisch en nadelig zijn wanneer het Hof steevast eist dat i) hun beroep binnen maximaal één jaar (of in voorkomend geval binnen een nog kortere periode) na de vaststelling van de handeling wordt ingesteld, en dat ii) de procedure bij het Hof vóór die datum ook is gevoerd en afgesloten.

52. Het is juist dat het Hof voor die gevallen de optie van een „versnelde procedure” heeft (overeenkomstig artikel 133, leden 1 en 3, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof). Er bestaat in dat verband evenwel absoluut geen enkele garantie. ( 32 ) Die loutere mogelijkheid volstaat mijns inziens dan ook niet om de toegang tot het Hof voldoende te waarborgen. ( 33 )

53. Ik ben van mening dat de pragmatische benadering die ik het Hof in overweging geef te volgen, des te meer noodzakelijk is wanneer – zoals in casu – het geding voor het Hof van constitutioneel belang is en betrekking heeft op het delen van wetgevende bevoegdheden tussen verschillende instellingen van de Unie. Binnen dat kader zie ik niet in waarom het Hof zich niet zou mogen buigen over een kwestie waarbij het ontbreken van een rechtsgrondslag of de onjuiste vaststelling van een handeling wordt betwist, om de enkele reden dat de rechtsgevolgen ervan „van korte duur” zijn. Bij die uitkomst zou het Hof uiteindelijk zijn rechterlijke toetsing niet kunnen uitoefenen en eventueel niet kunnen voorkomen dat soortgelijke handelingen in de toekomst worden vastgesteld.

54. Om die redenen ben ik van mening dat het Hof zich toch dient uit te spreken over het onderhavige beroep, ondanks de vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324.

2. Verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022

55. De vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324 was niet de enige ontwikkeling die heeft plaatsgevonden nadat het Parlement het onderhavige beroep had ingesteld. Zoals ik hierboven in punt 22 reeds heb aangegeven, heeft de Raad op 27 januari 2022 de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 vastgesteld, welke verordening feitelijk in de plaats kwam van de litigieuze verordening. Die verordening is in werking getreden op 31 januari 2022. Krachtens artikel 59, eerste alinea, van de litigieuze verordening ( 34 ) was artikel 20 van deze verordening niet langer van toepassing op die datum. Terwijl de inwerkingtreding van gedelegeerde verordening 2021/2324 een einde maakte aan de toepassing van de artikelen 15 tot en met 17 van de litigieuze verordening, zorgde de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 er dus voor dat voornoemd artikel 20 niet langer van toepassing was.

56. Naar aanleiding van een vraag van het Hof op grond van artikel 62 van het Reglement voor de procesvoering hebben het Parlement en de Commissie uiteengezet dat de vaststelling van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 geen invloed heeft op het onderhavige beroep. Het Parlement merkt op dat artikel 18 van die verordening de lijst van verboden soorten die is opgenomen in artikel 20 van de litigieuze verordening overneemt (zodat die bepaling rechtsgevolgen blijft sorteren). Verder stelt het Parlement dat, niettegenstaande de vaststelling van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022, het risico bestaat dat de gestelde onrechtmatigheid (de vaststelling door de Raad van technische maatregelen die overeenkomen met die welke zijn vervat in de bestreden bepalingen) in de toekomst opnieuw wordt begaan.

57. De Raad betwist dit betoog. Hij is van mening dat het onderhavige beroep na de vaststelling van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 zonder voorwerp is geraakt wat artikel 20 van de litigieuze verordening betreft. Dit resultaat zou duidelijk blijken uit artikel 59, eerste alinea, van de litigieuze verordening.

58. Het lijkt mij dat de in het vorige onderdeel geschetste overwegingen met betrekking tot de artikelen 15 tot en met 17 en artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening mutatis mutandis gelden voor artikel 20 van de litigieuze verordening wat de gevolgen van de vaststelling van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 voor die bepaling betreft.

59. Gelet op het voorgaande ben ik van mening dat een uitspraak over het onderhavige beroep toch noodzakelijk is, ook al is geen van de bestreden bepalingen nog van toepassing.

B. Ten gronde

60. Ter ondersteuning van zijn verzoek tot nietigverklaring voert het Parlement twee middelen aan. Ten eerste stelt het dat de Raad misbruik heeft gemaakt van de in de basisverordeningen neergelegde procedure. Ten tweede betoogt het Parlement dat de Raad het „beginsel van loyale samenwerking” in de zin van artikel 13, lid 2, VEU heeft geschonden. ( 35 ) Ik zal deze middelen een voor een bespreken.

1. Eerste middel: misbruik van de in de basisverordeningen neergelegde procedure

a) Voornaamste argumenten van partijen

1) Voornaamste argumenten van het Parlement

61. Het Parlement betoogt in wezen dat de bevoegdheid van de Raad om technische maatregelen overeenkomstig artikel 43, lid 3, VWEU vast te stellen beperkt is voor zover het Parlement en de Raad in een of meer krachtens artikel 43, lid 2, VWEU vastgestelde wetgevingshandelingen zijn overeengekomen dat de Commissie en niet de Raad bevoegd is tot vaststelling van die maatregelen.

62. In deze zaak is het Parlement van mening dat artikel 10, lid 4, en artikel 15 van verordening 2019/1241 en artikel 9 van verordening 2019/472 (die alle werden vastgesteld krachtens artikel 43, lid 2, VWEU) de bevoegdheid tot het vaststellen van technische maatregelen zoals die waarop de bestreden bepalingen betrekking hebben, uitdrukkelijk heeft toegekend aan de Commissie, zodat de Raad zich niet kon baseren op artikel 43, lid 3, VWEU om die bepalingen eenzijdig vast te stellen. ( 36 )

63. Het Parlement voert aan dat in deze zaak is voldaan aan alle in de rechtspraak van het Hof genoemde vereisten voor de vaststelling dat er sprake is van misbruik van bevoegdheid. Het merkt op dat de Raad in overweging 59 en in artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening uitdrukkelijk heeft erkend dat de Commissie verantwoordelijk had moeten zijn voor de vaststelling van de technische maatregelen waarop de artikelen 15 tot en met 17 van die verordening betrekking hebben. Voorts is het van mening dat de Raad niet heeft onderbouwd waarom hij (en niet de Commissie) de bestreden bepalingen heeft vastgesteld, door bijvoorbeeld toe te lichten waarom de vaststelling daarvan door de Commissie in casu onmogelijk was.

64. Voorts stelt het Parlement dat indien de technische maatregelen in de bestreden bepalingen op grond van dwingende redenen hadden moeten worden vastgesteld, de artikelen 12 en 13 van verordening nr. 1380/2013 de juiste rechtsgrondslag voor de vaststelling daarvan hadden gevormd. Krachtens die bepalingen kunnen „urgente” maatregelen (om het hoofd te bieden aan een ernstige bedreiging voor de instandhouding van biologische rijkdommen van de zee of voor het mariene ecosysteem) ofwel door de Commissie ( 37 ), ofwel door de lidstaten ( 38 ), maar niet door de Raad worden vastgesteld. Het Parlement wijst erop dat, bij gebreke van dergelijke urgente omstandigheden, uit artikel 8, leden 2 en 3, van verordening 2019/472 blijkt dat corrigerende maatregelen (maatregelen om te waarborgen dat het betrokken bestand of de betrokken functionele eenheid snel terugkeert naar bepaalde niveaus) alleen door de Commissie in gedelegeerde handelingen kunnen worden vastgesteld.

65. Tot slot wijst het Parlement erop dat, net zoals de bevoegdheid van de Raad om technische maatregelen vast te stellen „voor de vaststelling en verdeling van de vangstmogelijkheden” volgt uit artikel 43, lid 3, VWEU, de algemene bevoegdheid van de Commissie om gedelegeerde handelingen vast te stellen, voortvloeit uit artikel 290, lid 1, VWEU en derhalve ook uit het primaire recht.

2) Voornaamste argumenten van de Raad en de Commissie

66. De Raad betwist de argumenten van het Parlement. Hij meent dat het eerste middel ongegrond is, omdat het Parlement het begrip „misbruik van procedure” onjuist heeft uitgelegd en het doel en de inhoud van de bestreden bepalingen verkeerd heeft opgevat.

67. Voorts betoogt de Raad dat de vaststelling van de bestreden bepalingen geheel in overeenstemming is met artikel 43, lid 3, VWEU aangezien het doel ervan verband houdt met de „vaststelling […] van de vangstmogelijkheden”. De technische maatregelen als bedoeld in de basisverordeningen zouden daarentegen betrekking hebben op andere, ruimere doelstellingen dan die van die bepalingen.

68. De Raad wijst erop dat uit de basisverordeningen geenszins blijkt dat de door artikel 10, lid 4, en artikel 15 van verordening 2019/1241 en artikel 9 van verordening 2019/472 aan de Commissie toegekende bevoegdheid exclusief dient te zijn in die zin dat de Raad geen technische maatregelen over identieke kwesties zou mogen vaststellen.

69. De Raad stelt voorts dat in artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening uitdrukkelijk is bepaald dat de artikelen 15 tot en met 17 van die verordening niet langer van toepassing zouden zijn zodra de Commissie een gedelegeerde handeling over dezelfde kwesties als die bepalingen vaststelde. Daaruit blijkt duidelijk dat de Raad niet de intentie had om de grenzen van zijn bevoegdheden te overschrijden. Evenzo beoogt artikel 20 van de litigieuze verordening de bevoegdheid van de Commissie om krachtens artikel 10, lid 2, van verordening 2019/1241 gedelegeerde handelingen vast te stellen, onverlet te laten. In dat verband mag niet worden vergeten dat de bestreden bepalingen zijn vastgesteld kort na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, in een situatie waarin nog veel onzekerheid bestond over de „vaststelling van de vangstmogelijkheden” voor 2021 en waarin het duidelijk was dat de Commissie haar eigen voorstel nog zou aanvullen voordat zij een gedelegeerde handeling over die kwesties zou vaststellen.

70. De Commissie onderschrijft over het algemeen de argumenten van de Raad. Zij benadrukt dat de basisverordeningen haar er geenszins toe dwingen om technische maatregelen vast te stellen over de kwesties waarop de bestreden bepalingen betrekking hebben.

71. Tevens zet de Commissie uiteen dat het noodzakelijk was dat de Raad aan het begin van 2021 nieuwe technische maatregelen zou vaststellen, aangezien eerdere corrigerende maatregelen [vervat in artikel 13 van verordening (EU) 2020/123 ( 39 )] slechts tot 31 december 2020 van toepassing waren. ( 40 ) De Commissie had dergelijke nieuwe maatregelen in een gedelegeerde handeling kunnen vaststellen indien een gezamenlijke aanbeveling van de lidstaten tijdig was ingediend. ( 41 ) Een gezamenlijke aanbeveling (in de definitieve vorm ervan) is echter pas op 14 december 2020 formeel bij de Commissie ingediend. ( 42 ) De non-paper van de Commissie (die ertoe heeft geleid dat de Raad de bestreden bepalingen heeft vastgesteld) strekte ertoe dat vacuüm te vullen.

b) Analyse

72. Volgens vaste rechtspraak van het Hof is een handeling gebrekkig wegens misbruik van bevoegdheid indien zij, op basis van objectieve, relevante en onderling overeenstemmende gegevens, uitsluitend, of ten minste in overwegende mate, blijkt te zijn vastgesteld voor andere doeleinden dan die waarvoor de betrokken bevoegdheid is verleend of om te ontkomen aan een procedure waarin het Verdrag speciaal heeft voorzien om aan de omstandigheden van het geval het hoofd te bieden. ( 43 )

73. In de onderhavige zaak berust het eerste middel van het Parlement in wezen op de stelling dat de Raad, door de bestreden bepalingen vast te stellen, de procedure voor de vaststelling van technische maatregelen heeft omzeild die is neergelegd in de basisverordeningen, op grond waarvan de bevoegdheid voor de vaststelling van die maatregelen uitsluitend aan de Commissie toekomt.

74. Naar mijn mening moet de stelling van het Parlement echter worden afgewezen. Die instelling toont niet aan dat de bestreden bepalingen uitsluitend of in overwegende mate zijn vastgesteld voor andere doeleinden dan die waarvoor de bevoegdheden in artikel 43, lid 3, VWEU aan de Raad zijn verleend of zijn vastgesteld om te ontkomen aan een procedure waarin het VWEU speciaal voorziet om aan de omstandigheden van het geval het hoofd te bieden.

75. In dit verband breng ik in herinnering dat het Hof eerder in de gelegenheid is geweest om duidelijkheid te verschaffen over de werkingssfeer van respectievelijk artikel 43, lid 3, VWEU, dat bepaalt dat de Raad gerechtigd is om maatregelen vast te stellen voor onder andere de „vaststelling […] van de vangstmogelijkheden”, en artikel 43, lid 2, VWEU. Het Hof heeft geoordeeld dat autonome besluiten die op basis van de politieke belangen van de Unie worden genomen, onder de bevoegdheid van de Uniewetgever vallen (dat wil zeggen binnen de werkingssfeer van artikel 43, lid 2, VWEU). Artikel 43, lid 3, VWEU is daarentegen van toepassing op maatregelen van overwegend technische aard die tot uitvoering van die keuzen strekken. ( 44 )

76. In zijn conclusie in de gevoegde zaken Parlement en Commissie/Raad ( 45 ) heeft advocaat-generaal Wahl toegelicht dat uit die rechtspraak volgt dat de gewone wetgevingsprocedure op grond van artikel 43, lid 2, VWEU zou moeten gelden voor de meer algemene categorie maatregelen, namelijk die welke noodzakelijk zijn om de doelstellingen van het GVB te verwezenlijken, terwijl de niet-wetgevingsprocedure op grond van artikel 43, lid 3, VWEU zou moeten worden voorbehouden voor een bepaalde soort regulerende maatregelen. Maatregelen krachtens artikel 43, lid 3, VWEU moeten zich derhalve beperken tot maatregelen die nauw verband houden met de beslissing wie waar welke vis mag vangen, en met de voorwaarden die functioneel met die vragen samenhangen ( 46 ) en omvatten niet elke technische maatregel die op een of andere manier met vangstmogelijkheden verband houdt. Zoals het Hof heeft bevestigd, is doorslaggevend of de maatregel in kwestie een politieke keuze behelst die aan de Uniewetgever is voorbehouden omdat hij nodig is om de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid na te streven. ( 47 )

77. Voor mij is het in casu duidelijk dat de bestreden bepalingen functioneel samenhangen met de „vaststelling […] van de vangstmogelijkheden” in de zin van artikel 43, lid 3, VWEU en geen politieke keuze behelzen die aan de Uniewetgever is voorbehouden. ( 48 )

78. Zoals de Raad en de Commissie verklaren, hebben de bestreden bepalingen tot doel de selectiviteit van vistuig (artikelen 15‑17) en de bescherming van bepaalde soorten (artikel 20) te verbeteren. Die bepalingen zijn vastgesteld bij wijze van alternatief voor een nog verdere verlaging van de TAC’s dan de reeds voor dat jaar bepaalde verlaging. Dit blijkt ook uit overweging 3 van gedelegeerde verordening 2021/2324, volgens welke de maatregelen in de bestreden bepalingen „functioneel [waren] gekoppeld aan de TAC-niveaus voor […] gevangen doelsoorten”, aangezien „dergelijke TAC-niveaus zonder die maatregelen hadden moeten worden verlaagd om de bijvangstbestanden in staat te stellen zich te herstellen”. ( 49 )

79. Anders dan de wijzigingen door de Raad op grond van artikel 43, lid 3, VWEU die centraal stonden in het arrest in de zaak Parlement en Commissie/Raad ( 50 ), zijn de bestreden bepalingen bovendien slechts van toepassing in specifieke omstandigheden (daar zij slechts van toepassing zijn op specifieke soorten vaartuigen die alleen in bepaalde gebieden op bepaalde soorten vissen) en op jaarbasis (jaar 2021). Zij beogen niet het algemene mechanisme voor de vaststelling van de TAC’s en de beperkingen van de visserijinspanning aan te passen teneinde de gebreken te verhelpen die voortvloeien uit de toepassing van de vroegere regels, of het juridische kader te bepalen waarin die TAC’s en beperkingen van de visserijinspanning worden vastgesteld. ( 51 )

80. Derhalve ben ik van mening dat de bestreden bepalingen vallen onder de bevoegdheid die artikel 43, lid 3, VWEU aan de Raad toekent.

81. Wat nu de specifieke vraag betreft of de Raad die rechtsgrondslag mocht gebruiken voor de vaststelling van de technische maatregelen die zijn vervat in de bestreden bepalingen ondanks het feit dat in de basisverordeningen is voorzien in de vaststelling van die maatregelen door de Commissie, breng ik in herinnering dat het Hof heeft geoordeeld dat artikel 43, lid 3, VWEU door de Raad als rechtsgrondslag mag worden gebruikt voor de vaststelling van bepaalde maatregelen in het kader van het GVB, met dien verstande dat de Raad de grenzen van zijn bevoegdheden in acht moet nemen, alsook, in voorkomend geval, het reeds krachtens artikel 43, lid 2, VWEU vastgestelde rechtskader. ( 52 ) In dat opzicht is de mate waarin de Raad beschikt over beoordelingsbevoegdheid bij de vaststelling van maatregelen op grond van artikel 43, lid 3, VWEU, afhankelijk van de speelruimte die de Uniewetgever de Raad besloten heeft te geven. Ik moet derhalve nagaan of de Uniewetgever met het reeds in de basisverordeningen vastgestelde rechtskader beoogde de bevoegdheid van de Raad om overeenkomstig artikel 43, lid 3, VWEU op te treden, te beperken.

82. In dat verband blijkt volgens mij uit geen van beide basisverordeningen dat de bevoegdheden die in respectievelijk artikel 10, lid 4, en artikel 15 van verordening 2019/1241 en artikel 9 van verordening 2019/472 aan de Commissie zijn toegekend, bedoeld waren om de Raad te beletten om technische maatregelen over dezelfde kwesties vast te stellen in een geval waarin – zoals in casu – de Commissie niet in actie is gekomen en zelf geen gedelegeerde handelingen heeft vastgesteld. Ik deel de opvatting van het Parlement dat de Raad de Commissie niet de in die bepalingen aan haar toegekende bevoegdheden kan ontnemen, omdat anders die bepalingen zonder voorwerp zouden raken en de Raad het in die bepalingen vastgelegde kader niet in acht zou nemen. Voor mij is het echter duidelijk dat de Raad dat niet heeft gedaan toen hij de bestreden bepalingen vaststelde.

83. Uit artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening blijkt immers duidelijk dat de artikelen 15 tot en met 17 slechts van toepassing waren totdat de Commissie een of meer gedelegeerde handelingen over dezelfde technische maatregelen vaststeldr. Net als de Raad en de Commissie ben ik dan ook van mening dat de bestreden bepalingen als tijdelijk waren bedoeld en dat de Raad de bevoegdheid van de Commissie om gedelegeerde handelingen vast te stellen, niet heeft aangetast, maar juist uitdrukkelijk heeft getracht die te handhaven.

84. Die bevoegdheid van de Commissie wordt namelijk niet alleen erkend in artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening, maar ook in overweging 59 daarvan, volgens welke de technische maatregelen waartoe de Commissie op grond van verordening 2019/1241 zal besluiten, „uitgebreider zijn en op stabielere basis zullen worden toegepast” dan de technische maatregelen die zijn vervat in de bestreden bepalingen.

85. Gelet hierop kan ik zonder meer concluderen dat de Raad niet alleen binnen de grenzen van zijn bevoegdheden op grond van artikel 43, lid 3, VWEU heeft gehandeld, maar ook binnen het specifieke rechtskader dat reeds krachtens artikel 43, lid 2, VWEU was vastgesteld.

86. Aan die conclusie wordt geenszins afbreuk gedaan door het hierboven in punt 64 uiteengezette argument van het Parlement dat de bestreden bepalingen ofwel als „urgente” maatregelen hadden moeten worden vastgesteld om het hoofd te bieden aan een ernstige bedreiging voor de instandhouding van biologische rijkdommen van de zee, ofwel – bij gebreke van dergelijke dwingende redenen – door de Commissie in gedelegeerde handelingen hadden moeten worden vastgesteld, aangezien alleen in die twee opties was voorzien in artikel 8, leden 2 en 3, van verordening 2019/472.

87. Ik ben het met het Parlement eens dat de bestreden bepalingen geen „urgente” maatregelen zijn om het hoofd te bieden aan een ernstige bedreiging voor de instandhouding van biologische rijkdommen van de zee. Dit gezegd zijnde en voor zover relevant, ben ik van mening dat er bijzondere omstandigheden zijn die verklaren waarom de Raad in actie is gekomen en de bestreden bepalingen heeft vastgesteld voor de tussenliggende periode waarin de Commissie nog geen gebruik had gemaakt van de andere optie waarin artikel 8, leden 2 en 3, van verordening 2019/472 uitdrukkelijk voorziet en nog niet was overgegaan tot de vaststelling van een of meer gedelegeerde handelingen op grond van die bepalingen.

88. Zoals de Commissie heeft uiteengezet, waren eerdere corrigerende maatregelen (vervat in artikel 13 van verordening 2020/123) slechts tot 31 december 2020 van toepassing en is, gelet op het feit dat de inspanningen erop waren gericht dat de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk overeenstemming zouden bereiken over onderling afgestemde, functioneel gekoppelde technische maatregelen na de Brexit, een gezamenlijke aanbeveling niet tijdig genoeg ingediend opdat de Commissie aan het begin van 2021 een gedelegeerde handeling had kunnen vaststellen. Dit wordt bevestigd in overweging 2 van gedelegeerde verordening 2021/2324, waarin staat dat België, Spanje, Frankrijk, Ierland en Nederland in mei 2020 een eerste gezamenlijke aanbeveling hebben ingediend, maar dat zij pas op 14 december 2020 een herziene gezamenlijke aanbeveling hebben ingediend.

89. In die context is het duidelijk dat de Raad met de vaststelling van de bestreden bepalingen een leemte wilde vullen die anders in een deel van 2021, zo niet het hele jaar, was blijven bestaan.

90. Gelet op het voorgaande blijkt uit niets dat de Raad zijn bevoegdheden heeft overschreden of daarvan misbruik heeft gemaakt door de bestreden bepalingen vast te stellen.

91. Daar geen van de door het Parlement tot staving van zijn eerste middel aangevoerde argumenten slaagt, moet dat middel worden afgewezen.

2. Tweede middel: schending van het beginsel van loyale samenwerking

a) Voornaamste argumenten van partijen

92. Het Parlement betoogt dat de Raad het beginsel van loyale samenwerking heeft geschonden doordat hij de in de basisverordeningen vastgestelde procedure niet heeft gevolgd.

93. Het Parlement merkt op dat dit beginsel krachtens artikel 13, lid 2, VEU, zoals uitgelegd in de rechtspraak van het Hof, vereist dat elke instelling haar bevoegdheden uitoefent met inachtneming van de bevoegdheden van de andere instellingen. Tevens brengt het in herinnering dat het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven ( 53 ), dat op grond van artikel 295 VWEU is vastgesteld, bindend is voor het Parlement, de Raad en de Commissie. Overeenkomstig punt 25 van dat akkoord moeten de drie instellingen van gedachten wisselen „over een beoogde wijziging van de rechtsgrondslag wanneer die tot gevolg heeft dat in de plaats van de gewone wetgevingsprocedure een bijzondere wetgevingsprocedure of een niet-wetgevingsprocedure wordt toegepast”. Krachtens punt 2 van de bijlage bij dat akkoord ( 54 ) moeten de instellingen gedurende de gehele procedure samenwerken met het oog op een soepele uitoefening van de overgedragen bevoegdheid en een doeltreffende controle van die bevoegdheid door het Parlement. In de onderhavige zaak stelt het Parlement zich op het standpunt dat de Raad het Parlement feitelijk zijn controlebevoegdheid heeft ontnomen.

94. Volgens het Parlement had de Raad het Parlement moeten raadplegen over zijn voornemen om, in strijd met de basisverordeningen, op grond van artikel 43, lid 3, VWEU de bestreden bepalingen vast te stellen.

95. De Raad, ondersteund door de Commissie, bestrijdt dit betoog. Hiervoor verwijst hij naar zijn argumentatie in verband met het eerste middel. Volgens de Raad volgt uit het feit dat geen sprake is van misbruik van procedure (eerste middel) dat het beginsel van loyale samenwerking in casu niet is geschonden.

96. De Raad voegt hieraan toe dat het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven in deze zaak niet relevant is. Hij voert aan dat de litigieuze verordening is vastgesteld op basis van dezelfde rechtsgrondslag als die vermeld in het voorstel van de Commissie en dat het optreden van de Raad bijgevolg niet neerkwam op een „wijziging van de rechtsgrondslag” in de zin van punt 25 van dat akkoord.

b) Analyse

97. Volgens artikel 13, lid 2, VEU dienen de instellingen loyaal samen te werken. Deze loyale samenwerking moet echter plaatsvinden met inachtneming van de grenzen van de bevoegdheden die in de Verdragen aan elke instelling zijn toegedeeld. De uit artikel 13, lid 2, VEU voortvloeiende verplichting kan deze bevoegdheden dus niet wijzigen. ( 55 )

98. Met betrekking tot de vraag of de Raad door de vaststelling van de bestreden bepalingen het beginsel van loyale samenwerking heeft geschonden, merk ik op dat de argumenten die het Parlement in het kader van dit middel aanvoert, op dezelfde leest geschoeid zijn als zijn eerdere argumenten inzake het eerste middel.

99. Uit het voorgaande onderdeel volgt dat het eerste middel van het Parlement dient te worden afgewezen omdat de Raad in casu geen misbruik van zijn bevoegdheid heeft gemaakt. Gelet op het feit dat de argumenten van het Parlement ter staving van zijn twee middelen nauw met elkaar verbonden zijn, ben ik het derhalve eens met de Raad en de Commissie dat er in casu geen sprake is van schending van het beginsel van loyale samenwerking. Naar mijn mening is het tweede middel ongegrond, zodat het moet worden afgewezen.

100. De argumenten van het Parlement met betrekking tot het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven doen niet af aan mijn conclusie ter zake.

101. Uit het voorgaande onderdeel blijkt immers dat de Commissie op geen enkele wijze werd belet om een gedelegeerde handeling overeenkomstig de basisverordeningen (met name artikel 10, lid 4, en artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241 en artikel 9 van verordening 2019/472) vast te stellen. De vaststelling van de bestreden bepalingen door de Raad vormde dan ook geen „wijziging van de rechtsgrondslag” in de zin van punt 25 van dat akkoord.

102. Voorts ben ik van mening, wederom omdat de Commissie geheel bevoegd bleef tot vaststelling van gedelegeerde verordening 2021/2324 (en daartoe uiteindelijk ook overging), dat het Parlement op geen enkele wijze is beroofd van zijn bevoegdheid om toezicht te houden op de vaststelling van gedelegeerde handelingen in de zin van punt 2 van de bijlage bij dat akkoord, en dat het die controle in casu daadwerkelijk volledig heeft kunnen uitoefenen.

103. Uit het voorgaande volgt dat het onderhavige beroep mijns inziens als ongegrond moet worden verworpen.

3. Verzoek om handhaving van de gevolgen van de bestreden bepalingen

104. Aangezien de twee door het Parlement aangevoerde middelen mijns inziens moeten worden afgewezen en het onderhavige beroep ongegrond moet worden verklaard, ben ik van mening dat het Hof zich niet hoeft uit te spreken over het verzoek van partijen om de gevolgen van de bestreden bepalingen te handhaven.

105. In dat verband wil ik slechts opmerken dat een besluit tot handhaving van de gevolgen van een nietig verklaarde handeling doorgaans gerechtvaardigd is in het geval van gewichtige redenen van rechtszekerheid of indien handhaving van de gevolgen noodzakelijk is om ernstige negatieve gevolgen voor de betrokken sector te voorkomen en indien de rechtmatigheid van de bestreden handeling niet vanwege het doel of de inhoud van de handeling wordt aangevochten, maar wegens onbevoegdheid van degene die de handeling heeft vastgesteld of schending van wezenlijke vormvoorschriften. ( 56 )

106. Alle partijen bij de onderhavige procedure zijn het volgens mij alleen oneens over de gehanteerde rechtsgrondslag, maar niet over de materiële inhoud van de bestreden bepalingen. Daar komt bij dat de opheffing van de gevolgen van de bestreden bepalingen met terugwerkende kracht zonder enige twijfel niet alleen problemen zou opleveren voor de rechtszekerheid, maar ook ernstige gevolgen zou kunnen hebben voor de visserijsector, aangezien dit zou betekenen dat voor het jaar 2021 geen enkele beperking in de bestreden bepalingen (wat betreft vistuig of verboden soorten) feitelijk kan worden toegepast. In dit verband merk ik nog op dat geen enkele partij bij deze procedure betwist dat de in die bepalingen vervatte maatregelen gericht zijn op de bevordering van de doelstellingen van het GVB bestaande in de instandhouding van de visbestanden en de duurzame exploitatie van de levende aquatische hulpbronnen. Verder wijs ik erop dat de twee handelingen die zijn vastgesteld na de litigieuze verordening, te weten gedelegeerde verordening 2021/2324 en de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022, eigenlijk de inhoud van de bestreden bepalingen willen weergeven. ( 57 )

107. Mocht het Hof zich niet kunnen vinden in mijn standpunt dat de Raad bevoegd was tot vaststelling van de bestreden bepalingen, dan moeten de gevolgen van die bepalingen mijns inziens gehandhaafd worden.

VII. Conclusie

108. Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging: „– het beroep van het Europees Parlement tot nietigverklaring van de artikelen 15 tot en met 17, 20 en 59, tweede alinea, van verordening (EU) 2021/92 van de Raad van 28 januari 2021 tot vaststelling, voor 2021, van de vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn, te verwerpen, en – het Parlement te verwijzen in de kosten.”

( 1 ) Oorspronkelijke taal: Engels.

( 2 ) Verordening van de Raad van 28 januari 2021 tot vaststelling, voor 2021, van de vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (PB 2021, L 31, blz. 31).

( 3 ) Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 19 maart 2019 tot vaststelling van een meerjarenplan voor bestanden die worden gevangen in de westelijke wateren en daaraan grenzende wateren en voor de visserijen die deze bestanden exploiteren, tot wijziging van verordeningen (EU) 2016/1139 en (EU) 2018/973, en tot intrekking van verordeningen (EG) nr. 811/2004, (EG) nr. 2166/2005, (EG) nr. 388/2006, (EG) nr. 509/2007 en (EG) nr. 1300/2008 van de Raad (PB 2019, L 83, blz. 1).

( 4 ) Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende de instandhouding van visbestanden en de bescherming van mariene ecosystemen door middel van technische maatregelen, tot wijziging van de verordeningen (EG) nr. 1967/2006 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en de verordeningen (EU) nr. 1380/2013, (EU) 2016/1139, (EU) 2018/973, (EU) 2019/472 en (EU) 2019/1022 van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van de verordeningen (EG) nr. 894/97, (EG) nr. 850/98, (EG) nr. 2549/2000, (EG) nr. 254/2002, (EG) nr. 812/2004 en (EG) nr. 2187/2005 van de Raad (PB 2019, L 198, blz. 105).

( 5 ) Artikel 290, lid 1; VWEU bepaalt dat „[i]n een wetgevingshandeling […] aan de Commissie de bevoegdheid [kan] worden overgedragen niet-wetgevingshandelingen van algemene strekking vast te stellen ter aanvulling of wijziging van bepaalde niet-essentiële onderdelen van de wetgevingshandeling”.

( 6 ) Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid, tot wijziging van verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en besluit 2004/585/EG van de Raad (PB 2013, L 354, blz. 22).

( 7 ) Vóór de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie maakten de noordwestelijke wateren volledig deel uit van de wateren van de Unie en omvatten deze onder andere de Keltische Zee, de Ierse Zee en de wateren ten westen van Schotland (zie bijlage I bij besluit van de Raad van 19 juli 2004 tot oprichting van regionale adviesraden in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid (PB 2004, L 256, blz. 17); zie ook de kaart op de volgende website van de adviesraad voor de noordwestelijke wateren: https://www.nwwac.org/_fileupload/Structure%20of%20NWWAC/NWWAC_Area_Map%20incl%20EU%20zone.pdf.

( 8 ) International Council for the Exploration of the Sea (Internationale Raad voor het onderzoek van de zee).

( 9 ) PB 2021, L 465, blz. 1.

( 10 ) Zie verordening (EU) 2022/109 van de Raad van 27 januari 2022 tot vaststelling, voor 2022, van de vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (PB 2022, L 21, blz. 1).

( 11 ) Zie artikel 60 van verordening 2022/109.

( 12 ) Zie artikel 4, lid 1, punt 20, van verordening (EU) nr. 1380/2013.

( 13 ) Zie overweging 2 van verordening 2019/1241.

( 14 ) Zie arrest van 15 mei 2008, Spanje/Raad (C‑442/04, EU:C:2008:276, punt 42). Ik merk op dat in overweging 7 van verordening 2019/1241 sprake is van „bijdragen tot de doelstellingen van het GVB om te vissen op het niveau van de maximale duurzame opbrengst, ongewenste vangsten te verminderen en teruggooi uit te bannen, en [dat technische maatregelen] moeten bijdragen tot het bereiken van een goede milieutoestand”.

( 15 ) In dit verband merk ik op dat in artikel 7, lid 2, van verordening nr. 1380/2013 een niet-uitputtende opsomming van mogelijke „technische maatregelen” is opgenomen. In geen enkele bepaling van die verordening is echter vermeld welke instelling van de Unie verantwoordelijk is voor de vaststelling van die maatregelen.

( 16 ) Zie overweging 1 van de litigieuze verordening.

( 17 ) Zoals de Commissie heeft toegelicht in overweging 3 van gedelegeerde verordening 2021/2324. De soorten vis waarop de artikelen 15‑17 van de litigieuze verordening betrekking hebben, zijn kabeljauw, wijting en kabeljauwachtigen.

( 18 ) Volgens de bewoordingen van die bepalingen is de Commissie bevoegd tot het wijzigen van de lijst van vissen of schaaldieren waarvoor een verbod geldt wat het vangen, aan boord houden, overladen en aanlanden betreft (zie artikel 10, lid 4, van verordening 2019/1241), tot het wijzigen, aanvullen, intrekken of afwijken van de technische maatregelen die erop gericht zijn rekening te houden met de specifieke regionale kenmerken van bepaalde visserijtakken (namelijk regionale technische maatregelen) (zie artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241), en tot het aanvullen van technische maatregelen met betrekking tot vistuig, aanvullende hulpmiddelen voor vistuig, visserijactiviteiten en de vaststelling van minimuminstandhoudingsreferentiegrootten (zie artikel 9 van verordening 2019/472).

( 19 ) Om precies te zijn is het Parlement van mening dat de artikelen 15‑17 van de litigieuze verordening door de Raad zijn vastgesteld in strijd met artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241 of althans met artikel 9 van verordening 2019/472. Artikel 20 van de litigieuze verordening zou in strijd zijn met artikel 10, lid 4, van verordening 2019/1241.

( 20 ) Zie artikel 29, lid 6, van verordening 2019/1241.

( 21 ) Zie artikel 18, leden 3 en 6, van verordening 2019/472.

( 22 ) Zie punten 20 en 21 hierboven.

( 23 ) Zie artikel 3 van gedelegeerde verordening 2021/2324.

( 24 ) Zoals ik in het vorige punt heb aangegeven, heeft artikel 59, tweede alinea, van de litigieuze verordening betrekking op de temporele werkingssfeer van de artikelen 15‑17 van diezelfde verordening. Indien het Hof tot het oordeel zou komen dat het beroep zonder voorwerp is geraakt voor zover het Parlement verzoekt om nietigverklaring van die drie bepalingen, zou het dus ook de argumenten van het Parlement ten aanzien van artikel 59, tweede alinea, van die verordening moeten afwijzen.

( 25 ) Met de term „belang” doel ik hier op een belang zoals het belang dat natuurlijke of rechtspersonen moeten aantonen om beroep te kunnen instellen op grond van artikel 263, vierde alinea, VWEU.

( 26 ) Zie in die zin arrest van 1 oktober 2009, Commissie/Raad (C‑370/07, EU:C:2009:590, punt 16 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

( 27 ) Zie in die zin arrest van 26 maart 1987, Commissie/Raad (45/86, EU:C:1987:163, punt 3).

( 28 ) Zie arrest van 1 oktober 2009, Commissie/Raad (C‑370/07, EU:C:2009:590, punt 17 en aldaar aangehaalde rechtspraak). In die zaak heeft het Hof een besluit van de Raad tot vaststelling van het namens de Europese Gemeenschap in te nemen standpunt tijdens een vergadering van de Conferentie van de Partijen bij de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (CITES) nietig verklaard, hoewel dat besluit zijn rechtsgevolgen al tot stand had gebracht, daar dat standpunt tijdens de betreffende vergadering van de Conferentie reeds naar voren was gebracht.

( 29 ) Gelet op het feit dat de Raad, zoals ik hierboven in punt 22 heb aangegeven, op 27 januari 2022 de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022 heeft vastgesteld, staat buiten twijfel dat het oordeel van het Hof in de onderhavige zaak direct relevant kan zijn voor de vraag of die verordening ook geheel of gedeeltelijk nietig moet worden verklaard (indien daartegen bij het Hof beroep wordt ingesteld), afhankelijk van het feit of daarin bepalingen zijn opgenomen die overeenstemmen met de bestreden bepalingen. Indien het Hof de bestreden bepalingen nietig zou verklaren, zou het logische gevolg daarvan ook zijn dat de Raad daadwerkelijk wordt belet om soortgelijke bepalingen in de toekomst vast te stellen.

( 30 ) Zie arrest van 25 oktober 2001, Duitsland/Commissie (C‑276/99, EU:C:2001:576, punt 32).

( 31 ) Zie arrest van 11 oktober 2007, Commissie/Griekenland (C‑237/05, EU:C:2007:592, punten 36‑39).

( 32 ) Artikel 133, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering bepaalt immers dat de president van het Hof, wanneer de aard van de zaak dit verlangt, kan (cursivering van mij) beslissen om de zaak volgens een versnelde procedure te behandelen.

( 33 ) In dit verband wil ik nog opmerken dat het Hof in het geval van een versnelde procedure zijn middelen in die mate moet inzetten dat logistiek gezien jaarlijks slechts enkele zaken volgens die procedure kunnen worden behandeld. Of in een zaak als deze het beroep wel of niet zonder voorwerp raakt, kan naar mijn mening niet afhangen van de vraag of die versnelde procedure wordt toegekend.

( 34 ) In artikel 59, eerste alinea, van deze verordening is bepaald dat artikel 20 (evenals de meeste andere bepalingen van de litigieuze verordening waarop dit beroep geen betrekking heeft) „van toepassing [blijft] tot de inwerkingtreding van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022”.

( 35 ) Die bepaling luidt als volgt: „Iedere instelling handelt binnen de grenzen van de bevoegdheden die haar in de Verdragen zijn toegedeeld en volgens de daarin bepaalde procedures, voorwaarden en doelstellingen. De instellingen werken loyaal samen.”

( 36 ) Het Parlement meent in het bijzonder dat de artikelen 15‑17 en artikel 20 van de litigieuze verordening een wijziging aanbrengen in de regels van respectievelijk bijlage VI, deel B, punt 1, en deel C, en bijlage I bij verordening 2019/1241. Daardoor zijn zij strijdig met artikel 10, lid 4, en artikel 15, lid 2, van laatstgenoemde verordening, waaruit blijkt dat die regels door de Commissie en niet door de Raad dienen te worden gewijzigd.

( 37 ) Zie artikel 12 van verordening nr. 1380/2013 (met als opschrift „Maatregelen van de Commissie bij ernstige bedreigingen voor de biologische rijkdommen van de zee”).

( 38 ) Zie artikel 13 van verordening nr. 1380/2013 (met als opschrift „Noodmaatregelen van lidstaten”).

( 39 ) Verordening van de Raad van 27 januari 2020 tot vaststelling, voor 2020, van de vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (PB 2020, L 25, blz. 1).

( 40 ) Anders hadden de TAC’s zelf moeten worden verlaagd (ter compensatie vanwege het uitblijven van dergelijke technische maatregelen).

( 41 ) Zie artikel 15, lid 2, van verordening 2019/1241 en artikel 9, lid 1, van verordening 2019/472 (zie ook artikel 18 van verordening nr. 1380/2013 en onder andere artikel 15, lid 3, van verordening 2019/1241). Voor gedelegeerde handelingen die worden vastgesteld krachtens artikel 10, lid 4, van die verordening bestaat er geen dergelijk vereiste.

( 42 ) Zie overweging 2 van gedelegeerde verordening 2021/2324.

( 43 ) Zie onder meer arresten van 15 mei 2008, Spanje/Raad (C‑442/04, EU:C:2008:276, punt 49 en aldaar aangehaalde rechtspraak), en 16 april 2013, Spanje en Italië/Raad (C‑274/11 en C‑295/11, EU:C:2013:240, punt 33).

( 44 ) Zie in die zin arrest van 26 november 2014, Parlement en Commissie/Raad (C‑103/12 en C‑165/12, EU:C:2014:2400, punten 79 en 81).

( 45 ) C‑124/13 en C‑125/13, EU:C:2015:337, punt 61.

( 46 ) Ibidem, punt 66.

( 47 ) Zie arrest van 1 december 2015, Parlement en Commissie/Raad (C‑124/13 en C‑125/13, EU:C:2015:790, punt 59).

( 48 ) Ik merk op dat de argumenten van het Parlement ter zake enigszins tegenstrijdig zijn. Enerzijds stelt het Parlement duidelijk dat het niet wil aanvechten of de Raad zich voor de vaststelling van de bestreden bepalingen had mogen beroepen op artikel 43, lid 3, VWEU, indien de basisverordeningen nooit waren vastgesteld. Anderzijds lijkt het mij dat het Parlement niet aanvaardt dat de artikelen 15‑17 van de litigieuze verordening verband houden met de „vaststelling […] van de vangstmogelijkheden”. Het stelt immers in wezen dat, indien de redenering van de Raad zou worden aanvaard dat de artikelen 15‑17 verband houden met de „vaststelling […] van de vangstmogelijkheden” (in de zin van artikel 43, lid 3, VWEU), de Raad in feite alle soorten technische maatregelen op basis van die redenering zou kunnen vaststellen en de „standaardprocedure” voor de vaststelling van technische maatregelen voor de visserij (die erin dient te bestaan dat eerst een wetgevingshandeling overeenkomstig artikel 43, lid 2, VWEU wordt vastgesteld en daarna overeenkomstig die handeling gedelegeerde handelingen door de Commissie worden vastgesteld) zou kunnen verstoren.

( 49 ) Zoals ik hierboven in punt 26 heb toegelicht, staat TAC’s voor totaal toegestane vangsten. Het lijdt geen twijfel dat de vaststelling van de TAC’s een van de manieren is waarop de Raad de vangstmogelijkheden kan vaststellen en verdelen in de zin van artikel 43, lid 3, VWEU.

( 50 ) In die zaak was het Hof van oordeel dat de betreffende wijzigingen erop waren gericht de bijzondere procedure voor de jaarlijkse vaststelling van de TAC’s voor de kabeljauwbestanden „aanzienlijk te wijzigen” en de automatische verlagingen van de TAC’s waarin in dat kader aanvankelijk was voorzien te vervangen (zie arrest van 1 december 2015, Parlement en Commissie/Raad, C‑124/13 en C‑125/13, EU:C:2015:790, punt 73). Het Hof oordeelde dat artikel 43, lid 2, VWEU, en niet artikel 43, lid 3, VWEU in dat geval de juiste rechtsgrondslag was.

( 51 ) Ibidem, punten 79 en 80. In wezen zal een maatregel die – anders dan de bestreden bepalingen – het kader schept of een voorwaarde vormt voor de vaststelling en verdeling van vangstmogelijkheden en die niet louter tot uitvoering strekt van een bepaling die op hoger niveau is vastgesteld, doorgaans vallen onder de werkingssfeer van artikel 43, lid 2, VWEU, en niet onder die van artikel 43, lid 3, VWEU (zie de uitleg van advocaat-generaal Wahl in zijn conclusie in de gevoegde zaken Parlement en Commissie/Raad, C‑124/13 en C‑125/13, EU:C:2015:337, punt 66).

( 52 ) Ibidem, punt 58. In dat opzicht kan ik mij niet vinden in de redenering van de Raad dat krachtens artikel 43, lid 3, VWEU vastgestelde handelingen (zoals de litigieuze verordening) altijd voorrang hebben op gedelegeerde handelingen van de Commissie krachtens wetgeving die is vastgesteld op grond van artikel 43, lid 2, VWEU. Naar mijn mening kan de Raad slechts gebruikmaken van zijn uit eerstgenoemde bepaling voortvloeiende beslissingsbevoegdheid indien het gebruik daarvan in overeenstemming is met de delegatie van bevoegdheden die is ingesteld door handelingen die overeenkomstig laatstgenoemde bepaling zijn vastgesteld, aangezien het Hof heeft verklaard dat er een hiërarchie bestaat tussen die twee bepalingen van het VWEU (zie arrest van 26 november 2014, Parlement en Commissie/Raad, C‑103/12 en C‑165/12, EU:C:2014:2400, punten 79 en 81).

( 53 ) Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie over beter wetgeven van 13 april 2016 (PB 2016, L 123, blz. 1).

( 54 ) Met als opschrift „Gezamenlijk akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over gedelegeerde handelingen”.

( 55 ) Zie in dat verband arrest van 12 februari 2015, Parlement/Raad (C‑48/14, EU:C:2015:91, punten 57 en 58).

( 56 ) Zie bijvoorbeeld arresten van 3 september 2009, Parlement/Raad (C‑166/07, EU:C:2009:499, punten 74 en 75); 5 september 2012, Parlement/Raad (C‑355/10, EU:C:2012:516, punten 89 en 90), en 6 mei 2014, Commissie/Parlement en Raad (C‑43/12, EU:C:2014:298, punten 54‑56).

( 57 ) Zie artikel 2 van gedelegeerde verordening 2021/2324 en artikel 18 van de verordening tot vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022.