6.

De artikelen 5 en 6 EEG-Executieverdrag sommen een aantal gevallen op waarin de verweerder kan worden opgeroepen in een andere verdragsluitende staat dan waarin hij woonplaats heeft. In het rapport-Jenard (PB C 59 van 1979, blz. 1 e.V., inzonderheid op blz. 22) wordt in dit verband opgemerkt dat de in deze artikelen genoemde fora een aanvulling vormen op de fora die uit artikel 2 voortvloeien, dat wil zeggen op de fora van de verdragsluitende staat op het grondgebied waarvan de verweerder zijn woonplaats heeft. Het feit dat is voorzien in alternatieve, rechtstreeks op de grondslag van het EEG-Executieverdrag te bepalen fora (zonder dat beroep behoeft te worden gedaan op de territoriale bevoegdheidsregels welke in het land, waar een dergelijk gerecht gelegen zou kunnen zijn, van kracht zijn), berust met name op overwegingen van „berekenbaarheid” ofte wel rechtszekerheid. Op deze manier — aldus het rapport-Jenard op blz. 22 — heeft men getracht „de werking van het Verdrag te vergemakkelijken. Bij de ratificatie behoeven de verdragsluitende landen geen verdere maatregelen meer te nemen om hun interne wetgeving eventueel aan de verschillende in de artikelen 5 en 6 neergelegde criteria aan te passen.” Het is immers duidelijk, dat de autonome uitlegging van het begrip „verbintenissen uit overeenkomst” de rechtszekerheid het best kan garanderen, indien men komt tot een uniform begrip dat in alle Lid-Staten gelijkelijk van toepassing is. Maar, zo vervolgt het rapport-Jenard, het kiezen van „bijzondere” bevoegdheidsregels is bovendien om andere redenen gerechtvaardigd, namelijk „omdat er een rechtstreeks aanknopingspunt bestaat tussen het geschil en de rechter die daarvan kennis moet nemen” (blz. 22). Bij de formulering van artikel 5, sub 1 (en de overige bepalingen van dit artikel alsmede artikel 6), zijn de opstellers van het Verdrag ervan uitgegaan, dat de rechter van de plaats „waar de verbintenis, die aan de eis ten grondslag ligt, is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd”, door zijn aanwezigheid op de plaats van de litigieuze betrekkingen het best in staat is deze met de grootst mogelijke kennis van zaken te beoordelen. Dit argument is bijzonder overtuigend wanneer het — zoals in casu — gaat om verplichtingen die moeten worden nagekomen op de plaats waar een vereniging haar zetel heeft. Het spreekt vanzelf dat in dergelijke gevallen de rechter van de plaats van uitvoering van de verbintenis beter dan iedere andere rechter de noodzakelijke gegevens over de schuldeiser (in casu de vereniging) kan verkrijgen en derhalve het best kan oordelen over eventuele uit de verbintenis voortvloeiende geschillen. Deze overwegingen bevestigen de zogenoemde contractuele opvatting. Overigens zijn geen argumenten denkbaar — of door partijen naar voren gebracht — op grond waarvan verplichtingen voortvloeiend uit het verenigingsverband van de werkingssfeer van artikel 5, sub 1, zouden zijn uitgesloten. Ik zou veeleer het tegenovergestelde willen betogen: de overwegingen op grond waarvan — voor contractuele verplichtingen in het algemeen — in de bijzondere bevoegdheid van de rechter van de plaats van tenuitvoerlegging is voorzien, gelden evenzeer voor uit het verenigingsverband voortvloeiende verplichtingen. Zowel in het ene als in het andere geval gaat het erom, te voorzien in een alternatief forum, opdat bevoegd is de rechter die het minst ver van de litigieuze betrekkingen verwijderd is. Nog steeds in dezelfde gedachtengang, zou ik op dit punt nog een opmerking willen maken. Zoals gezegd heeft het EEG-Executieverdrag volgens het Hof tot doel, een zo groot mogelijke gelijkheid en eenvormigheid te verzekeren van de rechtssituaties die voor de verdragsluitende staten en de belanghebbende personen uit dit verdrag voortvloeien. Ter bereiking van dit doel dient aan de uitdrukking „verbintenissen uit overeenkomst” een autonome betekenis te worden toegekend. Het ligt immers voor de hand, dat indien dit begrip wordt uitgelegd aan de hand van de in elk afzonderlijk geval toepasselijke lex causae, het effekt van de in artikel 5, sub 1, voorziene bijzondere bevoegdheid steeds zal variëren al naar gelang in de diverse rechtsstelsels een verschillende opvatting bestaat over het begrip „verbintenissen uit overeenkomst”. Indien dit begrip daarentegen — overeenkomstig mijn betoog — autonoom wordt uitgelegd, vormt het een uniform criterium voor alle Lid-Staten.