Dit door de Commissie krachtens artikel 169 EEG-Verdrag tegen Ierland ingestelde beroep wegens niet-nakoming heeft betrekking op de gemeenschapsvoorschriften die gelden voor het verkeer van nieuwe aardappelen die uit Cyprus in de Gemeenschap worden ingevoerd.

In het kader van een in 1973 met de Europese Gemeenschap gesloten associatieovereenkomst (PB 1973, L 133, biz. 2) bestonden er voor de Republiek Cyprus aanvankelijk jaarlijkse tariefcontingenten met vrijstelling van douanerechten voor de invoer van nieuwe aardappelen in het Verenigd Koninkrijk. De jaarlijkse omvang van deze contingenten werd vastgesteld „rekening houdend met de traditionele invoer van oorsprong uit Cyprus in het Verenigd Koninkrijk”. Krachtens een aanvullend protocol houdende vaststelling van enkele bepalingen betreffende het handelsverkeer in landbouwprodukten tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek Cyprus (PB 1978, L 172, biz. 3 en 11), werden nadien de toepasselijke rechten van het gemeenschappelijk douanetarief voor de invoer in de Gemeenschap van nieuwe aardappelen uit Cyprus verlaagd.

Blijkens het dossier zijn tot aan de inwerkingtreding van de communautaire fytosanitaire regeling op 1 maart 1980 de gevolgen van deze associatieovereenkomst op de Ierse aardappelmarkt niet gevoeld, wegens de tot dan toe geldende nationale voorschriften terzake. Volgens de Ierse regering werden vanaf de zomer van 1980 grote hoeveelheden nieuwe aardappelen in Ierland ingevoerd. Daar de nationale markt, volgens deze regering, steeds in de eigen behoeften had kunnen voorzien of zelfs een klein overschot produceerde, hadden de importen tot gevolg dat het prijsevenwicht verstoord raakte en de kleine nationale producenten ernstig in hun inkomen werden bedreigd.

In deze situatie trad op 6 maart 1981 in Ierland een besluit van de minister van Landbouw in werking, dat het opschrift droeg: „Potatoes (Regulation of Import) Order” (hierna de Order). Hierbij werd de invoer van aardappelen in Ierland aan een vergunningstelsel onderworpen. De artikelen 3 en 4 van de Order luiden als volgt:

„3) Dit besluit is van toepassing op rauwe, niet verwerkte aardappelen, die zijn geproduceerd in landen of gebieden die niet tot de Lid-Staten van de Europese Economische Gemeenschap behoren.

4) De invoer van aardappelen waarop dit besluit van toepassing is, is verboden, tenzij a) zij worden ingevoerd krachtens een door de minister ter fine van dit besluit afgegeven vergunning en in overeenstemming met de bepalingen daarvan, en b) deze vergunning bij de invoer aan de bevoegde ambtenaar van douane en accijnzen wordt overgelegd.”

Nadat de Commissie in april 1982 een klacht had ontvangen van een Ierse importeur, aan wie een invoervergunning voor nieuwe aardappelen van oorsprong uit Cyprus was geweigerd, besloot zij de procedure van artikel 169 EEG-Verdrag in te leiden, omdat de Ierse regering deze bepaling niet enkel toepaste op aardappelen die rechtstreeks uit derde landen in Ierland werden ingevoerd, maar ook op aardappelen die, vóór hun invoer in Ierland, in een andere Lid-Staat in het vrije verkeer waren gebracht. Op 1 augustus 1983 bracht zij een met redenen omkleed advies uit, waarin zij Ierland uitnodigde het vergunningvereiste voor de invoer van aardappelen die in een andere Lid-Staat in het vrije verkeer zijn gebracht, af te schaffen. In de considerans wees de Commissie de Ierse regering erop, dat zij haar krachtens artikel 115 EEG-Verdrag kon verzoeken om een machtiging om aardappelen van oorsprong uit derde landen buiten de gemeenschapsregeling te houden, in welk geval de Commissie zou onderzoeken of aan de voorwaarden voor een dergelijke machtiging was voldaan. In antwoord op het met redenen omkleed advies verklaarde de Ierse regering bij brief van 25 oktober 1983, dat de Order enkel tot doel had de gemeenschapsvoorschriften volgens hun werkelijke strekking in Ierland ten uitvoer te leggen. Zij verzocht overigens om een terugwerkende machtiging op grond van artikel 115 voor het haar verweten gedrag.