Zaak C-375/11

Belgacom SA e.a.

tegen

Belgische Staat

[verzoek van het Grondwettelijk Hof (België) om een prejudiciële beslissing]

„Telecommunicatiediensten — Richtlijn 2002/20/EG — Artikelen 3 en 12 tot en met 14 — Gebruiksrechten voor radiofrequenties — Vergoedingen voor gebruiksrechten voor radiofrequenties — Enige heffingen voor toewijzing en verlenging van gebruiksrechten voor radiofrequenties — Berekeningsmethode — Wijziging van bestaande rechten”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 21 maart 2013

Harmonisatie van wetgevingen – Telecommunicatiesector – Elektronischecommunicatienetwerken en -diensten – Vergunning – Richtlijn 2002/20 – Wijziging van rechten en verplichtingen – Oplegging, aan operatoren die over gebruiksrechten voor radiofrequenties beschikken, van enige heffing die zowel verschuldigd is wanneer nieuwe gebruiksrechten voor radiofrequenties worden verkregen als wanneer die rechten worden verlengd – Wijziging die gebruiksrechten voor radiofrequenties beperkt noch intrekt – Toelaatbaarheid

Harmonisatie van wetgevingen – Telecommunicatiesector – Elektronischecommunicatienetwerken en -diensten – Vergunning – Richtlijn 2002/20 – Wijziging van rechten en verplichtingen – Oplegging, aan operatoren die over gebruiksrechten voor radiofrequenties beschikken, van enige heffing die zowel verschuldigd is wanneer nieuwe gebruiksrechten voor radiofrequenties worden verkregen als wanneer die rechten worden verlengd – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Toetsing door nationale rechter

Harmonisatie van wetgevingen – Telecommunicatiesector – Elektronischecommunicatienetwerken en -diensten – Vergunning – Richtlijn 2002/20 – Vergoedingen voor gebruiksrechten en rechten om faciliteiten te installeren – Oplegging, aan operatoren die over gebruiksrechten voor radiofrequenties beschikken, van enige heffing die zowel verschuldigd is wanneer nieuwe gebruiksrechten voor radiofrequenties worden verkregen als wanneer die rechten worden verlengd – Vaststelling van bedrag van die enige heffing – Verwijzing naar hetzij bedrag van vroegere enige concessierecht, dat werd berekend op basis van aantal frequenties en duur van gebruik ervan, hetzij uit veilingen voortvloeiende bedragen – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Toetsing door nationale rechter

Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van het Hof – Grenzen – Algemene of hypothetische vragen – Vraag of richtlijn 2002/20 aldus moet worden uitgelegd dat lidstaten enige heffing mogen opleggen aan mobieletelefonieoperatoren die zich kandidaat stellen om nieuwe gebruiksrechten voor radiofrequenties te verkrijgen – Ontvankelijkheid

Zie de tekst van de beslissing. (cf. punten 30-32)

Wat het opleggen van een enige heffing in de telecommunicatiesector betreft, moet worden opgemerkt dat richtlijn 2002/20 betreffende de machtiging voor elektronischecommunicatienetwerken en -diensten slechts betrekking heeft op de procedure voor de toewijzing van gebruiksrechten voor radiofrequenties en geen bijzondere bepaling bevat met voorwaarden waaraan de procedure voor de verlenging van reeds verleende gebruiksrechten voor radiofrequenties moet voldoen. De verlenging van een vergunning moet echter als toekenning van nieuwe rechten voor een nieuwe periode worden beschouwd, aangezien een lidstaat de individuele gebruiksrechten voor een beperkte periode verleent. Derhalve moeten de procedure voor de toewijzing van de gebruiksrechten voor radiofrequenties en de procedure voor de verlenging van die rechten overeenkomstig voornoemde richtlijn 2002/20 aan dezelfde regeling worden onderworpen. Bijgevolg moet artikel 13 van deze richtlijn op dezelfde manier worden toegepast op die twee procedures. (cf. punten 37-39)

De artikelen 12 en 13 van richtlijn 2002/20 betreffende de machtiging voor elektronischecommunicatienetwerken en -diensten moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich er niet tegen verzetten dat een lidstaat de mobieletelefonieoperatoren die over gebruiksrechten voor radiofrequenties beschikken, een enige heffing oplegt die zowel verschuldigd is wanneer nieuwe gebruiksrechten voor radiofrequenties worden verkregen als wanneer die rechten worden verlengd, en die deze operatoren moeten betalen boven op een jaarlijkse heffing voor de terbeschikkingstelling van de frequenties, die ertoe strekt het optimale gebruik van de hulpbronnen te bevorderen, en boven op een heffing die de beheerskosten van de vergunning dekt, op voorwaarde dat die heffingen daadwerkelijk een optimaal gebruik van die radiofrequenties als hulpbron beogen te verzekeren, objectief gerechtvaardigd, transparant en niet-discriminerend zijn, in passende verhouding staan tot het beoogde doel, en beantwoorden aan de doelstellingen die zijn neergelegd in artikel 8 van richtlijn 2002/21 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronischecommunicatienetwerken en -diensten, waarbij het aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan of dat het geval is. Indien aan die voorwaarden is voldaan, kan de methode die inhoudt dat het bedrag van een enige heffing voor de gebruiksrechten voor radiofrequenties wordt bepaald op basis van hetzij het bedrag van het vroegere enige concessierecht, dat werd berekend op basis van het aantal frequenties en het aantal maanden waarop de gebruiksrechten voor de frequenties betrekking hadden, hetzij de uit veilingen voortvloeiende bedragen, een geschikte methode zijn om de waarde van de radiofrequenties te bepalen. (cf. punten 48, 54, 55, dictum 1)

Artikel 14, lid 1, van richtlijn 2002/20 betreffende de machtiging voor elektronischecommunicatienetwerken en -diensten moet aldus worden uitgelegd dat het zich er niet tegen verzet dat een lidstaat aan een mobieletelefonieoperator een enige heffing oplegt die zowel verschuldigd is wanneer nieuwe gebruiksrechten voor radiofrequenties worden verkregen als wanneer die rechten worden verlengd, en die deze operatoren moeten betalen boven op een jaarlijkse heffing voor de terbeschikkingstelling van de frequenties, die ertoe strekt het optimale gebruik van de hulpbronnen te bevorderen, en boven op een heffing die de beheerskosten van de vergunning dekt, op voorwaarde dat die wijziging objectief gerechtvaardigd en evenredig is en vooraf aan alle belanghebbenden wordt bekendgemaakt, teneinde hen in staat te stellen hun standpunt kenbaar te maken, waarbij het aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om na te gaan of dit het geval is. (cf. punten 60, 62, dictum 2)