ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Arrest van het Gerecht (Vierde kamer) van 19 december 2019 – Griekenland/Commissie

(Zaak T‑14/18)

„ELGF en ELFPO – Van financiering uitgesloten uitgaven – Ontkoppelde rechtstreekse steun – Forfaitaire financiële correctie – Artikel 52 van verordening (EU) nr. 1306/2013 – Artikel 12 van gedelegeerde verordening (EU) nr. 907/2014 – Motiveringsplicht – Waardering van de schade – Evenredigheid”

1. Gerechtelijke procedure – Aanvoeren van nieuwe middelen in de loop van het geding – Voorwaarden – Aanvulling van een aangevoerd middel – Geen aanvulling – Niet-ontvankelijkheid [Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 76, d), en 84, lid 1] (zie punten 31‑36)

2. Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit inzake de goedkeuring van de rekeningen in verband met door het ELGF en het Elfpo gefinancierde uitgaven (Art. 296 VWEU) (zie punten 46‑50)

3. Landbouw – Financiering door het ELGF en het Elfpo – Goedkeuring van de rekeningen – Weigering van tenlasteneming van uitgaven als gevolg van onregelmatigheden bij de toepassing van de Unieregeling – Betwisting door de betrokken lidstaat – Bewijslast – Verdeling onder de Commissie en de lidstaat (Verordening nr. 1306/2013 van het Europees Parlement en de Raad, art. 52; verordening nr. 907/2014 van de Commissie, art. 12) (zie punten 51‑53, 99)

4. Landbouw – Financiering door het ELGF en het Elfpo – Goedkeuring van de rekeningen – Weigering van tenlasteneming van uitgaven als gevolg van onregelmatigheden bij de toepassing van de Unieregeling – Vaststelling van gebreken in het door een lidstaat gehanteerde controlestelsel – Mogelijkheid voor de Commissie om de tenlasteneming van alle uitgaven te weigeren – Toepassing van een forfaitaire correctie – Schending van het evenredigheidsbeginsel – Geen (Verordening nr. 1306/2013 van het Europees Parlement en de Raad, art. 52; verordening nr. 907/2014 van de Commissie, art. 12) (zie punten 101‑104, 118‑120)

Voorwerp

Verzoek krachtens artikel 263 VWEU strekkende tot nietigverklaring van uitvoeringsbesluit (EU) 2017/2014 van de Commissie van 8 november 2017 houdende onttrekking aan EU-financiering van bepaalde uitgaven die de lidstaten hebben verricht in het kader van het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) of in het kader van het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) (PB 2017, L 292, blz. 61), voor zover dit uitvoeringsbesluit betrekking heeft op de Helleense Republiek

Dictum

1) Het beroep wordt verworpen.
7.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Soortgelijkheid van de betrokken waren of diensten – Complementariteit van de waren of diensten [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punten 62‑65)
4.

Uniemerk – Beroepsprocedure – Beroep bij de Unierechter – Rechtmatigheid van de beslissing van de kamer van beroep in een oppositieprocedure – Betwisting door het aanvoeren van nieuwe feiten – Ontoelaatbaarheid – Inaanmerkingneming, met het oog op de uitlegging van het Unierecht, van Unierechtspraak en van nationale of internationale rechtspraak die niet voor de instanties van het Bureau is aangevoerd – Toelaatbaarheid (Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 72) (zie punt 32)
7.

Procedure – Adiëring van het Gerecht op basis van een arbitragebeding – Subsidieovereenkomst die is gesloten in het kader van een specifiek programma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie – Overlapping van het gesubsidieerde project met een ander project dat in het kader van hetzelfde programma wordt gefinancierd – Eenzijdige opzegging van de overeenkomst wegens schending van de contractuele bedingen met betrekking tot de op de begunstigden rustende informatieverplichting – Verzoek om terugbetaling van de financiële bijstand die ter uitvoering van de subsidieovereenkomst is uitbetaald – Hoofdelijke aansprakelijkheid van de contractanten – Omvang (Art. 272 VWEU) (zie punten 109‑112, 114, 118, 131‑136)
3.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Ouder merk bestaande in een Uniemerk – Weigering van inschrijving wegens het bestaan van een zelfs tot een deel van de Unie beperkte relatieve weigeringsgrond [Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punt 25)
4.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Soortgelijkheid van de betrokken waren of diensten – Beoordelingscriteria [Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punt 48)
4.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Gevaar voor verwarring met het oudere merk – Ouder merk bestaande in een Uniemerk – Weigering van inschrijving wegens het bestaan van een zelfs tot een deel van de Unie beperkte relatieve weigeringsgrond [Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punt 49)
1.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Gevaar voor verwarring met het oudere merk – Beoordelingscriteria [Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punten 25‑27, 46, 47)
3.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Soortgelijkheid van de betrokken waren of diensten – Beoordelingscriteria [Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punten 37, 38)
1)

De beslissing van de vijfde kamer van beroep van het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO) van 2 februari 2018 (gevoegde zaken R 359/2015‑5 en R 409/2015‑5) inzake een oppositieprocedure tussen Ffauf Italia SpA en Industria de Diseño Textil, S.A. (Inditex) wordt vernietigd wat betreft „groenten en fruit, plantaardige kruiden en peulvruchten in blik, diepgevroren, gedroogd en gekookt; geleien, jam, compote; zuivelproducten; spijsoliën en -vetten” die tot klasse 29 behoren in de zin van de Overeenkomst van Nice van 15 juni 1957 betreffende de internationale classificatie van de waren en diensten ten behoeve van de inschrijving van merken, zoals herzien en gewijzigd, alsmede wat betreft „rijst, tapioca, sago; meel- en graanpreparaten, brood, banketbakkerswaren; gist, bakpoeder; zout, mosterd; azijn, sauzen (kruiden); specerijen; snacks op basis van rijst” die tot klasse 30 behoren, „verse groenten” die tot klasse 31 behoren, „verse sappen” die tot klasse 32 behoren, „retail- en wholesalediensten in winkels en via wereldwijde computernetwerken, via catalogi, per post, per telefoon, per radio en televisie en via andere elektronische middelen, met betrekking tot groenten in blik, diepgevroren, gedroogd en gekookt, spijsoliën, rijst, meel- en graanbereidingen, brood, azijn en sauzen (kruiden)” die tot klasse 35 behoren, en „restaurantdiensten (levensmiddelen); zelfbedieningsrestaurants en cafetaria’s” die tot klasse 43 behoren.
3.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Overeenstemming van de betrokken merken – Identiek aantal letters die twee woordmerken vormen – Meerdere letters in dezelfde volgorde [Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punten 28, 29)
4.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Gevaar voor verwarring met het oudere merk – Weging van de punten van overeenstemming of van verschil van de tekens – Inaanmerkingneming van de intrinsieke kenmerken van de tekens of van de verkoopmodaliteiten van de waren of diensten [Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punt 74)
41

Ter ondersteuning van het middel van niet-ontvankelijkheid voert de Commissie aan dat uit de rechtspraak volgt dat een kandidaat zich in het kader van een klacht tegen een besluit van een jury niet kan baseren op de vermeende onregelmatigheid van de aankondiging van vergelijkend onderzoek, wanneer hij niet tijdig is opgekomen tegen de bepalingen van die aankondiging die volgens hem bezwarend voor hem zijn. Enkel indien is aangetoond dat er een nauw verband bestaat tussen de motivering van het bestreden besluit en de exceptie van onwettigheid van de aankondiging van vergelijkend onderzoek, kan een verzoeker de wettigheid van de aankondiging betwisten. In casu bestaat er volgens de Commissie geen verband tussen de redenen voor het niet-opnemen van verzoeksters naam op de reservelijst en de beperking van de keuze van de tweede taal van het betrokken vergelijkend onderzoek tot het Duits, het Engels of het Frans. In het bijzonder kan een dergelijk verband niet worden afgeleid uit de commentaren in verzoeksters competentiepaspoort met betrekking tot de algemene competentie „communicatie”. Volgens de Commissie is verzoeksters prestatie dienaangaande immers als „bevredigend” beschouwd, hetgeen aantoont dat het feit dat zij het assessment in het Frans heeft afgelegd, niet de oorzaak is van het feit dat haar naam niet op de reservelijst is opgenomen.
In de rubriek „Bekwaamheid” heeft de beoordelaar zijn beoordeling van verzoeker met name gemotiveerd door integraal te verwijzen naar de bijdrage van de voormalige hiërarchieke meerdere. Voorts wordt in de rubriek „Beoordeling door de beoordelaar” om te beginnen vermeld dat verzoeker pas sinds midden oktober 2016 was overgeplaatst naar de afdeling Voorlichting. Vervolgens verwijst de beoordelaar naar de beoordeling van verzoeker over de eerste negen maanden van 2016, die door diens toenmalige hiërarchieke meerdere, te weten de uitvoerend directeur van het EUIPO, was verricht. Deze beoordeling luidt als volgt:

„[D]e prestaties van [verzoeker] binnen de [afdeling ‚Operaties’] zijn zwakker gelet op de resultaten en de lagere productiviteit met name op het gebied van de opposities, alsmede vanwege het gebrek aan transparantie over het rendement en door de gedeeltelijke en onvolledige communicatie van de resultaten aan de [uitvoerend directeur]. Zijn gedrag werd ook bekritiseerd daar hij belangrijke informatie niet naar behoren had gedeeld.

Als directeur van de [afdeling ‚Operaties’] heeft [verzoeker] niet de maatregelen genomen die nodig waren om de situatie het hoofd te bieden, waardoor het EUIPO wat de opgelopen vertragingen betreft in een moeilijke situatie was terechtgekomen en het vertrouwen van [de voormalige hiërarchieke meerdere] in verzoeker als directeur was afgenomen. Hoewel [verzoeker] de voor een leidinggevende positie vereiste vaardigheden en competenties bezat, was hij in 2016 echter niet in staat gebleken de juiste maatregelen te treffen om de uitzonderlijke situatie te beheersen.

Tijdens het beoordelingsgesprek (waarbij de voorzitter van het personeelscomité aanwezig was) heeft [verzoeker] verschillende feiten, cijfers en productieresultaten uit de beoordeling van de uitvoerend directeur betwist. Het enige punt van kritiek waarmee hij het eens was, [betrof] de snelheid waarmee beslissingen inzake opposities waren genomen.”
11

Zo heeft het PRAC erkend dat gadolinium na toediening kon worden gedetecteerd in de hersenen. Het heeft tevens opgemerkt dat de klinische langetermijngevolgen van retentie ervan in de hersenen nog steeds onbekend waren en dat, hoewel nog niet was aangetoond dat deze opeenhoping enig ongewenst neurologisch effect had, er weinig langetermijngegevens waren. Het PRAC meende evenwel dat het feit dat er in de casestudy’s geen of onvoldoende informatie was over de effecten van gadolinium, niet kon worden gezien als een bewijs dat dit product niet toxisch is in de hersenen. Met name gelet op gegevens die wezen op afbraak van lineaire middelen in vivo en van de geraakte hersenzones, heeft het PRAC aangenomen dat negatieve effecten, zoals problemen met de fijne motoriek, cognitieve stoornissen en potentiële interactie met ziekteprocessen, plausibel waren. Het PRAC meende dus dat de bezorgdheid over mogelijke neurologische letsels geassocieerd met gadoliniumopeenhoping in de hersenen, redelijk en terecht was. Het heeft niettemin het standpunt ingenomen dat, hoewel producten op basis van lineair en macrocyclisch gadolinium beide de hersenen konden aantasten, lineaire producten er een jaar of meer werden vastgehouden, terwijl macrocyclische producten slechts een tijdelijke verhoging van de concentratie gadolinium in de hersenen veroorzaakten en sneller werden afgebroken.
125

Zoals hierboven in de punten 57 en 108 in herinnering is gebracht, had de Commissie deze transacties in de voorlopige verordening zonder meer buiten beschouwing gelaten bij de berekening van de dumpingmarge. Zoals door verzoekster in het tweede onderdeel van het onderhavige middel in herinnering is gebracht, druist een dergelijke uitsluiting volgens het Hof in tegen het doel van de verschillende berekeningsmethoden van de dumpingmarge, dat er in lijn met het doel van artikel 2, lid 11, van de basisverordening in bestaat om de daadwerkelijke omvang van de dumping tot uiting te brengen. Het logische gevolg van een dergelijke uitsluiting is volgens het Hof namelijk dat de Commissie niet kan meten welke invloed die transacties op genoemde berekening hebben, zodat zij zich er niet van kan vergewissen dat in de berekende dumpingmarge alle dumping volledig tot uitdrukking komt (arrest van 5 april 2017, Changshu City Standard Parts Factory en Ningbo Jinding Fastener/Raad, C‑376/15 P en C‑377/15 P, EU:C:2017:269, punt 55).
64

Wat ten tweede het door verzoekster aan het COMP overgelegde bewijs betreft, blijkt dat zij heeft willen aantonen dat ondanks het feit dat de meeste lidstaten wettelijke regelingen hebben om het referentiegeneesmiddel te kunnen invoeren, er „logistieke en administratieve” belemmeringen waren die de effectieve toegang tot dit geneesmiddel verhinderden. Verzoekster heeft zich hiervoor gebaseerd op resultaten van een door haarzelf georganiseerde peiling bij geneesmiddelenregulatoren uit 26 lidstaten, 18 geneesheren uit 15 lidstaten en patiëntenverenigingen uit 11 lidstaten. Zij heeft de antwoorden opgenomen in een overzichtstabel, die als bijlage 10 bij het verzoekschrift is gevoegd en waarin de lidstaten in drie groepen worden onderverdeeld: die waar het referentiegeneesmiddel „beperkt/niet” beschikbaar is (7 lidstaten), die waar het „redelijk” beschikbaar is (4 lidstaten) en die waar de beschikbaarheid „goed” is (9 lidstaten). Het beschikbaarheidsprobleem dat is waargenomen in de 11 lidstaten waar het referentiegeneesmiddel „beperkt/niet” of „redelijk” beschikbaar is, is volgens de resultaten van dit onderzoek te wijten aan het feit dat het geneesmiddel niet wordt terugbetaald en aan problemen bij de bevoorrading.
62

In casu moet worden vastgesteld dat verzoekster in haar confirmatief verzoek enkel heeft aangevoerd dat er sprake was van een hoger openbaar belang dat in casu de openbaarmaking van de betrokken documenten zou kunnen rechtvaardigen. Zij heeft echter geen enkel bewijs geleverd dat de betrokken documenten niet vallen onder de algemene aanname op basis van de uitzondering inzake de bescherming van de commerciële belangen, waarop de Commissie zich reeds in haar antwoord op het oorspronkelijke verzoek had beroepen. Zij heeft met name niet aangevoerd – zoals zij in repliek in de onderhavige procedure heeft gedaan – dat de daarin vervatte informatie niet langer vertrouwelijk was omdat die informatie oud zou zijn of openbaar was gemaakt. Bij gebreke van bezwaren in het confirmatief verzoek die specifiek betrekking hebben op het feit dat de betrokken documenten niet onder de algemene aanname vallen, moet ervan worden uitgegaan dat de Commissie – anders dan verzoekster stelt – in het tweede bestreden besluit niet ertoe was gehouden deze documenten individueel en concreet te onderzoeken en daarop toepassing kon maken van de algemene aanname dat openbaarmaking ervan de commerciële belangen van de betrokken ondernemingen zou schaden (zie in die zin arrest van 10 december 2010, Ryanair/Commissie, T‑494/08–T‑500/08 en T‑509/08, EU:T:2010:511, punt 80).
117

Tot slot onderstreept de Commissie dat tijdens de bijeenkomst van de deskundigengroep (zie punt 34 hierboven) in het kader van de sluiting van de programma’s wel degelijk nauwkeurige en samenhangende aanwijzingen aan de lidstaten zijn gegeven over de berekeningsmethode van artikel 69, lid 5 ter, van verordening nr. 1698/2005. Uit het verzoekschrift volgt bovendien dat Extremadura en de Commissie in mei 2016 hebben gecorrespondeerd, waarbij de Commissie uitleg gaf over de berekeningsmethode die zij wilde volgen. Voorts maken de richtsnoeren weliswaar geen melding van de invloed die een tijdens het programma doorgevoerde ambtshalve doorhaling van bepaalde vastleggingen heeft op de in die bepaling bedoelde berekeningsmethode, maar desalniettemin wordt er al in punt 5.2 ervan op gewezen dat een terugbetaling noodzakelijk is bij onderbesteding van de bedragen die uitsluitend zijn gereserveerd voor concrete acties in verband met de nieuwe uitdagingen, wat in Extremadura hoe dan ook het geval was. Anders dan het Koninkrijk Spanje aanvoert, kan dus niet worden vastgesteld dat de Commissie de methode die zij van plan was te gebruiken voor de uit hoofde van deze bepaling uit te voeren berekening niet heeft uiteengezet.
54

Verder is de kwalificatie van de gebruiker als publiek- of privaatrechtelijke rechtspersoon niet relevant voor de vaststelling of het litigieuze merk normaal is gebruikt in de zin van artikel 15, lid 1, van verordening nr. 207/2009 (zie in die zin arrest van 9 december 2008, Verein Radetzky-Orden, C‑442/07, EU:C:2008:696, punten 17 en 24). Verder kan het bij normaal gebruik zowel gaan om gebruik door de merkhouder als om gebruik door een derde die toestemming heeft om het merk te gebruiken (zie in die zin arrest van 11 maart 2003, Ansul, C‑40/01, EU:C:2003:145, punt 37). Zoals reeds in punt 44 hierboven in herinnering is gebracht, moet het gebruik van het litigieuze individuele merk evenwel waarborgen dat de erdoor aangeduide waren of diensten zijn vervaardigd of verricht onder controle van een en dezelfde onderneming die kan worden geacht voor de kwaliteit ervan in te staan, hetgeen in casu niet het geval is.
2.

Instellingen van de Europese Unie – Recht van het publiek op toegang tot documenten – Verzoek om toegang tot milieu-informatie – Verordening nr. 1367/2006 – Informatie die betrekking heeft op uitstoot in het milieu – Begrip – Informatie over daadwerkelijke of voorzienbare uitstoot in het milieu – Daaronder begrepen (Verordening nr. 1367/2006 van het Europees Parlement en de Raad, art. 6, lid 1) (zie punten 85‑88)
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 7 mei 2019 – Spanje/Commissie

(Zaak T‑49/17)

„ELGF en Elfpo – Van financiering uitgesloten uitgaven – Financiële correcties – Begrip ‚producent’ – Investeringen buiten de gebouwen van een producentenorganisatie – Controles voorafgaand aan de goedkeuring van een operationeel programma – Controle van betalingsopdrachten – Eenmalige financiële correctie – Forfaitaire financiële correctie – Evenredigheid – Motiveringsplicht”

1. Landbouw – Financiering door het ELGF en het Elfpo – Goedkeuring van de rekeningen – Weigering van tenlasteneming van uitgaven als gevolg van onregelmatigheden bij de toepassing van de Unieregeling – Betwisting door de betrokken lidstaat – Bewijslast – Verdeling onder de Commissie en de lidstaat [Verordening nr. 1580/2007 van de Commissie, art. 105 en 106] (zie punten 88‑94)

2. Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit inzake de goedkeuring van de rekeningen in verband met door het ELGF en het Elfpo gefinancierde uitgaven (Art. 296 VWEU) (zie punten 238‑240)

3. Beroep tot nietigverklaring – Bestreden handeling – Beoordeling van de rechtmatigheid aan de hand van de gegevens die beschikbaar waren ten tijde van de vaststelling van de handeling (Art. 263 VWEU) (zie punt 303)

Voorwerp

Verzoek krachtens artikel 263 VWEU strekkende tot gedeeltelijke nietigverklaring van uitvoeringsbesluit (EU) 2016/1059 van de Commissie van 15 november 2016 houdende onttrekking aan EU-financiering van bepaalde uitgaven die de lidstaten hebben verricht in het kader van het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) of in het kader van het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) (PB 2016, L 312, blz. 26)

Dictum

1) Het beroep wordt verworpen.
5.

Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Relatieve weigeringsgronden – Oppositie door de houder van een gelijk of overeenstemmend ouder merk dat is ingeschreven voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten – Gevaar voor verwarring met het oudere merk – Beoordelingscriteria – Onderscheidend vermogen of reputatie van het oudere merk – Invloed [Verordening nr. 207/2009 van de Raad, art. 8, lid 1, b)] (zie punt 49)
1)

De Europese Commissie wordt veroordeeld tot betaling aan Ethniko Kentro Erevnas kai Technologikis Anaptyxis (EKETA) van, in de eerste plaats, het bedrag van 19522,57 EUR voor de subsidiabele personeelskosten, vermeerderd met de daarmee verbonden indirecte kosten en vertragingsrente tegen een rentevoet van 3,50 %, berekend vanaf 12 mei 2017 tot de volledige betaling van dat bedrag, in de tweede plaats, vertragingsrente over het bedrag van 2950 EUR tegen een rentevoet van 3,50 %, berekend vanaf 12 mei 2017 tot 28 november 2017 en, in de derde plaats, vertragingsrente over het bedrag van 8988,21 EUR tegen een rentevoet van 3,50 %, berekend vanaf 12 mei 2017 tot betaling van dit bedrag op 2 oktober 2017.
Uit de rechtspraak blijkt dat van een merk een normaal gebruik wordt gemaakt wanneer het, overeenkomstig zijn wezenlijke functie, te weten het waarborgen van de identiteit van de oorsprong van de waren of diensten waarvoor het is ingeschreven, wordt gebruikt teneinde voor die waren of diensten een afzet te vinden of te behouden, met uitsluiting van symbolisch gebruik dat alleen ertoe strekt de aan de inschrijving verbonden rechten te behouden. In dit verband dient te worden gepreciseerd dat de wezenlijke functie van een collectief Uniemerk evenzo erin bestaat, de waren of diensten van de leden van de vereniging die merkhouder is te onderscheiden van die van andere ondernemingen.

Bij de beoordeling of van het merk een normaal gebruik is gemaakt, moet rekening worden gehouden met alle feiten en omstandigheden aan de hand waarvan kan worden vastgesteld dat de commerciële exploitatie ervan reëel is, inzonderheid de gebruiken die in de betrokken economische sector gerechtvaardigd worden geacht om voor de door het merk beschermde waren of diensten marktaandelen te behouden of te verkrijgen, de aard van die waren of diensten, de kenmerken van de markt en de omvang en de frequentie van het gebruik van het merk.

Bovendien kan een normaal gebruik van een merk niet op basis van waarschijnlijkheden of vermoedens worden aangetoond, maar moet het berusten op concrete en objectieve gegevens die een daadwerkelijk en afdoend gebruik van het merk op de betrokken markt bewijzen. Er dient een algemene beoordeling te worden verricht, die rekening houdt met alle relevante factoren van het concrete geval en een zekere onderlinge samenhang tussen de in aanmerking genomen factoren veronderstelt.

(zie punten 26‑28)