Zaak T‑849/16

PGNiG Supply & Trading GmbH

tegen

Europese Commissie

„Beroep tot nietigverklaring – Interne markt voor aardgas – Richtlijn 2009/73/EG – Besluit van de Commissie tot wijziging van de voorwaarden voor vrijstelling van de regels van de Unie voor de exploitatie van de OPAL-gasleiding met betrekking tot de toegang van derde partijen en tariefregulering – Geen rechtstreekse geraaktheid – Niet-ontvankelijkheid”

Samenvatting – Beschikking van het Gerecht (Eerste kamer) van 14 december 2017

Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Begrip regelgevingshandeling in de zin van artikel 263, vierde alinea, VWEU – Elke handeling van algemene strekking met uitzondering van wetgevingshandelingen – Besluit van de Commissie tot wijziging van de voorwaarden voor vrijstelling van de regels van de Unie voor de exploitatie van een gasleiding – Daarvan uitgesloten

Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Mogelijkheid om individueel te zijn geraakt door een besluit van algemene strekking – Voorwaarden – Besluit van de Commissie tot wijziging van de voorwaarden voor vrijstelling van de regels van de Unie voor de exploitatie van een gasleiding – Beroep ingesteld door een vennootschap die een concurrent is van de vennootschap die de adressaat van het besluit is – Niet individueel geraakt – Niet-ontvankelijkheid

Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Rechtstreeks geraakt – Criteria – Besluit van de Commissie tot wijziging van de voorwaarden voor vrijstelling van de regels van de Unie voor de exploitatie van een gasleiding – Beroep ingesteld door een vennootschap die een concurrent is van de vennootschap die de adressaat van het besluit is – Niet rechtstreeks geraakt – Niet-ontvankelijkheid

Het criterium van rechtstreekse geraaktheid vereist dat de bestreden maatregel rechtstreeks gevolgen heeft voor de rechtspositie van de betrokkene en voorts dat aan degenen tot wie hij is gericht en die met de uitvoering ervan zijn belast, geen enkele beoordelingsbevoegdheid is gelaten, omdat die uitvoering zuiver automatisch is en alleen uit de bestreden regeling voortvloeit, zonder dat andere intermediaire regels hoeven te worden toegepast. Hetzelfde geldt wanneer de mogelijkheid dat degenen tot wie de maatregel is gericht, geen gevolg zullen geven aan de handeling van de Europese Unie, louter theoretisch is, omdat buiten twijfel staat dat zij vastbesloten zijn daaraan consequenties te verbinden. Een onderneming die een concurrent is van de onderneming die de adressaat is van een besluit van de Commissie tot wijziging van de voorwaarden voor vrijstelling van de regels van de Unie voor de exploitatie van een gasleiding, met name wat betreft de toegang van derden na een voorstel van de bevoegde autoriteit uit hoofde van artikel 36 van richtlijn 2009/73 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas, kan niet rechtstreeks door dat besluit worden geraakt. Er is namelijk niet voldaan aan de voorwaarde dat aan de adressaten geen beoordelingsmarge is gelaten, daar het besluit van de nationale autoriteit tot uitvoering van het besluit van de Commissie niet automatisch is, aangezien zowel de nationale autoriteit als de adressaat van het besluit van laatstgenoemde van de voorgestelde maatregel kan afzien. (zie punten 31‑33)

Anderen dan de adressaten van een beschikking kunnen slechts stellen daardoor individueel te worden geraakt, indien deze beschikking hen betreft uit hoofde van zekere bijzondere hoedanigheden of van een feitelijke situatie, welke hen ten opzichte van ieder ander karakteriseert en hen derhalve individualiseert op soortgelijke wijze als de adressaat. Bovendien kunnen, wanneer het besluit een groep personen raakt die op het tijdstip waarop deze handeling werd vastgesteld, waren geïdentificeerd of konden worden geïdentificeerd op basis van specifieke kenmerken van de leden van die groep, deze personen door die handeling individueel zijn geraakt voor zover zij deel uitmaken van een beperkte kring van marktdeelnemers. Zelfs wanneer bij een besluit van de Commissie krachtens artikel 36 van richtlijn 2009/73 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas, dat de voorwaarden wijzigt waaronder de exploitant van een gasleiding gas ter beschikking moet stellen aan derden, zou moeten worden aangenomen dat deze wijziging, in een specifiek geval, economische gevolgen kan hebben voor de activiteiten van een derde onderneming die actief is op het gebied van de handel in en het transport van aardgas, met name als gevolg van een toename van de gasstromen die door deze gasleiding worden vervoerd, waardoor de concurrentiepositie van de betrokken onderneming op de groothandels- en detailmarkt voor gas van een lidstaat wordt verzwakt, dan zou dit alle in deze sector actieve economische actoren, en niet alleen voornoemde onderneming, moeten treffen. Bovendien kan het feit dat een onderneming behoort tot de beweerdelijk gesloten kring van actoren op de markt van de handel in en het transport van gas in een lidstaat, die onderneming niet individualiseren met betrekking tot de exploitatievoorwaarden van een gasleiding waardoor gas wordt getransporteerd door die lidstaat naar een andere lidstaat. Derhalve wordt die onderneming door het besluit van de Commissie niet individueel geraakt. (zie punten 37‑39, 42, 44, 46)

Om de strekking van een handeling te bepalen, moet worden nagegaan of de betrokken handeling bepaalde personen individueel raakt. Dienaangaande kan de Unierechter niet volstaan met een oordeel op basis van de officiële benaming van de handeling, maar dient hij in de eerste plaats het doel en de inhoud ervan in de beschouwing te betrekken. Zo heeft een tot een lidstaat gerichte beschikking algemene strekking indien zij van toepassing is op objectief bepaalde situaties en rechtsgevolgen heeft voor algemeen en abstract omschreven categorieën personen. Een besluit van de Commissie krachtens artikel 36 van richtlijn 2009/73 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas, dat een wijziging inhoudt van de voorwaarden waaronder de exploitant van een gasleiding gas ter beschikking moet stellen aan derden, kan geen besluit van algemene strekking zijn, en is dus geen regelgevingshandeling in de zin van artikel 263, vierde alinea, VWEU. Het besluit heeft namelijk slechts betrekking op één individuele, welomschreven situatie, namelijk die van de voorwaarden voor de exploitatie door een onderneming van een deel van de capaciteit van de gasleiding. Met name de mogelijke economische gevolgen die dit besluit kan hebben voor andere actoren in de sector van de handel in en het transport van aardgas dan voornoemde onderneming, vormen geen rechtsgevolgen voor een algemeen en abstract omschreven categorie van personen. (zie punten 49, 50, 53)