ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer — uitgebreid)

30 januari 2003

Zaak T-307/00

C

tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen

„Ambtenaren — Wezenpensioen — Artikel 80, vierde alinea, Ambtenarenstatuut — Burgerlijke staat van ouders — Gelijke behandeling”

Volledige Franse tekst II-221

Betreft:

Beroep tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie van 25 november 1999 houdende weigering om verzoeksters dochter een wezenpensioen toe te kennen.

Beslissing:

Het besluit van de Commissie van 25 november 1999 houdende weigering om verzoeksters dochter een wezenpensioen toe te kennen wordt nietig verklaard. De Commissie wordt verwezen in de kosten, met uitsluiting van die welke door de Raad van de Europese Unie zijn gemaakt en van die welke verzoekster door de interventie van de Raad heeft gemaakt. De Raad wordt in zijn eigen kosten verwezen.

Samenvatting

Ambtenaren – Pensioenen – Overlevingspensioen – Wezenpensioen toegekend aan kind van ambtenaar in geval van overlijden van niet door Gemeenschappen tewerkgestelde echtgenoot – Pensioen geweigerd omdat overleden ouder, ondanks vastgestelde verwantschap en bijdrage aan onderhoud van kind, niet hoedanigheid van echtgenoot heeft – Schending van beginsel van gelijke behandeling – Onwettigheid

(Ambtenarenstatuut, art. 80, vierde alinea)

Het beginsel van gelijke behandeling is één van de fundamentele beginselen van het gemeenschapsrecht en het wordt geschonden, wanneer twee categorieën personen, wier situatie feitelijk en rechtens niet essentieel verschilt, verschillend worden behandeld. Dit beginsel vereist dus dat vergelijkbare situaties niet verschillend worden behandeld, tenzij een dergelijk verschil objectief gerechtvaardigd is. Om te zijn toegestaan moet het verschil dus gerechtvaardigd worden op basis van een objectief en redelijk criterium en moet het evenredig zijn met het beoogde doel.

Aangezien artikel 80, vierde alinea, van het Statuut, betreffende de toekenning van een wezenpensioen, de extra kosten beoogt te compenseren die voor de ambtenaar, wat het onderhoud van het kind betreft, ontstaan door het overlijden van een persoon die tijdens zijn leven werd geacht bij te dragen aan dat onderhoud, is de situatie van een niet-gehuwde ambtenaar wiens kind de andere ouder verliest, die noch ambtenaar noch functionaris is, maar die op basis van een wettelijke verplichting voortvloeiende uit de erkenning van verwantschap daadwerkelijk bijdroeg aan het onderhoud van het kind, vergelijkbaar met die welke binnen de werkingssfeer van dit artikel vallen.

Met betrekking tot een eventuele rechtvaardiging om de gevallen van niet-gehuwde ambtenaren uit te sluiten van de werkingssfeer van artikel 80, vierde alinea, van het Statuut, zij opgemerkt dat dit artikel met het criterium dat de overledene ten tijde van zijn overlijden „echtgenoot” van de ambtenaar moet zijn geweest, een gerechtvaardigd doel nastreeft, voorzover het de toepassing van het daarin bedoelde voordeel voorziet voor situaties waarin de ambtenaar en zijn kind, in het algemeen, een materiële bijdrage aan het onderhoud van dat kind verliezen. Voorzover de toepassing van dit criterium evenwel betekent dat het betrokken recht niet wordt toegekend in een situatie waarin een materiële bijdrage aan het onderhoud van het kind van de niet-gehuwde ambtenaar daadwerkelijk werd verzekerd door de overleden persoon, overeenkomstig een wettelijke verplichting voortvloeiende uit de erkenning van het kind door de overledene, is dit criterium niet redelijk. Bij de huidige stand van de ontwikkeling van de maatschappij is dit criterium niet geschikt om de meerkosten te bepalen die de ambtenaar voor het onderhoud van zijn kind daadwerkelijk wordt geacht te dragen. Artikel 80, vierde alinea, van het Statuut veronderstelt weliswaar dat de ambtenaar in het geval van overlijden van zijn echtgenoot wordt geacht meerkosten te dragen, doch er moet worden aangenomen dat dergelijke meerkosten eveneens ontstaan in geval van overlijden van de andere ouder, die geen echtgenoot van de ambtenaar is, maar die het kind heeft erkend en uit dien hoofde een wettelijke onderhoudsplicht heeft. Voorzover het door artikel 80, vierde alinea, van het Staat vastgestelde criterium een dergelijke situatie niet dekt, is het niet evenredig met zijn doel, te weten de toekenning van het recht te beperken tot situaties waarin de ambtenaar, in het algemeen, een bijdrage aan het onderhoud van zijn kind verliest.

Daar artikel 80, vierde alinea, van het Statuut een niet-gerechtvaardigd verschil maakt en in strijd is met het beginsel van gelijke behandeling, kan het geen grondslag vormen voor de weigering om een wezenpensioen toe te kennen aan het kind van de ambtenaar bij het overlijden van de andere ouder die, ofschoon hij niet de echtgenoot van de ambtenaar was, op basis van een wettelijke verplichting voortvloeiende uit de erkenning van verwantschap bijdroeg aan het onderhoud van dat kind.

(cf. punten 48, 49 en 53-56)

Referentie: Hof 19 oktober 1977. Ruckdescliele.a., 117/76 en 16/77, Jurispr. blz. 1753, punt 7; Hof 9 november 1995. Francovich. C-479/93, Jurispr. blz. I-3843, punt 23: Gerecht 23 maart 1994, Huet/Rekenkamer, T-8/93, Jurispr. blz. II-103, punt 45; Gerecht 4 maart 1998, De Abreu/Hof van Justitie, T-146/96, JurAmbt. blz. I-A-109 en II-281, punt 53, en de aldaar aangehaalde rechtspraak