Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Steunmaatregelen van de staten - Begrip - Steun toegekend via door staat opgerichte openbare instelling - Criteria om uit te maken of zij tot openbare sector behoort

(EG-Verdrag, art. 92, lid 1)

2 Steunmaatregelen van de staten - Begrip - Met staatsmiddelen bekostigde steun - Investering verricht met door openbare instelling beheerde middelen van particuliere oorsprong waarvan terugbetaling kan worden gevraagd - Daaronder begrepen - Voorwaarden

(EG-Verdrag, art. 92, lid 1)

3 Steunmaatregelen van de staten - Beschikking van Commissie waarin zij vaststelt dat nationale maatregel onverenigbaar is met artikel 92, lid 1, van Verdrag - Ingewikkelde economische beoordeling - Rechterlijke toetsing - Grenzen

(EG-Verdrag, art. 92, lid 1)

4 Steunmaatregelen van de staten - Begrip - Door Lid-Staat aan onderneming verleende steun - Beoordelingscriterium - Redelijkheid van operatie voor voorzichtig particulier investeerder - Onredelijkheid ingeval van inschrijving op nagenoeg alle effecten uitgegeven door onderneming met sterk verslechterende financiële situatie, die zelfs op lange termijn niet te verhelpen is

(EG-Verdrag, art. 92, lid 1)

5 Handelingen van de instellingen - Motivering - Verplichting - Draagwijdte - Beschikkingen

(EG-Verdrag, art. 190)

Samenvatting

6 Alle steunmaatregelen die de mededinging bedreigen en worden toegekend door de openbare sector, vallen onder artikel 92 van het Verdrag, zonder dat daarvoor vereist is dat deze steunmaatregelen worden toegekend door de regering of door een centrale overheidsinstantie van een Lid-Staat.

Wordt geacht tot de openbare sector te behoren een openbare instelling van een Lid-Staat die bij wet is opgericht als bijzondere instelling die onder het toezicht en de garantie van de wetgever staat, waarvan de opdrachten zijn geregeld bij wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en waarvan de directeur-generaal wordt benoemd door het staatshoofd en de andere directieleden door de regering van deze Lid-Staat, zonder dat aan dit openbaar karakter wordt afgedaan door elementen die te maken hebben met de interne organisatie van de openbare sector, zoals het bestaan van voorschriften ter verzekering van de autonomie van deze instelling ten opzichte van andere openbare instellingen.

De wetgevende macht, waarmee deze instelling verbonden is, is namelijk één van de constitutionele machten van een staat, en bovendien verzet het gemeenschapsrecht zich ertegen, dat door de oprichting van autonome instanties belast met de verdeling van steun, de regels betreffende staatssteun worden omzeild.

7 Een investering is als een steunmaatregel van de staat te beschouwen, wanneer het gaat om een rechtstreeks of onrechtstreeks met staatsmiddelen toegekend voordeel, hetgeen onderstelt dat de middelen waaruit de steun wordt bekostigd, van de betrokken Lid-Staat afkomstig zijn. Artikel 92, lid 1, van het Verdrag omvat alle geldelijke middelen die de openbare sector daadwerkelijk kan gebruiken om ondernemingen te steunen, ongeacht of deze middelen al dan niet permanent deel uitmaken van het vermogen van die sector.

Als staatssteun kan derhalve worden beschouwd een investering door een instelling die tot de openbare sector behoort en daarvoor middelen van particuliere oorsprong gebruikt die terugbetaalbaar zijn, voor zover de inboekingen en de uitboekingen van geldmiddelen een constant saldo opleveren dat de instelling onder haar eigen verantwoordelijkheid kan gebruiken alsof bedoelde middelen definitief te harer beschikking waren.

8 De rechterlijke toetsing van een handeling die een ingewikkelde economische beoordeling impliceert en waarbij de Commissie de onverenigbaarheid van een nationale maatregel met artikel 92, lid 1, van het Verdrag vaststelt, dient beperkt te blijven tot de vraag, of de procedure- en motiveringsvoorschriften in acht zijn genomen, of de feiten op grond waarvan de betwiste keuze is gemaakt, juist zijn vastgesteld, en of er geen sprake is van een kennelijk onjuiste beoordeling van deze feiten dan wel van misbruik van bevoegdheid.

9 Wanneer kapitaal onder met normale marktvoorwaarden overeenkomende omstandigheden, al dan niet rechtstreeks, door de staat ter beschikking van een onderneming wordt gesteld, kan dit niet als staatssteun worden aangemerkt.

Is daarentegen wel als een steunmaatregel in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag te beschouwen de gedraging van een staat die via een naamloze vennootschap die een 100 % dochteronderneming is van een openbare instelling van deze staat, een investering van grote omvang verricht, in de vorm van een inschrijving op nagenoeg alle effecten die door een onderneming in een zeer moeilijke financiële situatie zijn uitgegeven met het oog op haar herstructurering, hoewel de voorgenomen herstructurering kennelijk niet volstaat om, zelfs op lange termijn, de moeilijke situatie te verhelpen waarin de betrokken onderneming zich bevindt en die wordt gekenmerkt door een zeer aanzienlijke schuldenlast en enorme verliezen. Onder dergelijke voorwaarden zou een hypothetisch particulier investeerder niet geneigd zijn op basis van tekenen en vooruitzichten die wijzen op verbetering, doch ontoereikend zijn om de situatie te verhelpen, het betrokken kapitaal in te brengen, aangezien er nagenoeg geen uitzicht bestaat op terugbetaling van het geïnvesteerde kapitaal door de betrokken onderneming.

10 De ingevolge artikel 190 van het Verdrag op de gemeenschapsinstellingen rustende verplichting om hun beschikkingen met redenen te omkleden, strekt ertoe de gemeenschapsrechter in staat te stellen de wettigheid ervan na te gaan, en de betrokkene de gelegenheid te geven de gronden van de genomen maatregelen te kennen, zodat hij zijn rechten kan verdedigen en kan nagaan of de beslissing al dan niet gegrond is.