2

De voorgeschiedenis van het geding is in de punten 1 tot en met 9 van de bestreden beschikking uiteengezet als volgt: „1 Ten vervolge op een aanbestedingsprocedure voor het zeevervoer op de routes Marseille-Bastia, Marseille-Ajaccio, Marseille-Balagne (Ile-Rousse en Calvi), Marseille-Porto Vecchio en Marseille-Propriano werd de groep bestaande uit de Société nationale Corse Méditerranée (SNCM) en de Compagnie méridionale de navigation (CMN), Franse verleners van zeevervoerdiensten, voor de periode van 1 juli 2007 tot 31 december 2013 belast met het zeevervoer op die vijf routes in het kader van een overeenkomst inzake delegatie van een openbare dienst (hierna: ‚DOD-overeenkomst’) gesloten met de collectivité territoriale de Corse (territoriale gemeenschap Corsica) (CTC) en het Office des transports de Corse (OTC). De twee opdrachtnemers krijgen van het OTC een jaarlijkse bijdrage als tegenprestatie voor de permanente ‚passagiers- en vrachtvervoersdienst’, die zij het gehele jaar moeten verlenen (hierna: ‚basisdienst’), en voor de aanvullende dienst ‚vervoer van passagiers’, die tijdens de piekperioden, te weten de kerstperiode, de maand februari, de lente-herfstperiode en/of de zomerperiode, op de routes Marseille-Ajaccio, Marseille-Bastia en Marseille-Propriano zij moeten verlenen (hierna: ‚aanvullende dienst’). 2 Overeenkomstig de DOD-overeenkomst is de uiteindelijke jaarlijkse financiële compensatie voor elke opdrachtnemer beperkt tot het exploitatietekort dat voortvloeit uit de verplichtingen van het bestek, waarbij rekening wordt gehouden met een redelijk rendement van de vloot naar rato van het aantal dagen waarop de vloot daadwerkelijk is ingezet voor overtochten op grond van die verplichtingen. Voor het geval dat de inkomsten lager uitvallen dan die welke de opdrachtnemers in hun offerte hadden vastgelegd, voorziet de DOD-overeenkomst in een aanpassing van de overheidscompensatie. De DOD-overeenkomst is na de ondertekening ervan in die zin gewijzigd dat meer dan 100 overtochten per jaar tussen Corsica en Marseille zijn geschrapt, de jaarlijkse referentiecompensatiebedragen voor de twee opdrachtnemers met 6,5 miljoen EUR zijn verlaagd en een bovengrens is vastgesteld voor het mechanisme van jaarlijkse aanpassing van de inkomsten van elke opdrachtnemer. 3 Het zeevervoer tussen Corsica en de havens van Nice en Toulon wordt hoofdzakelijk verricht door de Franse vennootschap Corsica Ferries, die ook heeft deelgenomen aan de in punt 1 hierboven genoemde aanbestedingsprocedure, maar wier offerte niet is gekozen. Voor deze routes rusten op de vennootschap Corsica Ferries openbaredienstverplichtingen op grond van artikel 4 van verordening (EEG) nr. 3577/92 van de Raad van 7 december 1992 houdende toepassing van het beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer binnen de lidstaten (cabotage in het zeevervoer) (PB L 364, blz. 7). Zo moet zij een minimumaantal retourreizen per week naargelang van de periode aanbieden. Bovendien bestaat er op die routes een regeling van sociale steun voor daarvoor in aanmerking komende passagiers. 4 In zijn geheel genomen is het verkeer vanuit het Franse vasteland naar Corsica al vele jaren zeer seizoengebonden, daar de meeste passagiers in de zomermaanden oversteken. In de periode 2000‑2010 was de belangrijkste tendens op de markten voor het vervoer tussen het Franse vasteland en Corsica de ontwikkeling van het vervoersaanbod vanuit Toulon, dat qua verkeer de belangrijkste haven voor verbindingen met Corsica is geworden. Deze tendens van meer verkeer vanuit Toulon gaat gepaard met een stijging van het marktaandeel van de vennootschap Corsica Ferries. 5 In 2007 heeft de vennootschap Corsica Ferries bij de Europese Commissie een klacht ingediend over onrechtmatige en met de gemeenschappelijke markt onverenigbare staatssteun die SNCM en CMN dankzij de DOD-overeenkomst zouden ontvangen. Nadat de klaagster aanvullende inlichtingen had verstrekt en na een briefwisseling met de Franse autoriteiten heeft de Commissie de Franse Republiek bij brief van 27 juni 2012 meegedeeld dat zij had besloten de formele onderzoeksprocedure bedoeld in artikel 108, lid 2, VWEU in te leiden met betrekking tot de steun die in de DOD-overeenkomst aan SNCM en CMN zou worden verleend (PB C 301, blz. 1). Aan het einde van die procedure heeft de Commissie op 2 mei 2013 het [litigieuze] besluit vastgesteld. 6 Het [litigieuze besluit] is op 3 mei 2013 officieel ter kennis gebracht aan de Franse Republiek. 7 Om uit te maken of de aan SNCM en CMN verleende compensatie staatssteun vormde, heeft de Commissie in het [litigieuze besluit] onderzocht of in het onderhavige geval was voldaan aan de criteria die het Hof had geformuleerd in zijn arrest van 24 juli 2003, Altmark Trans en Regierungspräsidium Magdeburg (C-280/00, Jurispr. blz. I-7747) (hierna: ‚Altmark-criteria’). Daarbij heeft zij vastgesteld dat de basisdienst, die door SNCM en CMN werd verstrekt, in reële behoefte aan een openbare dienst voorzag, terwijl de aanvullende dienst, die alleen door SNCM werd verstrekt, niet nodig was om te voorzien in dergelijke behoefte en ook niet in een passende verhouding stond tot die behoefte. Zij heeft dan ook geconcludeerd dat alleen de basisdienst voldeed aan het eerste Altmark-criterium. Vervolgens heeft zij geoordeeld dat de aanbestedingsvoorwaarden (zie punt 1 hierboven) het niet mogelijk hadden gemaakt de inschrijver te kiezen die de betrokken diensten tegen de geringste kosten voor de gemeenschap kon verstrekken, en dat de Franse autoriteiten haar geen inlichtingen hadden verstrekt die erop wezen dat voor de berekening van de compensaties was uitgegaan van een gemiddelde, goed beheerde en passend uitgeruste onderneming. Om die redenen heeft zij geconcludeerd dat voor geen van de twee betrokken diensten aan het vierde Altmark-criterium was voldaan. Volgens de Commissie vormden de betrokken compensaties dus staatssteun (artikel 1 van het [litigieuze] besluit). 8 Met betrekking tot de verenigbaarheid van de onderzochte steunmaatregelen met de interne markt heeft de Commissie geoordeeld dat de basisdienst een dienst van algemeen economisch belang was, maar dat dit niet het geval was met de aanvullende dienst. Zij heeft dan ook alleen de voor de basisdienst aan SNCM en CMN betaalde compensaties verenigbaar met de interne markt verklaard (artikel 2, lid 2, van het [litigieuze] besluit), terwijl de alleen aan SNCM betaalde compensaties voor de aanvullende dienst als onverenigbaar met de interne markt zijn aangemerkt (artikel 2, lid 1, van het [litigieuze] besluit). 9 Bij artikel 3 van het [litigieuze] besluit heeft de Commissie dan ook gelast, de betaling van de compensaties voor de aanvullende dienst onverwijld stop te zetten en de uit dien hoofde betaalde bedragen – ongeveer 220 miljoen EUR – van de begunstigde terug te vorderen, en zij heeft daarbij gepreciseerd dat die terugvordering onmiddellijk en daadwerkelijke diende te geschieden en dat de Franse autoriteiten erop moesten toezien dat dit besluit binnen vier maanden na de officiële kennisgeving ervan, te weten uiterlijk op 3 september 2013, ten uitvoer wordt gelegd (artikel 4 van het [litigieuze] besluit). De Franse autoriteiten waren verplicht binnen twee maanden vanaf de officiële kennisgeving van het [litigieuze] besluit onder meer het totale van de begunstigde terug te vorderen bedrag, een gedetailleerde beschrijving van de reeds genomen en de voorgenomen maatregelen om aan dit besluit te voldoen en de documenten waaruit blijkt dat de begunstigde tot terugbetaling van de steun werd aangemaand, aan de Commissie mee te delen (artikel 5).”