De stelling van de Commissie confronteert het Hof andermaal met een oud en onopgelost probleem: de verhouding tussen klacht en beroep, wanneer het geschil een besluit betreft van een orgaan — gelijk de jury van een vergelijkend onderzoek — dat, aangezien het in volledige onafhankelijkheid beraadslaagt, handelingen verricht die niet zijn onderworpen aan de controle van het tot aanstelling bevoegd gezag. Het Hof heeft herhaaldelijk beslist, dat in dergelijke gevallen een administratief beroep „geen zin heeft” en dat het enige rechtsmiddel waarover de betrokkenen beschikken, is gelegen in een rechtstreeks beroep op het Hof. Het is evenwel mogelijk — aldus nog het Hof —, dat een ambtenaar niettemin een klacht indient en het besluit van het tot aanstelling bevoegd gezag afwacht: in dat geval doet deze handelwijze, ofschoon nutteloos vanuit administratief oogpunt, het recht om zich tot het Hof te wenden niet vervallen, doch heeft zij tot gevolg dat de beroepstermijnen worden verlengd.

Evenwel moet worden opgemerkt dat vorenbeschreven oplossing, die voor het eerst werd aangenomen in het arrest van 14 juni 1972 (zaak 44/71, Marcato, Jurispr. 1972, blz. 427), niet werd aanvaard door de Raad. Deze bepaalde immers in de nieuwe versie van het Ambtenarenstatuut van 30 juni 1972 (PB 1972, L 160, blz. 1), dat „een beroep op het Hof... slechts ontvankelijk [is] indien men zich van tevoren tot het tot aanstelling bevoegd gezag heeft gewend met een klacht” binnen de daartoe voorziene termijn (artikel 91, lid 2, eerste streepje). Maar — en dit is het punt — deze hervorming was voor het Hof geen aanleiding om zijn standpunt te wijzigen. Toen het na de inwerkingtreding van de gewijzigde bepaling opnieuw met dit probleem werd geconfronteerd, besliste het dat de voorwaarde van artikel 91 uitsluitend ziet op handelingen die door het tot aanstelling bevoegd gezag kunnen worden herzien (arrest van 16.3.1978, zaak 7/77, von Wüllerstorff und Urbair, Jurispr. 1978, blz. 769).

De gevolgen van de uit deze tegenstelling tussen geschreven rechtsregel en rechtspraak voorvloeiende onzekerheid bleven niet uit: ook wanneer zij een klacht tegen een jurybesluit hadden ingediend, wendden sommige ambtenaren zich met bekwame spoed tot het Hof, ook al stelt het Statuut als voorwaarde voor de ontvankelijkheid van het beroep, dat op de klacht „een uitdrukkelijk of stilzwijgend besluit tot afwijzing” is genomen (artikel 91, lid 2, tweede streepje). Ervan uitgaande, dat het bij het beroep gaat om „een recht waarvan betrokkene geen afstand kan doen en dat derhalve niet kan worden aangetast door zijn persoonlijk gedrag”, besliste het Hof, dat met zo'n beroep niet behoefde te worden gewacht totdat op de klacht was beslist (arrest-Salerno, reeds aangehaald). Het Hof had trouwens in zijn uitspraak in de zaak von Wüllerstorff reeds opgemerkt, dat „de economie zowel van de administratieve als van de gerechtelijke procedure zich verzet tegen een interpretatie van artikel 91, lid 2, waarbij deze bepaling letterlijk wordt opgevat met geen ander gevolg dan dat de procedure zonder enig nut wordt verlengd”.

Laten wij nu eens ingaan op de betrokken exceptie. Gelet op deze in de rechtspraak van het Hof aan het licht tredende tendens (namelijk om de klacht als irrelevant te beschouwen), lijkt de conclusie voor de hand te liggen, dat geen steun is te vinden voor de stelling van de Commissie, dat klacht en beroep hetzelfde voorwerp moeten hebben en op dezelfde gronden moeten berusten. Mijns inziens is deze conclusie evenwel uiterst betwistbaar. Rekening houdende met de in ambtenarenzaken aan de rechtsmacht van het Hof gestelde beperkingen en met de moeilijkheden die vorenaangehaalde rechtspraak nog steeds doet rijzen, ben ik veeleer geneigd ze te verwerpen.