Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Harmonisatie van wetgevingen - Auteursrecht en naburige rechten - Richtlijn 92/100 - Verhuur en uitlening van originelen en kopieën van auteursrechtelijk beschermde werken - Uisluitend verhuurrecht ingesteld door richtlijn - Schending van beginsel van uitputting van distributierecht - Geen

(EG-Verdrag, art. 36; richtlijn 92/100 van de Raad)

2 Gemeenschapsrecht - Beginselen - Grondrechten - Eigendomsrecht - Recht van vrije beroepsuitoefening - Beperkingen - Richtlijn 92/100 houdende instelling van uitsluitend verhuurrecht en vermelding van producenten van geluidsdragers onder rechthebbenden van dat recht - Beperking gerechtvaardigd door algemeen belang - Schending van evenredigheidsbeginsel - Geen

(EG-Verdrag, art. 36 en 128; richtlijn 92/100 van de Raad)

Samenvatting

3 De instelling door richtlijn 92/100 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom, van een uitsluitend verhuurrecht voor auteursrechtelijk beschermde werken, kan geen schending opleveren van het beginsel van uitputting van het distributierecht, waarvan het voorwerp en het toepassingsgebied verschillend zijn.

Het beginsel dat de distributierechten worden uitgeput wanneer auteursrechtelijk beschermde werken door de rechthebbende of met diens toestemming te koop worden aangeboden, vloeit immers voort uit de vaste rechtspraak van het Hof, volgens welke de werking van het door de wetgeving van een lidstaat inzake industriële en commerciële eigendom gegarandeerde exclusieve recht is uitgeput, zodra een product rechtmatig, door de houder zelf van het recht of met diens toestemming, in een andere lidstaat op de markt is gebracht. Literaire en artistieke werken kunnen echter op andere wijze dan door de verkoop van beeld- en geluidsdragers commercieel worden geëxploiteerd.

Een regeling krachtens welke slechts bij de verkoop aan particulieren en aan verhuurbedrijven royalty's mogen worden geïnd, kan de makers van de werken geen vergoeding waarborgen die overeenkomt met het feitelijke aantal verhuringen en hun een bevredigend aandeel in de verhuur verschaft. Door het in het verkeer brengen van een geluidsdrager kunnen dus andere handelingen tot exploitatie van het beschermde werk, zoals verhuur, die een ander karakter hebben dan verkoop of een andere geoorloofde distributiehandeling, per definitie niet geoorloofd worden. Evenals het recht van uitvoering door het in het openbaar ten gehore brengen van een werk, blijft het verhuurrecht een van de prerogatieven van de auteur en de producent, ondanks de verkoop van de materiële drager die het werk bevat.

4 Het recht van vrije beroepsuitoefening, zoals trouwens ook het eigendomsrecht, behoort tot de algemene beginselen van het gemeenschapsrecht. Deze beginselen hebben echter geen absolute gelding, maar moeten in relatie tot hun sociale functie worden beschouwd. De vrijheid van beroepsuitoefening kan dus aan beperkingen worden onderworpen, mits dergelijke beperkingen werkelijk beantwoorden aan de doeleinden van algemeen belang die de Gemeenschap nastreeft, en, het nagestreefde doel in aanmerking genomen, niet zijn te beschouwen als een onevenredige en onduldbare ingreep, waardoor de gewaarborgde rechten in hun kern worden aangetast.

De doelstellingen van richtlijn 92/100 beantwoorden aan de doeleinden van algemeen belang die de Gemeenschap nastreeft. Enerzijds is de bescherming van het auteursrecht op werken van letterkunde en kunst, dat deel uitmaakt van de industriële en commerciële eigendom in de zin van artikel 36 van het Verdrag, immers één van de redenen van algemeen belang, die beperkingen van het vrije verkeer van goederen kunnen rechtvaardigen, en anderzijds behoort de culturele ontwikkeling van de Gemeenschap tot de doelstellingen van artikel 128 EG-Verdrag in de versie van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat onder meer beoogt scheppend werk op artistiek en literair gebied aan te moedigen.

Wat meer bepaald de vermelding van de producenten van fonogrammen onder de rechthebbenden van het uitsluitende verhuurrecht betreft, deze lijkt gerechtvaardigd door de bescherming van de bijzonder hoge en riskante investeringen die voor de productie van die dragers vereist zijn en die noodzakelijk zijn als basis voor verder creatief en artistiek werk van de auteurs. Zo is de toekenning van een uitsluitend recht aan de producenten stellig de doeltreffendste vorm van bescherming, onder meer gelet op de evolutie van de nieuwe technologieën en de steeds ernstiger bedreiging die uitgaat van piraterij, in de hand gewerkt door de uiterst gemakkelijke reproductie van geluidsdragers. Zonder een dergelijk recht dreigt de beloning van wie in de totstandkoming van die producten investeert, niet meer op passende wijze te worden verzekerd, hetgeen zeker een weerslag zal hebben op de schepping van nieuwe werken.

De verplichting om ten gunste van de producenten van geluidsdragers en alle andere houders van rechten op deze laatste een uitsluitend recht in te stellen om de verhuur van die producten toe te staan of te verbieden, is voorts in overeenstemming met de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendomsrechten ("TRIPs"), gehecht aan de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie.

Daar het zich niet laat aanzien, dat de beoogde doelstellingen hadden kunnen worden bereikt door maatregelen die het vrij verrichten van de activiteit van in de commerciële verhuur van geluidsdragers gespecialiseerde personen en ondernemingen beter zouden vrijwaren, kunnen de gevolgen van de invoering van een uitsluitend verhuurrecht niet als onevenredig en onduldbaar worden beschouwd.