Zaak C‑338/01

Commissie van de Europese Gemeenschappen

tegen

Raad van de Europese Unie

„Richtlijn 2001/44/EG – Keuze van rechtsgrondslag”

Samenvatting van het arrest

1. Handelingen van de instellingen – Keuze van rechtsgrondslag – Criteria – Gemeenschapshandeling met tweeledig doel of met twee componenten – Verwijzing naar belangrijkste of overwegende doel of component – Onverbrekelijk met elkaar verbonden doeleinden – Cumulatie van rechtsgrondslagen – Grens – Onverenigbaarheid van procedures – Procedures van artikelen 93 EG en 94 EG enerzijds, en van artikel 95 EG anderzijds

(Art. 93 EG, 94 EG en 95 EG)

2. Harmonisatie van wetgevingen – Artikel 95 EG – Werkingssfeer – Uitsluiting van „fiscale bepalingen” – Begrip – Wijze van invordering van belastingen – Daaronder begrepen

(Art. 95, lid 2, EG)

3. Fiscale bepalingen – Harmonisatie van wetgevingen – Richtlijn 2001/44 – Rechtsgrondslag – Artikelen 93 EG en 94 EG

(Art. 93 EG, 94 EG en 95 EG; richtlijn 2001/44 van de Raad)

1. De keuze van de rechtsgrondslag van een gemeenschapshandeling moet berusten op objectieve gegevens die voor rechterlijke toetsing vatbaar zijn. Tot die gegevens behoren met name het doel en de inhoud van de handeling. Indien bij het onderzoek van een gemeenschapshandeling blijkt dat zij een tweeledig doel heeft of dat er sprake is van twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoel of voornaamste component, terwijl het andere doel of de andere component slechts van ondergeschikt belang is, moet de handeling op één enkele rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke door het hoofddoel of de voornaamste component wordt vereist. Indien wordt aangetoond dat de handeling tegelijkertijd verschillende doeleinden heeft die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, zonder dat de ene secundair en indirect is ten opzichte van de andere, zal die handeling bij wijze van uitzondering op de verschillende overeenkomstige rechtsgrondslagen moeten worden gebaseerd. De cumulatie van twee rechtsgrondslagen is evenwel uitgesloten wanneer de procedures welke voor de twee rechtsgrondslagen zijn voorgeschreven, onverenigbaar zijn. In dit verband staan de procedures van de artikelen 93 EG en 94 EG enerzijds en artikel 95 EG anderzijds eraan in de weg dat laatstgenoemd artikel met een van de twee andere genoemde artikelen wordt gecumuleerd om als rechtsgrondslag te dienen voor de vaststelling van een gemeenschapshandeling. Waar immers eenparigheid is vereist om een handeling vast te stellen op basis van de artikelen 93 EG en 94 EG, volstaat een gekwalificeerde meerderheid om op rechtsgeldige wijze een handeling vast te stellen op basis van artikel 95 EG. Van bovengenoemde bepalingen kunnen dus alleen de artikelen 93 EG en 94 EG op cumulatieve wijze als geldige rechtsgrondslag voor de vaststelling van een rechtshandeling door de Raad worden gebruikt.

(cf. punten 54‑58)

2. De woorden „fiscale bepalingen” in artikel 95, lid 2, EG, dat de toepassing op dergelijke bepalingen uitsluit van de in het eerste lid van dit artikel bedoelde procedure tot vaststelling van maatregelen inzake onderlinge aanpassing die de instelling en de werking van de interne markt betreffen, dienen aldus te worden uitgelegd, dat zij niet alleen betrekking hebben op de bepalingen tot vaststelling van de belastingplichtigen, de belastbare handelingen, de heffingsgrondslag, de tarieven en de vrijstellingen van de directe en indirecte belastingen, maar ook op de bepalingen betreffende de wijze van invordering van deze belastingen.

(cf. punt 67)

3. De Raad heeft op goede gronden richtlijn 2001/44 tot wijziging van richtlijn 76/308 betreffende de wederzijdse bijstand inzake de invordering van bepaalde schuldvorderingen vastgesteld op basis van de artikelen 93 EG en 94 EG en niet op basis van artikel 95 EG. Deze richtlijn heeft immers betrekking op „fiscale bepalingen” in de zin van lid 2 van laatstgenoemde bepaling, zodat deze niet de passende rechtsgrondslag voor de vaststelling van deze richtlijn kan zijn.

(cf. punten 76‑77)