Zaak C‑171/02

Commissie van de Europese Gemeenschappen

tegen

Portugese Republiek

„Artikelen 39 EG, 43 EG en 49 EG – Richtlijn 92/51/EEG – Algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen – Particuliere beveiligingsactiviteit – Maatregelen van lidstaat die als voorwaarden voor uitoefening van particuliere beveiligingsactiviteit stelt: zetel van vennootschap of vestiging op Portugees grondgebied, rechtspersoonlijkheid, bepaald maatschappelijk kapitaal en overlegging van in lidstaat van herkomst reeds overlegde bewijsstukken en garanties – Geen erkenning van beroepskwalificaties in sector particuliere beveiligingsdiensten”

Samenvatting van het arrest

1. Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Vrij verrichten van diensten – Verdragsbepalingen – Respectieve werkingssfeer – Criteria – Verstrekking van prestaties gedurende langere tijd zonder vestiging in lidstaat van bestemming – Begrepen onder verrichten van diensten

(Art. 43 en 49 EG)

2. Vrij verkeer van personen – Werknemers – Vrijheid van vestiging – Vrij verrichten van diensten – Beperkingen – Verplichting voor particuliere beveiligingsondernemingen om hun zetel of vaste inrichting op nationaal grondgebied te hebben, rechtspersoonlijkheid te bezitten, over minimaal maatschappelijk kapitaal te beschikken, door nationale overheid afgegeven vergunning te hebben, en voor hun personeelsleden door deze overheid afgegeven beroepskaart te verkrijgen – Ontoelaatbaarheid

(Art. 39 EG, 43 EG en 49 EG)

1. Het centrale criterium bij de afbakening van de werkingssfeer van de beginselen van vrij verrichten van diensten en vrije vestiging is vervat in de vraag of de marktdeelnemer al dan niet is gevestigd in de lidstaat waarin hij de betrokken dienst aanbiedt. Indien hij (al dan niet hoofdzakelijk) is gevestigd in de lidstaat waarin hij de dienst aanbiedt (lidstaat van bestemming of lidstaat van ontvangst), valt hij binnen de werkingssfeer van het beginsel van vrije vestiging zoals omschreven in artikel 43 EG. Is de marktdeelnemer daarentegen niet in die lidstaat van bestemming gevestigd, dan is hij een grensoverschrijdend dienstverrichter waarvoor het beginsel van vrij verrichten van diensten van artikel 49 EG geldt. In deze context volgt uit het begrip vestiging in de zin van artikel 43 EG dat de marktdeelnemer op duurzame wijze diensten aanbiedt vanuit een kantoor in de lidstaat van bestemming. Daarentegen zijn alle diensten die niet op duurzame wijze vanuit een kantoor in de lidstaat van bestemming worden aangeboden, dienstverrichtingen als bedoeld in artikel 49 EG.

Van diensten in de zin van artikel 49 EG kan aldus sprake zijn in geval van diensten die een in een lidstaat gevestigde ondernemer op min of meer frequente of regelmatige wijze, zelfs gedurende langere tijd, verricht voor personen die in één of meer andere lidstaten zijn gevestigd.

In beginsel kunnen dus zelfs nationale maatregelen die alleen gelden voor de marktdeelnemers die gedurende meer dan een jaar in de betrokken lidstaat hun diensten aanbieden, de vrijheid van dienstverrichting belemmeren.

(cf. punten 24‑28)

2. Een lidstaat komt de krachtens de artikelen 39 EG, 43 EG en 49 EG op hem rustende verplichtingen niet na, wanneer hij eist dat buitenlandse ondernemingen die op het nationale grondgebied in de sector particuliere beveiligingsdiensten actief willen zijn op het gebied van de bewaking van personen en goederen

– hun zetel of een permanente vestiging op het nationale grondgebied hebben;

– rechtspersoonlijkheid bezitten;

– over een minimaal maatschappelijk kapitaal beschikken;

– een door de nationale overheid afgegeven vergunning hebben, waarbij geen rekening wordt gehouden met de bewijsstukken en garanties die zij in hun lidstaat van vestiging reeds hebben verstrekt, en dat

– hun personeelsleden een door deze overheid afgegeven beroepskaart hebben, waarbij geen rekening wordt gehouden met in de lidstaat van herkomst reeds verrichte controles en verificaties.

(cf. punt 74 en dictum)