Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1 Landbouw - Gemeenschappelijke ordening der markten - Ruwe tabak - Stelsel van gegarandeerde maximumhoeveelheden - Algemene verlaging van interventieprijzen en van aan kopers toegekende premie in geval van overschrijding - Verenigbaarheid met doelstellingen van gemeenschappelijk landbouwbeleid - Schending van evenredigheids- en non-discriminatiebeginsel - Geen

(EG-Verdrag, art. 39; verordening nr. 1114/88 van de Raad)

2 Landbouw - Gemeenschappelijke ordening der markten - Ruwe tabak - Stelsel van gegarandeerde maximumhoeveelheden - Vaststelling voor bepaalde in 1989 geoogste soorten na aanplant - Schending van vertrouwensbeginsel - Geen - Terugwerkende kracht noodzakelijk voor te bereiken doel - Vaststelling, voor betrokken oogst, van werkelijke productie, alsmede van daaruit voortvloeiende prijzen en premie - Wettigheid

(Verordeningen nrs. 1114/88 en 1252/89 van de Raad; verordening nr. 2046/90 van de Commissie)

3 Landbouw - Gemeenschappelijke ordening der markten - Ruwe tabak - Stelsel van gegarandeerde maximumhoeveelheden - Beginsel dat elk jaar maximumhoeveelheid per soort wordt vastgesteld voor oogst van volgend jaar - Toepassing zonder terugwerkende kracht - Inwerkingtreding van desbetreffende verordening na die van verordening waarbij gegarandeerde maximumhoeveelheden voor lopende oogst worden verdeeld - Wettigheid

(Verordeningen nrs. 1251/89 en 1252/89 van de Raad)

4 Landbouw - Gemeenschappelijke ordening der markten - Ruwe tabak - Stelsel van gegarandeerde maximumhoeveelheden - Overschrijding - Terugbetaling van bedragen die overeenkomen met verlaging van prijzen en premie - Verplichting van bewerker - Overeenkomen van nieuwe contractprijs met telers - Mogelijkheid welke wordt geboden in modelteeltcontract

(Verordening nr. 727/70 van de Raad, art. 4, lid 5; verordening nr. 4263/88 van de Commissie, bijlage)

Samenvatting

5 Verordening nr. 1114/88 tot wijziging van verordening nr. 727/70 houdende de totstandbrenging van een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak, voor zover daarbij totale gegarandeerde maximumhoeveelheden worden vastgesteld en een algemene verlaging van de interventieprijzen en de aan de kopers toegekende premie wordt vastgesteld bij overschrijding van die hoeveelheden, ongeacht de omvang van de productie per teler en zonder onderscheid naar de verschillende tabakssoorten, is niet onverenigbaar met de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en schendt noch het evenredigheidsbeginsel noch het discriminatieverbod.

Wat de verschillende in artikel 39 van het Verdrag opgesomde, mogelijk tegenstrijdige, doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid betreft, moeten de instellingen er voortdurend voor zorgen, deze met elkaar te verzoenen en, in voorkomend geval, aan deze of gene ervan tijdelijk voorrang verlenen overeenkomstig de eisen van de economische gegevenheden of omstandigheden met het oog waarop zij hun besluiten nemen, zij het dat deze verzoening niet tot gevolg mag hebben dat daardoor andere doelstellingen niet meer kunnen worden verwezenlijkt. Ware het uitsluitend de bedoeling geweest de producenten en bewerkers van ruwe tabak een redelijke levensstandaard te verzekeren, met name door hun hoofdelijk inkomen te verhogen, dan zou dit zeer waarschijnlijk tot de onmogelijkheid hebben geleid om de doelstelling van het stabiliseren van de markt van ruwe tabak, die wordt gekenmerkt door overproductie, te verwezenlijken. Deze doelstelling werd nagestreefd door de invoering, bij de in geding zijnde verordening, van een systeem van gegarandeerde maximumhoeveelheden overeenkomstig een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, neergelegd in artikel 39 van het Verdrag.

Het evenredigheidsbeginsel is door de Raad bij de vaststelling van de in geding zijnde verordening geëerbiedigd, nu hij niet heeft geopteerd voor een ter bereiking van het nagestreefde doel kennelijk ongeschikte maatregel en heeft gehandeld in overeenstemming met de noodzaak de dienstige aanpassingen geleidelijk te doen verlopen, zoals artikel 39, lid 2, sub b, van het Verdrag verlangt. Ten tijde van de vaststelling van de verordening kon de Raad zonder een kennelijke beoordelingsfout te begaan, immers van oordeel zijn, dat de regeling inzake de gegarandeerde maximumhoeveelheden de tabaksproducenten minder beperkingen zou opleggen dan een stelsel van individuele quota, terwijl op grond van het enkele feit dat de regeling onvoldoende doeltreffend was gebleken, niet kan worden geconcludeerd dat de verordening ongeldig was.

Het discriminatieverbod ten slotte verzet zich niet tegen een gemeenschapsregeling die een systeem van garantiedrempels heeft ingevoerd voor de gehele gemeenschapsmarkt, welke regeling een verlaging heeft teweeggebracht van de productiesteun die de betrokken ondernemers ontvangen, ook al was de overschrijding van deze drempels niet terug te voeren op een stijging van de productie. In een dergelijk systeem moeten alle communautaire producenten op gelijke en solidaire wijze de consequenties aanvaarden van de besluiten die de gemeenschapsinstellingen binnen het kader van hun bevoegdheden moeten nemen als reactie op het risico van een mogelijke verstoring van het evenwicht op de markt tussen de productie en de afzetmogelijkheden.

6 Verordening nr. 1252/89 verdeelt per soort of groep soorten de bij verordening nr. 1114/88 voor de oogst 1989 voor de gehele Gemeenschap vastgestelde totale gegarandeerde maximumhoeveelheid; voor zover de verordening de maximumhoeveelheden van de soorten Mavra en Tsebelia voor de oogst 1989 vaststelt, doch eerst op 11 mei 1989 in werking is getreden, is zij niet in strijd met het beginsel van de bescherming van het gewettigd vertrouwen en was haar terugwerkende kracht noodzakelijk ter bereiking van het doel van de verordening.

In de eerste plaats namelijk was weliswaar ten tijde van de inwerkingtreding van de verordening geen planning van de investeringen door de belanghebbende ondernemers meer mogelijk en was overproductie van de betrokken soorten niet meer te vermijden, maar de vaststelling van de maximumhoeveelheid was voor deze ondernemers niet onvoorzienbaar en zij moesten ermee rekenen, dat de gegarandeerde maximumhoeveelheid voor de betroffen twee soorten voor de oogst 1989 nog lager zou zijn dan het jaar ervóór, gelet op het feit dat de verordening deel uitmaakt van een complex van maatregelen die sinds 1988 gelden en die bedoeld zijn ter beperking van de tabaksproductie in de Gemeenschap.

In de tweede plaats vereisten de doelstellingen van verordening nr. 1114/88, te weten de tabaksproductie in de Gemeenschap te beperken tot een bepaalde hoeveelheid alsook de productie van soorten waarvoor afzetmoeilijkheden bestonden, zoals Mavra en Tsebelia, tegen te gaan, dat zelfs met terugwerkende kracht een gegarandeerde maximumhoeveelheid voor de oogst 1989 van deze soorten werd vastgesteld.

Bovendien mocht de Commissie, aangezien verordening nr. 1252/89 niet ongeldig is, in verordening nr. 2046/90 het precieze bedrag van de prijzen en de premies vaststellen die de telers zouden ontvangen naargelang de bij verordening nr. 1252/89 per soort vastgestelde gegarandeerde maximumhoeveelheden al dan niet waren overschreden, en mocht zij bijgevolg de prijzen en de premie verlagen voor de oogst 1989 van de betrokken soorten.

7 Blijkens de bewoordingen van verordening nr. 1251/89, die bepaalt dat de gegarandeerde maximumhoeveelheden voor elke tabakssoort of groep tabakssoorten die in de Gemeenschap worden geteeld elk jaar worden vastgesteld voor de oogst van het daaropvolgende jaar, moest volgens de wetgever het beginsel van de vaststelling een jaar vóór de oogst, enkel in de toekomst worden toegepast, en wel voor het eerst op de oogst 1990. De Raad heeft deze verordening dus niet met terugwerkende kracht toegepast, zodat hij, door de inwerkingtreding van de verordening op een latere datum te stellen dan die van verordening nr. 1252/89, waarbij de gegarandeerde maximumhoeveelheden voor de oogst 1989 werden vastgesteld, niet de grenzen heeft overschreden van de ruime beoordelingsbevoegdheid waarover hij op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid beschikt, noch deze keuze onjuist heeft gemotiveerd.

8 In het kader van de bij verordening nr. 727/70 ingevoerde gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak moeten de bedragen die overeenkomen met de verlaging van de aan de koper toegekende interventieprijzen en premie, waartoe ingevolge artikel 4, lid 5, van deze verordening, zoals gewijzigd bij de verordeningen nrs. 1114/88 en 1251/89, wordt besloten in geval van overschrijding van de gegarandeerde maximumhoeveelheden van de betrokken in de Gemeenschap geteelde tabakssoorten, worden terugbetaald door de bewerker, voor zover hij deze bedragen ontvangt. Op grond van clausule 8, tweede alinea, van het in bijlage bij verordening nr. 4263/88 opgenomen modelteeltcontract kan in dat geval evenwel tussen de bewerker en de tabakstelers een nieuwe contractprijs worden overeengekomen waarbij met de verlaging van de prijzen en de premie rekening wordt gehouden. Deze vaststelling van een nieuwe contractprijs is immers in overeenstemming met het feit dat in een systeem van gegarandeerde maximumhoeveelheden alle communautaire producenten op gelijke en solidaire wijze de consequenties moeten aanvaarden van de besluiten die de gemeenschapsinstellingen binnen het kader van hun bevoegdheden moeten nemen als reactie op het risico van een mogelijke verstoring van het evenwicht op de markt tussen de productie en de afzetmogelijkheden.