ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Zaak C‑601/17

Dirk Harms e.a.

tegen

Vueling Airlines SA

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door het Amtsgericht Hamburg)

„Prejudiciële verwijzing – Luchtvervoer – Verordening (EG) nr. 261/2004 – Artikel 8, lid 1 – Terugbetaling van de prijs van een ticket bij annulering van een vlucht – Provisie geïnd door een persoon die bij de aankoop van het ticket als tussenpersoon tussen de passagier en de luchtvaartmaatschappij optreedt – Daaronder begrepen”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Achtste kamer) van 12 september 2018

Vervoer – Luchtvervoer – Verordening nr. 261/2004 – Compensatie voor en bijstand aan luchtreizigers – Terugbetaling van de prijs van een ticket bij annulering van een vlucht – Berekening – Inaanmerkingneming van de provisie die is ontvangen door een persoon die bij de aankoop van het ticket als tussenpersoon tussen de passagier en de luchtvaartmaatschappij optreedt – Voorwaarden

[Verordening nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad, art. 2, f), en 8, lid 1, a)]

Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van verordening (EEG) nr. 295/91, en in het bijzonder artikel 8, lid 1, onder a), ervan, moet aldus worden uitgelegd dat de ticketprijs die in aanmerking moet worden genomen bij de vaststelling van het bedrag dat de luchtvaartmaatschappij in geval van annulering van een vlucht aan een passagier dient terug te betalen, het verschil tussen het door de passagier betaalde bedrag en het door de luchtvaartmaatschappij ontvangen bedrag omvat, welk verschil overeenkomt met de provisie ontvangen door een persoon die als tussenpersoon tussen hen is opgetreden, tenzij deze provisie is vastgesteld buiten medeweten van de luchtvaartmaatschappij, hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan.

Wat dit laatste betreft, volgt uit artikel 2, onder f), van verordening nr. 261/2004 dat een „ticket” een document of een immaterieel equivalent daarvan – inclusief in elektronische vorm – is, dat door een luchtvaartmaatschappij of door een door haar erkende agent is uitgegeven of toegestaan. Blijkens deze definitie moeten de verschillende elementen van een ticket, waaronder de prijs ervan, in het geval dat het ticket niet door de luchtvaartmaatschappij zelf wordt uitgegeven, in elk geval door haar worden toegestaan, en kunnen deze dus niet buiten haar medeweten worden vastgesteld. Een onderdeel van de ticketprijs dat buiten medeweten van de luchtvaartmaatschappij wordt vastgesteld kan immers niet worden geacht noodzakelijk te zijn om gebruik te kunnen maken van de door haar aangeboden diensten.

(zie punten 17, 19, 20 en dictum)
Het begrip „mededeling aan het publiek” in de zin van artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij moet aldus worden uitgelegd dat daaronder ook valt het op een website plaatsen van een foto die eerder, zonder beperkingen om het downloaden ervan te beletten en met de toestemming van de houder van het auteursrecht, op een andere website is gepubliceerd.

Op grond van deze elementen dient, gelet op de in punt 24 van het onderhavige arrest aangehaalde rechtspraak, te worden geoordeeld dat, in omstandigheden zoals die van het hoofdgeding, het plaatsen van een auteursrechtelijk beschermd werk op een andere website dan die waarop de eerste mededeling met toestemming van de houder van het auteursrecht heeft plaatsgevonden, moet worden aangemerkt als terbeschikkingstelling van een dergelijk werk aan een nieuw publiek. In dergelijke omstandigheden bestaat het publiek dat door de houder van het auteursrecht in aanmerking werd genomen toen hij toestemming verleende voor de mededeling van zijn werk op de website waarop dit oorspronkelijk werd gepubliceerd, immers alleen uit de gebruikers van die website, en niet uit de gebruikers van de website waarop het werk uiteindelijk zonder toestemming van voornoemde houder werd gepubliceerd, of andere internetgebruikers. Het feit dat, zoals in het hoofdgeding, de houder van het auteursrecht de gebruiksmogelijkheden van de foto door internetgebruikers niet heeft beperkt, heeft geen invloed op de in de punten 29 tot en met 35 van het onderhavige arrest uiteengezette objectieve overwegingen. Het Hof heeft er immers reeds op gewezen dat het genot of de uitoefening van het recht dat is bepaald in artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/29 niet aan enige formaliteit kan worden onderworpen (zie in die zin arrest van 16 november 2016, Soulier en Doke, C‑301/15, EU:C:2016:878, punt 50).

(zie punten 35, 36, 47 en dictum)
Zaak C‑227/17

Medtronic GmbH

tegen

Finanzamt Neuss

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door het Finanzgericht Düsseldorf)

„Prejudiciële verwijzing – Verordening (EEG) nr. 2658/87 – Douane‑unie en gemeenschappelijk douanetarief – Tariefindeling – Gecombineerde nomenclatuur – Postonderverdelingen 90211010, 90211090 en 90219090 – Spinaal fixatiesysteem – Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1214/2014”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Tiende kamer) van 12 april 2018

Douane-unie – Gemeenschappelijk douanetarief – Tariefposten – Spinaal fixatiesysteem, dat specifiek wordt samengesteld voor de patiënt en is bestemd voor de behandeling van degeneratieve aandoeningen van de tussenwervelschijven, vernauwingen en dislocaties van de wervelkolom of mislukte eerdere fusies, tumoren, scoliose of breuken in het beendergestel – Indeling in postonderverdeling 90219090, 90211010 of 90211090 – Verificatie door de nationale rechterlijke instantie

(Verordening nr. 2658/87 van de Raad, zoals gewijzigd bij verordening 2015/1754, bijlage I)

De gecombineerde nomenclatuur die is opgenomen in bijlage I bij verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad van 23 juli 1987 met betrekking tot de tarief‑ en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief, zoals gewijzigd bij uitvoeringsverordening (EU) 2015/1754 van de Commissie van 6 oktober 2015, moet aldus worden uitgelegd dat de indeling van spinale fixatiesystemen – zoals die welke aan de orde zijn in het hoofdgeding – in postonderverdeling 90219090 van de gecombineerde nomenclatuur uitgesloten is wanneer die systemen in een andere onderverdeling van post 9021 van de gecombineerde nomenclatuur kunnen worden ingedeeld. De eventuele indeling van die systemen in postonderverdeling 90211010 of postonderverdeling 90211090 van de gecombineerde nomenclatuur hangt af van de kenmerkende hoofdfunctie ervan, waarbij het aan de verwijzende rechterlijke instantie staat om deze te bepalen rekening houdend met de eigenschappen en de objectieve kenmerken van de betrokken systemen alsook met het gebruik waarvoor zij zijn bestemd en het gebruik dat er concreet van wordt gemaakt.

(zie punt 65 en dictum)
1.

Steunmaatregelen van de staten–Begrip–Maatregelen ter compensatie van de kosten van de openbaredienstverplichtingen van een onderneming–Eerste voorwaarde uiteengezet in het arrest Altmark–Duidelijk omschreven openbaredienstverplichtingen–Geen begunstigde onderneming die daadwerkelijk belast is met de uitvoering van openbaredienstverplichtingen–Begrepen onder dat begrip–Marktfalen–Omstandigheid ontoereikend voor de vaststelling dat er sprake is van een dienst van algemeen economisch belang–Beoordelingsbevoegdheid van de lidstaten–Omvang (Art. 107, lid 1, VWEU) (zie punten 41‑44, 46)
Zaak C‑14/17

VAR Srl

en

Azienda Trasporti Milanesi SpA (ATM)

tegen

Iveco Orecchia SpA

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Consiglio di Stato)

„Prejudiciële verwijzing – Overheidsopdrachten – Richtlijn 2004/17/EG – Artikel 34 – Levering van reserveonderdelen voor bussen en trolleybussen – Technische specificaties – Gelijkwaardige producten – Mogelijkheid om het bewijs van de gelijkwaardigheid te leveren na de gunning van de opdracht”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 12 juli 2018

Harmonisatie van de wetgevingen – Procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten – Richtlijn 2004/17 – Gunning van de opdrachten – Technische specificaties die verwijzen naar een merk, een bepaalde oorsprong of een bepaalde productie – Verplichting van de aanbestedende dienst om al in de offerte van de inschrijver het bewijs te eisen dat de aangeboden producten gelijkwaardig zijn aan de producten die in die technische specificaties zijn omschreven

(Richtlijn 2004/17 van het Europees Parlement en de Raad, art. 34, lid 8)

Artikel 34, lid 8, van richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water‑ en energievoorziening, vervoer en postdiensten moet in die zin worden uitgelegd dat wanneer de technische specificaties in de aanbestedingsstukken een verwijzing bevatten naar een merk, een bepaalde oorsprong of een bepaalde productie, de aanbestedende dienst moet eisen dat de inschrijver al in zijn inschrijving het bewijs levert dat de producten die hij aanbiedt, gelijkwaardig zijn aan de producten die in die technische specificaties zijn omschreven.

(zie punt 35 en dictum)
Artikel 6, lid 1, van verordening (EG) nr. 1782/2003 van de Raad van 29 september 2003 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers en houdende wijziging van de verordeningen (EEG) nr. 2019/93, (EG) nr. 1452/2001, (EG) nr. 1453/2001, (EG) nr. 1454/2001, (EG) nr. 1868/94, (EG) nr. 1251/1999, (EG) nr. 1254/1999, (EG) nr. 1673/2000, (EEG) nr. 2358/71 en (EG) nr. 2529/2001, artikel 6, lid 1, van verordening nr. 1782/2003 zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 146/2008 van de Raad van 14 februari 2008, en artikel 23, lid 1, van verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad van 19 januari 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers, tot wijziging van verordeningen (EG) nr. 1290/2005, (EG) nr. 247/2006, (EG) nr. 378/2007 en tot intrekking van verordening nr. 1782/2003, moeten in die zin worden uitgelegd dat verlagingen van de rechtstreekse betalingen wegens niet-naleving van de randvoorwaarden moeten worden berekend op basis van de verleende of te verlenen betalingen voor het jaar waarin de niet-naleving heeft plaatsgevonden.

Artikel 66, lid 1, van verordening (EG) nr. 796/2004 van de Commissie van 21 april 2004 houdende uitvoeringsbepalingen inzake de randvoorwaarden, de modulatie en het geïntegreerd beheers- en controlesysteem waarin is voorzien bij verordening nr. 1782/2003, en artikel 70, lid 8, onder a), van verordening (EG) nr. 1122/2009 van de Commissie van 30 november 2009 tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van verordening nr. 73/2009 wat betreft de randvoorwaarden, de modulatie en het geïntegreerd beheers- en controlesysteem in het kader van de bij die verordening ingestelde regelingen inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers en ter uitvoering van verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad wat betreft de randvoorwaarden in het kader van de steunregeling voor de wijnsector, moeten in die zin worden uitgelegd dat de aldus berekende verlagingen van rechtstreekse betalingen worden verrekend met de toegekende of toe te kennen betalingen voor het kalenderjaar waarin de niet-naleving van de randvoorwaarden is geconstateerd.

(zie punt 59, dictum 1)
Zaak C‑97/17

Europese Commissie

tegen

Republiek Bulgarije

„Niet-nakoming – Natuurbescherming – Richtlijn 2009/147/EG – Behoud van de vogelstand – Specialebeschermingszone (SBZ) – Aanwijzing van de naar aantal en oppervlakte voor de instandhouding van de in bijlage I bij richtlijn 2009/147 vermelde vogelsoorten meest geschikte gebieden als SBZ – Gebied dat belangrijk is voor de instandhouding van vogels (IBA) – IBA Rila – Gedeeltelijke aanwijzing van de IBA Rila als SBZ”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 26 april 2018

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 18, 19)

Zie de tekst van de beslissing. (zie punten 23, 24)

De beoordelingsmarge van de lidstaten bij de keuze welke gebieden het meest geschikt zijn om als specialebeschermingszone te worden aangewezen, heeft geen betrekking op de vraag in hoeverre het opportuun is de gebieden die volgens ornithologische criteria het meest geschikt lijken, als SBZ aan te wijzen, maar alleen op de toepassing van deze criteria om te bepalen welke gebieden het meest geschikt zijn voor de instandhouding van de in bijlage I bij de vogelrichtlijn genoemde soorten. Het besluit houdende aanwijzing en begrenzing van de SBZ moet dus uitsluitend gebaseerd zijn op de bij de vogelrichtlijn bepaalde ornithologische criteria. Voorts kan een lidstaat niet, op grond dat hij bij de keuze van de SBZ’s over een beoordelingsmarge beschikt, gebieden waarvan het aantal en de totale oppervlakte kennelijk kleiner zijn dan het aantal en de totale oppervlakte van de gebieden die het meest geschikt worden geacht, als SBZ aanwijzen. (zie punten 64‑66)

In het kader van een niet-nakomingsprocedure krachtens artikel 258 VWEU staat het aan de Commissie het bestaan van de gestelde niet-nakoming aan te tonen. Zij dient het Hof de gegevens te verschaffen die het nodig heeft om uit te maken of er sprake is van niet-nakoming, zonder dat zij zich daarbij op een of ander rechtsvermoeden kan baseren. Deze instelling, die ter zake niet over eigen onderzoeksbevoegdheden beschikt, is evenwel grotendeels aangewezen op de gegevens die verstrekt worden door eventuele klagers en in de betrokken lidstaat actieve openbare of particuliere instanties alsook door de betrokken lidstaat zelf. Zo kan elk officieel document van de autoriteiten van de betrokken lidstaat worden beschouwd als een geldige bron van informatie voor de inleiding van de procedure van artikel 258 VWEU door de Commissie. (zie punten 69, 70)
Artikel 1, lid 2, onder a), van richtlijn 2004/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten moet aldus worden uitgelegd dat een landbouwadviseringssysteem als aan de orde in het hoofdgeding, waarmee een openbare instelling alle ondernemers selecteert die voldoen aan de in de aanbesteding gestelde geschiktheidseisen en zijn geslaagd voor het in die aanbesteding genoemde examen, geen overheidsopdracht in de zin van die richtlijn vormt, zelfs niet indien gedurende de beperkte looptijd van dat systeem geen enkele nieuwe ondernemer kan worden toegelaten.

Aangezien het agentschap echter alle kandidaten selecteert die aan deze voorwaarden voldoen, is het duidelijk, zoals de advocaat-generaal in punt 39 van zijn conclusie heeft opgemerkt, dat het in het geheel geen selectie maakt onder de ontvankelijke inschrijvingen en zich beperkt tot het waarborgen van de naleving van kwalitatieve criteria. Het feit dat, zoals blijkt uit de verwijzingsbeslissing, de toegang tot het in het hoofdgeding aan de orde zijnde landbouwadviseringssysteem beperkt is tot een voorlopige periode die eindigt op het moment waarop het examen wordt georganiseerd of uiterlijk op het moment van publicatie van het definitieve gunningsbesluit, en dat het bijgevolg voor een adviseur als Tirkkonen niet mogelijk is om zich bij die landbouwadviseringssysteem aan te sluiten, doet niet af aan die beoordeling. Zoals de advocaat-generaal in de punten 51 en 52 van zijn conclusie heeft opgemerkt, is het feit dat – anders dan de context die heeft geleid tot het arrest van 2 juni 2016, Falk Pharma (C‑410/14, EU:C:2016:399) – een landbouwadviseringssysteem als aan de orde in het hoofdgeding niet te allen tijde openstaat voor belangstellende ondernemers, immers niet relevant. In casu is het doorslaggevende element gelegen in het feit dat de aanbestedende dienst geen enkel gunningscriterium formuleert voor het vergelijken en rangschikken van de ontvankelijke inschrijvingen. Bij gebreke van dat element, dat – zoals volgt uit punt 38 van het arrest van 2 juni 2016, Falk Pharma (C‑410/14, EU:C:2016:399) – intrinsiek verbonden is met de regelgeving voor overheidsopdrachten, kan een landbouwadviseringssysteem als aan de orde in het hoofdgeding geen overheidsopdracht in de zin van artikel 1, lid 2, onder a), van richtlijn 2004/18 vormen.

(zie punten 33‑35, 41 en dictum)
Zaak C‑81/17

Zabrus Siret SRL

tegen

Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Iaşi – Administraţia Judeţeană a Finanţelor Publice Suceava

(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Curte de Apel Suceava)

„Prejudiciële verwijzing – Fiscale bepalingen – Richtlijn 2006/112/EG – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (btw) – Aftrek van de voorbelasting – Recht op teruggaaf van de btw – Handelingen uit een belastingtijdvak waarover reeds een belastingcontrole is uitgevoerd – Nationale wettelijke regeling – Mogelijkheid voor de belastingplichtige om belastingaangiften te verbeteren waarover reeds een belastingcontrole is uitgevoerd – Uitgesloten – Doeltreffendheidsbeginsel – Fiscale neutraliteit – Rechtszekerheid”

Samenvatting – Arrest van het Hof (Negende kamer) van 26 april 2018

Harmonisatie van de belastingwetgeving – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde – Aftrek van de voorbelasting – Wijze van uitoefening van het recht op aftrek – Verbetering van aangiften voor de belasting over de toegevoegde waarde – Verjaringstermijn van vijf jaar – Uitzondering – Voorwaarden – Inachtneming van het doeltreffendheidsbeginsel, het beginsel van fiscale neutraliteit en het evenredigheidsbeginsel – Nationale regeling die de verbetering uitsluit voor een tijdvak waarover al een belastingcontrole is uitgevoerd – Ontoelaatbaarheid

(Richtlijn 2006/112 van de Raad, zoals gewijzigd bij richtlijn 2010/45, art. 167, 168, 179, 180 en 182)

De artikelen 167, 168, 179, 180 en 182 van richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde, zoals gewijzigd bij richtlijn 2010/45/EU van de Raad van 13 juli 2010, alsook het doeltreffendheidsbeginsel, het beginsel van fiscale neutraliteit en het evenredigheidsbeginsel moeten aldus worden uitgelegd dat zij zich verzetten tegen een nationale regeling als die welke in het hoofdgeding aan de orde is, die in afwijking van de verjaringstermijn van vijf jaar die in het nationale recht is vastgesteld voor de verbetering van aangiften voor de belasting over de toegevoegde waarde (btw), in omstandigheden als die van het hoofdgeding een belastingplichtige niet toestaat een dergelijke verbetering uit te voeren om zijn recht op aftrek uit te oefenen, om de enkele reden dat die verbetering betrekking heeft op een tijdvak waarover al een belastingcontrole is uitgevoerd.

(zie punt 56 en dictum)
Wanneer de uitvaardigende lidstaat een strafrechtelijke procedure heeft ingesteld die meerdere instanties omvat en aldus aanleiding kan geven tot opeenvolgende rechterlijke beslissingen waarvan ten minste een bij verstek is gewezen, moet het begrip „proces dat tot de beslissing heeft geleid” in de zin van artikel 4 bis, lid 1, van kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten, zoals gewijzigd bij kaderbesluit 2009/299/JBZ van de Raad van 26 februari 2009, in die zin worden uitgelegd dat hiermee alleen de instantie wordt bedoeld die heeft geleid tot de beslissing waarbij definitief uitspraak is gedaan over de schuld van de betrokkene en over zijn veroordeling tot een straf, zoals een vrijheidsbenemende maatregel, nadat de zaak, in feite en in rechte, opnieuw ten gronde is behandeld.

Een procedure in hoger beroep zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is, valt in beginsel onder dit begrip. Het is echter aan de verwijzende rechterlijke instantie om zich ervan te vergewissen dat deze de hiervoor genoemde kenmerken bezit.

(zie punten 98, 99 en dictum)
18

De verwijzende rechter is van oordeel dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nationale regeling en nationale praktijk in strijd zouden kunnen zijn met richtlijn 2014/24. In dit verband meent hij ten eerste dat die richtlijn de vaststelling van gunningscriteria die van toepassing zijn in opeenvolgende eliminatiefasen, alleen lijkt toe te staan in procedures waarvoor uitdrukkelijk in deze mogelijkheid is voorzien, en niet in openbare en niet-openbare procedures, waarvoor specifieke regels betreffende hun verloop gelden. Ten tweede overweegt hij dat het systeem van gunningscriteria dat van toepassing is in opeenvolgende eliminatiefasen in openbare procedures, in strijd met artikel 66 van richtlijn 2014/24 de daadwerkelijke mededinging kan belemmeren, ingeval de toepassing van drempels het aantal inschrijvers in de eindfase aanzienlijk beperkt. Tot slot meent hij, dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde drempel van een eliminatieminimum van 35 van de 50 punten bij de technische evaluatie, kan beletten dat offertes die beter concurreren op de prijs worden beoordeeld en overwogen.
36

Met zijn twee vragen, die samen moeten worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of de btw‑richtlijn en, in het bijzonder, de artikelen 167 en 168, artikel 178, onder a), en artikel 179 ervan, alsmede het beginsel van neutraliteit van de btw en het evenredigheidsbeginsel aldus moeten worden uitgelegd dat in omstandigheden zoals in het hoofdgeding aan een belastingplichtige die niet in staat is met facturen of enig ander document het bewijs te leveren van de door hem betaalde voorbelasting, recht op btw-aftrek kan worden verleend op basis van enkel een raming die is gemaakt in het kader van een door een nationale rechter gelaste expertise.
18

§ 8d van de wet diensten aan personen met een handicap, met als opschrift „Wijze waarop persoonlijke assistentie wordt verstrekt”, luidt: „Bij de beslissing over de wijze waarop persoonlijke assistentie wordt verstrekt en bij het verstrekken ervan houdt de gemeente rekening met de opvattingen en de wensen van de persoon met een zware handicap en met de in een dienstverleningsplan omschreven individuele hulpbehoevendheid en de levensomstandigheden in hun geheel. De gemeente kan persoonlijke assistentie verstrekken door: 1) de kosten te vergoeden die voor personen met een zware handicap voortvloeien uit de tewerkstelling van een persoonlijke assistent, met inbegrip van de door de werkgever te dragen wettelijk voorgeschreven bijdragen en uitkeringen, en de andere redelijke noodzakelijke kosten die gepaard gaan met het in dienst hebben van een assistent; 2) dienstencheques met een passende waarde overeenkomstig de laki sosiaali- ja terveydenhuollon palvelusetelistä (wet inzake cheques voor diensten van sociale en gezondheidsbijstand) (569/2009) aan personen met een zware handicap ter beschikking te stellen om assistentiediensten aan te kopen; of 3) aan personen met een zware handicap assistentiediensten van publieke of particuliere dienstverrichters ter beschikking te stellen of die diensten zelf of na afspraak samen met een andere gemeente of andere gemeenten te verstrekken. In de situatie als bedoeld in de tweede alinea, punt 1), hierboven dient de persoon met een zware handicap, in voorkomend geval, te worden begeleid en geassisteerd bij problemen die verband houden met het in dienst nemen van de assistent. De in de tweede alinea, punt 1), hierboven bedoelde persoonlijke assistent mag geen bloedverwant of andere naaste van de persoon met een zware handicap zijn, tenzij er een zwaarwegende reden is om aan te nemen dat dit in het belang van de persoon met een handicap is.”