5.

Het ogenblik is gekomen over te gaan tot een bespreking van de materiële grieven. Wij dienen daarbij in aanmerking te nemen dat de raadsman van verzoeker op uitnodiging van het Hof zijn verzoekschrift in een nota, ge'dagtekend 8 mei 1980, heeft toegelicht. Volgens die nota wenst hij het rapport van de tweede beoordelaar, gedagtekend 2 maart 1979, gedeeltelijk, namelijk op drie aanstonds te bespreken punten, te zien vernietigd. Ter vaststelling van de grenzen waaraan het Hof zich bij een onderzoek van grieven gericht tegen beoordelingsrapporten, ten aanzien van ambtenaren opgemaakt, heeft te houden, herinner ik eraan dat volgens's Hofs vaste rechtspraak bij de vaststelling van zulke rapporten, „al mogen [zij] ... uit moeilijk te toetsen beoordelingen bestaan”, „sprake zou kunnen zijn van een onregelmatigheid in de vorm en de procedure of van kennelijke onjuistheden en misbruik van beoordelingsbevoegdheden, van dien aard dat zulks een onwettigheid zou kunnen meebrengen” (men zie met name het arrest, op 25 november 1976 gewezen in de zaak 122/75, Küster t. Parlement, Jurispr. 1976, blz. 1685, r.o. 7/10, alsook — in dezelfde zin — het arrest, op 12 mei 1977 gewezen in de zaak 31/76, Macevicius t. Parlement, Jurispr. 1976, blz. 883). Naar door de advocaat-generaal Mayras in zijn cpnclusie de dato 27 maart 1980, genomen in de zaak 24/79, terecht is betoogd, wil dat evenwel niet zeggen dat de rechter zijn oordeel voor dat van de administratieve overheid in de plaats heeft te stellen; het betekent slechts dat hij geroepen is de „wegen en middelen” die tot zulk een oordeel konden leiden, te controleren. Laat ons dan nu overgaan tot een gedetailleerde bespreking van elk van de drie grieven, die door de heer Grassi tegen het te zijnen aanzien opgemaakte rapport zijn ingebracht. a) In de eerste plaats wenst verzoeker de zin waarin hem „a limited number of unrevised translations” wordt toegeschreven, te zien geschrapt; deze zin is te vinden in het eerste gedeelte van het rapport, onder II. Hij zou in de door het rapport bestreden periode slechts een enkele maal, ter gelegenheid van een dienstreis naar Firenze op 20, 21 en 22 november 1975, vertalingen hebben verricht; bovendien zou aan zulk een gegeven, in het bestek van een beoordelingsrapport, weinig betekenis toekomen en zou het zijn vermeld teneinde aan zijn bekwaamheid en aan de omvang der door hem vervulde taken te tornen. De gestelde fout is niet op een kennelijke dwaling ten aanzien van de feiten herleidbaar. Als onbetwist staat vast dat de heer Grassi ter gelegenheid van voormelde dienstreis naar Firenze zich ook van vertaalopdrachten heeft gekweten. Reeds daarom is er mijns inziens van een dwaling ten aanzien van de feiten geen sprake. De vermelding dat betrokkene vertaalopdrachten vervuld heeft, levert mijns inziens als evenmin overschrijding van rechtsmacht op. Geen enkel bewijs is bijgedragen voor de stelling dat de administratie met bedoelde vermelding buiten de eigenlijke rapportage gelegen doeleinden heeft willen verwezenlijken. Anderzijds is door de Raad ook onweersproken gesteld dat in de omschrijving der door de reviseurs verrichte werkzaamheden, zoals die in de rapporten over het tijdvak 1975-1977 te vinden zijn, steeds de verrichte vertaalwerkzaamheden ter sprake zijn gebracht. Derhalve kan niet worden volgehouden dat er, door de vermelding van bedoelde werkzaamheden, ten detrimente van verzoeker is gediscrimineerd, terwijl ook de stelling volgens welke uit de vermelding dat betrokkene zich (in beperkte omvang) van zulke taken heeft gekweten, van door de administratie begane overschrijding van rechtsmacht zou blijken, op een wankele grondslag blijkt te berusten. Anders zou kunnen worden geredeneerd als men zich afvraagt welke zin deze vermelding heeft in de afsluitende beoordeling van de bekwaamheid en prestaties van de betrokken ambtenaar. Het lijkt mij evenwel een vraag te zijn die ter discretie staat van de administratie, voor wier technische beoordeling het Hof zijn eigen oordeel niet in de plaats mag stellen. Ook objectief gezien, kan moeilijk worden uitgemaakt of bedoelde vermelding betrokkene tekort doet dan wel of er niet juist erkentelijkheid aan kan worden afgelezen voor het feit dat betrokkene zich ook heeft gekweten van een werkzaamheid die niet tot zijn specifieke taak behoort. b) Verzoeker wenst in de tweede plaats de kwalificatie „voldoende”, voorkomende in de rubriek betreffende de omgang met meerderen en collega's (tweede deel, III, 2) te zien geschrapt; hij meent dat de beoordelaar zijn rapport in zoverre met redenen had moeten omkleden — met een kritische beoordeling van zijn gedrag —. Ik wijs er allereerst op dat beoordelingsrapporten volgens's Hofs rechtspraak niet behoren tot de ten aanzien van een ambtenaar genomen individuele besluiten, die volgens artikel 25 met redenen omkleed moeten zijn, doch vallen onder speciale voorschriften, vastgesteld ter uitvoering van artikel 43 van het Statuut (vgl. het reeds aangehaalde arrest van 25 november 1976, gerezen in de zaak 122/75, r.o. 21-26). Voor de Raad gelden te dezen slechts de maatstaven, genoemd in voormelde Gids betreffende de beoordelingsrapporten; en die tekst, waarin het besluit van 18 oktober 1977 voor intern gebruik nader wordt uitgewerkt, houdt in deel E, 1, 4, b (biz. 16) slechts in dat de beoordelingstermen „uitstekend” en „laat te wensen over” dienen te worden gemotiveerd. Het wil mij dus voorkomen dat dit in casu, gezien de gebezigde kwalificatie („voldoende”) ook formeel gezien niet strikt nodig was. De grief volgens welke de beslissing niet met redenen omkleed was, houdt derhalve, of men haar nu met artikel 25 van het Statuut in verband brengt dan wel met de bijzondere voorschriften van de Gids, geen steek. Voorts zij er op gewezen dat aan de kwalificatie „voldoende”, die alleen de omgang met meerderen en collega's betreft, in het omstreden rapport een kort commentaar is toegevoegd, met vermelding van bepaalde periodes welke, volgens de administratie, de inhoud van het rapport rechtvaardigen. Ik doel hier op de woorden „He is, however, so rigid etc.”, voorkomende onder de nog te bespreken titel „Continuation of Part III”. In ieder geval houdt de vermelding „voldoende” geen vorm-of procedurefout in en lijkt zij mij te rijmen met de maatstaven volgens welke de Gids moeten worden aangelegd. En nu nergens uit blijkt dat de overheid met deze kwalificatie een ander doel heeft nagestreefd dan waarvoor zij bestemd is, gaat het mijns inziens niet aan van overschrijding van rechtsmacht te spreken. Ook een kennelijke dwaling ten aanzien van de feiten kan aan deze kwalificatie niet worden afgelezen, immers het gaat hier om een discretionaire beoordeling, dat wil zeggen om een discretionair handelen, van de administratie. c) Verzoeker wenst in de derde plaats een passage uit het derde deel, III, van het rapport te zien geschrapt. Daarin wordt over zijn gedrag in de dienst een oordeel gegeven dat voornamelijk zijn persoonlijkheid raakt. Aan de heer Grassi wordt een te grote starheid toegeschreven en zijn houding zou de werksfeer in de Italiaanse afdeling negatief hebben beïnvloed. De beoordelaar schrijft over hem met name het volgende: „hij is zo star in zijn optreden, dat zijn relaties met meerderen en collega's van dezelfde rang veel minder bevredigend zijn” dan die met ondergeschikten (d.w.z.: vertalers). Voorts worden wij in details ingelicht over bepaalde onaangename incidenten (een woordenwisseling met een groep réviseurs, die in december 1975 heeft plaatsgevonden, en schriftelijke uitlatingen over twee superieuren, in maart 1977, in verband met op een dienstreis naar Fiji, gedaan). Verzoeker beklaagt zich in zoverre, met name blijkens zijn standpunt ter terechtzitting, over het feit dat de beslissing op dit punt niet met redenen zou zijn omkleed. Nogmaals: een beoordelingsrapport is geen handeling waarvoor het Statuut een redengeving verlangt. De raadsman van de heer Grassi brengt hier tegen in dat een redengeving niet achterwege mag blijven wanneer er ten aanzien van betrokkene een zeer kritisch oordeel wordt afgegeven. Ik heb er echter reeds op gewezen dat de rapporten volgens de Gids slechts van commentaar behoeven te zijn voorzien, voorzover het gaat om „extreme” oordelen, waarvoor een bepaalde synthetische formule wordt gebezigd, doch niet wanneer men te maken krijgt met in het descriptieve gedeelte van het rapport opgenomen oordelen, waartoe de onderhavige beoordeling stellig moet worden gerekend. Ik zou hieraan willen toevoegen, dat de onderhavige passage in zijn geheel in zekere zin de redengeving oplevert voor de kwalificatie „voldoende”, die juist de omgang met meerderen en collega's betreft en elders in het rapport te vinden is. Voorts wil ik erop wijzen dat de in die passage voorkomende beoordelingen door verwijzing naar de beide hiervoor genoemde duidelijk omlijnde perioden, worden gerechtvaardigd. De grief dat er in zoverre van een redengeving geen sprake zou zijn, dient derhalve niet slechts om formele, doch ook om feitelijke redenen te worden verworpen: De raadsman van verzoeker maakt voorts bezwaar tegen de wijze waarop de beide, in 1975 en 1977 gelegen, episoden in het rapport worden verwerkt. Er zou zijns inziens uit blijken dat de heer Grassi zich in de dienst volkomen correct heeft gedragen, zodat bedoelde episoden niet kunnen worden gebezigd ter adstructie van negatieve, althans bijzonder kritische beoordelingen. Het kritische standpunt, door verzoeker in 1975 ingenomen jegens het hoofd van de Italiaanse afdeling, de heer Tommaso Valerio, vond zijn oorzaak in de bezwaren van de heer Grassi tegen de wijze waarop de vertalers voor dienstreizen naar het buitenland werden aangewezen; in 1977 kwam het, naar aanleiding van de aanwijzing van een bepaalde ambtenaar voor een dienstreis buiten Europa, opnieuw tot een meningsverschil, thans over het beheer der dienstreizen en de maatstaven welke door de leiding deiafdeling werden aangelegd (vgl. bijlagen 16 en 17 bij het beroepschrift van 20 juni 1979). Ik meen dat het Hof de raadsman van verzoeker bij zijn analytische bespreking van bedoelde perioden niet zal kunnen volgen en aan de vaststelling der verantwoordelijkheid geen onderzoek zal kunnen wijden. Zou het Hof aldus te werk gaan, dan zou het zijn beoordeling van het ambtelijk gedrag der ambtenaar voor dat van de administratieve overheid in de plaats stellen, en ik vind dat het Hof daartoe niet bevoegd is. Het Hof zal zich mijns inziens dan ook hebben te beperken tot de vaststelling dat de in het rapport vermelde episoden zich werkelijk hebben voorgedaan, om vervolgens aan de administratie akte te verlenen dat zij haar oordeel op concrete feiten heeft gebaseerd. Ik acht dit voldoende om niet slechts de motiveringsklacht (waarvoor ook in een abstracte benadering geen plaats is), maar ook de grief volgens welke er van kennelijke dwaling sprake zou zijn, te verwerpen. Met betrekking tot de gestelde overschrijding van rechtsmacht herhaal ik dat niet is gebleken dat aan de vermelding van beide genoemde episoden door de administratie andere bedoelingen ten grondslag hebben gelegen dan in artikel 43 zijn vermeld. Verzoeker zelf brengt de overschrijding van rechtsmacht trouwens slechts in algemene bewoordingen ter sprake; in feite beperkt hij zich ertoe zijn eigen verantwoordelijkheid voor de incidenten af te wijzen; en het bewijs dat de administratie, de incidenten vermeldende, met zijn rapportage oneigenlijke doeleinden zou hebben nagestreefd, heeft hij niet geleverd. Met betrekking tot de formele en procesrechtelijke argumenten wijs ik er ten slotte op dat wie, ter adstructie van waardeoordelen, naar concrete episoden verwijst, de maatstaven welke volgens voormelde Gids bij het opstellen der beoordelingsrapporten moeten worden aangelegd, met juistheid toepast.