Trefwoorden

Samenvatting



Trefwoorden

1. Sociale politiek – Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers – Werkneemsters tijdens zwangerschap, na bevalling en tijdens lactatie – Richtlijn 92/85

(Richtlijn 92/85 van de Raad, art. 5 tot en met 8 en 11, punten 1 tot en met 3)

2. Sociale politiek – Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers – Werkneemsters tijdens zwangerschap, na bevalling en tijdens lactatie – Richtlijn 92/85

(Richtlijn 92/85 van de Raad, art. 5, lid 3, en 11, punt 1)

3. Sociale politiek – Bescherming van veiligheid en gezondheid van werknemers – Werkneemsters tijdens zwangerschap, na bevalling en tijdens lactatie – Richtlijn 92/85

(Richtlijn 92/85 van de Raad, art. 8 en 11, punten 2 en 3)

Samenvatting

1. Artikel 11, punten 1 tot en met 3, van richtlijn 92/85 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (tiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van richtlijn 89/391), heeft rechtstreekse werking en roept ten gunste van particulieren rechten in het leven die dezen kunnen inroepen tegenover een lidstaat die deze richtlijn niet of op onjuiste wijze in nationaal recht heeft omgezet, en die de nationale rechter moet handhaven. Die bepaling legt in ondubbelzinnige bewoordingen de lidstaten een nauwkeurige resultaatsverplichting op, die erin bestaat, na een aanpassing van de arbeidsomstandigheden of na een tijdelijke overplaatsing naar een andere arbeidsplaats, en tijdens de in de artikelen 5 tot en met 7 van die richtlijn bedoelde perioden van afwezigheid van de arbeid tijdens de zwangerschap, alsook tijdens het in artikel 8 van die richtlijn bedoelde zwangerschapsverlof, de rechten te waarborgen die verbonden zijn aan de arbeidsovereenkomst van de werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling of tijdens de lactatie, alsook de doorbetaling van een bezoldiging en/of het genot van een adequate uitkering.

(cf. punten 46, 53, dictum 1)

2. Artikel 11, punt 1, van richtlijn 92/85 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (tiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van richtlijn 89/391) moet aldus worden uitgelegd dat het niet in de weg staat aan een nationale regeling op grond waarvan een zwangere werkneemster die wegens haar zwangerschap tijdelijk van arbeid is vrijgesteld, recht heeft op een bezoldiging die overeenstemt met haar gemiddelde loon tijdens een referentieperiode vóór het begin van haar zwangerschap, met uitsluiting van de beschikbaarheidsdiensttoelage.

Ofschoon die bepaling de lidstaten een zekere beoordelingsmarge laat bij de vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening en de tenuitvoerlegging van het recht op een inkomen van de zwangere werkneemsters die tijdens en wegens hun zwangerschap tijdelijk van het verrichten van arbeid zijn vrijgesteld, mag de gebruikmaking van die beoordelingsmarge enerzijds niet afdoen aan de door richtlijn 92/85 nagestreefde doelstelling van bescherming van de veiligheid en de gezondheid van zwangere werkneemsters, en anderzijds niet voorbijgaan aan het feit dat die vrijstelling een ultieme beschermingsmaatregel is die slechts dient te worden genomen wanneer een tijdelijke overplaatsing naar een andere werkplaats technisch en/of objectief onmogelijk is of om gegronde redenen redelijkerwijs niet kan worden verlangd.

Wanneer de lidstaten en, in voorkomend geval, de sociale partners overeenkomstig bovengenoemd artikel 11, punt 1, besluiten om aan een zwangere werkneemster die van het verrichten van arbeid is vrijgesteld of voor wie krachtens artikel 5, lid 3, van deze richtlijn een arbeidverbod geldt, een inkomen te waarborgen in de vorm van een bezoldiging, een adequate uitkering of een combinatie van beide, dient dat inkomen in elk geval te bestaan uit het basissalaris van die werkneemster alsook uit de bestanddelen van de bezoldiging of van de premies die verband houden met haar beroepsstatus – waaraan geenszins wordt afgedaan door die vrijstelling van arbeid –, zoals de toelagen voor de uitoefening van een leidinggevende functie, voor haar anciënniteit en voor haar beroepskwalificaties.

(cf. punten 67-68, 72, 76, dictum 2)

3. Artikel 11, punten 2 en 3, van richtlijn 92/85 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (tiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van richtlijn 89/391) moet aldus worden uitgelegd dat het niet in de weg staat aan een nationale regeling op grond waarvan een werkneemster met zwangerschapsverlof recht heeft op een bezoldiging die overeenstemt met haar gemiddelde loon tijdens een referentieperiode vóór het begin van dat verlof, met uitsluiting van de beschikbaarheidsdiensttoelage.

Overeenkomstig artikel 11, punten 2 en 3, van de richtlijn moet een werkgever tijdens het zwangerschapsverlof het behoud van een bezoldiging en/of het genot van een adequate uitkering waarborgen, waarbij het aan de werkneemsters tijdens dat verlof gegarandeerde inkomen, wanneer het in de vorm van een uitkering, loon of eventueel een combinatie daarvan wordt betaald, adequaat moet zijn in de zin van bovengenoemd punt 3. Wanneer een werkneemster afwezig is van de arbeid omdat zij zwangerschapsverlof geniet, houdt de door bovengenoemd artikel 11, punten 2 en 3, verlangde minimumbescherming dus niet in dat de bezoldiging van de betrokkene volledig moet worden gehandhaafd, en evenmin dat de beschikbaarheidsdiensttoelage moet worden betaald.

Artikel 11, punten 2 en 3, van richtlijn 92/85 voorziet evenwel slechts in een minimumbescherming met betrekking tot het recht op een inkomen voor zwangere werkneemsters die krachtens artikel 8 van deze richtlijn tijdens hun zwangerschapsverlof van het verrichten van arbeid zijn vrijgesteld. Geen enkele bepaling van deze richtlijn staat eraan in de weg dat de lidstaten of in voorkomend geval de sociale partners vaststellen dat alle bestanddelen van de bezoldiging en alle premies, met inbegrip van de beschikbaarheidsdiensttoelage, waarop de zwangere werkneemster vóór haar zwangerschap en haar zwangerschapsverlof recht had, moeten worden doorbetaald. Wanneer de in een nationale regeling vastgestelde loonregeling een beschermingsmaatregel is die voor werkneemsters met zwangerschapsverlof gunstiger is dan op grond van richtlijn 92/85 is vereist, kan de uitsluiting van bepaalde bestanddelen van de bezoldiging uit de berekening van het tijdens dat verlof verschuldigde inkomen niet worden geacht in strijd te zijn met artikel 11, punten 2 en 3, van deze richtlijn.

(cf. punten 85-86, 88, 90-91, dictum 3)