ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
In de onderhavige prejudiciële procedures moet het Hof zich opnieuw buigen over het probleem van de wettigheid van het „octroi de mer”, een heffing op alle goederen die de Franse overzeese departementen, te weten Martinique, Guadeloupe, Réunion en Guyana, binnenkomen.

Het Hof hield zich met deze vraag reeds bezig in de zaken Legros e. a. ( 1 ), Lancry e. a. ( 2 ) en Cadi Surgelés c. a. ( 3 ) In eerstgenoemde zaak kwalificeerde het Hof het toenmalige octroi de mer als een heffing van gelijke werking als een douanerecht. In het arrest Lancry e. a. verklaarde het artikel 4 van beschikking 89/688/EEG van de Raad van 22 december 1989 ( 4 ) (hierna: „beschikking”) ongeldig, dat de voorlopige handhaving toestond van de regeling inzake het octroi de mer, die gold ten tijde van de vaststelling van die beschikking. Bovendien oordeelde het Hof, dat de betrokken heffing ook dan als een heffing van gelijke werking als een douanerecht moest worden aangemerkt, indien zij, bij binnenkomst in de Franse overzeese departementen, werd opgelegd op goederen van oorsprong en herkomst uit een andere regio van de Franse Republiek, dus zelfs in een situatie die geheel tot de interne sfeer behoort.

Ten slotte verklaarde het Hof in het arrest Cadi Surgelés e. a. onverenigbaar met het Verdrag, de toepassing van het octroi de mer op de invoer in de Franse overzeese departementen van goederen afkomstig uit derde landen die niet door een handelsovereenkomst met de Gemeenschap waren verbonden.

De Franse rechterlijke instanties van Réunion (zaak C-212/96) en van Parijs (gevoegde zaken C-37/96 en C-38/96) stellen het probleem van het octroi de mer aan de orde, in de vorm ingevoerd bij wet nr. 92-676 van 16 juli 1992 (hierna: „wet”), die beschikking 89/688, reeds aangehaald, ten uitvoer legt. In deze beschikking werd de Franse Republiek gelast, het octroi de mer te wijzigen in een heffing die zonder onderscheid voor alle producten geldt, onder voorbehoud van de mogelijkheid van vrijstellingen ten gunste van lokale producties voor een bepaalde periode.
Artikel 5 omschrijft de rechten die aan het merk verbonden zijn:

„1. Het ingeschreven merk geeft de houder een uitsluitend recht. Dit recht staat de houder toe iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, het gebruik van een teken in het economisch verkeer te verbieden:

a) wanneer dat gelijk is aan het merk en gebruikt wordt voor dezelfde waren of diensten als die waarvoor het merk ingeschreven is;

b) dat gelijk is aan of overeenstemt met het merk en gebruikt wordt voor dezelfde of soortgelijke waren of diensten, indien daardoor bij het publiek verwarring kan ontstaan, inhoudende het gevaar van associatie met het merk.

2. Elke Lid-Staat kan tevens bepalen dat de houder gerechtigd is derden die zijn toestemming niet hebben gekregen, het gebruik in het economisch verkeer te verbieden van een teken dat gelijk is aan of overeenstemt met het merk voor waren of diensten die niet soortgelijk zijn aan die waarvoor het merk ingeschreven is, wanneer dit bekend is in de Lid-Staat en door het gebruik, zonder geldige reden, van het teken ongerechtvaardigd voordeel getrokken wordt uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.

(...)

5. De leden 1 tot en met 4 laten onverlet bepalingen in een Lid-Staat, betreffende bescherming tegen het gebruik van een teken anders dan ter onderscheiding van waren of diensten, indien door gebruik, zonder geldige reden, van dat teken ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken uit of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.”
4.

In de op 30 mei 1992 aangenomen resolutie 757 (1992) veroordeelde de Veiligheidsraad het feit, dat de autoriteiten van de Federatieve Republiek Joegoslavië (Servië en Montenegro) hadden nagelaten effectieve maatregelen te nemen tot naleving van resolutie 752 (1992), waarin werd verzocht de gevechten in Bosnië en Herzegovina te beëindigen. De Veiligheidsraad nam nog andere maatregelen, waaronder een handelsen een financieel embargo. Hij besloot onder meer ( 2 ), „that all States shall prevent: (a) The import into their territories of all commodities and products originating in the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro) exported therefrom after the date of the present resolution; (b) Any activities by their nationals or in their territories which would promote or are calculated to promote the export or transshipment of any commodities or products originating in the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro); and any dealings by their nationals or their flag vessels or aircraft or in their territories in any commodities or products originating in the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro) and exported therefrom after the date of the present resolution, including in particular any transfer of funds to the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro) for the purposes of such activities or dealings; (c) The sale or supply by their nationals or from their territories or using their flag vessels or aircraft of any commodities or products, whether or not originating in their territories, but not including supplies intended strictly for medical purposes and foodstuffs notified to the Committee established pursuant to Resolution 724 (1991), to any person or body in the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro) or to any person or body for the purposes of any business carried on in or operated from the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro), and any activities by their nationals or in their territories which promote or are calculated to promote such sale or supply of such commodities or products.”
Het enige arrest waarin het Hof specifiek is ingegaan op de vraag, wanneer de verweerder is „verschenen” in de zin van artikel 27, sub 2, is dat in de zaak Sonntag. ( 3 ) Die zaak betrof een strafprocedure die in Italië werd ingeleid tegen V. Sonntag, een Duitse leraar, aan wie naar aanleiding van het feit dat tijdens een schoolexcursie in Italië een leerling dodelijk was verongelukt, dood door schuld ten laste werd gelegd. De ouders en de broer van de overleden leerling stelden zich in die strafprocedure civiele partij, teneinde Sonntag te doen veroordelen tot vergoeding van de door het ongeval geleden schade. De ter zake opgestelde akte werd aan Sonntag betekend. Tijdens de terechtzitting voor de strafrechter werd Sonntag vertegenwoordigd door een advocaat. Hij werd schuldig bevonden aan het hem ten laste gelegde feit en veroordeeld tot betaling van schadevergoeding aan de civiele partijen. Op verzoek van laatstgenoemden verleende de bevoegde Duitse rechter verlof tot tenuitvoerlegging van het civielrechtelijke gedeelte van het Italiaanse vonnis. Sonntag tekende tegen deze beslissing verzet aan bij het Oberlandesgericht. Het verzet werd echter afgewezen, waarop Sonntag zich wendde tot het Bundesgerichtshof, dat besloot het Hof een aantal vragen voor te leggen, waaronder de volgende:

„Is een verweerder volgens artikel 27, sub 2, Executieverdrag verschenen, wanneer het een vordering tot schadevergoeding in samenhang met een strafvervolging voor de strafrechter (...) betreft en de schuldenaar ter terechtzitting in de hoofdzaak via een gekozen raadsman wel stelling neemt ten aanzien van de strafvordering, maar niet ten aanzien van de eveneens in aanwezigheid van de raadsman mondeling behandelde burgerlijke rechtsvordering ? ”
4.

De Griekse regering heeft niet betwist, dat zij de richtlijn niet binnen de gestelde termijn — en zelfs in het geheel niet — heeft omgezet. Zij heeft zowel in haar verweerschrift van 20 juni 1995 als in haar conclusie van dupliek van 8 augustus 1995 betoogd, dat een ministerieel besluit dat, indien goedgekeurd, voor omzetting van de richtlijn zou zorgen, in een gevorderd stadium van voorbereiding verkeerde, en dat enkel de handtekening van de betrokken ministers nog ontbrak. De vertraging is volgens haar te wijten aan het feit, dat tegelijkertijd een algemene herziening van de nationale wetgeving inzake afvalstoffen plaatsvindt. Zoals de Commissie echter in haar conclusie van repliek van 3 juli 1995 terecht heeft betoogd, kan volgens vaste rechtspraak van het Hof een Lid-Staat zich ter rechtvaardiging van de niet-nakoming van door richtlijnen van de Gemeenschap voorgeschreven termijnen en verplichtingen, niet beroepen op praktische of andere moeilijkheden bij de omzetting van een richtlijn.
Met betrekking tot artikel 73 verlangt het Hof echter niet, dat de betrokken werknemer van dat recht gebruik heeft gemaakt, hoewel een zeker intracommunautair element uiteraard noodzakelijk is. ( 23 ) In een zaak betreffende een Duitser die in Duitsland in loondienst werkzaam was en met zijn gezin in Denemarken woonde, overwoog het Hof, dat het voor de toepasselijkheid van artikel 73, lid 1:

„voldoende is, dat de werknemer in een Lid-Staat arbeid in loondienst verricht en dat zijn gezinsleden in een andere Lid-Staat wonen. Deze bepaling moet worden gelezen in verband met het voorschrift van artikel 13, lid 2, sub a, van dezelfde verordening, volgens hetwelk een werknemer die op het grondgebied van een Lid-Staat werkzaam is, valt onder de wetgeving van de Lid-Staat, zelfs indien hij op het grondgebied van een andere Lid-Staat woont. Overeenkomstig de doelstelling van verordening nr. 1408/71 dient deze regeling te verzekeren dat alle onderdanen van de Lid-Staten, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, door de verschillende nationale wetgevingen gelijk worden behandeld en, ongeacht waar zij werken of wonen, uitkeringen van sociale zekerheid ontvangen. Zij moet dan ook in alle Lid-Staten eenvormig worden uitgelegd, wat ook de structuur moge zijn van de nationale wettelijke regelingen inzake het verkrijgen van het recht op gezinsbijslagen.” ( 24 )
Andermaal wordt het Hof verzocht zich uit te spreken over de wettigheid van het „octroi de mer”, een kwestie die reeds aan de orde was in de arresten van 16 juli 1992, Legros e. a. ( 1 ), en van 9 augustus 1994, Lancry e. a. ( 2 ) Zoals bekend, werd deze belasting in de Franse overzeese departementen (hierna: „DOM”) geheven op alle in deze gebieden ten verbruik binnengebrachte goederen, ongeacht hun herkomst en/of oorsprong, of dat nu een andere Lid-Staat van de Gemeenschap, een derde land of een ander gebiedsdeel van Frankrijk zelf is.

De regeling betreffende het octroi de mer, voor het eerst ingesteld in de 17e eeuw, is in de loop der jaren (of beter gezegd, door de eeuwen heen) meermaals gewijzigd; ten tijde van de feiten in het hoofdgeding was de basisregeling die van wet nr, 84-747 van 2 augustus 1984 ( 3 ) betreffende de bevoegdheden van de regio's Guadeloupe, Guyana, Martinique en Réunion, met name opgenomen in de titel van genoemde wet inzake de financiële en fiscale bepalingen.
Nadat de vordering in eerste aanleg en in hoger beroep was verworpen, heeft verzoekster beroep in „Revision” ingesteld bij het Bundesgerichtshof. Dit achtte het noodzakelijk de behandeling van de zaak te schorsen en het Hof te verzoeken om een uitspraak over de uitlegging van artikel31, lid 1, sub c-aa, en artikel 59 van de Vierde richtlijn.

Zoals uit de verwijzingsbeschikking blijkt, heeft het Bundesgerichtshof boeking van de winst in dezelfde fase reeds eerder in een soortgelijk geval aanvaard. In een arrest uit 1975, dus vóór de inwerkingtreding van de Vierde richtlijn, besliste het namelijk, dat een vennootschap met een meerderheidsbelang in een andere vennootschap, de door de dochtermaatschappij in een bepaald boekjaar gerealiseerde winst nog in hetzelfde boekjaar in haar balans kan opnemen (onder „vorderingen op verbonden ondernemingen”),wanneer de jaarrekening van de dochtermaatschappij nog vóór die van de moedermaatschappij is vastgesteld en er ten minste een voorstel over de bestemming van de winst is. ( 6 )
Bij vergelijking van de in artikel 2, lid 1, van de televisicrichtlijn vervatte regeling met de inhoud van artikel 5, lid 2, sub b, van het verdrag stelt men grote verschillen vast. Terwijl de richtlijn in het eerste streepje van artikel 2, lid 1, primair de televisieomroeporganisaties tot uitgangspunt neemt, hebben de punten i en ii van letter b [evenals letter a] van de betrokken bepaling van het verdrag betrekking op de televisieuitzendingen. Alleen artikel 5, sub b-iii, dat duidelijk als vangnet fungeert, verwijst naar de televisieomroeporganisatie. Daarbij is duidelijk, dat het criterium „plaats waar de omroeper gevestigd is”, in grote lijnen overeenkomt met het vestigingscriterium dat volgens de Commissie in artikel 2, lid 1, eerste streepje, van de televisierichtlijn is neergelegd.

Zoals reeds gezegd, wordt in artikel 2, lid 1, eerste streepje, van de richtlijn de Lid-Staat onder wiens bevoegdheid de televisieomroeporganisatie valt, bevoegd verklaard. De criteria frequentie, capaciteit van een satelliet of verbinding naar een satelliet toe vanuit een Lid-Staat, zijn volgens het tweede streepje enkel beslissend indien de betrokken televisieomroeporganisatie niet onder de bevoegdheid van een Lid-Staat valt. Het verdrag gaat daarentegen bij uitzending per satelliet primair van deze criteria uit. Enkel indien op grond van deze criteria geen bevoegdheid kan worden vastgesteld, moet op grond van artikel 5, lid 2, sub b-iii, subsidiair worden gekeken naar de plaats van vestiging van de televisieomroeporganisatie.
27.

De draagwijdte van de belasting wordt niettemin beperkt door haar karakter van verbruiksbelasting. Een handelaar moet goederen of diensten leveren voor verbruik door aanwijsbare verbruikers tegen een door de verbruiker of een derde betaalde prijs. In het onderhavige geval is aan dit vereiste niet voldaan. Zoals blijkt uit de bespreking hiervóór (punten 9-17), verwerft de Gemeenschap, door landbouwers via de bevoegde nationale autoriteiten een vergoeding te geven voor het verlies van inkomen als gevolg van het beëindigen van de melkproduktie, geen goederen of diensten voor eigen gebruik, maar handelt zij in het algemeen belang, te weten het bevorderen van de goede werking van de communautaire markt voor melk. riet onderhavige geval is derhalve duidelijk te onderscheiden van gevallen die, naar gesteld is, analoog zijn, bij voorbeeld dat waarin de verkoper van een onderneming zich ten opzichte van de koper verbindt geen concurrerende onderneming te beginnen; in dat geval ontvangt de koper een hem tot persoonlijk voordeel strekkende dienst in de vorm van een verbintenis om bepaalde handelingen na te laten. Ook is het te onderscheiden van gevallen waarin de overheid de rechtstreekse ontvanger is van een levering van goederen of diensten, die zij gebruikt voor haar overheidstaken, bij voorbeeld wanneer zij kantoorbenodigdheden en -uitrusting koopt of door onteigening land verwerft voor een wegenbouwproject. In dergelijke gevallen is de overheid een verbruiker, juist zoals bij een transactie tussen particulieren, maar in een geval als het onderhavige is de communautaire dan wel nationale overheid niet te beschouwen als verbruiker van een dienst.
25.

Voorts zou dit in feite betekenen, dat de fabrikanten op de Canarische Eilanden met betrekking tot de invoer van suiker en de wederuitvoer ervan als „caramelos”, in 1989 in het genot waren van een gunstiger regeling in het kader van Protocol nr. 2 dan bij voorbeeld in 1992, toen de eilanden werden opgenomen in het douanegebied van de Gemeenschap. Overeenkomstig artikel 2, lid 2, van verordening nr. 1911/91 ( 13 ), dient de toepassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te worden begeleid door een „specifieke regeling voor de bevoorrading” voor bepaalde produkten. De regeling met betrekking tot suiker werd neergelegd in verordening (EEG) nr. 1601/92 van de Raad van 15 juni 1992 houdende specifieke maatregelen voor bepaalde landbouwprodukten ten behoeve van de Canarische Eilanden. ( 14 ) Om rekening te houden met de „uitzonderlijke geografische ligging van de Canarische Eilanden ten opzichte van de bronnen voor de toelevering van produkten ten behoeve van” de vervaardiging, en om „verstoring van de traditionele handelsstromen te voorkomen”, bepaalt artikel 3, lid 1, van deze verordening, dat „bij rechtstreekse invoer in de Canarische Eilanden van produkten waarvoor de specifieke bevoorradingsregeling geldt en die van oorsprong zijn uit derde landen, (...) geen heffing of douanerecht [wordt] toegepast”; tot deze produkten behoort suiker. Voor de specifieke bevoorradingsregeling gelden echter twee beperkingen: in de eerste plaats kan slechts een bepaalde hoeveelheid van een bepaald produkt elk jaar in aanmerking komen voor de vrijstelling van artikel 3 ( 15 ), en, hetgeen wellicht van meer belang is voor de onderhavige zaak, de wederuitvoer in verwerkte vorm van de in het kader van deze regeling ingevoerde goederen is verboden, behalve voor „de traditionele uitvoer [en] voor traditionele verzendingen naar de rest van de Gemeenschap”. Geen van deze beperkingen zou in de door appellante in het hoofdgeding in overweging gegeven uitlegging van artikel 2 van Protocol nr. 2 van toepassing zijn. Een dergelijk verschil in behandeling ten gevolge van de opneming van de Canarische Eilanden in het douanegebied van de Gemeenschap zou mijns inziens volledig ongerijmd zijn.
In het arrest Kramer had het Hof reeds geoordeeld, dat ter zake van instandhoudingsmaatregelen voor de volle zee de Gemeenschap bevoegd was. Het overwoog, dat de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee slechts op zowel doeltreffende als billijke wijze kan worden verzekerd door middel van een regeling waaraan alle belanghebbende staten, met inbegrip van de derde landen, deelnemen. ( 37 ) In het arrest Mondiet herinnerde het Hof aan zijn vaste rechtspraak volgens welke de Gemeenschap, wat de visserij op de volle zee betreft, dezelfde regelgevende bevoegdheid heeft als die welke het internationale recht toekent aan de vlaggestaat of de staat waar het schip is geregistreerd. ( 38 ) In het arrest Commissie/Spanje ( 39 ) oordeelde het Hof, dat

„de Gemeenschap bevoegd [is] maatregelen tot instandhouding vast te stellen, en zulks zowel autonoom als bij wege van verdragen met derde landen of in het kader van internationale organisaties”.
2.

Artikel 12, lid 1, van richtlijn 89/336 bepaalde in zijn oorspronkelijke versie: „De Lid-Staten dienen vóór 1 juli 1991 de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan in kennis. Zij passen deze bepalingen toe vanaf 1 januari 1992.” Bij artikel 1, sub 2, van richtlijn 92/31 werd aan die bepaling de volgende alinea toegevoegd: „De Lid-Staten laten evenwel, gedurende de periode tot en met 31 december 1995, het in de handel brengen en/of het in gebruik nemen toe van apparaten die onder deze richtlijn vallen en die voldoen aan de op 30 juni 1992 op hun grondgebied geldende nationale voorschriften.” Artikel 2 van richtlijn 92/31 bepaalt: „De Lid-Staten dragen zorg voor aanneming en bekendmaking van de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en maken deze bekend, om uiterlijk drie maanden na de aanneming aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten. Zij passen deze bepalingen uiterlijk zes maanden na de aanneming van deze richtlijn toe.”
4.

De opdracht werd aan een concurrerende onderneming toegewezen; ingevolge toepassing van een automatisch criterium werd verzoekster uitgesloten, op grond dat haar inschrijving abnormaal laag was. Verzoekster bestrijdt dit besluit van de aanbestedende dienst in rechte. In de procedure voor de verwijzende rechter voert zij onder meer aan, dat de rechtsgrondslag van het besluit waarbij haar inschrijving is uitgesloten, in verscheidene opzichten in strijd met het gemeenschapsrecht is. De verwijzende rechter was kennelijk van oordeel, dat van die middelen alleen dat betreffende het probleem van de beperking in de tijd van de uitzonderingsbepaling aan het Hof moest worden voorgelegd. Hij verzoekt het Hof om een prejudiciële beslissing over de navolgende vraag: „Moet artikel 1, punt 20, van richtlijn 89/440/EEG tot wijziging van richtlijn 71/305/EEG betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor de uitvoering van werken, aldus worden uitgelegd, dat de tot eind 1992 geldende uitzonderingsprocedure voor de beoordeling van inschrijvingen die in verhouding tot de uit te voeren werken abnormaal laag zijn, betrekking heeft op a) procedures waarin vóór die datum een definitieve aanbesteding had plaatsgevonden, dan wel op b) de vóór deze datum ingeleide aanbestedingsprocedures ?”
In de brief van 21 januari 1993 ( 19 ) komt de wil van het Parlement om van dat recht gebruik te maken, duidelijk tot uiting. In die brief verwijst het Parlement uitdrukkelijk naar artikel 4 van de overeenkomst, zonder Heidemij daarbij verwijten te maken:

„(...)

Consequently, in accordance with Article 4 of our contract with you of 27 July 1990, I hereby give you notice of termination of this contract as at 30 June 1993.

On behalf of my colleagues in the Directorate-General for Administration I would like to express my appreciation and thanks for the services you have rendered to the Parliament in recent years.

we hope that you will respond to the new call for tender to be issued shortly.”
Zelfs al oefent de bevoegde Luxemburgse minister een algemeen toezicht uit op de activiteiten van het post- en telecommunicatiebedrijf en vergewist hij zich er in deze context van, dat het bedrijf de vereisten van het gemeenschapsrecht ter zake in acht neemt, en zelfs al moet worden aangenomen, dat de Luxemburgse Staat zich er via zijn vertegenwoordigers binnen het bestuur van de onderneming van wenst te vergewissen, dat de algemene exploitatievoorwaarden van het bedrijf en de prijslijsten in overeenstemming met het gemeenschapsrecht zijn, dan nog is mijns inziens hiermee niet voldaan aan de door het Hof in zijn rechtspraak gestelde voorwaarden op grond waarvan een richtlijn kan worden geacht naar behoren te zijn omgezet. Mijns inziens heeft het Groothertogdom Luxemburg daardoor namelijk niet het duidelijke wettelijke kader geschapen dat de toepassing van de richtlijn kan verzekeren en de voldoende duidelijke, nauwkeurige en doorzichtige rechtssituatie in het leven geroepen, waardoor de particulieren hun rechten kunnen kennen en ze kunnen doen gelden.

Overigens mag niet vergeten worden dat, ook al worden de leden van het bestuur door de overheid gekozen, de bestuursleden van een particuliere onderneming in de uitoefening van hun functie uitsluitend, of althans in de allereerste plaats, rekening dienen te houden met de belangen van de onderneming. Aangezien het gemeenschapsrecht voorschriften vaststelt voor de bescherming van de belangen van de klanten van de onderneming, behoeft het geen betoog, dat de omzetting van een richtlijn niet kan worden overgelaten aan de welwillendheid van een particuliere onderneming, ook al heeft de overheid de bestuursleden kunnen selecteren.

Aldus kan niet worden gesteld, dat het overnemen van de bepalingen van de richtlijn in de algemene contractsvoorwaarden en de prijslijst voor de aangeboden diensten, welke voorwaarden en lijst zijn opgesteld door het particuliere post- en telecommunicatiebedrijf, een correcte omzetting van de richtlijn vormt, omdat de Luxemburgse Staat niet de rechtsgrondslagen heeft gelegd die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de richtlijn. Geen enkele wet of geen enkel besluit, waarop de burgers zich zouden kunnen beroepen, verplicht de particuliere onderneming immers in de algemene voorwaarden en de prijslijst de vereisten van de richtlijn in acht te nemen.